Коммерциялық банктер операциялары, және олардың банк қызметіндегі атқаратын рөлі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. Коммерциялық банктер операциялары, және олардың банк қызметіндегі атқаратын рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.1 . Активтік операциялардың экономикалық рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.2 . Коммерциялық банктердегі активтік операциялардың түрлері және формалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2. Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің активтік операциялардағы тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
3. Активтік операциялардың негізгі даму бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... .18

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
Мемлекеттің несие жүйесінде коммерциялық банктердің алатын орны өте зор. Олар қарыз капиталы нарығының әр түрлі саласында жан-жақты іс-әрекет етеді. Коммерциялық банктер несие ресурстарының негізгі бөлігін шоғырландырып, өз клиенттеріне несие беру, депозит қабылдау, есептесу, бағалы қағаздарды, шетел валютасын сатып алу-сату мен оларды сақтау және басқа да көптеген қаржылық қызмет көрсетеді.
Несие жүйесінің негізгі буыны – банктер. Себебі масштабы және маңызы жөнінен несие қатынастарының басым көпшілігі банктер арқылы өтеді. Банктер мемлекет пен кәсіпорындардың, акционерлік қоғамдар мен ауруханалардың, институттар мен бала бақшалардың және халықтың уақытша бос ақшаларын шоғырландырып, оларды іс-жүзіндегі капиталға айналдырады. Сонымен қатар банк төлем, есептеу, несие беру, сақтандыру және т.б. көптеген сан алуан операциялар жүргізеді.
Банк ісі – қарыз капиталын жинақтаумен және оны бөлумен шұғылданатын кәсіпкерліктің ерекше түрі. Қазіргі кезде банктер көптеген операциялар жүргізеді. Олар ақша айналымы мен несие қатынастарының ұйымдастырумен ғана шұғылданып қоймай, сонымен қатар банктер арқылы халық шаруашылығын қаржыландыру, сақтандыру операциялары, бағалы қағаздарды сатып алу-сату, ал кейбір жағдайларда делдалдық келісімдер және мүлікті басқару операциялары жүргізіледі.
Коммерциялық банктер активті және пассивті операцияларды орындайды. Пассивтік операцияларсыз активтік операциялар, ал активтік операцияларсыз пассивтік операциялар жүзеге аса алмайды. Бірақ барлық жүргізілетін операциялар тек қана бір мақсатқа ғана бағытталады, ол – табыстарды көбейтіп, шығындарды азайту.
Курстық жұмыста коммерциялық банктердің активтік операциялары зерттеледі. Өйткені, активтік операциялар коммерциялық банктер қызметіндегі маңызды операциялардың бірі болып табылады.
1. Көшенова Б.А. Ақша. Несие. Банктер. Валюта қатынастары. Оқу құралы / - Алматы: Экономика, 2000 – 328 бет.
2. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-ші басылым, қайта өңделген және толықтырлған. – Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 бет.
3. Мақыш С.Б.
Ақша айналысы және несие: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2000. – 129 б.
4. Сейітқасымов Ғ.С.
Ақша, несие, банктер: Оқулық. – Алматы: «Экономика», 2005. – 416 бет.
5. Искаков У.М., Бозаев Д.Т., Рузиева Э.А.
Финансовые рынки и посредники: Учебник. – Алматы: Экономика, 2005. – 298с.
6. Банки Казахстана №8 (122), 2007.
7. Банки Казахстана №9 (123), 2007.
8. Банки Казахстана №10 (124), 2007.
9. www.google.kz
10. www.kapital.kz
        
        Мазмұны.
Кіріспе...................................................................
..............................................3
1. Коммерциялық банктер операциялары, және олардың банк қызметіндегі
атқаратын
рөлі...................................................................
....4
1. . Активтік операциялардың ... . ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің активтік
операциялардағы
тәжірибесі.............................................................
........16
3. Активтік операциялардың негізгі даму
бағыттары.................................18
Қорытынды.................................................................
......................................20
Пайдаланылған
әдебиеттер................................................................
.............21
Кіріспе.
Мемлекеттің ... ... ... банктердің алатын орны өте
зор. Олар қарыз капиталы нарығының әр ... ... ... ... ... ... несие ресурстарының негізгі бөлігін
шоғырландырып, өз клиенттеріне несие беру, депозит қабылдау, ... ... ... ... ... алу-сату мен оларды сақтау және
басқа да көптеген қаржылық қызмет көрсетеді.
Несие жүйесінің негізгі буыны – банктер. Себебі масштабы және ... ... ... ... ... ... ... өтеді. Банктер
мемлекет пен кәсіпорындардың, акционерлік ... мен ... мен бала ... және ... ... бос ... ... іс-жүзіндегі капиталға айналдырады. Сонымен қатар
банк ... ... ... ... ... және т.б. ... сан ... жүргізеді.
Банк ісі – қарыз капиталын жинақтаумен және оны ... ... ... ... Қазіргі кезде банктер ... ... Олар ақша ... мен ... ... ... ... қоймай, сонымен қатар банктер арқылы халық ... ... ... ... қағаздарды сатып алу-сату, ал
кейбір жағдайларда делдалдық келісімдер және ... ... ... ... ... және пассивті операцияларды орындайды.
Пассивтік ... ... ... ал активтік операцияларсыз
пассивтік операциялар жүзеге аса алмайды. Бірақ ... ... тек қана бір ... ғана ... ол – ... шығындарды азайту.
Курстық жұмыста коммерциялық банктердің активтік операциялары
зерттеледі. Өйткені, активтік операциялар коммерциялық ... ... ... бірі ... ... ... банктер операциялары, және олардың банк қызметіндегі
атқаратын рөлі.
Коммерциялық банктер – нарықтық экономикада несие жүйесінің ... ... ... ақша ... мен ... ... үздіксіз
қозғалысын қамтамасыз ету, өнеркәсіп мекемелерін, мемлекет пен ... ... ... қор ... үшін жағдай жасау болып табылады.
Қазіргі коммерциялық банктер ... ... ... ақша ... және ... ... бөлуді қамтамасыз етіп, маңызды ... ... ... ... ... мен жүйелерге бөлу және қайта
бөлудің банктік механизмі ... ... ... байланысты
шаруашылықты дамытуға және экономиканың құрылымын өзгертуге мүмкіндік
туғызады.
Қазіргі коммерциялық банктер несие ... ... ... ... ... ... ... дамытуда және көптеген жаңа
түрлерін ... ... ... ... ... банктері
клиенттерге 300-ге жуық қызмет түрлерін көрсетуге мүмкіндігі бар несие
мекемесі.
Өнеркісібі дамыған ... ... ... ... өзгешеліктеріне байланысты ажыратылады:
Біріншіден, жарғылық капиталды иелену және оны ... ... ... қоғам немесе шетел капиталының, шетел банктердің
қатысуымен жауапкершілігі шектеулі қоғамдар болып құрылуы мүмкін.
Екіншіден, ... ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Үшіншіден, іс-әрекеті тарайтын жер ... ...... ... ... және ... ... бөлінеді.
Төртіншіден, экономиканың әр түрлі салаларына қызмет көрсету жөнінен
– салалық және салааралық болып бөлінеді.
Дүниежүзілік тәжірибе ... ... ... ... ... осы ... ... аралас варианттарын қолдануда.
Ұйымдық тұрғыдан коммерциялық банктердің басым көпшілігі акционерлік
қоғам формасында құрылған. Қоғамның жарғысы бойынша жоғары ... ... ... жылдық жиналысы. Кезектегі және кезексіз ... ... ... мүмкін. Кезексіз жиналыс банктің құрылтайшыларының,
кеңесінің талаптары ... ... ... ... ... тұратын топтар құрылып, олар банктің жұмысын ... ... ... ... ... оның ... ... Директорлар кеңесі жыл бойы банктің жұмысын күнделікті
басқарады. Ол ... ... ... ... ... ... ... және ұсыныстар береді. Мысалы, есеп-несие комитеті банк
берген ірі несие бойынша қорытынды дайындайды.
Коммерциялық банктер ... ... ... ... құрылады. Мысал ретінде ірі американдық банкті ұйымдастырудың
типтік үлгісін келтірейік. Ол өзіне мынадай басқармаларды және ... ... (осы ... ... және ... ... ... операциялар (кіріс және шығын кассалары , ағымдағы шоттарды
жүргізу, чектермен операциялар, ... және ... ... ... есеп-несиелік операциялар (несие қабілеттілігін тексеру және
несие беру, ... ... ... және ... ... ... сатып алу және сату және т.б.); шетелдермен
операциялар (валюталарды сату және ... алу, ... есеп ... мен жол жүру ... ... ... және сыртқы байланыс
(жаңа ... ... ... операциялар (сенімхатпен мүлікті
басқаруға ... ... есеп ... ... ... ... құрылымның ішінде жұмыс территориялық немесе салалық принциппен
ұйымдастырылады. Көптеген банктерде ірі ... ... ... бар. ... ... ... ... үшін бөлімдер құрылады.
Коммерциялық банктердің негізгі атқаратын қызметтері:
● ақша қаражатын шоғырландыру және тарту;
● несие беру;
● шаруашылықтармен есеп және төлем ... ... ... ... ... ... қағаздарды шығаруды және орналастыруды ұйымдастыру;
● сенімхат бойынша клиенттердің мүлкін басқару (яғни траст операциясын
жүргізу);
● клиенттерге кеңес беру.
Уақытша бос ақша ... ... оны ... ... ... ежелден атқаратын қызметтерінің бірі. Заңды және ... ... бос ... банке тарту, бір жағынан, олардың иесіне
процент түрінде табыс түсірсе, ал ... ... ... несие
операцияларын жүргізуіне негіз қалайды. Шоғырланған ... ақша әр ... және ... ... ... ... Тек ... етуімен ақша қаражаты жинақталып, кейін ол капиталға айналады.
Коммерциялық банктердің атқаратын келесі қызметі – ... ... ... Бос ақша қаражат иесі мен қарыз алушының ... ... ... ... ... ... ... ұсынатын капитал
көлемінің қарызға қажетті көлемге сай келмеуі, капиталдың айналыстан ... ... ... ... сай ... ... ... қабілетсіздік қаупі капитал иесі мен оны ... ... ... ... ... ... ... иесі
қарыздардың қаржылық жағдайы ... ... ... да ... ... қарыз беруші мен қарыз алушының арасындағы ... ... осы ... ... ... ... ... әр түрлі
секторларына беріліп, өндірістің кеңеюін ... ... ... ... ... есеп ... ... тұрақты экономика болуы мүмкін
емес. Сондықтан есеп және төлем жұмыстарын жүргізуде банктердің рөлі ... ... есеп ... негізгі бөлігі қолма-қол ақшасыз
жүреді. Банктер делдал ретінде клиенттердің тапсырысы бойынша шотқа ақша
қабылдап, ... ... және ... есептейді. Инфрақұрылымы жеткілікті
дәрежеде дамыған мемлекеттердің төлем жүйесінің тиімді қызмет істеуі ... ... ... ... ... ... бұл
елдерде есеп айырысудың әр түрлі жүйесі құрылуда. Мысалы, есеп ... ... ... ... ... немесе жиро жүйесі. Сондай-ақ
банктер арасында өзара келісім бойынша корреспонденттік шоттар ашылғанда
есеп айырысу корреспондент-банктер арқылы да ... ... ... айналыс шығындарын азайтады, ал есеп ... ... және ... ... ... үшін ... ... есептеудің
электрондық жүйесі енгізілуде.
Коммерциялық банктердің ерекше қызметі төлем құралдарын ... ... ... ... ... ... жою, яғни ақша ... көбейту
немесе несиелік қызметтеріне тікелей байланысты. ... екі ... ... банкке ақша салуы арқылы немесе қарыздарға банктің несие
беруі ... ... Бұл ... ... ақша массасының
көлеміне әр түрлі әсер етеді. Мысалы, егер клиент ... 10 мың ... оны ... бойынша алынатыншотқа есептеуді өтінеді. Бұл операцияның
нәтижесінде банк балансының активінде кассалық қалдық 10 мың ... ... ... депозиттер де осы сомаға артады. Шаруашылықтағы ақша көлемі
өзгермейді, себебі ақша ... ... ... емес ... ... ... және ... түріндегі бағалы қағаздарды
шығарып және орналастырып ... ... ... жинақтарды өндірістік мақсатқа жұмсайтын мүмкіндігі бар. Сөйтіп
бағалы қағаздар ... ... ... ... әрі ... тығыз
байланыста жұмыс істейді. Ұзақ мерзімді инвестиция тарту ... ... және ... ... Бұл ... кәсіпорындардың
тапсырысы бойынша банктер бағалы қағаздардың көлемін, шығару жағдайы мен
эмиссия мерзімін анықтауды, ... ... ... ... ... ... рет айналысқа түсіру міндетін өзіне алады. Шығарылған бағалы
қағаздарды сатып ... ... ... Ол үшін ... ... ... ... алуды-сатуды ұйымдастырады немесе сатып алушыларға қарыз
береді.
Сол сияқты банктер мемлекеттік облигацияларды белсенді түрде сатып алады
және ... ... ... жүргізеді. Мемлекеттік облигацияларды
қайта сатуда делдал ретінде екінші нарық ұйымдастырады. Бұл ... сату ... мен ... алу курсының айырмасынан түсетін аса көп
пайданы өзіне алып, оларды аса ірі банктер тобы монополды түрде жүргізеді.
Банктер сенімхат ... ... ... ... ... ... Жеке ... осы қызметті атқаруға құқығынан айырылғандардың
мүлкін уақытша басқару; ізбасарларының мүддесі үшін өлген адамның мүлкін
басқару; ... табу ... ... ... ... ... ... құндылықтарды сейфте сақтау және ... ... Ал ... ... қызметтері бұл
аталғандардан өзгеше: банктің облигациялар бойынша кепілші болуы; нарыққа
шығарылған ... және ... ... үшін ... атаулы акция
бойынша иелік құқын басқаға беру) өкіл ... ... ... ... ... болуы және т.б. қызметтер атқаруы мүмкін.
Банк бұл қызметтерді формалды клиенттердің өкілі ретінде атқарғанымен,
шын мәнінде сенімхатпен қызмет көрсетудің нәтижесінде ол ... ... және ... хабарларды өзіне жинақтауға мүмкіндік алады.
Экономикалық мағлұматтарды ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызады. Банктер кәсіпорынның қаржылық қызметіне,
бухгалтерлік есебіне ... ... ... ... ... және
табысты ұлғайту мүмкіндігін анықтаумен шұғылданады. ... ... ... ... ... және ... нақты орналастыруды қарастырады.
Банктер төмендегідей кеңес береді: шот ашу, есеп-несиелік және
кассалық ... ... ... ақша және ... ... ... ... нұсқау береді.
Коммерциялық банктердің кеңес беру қызметін төмендегідей топтастыруға
болады:
● несиелеу және есеп беру ісі бойынша – ақша ... ... ... ... ... жағдайы және формасы туралы
хабар, ... ... ... үшін әр ... ... бойынша нұсқау
беру, қолма-қол ақшасыз есептеуді талдау, оны жетілдіру жолдарын зерттеу;
● бағалы қағаздарды шығару және ... ... ... ... ... қағаздар нарығы коньюктурасы, олардың бағасының ... ... ... ... ... шығару тәртібі және олардың
айналыс ережесі туралы хабар;
● күрделі ... беру ...... ... ... ... ... бағасы мен әр түрлі ... ... ... күрделі қаржының экономикалық тиімділігін есептеу
туралы анықтама.
Несие ссудалық ... ... ... ... яғни ... ақша ... Сол сияқты ақша капиталының ссудалыққа
трансформациясын ... ... ... ... ... ... ... Несие нарықтық экономикада ең алдымен капиталдың бір саладан екінші
салаға құйылуының икемді ... ... ... ... ақша ... ... және көлеміне, төлем айналымына активті
әсер етуіне бағытталған.
Банктер ... мәні ... ... ... ... орындаудан көрініс табады.
Банк қызметін – банктің клиент мүддесі үшін белгілі бір іс-әрекеттерді
орындауын ... ... ... банк ... негізінде қандай да
бір қажеттіліктерді қанағаттандыру қажеттілігі жатады.
Қазіргі кезде негізігі дәстүрлі қызметтерге бұрынғыша салымдар тарту
мен ... беру ... ... өз пайдаларының көп бөлігін ... ... ... ... ... Бірақ осы екі қызмет
төңірегінде банктік өнімдердің көптеген ... ... ... ... ... ... банктер банк қызметтерінің және қаржылы
қызметтердің барлық ... ... ... ... кең қатарын
ұсынады. Осы кезде басқа банктер бәсекелестік артықшылықты жаулап алу ... ... ... ... қалу ... қатаң түрде белгілі бір
қызметтер түрлерін көрсетуге мамандануға тырысады.
Коммерциялық банктердің желісі ақша нарығының қалыптасуына ықпал ... ... және жеке ... ... ... бос ақша ... және оны ... мен халықтың қысқа ... ... ... ақша нарығының экономикалық негізі болып
табылады.
Коммерциялық ... ... өз ... шаруашылық
қызметтеріне қызмет көрсетумен байланысты несиелік есеп ... ... ... ... түрлерімен айналысады.
“Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызметтер туралы” заңға
сәйкес ... ... ... ... асыра алады:
- ақылы негізде депозиттерді тарату;
- клиеттер мен банк-корреспонденттердің ... ... және ... ... ... қайтарымдылық, мерзімдік және төлемділік шарттарымен заңды және жеке
тұлғаларға қысқа мерзімдік несиелер беру;
- ... ... ... ... тапсырмалары
бойынша капиталдық жұмсалымдарды қаржыландыру;
- заңда ... ... өз ... ... шығару (чектерді,
вексельдерді, аккредитивтерді, депозиттік сертификаттарды, акцияларды және
басқа да қаржылық міндеттемелерді);
- ... ... ... алу, сату және ... ... ... ... жүргізу;
- ақшалай нысанда орындауды қарастыратын үшінші тұлғалар үшін ... ... ... беру;
- тауар тасымалын талап ету құқын, сатып алу және қызмет ... ... ... және бұл ... инкассациялық (факторинг)
тәуекелін өз мойнына алу;
- банктік операциялар бойынша брокерлік қызметтерді көрсету, клиенттердің
тәуекелі ... ... ... ретінде әрекет ету;
- клиенттер үшін құжаттар мен бағалықтарды сақтандыру бойынша
қызметтер (сейфтік бизнес);
- коммерциялық мәмілелерді ... ... сату ... ... ... ... сенімдік операцияларды (қаражаттарды
қарау және орналастыру, бағалы ... ... ... ... ... ... беру ... көрсету;
- лизингтік операцияларды жүзеге асыру.
Ұлттық банктің арнайы лицензиялары бар болса, банктер басқа да ... ... ... ... ... ... ... валюталарымен
операцияларды жүргізу; халықтың ақшалай ... ... ... ... ... ... (инкассация).
Осы операцияларды топтай отырып, олармен ... ... ... құруға болады:
- уақытша бос ақшалай қаражаттарды жинақтау (депозиттік операциялар);
- экономиканы және халықты несиелендіру (актиытік операциялар);
- қолма-қолсыз есеп ... ... және ... ... ... ... ... да қаржылық қызметтерді көрсету.
Несиелік жүйенің төменгі буыны халық ... ... ... және коммерциялық негізінде кең көлемді қаржылық қызмет жасайтын
дербес банктік ... ... ... Бұлар коммерциялық,
кооперативтік және жеке банктер, банктік заңдылықтарда коммерциялық банктер
деген жалпы атпен ... ... ... банк ... ... даму ... банктердің сауда, тауар айырбасы операциялары мен төлемдеріне
қызмет көрсетуі барсында пайда болды. Негізгі клиенттері саудагерлер болған
(міне ... ... ... ... ... ие ... Бірақ
өнеркәсіптің және салалардың дамуымен банктер ... өзге ... ... ... ... да ... “коммерциялық” деген
атауы бастапқы мағынасын біртіндеп жоғалтты. Ол банктің ... ... ... оның ... агенттердің барлық жұмыс түрлеріне
қызмет көрсетуі олардың қызметтерінің ... ... ... ...... ... қаржылық операциялар мен қызмет
көрсететін несиеліе мекемелердің тобын білдіреді.
Бүгінгі коммерциялық банктер өз ... 200-ге жуық әр ... мен ... ... әзір. Мұндай кең көлемді операциялар
коммерциялық банктерге өз клиенттерін ... ... ... ... пайдалы жұмыс жасауға септігін тигізеді. Бұл операциялардан болған
зиян, екінші бір операциялардан түсетін ... ... ... ... ... ... елдердің коммерциялық банктері несие жүйесінің
негізгі операциялық буыны болып қалуы ... ... Олар ... ... жағдайына көндігетін қабілетінің барлығын көрсете
алады.
Депозиттік-қарыздық операцияларды ... ... ... ... ... делдалы рөлін орындайды. Банктің бұл қызметі екі ... ... ... үшін өздерінің депозиттері айналыс құралы ... ... ... ... ... отырып, кей жағдайда оның үстіне пайыз
әкеледі. Қарыз алушылар кейде көптеген ұсақ қарызда ... Бұл ... ұсақ ... ... ... аз ғана соманы қысқа мерзімге
салғанның өзінде де ... ... ... ... ... банктер
ретінде іскерлік операциялар жүргізіп, уақытша бос ақша ... ... ... да, банктер мұндай операциялардан пайда ... ... ... ... ... ... пайыз
мөлшерлемесін белгілеп табыс табады.
Жалпы қоғамға көмек, олар ... ... ... ... өздерінің
өнімдерін өндіріп, алға қойған мақсатына жеткенде ғана пайданы ... ... ... ... 4-тен 5%-ға ... Болашақ қарыз
алушыларды дұрыс таңдай ... ... ... ... ... бойынша
жоғары пайызды төлеуге кімнің жағадйы келсе, соларға банктер ақшалай
қаражаттарын бере ... . ... ... экономикалық рөлі.
Осы уақытқа дейін ... ... ... ... ... бойынша) беріліп, кейінен олар ... және ... ... ... түгіл, уақытында қайтарылмай қалды. ... ... де ... болған жоқ.
Коммерциялық банктер өз клиенттерінің ақшаларын сақтауға қолайлы әр
түрлі депозиттерді ұсынады, бұл бір ... ... ... қамтамасыз
етсе, екінші жағынан ... ... ... қажеттілігін
қанағаттандырады. Көптеген клиенттер үшін облигацияға немесе акцияға
жұмсағанға қарағанда, мұндай ... ... ... ... ... табылады.
Банктік несие – ең қолайлы және көптеген жағдайда орны ... ... ... ... ол ... ... алушының қажеттілігін
ескереді және олардың қарыз алу жағдайына көндігуіне ... ... ... ... ... сөз ... несиелік жүйенің
басқа да буындары сияқты олардың үнемі дамып отырғандығын айта кету ... ... ... ... ... ... және ... жүйелері
өзгеруде. Коммерциялық банктердің мынадай бастапқы қызметтері ... ... ... ... және есеп айырысуларды жүзеге
асыру, несие беру.
Коммерциялық банктердің басқа қаржы институттарынан айырмашылығы ... бір ... ол ... ... мен жоюында болып табылады. Бұл жерде
ақша деп, тек ... ақша ғана ... ... ... ... дейінгі
салымдар түсіндіріледі. Банктердің ақша жасау мүмкіндігі экономика үшін
өте маңызды. Ол тиімді несие жүйесін іске ... ... ... ... ... туғызады. Банк несиелерінің жетіспеушілігі және өте жоғары
пайыз мөлшерлемесі тұсында өндірісті кеңейту мүмкін емес.
Халық шаруашылығындағы осы сияқты іс-тәжірибелер ... ... ... ... ірі ақша ... ... уақытқа қозғалыссыз жататын
болса, екінші жағынан, мұнадай ақшалар қажетті емес.
Коммерциялық банктер мұндай сұрақтарды шешуде ... роль ... ... және несиелік операцияларының көмегімен олар уақытша
бос ақша қаражаттарын жинақтайды және несие ... ... бере ... ... ... ... яғни жаңа ... жасайды.
Банктер өз қызметінде ақшаның бір бөлігін ... да рас. ... ... банктегі шоттан нақты ақша ... ... ... ... қарыз алушының шотының есебіненқайтару барысында ... ... бос ... ... ... бос ... жинақтау – коммерциялық банктердің алғашқы дәстүрлік-базалық
қызметі. Бұл банктің пассиві меншікті капиталы мен тартылған қаражаттардан
тұрады. Меншікті ...... ... ... ... ... бөлігі, бірақ ол оның барлық ресурстарының тек 10%-ын құрайды.
Басқа кәсіпорындармен салыстырғанда ... ... ... меншікті
капиталдың төменгі деңгейі болуы мынандай жағдайлармен түсіндіріледі –
біріншіден, банктер ... ... ... ... ... ... мекемелердің және халықтың уақытша бос қаражаттар сомасын
депозит түрінде жинақтайды, оы жағадайда оларды тиімді басқарады, сондай-ақ
олардың қауіпсіздігін ... ... және ... ... ... қарыз
алушыға ұсынады. Екіншіден, депозиттерді мемлекеттік сақтандыру жүйесі
болады, бұл ... ... кері алу ... ... ... ... депозиттер басқа кәсіпорындардың материалдық
объектілеріне ... ... ... ... ... ыңғайлы, өтімді және нарықта оңай өткізіледі.
Басқа кәсіпорындармен салыстырғанда осы барлық ... ... ... ... ... ... өзара
қатынасында өз міндеттерін жүзеге ... және ... ... ... ... Ең ... меншікті капитал банк қызметін бастау үшін
қажет. Сонымен қатар, офисті, жабдықтарды ... алу ... ... ... ... ... ... кезеңдерінде шығындарды
төлеу үшін қаже. Меншікті ... - ... ... кепілдік қоры. Осы
сипатты меншікті ... ... ... ... қор болып табылады,
банктің тұрақтылығы мен оның ... ... ... ету ... ... ... оның ролі өте жоғары.
Жоғарыда айтылып өткендей, банктер өздерінің активтік операцияларын
жүзеге асыру үшін ... ... ... жоғары бөлігін
пайдаланады, сондай-ақ ... өз ... ... бос ... жинақтайды. Дәстүрлі түрде осы қаражаттардың негізгі бөлігін
депозиттер ... ... пен ... ... ... салымдарынан
басқа мерзімді және мерзімсіз салымдарының барлығы ... ... ... салымдарға тарту және оларды пайда табу
мақсатында орналастыру жұмыстары ... ... деп ... ... ... ... ... ресурстарының негізгі
бөлігі құралады.
Соңғы ... ... ... депозиттерді басқару
мәселелеріне ... ... жоқ. Банк ... ... ... несиелік ресурстардың мөлшері мен өзіндік ерекщелігіне
байланысты ... ... ... ету ... орындарына қойылған жоқ
болатын. Жеке тұлғалар, ... ... ... ... ... ... емес ұйымдар, үкіметтік мекемелер, мемлекеттік
кәсіпорындар, ... ... ... ... ... ынтамен орналастырылады. Бұл бірнеше себептерімен түсіндіріледі.
Біріншіден, банктер салымдардың ... ... ... ... ... өз ... кез келген уақытта қайтаруды талап етіп
қана қоймай, одан асатын сомада қарыз ала алады, үшіншіден, бұл ... ... ... мынадай қағидалармен ұйымдастырылуы:
- банктік пайда алуға немесе болашақта пайда алу үшін ... ... ... ... ... ету ... банк ... оперативтік өтімділігін демеу мақсатында икемді
депозит саясаты жүргізілуі керек;
- банк ... ... ... ... ... отыратын
мерзімдік салымдарға депозиттік операцияларды ұйымдастыру
процесінде ерекше назар аударылуы керек; депозиттік операциялармен
қарыздарды беру ... ... ... мерзім және
сомалар бойынша өзара байланыс пен сабақтастылықты қамтамасыз етуі
қажет;
- депозиттерді тартуға әрекет ететін банктік қызметтерді дамытуға
шаралар қолдану;
Шетелдік ... ... алып ... ... ... ... ... депозиттер, мерзімді және жинақ салымдары деп ажыратылады.
1.2 ... ... ... ... ... және
формалары.
Банктің жинақтаған ресурстарын табыс табу және ... ... ... ... ... операциялары деп атайды.
Актив операциялары негізінен төрт топқа бөлінеді:
● несие-есептеу операциясы, оның нәтижесінде банктің несиелік ... ... ... ол ... ... негізін
құрайды;
● кассалық және есептеу операциялары – банктің клиенттерге көрсететін
қызметтерінің бірі;
● басқа ... ... – ол ... несие ресурстарын орналытыру
қызметіндегі несие беру операциясы. Банк табысының көп ... ... ... ... ... клиенттеріне беретін қарызын біраз ... ... ... ... ... байланысты – кәсіпорынға, үкіметке және жергілікті
үкімет органдарына, халыққа,басқа банктерге берілетін қарыз;
● пайдаланатын мерзіміне байланысты – ... ... (1 ... дейін),
орта мерзімді (1 жылдан 5 жылға ... ұзақ ... (5 ... ... қызмет ету ортасына байланысты - өндіріс аясына берілген қарыз және
айналыс аясына берілген ... ... қай ... тиістілігіне қарай - өнеркәсіпке, саудаға,
ауыл шаруашылығына, транспортқа берілетін ... ... ... ...... қорғаулы, қауіпсіз және қамтамасыз
етілмеген (бланктік);
● өтеу тәсіліне қарай – бір уақытта және бөлік-бөлікпен өтелетін ... ... ... мына ... ... ... ғана ... қамтамасыздық, қайтарылымдылық, мерзімділік,
төлемділік және мақсаттылық.
Көптеген мемлекеттерде ... ... бір ... ... (лимит)
несие линиясын ашумен беріледі. Контокоррентік шот деген несиелік шотпен
ағымдағы (есептесу) шоттың біріктірілуі. Бұл шот ... ... ... ... несие беруді көрсетсе, ал кредиттік сальдо шотта өзінің
қаражаты бар екенін көрсетеді. Несиенің бұл түрі ... ... ... беріледі. Контокорентте бір жағынан, банк ссудасы мен
клиенттің ... ... ... ... ... ... ... аударымдар, салым ақшалар,қайтарылған ссуда түрінде шотқа түскен
қаражат көрініс ... ... бұл ... мен ... ... ... ... шот болып табылады. Несие сальдосы
клиенттің ... ... ие ... ... ал ... сальдосы айналымға
қарыз қаражатының тартылғанын әрі шот ... ... ... ... болы ... білдіреді. Несие сальдосы бойынша банк клиенттің
пайдасына процентті есептейді, ал дебет сальдосы бойынша ... ... өз ... ... ... алады. Процент шот иесінің пайдасына
қарағанда банктің пайдасына ең ... ... ... есептеледі.
Контокорренттік шот ерекше сенімділік танытудың ьелгісі ретінде сенімді
клиентке, бірінші класты ... ... ... ... ... шығын артатын болса, шот иесі әрбір жеке жағдайда несиені ... ... ... ... ала ... Контокоренттік шотқа
овердрафтық ағымдағы шот ұқсас болады. Бұл шот ... пен ... ... негізінде несиенің қарызға алынғанын білдіретін қаражат
қалдығының шамасынан асып түскен соманы ... ... бір ... ... ... Ал ... мемлекеттердің (Ұлыбритания, Канада)
банктері несиені шектеуді овердрафт бойынша жүргізеді. ...... ... ... ... ... несие беруі немесе оның банкке берген
шоттарын ағымдағы шотындағы ... ... ... да, ... ... банктің төлеуі. Нәтижесінде ағымдағы ... ... ... ... ... ағымдағы шот ашылғанда шартпен анықталады.
Несиелеудің бұл формасы – контокорентті шотпен берілетін несиенің түрі. ... ... ... есеп ... ... жетіспестігін қанағаттандыруға
берілетін несие. Несие үшін ақы жұмсалған нақты қарыз бойынша алынады.
Берілетін несиенің көлеі ... ... ... ... ... бекіту арқылы реттеледі. Бұл ... банк пен ... ... ... ол ... банк ... ... мерзім
аралығында белгілі бір сомаға несие беруге міндетті. ... ... ... ... ... ... аралығында борышқор қайтадан келіспей-ақ
және қосымша рәсімдемей-ақ қажет кезде несие ... ... ... егер клиенттің қаржылық жағдайы нашарлап кетсе, онда келісімнің
аяқталуы мерзіміне дейін оны жою құқы ... ... ... ... ... сенім көрсеткен бірінші класты борышқорға қолданылады. Келісім
бекітілгенде ... ... ... ... 20-30% көлемінде орнын
толтыратын аз қалдық сақтау жағдайы көрсетілген құжат қоса тіркеледі.
Банктік несиелеуді ... ... бір түрі – ... ... ... ... ... Бұл жағдайда берілген несие сомасы несиелік
шоттың дебетінен клиенттің ... ... ... ... Есеп-төлем құжаттары борышқордың несиелік шотынан тікелей
төленуі мүмкін.
Ағылшын және ... ... ... банк ... ... сома ... сидикаттық несие формасы қолданылады.
Бұл жағдайда ... ... ... және ... ... ... ... мен Жапонияда консорциумдық ... де ... Ол ... ... екі және одан да көп несие ... және ... ... ... ... несие
әдетте өте ірі сомаға (30 млн. АҚШ ... ... ... Бұндай қарыз
несие көлемін ұлғайтып, банктің несиелік ... ... ... ... ... және басқа несие беруші мен борышқордың құқы
мен міндеттері көрсетіледі.
Банкердің несие беру ... ... ... және ... да ... Факторинг деген өнімдерді сату процесінде
контрагенттердің арасында туындайтын төленбеген ... ... ... ... ... Бұл ... банк өнімді сатып алушыдан төлеуді
талап ететін құқыққа ие ... ... ... банк ... ... ... оның несиелік тәуекелін өзіне алады.
Қарыз беру мәселесін шешерде банк жеткізушінің несие қабілеттілігін
талдап, оған қарыздардың ... ... ... ... ... алмау
қауіпін банк өзіне алатындықтан, ол жеткізушіге ... ... ... ... ... өзі төлеп, ал қалғанын дебитор қарыздың барлық сомасын
өтегеннен кейін ғана ... ... ... ... осы ... өз операцияларын кеңітуге қосымша ... ... ... және ... ... ... қол ... операциясы деген жалдаушы кәсіпорындардың ұзақ ... ... ... ... және негізігі капиталдың
басқа элементтерін жалға бергенде жүргізілетін операциялар. ... ... ... беру арқылы лизинг операциясына қатысады.
Сонымен қатар банктер жалға беретін ... мен ... ... да несиелеуі мүмкін. Шарт мерзімінің соңында жалдаушы ... ... құны ... ... ... болады. Банк лизинг операциясын
жүргізу арқылы клиенттің төлем қабілетсіздігінен туындайтын шығын ... Оған қоса банк ... ... ... амортизациялық төлемді
қосуға құқы бар. Ондай жағдайда сол мүліктен салық төленбей, ол сома ... ... ... ... ... ... операциясы бағалы қағаздармен
жүргізіледі: банк өз ... үшін ... ... ... алу
(инвестиция), жаңадан шығарылған бағалы қағаздарды (үлесті ... ... ... ... ... ... ... клиенттің
тапсыруы бойынша бағалы қағаздарды сатып алу және сату (бағалы қағаздардың
екінші айналымына ... ету), ... ... ... ... ... Ондай
бағалы қағаздар жай және артықшылықты акциялар, ... ... ... ... және ... ... болуы мүмкін. Мысалы,
банктің вексельдермен жүргізетін актив операциялары: есептеу (дисконттық)
және қайта есептеу операциялары, ... ... ... бойынша операциялар,
инкассациялау, вексельдік кепілдік беру және ... ... ... қағаздарды инвестициялауының басты мақсаты – дивиденд
және процент түрінде қосымша пайда ... ... ... ... өтеу ... ... байланысты. Бағалы қағаздарды өтеу мерзімі
қысқа болса, оның нарықтық бағасы тұрақты болады. Ал мерзімі ұзақ ... ... ... ... жиі ... (ауытқиды). Сондықтан
коммерциялық банктер үшін қысқа мерзімді бағалы ... ақша ... ... ... ... активінің бұрыннан қалыптасып және
қазіргі кезде өрістеп келе жатқан негізгі бағыты – ... беру ... ... және ... ... ... (қор ... операциялар банк балансының 80%-ін құрайды. ... ... ... ... ... валютасымен, қозғалмайтын мүліктермен, сондай-ақ
делдалдық операциялар жүргізеді. Олар бір-бірімен ... ... ... және пассив операциялары бір-біріне ... ... ... негізінен өзгенің капиталымен (тартылған) қызмет
жасайды, сондықтан банк қаражатын несиеге беру және ... ... ... ... бос капитал мен жинақтарды тарту ... ... ... ... ... активтік
операциялардағы тәжірибесі.
Қазақстандық банктермен өте жақсы аналитикалық тәжірибе ... ... ... және ... ... ... Негізгі мақсаты –
таза пайыздық табысты оңтайландыру. Сондай-ақ, Қазақстаның ... ... ... ... ұсынылады:
Активтерді үлестіру. Пайыздық тәуекелдермен басқару жағынан активтер
мен пассивтер келісімін болжайды. Активтер мен пассивтер “мерзімді қоржын”
бойынша ... ... Бұл ... ... мен ... ... ... әдісі. Келіспеушіліктің көлемін анықтау ... ... ... проценттік сезімталдылық пассивқа
байланыстырады. Ресурстардың ... және ... ... тұрғысынан қаралады. GAP ... ... ... бейнелейді. Бұл әдістің мақсаты пайыздық сезімталды актив ... ... банк ... құрылымының портфелінің пайдалылығы
және икемділігіне жол береді. GAP анализі ... ... ... ... асырады.
« Дьюрейшн – анализі ». Бұл әдіс ақша ... ... ... ... ықпал етеді. Пайыздық мөлшерлемені көбейткенде ... ... « ...... » жеке ... ... ... мерзімі
мен жалпы портфель негізінде бағалау жүргізіледі. Банктің ... ... ... ... мен ... инвестиция
тәуекелділігінен өз активтерін қорғауға болады.
Еліктеме (иммитация). Қандай да бір операциялардың жаңсақтық әсер ... ... ... ... ... ... анализ барысында
салдарды алдын-ала болжауға мүмкіндік береді.
Оңтайландыру. Бұл ... ... ... ... ... көрсеткіштер минималдау немесе максималдау мақсатымен ресурстарды
тиімді орналастыруға ... ... ... табысты максималдау немесе
шығынды минималдау. Қазақстанның ... ... ... ... пассивтерді басқару кезінде табысты қамтамасыз етуге сүйенеді. Банк
стратегиясы тәуекелділігінің жиынтығын минималдау мен өтімділік ... ... ... жалпы тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін
бағытталған.
Коммерциялық банктерде активтер мен пассивтерді ... ... ... күнделікті актив пен пассивтерді анализдеу жүйесін енгізу
керек.
Бұл жүйе базаның жиынтық мәліметерін өңдейтін және ... ... ... күнделікті қалыптастыратын және арзивті өңдеу үшін
қол жетерлік ... ... ... ... ... ... ... Банктерінде көбіне АЖО-лар (Автоматтандырылған жұмы
орны) қолданылады:
- клиент-міндеттемелер АЖО-сы;
- клиен-несие АЖО-сы;
- салым ... ... ... ... бойынша активтер ме пассиавтер АЖО-сы;
- банктің операциялық күні АЖО-сы.
Банк секторының концентрациясы. 2007 жылдың 1 ... ... ... ... ... 3 ... банктердің үлесі 57,9%- ден 58,1%
дейін көбейді. Банк секторының жиынтық ... 3 ... ... ... қалды 58,6%. Банк секторының 3 үлкен банктерінде жиынтық
ссудалық портфелі 58,9% ... ... ... ... ... 3 ... ... үлесіне екінші деңгейлі
банктердің ... ... жеке ... ... көлемі 48,7%
құрайды.
|Жиынтық банк секторының үлесі ... ... ... ... ... |57,9 |58,1 |
|3 ... ... міндеттемелері |58,6 |58,6 |
|3 ... ... ... капиталы |54,6 |54,9 |
|3 ... ... ... портфелі |58,3 |58,9 |
|3 ... ... ... ... |58,9 |60,0 |
|- ... ... |62,9 |63,1 |
|- жеке ... |44,6 |48,7 |
3. ... ... ... даму ... ... ... және халықты несиелендіруге
бағытталған. Коммерциялық ... ... ... ... ... және халықты несиелендіру. Бұл қызмет банктік қызмет көрсету
аясындағы маңыздыларға және банкінің актив операцияларына ... ... ... ... институттарға қатысты болады.
Несиелік операциялар бұл несие беруші мен ... ... ... ... ... ... және ... белгілі ақша қаражаттары сомасын ұсынуы бойынша қатынастар.
Банктің ... ... ... және ... ... ... ... банктер мен қарыз алушыға қарыз ... ... ... банк ... ... ролінде, ал клиенттер – несие беруші
ролінде болғанда пайда ... ... ... операциялардың екі
нысаны болады: қарыздық және ... ... ... ... ... Кәсіпорын,
фирма, концерндер қарызды өздерінің тауарлық қорларын толықтыру, жалақыны
төлеу, жабдық сатып алу үшін және т.б. ауыл ... ... - ... тұқым, жанар-жағар май және тыңайтқыш сатып алу
шығындарын жабу үшін; бір реттік тұтынушылар (халықтар) – ... ... ... ... және т.б. ... алу ... ... – ағымдағы
шығындарды қаржыландыру үшін алады. Бұл қарыз алушылардың ... ... ... алу мақсатында шоғырландырған ақша қаражаттарын (депозиттік
және депозиттік емес) орналастыратын коммерциялық банктерден алады.
Өз клиенттеріне қарыз ұсына ... ... ... ақша
қаражаттарын қабылдап және оларды қарыз алушыларға ұсынуда қаржылық
делдалдар ролін ... ... бұл ... ... ... ... ... қарыз алушылар және банк) тиімді.
Бұл қатынастарда ... ... ... ... ... ... екі ... белгілі: ақшалай және тауарлай. Сәйкесінше
несиелендірудің екі түрі бар: ... ... ... ... ... ... ... пайда болатын тікелей
банктік несиелендіру және несиелік қатынастар ... ... ... ... ... ... ... қатынастарға
трансформацияланатын жанама несиелендіру.
Тікелей банктік несиелендіруде қарыз несие ... ... ... ... ... ... банк, ал қарыз алушы – ... ... ... ... ... несие беруші де және қарыз
алушы да ... ... ... яғни бір банк ... ... ... ... несиелендіруде несие беруші де және ... ... ... ... ... яғни бір ... ... кәсіпорынға тауар
насанында несие береді, бұл мәміле вексельмен рәсімделеді, яғни қарыз алушы
несие берушіге тауар нысанында ... ... ... ... – вексельді
береді. Одан әрі несие беруші осы вексельдің кепілдігіне қарыз (ссуда) ақша
бер беп ... ... ... ... несие банкілік несиеге
түрлендіріледі.
Коммерциялық банктің несиелік операцияларын әр ... ... ... болады: мерзімдері бойынша – қысқа мерзімді (1жылға дейін), орта
мерзімді (1- ден ... ... және ұзақ ... (5 ... жоғары);
қамтамасыз ету түрлері бойынша – ... ... ... ... ... және қамтамасыз етілуі жоқ бланкілер) және қамтамасыз
етілген; бланктің роліне ... ... ... ... қарыз алушы) –
активтік және пассивтік қарыздық операциялар (активтік – бұл клиентті және
басқа ... ... ... – орталық банктен және ... ... ... несие алу); несиелендіру мақсатына
байланысты – негізгі капиталды арттыруға, айналым капиталын қаржыландаруға
тұтынушылық мақсаттарға ... ... ... ... ... ... пайда табады. Сол
сияқты, активті операциялар банк ресурстарын орналастырумен ... ... ... асыра отырып коммерциялық банктер
қаржы делдалы рөлін орындайды. Банктің бұл қызметі екі жаққа пайда әкеледі.
Салымшылар үшін ... ... ... ... ... мен өтімді
активтер қызметін атқара отырып, кей жағдайда оның үстіне пайыз әкеледі.
Шынында да, ... ... ... ... көреді. Олар
салымдарға төлейтіндеріне қарағанда, қарыздарға ... ... ... ... ... ... қоғамға көмек, олар банктен алған қарыздары есебінен өздерінің
өнімдерін өндіріп, алға қойған мақсатына ... ғана ... ... ... ... дұрыс таңдай отырып, олардың ішінде берілетін
қарыз бойынша жоғары пайызды төлеуге кімнің жағдайы келсе, соларға банктер
ақшалай ... бере ... ... ... ... мен қарыз алушыға қарыз
ұсынғанда, ал пассивтер, керісінше, банк ... ... ... ал клиенттер
– несие беруші ролінде болғанда пайда ... ... ... екі нысаны болады: қарыздық және депозиттер.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Көшенова Б.А. ... ... ... ... ... Оқу құралы / -
Алматы: Экономика, 2000 – 328 ... ... С.Б. ... ... ... Оқу ... ... қайта өңделген және толықтырлған. – Алматы: ИздатМаркет,
2004. – 272 бет.
3. Мақыш ... ... және ... Оқу ...... ... ... – 129 б.
4. Сейітқасымов Ғ.С.
Ақша, несие, банктер: Оқулық. – ... ... 2005. – 416 ... Искаков У.М., Бозаев Д.Т., Рузиева Э.А.
Финансовые рынки и посредники: Учебник. – Алматы: Экономика, 2005. –
298с.
6. Банки Казахстана №8 (122), ... ... ... №9 (123), ... ... ... №10 (124), ... www.google.kz
10. www.kapital.kz

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
«ТемірБанк» қызметіндегі тәуекелділік32 бет
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
Аналық тақшалардың түрлері және олардың адам қызметіндегі рөлі17 бет
Атқарушылық билік мазмұнының конституциялық- құқықтық дәрежесі. Үкіметтің міндеттері мен атқаратын функциялары64 бет
Ағылшын тіліндегі есімдік және олардың атқаратын қызметтері24 бет
Ақша нарығының қалыптасуы, мәні және атқаратын қызметі31 бет
Ақшаның атқаратын қызметтерi және олардың қазiргi жағдайдағы дамуы30 бет
Ақшаның мәні мен атқаратын қызметі18 бет
Ақшаның формалары мен түрлері, атқаратын қызметтері46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь