Қазақстан Республикасындағы инфляцияға қарсы жүргізілетін саясат


Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2
І бөлім Инфляцияның теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1. Инфляция түсінігі және оның пайда болу себептері ... ... ... ... ... .5
1.2. Сұраныс және ұсыныс инфляциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
1.3. Инфляцияның дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
ІІ бөлім Қазақстан Республикасындағы инфляцияға қарсы жүргізілетін
саясат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
2.1. Қазақстан Республикасындағы инфляцияның мәні және әлеуметтік зардаптары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.2. Инфляцияның Қазақстан Республикасындағы ерекшелігі ... ... ..18
ІІІ бөлім Қазақстан Республикасындағы инфляцияға қарсы саясаты мен инфляцияға қарсы күресте қолданылатын әдістер ... ... ... ... ... ... .20
Ќосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
Инфляцияның мазмұнын әр автор әр түрлі жазып жүр. Мысалы, “Ақша, несие, банктер” деген, 1998 жылы, Мәскеуден шыққан көлемді уқулықта (орыс тілінде),: “инфляция, бағаның жоғарлағанын, тауардың жетіспеушілігінен және тауар мен көрсетілген қызметтің сапасыздығынан шыққан ақшаның құнсыздануы, оның сатып алу мүмкіншілігінің төмендеуі болып көрінеді” делінген.
Бұл анықтаманың басты кемшілігі, айналымдағы ақша белгілерінің аса көбейіп кетуінің инфляцияға тигізетін әсері көрінбейді.
1999 жылы, Алматыда шыққан “Толық экономикалық орысша-қазақша сөздікте” инфляция былай сипатталады: “Ақшалай табыстың тауарлар мен көрсетілетін қызметтерден асып түсуі” (223 бет).
Мұндай анықтамадан байқайтынымыз, ең басты мәселе табыстың өсуінде сияқты. Соның салдарынан айналымда ақша көбейіп кетеді деген ой туады. Бірақ, бұл да теріс түсінік. Әңгіме табыста емес. Ол өскен жоқ, ал тауар мен қызмет жетпегендіктен, олардың сапалары төмен болғандықтан, ұсыным азайып, сұраным көбейгеннен кейін, айналымда ақша көбейген сияқты болып көрінеді.
Осының бәрін еске алып, инфляция дегенді былай анықтаған жөн дейміз:
“Айналым арналарының, артық ақша белгілерімен аса толып кетуінің, тауар мен қызметтердің жетіспеушілігінің және олардың сапасыздығының салдарынан, ақшаның құнсыздануы, тауар мен көрсетілетін қызметтердің бағасының өсуі, сөйтіп халықтың нақты табысының төмендетілуі”.
1. Әубәкіров Я.Ә., «Экономикалыќ теория» - оќу ќ±ралы, Алматы: Ќазаќ университеті – 1999 жыл, (32) 14-17 беттер
2. Әубәкіров С., Байм±хаметова А., Жанайдаров А., «Экономикалыќ теория» - Оќу ќ±ралы., Ал., 2001 жыл, 32-48 беттер
3. Булатов А.С., «Экономическая теория» - Москва: «Юристь» , 2002 жыл 6-13 беттер
4. Кашаева В.Д., «Экономическая теория» оќу ќ±ралы, Москва; 2002 жыл 13-16 беттер
5. Чепдрин Л.Н., Касенова Е.А., «Курс экономической теорий», оќу ќ±ралы 2001 жыл
6. «Инфляцияѓа жеміс-жидектері кінәлі» Жас алаш, 2003., 21-ќазан
7. Жусупбеков Б., «Банки казахстана» 2002 жыл №10 41-44 беттер
8. Щербик Е., «Транзит экономики» 2003 №1 57-62 беттер
9. Жоламанова Д., «Статистика учеты и аудит» 2004 жыл №1 44-64 беттер
10. Абсалямова Н., «Казахстанская правда» 2003., 12-апреля
11. Мухаметжанова А., «Саясат» 2003 №4 57 бет

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге




Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

І бөлім Инфляцияның теориялық
негіздері ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ..5

1. Инфляция түсінігі және оның пайда болу
себептері ... ... ... ... ... .5

2. Сұраныс және ұсыныс
инфляциясы ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ..10

3. Инфляцияның
дамуы ... ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... 14

ІІ бөлім Қазақстан Республикасындағы инфляцияға қарсы жүргізілетін

саясат ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... 16

1. Қазақстан Республикасындағы инфляцияның мәні және әлеуметтік
зардаптары ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ...
... ... ... ...16

2. Инфляцияның Қазақстан Республикасындағы ерекшелігі ... ... ..18

ІІІ бөлім Қазақстан Республикасындағы инфляцияға қарсы саясаты мен
инфляцияға қарсы күресте қолданылатын әдістер
... ... ... ... ... ... .20

Ќосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

Кіріспе

Инфляцияның мазмұнын әр автор әр түрлі жазып жүр. Мысалы, “Ақша, несие,
банктер” деген, 1998 жылы, Мәскеуден шыққан көлемді уқулықта (орыс
тілінде),: “инфляция, бағаның жоғарлағанын, тауардың жетіспеушілігінен және
тауар мен көрсетілген қызметтің сапасыздығынан шыққан ақшаның құнсыздануы,
оның сатып алу мүмкіншілігінің төмендеуі болып көрінеді” делінген.
Бұл анықтаманың басты кемшілігі, айналымдағы ақша белгілерінің аса
көбейіп кетуінің инфляцияға тигізетін әсері көрінбейді.
1999 жылы, Алматыда шыққан “Толық экономикалық орысша-қазақша сөздікте”
инфляция былай сипатталады: “Ақшалай табыстың тауарлар мен көрсетілетін
қызметтерден асып түсуі” (223 бет).
Мұндай анықтамадан байқайтынымыз, ең басты мәселе табыстың өсуінде
сияқты. Соның салдарынан айналымда ақша көбейіп кетеді деген ой туады.
Бірақ, бұл да теріс түсінік. Әңгіме табыста емес. Ол өскен жоқ, ал тауар
мен қызмет жетпегендіктен, олардың сапалары төмен болғандықтан, ұсыным
азайып, сұраным көбейгеннен кейін, айналымда ақша көбейген сияқты болып
көрінеді.
Осының бәрін еске алып, инфляция дегенді былай анықтаған жөн дейміз:
“Айналым арналарының, артық ақша белгілерімен аса толып кетуінің, тауар
мен қызметтердің жетіспеушілігінің және олардың сапасыздығының салдарынан,
ақшаның құнсыздануы, тауар мен көрсетілетін қызметтердің бағасының өсуі,
сөйтіп халықтың нақты табысының төмендетілуі”.
Инфляция тек қағаз ақшағаға ғана тән және ол экономиканың кез келген
үлгісінде де орын алады. Көбінесе, инфляция айналымдағы ақшаның көбейюімен
бейнеленеді. Бірақ, кейде, инфляциялық ахуал, айналымдағы ақшаның саны
бірқалыпта қалған күнде де туады. Мысалы, егер елде тауар өнімінің көлемі
азайып кетсе, онымен тікелей байланысты тауар айналымының да көлемі
азайяды. Сөйтіп, дәл осы кезде айналымда жүрген ақшаның кейбір бөлігі артық
болып шығуы мүмкін. Тап осындай жағдай ақша айналымы жеделдетілсе де туады.
Ақша айналымын жеделдету, басқа жағдайлары бірдей болғанда, айналымға
қосымша ақша шығарғанмен бірдей.
Сонымен, инфляциялық ахуал көптеген себептердің әсерінен тууы мүмкін.
Осы себептерді екі топқа бөлуге болады:
1) Ақша айналымымен тікелей байланысты себептер:
- айналымға, бюджеттің тапшылығын жабу үшін, тауарлық
ресурстармен қамтамассыз етілмеген тым көп қолма-қол ақша
шығару;
- айналымға қолма-қол ақша шығарумен байланысты, шаруашылыққа
шамадан тыс көп несие беру;
- ұлттық валютаның бағамын бір деңгейде ұстау үшін Ұлттық
Банктің, басқа елдердің, еркін айырбасталымды валюталарын сатып
алу немесе сатуын (валюта басқыншылығы).
2) Ақша айналымы мен жанама байланысты себептер:
- шаруашылықтың үйлесімді өркендеуінің бұзылуы;
- шаруашылықтың шығынды тетігі;
- салық саясаты;
- бағалы саясат;
- мемлекеттің сыртқы экономикалық қызметі.
Шаруашылықтың шығынды тетігі бюджеттің тапшылығына әкеліп соғады, ал
бұл тапшылық, айлымға тауармен қамтамассыз етілмеген эмиссия шығарумен
жабылады. Айналымдағы ақшаның жалпы саны көбейеді. Сөйтіп ақша құнсыздана
бастайды.
Шектен тыс салық та өндіріс пен тауар айналымының өсуін
ынтымақтандырмайды, керісінше, инвестициялық белсенділік төмендейді, соның
салдарынан, өндіріс көлемі де, тауар айналымы да азайып, айналымда артық
ақша пайда болады.
Баға саясатын жүргізудің екі жолы бар: біріншісі – бағаның өсуіне жол
бермей, бір деңгейде ұстап отыру (бұрыңғы әкімшілік тарату жүйесінде
ұсталынған саясат), екіншіден – бағаны қоя беріп, оның өсуіне кедергі
жасамау(Қазіргі нарықтық саясат). Өйткені, инфляцияны толығымен жоюға
болмайды. Сондықтан, шама келгенше, инфляциялық ахуалдың бақылаудан шығып
кетпеуін, оның шексіз өсіп кетпеуін қадағалау керек.
Қазіргі таңда еліміздегі инфляция жағдайы өзекті мәселенің бірі болып
отыр. Өйткені, инфляция егер қарқынды өссе, еліміздің экономикасына кері
әсерін тигізетіні сөзсіз. КCРО халық шаруашылығындағы инфляцияның барлығын
көптеген жылдар бойы мойындамай келген. Инфляция бұл тек капитализмге тән,
ал социолизм жағдайында, жалпы экономика тұсында, бұл болуға тиіс емес
деген фактілер оған себеп болады.
Менің қарастырып отырған курстық жұмысымның тақырыбы “Қазақстан
Республикасының инфляцияға қарсы саясаты” жайында. Курстық жұмыс кіріспе,
үш бөлім және қорынтындыдан тұрады. І бөлімде Инфляцияның теориялық
негідері қарастырылады, оның ішінде инфляция түсінігі және оның пайда болу
себептері, сұраныс және ұсыныс инфляциясы және инфляцияның дамуы жайында
талқыланады. ІІ бөлімде Қазақстан Республикасындағы инфляцияға қарсы
жүргізілетін саясаты, оның ішінде инфляцияның Қазақстан Республикасындағы
ерекшелігі, Қазақстан Республикасындағы инфляцияның мәні және әлеуметтік
зардаптары көрсетіледі. Сонымен бірге, ІІІ бөлімде Қазақстан
Республикасындағы инфляцияға қарсы саясат пен инфляцияға қарсы күресте
қолданылатын әдістер.

І бөлім Инфляцияның теориялық негіздері
1.1. Инфляция түсінігі жєне оның пайда болу себептері

Экономикалық баланс сияқты инфляция да өте ұзақ уқыт бойы қалыптасып
келеді. Оны кейбіреулер функционалдық ақшаның пайда болуымен бірге
қалыптасқан дейді.
Инфляция термині латын сөзінің inflation – қампию дегенді білдіреді. Ол
алғаш рет Америкада 1861 –1865 жылдары азамат соғысы кезінен бастап
қолданыла бастады және қағаз ақша қатынасының көбею процесін белгіледі. ХІХ
ғасырда бұл термин тағы да Ұлы Британияда және Францияда пайда болды. ХХ
ғасырдың І дүниежүзілік соғыстан кейін инфляция түсінігі оқулықтарда
кеңінен тарады, ал Кеңес Одағының оқулықтарында 20-шы жылдардың ортасынан
бастап тарады. Жалпы, инфляция – тұтыну тауарларының үстінен айналымдағы
ақша массасының көбеюі. Ол ақша бірлігінің құнсыздануына, яғни ақша
бірлігінің санын көтеруге алып келеді.
Бірақ, инфляцияның анықтамасын, ақша айналымындағы каналдарды құнсыз
қағаз ақшалармен толды деп айтуға болмайды.
Инфляция тауар бағасының көтерілгенінде, таза ақша феноменінде ғана
байқалмайды.
Бұл күрделі әлеуметтік болмыс. Ол әртүлі шаруашылық нарықтық сфераларды
өндірудегі диспропорционалдымен жояды. Көптеген мемлекеттерде қазіргі
экономикалық даму кезінде инфляция үлкен өзекті проблема болып отыр.
Инфляция нәтижесінде мемлекет, үкімет, қаржы нарығы, әсіресе халық зиян
шегеді. Инфляция кезінде:
1. Алтынға қатысты ақшаның құнсыздануы;
2. Тауарға қатысты ақшаның құнсыздануы;
3. Шетел валютасына қатысты ақшаның құнсыздануы болады.
Инфляция – бұл мемлекеттегі жалпы бағаның көтерілуі. Ол сұранысқа
байланысты көпшілік нарықтағы ұзақ теңсіздік нәтижесінде пайда болады.
Басқаша айтқанда, инфляция – бұл жиынтық сұраныс пен ұсыныстың арасындағы
дисбаланс.
Ақша саласы жағдайына байланыссыз тауар бағасының көтерілуі өндірістік
динамиканың еңбек өзгерістерінің нәтижесінен, өндіріс сұлбасындағы
(схеиасындағы) құрылымдық қозғалыс нәтижесінен, нарықтың
монополизациялануынан, экономиканы мемлекеттік реттеуінің, жаңа салық
мөлшерлемелерінің енгізілуінен, ақша бірлігінің девальвация және
ревальвациясы нарықтағы коньюнктураның өзгеруінен, сыртқы экономикалық
байланыс әсері, төтенше жағдайлардың болуы әсерінен және тағы да сол сияқты
себептерден болуы мүмкін. Сонымен қатар, бағаның көтерілуі, көптеген
себептерден болады.
Инфляциялық бағаның көтерілуіне:
1. Диспропорционалдық немесе мемлекеттік шығындар мен кірістердің
балансталғандығы, яғни мемлекеттік бюджеттің дефициттігінде.
2. Бағаның инфляциялық көтерілуі мынадай болады: егер, анологиялық
әдіспен инвестицияны қаржыландырса, әсіресе экономиканың
милитаризациясымен байланысты инвестиция өте қауіпті болып
табылады.
3. Жалпы баға қарқынының көтерілуі әртүрлі қазіргі ХХ ғасырдағы
нарықтың құрылымының өзгеруімен байланыстырылады. Нарықта көп
өндірушілер қызмет етсе өнім бір түрлі мінздеме береді,
капиталдардың құйылуы қиынсыз және бұл құрылым жаңа бәсеке
көрінісін жояды. Ал, олигополист (жетілмеген бәсеке) белгілі
дәрежеде бағаға ықпал етеді, оны басқарады.
4. Осы және басқа да мемлекеттік экономика өсімінің ашықтылығы
импорттық инфляцияның қауіпсіздігі ұлғаяды. Валюталық курстың
өзгеріссізгі шарттарынан, мемлекет әрқашан әкелінген тауарларға
бағаның көтерілуінің ықпалын сезеді. Импорттық инфляциямен күресу
мүмкіншілігі өте күрделі.
5. Инфляциялық күту нәтижесінде, инфляция өзін-өзі ұстау мінезін
(қабілетін) қалыптастырады. Көпшілік батыс мемлекеттерінің
ғалымдары антиинфляциялық саясаттың негізгі жұмысы өндірудің
инфляциялық күтімдерден өткізуін негізгі факторлар ретінде
қарастырады.
6. Ақшаны көп мөлшерде шығару нәтижесінде айналым салаларындағы
қағаз ақша мөлшері көбейіп, нәтижесінде инфляцияны шақырады.
7. Инфляциялық процесті тағы болса, жұмыссыздықтың жоғары көрсеткіші
алып келеді, өйткені тауарды өндіру көлемі төмендеп, тауармен
қамтамассыздандырылмаған ақша массасы көбейеді.
Баға саясатын жүргізудің екі жолы бар: біріншісі – бағаның өсуіне жол
бермей, бір деңгейде ұстап отыру(бұрыңғы әкімшілік тарату жүйесінде
ұсталынған саясат), екіншіден – бағаны қоя беріп, оның өсуіне кедергі
жасамау(Қазіргі нарықтық саясат). Өйткені, инфляцияны толығымен жоюға
болмайды. Сондықтан, шама келгенше, инфляциялық ахуалдың бақылаудан шығып
кетпеуін, оның шексіз өсіп кетпеуін қадағалау керек.
Баға саясатының инфляция процессіне тигізетін әсерін төмендегі кестеден
көруге болады.

Нарықтық баға

Бағаны бұрыңғы деңгейде
ұстау әрекеті
Тауардың және қызметтің
бағасын жоғарлату

Халықтың әл-аухатын бір
деңгейде ұстау

Өндірістік шығынның
азайтылуы

Өндірістің дамуының Өндіріс шығынының
тоқтауы, техникалық көбеюі, тауардың
деңгейінің төмендеуі өзіндік құнының
өсуі.

Тауардың жеткіліксіздігінің Пайданың азайтылуы
пайда болуы

Тауарды қымбатқа Бағаның қайтадан
сататын “көлеңкелі
базардың” пайда болуы жоғарлатылуы

Халықтың әл-ахуалының Инфляцияның қайтадан
нашарлауы ұлғаюы, инфляциялық
бұралымның пайда болуы

Мемлекеттің сыртқы экономикалық қызметінің инфляциямен байланысына
келсек, ол мынадай. Егер, тауар өндірушілер, басқа елдерден шикі затты
немесе өндірістік жабдықтарды жоғары бағамен сатып алса, өндірістің шығыны
көбейеді, тауардың өзіндік құны өседі. Мұндай жағдайда тауар өндірушілер
пайданың көлемін азайту үшін өнімнің бағасын өсіруге тырысады. Сөйтіп баға
өседі. Инфляция күшейе түседі.
Елдің ішкі саяси жағдайының тұрақсыздығы да инфляциялық ахуал
туғызады. Өйткені, кез келген митингілер, ереуілдер, басқа да бас
көтерушіліктер, осыдан шығатын барлық зардаптарымен өнімнің көлемін
азайтады.
Елдің ішінде, ұлттық ақшамен қатар басқа да ел ақшасының (валютасының)
қолданылуы да инфляцияның қозғаушы күші болып табылады. Басқа елдің ақшасы
(мысалы, доллар) еркін айырбасталатын болған соң, ұлттық ақшаны айналымнан
ығыстырып, оны құнсыздандырады.
Әрбір қоғаушы күштің әсеріне байланысты инфляция – сұраным инфляциясы
және шығын инфляциясы болып екіге бөлінеді.
Халықаралық тәжірибеде бағаның өсуіне байланысты инфляцияны былайша
бөлу қажет:
• Сырғыма – егер, бағаның орташа жылдық өсімі 5-10%-дан аспаса.
• Үшкір инфляция – егер, бағаның орташа жылдық өсімі 10-50%-ға дейін
(кейде 100% дейін)
• Гиперинфляция – орташа жылдық өсімі 100% - дан асса.
Гиперинфляцияға қазір бағаның айына 50% -дан өскенін қалайды.
Дамыған елдер сырғыма инфляциямен сипатталады, яғни, жылдан жылға
аз мөлшердегі құнсыздану.

2. Сұраныс және ұсыныс инфляциясы
Баға қарқынының өзгерісі жиынтық сұраныстың тапшылығымен түсіндіріледі.
Экономика өз өндірісіне қарамастан, көп мөлшерде жаратуы мүмкін. Нақты өнім
көлемінің өсуі, сұраныс тапшылық, өндіруші секторлаға жауап бере алмайды,
өйткені барлық қолдағы ресурстар тапшылығымен қолданылған. Жалпы сұраныс
инфляциясының негізін бір сөзбен жеткізуге болмайды, “өте аз мөлшердегі
тауарға, өте көп мөлшердегі ақшаның ағылуы, яғни, сұраныс инфляциясы – бұл
сұраныстың ұсыныстан өте көп мөлшерде болуы ”. Сұраныс инфляциясы келесі
ақша факторлармен шақырылады:
1. Экономикалық милитаризацияның және әскеришығындардың көбеюі.
2. Мемлекеттік бюджеттің дефициті және ішкі қарыздардың көбеюі.
Дефицитті жабу мемлекеттің ақша нарығынан қарыз алу арқылы немесе
Орталық Банктің айырбасталмайтын әмиссиялық банкноты арқылы
жабылады.
3. Импортталатын инфляция. Ұлттық ақшаның эмиссиясы тауар айналымының
сұранысында шетел валютасын алуы, төлемақы байланысының
белсенділігі.
Сұраным инфляциясы: Инфляцияның бұл түрі айналымдағы ақшаның жиыны
шексіз көбейіп кеткенде шығады. Өйткені, айналымдағы артық ақша, тауармен
көрсетілетін қызметтерге сұранымды көбейтеді, ал бұл, өз кезегінде, бағаның
өсуіне апарады.
Шығын инфляциясы: Өндіріс шығынының көбеюіне байланысты, әсіресе, еңбек
ақының көбеюіне байланысты бағаның өсуі. Бұл жағдай келесі кестеде
көрсетілген.

Дегенмен инфляцияның осы екі түрі бірімен-бірі тығыз байланысты. Оны
мынадай жүйеліктен байқауға болады:

Айналымдағы артық Тауар мен қызметке Бағаның өсуі
ақша сұранымның өсуі

Еңбек ақының Өндіріс шығынының Бағаның қайта
көбейтілуі өсуі
өсуі

Бағаның орташа өрлеу қарқынына қарай инфляция төмендегідей болып
бөлінеді:
• Бағаның жылдық орташа өрлеуі 10%-ға дейін болса сырғымалы
инфляция болады;
• Бағаның жылдық орташа өрлеуі 10%-дан 50-% дейін болса -
өршімелі инфляция деп аталады;
• Бағаның жылдық орташа өрлеуі 50%-дан жоғары болса шектен тыс
инфляция болып есептеледі;
• Егер, бағаның өрлеу қарқыны бір айдың ішінде 50%-дан асса, ол
тым шектен тыс инфляция болады.
Инфляция елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайына көп зардабын тигізеді.
Олар:
* ақшаның құнсыздануына байланысты халықтың, шаруашылық жүгізуші
сбъектілердің және мемлекеттің барлық қор жинақтары құнсызданады;
* құнсызданған ақшадан “қашу” басталады. Ел, қолда бар ақшасын
тауарға немесе еркін айырбасталатын валютаға ауыстыруға тырысады. Ал, ондай
жағдай, бұрынғы қалыптасқан тұтыну сұрамдылығының құрылымын бұзады,
тауардың жетіспеушілігі пайда болады.
* Инвестициялық белсенділік төмендейді. Ешкім капиталын өндірісті
дамытуға салғысы келмейді. Өндірістің көлемі азаяды, соның салдарынан
жұмыссыздық көбейеді;
* Табысын салық салудан жасыратын бұқпантайшы экономика дамиды;
* Халықтың арсында, бұрын соңды болып көрмеген, байлар мен
кедейлер тобына жіктелу пайда болады, ал бұл, өз кезегінде әлеуметтік
қайшылықтар туғызуы мүмкін.
Сондықтан кезкелген үкімет, инфляцияға қарсы тиісті шаралар қолдануы
тиісті шаралар қолдануы керек. Оның ішінде, бірінші қатардағы мідет,
өндірістің, оның ішінде жоғары және орташа табыскерліктің, дамуын
қамтамассыз ету, олардың өндірген тауарларының сапасын жоғарлатып, бәсекеге
жарамдылығын арттыру болып табылады. Әсіресе қолда бар заттай, не ақшалай
байлықтарды үнемдеу, оның тиімділігін арттыру қажет.
Ұсыныс инфляцмясы – бағаны реттеу процесіндегі ақшалай емес факторлар
әсерінен келесідегідей қарастыруға болады:
1. Бағадағы жетекшілік. Ол 1960 жылдан 1973 жылға дейін байқалған.
Ірі компаниялар соммалары бағаның өзгеруі мен қалыптасуы кезінде
ірі өндірістен қойылған баға соларда немесе локальді
территориялық нарықтың шегінен, яғни сол кездегі ірі компаниялар
бағаны қоюда ірі өндірістерден бағалар алған;
2. Еңбек өндірісінің төмендеуі. Бұл құбылыс 70-і жылдардың екінші
жартысында болған. Мысалы, егер, АҚШ-тың экономикасында
өндіргіштің орташа темпі 1961-1973 жылдары 23%-ы құраса, 1974-
1980 жылдары оған байланысты өндірісте 3,5 және 0,1 % . Басқа
өндірісі дамыған мемлекеттер үшін анологиялық процестер де
болады.
3. Қызмет көрсету соммасының ұлғаюы. Ол бір жағынан, еңбек
өнімділігі баяу өсуімен, екінші жағынан, жалпы өндіріс шығынының
арасындағы мемлекеттік салмақтың көбеюімен сипатталады. Қызмет
көрсету саласына деген жедел сұраныстың ұлғаюы 1960 жылдың ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы саясат
Қазақстан Респуликасы инфляцияға қарсы саясат
Инфляцияның түрлері. Инфляцияға қарсы саясат
Инфляцияға қарсы саясат
Инфляцияға қарсы саясат және оның Қазақстан Республикасындағы қолдану ерекшеліктері
Инфляция және инфляцияға қарсы саясат
Инфляция және ҚР-дағы инфляцияға қарсы саясат
Инфляция және инфляцияға қарсы саясат туралы
Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы саясаты
Инфляция және Қазақстандағы инфляцияға қарсы саясат
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь