Қылмыстық құқықтағы қылмысты істеу сатылары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.6

І ТАРАУ
1.1. Қылмыстық құқықтағы қылмысты істеу сатыларының түсінігі және маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7.15
1.2. Қылмысты істеу сатыларының түрлерінің сипаттамасы және қылмысқа дайындалудың ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16.25
1.3. Қылмысқа оқталудың ұғымы және түрлері ... ... ... ... ... ...26.35

ІI ТАРАУ
2.1. Аяќталған қылмыс және оның белгілері ... ... ... ... ... ... ... .36.41
2.2 Қылмысты жасауға дайындалу және оқталу үшін қылмыстық жауаптылық және жазаланушылықтың негіздері ... ... ... ... ..42.43
2.3. Қылмысты жасаудан өз еркімен бас тарту және оның белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .43.53

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..54.56

ТЕРМИНДІК СӨЗДІКТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...56.57

НОРМАТИВТІК ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕР ТЗІМІ ... ... ... ... ... ... .57.58

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59.62
Соңғы жылдары елімізде қылмыстылықтың, оның ішінде ұйымдасқан түрде жасалатын қылмыстардың өсуі байқалады. Сот практикасы материалдарына сүйенсек, қазіргі кезде қоғамның даму бағытының өзгеруіне байланысты бұрын жасалынбаған, жаңа қылмыстар түрлері орын алуда. Ұйымдасқан түрде қылмыс жасаушылардың әрекеттері, әсіресе меншікке, экономикалық қатынастарға, қоғам қауіпсіздігіне қарсы қылмыстарда жиі кездеседі. Статистикалық мәліметтерге жүгінсек Қазақстан Республикасының ІІМ статистикалық мәліметтері бойынша Республикада 1997 жылы 148053 қылмыс тіркелсе, ал 1998 жылы - 173858; 1999 жылы – 200873; 2000 жылы – 206006; 2001 – жылы 201796; 2002 – жылы 183913; 2003 жылы – 183977; 2004 жылы –165401; 2005 ж – 142100; 2006 ж – 139431; 2007 ж - 150790 қылмыс тіркелген. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасының мәліметтері бойынша, бүкіл Республика көлемінде соңғы 6 жылда 2002 ж-18928; 2003 ж-22185; 2004 ж-24712; 2005 ж-20641; 2006 ж-20518; 2007 ж-17066 топ адамдардың жасаған қылмыстары тіркелген. Егер, осы топ адамдар қылмыстарының жалпы қылмыстылықтың ішіндегі үлес салмағын анықтасақ, онда 2002 жылы тіркелген қылмыстарда топ адамдардың қылмыс жасауы 9,4%; 2003 ж-10,7%; 2004 ж-12,2%; 2005 ж-11,2% 2006 ж-11,1%; 2007 ж-10,5% алады.
Бұл мәліметтер бойынша жалпы қылмыстылықтың динамикасы 2000 жылғы дейін өсіп, кейінгі жылдары қарқыны сәл төмендеген. Ал топ адамдардың қылмыс жасауы 2004 жылға дейін өсіп, одан кейінгі жылдары азайыңқыраған.Конституцияның 5 бабының 3 тарауында “Мақсаты немесе іс-әрекеті Республиканың конституциялық құрылысты күштеп өзгертуге, оның тұтастығын бұзуға мемлекет қауіпсіздігіне нұқсан келтіруге әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, тектік-топтық және рулық араздықты қоздыруға бағытталған қоғамдық бірлестіктер құруға және олардың қызметтеріне, сондай-ақ заңдарда көзделмеген әскерилендірілген құрамалар құруға тиым салынады”-деп заңды мүдделерге ұйым болып, қарсы әрекет жасауға да тиым салған. Қолданылып жатқан, құқықтық және ұйымдастыру шараларына қарамастан еліміздегі қылмыстық ахуал күрделі күйінде қалып отыр.Бұл бір жағынан заңды құбылыс ретінде бағаланды. Себебі қоғамның даму бағытын өзгертуі, ол елде алғашқы уақыттарда экономикалық-саяси дағдарыстың орын алуына соқтыра алды. Бұл мәселе туралы профессор Ө.С.Жекебаев “жаңа, әлеуметтік-саяси, экономикалық жағдайға бейімделудің күрделілігі, барлық күшіндегі заңдардың өзгертілуін талап етті. Бірақ 1994 жылғы сот-құқық реформасы айтарлықтай нәтиже бере алмады, оның объективтік және субъективтік себептері де болды”- деді
1. Кузнецова Н.Ф. Ответственность за приготовление к преступле¬нию и покушение на преступление по советскому уголовному праву: Ав-тореф. дисс. ... канд. юрид. наук. - М., 1953.-15 с.
2. Трайнин А.Н. Уголовное право. Общая часть. - М., 1929.-507 с.
3. Дурманов Н.Д. Стадии совершения преступления по советскому уголовному праву. - М.: Юридическая литература, 1955.-212 с.
4. Шляпочников А.С. Приготовление и покушение на преступление в советском уголовном праве // Социалистическая законность. 1937. № 3. С.222-225.
5. Познышев С.В. Основные начала науки уголовного права. Москва, 1912г.662с.
6. Курс уголовного права. Общая часть. Т.1. Под ред. Н.Ф.Кузнецовой. М., 1999г. 592с.
7. Иванов В.Д. Понятие и виды стадий преступной деятельности // Правоведение. 1992. № 6. С.86-89.
8. Иванов В.Д. Ответственность за покушение на преступление. - Ка-раганда, 1974.-116с.
9. Уголовное право. общая часть. Под ред. Б.В.Здравомыслова. М., 1996г. 512с.
10. Герцензон А.А. Уголовное право. Часть Общая. Учебное пособие для слушателей ВЮА. - М., 1948.
11. Тишкевич И.С. Понятие приготовления и покушения в советском уголовном праве: Автореф. дисс. ... канд. юрид. наук. - Минск, 1952.-16 с.
12. Слуцкий И.И. Обстоятельства, исключающие общественную опас-ность деяния по советскому уголовному праву: Автореф. дисс. ... докт. юрид. наук.-Л., 1954.-21с.
13. Уголовное право. общая часть. ЛГУ, 1948г. 478с.
14. Куринов Б.А. Научные основы квалификации преступлений. М., 1984г. 285с.
15. Загородников Н.И. Советское уголовное право. Общая и Особен-ная части: Учебник. - М.: Юридическая литература, 1975.-568с.
16. Курс советского уголовного права. Часть Общая/ Под ред. А.А. Пионтковского. В 6 т. Т. 1. - М.: Наука, 1970.-611с.
17. Лясс Н.В. Стадии совершения преступления // Курс советского уголовного права. Часть Общая. Т. 1. -Л., 1968. С.539-583.
18. Колодкин Л.М. Развитие законодательства об ответственности за неоконченное преступление // Проблемы реформы уголовного законода¬тельства Российской Федерации: Сб. научи, трудов. - М, 1992. С.52-54.
19. Назаренко Г.В. Русское уголовное право. Общая часть: Курс лек-ций. - М.: Ось-89, 2000.-256с.
20. Редин М.П. Осуществление преступного намерения и неокончен-ное преступление // Правоведение. 1999. № 1. С. 159-168.
21. Комментарий к Уголовному кодексу Республики Казахстан. - Алматы: Баспа, 1999.-808 с.
22. А.А.Пионтковский. Учение о преступлении по советскому уголовному праву. М., 1961г. 594с.
23. Уголовное право. Общая часть / Под ред. В.П. Петрашева.- М.: Приор, 1999.-544с.
24. Трайнин А.Н. Состав преступления по советскому уголовному праву.-М., 1951.-332с.
25. Шаргородский М.Д. Вопросы Общей части уголовного права (за-конодательная и судебная практика).-Л.: Изд-во Ленигр. ун-та, 1955.-253с.
26. Утевский Б.С. Уголовное право. 2-е изд., доп. и перераб. - М.: Гос. издат. юрид. лит., 1950.-278с.
27. Уголовное право. Общая часть: Учебник/ Отв. ред. И.Я. Козаченко, З.А. Незнамова.- М.: Инфра - Норма, 1997.-516с.
28. Уголовное право Российской Федерации / Отв. ред. Б.В. Здравомы-слов.-М.: Юрист, 1996.-508с.
29. Ожегов С.И. Словарь русского языка. - М.: Русский язык, 1988.-796с.
30. Хорева Е.С. Социальная обусловленность уголовной ответственно¬сти за предварительную преступную деятельность // Совершенствование мер борьбы с преступностью. - Ташкент, 1989. С.17-24.
31. Горелик И.И. Ответственность зха поставление в опасность по советскому уголовному праву. Минск, 1964г. 236с.
32. Иоахим Реннеберг. Объективная сторона преступления.-М., 1957.
33. Мокринский С.П. Приготовление и покушение по новейшим уго-ловным кодексам и проектам // Право и жизнь, 1924. С.5-12.
34. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі. 16 шілде 1997 жыл. Алматы, 2005ж.
35. Домаков В.В. Этапы умышленной преступной деятельности и во-просы ответственности // Проблемы неотвратимости ответственности в уголовном праве и процессе. Вып. 4. - Калинин, 1984. С.121-126.
36. Ахмедова М.М. К вопросу о мотивах добровольного отказа от со-вершения преступления до конца // Проблемы совершенствования мер борьбы с преступностью. - Ташкент, 1986. С.11-14.
37. Зелинский А. Добровольный отказ от преступления // Советская юстиция. 1968. № 9. С.9-10.
38. Блинова Л.И., Криволапов Г.Г. Основные вопросы Общей части советского уголовного права. - М., 1976.-122с.
39. Блинова Л.И., Криволапов Г.Г. Основные вопросы Общей части советского уголовного права. - М., 1976.-122с.
40. Зубкова В.И. Проблемы совершенствования законодательства о неоконченном преступлении // Вестник Московского университета. Серия II, Право. 1988. № 3. С.28-32.
41. Анашкин Г.З. Ответственность за измену Родине и шпионаж. - М., 1964.-230с.77
42. Гришанин П.Ф. Стадии совершения преступления // Уголовное право. Часть Общая: Учебник / Под ред. Н.И. Загородникова, С.В. Бороди¬на, В.Ф. Кириченко. -М.: Юридическая литература, 1966. С.243-273.

43. 43.Уголовное право Республики Казахстан.Обшая часть. Алматы:Жеті жарғы, 1998, -отв. ред. проф. Рогов И.И., доц. Баймурзин.Г.И.
44. Комментарий к Уголовному кодексу Республики Казахстан.-Алматы, Баспа. 1999. под. ред: дюн, проф. Рогова. И. И, -кюн, доц. С.М.Рахметова.
45. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық: (Жалпы бөлімі) Оқулық.- Алматы: Жеті жарғы, 1999.ж
46. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық: (Ерекше бөлімі) Оқулық.- Алматы: Жеті жарғы,2000ж.
2. Брайнин Я.М. Уголовное ответственность и ее основанние в советском уголовном праве.М., изд.Юриздат, 1963г.
47. .Волхов.В.С.Қылмыстық ниет және оны квалификациялау Казань.Изд.Знание.1968.
48. Волков.Б.С. Неосторожность. Уголовно-правовые и криминологические проблемы.М.Изд.Наука.,1977.
49. Гринберг Н.С. Қылмыстық абайсыздықтағы қылмысқа қатысу. Советтік мемлекет және құқық.1990.№ 8.
50. Дагель.П.С. Котов Д.П. Қылмыстың субъективтік жағын анықтау.Воронеж.Изд.Наука.1974.
51. Кваршес В.Е. Абайсыздықпен болған қылмыстың алдын-алу негіздері.Изд.Юриздат.1971.
52. Кириченко В.Ф. Значение ошибки по советскому уголовному праву.М.,Изд. Госюриздат.1952.
53. Кудрявцев В.Н. Қылмыстың квалификациясының жалпы теориясы. М.Юриздат.1972.
54. Кайыржанов Е.И. Интересы трудящихся и уголовный закон
55. Алма-Ата, Изд.Баспа. 1973г.
56. Кайыржанов Е.И. «Уголовное право « (общая часть) Алматы, Жеті Жарғы. 1998г.
57. Макашвили.В.Г.Уголовная отвественность за неосторожность.
58. М,Госюриздат.1957.
59. Наумов.А.В. Уголовное право. Общая часть. Курс лекции. М.,изд.Проспект,1996.
60. .Пионтковский А.А. Ученые о преступлении по советскому уголовному праву. М., изд. Знание.1961.
61. Рахметов.С.М, Бапанов Т.А, Қылмыс құрамы. Алматы: ЖШС.Баспа.1999.
62. Рарог.А.И. Проблема субъективной стороны преступления. М.Изд.Наука.1991.
63. Сапарғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы: Оқулық. -Алматы: Жеті жарғы, 1998.
64.
65. Уголовное право Казахстана (Общая часть). Учебник для ВУЗ-ов. Под ред. д.ю.н. проф. И.И. Рогова и к.ю.н., доц. С.М. Рахметова – Алматы, ТОО «Баспа», 1998 г.
66. Е. Каиржанов Уголовное право Республики Казахстан (Общая часть). Алматы, 2003 г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ………………………………………………………………....................3-6
І ТАРАУ
1.1. Қылмыстық құқықтағы қылмысты істеу сатыларының түсінігі және
маңызы………….....……………………………….....................................7-15
1.2. Қылмысты ... ... ... ... және ... ... ... оқталудың ұғымы және түрлері……….......….…26-35
ІI ТАРАУ
2.1. Аяќталған қылмыс және оның белгілері…………………….....36-41
2.2 Қылмысты жасауға ... және ... үшін ... ... ... ... ... жасаудан өз еркімен бас тарту және оның
белгілері...................................................................
..........................................43-53
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
...................54-56
ТЕРМИНДІК
СӨЗДІКТЕР...................................................................
56-57
НОРМАТИВТІК ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕР ТЗІМІ.........................57-58
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ........................................59-62
КІРІСПЕ
Соңғы жылдары елімізде қылмыстылықтың, оның ... ... ... қылмыстардың өсуі байқалады. Сот практикасы ... ... ... ... даму ... өзгеруіне байланысты бұрын
жасалынбаған, жаңа қылмыстар түрлері орын алуда. ... ... ... ... ... меншікке, экономикалық қатынастарға,
қоғам қауіпсіздігіне қарсы қылмыстарда жиі ... ... ... ... ... ІІМ статистикалық
мәліметтері бойынша Республикада 1997 жылы 148053 қылмыс тіркелсе, ал 1998
жылы - 173858; 1999 жылы – 200873; 2000 жылы – 206006; 2001 – жылы ... – жылы 183913; 2003 жылы – 183977; 2004 жылы ... 2005 ж – ... ж – 139431; 2007 ж - 150790 ... тіркелген. Сонымен қатар, Қазақстан
Республикасының Бас прокуратурасының мәліметтері бойынша, бүкіл Республика
көлемінде соңғы 6 ... 2002 ... 2003 ... 2004 ж-24712; 2005 ж-
20641; 2006 ... 2007 ж-17066 топ ... ... ... ... осы топ адамдар қылмыстарының жалпы қылмыстылықтың
ішіндегі үлес ... ... онда 2002 жылы ... ... топ
адамдардың қылмыс жасауы 9,4%; 2003 ж-10,7%; 2004 ... 2005 ... ... 2007 ж-10,5% ... мәліметтер бойынша жалпы қылмыстылықтың динамикасы 2000 жылғы дейін
өсіп, кейінгі жылдары қарқыны сәл төмендеген. Ал топ ... ... 2004 ... ... өсіп, одан ... ... 5 ... 3 ... ... ... ... Республиканың конституциялық құрылысты күштеп өзгертуге, оның
тұтастығын бұзуға мемлекет ... ... ... ... ... ... тектік-топтық және рулық ... ... ... ... құруға және олардың қызметтеріне, сондай-
ақ заңдарда көзделмеген ... ... ... тиым ... ... мүдделерге ұйым болып, қарсы әрекет жасауға да тиым ... ... ... және ұйымдастыру шараларына қарамастан
еліміздегі қылмыстық ахуал күрделі күйінде ... ... бір ... ... ... ... Себебі қоғамның даму бағытын өзгертуі, ол елде
алғашқы ... ... ... орын ... ... алды.
Бұл мәселе туралы ... ... ... ... ... бейімделудің күрделілігі, барлық күшіндегі заңдардың
өзгертілуін талап етті. Бірақ 1994 жылғы сот-құқық реформасы айтарлықтай
нәтиже бере ... оның ... және ... ... де ... Е.І. ... ... қағидадан аяқ астынан бас тарту
және елде нарықтық экономиканы жариялау сөзсіз, қалыптасып қалған құқықтық
жүйені түпкілікті ... ... ... ... ... бір көрінісі
ретінде қылмыстық заң да 1997 ... ... ... ... әлеуметтік-
қоғамдық, экономикалық жағдайларға ... ... ... ... ... оның ... ... құқық қорғау
органдары қызметінің тиімділігін арттыру мақсатында соңғы төрт ... ... ... ... мен ... шықты. Мемлекет
басшысының осындай Жарлықтары мен қаулыларының ішінен атап ... ... және ... ... ... ... ... жөніндегі” 1992 жылғы 17 наурыздағы ... ... ... ... қарсы күрес жөніндегі Кеңес құру туралы”
1994 жылғы 11 ... ... ... ... ... күресті
күшейту туралы” 1994 ж. 11 ... ... ... ... ... пен ... тәртібін қамтамасыз ету
жөніндегі қосымша шаралар ... 1994 ж. 9 ... ... ... ... ... ... ұйымдасқан
қылмысқа қарсы күрес жөніндегі Республикалық комиссия құру туралы” 1994 ж.
21 қыркүйектегі Қазақстан Республикасының Президентінің ... ... ... және ... ... ... жөніндегі шұғыл шаралар туралы”
1995 ж. 17 наурыздағы ... ... ... ... қатар “Қазақстан Республикасының кейбір заң актілеріне өзгерістер
мен толықтырулар енгізу ... ... ... ... ... ... ... қылмысқа қатысушылық
нысандары анықталып және ... рет ... жеке ... көрсетілді Сондай-ақ
көрнекті ғалымдар мен құқық ... ... ... ұйымдасқан
қылмыстылықпен күресу туралы арнайы заң қабылдау туралы ұсыныстар ... ... осы ... ... ... 1995 ... ... №2122 Жарлығы бойынша Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Кодексінде қылмыстық топ немесе қылмыстық қауымдастық ұйымдастырғаны ... ... ... ... ... ... үшін ... жүктейтін бабтарыда дүниеге келді. Бұған заңды негіз туындады.
Себебі ... ... ... ... байланысты ұйымдасқан
қылмыстылықтың әртүрлі көріністері пайда болып, қарқын ала бастады. Әбдіров
Н.М. осы ... ... ... кезде ұйымдасқан және маманданған
қылмыстылықтың нашақорлық және ... ... ... бақылау
жүргізуге тырысуы күшейгенін байқауға болады” деген болатын [2]Осы аталған
және басқа да ... ... ... және практикалық маңызы зор
екендігі күмәнсіз. Бұларда ... ... мен ... қоғам үшін
қауіпті құбылыс болып табылатын бірлесіп қылмыс жасаушылыққа қылмыстық-
құқықтық тұрғыдан күресті дұрыс әрі ... ... ... ... ... өзектілігі. 1959 жылғы ҚазССР – нің
Қылмыстық кодексінің көптеген ережелері елімізде орын ... ... және ... ... сондай – ақ адам құқықтары ... ... ... келмеді. Сол себептен де 1997 жылы 16 шілдеде
қабылданған Қазақстан ... ... ... қылмысқа
дайындалу, қылмысқа оқталу, қылмысты ... өз ... бас ... ... көзқараспен баяндалған.
Қоғамдық экономикалық формацияның жаңа тұғырына аусықандықтан,
сәйкесінше қоғам өмірінде туындап жатқан жаңа ... ... ... ... жаңа ... құқытық актілер қабылдағандықтан, ескі
ҚазССР-нің Қылмыстық кодексінің ережелерін жаңа ... ... ... отырып, теориялық тұрғыдан түсіндіруге және оларды
қолдануға байланысты ... ... ... өңдеп шығару
қажеттілігі туындады. Қымыстық құқыққа байланысты ... және ... ... ... ... және ... ... сатысына
қатысты әртүрлі мәселелерді қозғайтын ғылыми мақалалар болғанымен де, ... ... ... дәрежеде ескірген. Себебі олардың ... да ... КСРО және ... ... ... ... ... және
1959 жылғы ҚазССР – нің Қылмыстық кодексі негізінде жазылған.
Осы себептен де жаңа Қылмыстық кодекстің ережелерін қолдана ... ... ... ... ... ғылыми -–тәжірибелік мәселелерін
теориялық тұрғыдан қарастыру өте маңызды және өзекті болып табылады.
Осы жоғарыда аталған мән – ... ... ... ... ... ... ... болды.
Зерттеудің мақсаты келесіде: 1997 ... ... ... ... ... ... ... туралы ережелерін ғылыми
талдау, қылмыстық заңды жетілдіруге және оның сот – тергеу ... ... ... ... ... ... ... түрде өңдеу.
Осы мақсат зерттеудің мазмұнын құрайтын келесі міндеттерді анықтайды.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Қылмыстық Заңы мен ... ... ... ... ... ... ... Қылмысты істеу сатылары үшін жауаптылықты көздейтін Қылмыстық
кодекстің нормаларын жетілдіру үшін нақты ұсыныстар енгізу.
Зерттеудің объектісін және ... ... 1997 ... ... ... істеу сатылары туралы ережелері, Қылмыстық кодекстің ... ... сот – ... тәжірибесі құрады.
Берілген тақырыппен жұмыс жүргізу барысында салыстырмалы құқықтанудың
жекелеген ғылыми әдістері, тарихи және логикалық ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқық
ғылымында орын алған ережелер мен қорытындылар құрайды.
Жұмысты жазу барысында ... ... оның ... ... ... кең ... қолданылды.
Зерттеудің нормативтік базасын Қазақстан Республикасының қылмыстық заңы
мен сот – тергеу тәжірибесі құрайды.
Жұмыста ... рет 1997 ... ... ... ... бері
қылмысты істеу сатыларының мәселелерін кешенді түрде ... ... ... ... ... түрлері, қылмысқа дайындалудың
нысандары, орташа ауырлықтағы қылмысқа дайындалуды криминализациялау
мәселесі ... ... ... ... байланысты ұсыныстар мен
пікірлер негізделген.
Осыған байланысты қорғауға ұсынылатын негізгі ережелер:
Қылмысты істеу сатыларының ... ... ... арнайы бабында көрініс табуы қажет. Яғни, «қылмысты істеу
сатылары дегеніміз – ... ... ... ... нақты
кезеңдері. Қасақана ойды қалыптастыру, қасақана ойды табу ... ... ... ... ... ... ауыр және аса ауыр ... дайындалғандығы
үшін тұлға жауаптылыққа тартылады.
Зерттеудің ғылыми – тәжірибелік маңызы зерттеу барысында алынған ғылыми
тұжырымдамалар сот – тергеу ... ... ... ... ... ... ... ҚҰҚЫҚТАҒЫ ҚЫЛМЫСТЫ ІСТЕУ САТЫЛАРЫНЫҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ МАҢЫЗЫ
Заңшығарушы қылмыстың (ҚР ҚК 9 ... ... ... ... қылмыс құрамының (ҚР ҚК 3 бабы), қылмыстың субъектісінің (ҚР ҚК 15
бабы) түсінігін бергенде аяқталған, яғни ... ... ... ... ... Ерекше бөлімінде сипатталған нақты қылмыс ... ... ... ... ... ... бәрімізге мәлім, өмірде
белгілі бір себептерге байланысты тұлғаның ойының аяғына ... ... ... жиі ... ... қылмыскер өлтіру мақсатымен
пистолет салып алды, бірақ та сатып алу ... ... ... ату ... мүлт ... де, ... тірі ... Осыған
байланысты, қылмыстық құқық теориясы және сот – тергеу тәжірибесі қылмыстық
заңға сүйенен ... ... ... ... бөліп қарастырады.
Қылмыстық құқықтың қалыптасуы барысында қылмысты істеу сатыларының ұғымына,
түрлеріне байланысты ... ... орын алып ... ... ... ... қызмет сатыларының түрлерін талдамастан бұрын осы
көзқарастарға шолу жасау ... ... ... ... бір ... ... ... бағытталған қызметініқ бір түрі болып табылады. Ең ... ... бір ой ... ол ... ... ... ... ќояды. Содан кейін,
ол белгілі бір баѓытта ... ету үшін ... ... ... ... ... ... Ойға алѓанын орындау ‰шін ол дайындыќ єрекеттерін
жасап, ... ... ... жєне ... ... маќсатќа жетуге
кіріседі.
Ойдыњ туындауы жєне оныњ ќалыптасуы – адамныњ санасында болатын жєне
оныњ баѓытталѓан ... ... ... процесс, сондыќтан да адамныњ
ойыныњ наќты ... ... ... ... ... болып
табылмайды.
Қылмыстық қызметтің сатыларыныњ ќылмыстыќ-ќ±ќыќтыќ т‰сінігі ќылмыстыњ
наќты µмірдегі дамуына ... ... ... процесті бейнелейді.
Ќасаќана ќылмыстыќ ќызмет ‰ш ... ... ... жєне ... ... ... ... ќылмыстыќ ќызметтіњ ‰ш ... ... ... ... дайындалу сатысы, ќылмысты жасауѓа
оќталу сатысы жєне аяќталѓан ... ... екі саты ... ... ... ... ... ќылмыстыќ ќызметтіњ даму сатыларын ... ... ... мен ... ... жатќызып, аяќталмаѓан ќылмыстыњ
т‰рлерін – дайындалу жєне оќталуды жатќызад[3] ... ... ... тиімсіз. Ќылмыстыќ ќызмет сатысы ‰шін ... ... ... ... ... туындайды, сондыќтан да ќылмыстыќ
зањда зањ шыѓарушы «ќылмысты істеу сатылары» терминін ... ... ... жєне ... істеуге оќталу ‰шін жауаптылыќ белгіленген.
Ќылмыстыќ ќызмет барлыќ ... ... ... ‰ш ... ... жєне ... ќылмыстан т±ра бермейді. Пайда болѓан ой дайындалу
жєне оќталу сатысынан ... ... ... ... ж‰зеге асырылады.
Алѓашќы ќылмыстыќ ќызмет ‰шін жауаптылыќ с±раќтары ќылмысќа дайындалу
жєне оќталуды ж‰зеге асырѓан соњ, ... ... ... ... ... ... ‰шін жауаптылыќ мєселесі ќылмысќа
дайындалу жєне оќталу ... ... ... тыс ... ... ... ... ќылмысты жасау ойыныњ пайда болуы ќасаќаналыќтыњ
ќалыптасуы, ќылмысты ойлау, немесе – «жалањ ќасаќаналыќ» деп аталады.
Ќ±л иеленушілік жєне феодалдыќ ќ±ќыќта ... ... ... ... ... µзі ауыр ... деп танылады. 1845 жылѓы тµњкеріске
дейінгі ќылмыстыќ жєне ... ... ... Уложенияда ќылмысты ойлаудыњ
µзі жазаланатын. Осы ... 241 ... ... ... ... денсаулыѓына жєне ар-намысына ќарсы кез келген
ќасаќаналыќ ойлар, оны ... ... ... жєне жоѓары биліктен
айыру немесе б±л ќ±ќыќтардан айыру».
Шындыѓында ... ... ... ... пєні болып табылмайды. Ќылмыстыќ ќ±ќыќтыњ жалпыѓа мєлім
ќаѓидасы – ... ... ... ... ой жєне сенім бостандыѓынан халыќаралыќ ... ... ... ... сатыларының даму кезењдерін қылмыстық қ±қық доктринасы
дайындық және оќталу деп ... ... бір ... єр ... ... ќылмыс болып, кейде ќылмысќа дайындық болып келуі м‰мкін деп
пайымдаѓан. Анық емес µзгерулерді қайта ... ... ... ... ... (қылмыскер атынан) кісі µлтіруге немесе ±рлық ... ... ... ... есікті бұзу. Бірінші жағдайда кісі
өлтіруге дайындық, екінші жағдайда сол іс-әрекеттер негізінде ұрлық жасалу.
Сондықтан, заң шығарушы ... «тек ... бір ғана іс ... (қызмет)
негізінде қылмыстың алдын алуға бағытталған, ... ... ... бір ғана топ ... керек» деп тұжырым жасайды. [4]
Ішкі алдын-ала әрекет негізінде әрбір нақты жағдайларда ... ... ... мен ... белең алып отырды. А.Н.Трайниннің пайымдауынша
есеп “заң шығарушы орган арқылы емес, бүтіндей алғанда сот шешімімен ... ... ... ... әр ... ... ... кейде ќылмыс болып, кейде оған ... ... ... ... Н.Д. ... тұжырымы әділ болып көрінді. "Іс-әрекетті дайындауға
негізделген әрекет өзге жағдайда да өзгермейді. Бұл ... әр ... - ... ... жағдайға емес, ќол с±ѓушылыќ жасаушы адамның адамның,
яғни объектінің қоғамға қауіпті іс-әрекеттерді іске ... ... ... ... ... кезең аралық шектік алдын-ала
анықталып, сот қарауымен шешім қабылдамай, ... заң ... сот ... саты ... ... мен ... белгілерін
негізге алады".
А.С.Шляпочников қылмыстық кезең мәселесінің шешімі оның ... ... ... ... оның жеке ... ... негізделіп
шешілмеуі тиіс, - деп сызып көрсетті, әрі ... ... ... қылмыстық жауапкершілікке дайындық әрекетін алып ... ... ... ... ... ... ... істерімен мемлекетке қатер төндіретін іс-әрекеттерді, өзге
қылмыстарға ... ... ... жеке ... ретінде қарау керек" деген
тұжырымды ұстанды.[6]
Заң оқулықтарында қарастырылған қылмыстың іске асу кезеңдері ... бар ... ... заң шығарушы орган "қылмыс сатысы" ұғымына
анықтама бермейді, әрі бұл терминді іс жүзінде қолданбайды.
Толық іске ... ... ... ... ... әр түрлі
формасын көрсетуде қылмыстық құқық ғылымында термин үш түрі ... іске асу ... ... ... ... және ... кезеңдері". Бұл ұғымдардың ... ... ... жайлы,
терминологиялық түрде ажыратылып, әр түрлі болып келген.
Мәселен, Н.Ф.Кузнецова қылмыстық әрекетпен аяқталмаған қылмыстық әрекет
түрлерінің даму кезеңдерін ... ... ... Даму ... ... қылмыстың іске асуын, аяқталмаған қылмыс түріне – қылмысқа
дайындықпен ќылмысќа оќталу ... ... ... ... сатысы" түсінігінің толық мазмұнын және өзіндік қылмысқа дайындықпен
оќталуѓа байланысты қылмыстық жауапқа тартылытын әрекеттерді анықталмаған,
- деп ... Ол ... ... ... қылмыстың даму іс-әрекетінде
басты орын алып, негізді құрайтын – ... ... ... ... ... оќталу әрекетіне жауапкершілік, белгілі бір адамның
қылмысты бастап, оның іс-әрекетінің белгілі бір ... даму ... яғни ... ... байланысты емес екендігін, сотта
констатациялау керек".[7]
Жалпы терминге байланысты "қылмыстың іске асу ... ... екі ... ... 1) ... ... ... анықтау үшін; 2) қылмыстық әрекеттің аяғына жетпей тоқтатылған
кезеңдеріне байланысты, қылмыстық әрекет жауапкершілігін ... ... ... көп мән ... өз ... ... екі түрлі мағынаның заңда
қолданылуын, яғни "қылмыстық кезең" ... ... ... ... ... ... ... әрекет (даярлық және оќталу) түрінде берілуін
анықталмаған, шатас тудырарлық жағдай деп қарады.
Бүгінгі күнде қылмыстың даму әрекетін үш ... бөлу ... ... ... ... 1) ... дайындық, 2) қылмысқа оќталу, 3) аяқталған
қылмыс. Бұндай тұжырымды көпшілік заңгер - ... ... ... заң ... ... да ұстанады.
Қылмыстық кезең жайлы концепцияның жақтаушыларының бірі В.Д.Иванов.
Аталған автордың салыстырмалы ... ... ... ... мен ... әрекетін аяқталмаған қылмыстық әрекет
түріне жатқызып – қарама-қарсылық, кінә, жазаға тарту тәрізді ... онда бар ... ... ... қылмыстың іске асу әрекетін
үш кезеңге бөлу ... сөз ... ... ... ол " ... ертеректе
байқалған қылмыстық іс-әрекет кезеңінің " бар екендігін айтқанмен, ашып
көрсетпейді. Монографиялық зерттеулерінде ... ... ... даму кезеңдеріне мыналарды жатқызды: 1) қылмыс жасауға деген
ойдың қалыптасуы, 2) ... ... ... 3) ... жасау, аяқталған
қылмыс . Кейіннен автор аяқталмаған және аяқталған қылмыс түрлерінің
кезеңдерін ... ...... ... ... ... қылмысќа оќталу және аяқталған
қылмыс.
Қылмыстық кезең концепциясын профессор Б.В.Здравомыслов та қолдайды.
Қылмыстың іске асу ... ... ... және ... ... ... қалыптасты.[9]
Бұл тәрізді тұжырымдар нақты жағдайға сәйкес ... және ... ... ... мен ... ... заң ... 1960 жылмен салыстырғанда ауқымды өзгерістер енгізілді, олар
мыналардан тұрады:
- Біріншіден, дайындық әрекетінінің деңгейі біршама ... ... ... ... қылмысты жасау құралдарын даярлау,
қатысушы адамдарды ... ... іске ... ќолайлы жаѓдай
туындату кіреді (ҚР ЌР 1б.24, РФ ЌР 1б. 30);
- Екіншіден, ауыр қылмыспен өте ауыр ... ... ... ЌР 1б.24, РФ ЌР 1б. ... ... оќталудың құрамымен іс-әрекетінде тікелей тұлғаның
әрекеттенбеуі (ҚР ЌР 24 б және РФ ЌР ... ... ... арнайы түрі енгізілді, ол қылмыскердің
қатысынсыз қылмыстық әрекеттің аяқталмауы (ҚР ЌР 24б. 1б және
РФ ЌР 3 б. 30);
- ... мен ... жаза ... ... түпкілікті
өзгеріске ұшырауы (ҚР ЌР 56б және РФ ЌР 66 б).
Кейбір авторлар, мәселен А.А.Герцензон, А.Н.Трайнин, А.А.Пионтковский
оќталудың іске асу ... ... ... ... басты ойдың құрылуымен
пайда болу кезеңін анықтауды енгізді. Мәселен, А.А.Герцензон Әскери - заң
академиясындағы дәріс тыңдаушыларға ... оқу ... ... даму ... негізгі ойдың түрткі болатынын атады, яғни тек ... ... ... ішкі ... ешқандай даму ... ... ал А.Н. ... ... ... жағдайы қылмыскердің қылмыс жасауға деген ойы, ... ... ... қылмысты іске асырмаған жағдайда да есепке алынады. Бұндай
көзқарас біздің ... қате ... ... ... ... қылмыстық заң шығару органында қылмысты істеуге деген ой,
немесе ниет, ішкі ... ... ... емес, субъектінің белгілі
бір іс-әрекеттері, болмаса ... ... ішкі ... бір ... ... ... алғашқы сатысы деп қай ... ... ... ... ... ... қылмыстық құқық ЖОО
оқулығының ... ... ... ... ... ... қарсы
тұжырым білдіреді.
Оқулықта көрсетілген алғашқы қылмыстық ойдың ... ... ... ... ... ... ала отырып, рецензия авторлары өз
тұжырымдарын келесі түрде келтіреді: «Ќасаќаналыќ ... ... ... ... ... ... ... себебі, ол субьекттің
қылмыстық мақсатына жетуіне еш әсер етпейді және ... жету ... ... бір ... бола алмауымен қатар, керісінше кедергі
келтіреді». Бірақ, көрсетілген дұрыс тұжырымдамаларына қарамастан, рецензия
авторлары тағы ... ой ... ... ... ... ... ... ќасаќаналыќ ойдың байқалуы емес, ќасаќаналыќ ойдың қалыптасуы,
қылмысты ойластыру болып табылады». Әйтсе де, ... бұл ... ... етпеген керісінше, Кеңестік қылмыстық құқық ... ... ... байқалуын жазалауды үлкен қателік деп
тұжырымдайды. ... ... ... ... авторларының
пікірлерін жоққа шығара отырып, И.О.Тишкевич, біздің ойымызша, толығымен
негізделген сұрақ ... ... ... қылмыстық мақсатқа жету
жолындағы кезең бола ала ма, ол ... істі ... ... бір кезеңі
ретінде атала ала ма?» Ары қарай И.О.Тишкевичтің өзі ... ... ... ... ... тіпті рецензия авторларының көзқарастары
тұрғысынан да тек қана дайындалу кезеңі болып табылады. Тек қана осы ... ... ... ... мақсатқа жету жолындағы іс-әрекеттің
басы бола алады.»[11] Н.Д. Дурманов та, Н.Ф. ...... ... болу ... бұл кезеңнің РСФСР ҚК 1 бабына сәйкес
дәлелденбейтініне байланысты сот үшін еш ... жоқ ... ... ... ... және ... мүмкіндігін жасайды деген
пікірінің қателігін мойындайды. Әділеттілік үшін, ... ... ... ... ... ... болуын – қылмыстың дамуының
алғашқы кезеңіне жатқызуға алғашқыдай ... ... атап өте ... Ал, ... ойдыњ пайда болуының байқалуына келгенде, бұл
мәселеде ... ... ... ... қалып отыр яғни, оны қылмыстық
іс-әрекет кезеңіне жатқызбайды. Сонымен қатар, «ойдың пайда болуы құқықпен
қорғалатын нысандарға қауіп тудырмайды және ... істі ... ... ... ... дей ... «Қауіп тек қылмыстық іс барысында ғана
емес, ойдың ... және ... ... де бар себебі, субьект іс-қимылы
арқылы қылмысты жүзеге асырудың бастапқы кезеңінде-ақ нақты ... ... ... - деген И.И.Слуцкийдің пікірін жоққа шығарады.
Сонымен қатар, қылмысқа деген ... ... ... ... ... ... өз пікірлерін келесідей ... ... ... ... ойдың пайда болуы қылмысқа
жатқандықтан ол жазалануы ... ... ... ... ... ... ... қудаланбайды деп жазады. Қасаќаналыќ ой тек
қоғамға қауіп тудыратын ... және ... ... ... ... ... жағдайларда ғана қудаланады .
Көптеген кеңестік қылмыстық құқық ... ... ... ... сәйкес шешіліп отырған.
Қылмыстық құқық бойынша жазаланатын «ниеттің байқалуы» туралы
көрсетілген авторлар ... ... ... ... оның ... қоқан-лоққы көрсету және денсаулыққа ауыр зиян келтіру ... ... бұл ... ... қате ... табылады, өйткені өлтіру
туралы немесе дене жарақатын түсіру ниетінің ... арғы ... ... өлтіру немес денсаулығына қандай да болмасын зиян келтіру ойы тұр.
Қоқан-лоққы жасауда ниеттің мазмұны ... ... ... ... ... ... бет-әлпет қимылының өзгерісі табылады. Осылайша, ... ... ... ... ... Ол – белгілі бір қылмыстық
мақсатқа жетудегі іс-әрекеттің ерекше ... ... ... ... Және ол ... ... ... салдары бар болса ғана
жазаланады, ал ... ... ... бұлай емес. өлтіруге немес зорлық
жасауға бағытталмаған ниеттің байқалуынсыз ... да ... ... даму ... ... ... ... түрлерінің жазалануға ... ... ... ... ала ... ... ... түрде
ниеттің байқалуы – оның қылмыстың даму кезеңіне жатпайтындығынан қылмыстық
жауапқа тартылмайтындығын ... ... ... ... ... ... ... жазаланады.[13]
Осылайша, қоқан-лоққыны белгілі бір қылмыстың кезеңіне жатқызатын қате
пікір, мысалы тұлғаға қарсы қылмыста, тәжірибе ... қате ... және бұл ... өз кезегінде жаза түрін дұрыс тағайындамауға,
сонымен қатар құқықтық ... емес ... ... ... ... қылмыстың белгілі бір нақты ... ... ... ... ... және т.б. ... пікір білдіреді. Өз пікірін дәлелдеу мақсатында Н.И.Загородников
«ниеттің ... ... - өз ... істелген істің қоғамға немесе
тұлғаға нақты дәрежеде қауіп тудырмайтын кезең» - деп атап өтеді.[14]
Көптеген ... ... ... ... ... кезеңге
жатқызбауына қарамастан, олар ниеттің байқалуының өзінің маңыздылығын атап
өтіп, егер ... ... ... қауіп келтірілсе алдын-алу шаралары
жүргізілуі қажет деп жазылған.
Жоғарыда ... ... ... ... ... іс-
әрекеттің даму кезеңдері» деп нені түсіну керек ... ... ... ... кеңестік қылмыстық құқық доктриналарында әртүрлі
анықтамалар ... ... өз ... қылмыстың даму
кезеңіне субьектіні қылмыстық нәтижеге жақындата ... ... ... ... бұл ... ... оқулықтарда,
монографияларда, диссертацияларда келтірілуі – оның көзқарасымен көптеген
ғалымдардың келіскенін ... ... ... ... ... ... кезењдерден, яғни қылмысқа дайындалу, оќталу
және аяқталѓан ќылмысты» жатқызады.[15] Осы ... ... ... да келтіріледі. Ол қылмысты жүзеге асыру кезеңдеріне белгілі бір
дайындық кезењдерін және ... ... ... ... ... ниетін жүзеге асыру дәрежесіне қарай ... ... ... ... Өзге авторлар (Б.В.Здравомыслов, П.И.Гришаев,
Л.М.Блинова, Г.Г.Криволапов) қылмысты жүзеге асыру кезеңдеріне тура ... ... және ... ... іске асыру кезењдері бойынша
ерекшеленетін қылмысты жатқызады.
Осылайша, ... ... даму ... ... ... әртүрлі авторлардың анықтамаларында, ... ... ... ... ... бір-біріне ұқсас болып келеді.
Кейбір авторлар анықтамаларында мазмұны мен мәніне ғана мән берсе (мысалы,
Н.Д.Дурманов), келесілері (Н.В.Лясс) бұл ... ... ... ... ... ... арқылы кеңейтеді. «Қылмыстық іс-әрекеттің
даму кезеңдері» түсінігі туралы ... бұл ... ... ... – осы ... аяқталмаған қылмыстық іс-әрекеттің әртүрлі пішіндерін
белгілеуге келе ме деген ... ... ... заң ... ... деп емес ... қылмыстың түрлері деп атау туралы ұсыныстар
бірнеше рет айтылып келеді. Осы ойды жалғастыра ... ... ... ... «Оќталу – қылмыстық іс-әрекеттің кезеңіне жатпайды, өйткені,
тергеу және сот ... ... ... ... ... ... кезеңдер тұжырымдамасының бірнеше ... ... атап ... ... ... ... кезеңдерді
бөліп көрсетудің қылмыстық-құқықтық маңызы жоқ, өйткені істелген қылмыстың
саралауы еш сілтемесіз ҚР ҚК 24 ... ... ... екіншіден,
көптеген ойластырылған қылмыстар ешқандай кезеңнен өтпейді; үшіншіден,
аяқталған қылмысты қылмыстық іс-әрекеттің ... ... деп ... мән жоқ, ... ... қылмыс аяқталған қылмысты білдіреді,
яғни бір конгломератқа жатады.[16]
Сонымен қатар, ... де ... пен ... ... ... ... ... қате деп есептейді. Ол өз кезегінде
«қылмыстық іс-әрекеттің дамуы немесе қылмысты іске ... ... ... ... пиғылдың іске асу кезеңі туралы айтылуы тиіс...» - дейді.
Ќылмысқа дайындалу және оќталу – қылмыстық іс-әрекеттің кезеңдері ... ... ... болып табылады деген көзқараспен ... ... ... ... ... ... ... өтпейді;
екіншіден, кезеңдерді бөліп қарастыру көп дәрежелі аяқталған қылмыс ... ... ... ... ... қылмыс істеудің үшінші
кезеңіне жатқызудың қылмыстық-құқықтың мәні жоқ, өйткені аяқталған қылмыс
оның дайындалғаны және оќталѓандыѓы жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... және қылмысқа
дайындалудың ұғымы
Ќылмысты жасаудыњ алѓашќы сатысын ойластырылѓан ќылмысты жасау ‰шін
ќолайлы ... ... ... ... ... ... ... тізбегі Ќазаќстан Республикасыныњ Ќылмыстыќ кодексініњ
24 бабыныњ 1 бµлігінде берілген.
Дайындалуды ... ... ... ... және ... ... жағдайды
тудыру, құралдар мен ... ... және ... деп
түсіндіретін осыдан бұрынғы заңдармен салыстырғанда, ќолданыстаѓы Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... бұл ... оның
құрамына өзге де дайындық әрекеттерінің түрлерін қосу арқылы нақтылай
түседі. ... ... 1997 ... 16 ... ... ... 24 бабына сәйкес қылмысқа дайындалу деп ... мен ... ... ... және ... ... ... қылмыс істеуге сөз байласу немесе қылмыс ... ... ... ... кез-келген іс-әрекетті ж‰зеге асыру
аталады. Бұл жағдайда ... ... үшін ... ... ... ... олардың қатарында жоғарыда келтірілгендер де бар. Қылмыс құралы
мен ќаруларын ... ... және ... ... ... ... істеуге сөз байласу сынды дайындық іс-әрекеттерінің түрлері ... жиі ... ... бабында атап µтілген.
Дайындық іс-әрекеттері түрлерінің көптеген түрлерінің ішінен кейбір
дайындыққа тән ... атап ... ... ... ... әрқашанда қылмысты істеуден уақыт бойынша алшақ
болады. Сонымен бірге дайындық ... ... ... ... ... одан ... ... біраз алшақ болуы мүмкін. Дайындық іс-
әрекеттерінің ерекшеліктері уақыт бойынша үлкен маңызға ие, бұл ... ... ... ... ... мен мінездемесін білуге болады.
А.А.Пионтковскийдің пікірінше, бірнеше ... мен ... ... ... ... ... деген қаупінің жоғарылығын
білдіреді.[17] Сонымен қатар, мұндай іс-әрекеттер қылмысты ... ... ... ... ... ... ... көп уақытты
қамтуы субьекттің сенімсіздігінен де, оның екіұдайылығынан, қылмыс жасаудан
бас тарту ниетінен де ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттері көп жағдайда ќылмысќа оќталудан ... ... ... Мысалы, өлтіру үшін алынатын ату қаруы көбінесе
ќылмысќа оќталу жасалатын нысаннан алыста алынатыны белгілі.
Тұлғаны қылмыстық жауапкершілікке ... ... ең ... оның ... ... алдын-ала дайындалу белгілерінің бар не жоқ екені
анықталып алынуы тиіс. ... ... ... қоғамға төндірілетін
қауіп жатады. Тек осы белгінің бар болуы ғана дайындық іс-әрекеттерінің
қылмыстық сипатќа ие ... ... ... қылмысқа дайындалудағы
қоғамға төнетін қауіп ... ... ... мәні бар ... бұл ... ... монографиясына жазған рецензиясында
Т.В.Церетели мен В.Г.Макашвили дұрыс атап өтеді. Сонымен қатар, дайындық
іс-әрекетіндегі қоғамға қауіп төндіретін әрекетті ... ... ... ие ... не және ол ... ... Бұл, Н.Д.Дурмановтың
пікірінше дайындық кезінде қолданылатын құрал-ќаруларѓа байланысты болады.
Қылмыс жасауға арналғын ... ... ... ... ... ... ... құралдар, жалған құжаттарға арналған мөрлер мен
штамптар және т.б.) олардың ... ... ... ... қаупінің жоғары екеніне дәлел ... ... ... ... ... ... керосин) қоғамға қауіп төндірмейді.
Біздің ойымызша, бұл заттардың қоғамға қауіптілігі жөнінде айту ... ... ... ... ... жүзеге асыруға арналғанын дәлелдеу
қиын.
Н.Ф.Кузнецованың пікірінше, ойластырылған қылмыстың қоғамға қауіптілігі
ең бірінші оның оќталу ... ... ... ... ... ... ... -деп жазады автор, - ... ерте ... ... ... ... қауіп төндіреді және осыған байланысты қылмыстық
әрекет ретінде жазаланады. Ал неғұрлым құндылығы төмен объектілерге оќталу
қылмыстық ... ... ... ... ... ... қауіпті
болып табылады.»[18]
Қылмысқа дайындықтың қоғамға қауіптілігін анықтауға қажетті ... ... ... ... ... ... нақтылық дәрежесі табылады. Ол
өз кезегінде біріншіден, дайындық әрекеттерінің сипаты және көлемімен,
екіншіден, ... ... ... ... Сипаты бойынша
әртүрлі дайындық әрекеттері қоғамға әртүрлі дәрежеде қауіп ... ... ... мысал бола алады: Т. күйеуін өлтіру мақсатымен жүйелі
түрде ғылыми кітапханаға келіп ... ... ол ... ... улау ... ... Осыдан кейін Т. дәріханадан ұйқы дәрісін
алып, оны аса көп ... ... ... ... алдап іштірген.
Келтірілген мысал әртүрлі дайындық әрекеттердің арасындағы қоғамға қауіп
төндіру дәрежесінің әртүрлі болатынын анық көрсетеді. ... бару ... алу – бір ғана ... жасалатын нысан кезінде болып тұр. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... қылмыс жасауға жақындығына да байланысты болады. Берілген өлтіру
жағдайында қылмысқа жақыны және қауіптісі удың ... ... ... ... ... дайындық әрекеттерінің уақыт ... ... осы ... сипаттамасы ретінде беріледі және бұл
әрекеттердің қылмыстық нәтижеге жақындығын білдіреді. ... ... ... ... дайындық әрекеттері әрқашан ... ... ие бола ... ... ... негізгі белгісі болып қылмыстық әрекеттің
тұлғаның еркінен тыс жағдайларға байланысты аяѓына дейін жеткізілмеуі болып
табылады. Келтірілген белгі ... ... ... ... ... ... Біздің пікірімізше, дайындық сипаты нақтылауды қажет етеді: субьект
дайындық кезінде ... ... іске ... жолында кедергі
кездестірсе, оны алып тастау ... ... ... және оған ... ... дайындалған қылмысты жасамаса ќылмыстыќ жауаптылыќ
мєселесін ќалай шешетіндігін аныќтауымыз ќажет. Н.Ф.Кузнецова бұл мәселеге
ерекше мән бере ... өз ... ... ...... Лясс ... бұл ... мәселенің көтерілмегенін айта отырып,
И.О.Тишкевичпен тұлғаның оған ... ... ... ... кезінде жауаптылыќты кімге арту керек екені жөнінде ... Бұл ... ... бұл ... сот ... ... ... «Бұл оќталу мен дайындыќтың кез-келген
түрін жазалай алмаушылыққа әкеліп ... ... сот ... өз ... бас ... туралы мәлімдемесін жоққа шығара
алмайды», ... ... бұл ... заң ... ... жағдайға автордың қылмысты ашу кезінде қылмысқа ... ... ... деген ниетін анықтаудың маңыздылығы туралы келесі
пікірі қарама-қайшылық тудырады. Осы ... ... ... ... ... ... «соттың басталған қылмыстық әрекетті ашу
кезінде тұлғада оны соңына дейін жеткізуге деген нақты ќасаќаналыќ ойдыњ
болғанын айқындау, ... оның ... тыс ... ... аспағанының және оның қылмыстан өз еркімен бас тартпағанының дәлелі
болады»,- деп ... ... ... ... мен ... ... отырып, сот,
тұлғаның іс-әрекетінде қылмысқа дайындық белгілері – қоғамѓа қауіптілік
және қылмыстың тұлғаныњ еркінен тыс ... ... іске ... ... не жоқ ... ... Көрсетілген белгілерге сүйене отырып, қылмысқа
дайындық деп нені ... ... ... ... ... И.О.Тишкевич оны
«қылмыстың басы болып ... ... ... алынуы мен
дайындалуымен түсіндірілетін, сыбайлас ... және ... ... қылмыстық тізбекті орындауға арналған жағдайды ... ... ... ... ... ... осы ... «кеңестік қылмыстық құқық бойынша ... ... ... авторефератында Н.В.Лясс та береді. Келтірілген авторларды сынға
ала отырып Н.Ф.Кузнецова олардың еңбектеріндегі ... ... ... ... ... айта ... өз ... береді. Ол бойынша қылмысқа дайындалу деген – ... ... ... ... ... қылмыстық әрекет қылмысты
жүзеге асыруға арналған тудыру кезеңіне жетіп, қылмысты орындауға дейінгі
аралықта тұлғаның ... тыс ... ... ... қалуы».
Келтірілген анықтамаларда дайындық түсінігіне тағы бір ... ... ... ... жүзеге асырудың басы болып табылады
десе ... ... ... ... іске ... ... қалған қылмыстық әрекет деп танылады. Сондықтан,
қылмысты жасаудың басы ... не ... ... ... ... әлі де ... тудыратын мәселе болып отыр.
Бұл мәселені талқылауға көшпес бұрын, ғалымдардың арасында ортақ шешім
таппай ... ... бірі – ... ... ... ... ... туралы сұрақты қарастыру дұрыс болып табылады.
Қылмысқа дайындық және қылмыстың құрамы. ... ... ... ғана ... ... ... ... жояды дей келе, бірден
өз ойына қарсы ... ... ... құрамның бір ғана элементі –
ќасаќаналыќ қана болады, ал өзге ... ... деп ... ... ... дей ... ... дайындықтың жауапкершілікке
тартылатынын жоққа шығармайды.
Біздің пікірімізше, ... бұл ... ... ... ... ... ... И.О.Тишкевич те
бар, әділетті түрде сынға алынды.
Н.Д.Дурманов Трайниннің ойын түсіндіре отырып, қылмыс құрамы бар болған
жағдайда ғана қылмыстық ... ... ... ... ... және ... деп нақтылай түседі: «кінәлінің әрекетіндегі
қылмыстық белгілердің барлығы ... ... ... ... ... ... б±л ... дайындалѓан жєне оќталѓан тұлғалардың іс-
әрекетінде қылмыс ... ... ... бар ... сөз» [20]
Н.Ф.Кузнецова бұл көзқарасқа қайшы пікірді ұстанады. Ол өзінің
диссертациясының авторефератында ... ... ... құрамына
жатпайды деген пікірді ұстанды. ... ... ... ... құқық бойынша дайындық және оќталуды жазалаудың ... ... ... ... ... көзқарасын қатаң қайталамай,
кейбір сұрақтарда Н.Д.Дурмановтың ... ... ... алғашында
келтірген өз пікірлеріне қарсы шығады.
А.Н.Трайнин «дайындық басталғанда нақты объект, субьект және қылмыстың
субьективтік жағы болады» деп, яғни ... ... ... жағынан
басқа барлық элементтердіњ болатынын атап ... бұл ... ... ала отырып: жағдайдың бұл қалпын «қылмыстық ... бір ... ... табылатын қылмыстың обьективтік және субьективтік
жақтарының ажыратылуы» деп түсіндіреді.
Өзінің кейінгі жұмыстарында Н.Ф.Кузнецова ... ... ... ... ... ... жоққа шығара отырып, бұл әрекеттердің
қылмыстың обьективті жағына да жатпайды деген ... ... де ... ... ... «сот-тергеу органдары дайындық және қылмыс үшін
жауапқа тартқанда объект, субьект, ... ... ... және ... ... ... және дайындық әрекеттерінде белгілері
болмайтындықтан қылмыстық нәтижені де ... алуы ... ... ... ... ... ... - орын, уақыт, жағдай егер де
заңда көрсетілген болса, ... ... ... ... ... ... көзқарасты И.О.Тишкевич те ұстанады: «объект, обьективтік жаќ,
субьек және субьективтік жаќты білдіретін ... ... ... жасаудың кез-келген кезеңінде нақты берілуі керек: тек қана нәтиже
мен кейбір (барлығы емес) қылмыстық әрекеттің ... ... ... деп ... т‰рде кµрсетеді. Дегенмен, Н.Ф.Кузнецова мен ... ... ... ... ... да ... ... ќылмыс құрамында обьективтік жаќтың, қылмыс жасаудың
әрекеті, қылмыстық нәтиженің болмайтындығын айта ... тек қана ... ... ... ... ... ... ойымызша, автор ... ... ... ... деп ... ... өйткені автор
Н.Ф.Кузнецованың қылмыс құрамның обьективтік жаѓындаѓы бір ... ... ... ... ... ... келген болатын.
Осылай дей келе И.О.Тишкевич, яғни, дайындық ... ... жаѓы ... оның іске ... да басы ... ... біздің пікірімізше, қате болып табылатын позицияны ұстанады.
Айта кету ... ... ... ... ... ... ... да осы тәріздес қателік бар. Заң шығарушылардың тарапынан
дайындық және қылмысќа оќталу ... ... ... ... ... ... ... тыс мєн-жайларѓа байланысты аяғына дейін
жеткізілмесе». Осылайша, «аяғына дейін істелмеген» деген ... ... ... ... ... ... ... басталған деп
мойындайтынын білдіреді. Ал бұл дегеніміз болашақта қылмысты жүзеге ... ... ... ... ... ... ... келіп, И.О.Тишкевичтің
пайымдауынша аяқталған қылмысқа қарсы келмейді. Осы ... ... ... анықтама құрылымын былай деп өзгерту қажет деп табамыз:
«егер қылмыс тұлғаның еркіне ... ... ... ... қылмыс жасаудың ... ... ... ... ... сияқты белгілі ғалым-заңгерлер де бар. Ол
өз кезегінде: «дайындық әрекеттер қылмыс істеудің басы болып ... бір ... ... қылмыс жасауға шешім қабылдағанын
білдіретін белгі ... ... ... ... ... іске
асырудың басы болып табылмайды, өйткені ... ... ... нақты
қастандық жасамайды» - деп тұжырымдайды Н.Д.Дурманов.
Дегенмен, И.О.Тишкевичтің дұрыс көрсетіп кеткеніндей, дайындыққа деген
мұндай көзқарас Н.Д.Дурмановтың ... ... ... ... бар ... пікірімен сәйкес келмейді.
Дайындықтың қылмысты іске асырудың басы болып табылмайтынына ... ... ... пен оған ... обьективті жаѓынан болатыны
яғни, кінәлі тұлға оны ... бару ... ғана іске ... бастайтыны
болып табылады. Дайындық кезінде обьективтік жаќтың аздаған бөлігі де іске
аспайды.
Алайда, Дурмановтың әдiл ... ... ... шамасы,
«басталған қылмыс» деген терминнiң баламасы ретiнде қолданылады. («Основные
начала»). Қазақстан Республикасының қылмыстық ... бұл ... ... ... ... атап өткен артық болмас. ... ... ... заң ... ... енгiзiлдi - «егер
қылмыскердiң еркiнен тыс ... ... ... ... ... жеткiзiлмесе». Осындай жолмен «соңына дейiн жеткiзiлмесе» деген
қалыптасып ... ... ... Республикасының қылмыстық заңында
дайындық кезеңiнен басталған қылмысты мойындайды деген қорытындыға ... ... ... ... ... ... ойымызша
келесiдегiдей «егер қылмыс қылмыскердiң еркiнен тыс себептерге ... деп ... ... сияқты.
Iс-әрекеттiң алдын-ала дайындалуын, оның қылмысты жүзеге асырылуын
мойындайтын жақтаушылардың қатарына ... ... ... ... ... Ол «алдын-ала дайындалған iс-әрекет
қылмысты ... ... ... ... ... ... бiр өлшемде
субъектiнiң қылмыс жасауға шешiм қабылдауының белгiсi болады» деп ... және ... ... қылмыстық әрекеттiң басы бола алмайды,
себебi, әрекет тiкелей объектiге қол сұға алмайды» деп пайымдайды. Алайда,
бұл ... анық ... ... ... ... бiр ... ... әрекет қылмысты орындаудың басы емес,
қылмысқа дайындық жасаудың, ... ... ... айырмашылықтар бар
әрi кiнәлi адам қылмысқа дайындалу кезеңiнде жүзеге ... ... ... ... жағы ... ... да орындалмайды. Б±ған
дәлел ретiнде мынадай жағдайды келтiруге болады, қылмыскер суық ... ... ... ... ... дәл ... ол қаруды иемдену ешқандай кiсi
өлтiрудiң объективтi жағы болып табылмайды. Кейiнiрек, егер қылмыскер ... оқ ... ... мүлт ... сонда барып қылмыс жасаудың бастамасы
деуге болады, бiрақ бұл ... емес оған ... ... ... ... ... да құрамдық элементтерiн сөз еткенде – объект және
субъективтік жақтарын айтамыз.
Қылмыстың объектiсi жайлы мәселе заң әдебиеттерiнде ... ... Атап ... ... ... алдын-ала дайындық кезiнде
«әрекет тiкелей объектiге бағытталмайды» деп ... ... ... оның соңғы айтылған пiкiрiнен қылмыстық-
құқықтық әрекет, қылмыстық объектiнiң дәл ... ... ... ... аңғарады.
И.О.Тишкевич өзiнiң қылмысқа алдын-ала дайындалу әрекетi туралы ... ... ... «аяқталған немесе аяқталмаған қылмыстық объектiнiң
арасында айырмашылық болуы мүмкiн емес» деп есептейдi. Бұл ... ... ... ... ... қауiп-қатер туғызады» деген
қорытынды жасауға болады.[22]
Келесi элемент – қылмыстың субъективтi жағы – бұл ... ... ... ... Демек, қылмыс жасауға субъективтi
жағынан дайындалу тiкелей бағыттаудың бар болуымен сипатталады: кiнәлi өз
әрекетiмен ... ... ниет ... оны ... ... ... түрде сезiнедi. Дурманов өзiнiң монографиясында: «Дайындық кезiнде
қылмыс жасау ниетi дамымаған, нақты емес әрi айқын емес ... ие ... ... және ... қылмыс жасау ниетiн тура және жанама деп
бөлiнуiмен қатар аныќталѓан және аныќталмаѓан деп ... ... µз ... ... және балама болуы мүмкiн.
Қарапайым белгiлi бiр ниетпен қылмыс жасаушы адам өзi зиян ... ... ... мен ... анық ... ... ... кiсi өлтiру мақсатымен, субъект өлiмiнiң жақындауын ... ... ... ... ... балама ќасаќаналыќпен субъект бiрнеше нақты салдарлардың болатынын
болжайдi. Сонымен пышақ, ... ала ... ... өзi ... ...... шегушiнi не өлiм не ауыр жарақат күтiп тұрғанын, оған өзi
кiнәлi екенiн бiледi де.
Сонымен, ... ... ... ... ... ... ... түрлерiне тән.
«Оќталудыњ нақтылығы дайындық кезеңдерiнiң жүзеге асуынан жиi ... ... ... ... ... бiздiң ойымызша жартылай ғана келiсуге болады,
демек арам ниеттi iске асыруды қалыптастыру дайындалған әрекеттердi ... ... және ... ... ... анық елестете алады,
«киллер» өте мұқият дайындықтан өтедi.
Қылмыс ... ... ... – қылмысқа дайындалу, ол барлық
қасиеттердi меңгерген болуы шарт, (яғни қылмысқа ... ... ... ... ... көбi ... қарастырады.
Жоғарыда аталғандардан қорытынды шығара ... ... ... әрекет үшiн қылмыстық жауаптылыќқа тарту, атап айтсақ, қылмысты
ұйымдастыру үшiн жауаптылыќқа тарту керек деген ой ... ... 4 ... бар:
1. Объект
2. Объективтiк жағы
3. Субъект
4. Субъективтiк жағы
Аяқталмаған қылмыстық әрекеттi саралауда құқық қорғау органдарына ... ... тура ... ... ... ... алдын алу, атап айтқанда кiсi өлтiру
ниетiнiң пайда болуының алдын алу;
2. Қылмысқа дайындалудың және ... ... ... ... ... ... ... ќылмыстан саќтандыру;
Бiрiншi мәселенi шешу көп қиындық келтiредi, демек жартылай ... ... ... ие ... мүмкiн, мысалы: пышақты кiсi өлтiру
мақсатымен сатып ... ... ... ... жазаға тартылмайтын болып жоғарыда
айтылып өткендей адамнан қылмыс ... ... ... байқау болып табылады.
Мұндайды байқаған соң оны болдырмауға тырысу шарт. Оны шектеу, қылмысқа
дайындалудың алдын алу, ... ... ... ... ... табу
қиындық келтiрмейдi.
Қасаќаналық ой, қылмысқа дайындық жасау, қылмысты жүзеге асырудың ара
жiгiн ... әлде ... ... ... ... ... жасауға ойластырған жоспары,
тiптi оны үшiншi адам бiлiп қойса да, ол қылмысты iске асырудың ... ... Сол ... бiрнеше адамның бiрiгiп, келiсiп дайындаған
әрекетi қылмыстық ойды iске ... ... ... ие ... ... ... ... кезеңi болып табылады.
Қылмысқа дайындалуға сонымен қатар басқа ... тiзе ... ... ... ... ... жасалғалы отырған қылмыс
жайында хабар беру, егер ол ары қарай жалғасып, тамыр жайып кетпесе ... ... ... Егер, ондай ұсыныс жасалса, оған ... оны ... ... өзi ... Егер ... қабылданбаса,
арандату әрекетi сәтсiздiкке ұшырайды, ... ол адам ... ... ... өз еркiмен бас тартса), арандату әрекетiнiң жүзеге аспауын
ешқашан да қасаќаналыќ ойдыќ ... ... ... ... ... ... ... ғалымдар сәтсiз арандатуды жауапқа тарту керек емес
деген қате қорытындыға келедi. Қылмысқа дайындау процесiнде ... ... ... ... ... ... қасақана айдап салу да
жатады.
Заң қорғаушылар арандату мен ... салу ... ... ... дайындалу деп мойындайды. Арандатушы мен айдап салушы, қылмысқа
итермелеушi болашақ қылмыстың болуына әсер етiп, ... ... ... арнайы түрлерiне сөз байласу, ұйымдастыру және әртүрлi
қылмыстық топтардың қатысуын қосады.
Осылайша, жоғарыда айтылғандарға сүйене отырып ... ... алу мен ... ... ... ... қаншалықты маңызы бер
екенiн қылмысты дұрыс саралауға ықпал етедi.
Аяқталмаған қылмыстық әрекеттi саралау – ... мен ... ... ... алу, ... ... аяқталған және аяқталмаған қылмыс
мәселесi кейiнiрек сөз болады.
3. Қылмысқа оқталудың ұғымы және ... ... және оның ... белгiлерi. 1997 жылғы 16
маусымындағы Қазақстан Республикасының Ќылмыстық кодексiне сәйкес «оќталу,
қылмыс ... бас тiгу ... ... бағытталған әрекет болып
есептеледi».
Қылмыстық құқық ... ... ... ... ... бiр ... Әр ... ол жайында әр түрлi көзқараста. Сонымен, В.Д.
Меньшагин, ... ... ... ... қылмыс жасауға тiкелей
бағытталған әрекет деп тапса, М.Д. ... тағы ... ... ... ... деген анықтама бередi.[23]
Алайда, екi анықтама да жеткiлiктi деңгейде нақты әрi дәл емес ... ... ... Н.Ф. Кузнецованың ұйғарғанындай соңғы анықтама
амалсыздан «неге бастамасы ғана ... ... ... ... сонда
«ортасы» немесе «соңы» әрекеттi iске асыру болып табылмай ма?» ... ... Шын ... ... әрекетi кезiнде қылмыстың барлық ... ... Тек басы ғана ... ... басы ... табылады.
Н.Д.Дурманов жоғарыда аталған анықтамаларды түсiнiксiздiгi үшiн сынай
отырып оны келесiдегiдей түсiндiредi: «оќталуға ... ... ... ... ... Ары ... ... «тiкелей озбырлық әрекетке
бару кiнәлiнi тiкелей объектiге тиiскенде ғана анықтайды» дейдi.
Алайда, Н.Ф. Кузнецова мұны ... ... ... ... ... деп ... Сонымен қатар автор, шамасы, қылмыстың
объектiсiн оның ... ... ... бұл жерде оќталу затқа немесе
бiр нәрсеге озбырлық жасау деген пiкiрмен келiсуге болмайды.
Ал, үшiншi бiр авторлар оќталуѓа анықтама бере ... оның ... ... оның ... ... бiр ... ... көрiнбейдi дейдi.
Б.С.Утевский «қылмыскер әрекетi тiкелей қылмыс жасауға бағыттай отырып,
жүзеге асырады бiрақ, қылмыс орындаудағы себепке әкелiп соқтырмайды» дейдi
[24].
«Аяқасты ... ... ... ... ... ... Оның пiкiрi де анық болып табылмайды.
Қылмысты орындау әрекетi ... ... ... ... ... ғана аяқталған қылмыс орын алады немесе ол қылмыстық нәтижемен
аяқталмайды, яғни өз ... бас ... оның ... алуға болады. Бiрақ,
оќталу туралы егер қылмыскер әрекетiн, қылмысты ... ... ... ... қол ... ... (ешқандай себепсiз) сөз етуге
болады, демек бұл себептер болуы және өз еркiмен бас ... ... ... ұғымына сәйкес тағы бiр көзқарас оның қылмысқа тiкелей
бағытталған ... ... ... әрекетi болып табылады.
И.С.Тишкевич, көрсетiлген ұстанымдарды бөле отырып, оќталу әрекетiн
«қоғамға ... ... ... яғни ... ... ... тiкелей бағытталған әрекет, бiрақ әрекеттеушi тұлғалардың еркiнен
тыс себептерге байланысты мақсатқа жетпеу» деп ... ... ... ... ... ... беру ... қолайлы болып
табылады. Бiрiншiден, оќталудың қажеттi белгiлерiн қамтиды, ... ... ... ... ... ... Республикасының заң шығарушы органы оќталу түрлерін бөліп
көрсетуге қатысты, ешқандай нормаларды ұстанбайды (кеңестік кезеңде ... бөлу ең ... 1992 жылы РФСР ... ... ... іске ... ... іс-әрекет. Мынаған назар аударалық,
оќталудың берілген түрін анықтауда заң ... ... ... ... ... ... әрекеттері "ол қажет деп тапқан іс-
әрекеттерден қылмыстық нәтиже шықпаған жағдайда, ол ... ... яғни ... ... ... өз ... болды деген сөз емес".
Аяқталмаған оќталу жайлы айтқан кезде, белсенді талаптар есепке ... ... ... ... ... ... ... аяқталған және аяқталмаған
оќталуды бөлуге қатысты ... және ... екі ... ... ... ... талаптары жайлы мәселе әдебиеттерде
бірдей. Авторлардың бір тобының пайымдауынша ... ... ... ... ... ... ... қылмыс барысында
қаншалықты дәрежеде әрекет жасағандығын анықтайтын ... ... ... ... ... ... жүзінде объективті
белгілерді ескермеген жағдайда, субъективті талаптарды көп жағдай жарамсыз
қарайды. Қылмыскердің өз қылмыстық әрекетінің қоғамға зиянды әрекет ... әрі ... бұл ... көп ... ... емес ... ... Дурманов И.С. Тишкевичтiң «оќталу әрекетi қылмыскер iс-әрекетке
көшкен кезде орын алады» деген пiкiрiмен ... ... ... ... айта ... «адамға озбырлық жасауды көздеу, тонау кезiнде құлпыны
бұзу, жарамсыз заттармен ... ... ... ... ... аяқтау, оның сәтсiздiкпен аяқталуы – аталып кеткен қылмыс
түрлерi болып табыла бермейдi» деп қарсы пiкiр ... ... өзi ... алып ... оќталу әрекетiн анықтау
жайындағы сөз ... ... ... ... ... оќталу кезiнде
қылмыскердiң тарапынан болатын кедергiлер ... ... ... асыруға кiрiседi.
Тек осындай мағынасында ғана адамға ќылмысќа оќталуды ойластыру, ... бұзу ... ... ... толықтыратын iс-әрекеттi жүзеге
асыру болып табылады. Осындай ... iске ... ... ... ... ... жасау кезiнде еркiнен тыс жағдайлар бөгет ... ... ... ... қылмыстың құрамын толтыра алады. Оќталу
қалыптасқан жағдайда үнемi аяқталған қылмыс құрамын толықтыра да ... ... ол өз ... ... ... ... болып табылады.
Жоғарыда келтiрiлген әр түрлi авторлардың оќталуын анықтауға ... ... ... тән бiрнеше белгiлердi көрсетiп, оларды
бiрнеше сатыға бөлуге мүмкiндiк бередi. Оған келесiлердi ... ... ... ... тiкелей бағытталған әрекет. Мұндай сипатқа қосылу
оќталуды анықтайды әрi ... бiр ... ... ... дайындауға
шек қою мүмкiндiгiн туғызады. Н.Ф. Кузнецованың пайымдауынша мұндай
болуы мүмкiн және дайындалу кезiндегi ... ... ... деп есептеу қателiк әрi оның жүзеге асуына тiкелей бағытталған.
2. Оќталудың екiншi бiр қажеттi белгiсi қылмыстыќ нәтиже бере ... бұл ... ... жасау мәселесiн қарастырып жүрген
авторлардың бәрi де бiр ... ... ... ... ... ... ... қатыссыз жағдайлардың әсерiнен
қылмыстың нәтижесiз болуы тек баяндалған жағдайды бекерге шығарып ... ... ... қылмыстың нәтижесiз болып шығуының басты себебi
болып табылады, бiрақ, керiсiнше мақұлдайды» деп жазады. Оќталу кезiнде
қылмыстық нәтиженiң жоқ ... ... айта ... кез-келген қылмыстың
нәтиже емес, тек кiнәлiнiң жасырын ниетiнен екенiн ескерген жөн. ... ... ... ... Ол: «нәтижелердiң астарынан қоғамға
қауiптi зардаптарды» аңғаруға болады дейдi. ... бұл ... ... ... бiзге бәрiмiзге анық түсiнiктi және қайшылық тудырады,
демек кiнәлiнiң кесiрiнен болған нәтиже – қылмыстың объективтiк ... ... ... салдар. Оќталуѓа қылмыскердiң ниетiнен
туындайтын нәрсе тән.
3. Оќталудың келесi бiр шартты белгiсi және оны ... ... ... ол –
қылмыстыњ кiнәлiніњ еркінен тыс мєн-жайларѓа байланысты аяќталмауы болып
табылады. Аталған белгi тұлғаларды заң ... ... ... маңызды рөл ойнайды.
4. Сонымен қатар, оќталудың тағы бiр белгiсi И.С.Тишкевич заңдастыру керек
деп ұсыныс жасаған қылмыстың ... ... Бұл ... ... отырып, оќталу қылмысқа дайындалумен салыстырғанда қоғамдық қауiп
туғызатынын атап көрсеткен ... ... ... ... ... ... ... тікелей баѓытталѓан єрекет (єрекетсіздік),
Б) ќылмыстыњ аяѓына дейін жеткізілмеуі,
В) ... ... ... ... ... ... оќталѓан т±лѓаныњ
еркінен тыс мєн – жайларѓа байланысты болады.
Ќылмысќа оќталудыњ субъективтік белгісі – ... тек ... ... ... ... кінєлі наќты ќоѓамѓа ќауіпті іс-
ќимылды жасайтындыѓын сезінеді жєне ќылмысты аяѓына дейін жеткізуді, µзіне
ќажетті ќылмыстыќ ... ... ... Сонымен ќатар, кінєлініњ
санасымен ќылмыстыњ объективтік жаѓыныњ єлі ... оныњ ... ... ... ... ... ‰лгермегендігі, талап етілген
маќсатќа єлі жетпегендігі ќамтылады.
Ќылмысќа ... екі ... ... ... жєне аяќталмаѓан.
Аяќталѓан оќталу дегеніміз – т±лѓа ќоѓамѓа ќауіпті ... жету ... ... ... барлыѓын жасайды, біраќ нєтиже оныњ еркінен
тыс мєн-жайларѓа байланысты туындамайды.
Аяќталмаѓан оќталу – ... ... жету ... ... деп ... толыќ кµлемде ж‰зеге асыра ... ... б±л ... ... ѓана ... ... ... сонымен ќатар
кінєлініњ µзі де ойѓа алѓан, жоспарлаѓан ... іске ... ... жєне ... ... материалдыќ ќылмыс ќ±рамдарында
болады, себебі, формальдыќ ќылмыс ќ±рамдарында зањда ... ... ... µзі ... деп есептелінеді.
Жарамдылыќ дєрежесіне байланысты оќталу жарамды жєне жарамсыз деп екіге
бµлінеді. Жармсыз оќталу: а) ... ... ... б) ... ... деп екіге бµлінеді.
Жарамсыз объектіге оќталу дегеніміз – т±лѓа белгілі бір объектіге ќол
с±ѓады, біраќ жіберілген фактілік ... ... оныњ ... зиян ... ... ... ќылмыс жасауды тілейді, ќажетті
барлыќ єрекеттерді жасайды, біраќ ... заты ... ... ... ... ... ... ќолы жетпейді.
Жарамсыз ќ±ралдармен оќталу барысында т±лѓа µзініњ ... ... ... ... ... ... ... Оќталу және
қылмыс құрамы. Жоғарыда көрсетiлген пiкiрлерiнде Дурманов оќталу ... ... ... ... ... ... күш көрсету
белгiсi – күмән шақырады» деп, Н.Ф.Кузнецова б±л пікірге ќарсы шыѓады. Ойын
жалғай келе: «Объектiге ќол с±ѓу ... зиян ... деп ... ... ... өз ... айтпастан бұрын, «ќол с±ѓу»
сөзiнiң астарында не жатқандығын ... алу ... ... ... ... оған «әлдебiр нәрсенi жасауға, әлде бiр затты иемденуге заңсыз
әрекет ету» деп анықтама бередi (29, 463 б.). ... «ќол с±ѓу ... ... тек оны ... ... деген талпыныс» деген.
Н.Ф. Кузнецованың пiкiрiне қарағанда «ќол с±ѓу ... ... ... ... ... ... келісуге болады.
Аяқталған қылмыстардың объективтiк жақтарын сөз еткенде оған: қоғамға
қауiп ... ... ... салдар және олардың арасындағы себеп
байланыстары сияқты белгiлердi жатқызамыз.
Оќталудың аяқталған қылмыстардан ерекшелiгi – объективтiк жағының ... тән. ... ... ... бiр ... бiтуi ... бар кезiнде жүзеге асады» деп жазады. ... ... ... ... ... ... кетiп, олардың кейбiрi бұл
пiкiрмен келiссе, кейбiрi жоққа шығарады. Атап айтсақ, Н.Ф. Кузнецова ... деп ... өз ... ... үшн ... ... ... белгiлерi анықталуы керек» деп атап көрсетедi. Бұл пайымдаулар ... ... ... табылады – тек қылмыстың аяқталған жағдайында ғана.
Тәжiрибеде ... ... ... ... оќталу жағдайлары
кездеседi. Алайда, оның алғашқы жүзеге асқанда сәтсiздiкке тап ... деп тану ... ... ... мысал ретiнде, Тишкевичтiң
монографиясында келтiрiлген «қылмыскер адам ... ... отты ... оны көз ... ... көтередi де көзден тұрып тұрып ... ... ... ... ... тым ... ... орындалуы кiсi өлтiруге ниет ету
болып табылады, ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың құрамдық бөлiгi болады» деп жазады Тишкевич. ... ... мен ... ғана ... дәрежесi ретiнде
түсiндiрiледi.
Жоғарыда айтылғандарға сүйене отырып аяқталмаған оќталудың объективтi
жағы нәтижесiнiң ... ғана ... ... ... әрекеттер қатары,
осының бәрi «формальдi» ... ... ... ... ... жасауға
болады. мұндай жағдайда «факультативтi – нәтижелi ... ... ... ... ... мысалы: пара алу жатады.
Қылмыстық әрекеттiң объективтi жағына сипаттама ... ... ... ... зор ... ие. В. ... атап көрсеткендей «әдiс, орын,
уақыт және ... ... ... ... рµл ойнайды».
Оќталудың субъективтiк жағы заң әдебиеттерiнде әр түрлi қарастырылады.
Ғалымдардың пiкiрлерi ... ... ... ... ... ... келгенде ғана бiр ауыздан үйлесiм табады. Ал, ниетке, қылмыс
жасау ... ... оның ... сөз ... ... ... әр ... пiкiрлер орын алып жатыр. Ғалымдардың көпшiлiгi
«оќталу қылмыс жасағанда ғана мүмкiн болады, себебi қылмыскер ... ... ... етерде қылмыстық нәтиже беретiн әрекет жасап жатқанын
саналы ... ... деп ... Мұндай пiкiрге Б.В.Здравомыслов, П.Ф.
Гришанин, Н.Д.Дурманов қосылады. Сонымен, ... ... ... шығара
отырып Трайнин «нәтижеге қол жеткiзгiсi ... ... ... оған
дайындала да, қатерге бас та тiге алмайды» деп жазады.
Н.Д. Дурманов аналогиялық ұстанымды ұстай отырып, қылмыс жасау ниетiн
екi ... бөлу ... деп ... Ары қарай Н.Д. Дурманов былай
деп жазады: «Бұл ерекшелiк ... арам ... ... ... ... ... белгiлi». Осылайша факт түрiнде нақты нәтиже
жөнiнде айта келiп Н.Д. Дурманов ... ... ... деп ... ... ... бiр мақсат-ниетпен оќталу мүмкiндiгiн Е.С.Хорева
да қуаттайды.[27] Аяқталмай қалған әрекеттiң салдарынан, мысалы, ... ... ... ... ауыр ... ... ол аяқталмаса,оның
денсаулығына ауыр зиян келтiруi мүмкiн.
Заң әдебиеттерiнде балама ќасаќаналыќпен жасау мәселесi әр ... ... ... ... ... ... ... ниетi бiр
ғана нәтижеге баѓытталса, онда ол бар мәнiн жоғалтады, егер ол ... ... ... Б.С. ... пiкiрiнше егер қылмыскер
зардап ... ... ... оның зиян ... онда ол ... ... алады. Қарама-қайшы құқықтық көзқарасқа сүйенген
Н.Д. Дурманов бұл саралауды дұрыс емес деп жоққа шығара ... ... ... кiсi ... ғана ... оны ... да кiсi ... болды деп
айыптау керек» дейдi. Ары қарай ол: «Кiсi өлтiру ниетiне балама ниеттi ... тән ... ғана емес ... ... ортасының куәсi» деп жазады.
Осылайша, Н.Д. ... ... ... ... ... ... ... егер қылмыс аяқталмай қалса оған әрекет ... ... ... ... ... ... бұл ... Б.С. Утевскийдiң пiкiрi дұрысырақ
болып табылады. Балама ниетпен егер қылмыскердiң өз еркiмен ... ... ... ... адам ауыр ... ... үшiн ... келтiрiлген мысалда, егер әрекет нәтижесiнде қылмыскер зардап
шегушiнiң денсаулығына ... зиян ... оны өлiм ... ... деңгейiне жеткiзбесе, онда ол денсаулығына залал келтiрдi ... ... ... Дурмановтың пiкiрi қылмыстық құқықтың негiзгi
қағидасы – гуманизм қағидасына қарама-қайшы екенiн мойындау керек болды.
Жоғарыда аталғандардың ... да тура ... ... ... ... қылмыс жасауға дайындық ... ... ... онда бұл мәселе қылмыстық-құқықтық әдебиетте әрқалай ... ... ... И.И. ... ... ... де, ... ниетпен жүзеге
асуы әбден мүмкiн» деп есептейдi.[28]
Н.Д. Дурманов қандай да бiр жанама ниетпен қылмыс жасау ... ... ... ... ... тек оның ... ғана сезiнедi.
Алайда бұл салдарға қарсы қылмыскер ешқандай да әрекет ... ... ... жасау кезiнде оќталу мүмкiндiгiн жанама ниетпен iске асыруға
Горелик те «кiнәлi қылмыстық нәтижеге қол жеткiзгiсi келмесе де, оны ... ... деп пiкiр ... ... М.И. ... та «жанама ниетпен қылмыс ... ... ... ... алыстап кетуге әкелiп соқтырады» деп жазады.
Бiздiң көзқарасымызша, шарасыздық салдарынан қылмыс ... ... ... ... қандай авторлардың пiкiрi дұрыс болып шығады.
Оќталу кезiнде қылмыскер нақты бiр қылмыстық ... ... ... жанама ниетпен қылмыс жасағанда қылмыскер өз әрекеттерiн қылмыстық
нәтижеге жету үшiн ... ... ... жүзеге асыру мақсатына
бағыттайды.
Аяќталмаѓан ќылмыстыќ ќызмет т‰рлерін аяќталѓан ... ... ... әрекет топтамасы төңірегіндегі мәселе үш сұраққа
негізделген: біріншіден, қасаќаналыќ ойды табуды дайындықтан ажырату (бұл
мәселе 2.1 - де ... ... ... ... ... қылмыстың іске асуына міндетті түрде сөзсіз және даусыз мәселе,
бірақ заң оқулықтарында осы ... ... ... тұжырым жасалған. Бірақ
мұндай көзқарас дұрыс болуы мүмкін емес, заңға қайшы келеді. "Кеңестік
юстиция" журналының авторлары әділ, ... ... ... ... ... ... ажырату "қылмыс түрінің және қылмыскердің
қаншалықты қауіптілігін және оған қолданылатын жаза түрінің қандай деңгейде
екендігін анықтауда маңызды ... ... ... ... қылмыстық әрекеттің оќталудыњ, дайындалуѓа белгілі бір
маңызға ие. Бірақ, ... ... ... ... ... ... қиындықтарды барынша артық асырып көрсеткен.
Керісінше қылмысқа дайындықпен оќталуѓа ... ... ... ... емес ... деген пікірдегі авторлармен де келісуге ... ... ... да ... ... ... мен ... бір-бірінен айырмашылығы, қылмысты іс-әрекетінің
қылмыс ... ... ... яғни қылмыстың құрамы
міндетті түрде объектіге әсер етеді".
Н.Ф.Кузнецова ... ... ... оќталуды ажырата отырып
оќталудыњ жасалатын даярлық әрекеттерінен ... ... ... ... өз ... ... ... болуына себепкер болмайтынын жазды.
Бір уақытта оќталуѓа негізделген іс-әрекет орындалу барысында ... ... ... ... ... ... ... белгісіз
бір жағдайлардың кедергі келтіруінің арқасында ғана іске аспай қалады.
Бұл мәселеге ... ... ... ... мен оќталуѓа
қатысты келесі формулаларды енгізді:
Дайындық = ниет + құрамның бір элементіне жатпайтын әрекет.
Оќталу = ниет + ... бір ... ... әрекет– нәтиже.
Осыдан барып, А.Н.Трайнин ќылмысќа дайындалуѓа тек бір ғана элемент
керек, ол ќылмыс құрамының элементіне ... ... ... ... ... А.Н.Трайнин басқа элементтердің құрамында жоқ, ... ... ... іске ... ... ... қатысты қылып көрсеткен.
Жоғарыда айтылғандарды ... ... ... ... ... ... объективті жағы бойынша ж‰ргізу орынды болып
табылады. Бұндай көқараста болғандар ... ... ... ... ... дайындалу, оќталу наќты ќылмыстыњ
объективті әрекеттерінің іске асуының басты талаптары.
Келтірілген пікірлерге ... ... ... жасасақ, ќылмысќа
дайындалу мен оќталуды ажырату, тек аяқталмаған қылмыс құрамын анықтаған
жағдайда ғана мүмкін ... ... ... ... ... ... дәл ... мүмкіндік туғызады. Аяқталмаған оќталуды ажырату
мәселесі түпкілікті шешілмейді. И.С.Тишкевичтің ... ... ... түрінен, объективті жағыныњ толық іске аспағандығымен ажыратылады.
Осылай Н.Д.Дурманов аяқталған қылмыс түрінен оќталу объективті жақтың
белгілерініњ ... ... ... ... ең ... ... ... қылмыс нәтижесінің болмауымен.
Н.Ф.Кузнецова сонымен қатар, аяқталған қылмыспен оќталудыњ арасындағы
айырмашылық оќталу кезіндегі ... ... ... ... оќталуда әрекет етушінің қылмысты аяғына дейін апармауында ... ... ... ... ... аяқталған, аяқталмаған
оќталуларды ажырату ‰шін субъективті талаптарды қолданады. ... ... ... ... жақ даму үстінде ... ... бір ... ... ... аяқталмаған т‰рі
кезінде ќылмыс субъективтік жағы, объективтік жағынан да ... ... ... ... түрінен оќталуды ажырату барысында субъективтік
талаптарды басқа да оқымыстылар ұстанды. ... ... ... ... ... қылмыс нәтижесіне қарап басталмаған қылмыс
түріне тиым салу ... онша ... ... яғни ... белгілер формальды
құрамдағы қылмысқа қолданылмайды. Аяқталған ... ... ... ... ... болатын іс-әрекеттер, материалды жағынан қылмысты
болдырмау ... ... ... ... ... ... ќылмыстан бір ѓана белгісі арќылы –
ќоѓамѓа ќауіпті нєтиженіњ болмауымен ажыратылады. Б±л ... ... ... ... ... ... ... мен маќсатына кіруі ќажет
болса, екінші жаѓынан – ... ... тыс ... ... ... зањдаѓы сипаттамасына сєйкес келуі ќажет. ... ... ... ... ... басќа ќылмыстыњ ќ±рамын
орындап ‰лгерсе, сол ќылмыс ‰шін жауаптылыќќа тартылады.
Ќылмыстыќ ќызметтіњ барлыќ сатылары бір – ... ... ... ... ... жаѓы міндетті т‰рде тікелей ќасаќаналыќпен
сипатталынатын белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... ажыратудыњ негізі ретінде, субъектініњ іс-
єрекетініњ сипаты мен ... ... ... болу ... ... ... Аяќталѓан ќылмыс жєне оныњ белгілері
Т±лѓаныњ іс-єрекеттерінде ќылмыстыќ ... ... ... ... белгілерініњ болуы аяќталѓан ќылмысты ... ... ... ... ... ... ќылмыс ќ±рамыныњ ќ±рылысына байланысты
болады. Зањ ќылмыстыњ аяќталуын ... ... ... бір ... ... ... байланыстыра бермейді. Кейбір жаѓдайда зањ
нєтиженіњ тууына ... ... ... немесе єрекетсіздікті жасауды
аяќталѓан ќылмыс ретінде таныса, кейде келте ќылмыс ... ... ... ... анықтамасының жетілмегендігі туралы М.П.Редин
айта келіп, былай деп анықтама ... ... ... ... ... адам ... ... Заңның Ерекше бөлімінде қарастырылған
барлық қылмыс ... ... ... аяқталған деп саналады».
И.С.Тишкевич заңдағы аяқталған қылмыстың анықтамасын жоққа шығара
отырып, өзінің ... ... ... ...... ... бола ... Қылмыстық кодекстің ерекше бөлімінің сәйкес бабында
қарастырылған қылмыстың объективтік жағы ... ... ... И.С.Тишкевичтің дефинициясын «тиянақсыз және анық емес»
деп атап, пиғылдың ... ... ... ... ... ... ұсынады. Сөйтіп, Н.Д.Дурмановтың ойынша, жасалған ... ... ... ... бар, ... ... адамның пиғылы
тікелей бағытталған қылмыс аяқталған қылмыс болады.
Бірақ бұндай дефиниция қылмыстың аяқталу кезеңінің анық т‰сінігін
қарастырмайтын ... Бұл ... ... ... толық жүзеге асуы туралы
емес, оның бағыты туралы.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... ... терминінің өзін сынайды. Алдын ала
дайындалмаған қасақана жасалған ... мен ... ... ... ... пайымдауынша, аяқталған қылмыс бола алмайды, өйткені
олардың жүзеге асырылуы аяқталған қылмыстық әрекет болмайды.
Осыдан ... ... ... ... ... бір ... ... барлық белгілері бар әрекет ... деп ... ... ... «анық емес» деген қорытындыға келеді.
Өйткені құрамның барлық ... ... және ол ... Олар И.С.Тишкевичтің айтуынша, аяқталған деп аталмайды.
Бұл жерде Н.Д.Дурмановтың ұстанымы түсініксіз. Яғни ... ... ... ... деп біз ... бір қылмыс құрамы қылмыстық
әрекеттің алдын ала дайындалу кезеңінің мүмкіндігін қарастырамыз».
Соған қарамастан ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың кезеңін біледі, мысалы жанамаа пиғылмен жасалған
қылмыстар» деп жалғастырады . Басқа жерде ол ... ... – ол ... іске тән ... деп ... ... мәлімдейді.[30]
Бұл мәселе бойынша біздің көзқарасымыз мынадай, заң шығарушы
аяқталған қылмыс туралы айта ... тек ... және ... ... ... ... ... Ол туралы аяқталмаған қылмыс ... ... ... ... ... туралы нормалардың болуы
куәландырады.
Ал аяқталған қылмыс туралы анықтама мазмұнына тоқталатын ... ... анық ... ... ... мен ... тұратын,
аяғына дейін қылмыстық пиғыл жүзеге ... іс - ... деп ... ... ... ... ... белгіні енгізу
оќталудан ажыратады, өйткені ... ... ... ... ... қылмыспен формалды түрде ұқсас. Мысалы, сырт қарағанда әр түрлі
деңгейде денсаулыққа зиян келтіруімен кісі өлтіруге ... ... Бұл ... ... ажыратудың бір тәсілі оның субъективтік жағын
анықтау, яғни қылмыстық әрекеттегі пиғылдың ... ... ...... ... ... ... анықтау.
Қылмыстың материалдық және формалды құрамы.
Аяқталған қылмыс құрамы үшін зиянды салдарын бекітудің қаншалықты
міндеттілігіне ... ... ... ... ... ... және ... деп бөлу қабылданған. Бұндай бөлу негізіне ... ... ... ... ... негізгі себебі ретінде қоғамға қауіпті нєтижесі
бар ќылмыс ... ... деп ... деп қылмыстың аяқталуына қажетті іс-әрекетті жасау фактісі
аталады.
Н.Д.Дурманов ... және ... ... ... дейді, өйткені оның ойынша қылмыстар екі санатќа осылай бөліне
алмайды, формалды қылмыс санаты ... ... ... ... ... - дейді.
Біздің ойымызша, Н.Д.Дурманов қылмыстыњ санаттарын оның ... ... яғни бұл ... ... және материалды деп
қылмыстың жіктелуі емес, оның құрамының жіктелуі туралы айтылып отыр.
Қылмыс пен ... ... ... ... Егер ... жеке белгілерімен
сипатталатын анық бір адамның жасаған ... ... ... ... ... бір ... әрекеттің типтік белгілерін бекітетін нормативті
категория. Сондықтан да бұл екі ... ... ... ... ... және ... ... айта отырып, Н.Д. Дурманов олардың орнына келесі ... ... 1) ... ... анық ... ... тудыру салдарымен
байланысты қылмыс құрамы; 2) ... ... ... ... ... ... құрамы.
Бірақ осындай «сипатталатын аталған терминдер аты» ... біз үшін өте ... ... ... боп ... И.С.Тишкевичтің «материалды» және
«формалды» терминдерін «қорытынды» және «факультативті-қорытынды» ... ... ... ... ... ... ... Реннеберг өзінің қызықты ойын
айтты. Ол қылмыс құрамын екі ... ... ... 1) жай ... қылмыс»,
2) «салдарымен байланысты қылмыс». И.Реннебергтің айтуынша «жай ... ол ... ... ... ... құқықтық нормамен қылмыстық
деп сипатталатын әрекет арқылы жасалған қылмыс». «Салдарымен ... ... «бұл ... анық қылмыстық зардап жасалған, және
қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... ... ... көрінетін қылмыс» деп есептейді.
Сөйтіп, қылмыстық-құқықтық әдебиетте «материалды» және «формалды»
терминдерінің дұрыс еместігі бірнеше рет ... ... ... ... ... де, бұл ... заң ... нық енген және
бүгінгі күні сәйкес қылмыс құрамын белгілеу үшін қолданылып отыр.
Ары ... ... ... әрқайсысының мазмұны мен
ерекшеліктеріне тоқталамыз.
Сонымен, заңда анықталған, көрсетілген қоғамдық қауіпті ... ... ... ... ... элементі болып саналады.
Оларға мысалы, Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасы адам ... ... ... ... ... ... жою немесе б‰лдіруді
(187-бап) жатқызады. Бұл қылмыстардың µзіне тән ерекшелігі болып оларды
аяқталған деп ... үшін ... ... ... ... бір ... шегілуі
керек, ол қылмыстық әрекеттің объективті жағының ... ... ... бір ... зиян ... ... ... әрекет, бірақ ол
әрекеттің ойдағыдай жасалмауы аяқталмаған қылмыс болып саналады.
Бірақ аяқталған ... ... ... тек оның ... ... ... зиянында емес, объектіге ќауіп ... ... ... яғни ... ... ... төнбегеніне байланысты
формалды деп атау қабылданған. Формалды ретінде ҚР ҚК ... ... бап), пара алу (311 б.) және пара беру (312 б.) және тағы ... Бұл ... ... ... болып қоғамдық қауіп
нєтиженің болмауы емес, осы нєтижені қылмыстық ... ... ... ... ... Көп ... заң шығарушы қылмыстың біту
кезеңін қылмыстың алдын ала дайындалу кезеңіне – дайындыққа немесе оќталуға
– алмастырады. ... ... ... ... түрі ... құқық
теориясында «келте» қылмыс құрамы деп аталады.
«Келте қылмыс құрамдары» ... ... ... ... ... туғызды. Соның ішінде С.П.Мокринский оны «келте деликт
құрамы» терминімен алмастыруды ұсынады.[31]
Сонымен ... ... ... ... «өте ... деп
есептеп, келте ќылмыс ... ... ... адам ... ... ... бітірмеген кезеңінен одан ерте кезеңге
ауыстырылған құрамдар» деп айтуды көрсетеді.
Н.Д.Дурманов ұсынып отырған ... ... ... ... және ... ... құрамдарын белгілеу үшің авторлар
ұсынған екі түсініктеме сияқты тиімсіз.
Біздің ойымызша, «келте ќылмыс құрамдары» термині ... ... ол ... ... ... ... ... жаман емес
бейнелейді және ол заң әдебиеттеріне тұрақты енген.
«Келте» құрамдарды бөліп көрсетуде А.Н.Трайнин ... ... Ол ... ... ... және олар ... деп есептеді. А.Н.Трайниннің
ойынша, аяқталған қылмыспен ... ... зиян ... «осал емес
объект – қиянат үшін жауапкершіліктің ... ... ... бөлу автордың ойынша түсінбестікке негізделген.
Бұл көзқарастың бізге қате болып көрінетіні, бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... қатынастары туралы
алдында тоқталып кеткен болатынбыз. Сонымен ... ... ... ... ... ... айта отырып, қылмыстың жасалуы
қылмыстық жауапкершіліктің негізі болып саналатын жағдайын ескермеген, бұл
жерде ... ... – оның ... ... Яғни, егер объективті ... ... ... ... ... онда ... ... құру
құқықшы құзырына беріледі, ол ... ... ... туғызатын әрекет
тұрғысынан және олармен күрес ерекшеліктеріне байланысты құрады. Сондықтан
құқықшы осындай күресті күшейту мақсатында қылмыстың аяқталу ... ... ... ... ... ... дұрыс айтқандай, мұндай
жағдайда көбінесе қылмыстың қоғамдық қауіп ерекшеліктері толық бейнеленеді.
Сонымен қатар келте ... ... ... жоқтығы туралы
А.А.Пионтковский көзқарасымен де келіспеуге болмайды. Қылмыс ... ... ... ... одан ерте кезеңге алмастыруда әрекетті аяқталған
қылмыс деп тану ... ... ... ... ... ... жаза тағайындау туралы, бұқ қылмысқа дайындалу кезеңі туралы,
қылмысты ... өз ... бас ... ... және ... ... мәселелерді қояды.
Қазақстан Республикасының қылмыстық заңдылықтарында келте құрамдар
санының көп еместігін атап өтуге болады. Оларға ... ... ... ... (179 б.), ... (237 б.) және ... ... болады.
Сонымен қатар көрсетілген құрамдар тікелей пиғылмен жасалатын қылмыстарға
байланысты құрылады. Бұндай әрекеттерді аяқталған деп тану үшін ... ... ... әрекеттің толық жасалуы міндетті емес. Басқаша
айтқанда ... ... ғана ... ... ... ... әрекеттің өзі де болмауы мүмкін. Сөйтіп, бандитизм ... ... ... қойған қылмыстық мақсаттарын жүзеге асыруға
кіріскеніне қарамастан, ... ... топ ... ... ... ... саналады.Ұйымдастырудың өзі және қарулы ... ... ... ... зиян келтіруді білдіреді.
Айтылғандар «келте» құрамды қылмыстардың ... ... ... дегенді білдірмейді. Бұл қылмыстардың айрықша ерекшеліктері ... ... ... ... ... емес, тек объектке зиян
келтіретін қасқойлық жағдайында емес, ... ... ... ... енді ғана ... төну ... ... аяқталған деп
саналатыны.
Қорыта келе, қылмыс құрамының ... ... ... ... ... ... әрекеттің кезеңдерге бөлуі сияқты маңызы зор
екенін атап ... ... ... ... ... ... жєне ... бµліп ќарастырылады.
Созылмалы ќылмыстар – ќоѓамѓа ќауіпті іс-ќимыл ... ... ... деп ... жєне де ќылмыс жасалынып жатќан сияќты кµрініп,
ќылмыстыќ жаѓдай кінєлі адамды ±стаѓан мезеттен бастап аяќталынады. ... ... ќашу ... ... ... деп ... ... бастап, жєне кінєлі ±сталынѓанѓа дейін немесе кінєсін мойындап
келгенге дейін созыла береді.
Жалѓаспалы ќылмыстар – бір ... ... ... ... жєне
бір ќасќаналаќ оймен ќамтылѓан ±ќсас немесе ... ... ... ... ... ... ќылмыстар т±лѓа ... ... ... ... ... кезден бастап аяќталѓан деп
есептелінеді. Мысалы, т±лѓа ірі ... ... ... ... ... ... жасай береді де, ќорытындысында ... ... ... ... ... ... ... – бірнеше объектілерге зиян ... ... ... ... екі ... ... ... ќауіпті іс-ќимылдан
т±ратын ќылмыстар. Мысалы, ќараќшылыќ барысында, м‰лікті алу ... ... мен ... ... к‰ш ... да екі
объектіге ќатысты ќол с±ѓушылыќ ...... ... ... ... мен ... ... жасауға дайындалу және оқталу үшін қылмыстық жауаптылық және
жазаланушылықтың негіздері
Ќылмыстыќ ќ±ќыќ ... ... ... ... ... ќауіпті іс-ќимылды жасаѓандыѓы, яѓни ќылмысты жасаѓандыѓы ‰шін
белгіленеді.
Алѓашќы ќылмыстыќ ќызметтіњ ерекшелігі – ... ... ... тыс ... ... ... ... аяѓына дейін жеткізбеуінде. Оныњ
єрекеттерінде Ќылмыстыќ кодекстіњ Ерекше бµлімінде ... ... ... ... жоќ. ... ... ... барысында
берілген ќылмыс ќ±рамыныњ ќажетті белгісі болып табылатын ќоѓамѓа ... ... ... осы ... ... ... жаѓына енетін
єрекеттер толыќ кµлемде орындалмайды. Сондыќтан да, ќылмысќа ... ... ... ... ... іс – ќимылдыњ ќоѓамѓа ќауіптілігіне ќылмыс
ќ±рамымен ќарастырылѓан нєтиженіњ болмауыныњ ... ... ... ... жасалмауыныњ єсерін аныќтау болып табылады.
Алѓашќы ќылмыстыќ ќызметтіњ мєні ЌР ЌК 9 бабында берілген ќылмыстыњ
формальді-материалды аныќтамасыныњ ... ... Осы ... ... ...... ... ќатерімен тиым салынѓан ќоѓамѓа
ќауіпті, кінєлі єрекет немесе єрекетсіздік. Берілген ... ... ... де ... ... оны ќылмысты деп тану ‰шін ќылмыстыќ
ќызмет ќоѓамѓа ќауіпті болуы ќажет.[32]
Объективтік жаѓынан алѓашќы ќылмыстыќ ќызмет ќылмысты жасауѓа жєне ... ... ... ... жєне ... жоќтыѓымен
сипатталынады. Ќоѓамѓа ќауіпті нєтиже дегеніміз – зањмен ... ... ... ... ќоѓамѓа ќауіпті зиян.Аяќталмаѓан
ќылмыстыќ ќызмет ќылмыс ќ±рамымен ќарастырылѓан объектіге зиян келтірмесе
де, оѓан зиян келтіру ... ... Яѓни ... дайындалудыњ жєне
оѓан оќталудыњ ќоѓамѓа ќауіптілігі осыдан кµрінеді. ... да, ... ... ... ... ... белгіленген ќоѓамѓа ќауіпті
нєтиженіњ болмауы, немесе объективтік жаќќа енетін єрекеттердіњ ішінара
орындалуы кінєлі ... ... ... ... ... іс-
єрекеттіњ ќоѓамѓа ќауіптілігін, сєйкесінше ќылмыстылыѓы мен жазаланушылыѓын
кемітпейді.
Субъективтік жаѓынан алѓашќы ... ... ... ... ...... т±лѓа тікелей ќасаќаналыќпен єрекет етдеі.
Ќылмысќа дайындалу жєне ќылмысќа оќталу барысында ... ... ... ... ойы ... да, оныњ еркінен тыс мєн – ... ... ... ... асырылмайды.
ЌР ЌК 9 бабына ... ... деп, ... ... ... іс-ќимыл ѓана танылады. Ќасаќана ќылмыс сатыларыныњ ќылмыстыќ
зањмен тиым салынѓандыѓы мынадан кµрінеді: ЌР ЌК 24 ... осы ... ... ... ол ... ... ... белгіленген.
Ќылмыстыќ зањдаѓы алѓашќы ќылмыстыќ ќызмет ‰шін арнайы нормалардыњ болуы
жоѓарыда баяндалѓан мєн – ... ... ... ... жєне ... ... ... ќылмыстыќ
ќызмет ќылмыстыќ ќ±ќыќта сипатталынѓан ќылмыстыњ ... ... ... ... ... кінєлілігі мен жазаланушылыѓына
толыќ кµлемде сєйкес келеді. Осыѓан байланысты, алѓашќы ... ... ... 3 ... ... негіз бойынша жауаптылыќты туындатады.
Алѓашќы ќылмыстыќ ќызмет ‰шін жауаптылыќты аныќтаудыњ ќылмыстыќпен
тиімді к‰рес ж‰ргізу ‰шін мањызы жоѓары.
Ќылмыстылыќтан ... ... ... м‰мкіндігін жоюды білдіреді.
Б±л маќсатќа ќылмысќа дайындалѓандыѓы жєне оќталѓандыѓы ‰шін ... ... ... ... ... ... ќол жеткізуге болады.
Осыѓан байланысты, ќылмыстыќ зањныњ 24 бабындаѓы ќылмысќа дайындалѓандыѓы
‰шін ... ... ... ... ... ... деп санаймыз.
2.4. Қылмысты жасаудан өз еркімен бас тарту және оның ... ... ... ... ... заңдылығының 1959
жылғы ҚазСРО Қылмыстық Кодексінен айырмашылығы қылмыстан ерікті ... ... ... кең ... ... ... Қылмыстық Кодексінің 1 бөлімі, 26 ... ... ... ... бас ... ... тұлғамен қылмыс жасауға
тікелей бағытталған дайындықты немесе әрекетті жалпы тоқтату. Өзінің заңды
табиғатына байланысты ... ... ... бас ... ҚР ҚК 1 б. ... ... ... үшін қылмыстық жауапкершілікті жоққа шығаратын
жағдай болып табылады. Бірақ егер ... бас ... ... ... ... құрамы болса, ол тұлға ҚР ҚК 2 б. 26-бабына сай ... ... ... қару ... адам ... бас ... заңсыз қару ұстағаны үшін жауапкершілікке тартылады (ҚР ҚК 1 б. 251-
бап).
Қоғамдық ... ... жеке ... ... ... кең ... таңда, бұрынғы жылдарға қарағанда жеке басқа қол сұғушылық, соған
байланысты адам өлтіру, адам өлтіру, соз ... ... ұрып - ... ... ... заңсыз аборт жасау, зорлау сияқты, адамның
өмірімен денсаулығана төнетін қауіп - ... саны ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтарының құқықтары мен бостандықтарын
қорғау Қазақстан Республикасының ... ... ... ... қылмыстық кодексі 1998 жылдың 1 - қантарынан бастап заңды
күшіне енді.[33]
Адам құқықтары мен ... ... ... ... ... деп танылады, олардан ешкім айра алмайды. Сондықтанда заңдар мен
нормативтік ... ... ... мен ... оның ... ... ... өмір сүруге құқығы бар және адамның құқықтары мен бостандықтары
бұзылған жағдайда заңды түрде қорғалады. Ешкімнің өз ... адам ... ... ... ... тек, ... ауыр ... жасағаны үшін ең ауыр жаза ретінде
есептеледі. Осындай әрекеттердің көбею себебінен „Адамның жеке ... ...... ... орын ... ... Бір адамның қылмыс
жасауы арқылы бірнеше адамның құқықтары бұзылады. Ал, бұл ... ... ... ... ... ... болашақ ұрпағына үлкен
әсерін тигізетіні рас.
Қазіргі таңда ақпараттық-бұқаралық техналогияның дамуына байланысты
әртүрлі ... ... ... ... ... ... де ... үлкен орын алуда. Сонымен қатар бұрын біздің
елімізде болмаған түрлі аурулар қатары күннен күнге ... ... ... апарып жатыр.
Адамның және азаматтың құқықтарымен бостандықтары конституциялық
құрлысты қорғау, қоғамдық тәртіпті, ... ... ... ... ... ... мақсатына қажетті шамада ғана
және тек заң актілерімен шектеледі.
Қазақстан республикасы конституциясының 1 - бабы ... оның ... мен ... ең ... ... деп ... ... Қаз
ССР Қылмыстық Кодексіне қарағанда бұл Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Кодексінің Жеке адамға қарсы қылмыстар Қылмыстық Кодекстің ... ... ... ... және денсаулығына, жыныстық тазалығына, бостандығына,
ар намысы мен қадір қасиетіне қастандық жасауға бағытталған қауіпті іс ... жеке ... ... ... деп ... Бұл ... ... адамға елеулі зиян келеді не оның өміріне, денсаулығына, ... ... ... төнеді . Осындай қылмыстардың тектік
обьектісі-адамның жеке басы, ал тікелей обьектісі - оның ... ... - ... ... ... ... тікелей обьектісіне байланысты бұл тарауды мынандай
топтарға бөлуге болады:
1. ... ... 96 - 102 ... ... қарсы қылмытар туралы
көрсетілген.
3. Денсаулыққа қарсы қылмыстар қылмыстық кодекстің 103 - 111 - ... 116 ... ... Өмірге және денсаулыққа қаіп ... ... ... 112 – 113 – 117 - 119 ... көрсетілген.
1. Адамның жыныстық тазалығына және жыныстық бостандығына қарсы
қылмыстар. ... ... 120 – 124 ... көрсетілген
2. Қылмыстық кодексінде 125 - 128 баптарында адамның және азаматтың
жеке басының ... ... ... ... ... және ... ар намысы қадыр қасиетіне қарсы қылмытар
қылмыстық кодексінің 129 - 130 ... ... жеке ... ... ... заң шығарушы жеке адамға
қарсықылмыстары үшін жауаптылық көзделген жаңа құрамдар енгізілген, ... ... ... іс әрекеттердің қылмыстық - құқықтық нышандарға
нақтыланған, сот практикасына ... ... ... қылмыстық сот әрекет үшін
қылмыстық жаза түрі қарастырылған
Қылмыстан ерікті түрде бас тартудың объективтік жағы орындаушының
қылмыстық ... ... ... ... ... қатысушылармен
орындалуын алдын алудан тұрады.
Қылмыстан ерікті түрде бас тартудың субъективтік жағы төмендегідей
сипатталады: субъект еркті түрде анық ... ... бас ... ... ... ... ... дейін жеткізу мүмкіндігін мойындайды
(интеллектуалды белгі).
Заң әдебиеттерінде ерікті түрде бас ... ... ... ... ... ... ерікті түрде бас тартуға әсері
туралы біркелкі емес көзқарастар бар.
В.В.Домаков ерікті түрде бас тарту деп ... ... ... ... ... ... ... санайды.[34] Аталған автордың
көзқарасын В.Д.Иванов қолдайды, яғни ол ерікті түрде бас ... ... ... ... ... ... ... «ерікті түрде бас тарту
– ол тұлғаның аяқталмаған қылмысты дайындалу немесе ... ... бас ... ... ... Э.Ф.Побегайло,) ерікті түрде бас тарту
деп тұлға қылмысты аяғына дейін жеткізу мүмкіндігін жете түсіне ... ... ... ... ... ... түрде және анық
тоқтатуды таниды.
Ең пікір таласты сұрақ болып ерікті түрде бас тартудың белгілері ... ... ... ерікті бас тартуға тән екі белгінің бар екенін
пайымдайды: еріктілік және біржола ... ... ... ... ... ... белгілермен бірге тұлғамен қылмысты
аяғына дейін жеткізу белгісін атап көрсетеді. Бірақ бұны ерікті ... ... ... ... ... жатқызу біздің ойымызша, орынды ... ... ... ... белгісі тұлғаның қылмысты табысты аяқтау
мүмкіндігін жете түсінгендігін ... ... одан бас ... ... еріктілік пен біржола аяқталғандық белгілеріне қылмыс
жасаудан дер кезінде бас тартуды қосуға болады. Мұндай аталған ... ... ... бас ... ... ерікті түрде бас тартудың заңды
формуласын анық түрде мағына беруге, түсіндіруге мүмкіндік береді:
... ... ... ... ... әрекетті күштеусіз
тоқтатуын білдіреді. Егер кінәлі тұлғаға қылмыс жасауға тосқауыл жасалса
немесе ол қылмыстық әрекетті ары ... ... ... ... ... онда бұл ... ерікті түрде түрде бас тарту
болмайды;
• Екіншіден, уақыттылық белгісі қылмыстық әрекеттің дайындалу және қылмысқа
қастандық кезінде тоқтатылуын ... ... ... ... ... ... ... бас тартуды қылмыстық
әрекетті болашақта қайта жаңғыртпай тоқтату деп сипаттайды. Қылмыстық
әрекеттің белгілі бір ... ... ... ... ... керісінше ерікті түрде бас тартудың ... ... ... жағдайда бас тарту толық немесе түбегейлі емес уақытша болып
табылады және қылмысты ... ... ... іске ... ... жауаптылық жағынан маңызы қажет еместігі ұсынылады.
Барлық айтылған белгілер өз еркімен бас ... ... ... болып
табылады. Қылмыс істелгеннен кейін ... ... ... өз ... өкінуінен бас тарту өз кезегінің белгісін
ерекшелейді.Тұлғаға қатысы жоқ ... ... ... ... пен ... ... белгісі өз еркімен бас тартудан
ажыратып көрсетеді.Субьектімен тоқтатылатын және ... ... ... ... ... ... пен өз ... бас тартуды
түбегейлілік белгісі ажыратады.Көрсетілген белгілерді ... ... ... бір белгінің жетіспеуі қылмыстық ... ... ... өз ... бас ... және оны міндетті болуына
әкеліп соғады.
Мәжбүрлі бас тарту екі жағдайда орын алатынын ... жөн: ... ... емес ... ... ... бір ... қылмысты аяғына
дейін жеткізе ... ... ... бір ... жағдайға дейін
қылмысты аяқтауды қалдыру.
Өз ... бас ... ... ... ... ... ... әрекетін жалғастыруынан бас тарту кезіндегі қолданылған өз
еркімен бас тартуға ... ... ... түрлеріне келесілер
жатады: шын ниетімен өкіну, ар ұятының ... ... ... ... қорқыныш ( қылмыс үстінен ұсталған кездегі қорқынышпен
шатастыруға болмайды, бұндай ұстаудың нағыз мүмкіндігі-нақты ... ... бас ... ... және міндетті бас тарту орын алады). Себептердін
тобына кейбір ғалымдар, соның ... Н.Д. ... ... ... жасау
ниетін жатқызған. Субьектінің басталып ... ... ... дейін
жеткізуінешын мәнінде жоқ белгісіз бір сыртан кедергі болып қалатындай ... ... бас ... жағдайы туралы заң әдебиеттерінде ... бас ... ... ой ... айтылған.
Бұл ой пікірді рас деп тануға болмайды, өйткені тұлғаның ойында бұл
себептер болғанымен нақты ... ... ... ... ... ... ... сәйкес жеткізе алмайды. Кейбір авторлар ... өз ... бас ... ... ... пен ... жауаптылыққа
көнгенін алып тастау керек дейді және басталып кеткен қылмыстың аяталуының
пайдасыздығын аңғаруын И.С Тишкевич.
М.М. Ахмедова сонымен ... өз ... бас ... ... ... ... ... қылмыс жасау барысында ұсталып ... және ... ... ... ... ... ... жасау барысында жағдай өзгеруі мүмкін деп тұжырымдайды да,
белгісіз кедергілер қылмыстың аяғына дейін сәтті жетуіне ... ... ... одан бас тарту ерікті болып танылуы керек. Авторлар бұл
жағдай ... яғни өз ... бас ... ... ... пікір талас
жүргізуде. Біздің көзқарасымыз бойынша нақты жағдайда қылмыстық ... ... мен оны ... ... назарға аударылмауы керек,
керісінше өз еркімен бас тартудың себептеріне қадам ... ... ... ... ... ... жасауынан бас тартуы мүмкін
егер оған қылмысты аяғына дейін жеткізу оған пайдасыз болса немесе ол ... ... ... бір ... ... ... заң шығарушыға әр
түрлі ойдағы себептер емес нәтиже қажет, жазалау әдісін тоқтатқан қылмыстың
субьектісі қолданылатын.
Дайындық немесе шабуыл жасау ... өз ... бас ... ... 26 баб 1 бөлімііндегі мағынасынан келесі келесі ұғым
шығады, яғни ... ... ... бас ... ... ... ... қолданылуы мүмкін. Бұған сәйкес келесідей шешім шығаруға болады, яғни
бұндай бас ... тек қана ... ... ... ... ... орын ... Дайындалу және бітпей қалған шабуыл аясында өз еркімен бас тарту
мүмкіншілігі ... ... ... ... ... ... өз еркімен
бас тарту аясы, құқық ... ... ... ... ... ... ойға қосылады яғни, ол дегеніміз тұлғаның ... ... ... ... ... ... Авторлардың әр-түрлі
келісімі негізінен тұлғаның қылмыс жасауға ... деп ... ... ... өз ... бас ... ... сұрақ туғызады, яғни ол
дегеніміз қастандықтың аяқталған аясы болып табылады. Сонымен қатар кейбір
ғалымдар ... М.Д . ... Н.В. ... А.Д. ... өз ... ... ... аяқталғаннаң кейінгі ... ... ... өз ойын ... ... ... деп ... әрекеттерінің
орындалып қойғанымен дәлелденген. Ғалымдардың басқа тобы сол топқа кіретін
Н.Ф. Кузнецова, Д.Е.Дядько, А.А. ... және ... ... ... өз ... бас тарту мүмкіншілігін мойындаған.
Д.Е. Дядько да солай ойлаған яғни, ... ... ... ... бас ... тек ... ... және қоғамға қауіпті болайын деп
жатқан қатерлі солардың арасында бір уақыт ... бар, сол ... ... ... дамуында байланысты билікті сақтайды, сонымен қатар
белсенді әрекет негізінде.
Соған ... ойды А.А. ... ... Ю. ... және Н.Ф. ... қылмысты орындай бойынша аяқталу дәрежесі өз еркімен бас тарту кезіндегі
тұлғаның тек әрекетіне ғана әсер ... яғни егер ... ... ... негізінде өз еркімен бас тарту асусыз негізде
әлпеттенуші еді, өз ... ... ... ... аяқталған шабуыл
аясында белсенді әрекетпен қылмыстың алдын алу нәтижесіне ... ... ... 1 – ші ... ... ой ... ... атқару жағдайында субьект қылмыстық нәтижеге бас салудың ... ... , оған Н.Ф ... шын ... әділ жауап берген:
«қылмыстық нәтижеге сәйкес ондай тұлғаға барлық мүмкіншілік жасау қажет. Ал
, ол ... ... ... 65 ... , ... ... күш ... қажет етеді. Сонымен қылмыс жасаудан өз еркімен бас тартудың
біткен шабуыл аясырдағы пікір таластың ... , ... көз ... ... ... ... ... әр түрлі мінез құлқы
бойынша аяқталған шабуылға ... әр ... ... жағдайы жатады. Бір
жағдайларда аяқталған ... ... өз ... қастандықтан бас тартуы
мүмкін мысалы, егер жалғасуын тоқтата алу ... ... . ... өз еркімен бас тарту мүмкін емес мысалы, егер өлтіру қастандығын
жасау кезінде денсаулыққа ауыр зақым келтірілсе қылмыстың ... ... ... ... ... өз ... аяқталған қастандық өз
еркімен бас тарту көбінесе табиғи физикалық пайда болуымен анықталады.
Н.Д. Дурманов әділ ... : ... ... ... ... ... обьектіге әсер ете бастаса , өз еркімен бас тарту мүмкін емес
және сонғы ... мен оның ... ... ... ... жауаптылықты шектейтін негіздер. Әдебиеттерде бұл негіз
бойынша яғни қылмыстық жауаптылықтан ... өз ... ... жасаудан
бас тартуына сәйкес босату туралы әр ... ой ... ... ... ретінде келесілері көрсетілген: қоғамдық қауіптін және ... ... жоқ ... ... ... қылмыс құрамының
болмауы , жазаны қолданудың жиынтықсыздығы , қылмысты алдын алу және ... бас ... ... өзі. ... ... ... ... өз еркімен бас тарту кезінде босатудың негізі болып қоғамдық
және жеке тұлғаға қауіптіліктің болмауы ... ... ... ой ... ұстанған ғалымдар тобына Н.Д. Дурмановты, Р.А.
Левертова, И.С. Тишкевич және тағы ... Н.Ф. ... ... ... ... ... ... ретіндегі қоғамдық
және жеке тұлғаға қауіптіліктің болмауын ... ... ... ... «сол
тұлғадан кінәнің түсуін» мойындаған. ... ... ... ... ... Н.В. Лясс ... ... , оның ойынша өз ... ... ... ... ... жояды , ал кінәлі қоғамға қауіпті іс-
әрекетті жасағанын айтады.
В.И. Зубкова өз еркімен бас ... ... ... ... айтты ,
қылмыстық жауаптылықтаң босатудың 2 жағдайын көрсеткен :
1-шіден өз ... ... ... ... ... қоғамдық
немесе тұлғаға қауіптіліктің жоқ екендігін корсетеді, осы дайындықпен
қастандықты орындаған ;
2-шіден басталған дайындықтан ... ... ... , ... ... ... тоқтатуына байланысты қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... өз ... бас тартудың негізінде босатуды жазалауды
қолданудың жиынтықсыздығы деп санаған , жоқ дегенде ... ... ... қоғамға қауіптілік әрекетінде. Осындай көз қарастар басқа да
ғалымдарменде айтылған, ... ... М.И. ... Е.В. Фролов, М.А.
Ефимов. П.Ф. Гришанин өз еркімен бас тарту кезінде ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықтан босатылады деген. Д.Е.
Дядько өз еркімен бас ... ... ... ... ... өз еркімен бас тартудың өзі болып табылады. Автордың ойынша , «ол
құқықтық салдары өз еркімен бас ... бар ... ... ... ... ... өз еркімен бас тартудың құқықтық салдары ретінде
қылмыстың құрамының болмауы емес, керісінше қылмыстық жауаптылықтан босату
болып табылады. ... ой ... ... ... дұрыс болып көрінген
ой пікірдің дұрыстауы А.А. Пионтковскийдің ... яғни ... ... ... ... өз еркімен бас тарту кезіндегі
тұлғаның әрекетіндегі қылмыс ... ... ... ... Бұл ой ... жағынан ҚР ҚК 26- бап, 2-ші бөлімінең ... ... өз ... бас тартуының ерекшеліктері. Өз еркімен бас
тартуға қатысушылар ... өз ... ... және ... ... ҚР. ҚК ерекше болып табылады. Қатысушылардың өз еркімен
бас тартуы туралы арнайы басылымы бірнеше ... ... ... ... ... өз ... бас ... құқық ретінде, әрекетсіздік ретінде
көрінеді . Басқа қатысушылардың яғни – ... ... өз ... бас тартуы – үлеспелі негізде болуы ... ... ... айтақтаушы және көмектесуші олармен ... ... ... ... ... мүмкіндігінің толығымен жойылуы
үшін,барлық жағдайды жасауы керек. Осындай әрекет арқылы ... ... ... қылмыс жасамаудан айныту арқылы қылмысты ұйымдастыру
және айтақтаушы ... ... ... қол ... ... қылмыс жасауға берілген қару жарағын алуы керек. Мемлекеттік
органға дайындалып жатқан қылмыс туралы ұйымдастырушының, ... ... өз ... ... кезінде өз еркімен бас
тартушылық ... ... ... ... ... ... ... қатысушылардың біреуі орындаушыға қылмысты жүзеге асыруына кедергі
жасаса ... ... ... ... ... ... « ... белсенді әрекеттері арқылы ... ... ... қылмыстан былай айтқанда өздерінің салған
салымдарын қайтарып алулары ... ... ... ... өз ... бас
тартулары қылмысты арықарай жалғастырудан өз ... ... ... ... айта ... жөн. ... егер көмектесуші орындаушының
қылмыс жасауына қажетті көмектерін көрсетем деп уәде беріп, ал ... ... ... ... әрекетін орындай алмайтын жағдайда,
көмектесушінің уәде берген әрекетін орындамауы жатады. ... ... ... қылмысқа қатысушы тұлғалардың бұйрығымен орындаушы өзінің
қылмыстық әрекетін жүзеге асыруға кірісіп қойғаннан ... ... ... бас ... тек ... ... кейін, ешқандай қатер тумаған
жағдайда ғана жүзеге асырылады.Осындай жағдай ... ... ... ... ... ұйымдастырушы мен қылмысқа айтақтаушы
(итермелеуші) өз уақытында ... ... ... ... ... қылмыстың аяқталуына кедергі жасаса, онда олар ... ... ... ... ... қылмыстық жазасы, егер
көмекші орындаушының қылмыстық әрекеті жасамастан бұрын берген уәдесінен
бас ... ... ... қойған көмегінің жүзеге аспауына кедергі ... ... ... ... сәйкес,келесідей шешім шығаруға болады,
яғни ҚР. Қылмыстық заңдары ең ... рет, ... ... ... ... бас тартуы кезіндегі әр қайсысының жауаптылығын реттеп отыр.
Ұйымдастырушының, айтақтаушының және көмекшінің қылмыстан өз еркімен
бас тартуы туралы айта ... бір ... ... жөн ... ... тарту) олардың болайын деп жатқан қылмысты тоқтатқан жағдайда ғана орын
алады. Осындай ... орын алса ... ... ... ... тек
жазаны жеңілдеуіне әкеліп соғады.
Өте көңіл бөлетін сұрақ болып, ол қылмысты орындаушының өз еркімен бас
тартуы ... оның ... ... ... ... ... ... бас тартуы, ұйымдастырушының, айтақтаушының
немесе көмекшінің әсер етуі негізінде орындалса онда өз еркімен бас тарту
соңғы екеуініңде ... ... ... өз ... бас ... ... жеңілдететін жағдайы ретінде қолданылуы да ... ... ... ... ... өз бетімен бас тартуы, ... ... ... немесе итермелемеуінің нәтижесі болып табылады.
Бірақта бұл айтылған сөздер орындаушының ... өз ... ... ... ... ... жағдайы ретінде қарауға
болады демейді. Осыған сәйкес И.И. Слуцкийдің ... ... деп ... ... ... ... оның ... «орындаушының өз еркімен бас
тартуы, оны тек қылмыстық қадағалаудан айырып қана қоймай, сонымен ... мен ... ... ... шара ... ... жағдайларда орындаушы қылмыстық әректті орындаудан бас тартуды өз
еркімен шешеді, ал кейбір ... ... ... ... өз ... бас ... ... және басқа қатысушылар
жағынан ондай әрекет жасалмаған кезде соңғылары сол қылмыстық ... үшін ... ... ... ... қылмысты
дайындағаны үшін тартылады.(дұрыс емес бағыт беру ... ... ... бас тарту параграфының аяқталу барысында назарға аударатын нәрсе
ол былай айтқанда «шын ж‰ректен өкіну» болып табылады.
Шын ... ... ... ... өз еркімен бас тартудан айырып
қарау міндетті болып табылады. Бұндай айырмашылық екі ұқсас жағдай ... ... ... өз ... бас ... тек ... ... әрекет негізінде болуы мүмкін, ал шын ж‰ректен өкіну тек қылмыс
аяқталғаннан кейін ғана орын ... ... ... шын ... ... ... бас тартудан айыптының ... ету ... ... бас ... ... ... ... жасаса, қайраткерлік өкінуде тұлға қылмысты аяқтап болғаннан кейін
келтірілген залалды ... ... ... ... өз ... ... ... жауаптылық толығымен алынып тасталса, шын ж‰ректен
өкінуде алынбайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
1. Дипломдық жұмыста қылмыстық заңдағы ... ... ... ... даму ... ... ... доктриналарда, соның
ішінде қазіргі таңдағы зерттелген. Дайындалу, оќталу, аяқталған қылмыс және
ќылмысты істеуден өз еркімен бас ... ... ... ... ... ... ... қорытындысында және аяќталмаѓан
қалған қылмыстың нормаларын тәжірбиеде ... ... ... ... тарихқа қарамастан нақты проблеманың толық қарастырылмауы
негізінде ... ... ХХ ... ... жылдары қылмыс жасау сатысы дамыды. ... тек қана ... ... және ... ... ѓана емес,
сонымен қатар біткен қылмыста жатқызылған. Бұндай қадам жалғыз біреу ғана
болған жоқ: ... ... ... ... жасау және қылмыстылықты
айқындауды енгізу мүмкіншіліктері қолданылған. Қылмыстық ... ... ... ... ... ... талдау кезінде бұрынғыдай
дайындыққа және оќталуѓа қылмыс жасау сатыларына сәйкес дәстүрлі әдістер
қолданылады . ... ... ... ... теорияда басқа қадамдар
қолданылады: қылмысқа ... және ... ... мынанадай тұрғыда
қарастырылады.
Сонымен, жоғарыдағыларды атай келе адамның жеке басына қарсы туындайтын
қылмыстардың түрлеріне қортынды жасаймын. Яғни, осы ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан қатал тәртіп болуы ... ... ... ... ... міндетті түрде орындалуын
бақылауымыз қажет.Ал біздің ... ... ... шығарылады да ,
ол нақты жағдайда жүзеге асырылмай қалып жатады. Бұл қылмыстарды болғызбау
үшін қылмыспен күресудің ... бір ... ... заң ... табылады.
Сол заңдардың орындалуын мемлекет басында отырған ... ... ... ... ... ... ... азаматтың құқықтары, бостандықтары мен
заңды мүдделері, меншік, ұйымдардың құқықтарымен ... ... ... ... жеке ... қол ... арылтуымыз
керек.
Бұл қылмыстардың санының көбеюінің себебі мемлекетімізде жұмыссыздықтың
орын алу салдарынан ... Осы ... ... үшін өсіп келе
жатқан жас өспірімдерді ... ... ... ... ... ... алуымыз қажет.
Дәл қазіргі кезде адамның жеке басына қол сұғушылық көбейіп кетті. Олар;
адам өлтіру ,адамды ұрып-соғу, азаптау,зорлық-зомбылық және тағы ... осы ... екі ... ... орын алып ... ... ... қылмыстар орын алмас үшін Қазақстан ... ... адам ... ... ... ... құндылық деп жарияланады. Соған сәйкес адамның өміріне бостандығына
ар намысына қадір-қасиетіне ... ... ... қауіпті іс-
әрекет жасаған адамдарға жаза қолданылыуымыз қажет . ... ... ... тәртіп орнайды, деген ойдамын.
Ќасаќана ќылмыстыќ ќызмет ... бір ... ... ... баѓытталѓан ќызметініњ бір т‰рі болып табылады. Ењ алдымен ... бір ой ... ол ... ... ... маќсат ќояды. Содан кейін,
ол белгілі бір баѓытта єрекет ету ‰шін ... ... ... ... ... ... Ойѓа ... орындау ‰шін ол дайындыќ єрекеттерін
жасап, кейін іс-ќимылды ... жєне ... ... ... ... ... жєне оныњ ќалыптасуы – адамныњ санасында болатын жєне
оныњ баѓытталѓан єрекетініњ алдында ж‰ретін процесс, ... да ... ... ... ... ... ќызметтіњ кезењі болып
табылмайды.
Ќылмыстыќ ќызметтіњ сатыларыныњ ќылмыстыќ-ќ±ќыќтыќ ... ... ... ... ... ... ... процесті бейнелейді.
Ќасаќана ќылмыстыќ ќызмет ‰ш сатыдан: ... ... жєне ... ... ... ... ... ќызметтіњ ‰ш сатысын
ажыратуымызѓа болады: ќылмысты жасауѓа дайындалу сатысы, ... ... ... жєне ... ... ... екі саты ... немесе
аяќталмаѓан ќылмыстыќ ќызметті ќ±райды.
Ќылмысты жасаудыњ алѓашќы сатысын ойластырылѓан ќылмысты жасау ‰шін
ќолайлы жаѓдай ... ... ... ... ... ... ... Ќазаќстан Республикасыныњ Ќылмыстыќ кодексініњ
24 бабыныњ 1 бµлігінде берілген.
Субъектiнiң ... ... ... ... ... тiптi ... адам бiлiп ... да, ол қылмысты iске асырудың бастамасы болып
табылмайды. Сол уақытта бiрнеше адамның бiрiгiп, ... ... ... ойды iске ... ... ... ие болады және ... ... ... ... ... ... 16 маусымындағы Қазақстан Республикасының Ќылмыстық
кодексiне ... ... ... ... бас тiгу қылмыс ... ... ... ... ... екі ... ... аяќталѓан жєне аяќталмаѓан.
Аяќталѓан оќталу дегеніміз – ... ... ... нєтижеге жету ‰шін
ќажеттті, тиісті єрекеттердіњ барлыѓын жасайды, біраќ нєтиже оныњ ... ... ... ... ...... ... жету ‰шін ќажетті деп есептеген
єрекеттерін толыќ кµлемде ж‰зеге асыра алмайды.
Жарамдылыќ дєрежесіне байланысты оќталу жарамды жєне ... деп ... ... оќталу: а) жарамсыз объектіге оќталу; б) жарамсыз
ќ±ралдармен ... деп ... ... ... ... ... белгіленген ќылмыс ќ±рамыныњ
барлыќ белгілерініњ болуы аяќталѓан ќылмысты ... ... ... ... 26 ... 1 бµліміне
сәйкес қылмыстан ерікті түрде бас тарту дегеніміз тұлғамен қылмыс ... ... ... ... ... жалпы тоқтату.
Терминдік сөздіктер
Қылмыс- жазалау қатерімен тыйым салынған айыпты қоғамдық қауіпті әрекет
немесе әрекетсіздік.
Қылмыс сатылары- бұл ... ... ... ... және ... ... асырумен қамтылатын қасақана қылмыстың дамуындағы ... ... ... заң- ... ... Конституциясына сәйкес
Респуьлика Парламенті қабылдаған ... акті ... ... ... ... үкімі бойынша тағайындалатын мемлекеттік
мәжбүрлеу шарасы. Жаза ... ... ... деп ... ... және адамды құқықтары мен бостандықтарынан Қылмыстық
Кодекспен ... ... ... ... шектеу болып табылады.
Қылмыстық жауаптылық- қылмыс заңы бойынша қылмыс деп белгіленген
нақты іс ... ... ... ... ... оның ... органдар
арқылы мінеушілігі болып табылады.Қылмыстық жауаптылық өзіне тән
ерекшелігімен оқшаулаған құқылық жауапкершіліктің бір түрі болып табылады.
Аяќталмаѓан ...... ... жету ‰шін ќажетті деп есептеген
єрекеттерін толыќ кµлемде ... ... ... ... б±л ... ... ѓана аяќталмаѓан болып ќалмайды, сонымен ќатар
кінєлініњ µзі де ойѓа ... ... ... іске ... т‰сінеді.
Жарамсыз объектіге оќталу дегеніміз – т±лѓа белгілі бір объектіге ... ... ... ... ... ... оныњ єрекеттерімен
наќты зиян келтірілмейді. Яѓни, т±лѓа ќылмыс жасауды ... ... ... ... ... ... заты немесе жєбірленушіге
байланысты ќателесудіњ салдарынан ойындаѓы нєтижеге ќолы жетпейді.
Қолданылған әдебиеттер ... мен ... ... ... ... Республикасының Конституциясы. 30 тамыз 1995 жыл, толықтырулар
мен өзгерістер 2008 жыл
2. Қазақстан Республикасы қылмыстық ... 6 ... 1997 жыл, ... ... 2005 ... Қазақстан Республикасы қылмыстық iс жүргiзу кодексi. 13 ... ... ... ... қылмыстық-атқару кодексi. 13 желтоқсан 1997 жыл
5. Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат ... ... ... 2009 ... 20 ... №949 Жарлығымен
мақұлданған.
6. Сот үкiмдерi туралы ... ... ... ... Пленарлық
отырысының 15 тамыз 2002 жылғы №19 нормативтiк қаулысы
7. Қазақстан Республикасының Прокуратура туралы заңы ... ... Жеті ... 2010 ... мен ... «Қылмысқа қарсы күрес және ... ... ... ... ... ... « Қазақстан Республикасының Президентінің Жарлығы 1995
жыл 17 наурыз
9. 5. ... ... ... ... ... ... 2001 ... желтоқсан №19 «Соттардың қылмыстық істерді қосымша тергеу жүргізу
үшін қайтару туралы».
10. 6. ... ... ... ... ... қаулысы 2002
жылғы 6 желтоқсан № 25 « ... ... ... сот ісін ... ... соттардың сақтауы туралы».
11. 7. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2004жылғы 26 қарашадағы №16
нормативтік қаулысы « Қылмыстық ... ... сот ... ... ... ... ... Сотының 2004жылғы 26 қарашадағы
№17нормативтік қаулысы ... ... ... ... ... туралы»
13. 9. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2003жылғы 19 ... ... ... ... істерді апелляциялық тәртіппен қарау
тәжірибесі туралы»
ПАЙДАЛАНЫЛЃАН ЄДЕБИЕТТЕР ... ... Н.Ф. ... за ... к ... и
покушение на преступление по советскому уголовному праву: Автореф. дисс.
... канд. юрид. наук. - М., 1953.-15 ... ... А.Н. ... ... Общая часть. - М., 1929.-507 с.
3. Дурманов Н.Д. Стадии совершения преступления по ... ... - М.: ... ... ... с.
4. Шляпочников А.С. Приготовление и покушение на преступление в ... ... // ... ... 1937. № 3. ... ... С.В. ... начала науки ... ... ... Курс ... ... Общая часть. Т.1. Под ред. Н.Ф.Кузнецовой. М.,
1999г. 592с.
7. Иванов В.Д. ... и виды ... ... ... //
Правоведение. 1992. № 6. С.86-89.
8. Иванов В.Д. ... за ... на ... - ... ... ... ... часть. Под ред. Б.В.Здравомыслова. М., 1996г.
512с.
10. Герцензон А.А. Уголовное ... ... ... ... ... для
слушателей ВЮА. - М., 1948.
11. Тишкевич И.С. Понятие приготовления и покушения в ... ... ... ... ... ... ... наук. - Минск, 1952.-16 с.
12. Слуцкий И.И. Обстоятельства, исключающие общественную ... ... ... ... ... ... дисс. ... докт. юрид. наук.-Л.,
1954.-21с.
13. Уголовное ... ... ... ЛГУ, 1948г. 478с.
14. Куринов Б.А. Научные основы квалификации преступлений. М., 1984г. 285с.
15. Загородников Н.И. Советское уголовное право. Общая и ... ... - М.: ... ... 1975.-568с.
16. Курс советского уголовного права. Часть ... Под ред. ... В 6 т. Т. 1. - М.: ... ... Лясс Н.В. Стадии совершения преступления // Курс советского уголовного
права. Часть Общая. Т. 1. -Л., 1968. С.539-583.
18. Колодкин Л.М. ... ... об ... ... ... // ... реформы уголовного законодательства
Российской Федерации: Сб. научи, трудов. - М, 1992. С.52-54.
19. Назаренко Г.В. Русское уголовное право. ... ... Курс ... - ... ... ... М.П. ... преступного намерения и ... // ... 1999. № 1. С. ... ... к Уголовному кодексу Республики Казахстан. - Алматы: Баспа,
1999.-808 с.
22. А.А.Пионтковский. Учение о ... по ... ... праву.
М., 1961г. 594с.
23. Уголовное право. Общая часть / Под ред. В.П. Петрашева.- М.: ... ... А.Н. ... ... по ... уголовному праву.-М.,
1951.-332с.
25. Шаргородский М.Д. Вопросы Общей части уголовного права (законодательная
и судебная ... ... ... ... ... ... Б.С. Уголовное право. 2-е изд., доп. и перераб. - М.: ... ... лит., ... ... ... ... часть: Учебник/ Отв. ред. И.Я. Козаченко, ... М.: ... - ... ... ... ... Российской Федерации / Отв. ред. Б.В. Здравомы-слов.-
М.: Юрист, 1996.-508с.
29. Ожегов С.И. Словарь русского языка. - М.: ... ... ... Хорева Е.С. Социальная обусловленность уголовной ответственности за
предварительную преступную деятельность // Совершенствование мер борьбы с
преступностью. - ... 1989. ... ... И.И. ... зха ... в опасность по советскому
уголовному праву. Минск, 1964г. 236с.
32. Иоахим Реннеберг. Объективная ... ... ... ... С.П. Приготовление и покушение по новейшим ... и ... // ... и жизнь, 1924. С.5-12.
34. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі. 16 шілде 1997 жыл. Алматы,
2005ж.
35. Домаков В.В. ... ... ... деятельности и вопросы
ответственности // Проблемы неотвратимости ответственности в уголовном
праве и ... Вып. 4. - ... 1984. ... ... М.М. К вопросу о мотивах добровольного ... от ... до ... // ... ... мер ... с
преступностью. - Ташкент, 1986. С.11-14.
37. Зелинский А. Добровольный отказ от преступления // Советская юстиция.
1968. № 9. ... ... Л.И., ... Г.Г. ... ... ... части советского
уголовного права. - М., 1976.-122с.
39. Блинова Л.И., ... Г.Г. ... ... ... ... советского
уголовного права. - М., 1976.-122с.
40. Зубкова В.И. Проблемы совершенствования законодательства о неоконченном
преступлении // Вестник Московского университета. ... II, ... ... 3. ... ... Г.З. ... за измену Родине и шпионаж. - М., 1964.-
230с.77
42. Гришанин П.Ф. Стадии совершения преступления // ... ... ... Учебник / Под ред. Н.И. Загородникова, С.В. ... ... -М.: ... литература, 1966. С.243-273.
43. 43.Уголовное право Республики Казахстан.Обшая часть. Алматы:Жеті жарғы,
1998, -отв. ред. проф. Рогов И.И., доц. Баймурзин.Г.И.
44. Комментарий к ... ... ... ... Баспа.
1999. под. ред: дюн, проф. Рогова. И. И, -кюн, доц. С.М.Рахметова.
45. Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық: (Жалпы ... ... ... ... ... ... А.Н. ... құқық: (Ерекше бөлімі) Оқулық.- Алматы: Жеті
жарғы,2000ж.
2. Брайнин Я.М. Уголовное ... и ее ... в ... праве.М., изд.Юриздат, 1963г.
47. .Волхов.В.С.Қылмыстық ниет және оны ... ... ... ... и криминологические
проблемы.М.Изд.Наука.,1977.
49. Гринберг Н.С. Қылмыстық ... ... ... ... және құқық.1990.№ 8.
50. Дагель.П.С. Котов Д.П. ... ... ... ... В.Е. ... болған қылмыстың алдын-алу
негіздері.Изд.Юриздат.1971.
52. Кириченко В.Ф. Значение ... по ... ... праву.М.,Изд.
Госюриздат.1952.
53. Кудрявцев В.Н. ... ... ... теориясы.
М.Юриздат.1972.
54. Кайыржанов Е.И. Интересы трудящихся и уголовный закон
55. Алма-Ата, Изд.Баспа. 1973г.
56. Кайыржанов Е.И. «Уголовное право « ... ... ... Жеті ... ... ... за ... М,Госюриздат.1957.
59. Наумов.А.В. Уголовное право. Общая часть. Курс ... ... А.А. ... о ... по ... ... М., изд. ... Рахметов.С.М, Бапанов Т.А, Қылмыс құрамы. Алматы: ЖШС.Баспа.1999.
62. Рарог.А.И. Проблема ... ... ... ... Ғ. ... ... ... құқығы:
Оқулық. -Алматы: Жеті жарғы, 1998.
64.
65. Уголовное право Казахстана (Общая часть). Учебник для ВУЗ-ов. Под ... ... И.И. ... и к.ю.н., доц. С.М. Рахметова – Алматы, ТОО
«Баспа», 1998 г.
66. Е. ... ... ... ... ... (Общая часть).
Алматы, 2003 г.
-----------------------
1. Қазақстан ... ...... ... ... ... ... и правопорядок основа нашей
стабильности. Казахстанская правда 30.03.2002 г.
[1] Кузнецова Н.Ф. Ответственность за ... к ... ... на ... по ... ... праву: Автореф. дисс.
... канд. юрид. ... - М., 1953.-15 ... ... А.Н. ... ... Общая часть. - М., 1929.-507 с.
5 Шляпочников А.С. Приготовление и покушение на ... в ... ... // ... ... 1937. № 3. ... Познышев С.В. Основные начала науки ... ... ... Курс уголовного права. Общая часть. Т.1. Под ред. Н.Ф.Кузнецовой. М.,
1999г. ... ... В.Д. ... и виды ... ... деятельности //
Правоведение. 1992. № 6. ... ... ... ... ... Под ред. ... М., ... Герцензон А.А. Уголовное право. Часть Общая. ... ... ... ВЮА. - М., ... Тишкевич И.С. Понятие приготовления и покушения в ... ... ... дисс. ... канд. юрид. наук. - Минск, 1952.-16 с.
[8] Кузнецова Н.Ф. Ответственность за приготовление к преступлению и
покушение на преступление по ... ... ... ... ... канд. юрид. наук. - М., 1953
[9] Тишкевич И.С. Понятие приготовления и ... в ... ... ... ... ... канд. юрид. наук. - Минск, 1952
[10] Загородников Н.И. Советское ... ... ... и ... части:
Учебник. - М.: Юридическая литература, 1975.-568с.
[11] Лясс Н.В. Стадии совершения преступления // Курс советского ... ... ... Т. 1. -Л., 1968. ... ... Г.В. ... ... право. Общая часть: Курс лекций. -
М.: Ось-89, 2000.-256с.
[13] А.А.Пионтковский. Учение о преступлении по ... ... М., 1961г. ... Кузнецова Н.Ф. Ответственность за приготовление к преступлению и
покушение на преступление по советскому уголовному праву: ... ... ... ... ... - М.,
[15] Трайнин А.Н. Состав преступления по советскому уголовному праву.-М.,
1951.
[16] Дурманов Н.Д. Стадии совершения преступления по советскому уголовному
праву. - М.: ... ... ... Тишкевич И.С. Понятие приготовления и покушения в советском уголовном
праве: Автореф. дисс. ... ... ... ... - ... 1952.-16 ... ... И.С. Понятие приготовления и покушения в советском уголовном
праве: Автореф. ... ... ... ... ... - ... ... Шаргородский М.Д. Вопросы ... ... ... ... и ... практика).-Л.: Изд-во Ленигр. ун-та, 1955.-
253с.
[20] Утевский Б.С. Уголовное право. 2-е изд., доп. и ... - М.: ... ... лит., ... Тишкевич И.С. Понятие приготовления и покушения в ... ... ... ... ... канд. юрид. наук. - Минск, 1952
[22] Уголовное право. Общая часть: ... Отв. ред. И.Я. ... ... М.: ... - ... 1997
[23] Хорева Е.С. Социальная обусловленность уголовной ответственности за
предварительную преступную деятельность // ... мер ... ... - ... 1989. С.17-24.
[24] Горелик И.И. Ответственность зха поставление в опасность по советскому
уголовному праву. Минск, 1964г. 236с.
[25] Кузнецова Н.Ф. Ответственность за приготовление к ... ... на ... по ... ... ... Автореф. дисс.
... канд. юрид. наук. - М., 1953
[26] Кузнецова Н.Ф. Ответственность за приготовление к ... ... на ... по советскому уголовному праву: Автореф. дисс.
... канд. юрид. наук. - М., 1953
[27] Мокринский С.П. ... и ... по ... уголовным
кодексам и проектам // Право и жизнь, 1924. С.5-12.
[28] Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі. 16 шілде 1997 ... ... ... ... ... ... 6 ... 1997 жыл,
толықтырулар мен өзгерістер 2005 жыл
[30] Домаков В.В. Этапы умышленной преступной деятельности и вопросы
ответственности // Проблемы ... ... в ... и ... Вып. 4. - ... 1984. ... ... М.М. К вопросу о мотивах добровольного отказа от совершения
преступления до конца //
[32] Зубкова В.И. ... ... ... ... ... // ... Московского университета. Серия II,
Право. 1988. № 3. С.28-32.
[33] Кузнецова Н.Ф. Ответственность за ... к ... ... на ... по советскому уголовному праву: Автореф. дисс.
... канд. юрид. ... - М., 1953

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыс істеу сатылары10 бет
Қылмысқа қатысу39 бет
Сүйінбай аронұлы өмірі1 бет
5-сыныптың «Ежелгі дүние тарихы» оқулығымен оқушылардың жұмыс істеуі42 бет
Access мәліметтер базасымен жұмыс істеу11 бет
Access мәліметтер қоймасымен жұмыс істеу15 бет
Access –те жұмыс істеу29 бет
Android OS жұмыс істеу принципі және Android OS қосымша құру23 бет
Delphi бағдарламалық ортасында «Pascal бағдарламалау тілінде файлдармен жұмыс істеу» электрондық оқу құралынжасап шығару19 бет
Delphі ортасында жұмыс істеу технологиясы80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь