Мағжан Жұмабаев (1893-1938)

ЖҰМАБАЕВ Мағжан (Əбілмағжан) Бекенұлы (25.6.1893, қазіргі Солтүстiк Қазақстан облысы Булаев ауданында Сасықкөл басында - 19.3.1938, Алма¬ты) - қазақтың көрнекті ақыны. Сол кездегі дəстүр бойынша əуелі ауыл молдасынан сабақ алады. Бұдан соң əулетті əкесі Бекен Мағжанды Қызылжардағы Бегішов медресесіне оқуға береді. Мұсылмандық орташа дəрежелі білім беретін бұл медреседе бес жылдай оқып, бітірген соң Жұмабаев 1910- 13 ж. Уфа қаласындағы "Ғалия" медресесінде окыды. Осында жүріп "Садақ" журналын шығарысады, оған өзінің өлеңдерін жариялайды. Абайдың өлеңдер жинағымен танысады, татар жазушыларымен достасады, араб, пар¬сы, түрік тілдерін оқып үйренуін жалғастырады. Орыс тілінен сабақ алады. Абай үлгісімен Шығыс һəм Батыс поэзиясынан бірдей нәр ала¬ды. 1913 - 17 ж. Омбыдағы мұғалімдер даярлайтын семинарияда оқып, оны медальмен үздік бітіреді. Омбыда оқып жүрген кезінде сондағы жастармен тізе қосып "Бірлік" әдеби үйірмесін құрып, оның "Балапан" атты қолжазба әдеби журналын редакциялайды. 1917 жылы желтоқсанда Алаш қозғалысының II съезіне қатысты. Съезд шешімі бойынша халыққа білім беру комиссиясының мүшелігіне сайланады. 1917 - 23 жылы "Бостандық туы", "Ақ жол" газеттерінде және "Шолпан" журналында істеп жүріп халық ағарту жұмысына белсене араласады. Бұл кезде Ə. Бөкейханов, А.Байтұрсынав, М.Дулатов секілді көрнекті қазақ зиялыларымен бірге қазақ елінің төуелсіздігін көксейтін "Алаш" қозғалысына белсене ара¬ласады. 1923 - 26 ж. Мөскеудегі көркем-өдебиет институтында оқиды.
        
        
Мағжан Жұмабаев (1893-1938)
ЖҰМАБАЕВ Мағжан (Əбілмағжан) Бекенұлы (25.6.1893, қазіргі ... ... ... ... ... ... - 19.3.1938, Алматы) -
қазақтың көрнекті ақыны. Сол кездегі дəстүр бойынша əуелі ауыл ... ... ... соң ... ... Бекен Мағжанды Қызылжардағы Бегішов
медресесіне оқуға береді. Мұсылмандық орташа ... ... ... ... бес ... ... бітірген соң Жұмабаев 1910- 13 ж. ... ... ... ... ... ... ... журналын
шығарысады, оған өзінің өлеңдерін жариялайды. Абайдың ... ... ... ... ... ... парсы, түрік тілдерін оқып
үйренуін жалғастырады. Орыс тілінен сабақ алады. Абай үлгісімен ... ... ... ... нәр ... 1913 - 17 ж. ... мұғалімдер
даярлайтын семинарияда оқып, оны медальмен үздік бітіреді. Омбыда оқып
жүрген кезінде сондағы ... тізе ... ... ... ... ... ... атты қолжазба әдеби журналын редакциялайды. 1917 жылы
желтоқсанда Алаш ... II ... ... Съезд шешімі бойынша
халыққа білім беру ... ... ... 1917 - 23 ... туы", "Ақ жол" ... және ... журналында істеп жүріп
халық ағарту жұмысына белсене араласады. Бұл ... Ə. ... ... ... көрнекті қазақ зиялыларымен бірге қазақ
елінің төуелсіздігін көксейтін ... ... ... ... 1923 -
26 ж. ... ... ... оқиды.
1927 - 29 ж. Бурабай, одан соң Петропавлда мұғалімдік, оқытушылық
қызметтер атқарады. 1924 ж. Мəскеуде, 1922 ж. ... 1923 ж. ... ... ... ... үшін оған ұлтшыл, түрікшіл деген айып тағылып,
шығармаларының бұдан былай баспа бетін көрмеуі талап ... 1929 ж. ... ... қамалды, 10 жыл айдауға кесілді. 1936 ж. М. Горькийдің
көмегімен босатылып, кейіннен қайтадан қамалды. 1938 ж. 19 ... ... ... қаза ... ... ... ... Қызылжар
медресесінде оқып жүргенде айналыса бастайды. 1912 ж. Қазан шаһарында
Жұмабаевтың "Шолпан" атты ... ... ... ... Осы жинағымен ол
қазақ поэзиясының көгінде ... таң ... ... ... Жас ақын
тұңғыш өлеңінен бастап əлеумметтiк тақырыпқа ден ... ... ... ... ... толғанды. Абай поэзиясының өшпес
маңызын бірден таныды, оны "хакім" деп атап, ұлы ақынның "мың жыл ... ... ... жаңа ... ... ... ... жəне Шығыс рухани
қазынасын тоғыстыру, сабақтастыру негізінде қазақ поэзиясын тақырып, түр
мен мазмұн жағынан ... ... ел ... ... мөселелерге ой
жіберді ("Шын сорлы") халқын өнер білімге шақырды ... ... ... "Өнер-білім қайтсе табылар", "Балалық шақ", "Қазағым", "Қарағым",
"Осы күнгі күй", "Мен сорлы"). ... ... әйел ... тақырыбына
арнады ("Жас келін", "Зарлы сұлу", "Сүйгеніме", "Алданған ... ... ... ... ақтық демі біткенге дейін Ж. ұлт-азаттық,
ұлттық тақырыпта үзбей толғанды, оны өз поэзиясының ... ... ... тап, ... ... баршасын түгел әлемдік мәдени жетістіктерге қол
артуға үндеу табиғи ... бұл ... кім ... ... ... қандай күш
кедергі деген сауалға ұласты, басты кедергі - ... ... ... ... ... бұл ... ... жердің табиғатын тамашалаудан барып
қайран жердің ендігі күні не болады ... ... ... ... ... қаны ... ... сулы өл-кені жаулап жатқан қара шекпенді
отаршылдыққа ... ... оты ... ... ... жерім - Сасықкөл").
Ақын халқымен ... ... ... ... ... ... əуенге бөленген жорық идеясы туды ("Жарыма", "Есімде... тек
таң ... ... жан", "Мен ... ... т.б.). Мағжан
шығармаларындағы романтикалық сарын, өсіресе, оның ... ... ... айқын көрінеді. Ол символизм болашақ пердесін ... ... ... ... ... салу ... емес,
ақындардың қолында деген қағидаға көміл ... ("От", ... ... жан", "Айға", т.б.). Символизм арқылы қазақ өлеңінің
нақышын байыту бағытында Мағжан салған олжаны айырықша атау ... ... ... ақын ... соны ... тауып, қазақ жырын
күйше күмбірлетті. Жұмабаев поэзиясындағы құнарлы ... бірі — ... ... ... ... ... ерте ... алған. Жұмабаевтың
дүниетанымына Қызылжардағы М. Бегішов медресесінде оқуы көп ықпал еткен. М.
Бегішов ... ... ... ... ... адам. Ол жас өрен
жүрегіне түрікке деген бауырмалдық сезім туғызды. ... 1912 ... ... ... мен ... ... ... жерін олжалау
мақсатымен соғыс ашқанда Орталық Азиядан жалғыз дауыс көтерген Мағжан
болатын. ... ... ... ... ... ... ... "Орал тауы" өлеңінде: "Қосылып батыр түрік ... ары, ... ... кесіп тізгінге орал", — деп саңқылдап түрған жас
өренді көресіз. Ерекше атап ... бір жəйт — ... ... ... ... ... ... Ататүрік бастаған азаттық қозғалысына үн қосуы.
Мұнда реалистік һəм романтикалық сарындар ... ... ... отырады.
Түрік тақырыбы, сайып келгенде, ұлт-азаттық тақырыбы айдынына құяды,
отаршылдыққа қарсы ... ... ... ... ("Орал тауы",
"Алыстағы бауырыма", "Жер жүзінде", ... ... "Тез ... ... бір сауында", "Орал"). Сондай-ақ, Мағжан "Пайғамбар"
өлеңінде "Ғүн — ... арғы ... ... ... атты ... — ер ... бесігі ғой" деп асқақ рухпен жырлаған. Мағжан
қазақ, жалпы Орталық Азия ... ... ... ... ... ... сонау ғүннан басталатын түркі халықтарының ерлігін паш
еткен. Жұмабаев ... ... ... тереңдетті, жүректің ең нəзік
пернелерін сөйлетті, адамның небір тылсым сезімдеріне тіл бітіре білді. Бұл
қасиет оның əсіресе, махаббат лирикасына тəн ... жан ... ... әлемдік поэзияда экологиялық тақырыпты жырлаушылардың біріне
жатады. О л техникалық прогреске қарсы болған жоқ, ол оның ... ... ... бұзуына қарсы еді. Ол табиғатты ... ... ... ... ... жер ... ... айырылып
қалмауға үндеді. Жұмабаев қазақ поэмасының баяндау стилін, шешендік ... ... ... ... ... бірі ... Ол ... поэмасын
суреткерлік арнаға бұрды. Адам ... ... ... ... ... даму ... ... шеберлікпен кестелеп
өрнектей білді. Мағжан поэмаларына ... ... пен ... ... ... тəн. Жеке адам мен ұлт ... драмалық сюжетте
үйлестіріп, ширықтыруға жеткізіп, ... зор ... ... қол ... ... ... ... қиясында",
"Қойлыбайдың қобызы", "Өтірік ертегі", "Шын ертегі"). Ақынның жəне ... ... ... беріле істеген қызметі — педагогика саласы. Мектеп
оқушыларына, мұғалімдерге арнап ... (1922, 1923), ... ана ... ... ... (1925) ... жариялады. Ақан Сері,
Базар жырау, Əбубəкір Диваев туралы зерттеу еңбектер жазып, ауыз ... ... ... ... саласына үлкен мəн берді. И.Гете,
Г.Гейне, Əбу Фирас, А.В. Кольцов, М.Ю. Лермонтов, А.А. Фет, И.И. ... ... А.А. Блок ... А.М. Горький, В.В. Иванов, Д.Н. Мамин-
Сибиряк, т.б. əңгімелерін қазақ тіліне ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмабаев Мағжан Бекенұлы11 бет
Мағжан Жұмабаев өмірі9 бет
Мағжан Жұмабаев, Мағжанның өлеңдері4 бет
Мағжан Жұмабаевтың өмір жолы4 бет
Мағжан жұмабаевтың өмірбаяны3 бет
Қазақтың «бес арысы» атанған зиялылар ілімдеріндегі еркіндік мәселесі45 бет
Мағжан Жұмабай(Әбілмағжан) Бекенұлы6 бет
Ілияс жансүгіров 1894-19383 бет
А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев жайында қысқаша мәліметтер6 бет
А.Байтұрсынов, М.Жұмабаев,Ж. Аймаутовтың этнопедагогика жөніндегі көзқарасы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь