Еңбек және еңбек ақы есебі

Кіріспе
1.2 Еңбекақы нысандары мен жүйелері
1.2 Еңбекақы есебін құжаттау
1.3 Еңбек және еңбекақыны мемілеккеттік реттеу
2.Бөлім. «Табысты» ЖШС.да еңбекақыны төлеуді ұйымдастыру
2.1 «Табысты» ЖШС.ның кадрлық саясаты
Қорытынды
Кез келген кәсіпорындар мен ұйымдардағы жұмыстарды орындап, қызметтерді атқарып жүрген адамдардың еңбегін дұрыс бағалап, олардың сіңірген еңбегіне қарай әділ еңбек ақы төлеу қай кәсіпорынның болмасын күрделі мәселелерінің бірі.Міне, сондықтан да ұйымның міндеттемелерінің бірі болып табылатын қызметкерлер мен еңбек ақы бойынша есеп айырысу тақырыбы өз алдына өзекті мәселелердің бірі ретінде қарастырылады. Негізінде еңбек және еңбек ақы кәсіпорын жұмысын жүргізуге өте зор ықпал ететіндіктен, оны ұйымдастыруда әрбір кәсіпорын еңбек ақыны жүргізу жолдарының, әдіс-тәсілдерінің қыр-сырларын барынша қамтып білгені жөн. Еңбек ақы төлемін жүргізуді тереңінен оқытатын пән, ол – бухгалтерлік есеп болып табылады. Бухгалтерлік есепті оқып үйрену барысында еңбек ақыны ұймдастырудың толық жолдарын, ол негізінде қандай құжаттар толтырылатынын, еңбек операцияларына байланысты есептеулер қалай жүргізілетіні туралы және т.б. қарастырылады.
Егер қысқаша тарихи шолу жүргізетін болсақ, есеп тарихының дамуына ірі үлес қосқан францискан монахы, математик, дүние жүзінде жан-жақты білімді адам деген атаққа ие болған Лука Пачоли бухгалтерияның негізін алғаш рет жүйелендірді.
Есептік жүйенің даму тарихына көз салсақ, бухгалтерлік есеп дүние жүзілік ауқымда жүз жылдан бері жүргізіліп келеді. Бұл дамуға 1904 жылы АҚШ-тың Сент-Луис қаласында өткен Халықаралық бухгалтерлердің алғашқы конгрессі бастау болған. Ал, 1952 жылы Лондонда Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін алғаш рет өткізілген конгресс барысында бұл форумды бес жылда бір рет ұйымдастырып отыру туралы шешім қабылданды. Соңғы жылдары бухгалтерлік есеп теориясын қарастырған басты авторлардың бірі – Э.С. Хендриксон мен М.Ф. Ван Бреда болып табылады. Олардың еңбектерінде қарастырылған есеп аспектілерінің констатациясы белгілі бір дәрежеде қазіргі есептік жүйеге тән ұғымдардың мағынасы мен мәнін жақсы түсінуге мүмкіндік береді. Әрине бұл мәліметтердің барлығының еңбек пен еңбек ақыны ұйымдастыруға тікелей қатысы бар. Еңбек қатынастарын барлық экономика пәндері қарастырады, және оларды оқып үйрену барысында еңбекке қатысты мәліметтердің барлығымен танысуға болады.
1. «Қазақстан Республикасының Салық Кодексі» (2008 жылдағы өзгертулер мен толықтырулармен)
2. «Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі» (2001 жылдың 1 қазанына).
3. «Қазақстан Республикасының еңбек кодексі», Алматы-2008
4. Мыржақыпова С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп: оқулық.-Алматы: Экономика, 2006-724 бет
5. Радостовец В.В, Ғабдулин Т.Г., Шмидт О.И.
Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп: Өңделіп және толықтырылып, үшінші рет басылуы. – Алматы: Қазақстан аудит орталығы, 2002ж.
6. Кеулімжанов Қ.К. Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А.
Бухгалтерлік есеп принциптері: Оқу құралы. – Алматы: Экономикс, 2003.
7. Баймұқанова С.Б.
Қаржылық есеп: Оқулық. – Алматы, 2007 – 296 бет.
8. Назарова В.Л.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп: Оқулық, Алматы: Экономика, 2005 – 310 бет.
9. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә.
Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы – Алматы: 2007 – 296 бет.
10. Оразаин К.Ж.
Кәсіпорын экономикасы: Тәжірибе сағатына арналған оқу құралы. Алматы, 2007 -296 б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Министерство образования и науки Республики Казахстан
Колледж университета «Туран»
Мамандығы 0705002 «Экономика, бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... ... ... ... және еңбек ақы есебі»
Тема:
Орындаған топ студенті:
Выполнил(-а)
Студент(-ка) группы:
ЭФ-06-4
Қуанышбаев Е.Ж.
Тексерген:
Проверил(а):
Кушекбаева Ш.Ә.
Алматы
2008 ж.
Кіріспе
Кез келген кәсіпорындар мен ұйымдардағы ... ... ... ... ... ... дұрыс бағалап, олардың
сіңірген еңбегіне қарай әділ еңбек ақы төлеу қай ... ... ... ... сондықтан да ұйымның міндеттемелерінің
бірі болып ... ... мен ... ақы бойынша есеп айырысу
тақырыбы өз алдына өзекті ... бірі ... ... ... және ... ақы ... ... жүргізуге өте зор ықпал
ететіндіктен, оны ұйымдастыруда әрбір кәсіпорын еңбек ... ... ... ... ... ... білгені жөн.
Еңбек ақы төлемін жүргізуді тереңінен оқытатын пән, ол – бухгалтерлік есеп
болып ... ... ... оқып ... ... еңбек ақыны
ұймдастырудың толық жолдарын, ол негізінде қандай ... ... ... ... ... ... жүргізілетіні туралы және
т.б. қарастырылады.
Егер қысқаша тарихи шолу жүргізетін болсақ, есеп тарихының дамуына ірі
үлес қосқан францискан монахы, математик, ... ... ... ... ... ... ие болған Лука Пачоли бухгалтерияның негізін ... ... ... даму ... көз ... ... есеп ... ауқымда жүз жылдан бері жүргізіліп келеді. Бұл дамуға 1904 жылы АҚШ-
тың Сент-Луис қаласында өткен Халықаралық бухгалтерлердің алғашқы конгрессі
бастау болған. Ал, 1952 жылы ... ... ... соғыстан кейін
алғаш рет өткізілген конгресс барысында бұл форумды бес ... бір ... ... туралы шешім қабылданды. Соңғы жылдары бухгалтерлік есеп
теориясын қарастырған басты авторлардың бірі – Э.С. Хендриксон мен М.Ф. Ван
Бреда ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір дәрежеде қазіргі есептік жүйеге
тән ұғымдардың мағынасы мен мәнін ... ... ... ... Әрине
бұл мәліметтердің барлығының еңбек пен еңбек ақыны ұйымдастыруға тікелей
қатысы бар. Еңбек ... ... ... ... қарастырады, және
оларды оқып үйрену барысында еңбекке қатысты мәліметтердің барлығымен
танысуға ... ... ... ... ақы ... ... ... жолдарын қарастыру, және олар негізінде ұсыныстар мен қорытынды
жасау, теоряны іс ... ... яғни ... ... ... ары қарай
шыңдау.
Курстық жұмысты жазудағы міндеттер:
– оның жан-жақтылығын қамтамасыз ... ... ... сай ... ... ... өз ойымды логика бойынша, анық және белгілі
тәртіппен жеткізу
... ... ... ... ... ... жазу барысында барлық заң актілері
және тағы басқа да ... ... мен ... және ... ... ... жұмыс екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім теориялық бөлім,
онда еңбек ақы нысандары және олардың ... ... тағы ... ... теория негізінде көрсетілген. Екінші ... ... ... барлығы практика негізінде, яғни ... ... ... Бұл ... ЖШС «Табысты» сүт өнімдер шығаратын шаруа
қожалығы, ондағы ... ... ... ...... ... ... Одан әрі қорытынды және қолданылған
әдебиеттер тізімі жазылған.
1.1 Еңбекақы ... мен ... ... нысаны. Жалақы- бұл еңбек үшін төлем, оны ... ... және ... ... белгіленген көлеміне сай
еңбеккерлер орындаған жұмысы үшін алады.
Еңбек тиімділігін арттырудың әртүрлі ынталандыру ... бар. ... ... ... ... ... ... беруші нақты жағдайын
ескере отырып, «Еңбекақы төлеу ... ... ... ... ... ... онда ... категориясын, жұмс уақытының тәртібін, « қызметкер
туралы ережесін белгілей алады. Аталған ... ... ... ... ... мен еңбек келісім-шартын жасау үшін ғана емес, сондай-
ақ, ол шығыстар мен ұсталымдарды негіздеу үшін ... ... жеке ... ... нәтижес і бойынша жаалуы мүмкін.
Бұл жағдайда жұмыс берушінің белгілеген жалақысының деңгейі заңда
белгіленген ең төменгі жалақы ... ... ... ... ... ... ұйымдасчтырудың екі негізгі нысаны пайдаланылады-
кесімді (өнім санына қарай ақы ... және ... ... күніне қарай
төлеу).
Мерзімді еңбекақысы деп, нақты істеген уақыты үшін еңбекақының
(айлығының) мөлшері ... ... ... бойынша еңбеккерлерге
есчептелетін жалақының нысанын атайды. Мерзімдік еңбекақының нысаны жай-
мерзімділік және сыйақылық-мерзімділік болып бөлінеді.
Жай-мерзімділік жүйесінің ... ... ... ... тарифтік
мөлшерлемесі немесе нақты істеген уақыт бойынша еңбеккерлерге еңбек ақы
есептейді. Енді осы жүйеге ... және ... ... үшін ... ақы ... ... ... болып табылады.
Тариф мөлшерлемесін және бюджет сферасындағы еңбеккерлердің қызмет
иесінің айлығын белгілеген кезде жалақының ... ... ... ... ... пайдаланады. Бірыңғай тариф сеткасы еңбек ақының
21 разрядының негізінде құралады және әрбір разряд үшін ... ... ... мамндығы негізінен біріншіден сегізінші ... ... ал ... екіншіден жиырмма біріншіге дейін біріңғай
тарифтік сетка бойынша ... ... ... ... анықтама (БТМА) және мамндандырылған
анықтама (МА) бойынша еңбеккерлердің тарификациясын жасайды.
Тарифтік мөлшерлемесін және ... ...... ... ... ... ... берушінің ең төменгі жалақыны
сақтаған кәсіпорын бекіңткен разрядтың ... ... ... ... ... белгіленген тарифтік – ... ... ...... ... жұмысшылардың жұмысын
тарификациялауға және ... ... ... пен жұыс түрі ... ... ... мамандандырылған анықтама қызметкерлердің жұмысының күрделілігін
мамандығының деңгейі ... ... ... ... Бұл ... және ... ... келеді.Олардың негізінде нақты ... үшін ... ... және ... ... ... нысанына тәуелді кәсіпорындар еңбек ақы туралы мәселесін
ұжымдық ... ... ... ... ... шеше алады. Ал тарифтік –
мамандандырылған анықтаманы қаюет болған кезде ғана пайдаланады.
Кесімді еңбек ақы төленген кезде алдын-ала белгіленіп ... ... ... ... ... ... ... бөлігіне есептейді
(дана, ткм, килограмм т.б.). Кесімді еңбекакқынысаны келсідей еңбек ақы
жүйесіне бөлінеді:
Тікелей кесімді еңбек ақы жүйесі ... өнім ... ... ... ... ... – бұл ... марапаттау төлемін қарастырады,
белгіленген көрсеткішті орындаған кезде ғана пайдалданылады.
Кесімді прогрессифті еңбек ақы төлемі. Еңбек ... бұл ... ... нормкадан артық өндіргені үшін көтенмелеу
ретінде ... ... ... ... өнім үшін ... ... ... бағалар бойынша есептейді, ал ... ... өнім үшін ... ... ... ... есептейді.
Жанама-кесімді еңбек ақы төлемі. Мұнда қосалқы және басқа ... ... ... қызмет көрсететін учаскесінің, цехтың негізгі
жұмысшыларына шаққандағы процентімен ... ақы ... ... ... Бұл ... ... еңбек
төлемін нормаланған тапсырманың немесе жұмыс көлемінің (уақытының, өндірім
нормаларының) орындауы және ... ... ... тұтастай
орындалуына белгіленген жаплпы кесімдік бағасы (раценкасы) ... ... ... бұл ... жұмысшылардың бөлек топтары немесе
бригадалардың бөлек ұжымдары үшін еңбек ... ... ... орындалу мерзімдерін қысқартуда, олдардың материалдық ынталылығын
күшйту үшін пайдаланады. Еңбек төһлемінің аккорттық мөлшерін ... ... ... ... өнімдер) мен бағалар негізінде
белгілейді, ал олар болмаған жағдайда – онда ол осы ... ... ... ... ... тапсырмалар мен баға ... ... ... ... бұл жүйесі бойынша аккорттық ... ... ... үшін ... беру ... белгіленуі мүмкін.
Болашақта өндірісті ... ... ... ... ... ... жетілуі, еңбек төлемінде нақты
сараланудың ... ... ... қолданыс аясын қысқартады, ал оларды
жұмысшылардың еңбек төқлемінің мерзімдік-ұжымдылық және ... ... ... ... сипаттағы төлемдер. Өндіріс тиімділігін және орындалған
жұмыстың сапасын арттыру мақсатында еңбеккерлердің ... ... үшін ... ен ... ... енгізу керек, ал ол жыл соңының
нәтижесі ... және ... да ... бойынша берілуі мүмкін.
Сыйлық еңбеккерлердің жеткен жетістіктері үшін ақшалай ... ... және оның одан әрі өсу ... ... ... ... Сыйлық,
негізінен үстеме төлем ретінде берілуі мүмкін.
Жұмысшыларға жұмыстың негізгі нәтижелері үшін сыйлық беру ... ... ... асырылады: еңбек өнімділігіне, өнім сапасының
артуына және өндірістің соңғы нәтижелерінің жақсаруына байланысты болады.
Сыйлықтардың мөлшері істеген жұмыстарының маңыздылығы мен ... ... ... мен ... ... ... ... ұжымдары бүкіл бригада ұжымының жұмыс нәтижелері үшін төленетін
қаражат мөлшерінде бригаданың әрбір мүшесіне жұмыстың ... ... ... үлесін, еңбек тәртібі мен ішкі тәртіп ... ... ... ... мөлшерін анықтауға қақылы. Сыйлық әдетте,
айлық жұмыс ... ... ... ... ... ... ... беру. Бұл
категорияларға сыйлық кәсіпорын шарушылық қызметінің негізгі нәтижелері
үшін беріледі. Кәсіпорын ... ... ... ... кәсіпорын жұмысының басты нәтижелері үшін; басқару аппараты
қызметкерлеріне – ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерін ескере отырып,
бүтіндей алғанда ... ... ... ... ... ... осы ... жұмыс нәтижелері үшін
сыйлық беріледі.
Сыйлықтарды жазу үшін басқару аппаратының басшы ... және ... ... ... ... жедел есеп
пен лабороториялық бақылау деректері; өндірістік бөліністер, цехтар мен
учаскелер қызметінің қызметкерлеріне бухгалтерлік ... ... және ... бақылау деректері негіз болып табылады.
Сонымен қатар, олардың моральдық факторлары да ескеріледі.
Еңбек ... ... ... ... ... ... ... қатарынан атқарған кезде (қызмет көрсететін ... ... ... ... ... (қатысушылардың)
міндетін атқарған кезде қосымша төлем жасалады. Егер олар бір ұйымның
шеңберінде жұмыс ... ... және ... ... ... ... болса, еңбеккерлерді негізгі қызметінен ... ... ... жүктеледі.Оның мөлшері жұмыс беруші мен
жұмысты атқаратын еңбеккерлердің келісімі бойынша анықталады ... бір ... ... ... ... ... ... жұмысқа келмегендердің міндетін атқарса, онда олардың айлықтарының
айырмасы алынады ... бұл ... оған ... ... ... ... есепке алынбайды) және айлығындағы айырмаға ынталандыру төлемі
жасалмайды. Егер ол ваканттық қызметте болса, онда ол ... ... ... саналмайды.
Түнгі уақыттағы жұмыс үшін еңбекақы. Түнгі ... ... 22 ... ... 6-ға дейін созылады. Бүкіл юұмыстың 50%-дайы түнгі алмасуға
келсе, онда ол түнгі ... ... ... ... ... Ондай
еңбеккерлерге жарты тарифтік мөлшерлеменің деңгейінде қосымша ... ... ... ... ... ... үшін еңбек ақы. Нормадан артық жұмыс
істегені үшін жарты ... ... ... ... ... Кез келген жұмыс беруші аптасына40 сағат жұмыс уақыты етіп
белгілейді. Ал жеке және ұжымдық ... бұл одан да ... ... мүмкін. Егер кәсіпорын бір аптаның алты күнін 7 сағаттан жұмыс
істейтін күні етіп бекітсе, онда оның ... ... ...... тең ... ал егер ... 6 сағаттан есептелсе, онда ол 36
сағатқа тең болады, ал егерде күндігі 5 ... тең ... онда ол ... ... Енді осы көрсетілген сағаттардың артық істегені, нормадан
артық істегені болып саналады.
Демалыс және ... ... жұмс ... үшін ... Егер ... ... белгіленген жұмыс күнінде жұмсқа тартылса,
онда оған екі апта ішінде басқа бір ... күні ... ... Егер
кәсіпорын әкмшілігнің оған қосымша демалыс беруге мүмкіндгі жоқ болса,
еркше жағдай ретінде бұл күн үшін екі есе ... ... және ... ақы ... ... тарифтік төлем
мөлшерлеменің (айлық ақысының) екі еселенген төлемақы төленеді.
Мереке күндерде жұмыс істгені үшін ... екі ... ... бойынша; еңбектері сағаттық немесе күндік төлем мөлшерінен
төленетін ... ... ... күндік төлем мөлшерінің екі
еселенген ... ... ақы ... ... мерекелік күні, жұмыс
істегені үшін айлығының шегінде, сағаттық не күндік төлем мөлшерінің ... ... ... ақы ... ... ... ... (немесе олардың кейбір
бөлімшелерінде), сондай-ақ жұмыс ... ... ... ... пен ... күндеріндегі жұмыс ақыты айлық жұмыс ... ... ... ... ... Жеке және ... ... ауа райы ауыр тжағдаймен, қара жұмыспен, ... ... зиян ... ... интенсивті еңбекпен байланысты
жұмыстарға жергілікті жерде қосымша еңбек ақы ... ... ... және ... зиян ... жұмыстар жұмыс орнын
аттестациялаудың ... және ... ... ... ... ... ... Ал интенсивтік нңбек ақы салалық
және салааралық ... ... ... ... орын ... ... төлеу жеке және ұжымдық
келісім-шарттарда анықталады. Егер де тоқтатулар ... ... онда сол ... ... тура ... ... ... төлемнің басқа да түрлерін жасауға құқылы. Мысалға, ... ... ... ... ... ... ... денсаулығының
төмендеуіне байланысты орташа жалақысын сақтау, арнайы киімдер беру т.б.
Бұл ... ... ... дайын өнімнің өзіндік құнына қосылады.
Сонымен қоса, жұмыс берушілер жеке және ұжымдық келісім-шартында
вахталық әдіс бойынша да ... ақы ... ... Олар мерзімді де,
кесімді де болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... әдісте еңбек ақыны төлеудің негізіне – бір күндік
мөлшерлемесі алынады және сол ... ... ... ... ... сағаттық тарифтік мөлшерлеме пайдаланылады. Егер еңбеккер жұмыс
орнына өз күшімен барса, онда оған ... ... ... ... ... керек (егер ол орынды себептермен дәлелденсе).
Жалақыдан ұсталатын ұсталымдар. ... ... ... ... етіп ... заңға сәйкес әртүрлі ұсталымдар жасайды:
міндетті зейнеткерлік жарнасын жинақ ... ... жеке ... ... ... (сот үкіметінің қағаздары бойынша), сондай-ақ
еңбеккерлердің өзі берген өтініші бойынша ұсталымдар жасалады, сонымен
қоса ... ... ... ... ... шыққанда
істемей кеткен жұмс уақыты үшін, әкелген зияндары үшін, т.б. ... ... ...... табыстың бір бөлігі болып
табылады. Салықтар арқылы жинақталған ... ... ... ... ... ... ... табысынан тек жеке
тұлғалардан Салық Кодексінің 145 бабы бойыншакөрсетілген ұсталымдар толық
ұсталады.Жеке ... ... ... кезде 681, 682 шоттары дебеттелініп,
634 шоты ... ... ... ұсталымдар. Сот шешімдері, нотариалдық
органдардың жазбалдары, сондай-ақ даусыз түрде ... алу ... ... қабылдаған қаулыларға сәйкес берілетін атқару
құжаттары (атқару парақтары) бойынша ұсталымдар ... ... ... ... ... сипаты бар барлық қалған төлемдерден де, оның ішінде
сыйлықтардан, ... ... ... ... ... ... т.б. алынады. Келіп түскен ... ... ... ... және әрбір төлеуші бойынша бухгалтерияда олардың
жеке есебі жүргізіледі.
Жалақыдан ұсталған алименттер сомасы осы алимент төленетін ... үш ... ... ... ... ... керек. Онда бір бала
үшін жалақының төрттен бірі, екі бала үшін жалақының үштен бірі және ... көп ... ... ... ұсталады, бірақ олардың мөлшері
жалақының 50%-нан аспауы тиіс. Егер де алимент төлеуші ... ... онда ... қоса атқарушы құжаттары үш күннің ішінде жаңа ... ... ... ... ... зейнткерлік жарнасы еңбеккерлердің
жалақысынан , сыйлығынан, қосыфмша төлемдерінен, үстемесінен және басқа да
табысынан 10% ... ... және ... ... аталған қорға
аударады.
Еңбек төлемінен алынатын кәсіподақ мүшелік жарналарының шегерімдері
қызметкерлердің ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Қызметкерлердің еңбек төлемінен ... ... ... тиісті
кәсіподақ ұйыдарының шоттарына аударылады.
1.2 Еңбекақы есебін құжаттау
Кәсіпорындағы жұмысшылар ммен ... ... және ... бір айға ... ... ... жалпы сомасын табу үшін
алғашқы құжаттар бойынша өндірілген өнімдер мен істелген жұмыстарға және
қосымша төлемдер мен ... ... қоса ... ... ... одан ... тиісті сомаларды алып тастау керек.Жұмысшылар мен
қызметкерлердің табысын, оның ішінде табыстан ұсталатын ... ... ... тиісті еңбекақы сомаларын жинақтап, қорытындылауғ раналған
құжатты есеп айырысу ... ... ... деп ... ... ... әрбір цехтар, бөлімшелер бойынша толтырылады. Еңбек ақы ... ... ... тізімдемесі әрбір жұмысшы мен қызметкерлер бойынша
есептелген еңбек ақы мен ... да ... ... және одан ... ... ... ... болып табылады. Бұл тізімдеиеде жұмысшы-
қызметкерлердің аты жөні, табельдік номері, оларға есептелінген негізгі
және ... ... ... мен ... ... ... ... сомалары, және сол айдың басы мен соңындағы кәсіпорынның
жұмысшылар мен ... ... ... мен ... қарыз сомалары көрсетіледі.Жұмысшылар мен қызметкерлер осы
есеп аәйырысу төлеу тізімдемесі бойынша ұйымның касскасынан өзіне ... ... ... қол ... Бұл тізімдеме бойынша біріншіден жұмысшы
немесе қызметкерлермен есеп айырысу жүргізілсе, екіншіден бұл ... ... есеп ... ... ... ... ... ал
үшіншіден осы тізімдеме арқылы жұмысшылар мен қызметкерлерге олардың
еңбегіне қарай еңбекақы төлейді. ... ... есеп ... мен ... ... ... есеп айырысу тізімдемесі ғана
толтырылып жүргізіледі. Бұл есеп ... ... ... ... және қосымша беттерден тұрады. Негізгі бетінде жұмысшылар
мен қызметкерлерге есептелінген ... және ... ... ... сомасы және олардың ұсталатын ұсталымдары, есептеуге
керекті мәліметтері (лауазымды тұлғаның жалақысы, ... ... ... ... ... ақысы, туған жылы, отбасы жағдайы,
балалары және қарауындағы адмдардың саны, ... және ... ... қай уақытқа дейін демалатыны және т.б.) ... ... ... саны бұл ... ... ... (айға,
тоқсанға, жылға) ашылғандығына байланысты ... Бұл ... ... жұмысшылар мен ... ... ... ... ақы ... жазылады. Тізімдемені толтыру барысында
оның ең моңғы бетінде жиынтық ... ... Бұл ... ... ... ... ... алдымен жұмысшылар мен
қызметкерлерге еңбек ақы ... ... ... ... сомаларына сәйкестігін тексеру қажет. Бұл тізімдеме ... мен ... ... ... ақы ... ... ... және қолдарына берілуге тиісті сомалардың
дұрыситығын анықтау үшін, тізімдеменің тік және ... ... ... ... ... тексерілуі тиіс. Кәсіпорындарда
жұмысшылар мен қызметкерлердің еңбек ақы бойынша есеп айырысу ... ... ... ... есеп ... деп атлатын
синтетикалық,пассивті шотта ... ... Бұл шот ... мен ақпараттар үлгілі түрі №10 және №10-1 журнал –ордерлерінде
көрсетіледі. Жұмысшылар мен қызметкерлдерге жұмыс ... ... және өнім ... үшін ... ... ... ақы
өндіріс шығындарының бір элементі ретінде еңбекті пайдалану бағытына қарай
шығындарды есептейтін белгілі бір ... оның ... ... ... ... ... ... қатар бұл туралы еңбек қоры жайлы ... есеп ... ... ... да ... мен ... өндіру
тізімдемелері, табельдер және тағы басқа алғашқы құжаттар негізінде әр цех
бөлімше ... ... ... ақы ... түрлері және қызметкерлердің
санаттары (катеориялары) бойынша топталады. Бұл топтау журнал-ордерлердің
үлшгілі түрі №3 және №4 ... ... ... ол ... ... ... ... номерлері, ал оң ... ... ... ... сәйкес оларға есептелген еңбек ақы
сомалары түрлері бойынша бөлініп ... ... ... ... ... еңбек ақы сомасы бөлу тізімдемесінің негізінде
шығындар есептелетін шоттарға былай жазылады:
Д-т «Тауарларды сату бойынша шығындар» шоты,
«Жалпы әкімшілік шығындар « ... ... ... еңбек ақысы» шоты,
«Көмекші өндірістегі жұмысшылардың ... ... ... ... «Қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп айырысу» шоты.
7210 шоттың дебитіне ... ... ... да ... айналысатын жұмысшы- қызметкерлердің еңбек ақысы жазылады.
7210 шоттың дебитіне ұйымдағы әкімшілік басқару ... ... ... ... дебитіне негізгңі өндірісте жұмыс істейтін ... ... және ... ... ... жазылады. Кесімді
еңбек ақы алғашқы құжаттар негізінде өндіріліп шығарылған өнімдердің
өзіндік құнына ... ... ... ақы ... ... ... үйлесімді бөлініп, қосылады.
8033 шоттың дебитіне көмекші өндіріс жұмысшы-қзметкерлерінің істеген
жұмыстары мен ... ... ... ... ақы мсомалары
жазылады.
8043 шоттың ... ... ... ... және ... ... ... жазылады.
Кәсіпорындар мен ұйымдарда жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... мен ... жарналар есептелгенде:
Д-т: « Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есеп айырысу» шоты.
К-т: ... ... ету ... есеп ... ... басқадай салықтар немесе алымдар бойынша есеп
айырысу» және тағы да басқа ... ... ... ... жазылады.
Сонымен қатар жұмысшылар мен қызметкерлерге еңбек ақы төленгенде:
Д-т: «Қызметкерлермен еңбек ақы бойынша есеп ... ... ... ... шоты ... есептеліп, бірақ уақытысында таратылмағанда және тағы да басқа
жағдайларда:
Д-т: «Қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп ... ... : ... де ... борыштар» шоты түріндегі бухгалтерлік жазба
жазылады.
Әрбір жұмысшыға бір ай ішінде құжаттар жазылады. Бір ... ... үшін ... ... ... ... қолданылады. Онда қызметкердің
аты-жөні, табельдік номері, цех, учаске, құжаттарының толтырылған күні мен
номері, сағаттық нормасы, әрбір құжат ... ... ... ... ... ... де көрсетіледі. Карточка деректері есеп айцырысу-
төлем тізімдемесін жасау үшін ... Есеп ... ... ... ... ... ... айырысу-төлем тізімдемелері де, әдетте, бір ғана ... ... ... ... есеп ... ... кәсіпорындарда мынандай
құжаттарда: есеп айырысу-төлем тізімдемесінде, оны сонымен қатар жалақы
беру үшін де пайдаланады; есеп ... ... және жеке ... тізімдемесінде; әрбір жұмысшыға жасалған еңбек төлемінің арнайы есеп
айырысуларында; жыл бойы пайдаланатын кітапқа ... есеп ... ... ақы алушы жұмысшылардың шығарылымы мынадай құжаттармен
рәсімделеді:
1. Жеке өндірістерде – кесімді ... ... ... ... бригадалық болады. Нарядтар жұмыс басталғанға дейін
технологиялық карталардың негізінде жазылады.
2. Бұйымдардың ... ... ірі ... ... ... ... ... күннен күнге бірдей жұмыс жасайтын немесе ... ... ... ... ... ... аралас
рапорттар қолданылады. Олардың ... ... ... де, әр жұмысшының ай ішіндегі жалақы
соммасы есептеліп шығарылады.
4. Шығарылымды есепке алу ведомосі
5. Атқарылған жұмсытарды қабылдау туралы акт.
3. ... және ... ... ... және ... ақыны реттеуде Қазақстан Республикасының ебек
заңнамасына сүйенеді. Бұл еңбек ... ... ... ... және осы ... ... ... мен Қазақстан Республикасының өзге де ... ... ... ... заңнамасының мақсаты еңбек
қатынастарын және еңбек ... ... ... өзге ... еңбек қатынастары тараптарының құқықтары мен мүдделерін
қорғауға, еңбек саласындағы ... мен ... ең ... ... ... ... реттеу болып табылады. Еңбек
заңнамасының міндеттері еңбек ... ... ... ... ... қол ... ... тиімділігі мен
адмдардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған қажетті құқықтық жағдайлар жасау
болып табылады.
Қазақстан ... 2007 ... 15 ... ... ... ... Еңбек Кодексі» «Егемен Қазақстан» газетінің 2007
жылғы 22 мамырдағы № 132-135 (24710) ... ... 2007 ... 15 ... ... «Қазақстан
Республикасының еңбек кодексін қолданысқа енгізу туралы» Заңымен «Қазақстан
Республикасының еңбек кодексі» ресми жарияланған күннен бастап күнтізбелік
он күн ... ... ... ... еңбек және еңбек ақыфны дұрыс жүргізу ... ... ... ... ... ... ... және азаматтың еңбек саласындағы құқықтарының шектелуіне жол
бермеу;
2.еңбек бостандығы;
3. ... ... ... және ... ... ең ... тыйым салу;
4. қауіпсіздік және гигиена талаптарына сай келетін еңбек жағдайларына
құқықты қамтамаысз ету;
5. өндірістік қызмет нәтижелеріне қатысты алғанда ... ... ... басымдығы;
6. еңбегі үшін жалақының ең төменгі мөлшерінен кем емес, әділетті сый
ақыға ... ... ... ... ... ... ету;
8. қызметкерлердің құқықтары мен мүмкіндіктерінінң теңдігі;
9. қызметкерлер мен ... ... ... құқықтары мен
мүдделерін камтамасыз ету;
10. әлеуметтік әріптестік;
11. еңбек қауіпсіздігі;
12. қызметкерлер ... ... ... еңбек
заңдамасының сақталуына қоғамдық бақылауды жүзеге асыру құқығын қамтамасыз
ету болып табылады.
Еңбек және еңбек ақыны ... ... ... ... ... кодексінен» осы мәселелерге байланысты деректерге
сүйенеміз.
Жұмыс уақытына байланысты негізінен ұзақтығы ... ... және ... емес ... ... ... уақытының қалыпты ұзақтығы
аптасына 40 сағаттан ... ... ... ... ... ... белгіленген кезде еңбек ақы төлеу Кодекске сәйкес
жүргізіледі. Басқа да ... ... ... ... барлығы
толығымен еңбек кодексінде ... ... ... салаларындағы
ұйымдарда мейрам күнінің алдындағы жұмыс күні 1 сағатқа қысқартылады.
Кәсіпорында ... ... ... түрі бойынша еңбек ақы есептеліп, төленіп
жүрген жұмысшылар мен қызметкерлерге бұл, яғни қысқартылған жұмыс күні ... ... ... белгіленген мөлшердегідей еңбек ақы төленеді.
Жас өспірімдерге еңбек ақы төлеуді реттеу.
Он сегіз жасқа толмаған қызметкерлер ... ... ... ... ... ... ал еңбекті қорғау, жұмыс
уақыты, демалыс уақыты және басқа да еңбек жағдайлар ... ... ... ... пайдаланады. Он сегіізге толмаған
қызметкерлердің ... ауыр ... ... жағдайлары зиянды және қауіпті
жұмыстарда, сондай-ақ ... ... ... ... мен
имандылығының дамуына зиян келтіруі мүмкін жұмыстарда (ойын ... ... ... ... ... ... ... темекі бұйымдарын,
есірткі, психотропты заттар мен прекурсорларды өндіру, тасымалдау мен ... тиым ... ... ... ... ... ... және қозғалтуына тиым салынады, және бұл мәселелерді ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органмен келісім ... ... Он ... ... ... ... алдын ала міндетті медициналық
тексеруден кейін жасалады. Он төт жастан он алты жастағы қызметкерлер ... 24 ... ... он алты ... он сегіз жастағы қызметкерлер
үшін-аптасына 36 сағаттан аспайтын, білім беру мекемелерінде оқитын ... жылы ... ... жұмыспен қатар алып жүретін он төрт жастан он алты
жасқа дейінгі оқушыларға-күніне 2,5 ... он алты ... он ... ... ... ... 3,5 ... жұмыс уақытының қысқартылған
ұзақтығы белгіленеді.Он сегіз жасқа толмаған қызметкерлерді түнгі уақыттағы
жұмысқа, үстеме ... ... ... ... ... ... ... оларды іссапарға және вахталық әдіспен ... ... ... ... жыл ... ... ... демалысынан кері шақырып
алуға, және толық мате,риалдық шарт жасасуға тиым салынады.
Қызметкерлержің тынығу уақытының түрлері:
1.жұмыс күні ... ...... және тамақтануға арналған
үзіліс; ауысымішілік және арнайы үзілістер;
2.күнделікті тынығу;
3.демалыс күндері;
4.мереке күндері,
5. демалыстар болып табылады.
Ұзақтығы 8 ... ... ... ... жұмыс уақытының икемді
жиынтық есебі режимі кезінде ... және ... ... ... ... ... кейін кемінде төрт сағат ... ... ... және бұл ... ... ... ... демалыстың мынадай түрлері:
1. Жыл сайынғы ақылы демалыстары;
2. Әлеумметтік демалыстар;
Жыл сайынғы ... ... ... ... ... ... қалпына келтіруіне, денсаулығын нығайтына және қызметкердің өзге
де жеке қажеттіліктерінеарналады және ... орны мен ... ... отырып, белгілі бір күнтізбелік күндер санына беріледі.
Әлеуметтік демалыс деп, ана ... ... ... өндірістен
қол үзбей білім алуға қолайлы жағдайлар жасау мақсатында және өзге ... ... үшін ... ... бір кезеңге жұмыстан босату
түсініледі.
Қызметкердің жұмыстың ... мен ... ... басталуы
арасындағы күнделікті тынығу уақыты он екі сағаттан кем болмауы керек.
Жұмыс берушінің бастамасы бойынша демалыс және ... ... ... ... ... жол беріледі. Мереке және демалыс
күндеріндегі жұмысқа қызметкердің күндік ставкасы негізге алына отырып,
кемінде екі есе, ал ... ... әр ... ... бір жарым есе
мөлшерде ақы төленеді.
Егер қызметкерлердің жекелеген санаттары үшін ... ... ... ... ... ... шартта және жұмыс берушінің
ктілерінде көп күн саны ... ... ... күнтізбелік
жиырма төрт күн болатын жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы беріледі.
Мүгедектердің еңбегін реттеу.
Мүгедектер әдеттегідей еңбек жағдайлары бар не ... ... ... ... ұйымдарда оңалтудың ... ... ... жұмс ... ... ... ... Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті органның қоытындысы
бойынша денсаулық жағдайы еңбек міндеттерін ... ... ... ... денсаулығына және басқа да ... ... ... қатер
төндіретін жағдайларды қоспағанда, мүгедектік себептері бойынша ... ... бас ... мүгедекті басқа жұмысқа ауыстыруға, еңбек
жағдайларын өзгертуге тиым салынады. Бірінші және екінші ... ... ... 36 ... аспайтын ұзақтығы қысқартылған жұмыс
уақыты беріледі,күнделікті жұмысы жеті сағаттан аспауы керек.
Мүгедек қызметкерледі үстеме жұмысқа, ... ... ... ... күндеріндегі жұмысқа тартуға, іссапарға жіберуге, егер олар үшін
мұндай жұмыстарға медициналық ... ... ... ... ... ... келісіммен ғана жол беріледі.
Мүгедек қызметкерлерге жыл сайынғы ақылы еңбек ... ... ... ... ... ... ... кестесіне сәйкес беріледі.
Жыл сайынғы ақылы қосымша демалыс-жыл сайынғы ... ... бір ... не ... ... ... ... жұмыс
жылының басқа уақытында беріледі.
Еңбек және еңбек ақы мәселелерінің барлығы дерлік мемлекет тарапынан
жүзеге асады. ... ... ... еңбек заңнамасының
сақталуын мемлекеттік бақылауды мемлекеттік еңбек инспекторлары ... ... ... инмпекторларына:
1.ҚР Бас мемлекеттік еңбек инспекторы – ҚР ... ... ... ... ... ... ... басшысы;
2.Мемлекеттік еңбек инспекциясының бас мемлекеттік еңбек инспекторлары
– еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік ... ... ... ... адамдары;
3.Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың бас мемлекеттік еңбек
инспекторы – ... ... ... мемлекеттік органның мемлекеттік
еңбек инспекциясының облыстық, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ...... еңбек инспециясы
органының облыстық, республикалық маңызы бар қаладағы аумақтық бөлімшесінің
лауазымды адамдары жатады.
Егер кез келген республика аумағындағы ... ... ... ... барлық саласындағы жағдайлары түзеліп,алға қарай басу
екі талай. Сондықтан мемлекетте барлық салалар белгілі бір ... ... ... ... отырады.
Кәсіпорын және басқа да ұйымдардың қызметінің негізгі бір бөлшегі
болып ... ... және ... ... ... да ... ... жүйеленіп отыруы экономикалық, әлеуметтік жағдайдың
түзу қалыптасуына орасан зор ықпал етеді. Нарықтық ... ... ҚР ... ... жыл ... ... мен ... енгізіліп
отырады.
2-Бөлім. «Табысты» ЖШС-да еңбекақыны төлеуді ұйымдастыру
2.1 «Табысты» ЖШС-ның кадрлық саясаты
ЖШС ... сүт ... ... ... ... ... болып
табылады. Кәсіпорынның кадрлық саясаты ... ... ... мен ... да нормативтер мен стандарттар негізінде ұйымдстырылды.
Кәсіпорындағы еңбеккерлерді негізгі қызмет атқаратындар, және негізгі
емес қызмет атқаратындар деп екі ... ... ... ... ... ... ... екі топқа
бөлінеді:
1. Өнеркәсіптің өндірістік жұмысшылары мен қызметкерлері;
2. Өнеркәсіптік ұйымның балансындағы өндіріске ... ... ... ... ... жұмысшылары мен
қызметкерлері жұмысшылар мен қызметкерлер болып екіге ... тобы ... ... және тағы басқа топтарға
бөлінеді.
Басшылар қатарына – президент, ... ... ... ... ... ... – техникалық қызметтегі ... және тағы ... ... да ... қатарына – құжаттарды дайындайтын, есеп және
бақылау жұмыстарын жүргізетін, шаруашылық қызметін ... ... ... ... тағы ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлердің саны мен олардың
жұмыс ... ... ... ... тура келеді. Кәсіпорындағы ... ... ... саны ... «тізімдегі саны» деп аталады.
Жұмысшылар мен қызметкерлерің тізімдегі саны – кәсіпорындар мен
ұйымдарға қызмете жаңа ... ... ... ... ... ... ... өзгертіп отырады.
Қызметкердіжұмысқа алу негізінде жасалатын еңбек шартын жасау үшін
мынандай құжаттар:
1. Жеке басының куәлігі немесе төл ... ( он алты ... ... үшін туу ... ... ықтиярхаты немесе азаматтығы жоқ адамның куәлігі;
3. тиісті білімді. Дағдылар мен машықтарды талап ... ... ... ... ... ... біліктілігі туралы, арнаулы білімі
немесе кәсіптік даярлығының болуы туралы құжат;
4. еңбек қызметін растайтын ... ... есеп ... ... ала ... ... өткені туралы құжат;
7. салық төлеушінің тіркеу нөмірін және әлеуметтік жеке код беру ... ... ... ... ... еңбек шарты негізінде шығарылған жұмыс
берушінің актісмен рәсімделеді. ... жұмс ... ... қызметерді үш
күн мерзімнің ішінде актімен таныстыруға міндеттенеді. Актпен танысуда
қызметкердің қол ... ... ... ... кезде қызметкер
ұйымдағы ішкі тәртіп ережелерімен, жұмысына қатысы бар өзге де ... ... ... ... мен қызметкерлердің құрамы және олардың
жұмыс уақыты да ... ... кез ... Еңбек кітапшасы;
2. Тоқтату күні мен тоқтатудың негізі туралы жұмыс берушінің ... ... ... ... шартының жаслуы және тоқтатылуы негізінде еңбке қатынастарының
туындаын және тоқтатылуын растайтын жұмыс баруші актілерінен ... ... ... ... ... ... ... жұмыс берушінің қолы қойылған, ұйымның мөрімен расталған ... ... ... ... ... ... еңбк ... мәліметтер тізбесі);
6. Қызметкердің еңбек қызметі туралы мәліметтер қамтылған мұрағаттық
анықтама қызметкердің еңбек қызметін растайтын құжат ... ... мен ... ... есебі – кәсіпорындар мен
ұйымдардың мамандар бөлімінде ... Ол ... ... , ... ... ... ... саны туралы және осы санның
өзгерісінің себептері туралы; жынысы, ... ... ... ... ... ... және ... белгілері бойынша қызметкерлер құрамы туралы
деректер алуды қамтамасыз етеді. Адам құрамын ... алу үшін ... жеке ... ал ғылыми қызметкерлер үшін №Т-4 нысанындағы
ғылыми қызметкерді есепке алу ... ... ... ... соңғы жұмысы туралы жазулар жазылған еңбек кітапшасын мамандар
бөліміне ... ... ... ... ... ... еңбек
кітапшасы толтырылады. Еңбек кітапшасы қызметкердің еңбек қызметі туралы
мәліметтерді қамтитын құжат болып табылады. Еңбке ... ... ... және сақтау тәртібін еңбек жөніндегі ... ... ... ... қызметкердің еңбек кітапшасыфна ұйымдағы еңбек
қызметі туралы тиісті ... ... ... Ол ... ... Оған ... нөмір тағайындалып, есеп ... ... ... оған ай сайын жалақы туралы мәліметтерді енгізеді.
Жаңадан қабылданғандарды жұмысқа қабылдау туралы № Т-1 ... ... ... жұмысқа ауыстыру турлы № Т-5 туралы нысандағы
бұйрық ... бір ... ... ... бір ... өткізуді рәсімдеу кезінде қолданылады. Соның ... ... және ... кітапшасына қойылады. Демалыс беру туралы ... ... жыл ... және өзге ... рәсімдеуге арналған.
Оның негізінде жеке карточкаға белгілер қойылады, онымен ... ... ақы ... ... ... ... туралы №Т-8 нысанындағы бұйрық қызметкер
жұмыстан кеткен кездеқолданылады, және кітапшасына ... ... , ... ... ... есеп айырысуға негіздеме болады. Кәсіпорында
аптаның 5 күндік жұмыс уақыты бойынша қызмет атқарады.
«Табысты» ... ... ... |Аты-жөні |Лауазымы |Айлық ... ... |
| | | ... ... ... ақы |
| | | | |ақы | |
|1 ... ... |Басшы |130000 |40% |2184000 |
|2 ... ... |100000 |35% |1620000 |
|3 ... Мадияр|Бас есепші |110000 |35% |1782000 |
|4 |Қырғызбай Аида ... |118500 |35% |1919700 |
|5 ... ... ... |95500 |30% |1489800 |
|6 ... Нұр ... |89000 |30% |1338400 |
|7 ... Дана |Есепші |89000 |30% |1338400 |
|8 ... ... ... |75000 |20% |1080000 |
|9 ... Александр |Күзетші |75000 |20% |1080000 |
|10 ... ... ... |65000 |15% |897000 ... ... Арай ... |65000 |15% |1080000 ... |Масава Маржан |Сауыншы |75000 |20% |1080000 ... ... Айым ... |75000 |20% |1080000 ... |Сабаншиева ... |75000 |20% |1080000 |
| ... | | | | ... ... ... ... |75000 |20% |1080000 ... ... ... және ұсталымның түрлері
Жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... мен ... ... ... құжаттар мен жұмыс уақытының ... ... ақы ... және ... үшін ... ... ... белгілеген мерзімде бухгалтерияға келіп түседі.
Еңбек ақы есептеу үшін толлтырылған ... ... мен ... ... ... ... қолының қойылуы мұқият тексеріледі. Сондай-
ақ бұл құжаттағы ... ... ... ... олардың жұмысшылар мен
қызметкерлерге еңбек ақы төлеу және сыйақы есептеу қағидаларына ... және ... ... ... ... Тексеріліп болғаннан
кейін бұл құжаттар бойынша кәсіпорынның жұмысшылары мен қызметерлеріне
еңбек ақы есептеледі.
Кәсіпорында еңбек ақы ... ... ... қолданылады, және бұл
жағдайда жалақыны ... ... ... Әр түрлі ... ... ... ... ... байланысты болады
Мерзімді еңбек ақы. Мерзімді ақы алатын жұмысшының жалақы ... ... ... ... ... ... ставкасына көбейтіндісі ретінде
анықталады.
Жалақы = нақты жұмыспен * сағаттық ... ... ... ... ... ... ... мен
жұмысшыларының мерзімдік жалақысын есептеп көрсетейік, және ағымды ... ... 20 ... ... ... қалғанының барлығы осы сияқты есептеледі:
Мерзімдік ақы алатын 5-ші разрядтағы сауыншының сағаттық ... ... ... болған кезде 182 сағат жұмыс істейді. Жалақы сомасының есептелуі:
182 * 250 = 45500 ... ... ... ... септеледі: егер
жұмыскер сол айдағы жұмыс күндеріне толықтай ... онда ... ... ... сәйкес келеді.
- егер жұмыскер сол айдағы жұмыс күндеріне толықтай жұмыс істемесе,
онда жалақы нақты жұмыспен өтелген уақытқа ... ... ... ... 89000 ... технолог қызметін атқаратын Талдыбаев
Нұрдың жалақысынан мысал келтірейік:
Айдың орташа күндік жалақысы: 89000/21 = 4238. Менеджердің жалақысы
4238 * 18 = 76285 ... ... Жай ... жүйе ... ... ... мен оның жалдақысы арасындағы байланысты қамтамасыз
етпейді, шаруашылық субъектісі жұмыскердің ... ақы ... ... ... ... ... Бұл орайда сыйақы беру жүйесі
өз бетінше әзірленеді.
Жеке кесімді еңбек ақы бойынша есеп жүргізіледі. Мысалы: 2008 ... ... ... бөлшектердің қажет болуымен кесімді жалақы алатын
жұмысшыға бірлігі 350 теңгеге бағаланатын 34 ... ... ... ... 34 * 350 = 11900 ... болды.
Ендігі қарастырып көрсететініміз ілгерішіл кесімді жүйе ... ... ... сүт ... ... өңдеп, оларды өткізу
бөліміне берді. Өткізу бөлімінің 3 қызметкеріне еңбек ақы ілгерішіл кесімді
жүйе ... ... ... ... ... 100 тауар үшін
1000 теңге, егер еңбеккер 100 дана тауардан ... ... ... ... ... үшін тағы 150 ... төленетін болып келісілді.
Өткізу бөлімінің 1еңбеккері 240 дана тауар сатты, тағы бірі 195 ... тағы ... 170 дана ... айда ... ... ... еңбек ақысын
есептедік.
240 дана сатқан еңбеккердің ... ... + ... = 81000 ... дана ... ... еңбеккердің жалақысы:
(1000 + (595-100)*150 = 75250 теңге
170 дана ... ... ... + ... = 71500 теңге
Тауарды сатумен айналысқан еңбеккерлердің еңбке ... + 75250 + 71500 = 227750 ... ... ... ... ... Кәсіпорынның негізгі цехында
жұмыс істейтін еңеккерлерге (6 ... ... ... ... ақы ... әзірленген 10 өнім бірлігіне 85 теңгеден жалақы ... ... ... ... ... ... ... жеке жүргізілген және олардың
әрқайысына жеке жалқы есептелген. Ағымдағы айда еңбеккерлер 30000 ... ... ... ... жалақысы: 30000/10*85 = 255000 теңге,
яғни жалпы жлақыжиынтығы – 255000 теңгені көрсетті.
Аккордты ... ... Бұл ... ... түрі ... ... жұмыстары қажет болған жағдайда қолданылады. Негізгі өндіріс цехының
жалпы жалақысы 85000 теңге құраған, жөндеуге жұмсалған уақыты 85 адам/сағат
болған, оның ... 25 ... – ағаш ... 20 ... ... 30 ... – екі ... майлаушыға; 10 адам/сағат ... ... ... ... ... ... ... уақытын
жұмсаған деп шартты түрде аламыз.
Атқарған жұмысы үшін ... ... ... ... ... = ... = ... = ... ... ... ... цехының еңбеккерлерінің
жалақысының жиыны = ... ... ... ... ... ... негізгі өндіріс еңбеккерлерінің жалақысынан (255000) 12% мөлшерінде
еңбек ақы ... ... ... яғни ... еңбьек ақы
төлеу жүйесі пайдаланылды. Демек, ... ... 30600 ... ... көмекші өндіріс еңбеккерлердің жалақысы 115600 ... ... ... ... ... етіп ... заңға сәйкес әртүрлі
ұсталымдар жасайды: міндетті зейнеткерлік жарнасын жинақ зейнеткерлік
қорға, жеке ... ... ... ... (сот ... қағаздары
бойынша), сондай-ақ еңбеккерлердің өздеі ... ... ... жасалады, сонымен қоса олардың келісімінсіз:қайтарылмаған
аванстар, жұмыстан шықанда істемей ... ... ... әкелген зияндар үшін
тағы басқа ұсталымдар ұсталынады. Бұладың ішінде ... ... ... ... ... ... ... мен жеке табыс салығы.
Енді осыларға қатысты кәсіпорындағы бір еңбеккердің жалақысын ... ... ... ... Қырғызбай Аиданың айлық жалқысы
118500 теңге, ол 13 разрядтағы қызметкер болып табылады. Зейнетақы ... ... жеке ... 10% ... ұсталынады және ол аталған
қорға аударылады. 118500-11850(118500*0,10) -12025(минималды ... ... ... ... ұсталмайды) = 94625 теңге, енді осы сомадан
жеке табыс салығы 10% мөлшерде ... ... =9462,5 ... ... ... Енді еңбеккердің қолына алатын таза табысын есептеп
шығарамыз: 118500 – 11850 – 9462,5 = 97187,5 ... ... ... ... ... ақы ... ... қатарынан атқарған кезде, немесе уақытша
жұмысқа келмегендердің міндетін атқарған екзде қосымша ... ... олар бір ... ... ... ... ... және уақытша
жұмысқа келмегендер қызметтен босамаған болсаеңбеккерлерді негізгі
міндетінен босатпай, оларға ... ... ... Оның
мөлшері жұмыс берушімен жұмыс атқаратын еңбеккерлердің келісімі
бойынша анықталады. Егер де уақытша ... ... ... Онда ... ... ... ... және айлығындағы
айырмаға ынталандыру төлемі жасалмайды. Егер ол ... ... онда ол ... ... келмеген болып саналмайды.
Мысал: 5 разрядтағы ағаш ұстасы негізгі жұмысымен қоса сылақшы-
майлаушының ... да ... ... оған ... ... ... деңгейде қосымша төлем белгіленген.
Ағаш ұстасы ағымдағы айда 168 сағат орнына 132 сағат жұмыс істеген, 1-
ші разрядтағы тариф мөлшерлемесі 15000 ... ... ... ... ... ағымдағы айлығы мынаны құраған:
15000 х 1,33 = 19950 теңге – айлық тарифтік мөлшерлемесі,
19550 : 168 х 132 = 15675 ...... ... ... уақытына
есептелген жалақысы,
15675 + 15675 х 45% = 22729 ...... ... ... жоқ
жұмыскердің орнын алмастырғаны үшін қосымша төлемді қоса есептегенде.
«Табысты» ЖШС-де ... ... ... белгіленген нормативтер
негізінде жүргізеді:
- Мейрам күнінің алдындағы қысқартылған жұмыс уақытына ... ... және оны ... ... түрі белгіленген жұмысшыларға
өндірген өнім көлемі, атқарған қызметінің санына байланысты
беріледі. Ал ... түрі ... ... ... күні ... ... төленеді.
- Жас өспірімдерге еңбек ақы төлеу. Бепгіленген заңарға сәйкес
жұмыс істейтін және еңбегі үшін ... ... ... ... ... қысқартылған жұмыс күні үшін толық
жұмыс күнінің еңбек ... ... ал ... түрі ... ... ... үшін белгіленген тарифтік мөлшерде
қосымша еңбек ақы белгіленген.
- Жас сәбилі аналардың демалуы және ... ... ... үзіліс уақытына төленетін төлем. Арасы 3 ... емес 30 ... кем ... ... ... Бұл ... уақытының құрамына кіреді және олардың үзілісте болған,
жұмыс ... ... үшін ... ... ақылар бойынша еңбек
ақы төленеді. Екіқабат және босану бойынша, және де ... ... ... ... ... алған әцлдерге берілетін
жәрдемақы, екіқабат және босануы бойынша берілген демалысының
барысында, баланы туған күнінен ... 56 күн ... ... ол 10 МЕК ... керек.Ал жұмыс істеп жүрген әйелдерге
126 күнге жәрдемақы ... егер де ... екі және одан ... бала ... онда жәрдем ақы 140 күнге төленеді. Сондай-ақ,
екіқабат әйелдер, ... 3 ... ... ... демалыс алуына болады, бірақ ол кезең төленбейді.
Егер де, әйел осы 3 жыл ... тағы бір бала ... онда ... ... ... соң, оның бірінші күнінен бастап
төленеді. ... ... ... ... ... жұмыс істейтін
Мақашева Айым екіқабат және босануы бойынша 2008 жылғы парағы
бойынша жұмыс істеп жүрген, 126 ... ... ... ... 10 ... 16 ... ... жалғасады. Жәрдем ақысы
әр айға есептелінген болатын. Ол аптасына бес күндік ... ... ... оның ... жалақысы 1733 теңге құраған.
10 МЕК деңгейін ескере отырып, еңбекке уақытша жарамсыз күнінің
санын орташа ... ... ... ... ... соммасын анықтадық:
Қаңтар - 1733 x 16 = 27728 ... - 1733 x 20 = 34660 ... - 1733 x 19 = 32928 ... - 1733 x 22 = 38126 ... - 1733 x 10 = 17330 ... ... ... ... мен ... ... төлем. Жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қоғамдық
жұмыстары мен тапсырмалары үшін орташа еңбек ақы ... ... ... ... демалыс және мейрам күндерінде істелген
жұмыстарына, атқарған қызметтеріне, ... ... ... үшін ... ... ... ... мысал
келтірілді: Мерзімді еңбек ақы бойынша жұмыс істейтін 9-шы ... ... ... 21 ... ... 2 ... 2008
жылдың 8 мамырында жұмыс істеген. Кәсіпорында аптасына 5 ... күн және 1 ... 50000 ... ... ... ... ... келісім-шартында, түнгі
уақыттық тариф мөшерлемесін, нормадан ... ... ... үшін ... ... ... ... ал
демалыс пен мереке күндері үшін сағаттық тариф мөлшерлемесінің
екі еселенген мөлшері беру ... ... үшін ... ... - 50000 х 1,78 ... = 529 ... разряд үшін сағаттық
тарифтік мөшерлемесі - 50000 х ... 168 = 610 ... ... ... ... үшін (8 ... жұмыс істеген уақытының
50% түнгі уақытқа келгендіктен) еңбеккерлерге келесі мөлшерде еңбек ақы
есептелді:
9- шы разрядтағы еңбеккерлер үшін - 5290 ... (529 х 2 ... ... еңбеккерлері үшін - 6100 теңге (610 х 2 ... ... ... ... еңбеккерлері үшін:
Мейрам күндері жұмыс істеген уақыты үшін - 529 x 2 x 8 = ... ... ... ... үшін - 529 x 2 x 2 = ... разрядтағы еңбеккерлер үшін:
Мейрам күндері жұмыс істеген үшін - 610 x 2 x 8 = ... ... ... ... үшін - 610 x 2 x 2 = ... ... мен ... ... ... шықпай қалған
уақытына еңбек ақы төлеу жұмысытан заңсыз босатылып, бұрынғы
жұмысқа қайта орналасқан жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... бастап үш
айға дейінгі жұмысқа шықпай қалған уақытына орташа еңбек ақысы
мөлшерінде төлем төленеді
- Өнім өндіру барысында кездесетін ақау үшін ... ... ... ... ... ақы ... тариф бойынша осы
өнімді өндіру үшін ... ... ... 50%, ... ... ... ... өзіне берілген разрядтан төмен тарифтелген жұмысты
атқарғаны үшін төленетін төлем. Бесінші разрядтағы жұмысшы
үшінші ... ... ... ... атқарған болса,
онда оған үшінші разрядты жұмысшыға төленуге тиісті еңбек ақы
және қосымша үшінші разрядты ... мен ... ... ... ... арасындағы айырмашылық соммасы
төленеді.
- Жұмысшылар мен қызметкерлерге жұмыстың тоқтап қалған уаытына
төленетін ... егер ... ... ... жұмышылар мен
қызметкерлердің ешқандай кінәсі болмаса, еңбек ақы ... ... ... егер де кінә ... ... ... тоқтап
қалған уақытқа еңбке ақы төленбейді, неме се олардың ... ... ... ... Ынталандыру сипатындағы төлемдер
ЖШС «Табысты» сүт өнімдерін өндіру шаруа қожалығында ... және ... ... ... ... мақсатында
еңбеккерлердің материалдық мүддесін күшейту үшін сыйлық пен марапаттау
жүйесі ... ал ол жыл ... ... ... және басқа да
көрсеткіштер бойынша беріледі.
Сыйлық еңбеккерлердің жеткен жетістіктері үшін ... ... дем ... оның одан әрі өсу қарқынын ынталандыру болып табылады. ... ... ... ... беріледі.
Жұмысшыларға жұмыстың негізгі нәтижелері үшін сыйлық беру мынадай
көрсеткіштері бойынша жүзеге асады: ... ... өнім ... және ... ... ... жақсаруына байланысты болады.
Сыйлықтардың мөлшерлері істеген жұыстарының маңыздылығы мен күрделілігіне
қарай жұмысшылардың кәсіптері мен ... ... ... ... негізінде сыйақылық кесімді төлем жүйесімен есептеледі. Ол жалақы
соммасынан басқа белгілі бір сандық ... ... ... ... үшін ... ... яғни жоспар бойынша өнімділік нормасын
артығымен ... рнда ... өнім ... үшін ... ... ... ... жүргізу үшін өнімділік нормасын есептейді. Өнімділік нормасы
екі әдіспен есептеледі:
Шығарылған өнім көлеміне байланысты:
Өнімділік нормасы = факт бойынша ... өнім ... / ... ... ... * 100%
Уақыт нормасын есептеу әдісі:
Өнімділік нормасы = ... ... ... ... / факт ... ... * 100%
Енді уақыт нормасын есептеу әдісі бойынша кәсіпорын жұмысынан ... ... ... өндірісі бойынша жұмыс атқаратын ағаш ұстасы
ағымды айда барлығы 14 ... ... әр ... 9 ... ... факт бойынша 14 күн 8 сағат аралығында жұмыс жасаған. Өнімділік
нормасы үшін 1,5% ... ... ... ... ... ... х 100% = ... сыйақысының мөлшерін анықтау үшін:
12,5% x 1,5 = 18,75%
28000 + (28000 х 0,1875) = 28000 + 5250 = 33250 ... ... ... ... ... – 5250 теңгені құраған.
Басшы қызметкерлерге, мамандарға және қызметкерлерге сыйлық беру. Бұл
категорияларға сыйлық кәсіпорын шаруашылық қызметінің негізгі ... ... ... ... : басшы қызметкерлерге бүтіндей
алғанда ... ... ... ... ... ... – бөлімшелердің, басқару аппаратының ... ... ... ... ... ... ... алғанда кәсіпорын жұмысының нәтижелері үшін; ... осы ... ... ... үшін ... беріледі.
Сыйлықтарды жазу үшін басқару аппаратының ... ... және ... ... ... ... жедел есеп
пен лабораториялық бақылау деректері; өндірістік ... ... ... қызметінің қызметкерлеріне бухгалтерлік есептердің, жедел есептің
және лабораториялық бақылаудың ... ... ... ... ... олардың моральдық факторлары да ескеріледі.
Осы негізінде кәсіпорын жұмысынан ... ... 95500 ... болатын менеджер қызметін атқаратын ... 2008 ... ... ... 24 жұмыс күнінің 20 күнін жұмыспен өтеген (4
күн ауырған), сыйақы – 40%.
1. Күндік орташа жалақы 95500 / 24 = 3979 ... ... ... ... ... ... 20 x 3979 = 79583 ... Сыйақы 79583 x 40% =31833 теңге
4. Айлық жалақы 31833 + 79583 = 111416 ... ... ету үшін ... ... – адам мен ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыруға қажетті материалдық, рухани, және
басқа да құндылықтарды жасауға арналған адам қызметі. ... ... ... ... ... үшін оған ... ... ақы алуына
құқылы. Бұдан шығатыны еңбек қатынастары, ол – ... ... ... ... ... ... шартта көзделген құқықтар мен
міндеттерді жүзеге асыру үшін қызметкер мен жұмысшы ... ... ... ... ... ... ... шарты жасалады, ол
қызметкер мен жұмыс берушінің арасындағы жазбаша ... ... ақы ... ... ... және Қазақстан Республикасының өзге де ... ... , ... ... ... ... ұжымдық шартқа
және жұмыс берушінің актілеріне сәйкес қызметкер мен жұмысшыларға ... ... ... міндетті төлемін жұмыс берушінің қамтамасыз етуіне
байланысты қатынастар ... ... ... еңбек тәртібі болады, ол – жұмыс беруші мен
еңбеккердің Қазақстан ... ... ... келісімдерде, келісім-шартта, ұжымдық шартта, жұмыс берушінің
актілерінде, құрылтай ... ... ... ... ... ету ... ... қауіпсіздігі сақталуы керек. Еңбек
қауіпсіздігі – еңбек қызметі процесінде қызметкерлерге зиянды және қауіпті
өндірістік ... ... ... ... ... ... ... қорғалу жай-күйі.
Жалпы жұмысшылар мен қызметкерлерге төленетін еңбек ақы негізгі және
қосымша деп аталатын екі ... ... ... ақы – жұмысшылар мен қызметкерлердің нақтылы жұмыста
болған ... яғни ... ... ... ... ... Оған ... жатқызылды:
1. Мерзімді және кесімді еңбек ақы
2. Сыйлықтар мен сыйақылар
3. Үстеме сыйлықтар
Қосымша еңбек ақыға – ... ... ... шарттарда қаралып
белгіленген, жұмысшылар мен ... ... ... қызмет
атқармаған төлемдер жатады.
Жұмыс берушінің белгілеген жалақысының деңгейі заңда белгіленген ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақыны ұйымдастырудың екі негізгі нысаны пайдаланылады
– мерзімдік және кесімді.
Мерзімдік еңбек ақы – нақты істеген уақыты үшін ... ақы ... ... мөлшерлемесі бойынша еңбеккерлерге есептелетін ... ... ... ақы ... жай ... және ... мерзімділік
болып бөлінеді.
Кесімді еңбек ақы – алдын ала белгіленіп ... ... ... ... ... ... әрбір бірлігіне еептейді (дана, ткм, кг
т.б.) Кесімді еңбек ақы нысаны келесідей еңбек ақы жүйелеріне бөлінеді:
1. Кесімді прогрессивтік еңбек ақы ... ... ... ... ақы ... ... ақы ... аккордтық жүйесі;
Еңбек қатынастары дұрыс жүріп отыру үшін ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында еңбек
заңнамасы жұмыс ... ... ... ... ... және Еңбек ... ... ... мен ... Республикасының өзге де нормативтік-
құқықтық актілерінен ... ... ... ... ... еңбек қатынастарын
және еңбек қатынастарына тікелей байланысты өзге де қатынастарды ... ... ... мен мүддетерін қорғауға, еңбек саласында
құқықтар мен бостандықтардың ең төмен кепілдіктерін ... ... ... ... ... Ал ... еңбек қатынастары
тараптарының мүдделерінің теңгеріміне, экономикалық өсуге қол ... ... мен ... ... арттыруға бағытталған қажетті
құқықтық жағдайлар жасау болып табылады.
Еңбек ақыны ... ... есеп пен ... есеп ... ... зор. Еңбекті және еңбек ақыны ұйымдастыруда қаржылық есеп берудің
халықаралық және ұлттық стандарттарына ... ... ... және ... ... ... таңдап алады, алайда заңдық ... ... ... ... ... пен ... ... ұйымдастыру
кәсіпорынның тиімді жұмыс атқаруына қатысты ең ... ... оны ... тиімді жолдарын, жақсы әдістерін игеру және
басқа да жақтарын қарастыра білу ... ... ... ... ... ... Кодексі» (2008 жылдағы өзгертулер
мен толықтырулармен)
2. «Қазақстан Республикасының Азаматтық ... (2001 ... ... ... ... ... кодексі», Алматы-2008
4. Мыржақыпова С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп: оқулық.-Алматы:
Экономика, 2006-724 бет
5. Радостовец В.В, ... Т.Г., ... ... ... ... ... және ... үшінші рет
басылуы. – Алматы: Қазақстан аудит орталығы, 2002ж.
6. Кеулімжанов Қ.К. Әжібаева З.Н., ... ... есеп ... Оқу ...... ... Баймұқанова С.Б.
Қаржылық есеп: Оқулық. – Алматы, 2007 – 296 ... ... ... ... ... ... есеп: Оқулық,
Алматы: Экономика, 2005 – 310 ... ... А.Қ., ... ... ... Оқу құралы – Алматы: 2007 – 296 бет.
10. Оразаин К.Ж.
Кәсіпорын экономикасы: Тәжірибе сағатына арналған оқу ... 2007 -296 б.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы қоғамдық жағдайдың Отырар өңірі ақындары шығармашылығына ықпалы11 бет
«ш. бейсенованың «сүзгенің соңғы күндері» хикаятындағы лиризм мен психологизм. а.кемелбайдың "қоңыр қаз" шығармасын талдау. е.раушановтың « ғайша - бибі»поэмасының құрылымдық ерекшелігі. е.раушановтың «аспанға көшіп кеткен ел» поэмасының сипаты. е.раушановтың «қызық емес оқиға» атты поэмасының діни- мифологиялық сюжеті. ақын н.айтұлының «тоғыз тарау» поэмалар кітабына қысқаша талдау»21 бет
«Шымкент май» ақ еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру ерекшеліктері мен оны хқес -на сай жүргізу63 бет
«Қаражанбасмұнай» ААҚ мысалында еңбек ақының есебі27 бет
Абай - аудармашы. Абайдың орыс ақын-жазушыларынан аударған аудармалары25 бет
Абай Құнанбаев - "Қазақтың бас ақыны"11 бет
Абай Құнанбаевтың өмірбаяны, ақындық жолы17 бет
Абай әлемі: Абайдың қара сөздері. Аудармашылық мектебі. Ақындық мектебі жөнінде көтерілген айтыс, тартыстар (М.Әуезов, Қ.Мұхамедханов еңбектері). Абай мұрасының зерттелу тарихы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь