Карбонизделген сорбенттің регенерациялық және жара жазушы қасиеттерін зерттеу

КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Сорбент және оның түрлері
1.2 Сорбциялық әдістердің қолданылу салалары
1.3 Карбонизделген сорбенттер және олардың қасиеттері
1.4 Карбонизделген сорбентті таңғыштар және медицинада қолданылуы
2 ЗЕРТТЕУ МАТЕРИАЛДАРЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
2.1 Зерттеу материалдары
2.2 Зерттеу әдістері
3 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
3.1
3.2
ҚОРЫТЫНДЫ
БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТУЛАР
ГЛОССАРИЙ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ҚОСЫМША
Сорбент (латын тілінен sorbens — сіңіргіш) – қоршаған ортадан газдарды, еріткіш заттарды және булардың таңдап сорбциялаушы немесе сіңіргіш, қатты денелер мен сұйықтықтар.
Ең алғаш сорбенттер ежелгі египеттіктер және гректер, Қытай және Месопотамия халқы қолданды. Сары ауру, дизентерия және ағзаның барлық қызметін жақсарту мақсатында пайдаланылды. Барлық адамзатқа белгілі, ертедегі шипагер Авиценаның еңбектерінде сорбциялық процестер туралы керекті мағлұматтар жазып қалдырған. Заманауи медицинаның практикасында ағзаны тазалау проблемасымен айналысуларына көп бола қойған жоқ. Табиғи сорбенттерді пайдалану өткен ғасырдың 30-шы жылдарында басталды. Көптеген ғалымдар табиғи сорбенттердің біртекті пайдасын тәжірибе жүзінде дәлелдеп көрсетті. Осы уақытта мамандар адам ағзасы үшін сорбенттерді пайдаланудың екі бағытын көрсетті: 1) тазалау әдісі; 2) адам үшін қатерсіз препараттар дайындады. Бұл жұмыспен шет ел және орыс ғалымдары айналысты.
Сорбенттің екі түрі ажыратылады: 1) абсорбент, 2) адсорбент.
Абсорбент (лат. absorbeo — сіңіру) газдар немесе сұйық ортадағы (ерітіндідегі) заттарды өзінің барлық массасымен сіңіруге, соруға қабілетті және бойына судан, ауадан иондар мен молекулаларды сорып алатын сұйық немесе қатты зат. Абсорбент бұл жағдайда абсорбат деп аталатын сорбатты жұтады. Мұндай спецификалық орындарға мысал ретінде абсорбент беті немесе абсорбенттегі белгілі химиялық байланыстарда жұмыс жасай алады. Абсорбаттың сұйық абсорбатта орналасуы ерітіндіде физикалық типтердің әрекетінің нәтижесінде байланысады: диполь-диполь, лизосомалар диполь-индуцирленген диполь лондоновты дисперсионды күштер. Барлық сорбциялық әдістерде абсорбатты су ортасынан жою қажеттігі ескерілген. Абсорбциялық сұйықтықтың әрекетінің әсері абсорбаттың су фазасында еруі және абсорбенттің химиялық потенциалы немесе бірдей белсенділік көрсетілгенде анықталады. Абсорбаттың екі сұйық ортада бірдей еруі нәтижесінде абсорбат концентрациясы және теңдей орналасуы болады. Дәстүрлі гемодиализді абсорбция процесі ретінде қарастыруға болады. Нәтижеде абсорбент ерекше диализденген мембрана қанынан бөлектенеді. Бөлетін мембрана кезінде абсорбцияланған сұйықтық тазаланған су фазасымен араласпауы қажет. Мысалы: абсорбция әдісі бірінші типті әдіспен қосылғанда фторланған көмірсутектер оксигенация қаны болып табылады. Бұл байланыстар өзіндік ауыр (ρ 1,7-1,9 г/см3), өте төмен когеиялық энергиямен байланысқан химиялық инертті сұйықтықтарды, практикалық жұмыстарда толығымен басқа да сұйықтықтарда ерімеуін қадағалайды. Фторланған көмірсутектер ерітіндіден көмір қышқыл газын тазалап, оттекпен қанықтырады. Фтор құрайтын байланыстарда еріп және сол уақытта артық ерітілген оттегі қанға өтеді де көмірқышқыл газының артығын қаннан жояды. Абсорбаттың сұйықтықтарда жақсы еритін қасиетін байқауымызға болады
1 Сорбенты и их клиническое применение: Пер. с анг./Под ред. К.Джиордано.-К.: Выща шк.Головное изд-во, 1989.-400с.
2 Сорбенты и сорбционные процессы.-Ленинград: ЛТИ, 1989.-179с
3 Сорбенты и сорбционные процессы.-Ленинград: ЛТИ, 1990.-185с
4 Petrov N., Budinova T., Razvigorova M., Ekinci E., Yardim F., Minkova V. Preparation and characterization of carbon adsorbents from furfural // Carbon — 2000. — V. 38, № 15. — P. 2069—2075
5 Polovina M., Babic B., Kaluderovic B., Dekanski A. Surface characterization of oxidized activated carbon cloth // Carbon −1997. — V.35, № 8. — P.1047-1052
6 (Қ.Күзембай., Қ.Досымов Гетерогендік катализге кіріспе оқу құралы алматы «қазақ университеті»2013-176 бет).
7 (Фармокология спорта / Горчакова. А., Гудивок Я.С., Гунина Л.М. под.общ.ред. С.А.Олейника: Олимп. л-ра, 2010. – 640 с.).
8 Николаев В. Г., Михаловский С. В., Николаева В. В., Оле¬щук А. М., Лисничук Н. Е. Энтеросорбция: состояние вопроса и перспективы на будущее // Вестник проблем биологии и медицины. — 2007. — Випуск 4. — С. 7-17.
9 Беляков Н. А., Соломенников А. В. Энтеросорбция (введение в проблему). — Л., 1990. — 35с.
10 Pillet, S.; Souhassou, M.; Lecomte, C.; Schwarz, K. и др. Acta Crystallograica A (39, 1983-) (2001), 57, 209—303
11 Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Химия. Н.Нұрахметов, А.Ниязбаева, Р.Рысқалиева, Н.Далабаева. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 336 бет
12 Кельцев Н.В. Основы адсорбционной техники М.: Химия, 1984.592с.
13 Дзисько В.А // Получение, структура и свойства адсорбционов Л., 1983. С 311-317
14 Сорбенты и их клиническое применение: Указ.лит. 1978-1982гг. / Сост. Иохвидович И.Г.-Харьков:ХГНМБ, 1982.-41с.
15 Природные сорбенты Дальнего Востока/отв.ред. В.Т.Быков.-М.: АН СССР, 1958.-128Сс.)
16 Бузаева М.В., Климов Е.С., Кириллов А.И. Физико-химические свойства природных сорбентов Ульяновской области // Башкирский химический журнал. – 2010. – Т. 17. – № 4. – С. 37–40.
17 Глинка Н.Л. Общая химия. — 22 изд., испр. — Ленинград: Химия, 1977. — 719 с.
18 Природные сорбенты и комплексоны в очистке сточных вод / Е. С. Климов, М. В. Бузаева. – Ульяновск : УлГТУ, 2011. – 201 с.
19 Вирусология, иммунология, генетика, молекулалық биология. Орысша-қазақша сөздік. –Алматы, Ана тілі, 1993.
20 Биохимия человека: В 2-х томах. Т. 1. Пер. с англ.: - М.: Мир, 1993. - 384 с., ил.
21 Сыздықбаев М.І Модификацияланған кальций-магний силикофосфатты сорбенттерін синтездеу үрдісінің технологиялық негіздер» автореферат, Алматы 2010
22 Сыздықбаев М.І Модификацияланған кальций-магний силикофосфатты сорбенттерін синтездеу үрдісінің технологиялық негіздер» автореферат, Алматы 2012
23 Вестник КазГУ, серия химия, Алматы 2005, №1 А.С.Құрманбеков, А.А.Жұбанова, Р.М.Мансурова. Жоғары температурада карбонизделген сары өрік қабығы және микроорганизм клеткалары негізінде алынған биосорбенттердің ауыр металдарды сорбциялау қабілетін зерттеу
24 Вестник КазГУ, серия химия, 2013, №1 Ж.А.Таттибаева, С.М.Тәжібаев, Қ.Б.Мұсабеков, Р.Медетхан, Ж.Мұстапаева, Г.К.Қайырманова Rhodotorula glutinis ашытқы жасушаларының негізінде металл иондарының сорбенттерін алу.
25 Кучин, А.В. Способ получения абсорбента для очистки водных поверхностей от загрянений нефтью, нефтепродуктами и органическими растворителями / М.Ю Магний В.А Демин и др. РФ.- № 96105798/25. Заявлено 26.03.1996 опубл 27.11.1997. Бюл № 3
26 Паронян В. Х. Технология и организация производства жиров и жирозаменителей. – М.: Пищепромиздат, 2007. – С. 512-514.
27 Калошин Ю. А. Технология и оборудование масложировых предприятии. – М.: Академия, 2002. – С. 363-365
28 А.А.Лурье Сорбенты и хроматографические носители москва издательство «химия»1972
29 Карнаухов А.П. Адсорбция. Текстура дисперсных и пористых материалов. — Новосибирск: Наука. 1999. — 470 с.
30 Грег С., Синг К. Адсорбция, удельная поверхность, пористость. - М.: Мир, 1984. - 310 с.*
31 Ә.Қ.Қоқанбаев Сорбциялық құбылыстар оқу құралы алматы «Қазақ университеті»2001
32 Интенсификация двухступенного фильтрования с применением угольно минерального сорбента / Л.А. Кульский, Ю.И. Тарасевич, Е.А. Шевчук, З.Г. Иванова // Химия и технология воды. - 1990. - 12, № 1.-С. 15-18.
33 Еськов А.П. Механизм повреждающего действия бактериального эндотоксина / А.П. Еськов, Р.И. Каюмов, А.Е. Соколов // Эфферентная терапия.-2003.-Т.9, №2. -С. 71-74.
34 Беляков, Н.Ан Адсорбенты. Каталог - справочник / Н.А. Беляков, С.В. Королькова. -Л.: Центр сорбцион- ных технологий, 1997. -76 с.
35 Кукенов М.К., Рахимов К.Д., Аверина В.Ю., Гемеджиева Н.Г. Лекарственные растения Казахстана и их использование. Под науч. ред. Кукенова М.К.; Ин-т ботаники и фитоинтродукции. - Алматы : Гылым, 1996. - 344 с.
36 Самылина И.А., Аносова О.Г. Фармакогнозия: учебное пособие: атлас в 2 т. - М., 2007. - Т.1. - 192 с.; Т.2. - 384 с. 5 Гаев П.А. Энтеросорбция как метод эфферентной терапии / П.А. Гаев, О.Ф. Калев, А.В. Коробкин. - Челябинск: ЧелГМА, 2001. -56 с. 6 Боковикова Т.Н. К вопросу о стандартизации лекарственных средств из группы энтеросорбентов / Т.Н. Боковикова, И.В. Жарикова. Е.П.
37 Алюшин М.Т. Общие сведения о синтетических полимерах, применяемых в технологии лекарств / М.Т. Алюшин // Синтетические полимеры в отечественной и фармацевтической практике / Под ред. А.И. Тенцевой. - М.: Медицина, 1974. -С. 5-26. 8 Земсков В.С. О возможном механизме лечебного эффекта энтеросорбции / В.С. Земсков, М.Е. Шор- Чудновский, Н.Т. Картель // Клинич.хирургия. -1988. -№ 3. -С. 61-62
38 Буханов В.Д., Везенцев А.И., Шапошников А.А., Скворц В.Н. ов, Зуе Н.П.в, Козубов Л.А., Во- ловичев Н.А. а, Фролов Г.В. Применение фитоаскорбоминералосорбента при колибактериозе телят и дизентерий свиней // Научные ведомости. Серия Ествественные науки. – 2010. – № 9 (80). Выпуск 1.
39 Айзенман Б.Е. Сравнение антибиотиков, образуемых микроорганизмами и высшими растениями (сходство и различия)/ Б.Е. Айзенман // Фитонциды. Роль в биогеоценозах, значение для медицины: Мат-лы 8 Совещания. – К.: Наукова думка, 1981. – С 22-28.
40 Духанин И.А., Балдаев Н.С., Балдаев С.Н. Бурятская, Технология получения и применения сухо- го экстракта подснежника, как антигельминтного средства. – Улан – Удэ. – 2010.
41 Функнер Е.В., Жданова С.В., Ефимова Н.П. и др Динамика выделения пентафага из организма здорового человека при пероральном и ректальном приемах // Вакцинопрофилактика в XXI веке: Ма- тер. Научн.-практ. Конф. Зап. – Урал. Региона. - Пермь: Перм. гос. мед. Академия. – 2000. – С. 116-117.
42 Блатун А.А. Возможности современных мазей в лечении гнойных ран, пролежней, трофических язв // Фармацевтический вестник. – 2002. – № 3. – С. 18.
43 Гаркави А.В. Раны и раневая инфекция // Медицинская помощь. – 2000. – № 5. – С. 3-7.
44 Куликова М.В., Лекарственные растения Подмосковья: Интродукционные, экологические и об- разовательные аспекты: автореф. дисс….кандидата биол. наук – Москва, 2001. – 204 с.
45 Луконина Н.В., Применение препаратов лекарственных растений для лечения и профилактики колибактериоза новорожденных телят: автореф. дисс….кандидата биол. наук - Новосибирск, 2001. – 116 с.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Кадыров Абылай
КАРБОНИЗДЕЛГЕН СОРБЕНТТІҢ РЕГЕНЕРАЦИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ЖАРА ЖАЗУШЫ ҚАСИЕТТЕРІН
ЗЕРТТЕУ
Дипломдық ... - ... ... ... ... | |
| ... ... | |
|1 ... ШОЛУ | |
| ... |
| |.... | ... ... және оның түрлері | ... ... ... ... салалары | ... ... ... және ... ... | ... ... ... ... және ... | |
| ... | |
|2 ... ... МЕН ... | ... ... ... | ... ... әдістері | |
|3 ... ... ЖӘНЕ ... ... | ... | | ... | | |
| ... | |
| ... МЕН ... | |
| ... | |
| ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ | |
| ... | ... ... және оның ... ... ...  sorbens — сіңіргіш) – қоршаған ортадан
газдарды, еріткіш заттарды және ... ... ... немесе
сіңіргіш, қатты денелер мен сұйықтықтар.
Ең алғаш сорбенттер ежелгі ... және ... ... ... ... қолданды. Сары ауру, дизентерия және ... ... ... ... ... Барлық адамзатқа белгілі,
ертедегі шипагер Авиценаның ... ... ... ... ... жазып қалдырған. Заманауи медицинаның практикасында
ағзаны тазалау проблемасымен айналысуларына көп бола ... жоқ. ... ... өткен ғасырдың 30-шы жылдарында басталды. Көптеген
ғалымдар табиғи сорбенттердің біртекті пайдасын ... ... ... Осы ... ... адам ағзасы үшін сорбенттерді ... ... ... ... әдісі; 2) адам үшін қатерсіз препараттар
дайындады. Бұл ... шет ел және орыс ... ... екі түрі ажыратылады: 1) абсорбент, 2) адсорбент.
Абсорбент (лат. absorbeo — сіңіру) газдар немесе ... ... ... ... барлық массасымен сіңіруге, соруға қабілетті
және бойына судан, ауадан иондар мен ... ... ... ... қатты зат. Абсорбент бұл жағдайда абсорбат деп аталатын сорбатты
жұтады. Мұндай спецификалық орындарға ... ... ... беті ... белгілі химиялық байланыстарда жұмыс жасай алады. Абсорбаттың
сұйық ... ... ... ... ... ... байланысады: диполь-диполь, лизосомалар ... ... ... ... ... ... ... су ортасынан жою қажеттігі ескерілген. Абсорбциялық сұйықтықтың
әрекетінің әсері абсорбаттың су фазасында еруі және ... ... ... бірдей белсенділік көрсетілгенде анықталады. Абсорбаттың
екі сұйық ортада бірдей еруі ... ... ... ... орналасуы болады. Дәстүрлі гемодиализді абсорбция процесі ретінде
қарастыруға болады. Нәтижеде абсорбент ... ... ... қанынан
бөлектенеді. Бөлетін мембрана кезінде абсорбцияланған сұйықтық тазаланған
су фазасымен араласпауы қажет. Мысалы: ... ... ... ... ... фторланған көмірсутектер оксигенация қаны ... Бұл ... ... ауыр (ρ 1,7-1,9 ... өте ... ... ... химиялық инертті сұйықтықтарды,
практикалық жұмыстарда толығымен ... да ... ... ... ... ... көмір қышқыл газын
тазалап, оттекпен қанықтырады. Фтор құрайтын байланыстарда еріп және ... ... ... оттегі қанға өтеді де көмірқышқыл газының артығын
қаннан жояды. Абсорбаттың сұйықтықтарда жақсы еритін ... ... ... ... 1) Адам мен ... дене құрылысындағы
сіңіргіш құрылымдарға: жасушалардың биологиялық жарғақтары (мембраналары),
арнайы (жасушалар микробүрлері) және ... ... 2) ...... ... ... беткей жатқан
жасушаларының плазмолеммалары жатады.
Абсорбция дегеніміз – сорбент массасына диффузия арқылы газ енгендегі
сорбция құбылысы. Ол берілген бір ... ... ... бір ... еру ... ... Фаза араларындағы заттың таралуы Генри
заңына бағынады. ... ... ... ... ... Мысалы, өнеркәсіптегі тұз қышқылын өндіру толығымен хлорлы
сутек ... ... ... құбылысына негізделген. Нақ осы құбылысқа,
яғни газдардың абсорбциясына сүйеніп газдарды ... ... ... ... ... әр ... белгілі бір заттарды ғана (мысалы, су, сұйық
зат, қышқылдардың, сілтілердің сулы ... ... ... ... Мұндай қасиет газ қоспаларын бөлуде және тазалауда немесе дайын өнім
алуда қолданылады. ... ... ... ... ... ... абсорбент, көлемді сіңіргіш зат — бойына cудан, ... ... ... ... алатын сұйық немесе кеуекті қатты зат [2].
Адсорбент – оған тиген газдардың немесе сұйықтықтардың (белсендірілген
көмір, цеолиттер, силикагельдер, вермикулит, ... ... және ... ... ... алюминийдің), кеуек металлдар, табиғи
минералдар, ... ... ... ... ... ... ... табиғи немесе жасанды материалдар. ... ... ... қатты дамыған бетіне сіңіргіш зат. Адсорбенттер медициналық
сорбенттер арасында кеңінен таралған. Шектік бөлімде адсорбенттер сорбцилық
заттарды ... Бұл ... ... ... ... ... ... Көбінде мынадай түрлері таралған: белсендірілген
көмір, алюминийдің белсендірілген оксиді, силикагель, кремний диоксиді [3].
Белсендірілген көмір – ... ең ... ... ... у мен уыттың сіңуіне жол бермей, адсорбция жасайды. ... ... ... ... қолданылуы: ішекте ашу және шіру үдерістерімен
қоса жүретін, асқазан-ішек ауруларында ... ... ... ... ... ... және асқазан-ішек жолындағы шырыш
секрециясында; іш өткенде; қатты уланғанда ... ... ... ауыр ... ... ... ... бар ауруларда (
токсемия және ... ... ... ... ХПН
(гиперазотемияда); алкалоидты-абстинентті синдромда); онкологиялық ауруы
бар науқастар сәуле және химиялық ем ... ... ... ... ... жұқпаларда; дизентерияда; сальмонеллезда; бауыр
циррозында; рентгенмен тексеруге дайындық жасағанда (газдың түзілуін ... ... ... ... ... байланысу қабілетінің
жүзеге асуынан беткейлік ... ... ... ... химиялық табиғатын өзгертпей). Газдарды, уыттарды, алкалоидтарды,
гликозидтерді, ауыр металлдардын тұздарын, салицилаттарды, ... ... ... олардың асқазан-ішек жолынан сіңуін азайтады ... ... ... ... ... ... Қышқылдарды және
сілтілерді (оның ішінде темір тұздарын, цианидтерді, малатионды, метанолды,
этиленгликольды) аз сіңіреді[5].
Силикагель – өндірістік көлемде көп тараған ... ... ... адсорбенттердің бірі –кремний оксиді. Кремний оксидінің бірнеше
түрлері бар. Ол ... ... және ... ... ... Кристалдық
модификациялардың қайта түрлену мүмкіншіліктері температуралық ... ... ... ... келеді. Силикагель қаңқасының беттік
қабатының тетраэдрлік ... ... SI – OH ... ... ... олар ... ... және адсорбциялық
қасиеттеріне ерекше әсерін тигізеді.Өндірісте силикагель төрт маркалы болып
шығарылады: КСМГ (түйіршіктелген ірі ... МСМК ... ... ... ШСКГ ... ШМСГ ... ... деп аталады.
Силикагельдің басқа ... ... ... ... оксиді, цеолиттер), регенерациялануының төменгі температурада
жүргізілуі, қышқылдық ортаға және ... ... мен ... жоғарылығы әрі арзандығы оның артықшылық тұстарын сипаттайды
[26].
Энтеросорбент (SiO2) – кремний жерде ең көп тараған ... ... де оның ... SiO2 жер ... 50% көбін құрайды. Өте таза
кристалдық ... ... ... құм және ... ... және таулы
хрусталь ретінде белгілі.
Төртінші негізгі топтың ... ... ... элементі кремний.
Кремний, жаратылыста таралуы жағынан салмақ проценті бойынша оттектен кейін
екінші орын ... ... ... заттардың құрамындағы негізгі
элемент болатын болса, кремний жер қыртысын түзетін минрералдық ... ... ... ... жаратылыста қосылыстар түрінде ғана
болады, ол қосылыстары: кремний диоксиді SiO (кварц, құм), жер ... ... ... ... ... шпат, слюда, каолин ... ... үш ... бар: 28 Si (92,27%) 29 ... 30 ... алу ... ақ ... ұсақ құмды магниймен араластырып
қыздырады: SiO+2Mg=2MgO+SiH=-372кДж/моль [7].
Кремнийдің MgO және реакцияласпай ... ... ... ... шыққан
массаны тұз қышқылымен және фторсутек қышқылымен әрекеттейді. Магнийдің
орнына ... ... ... ... ... ... ... амофрты кремний сұр түсті ұнтақ зат, тығыздығы 2.35
г/ см -ке жуық. Кремнийді балқыған металда ерітіп ... ... ... онда ... кремний түзіледі; бұл болат сияқты сұр, металдық жылтыры
бар, қатты кристалдық зат, ... ... ... ... 3s 3p, оның ... sp – гибридизация болады. Кремний түрлі
құймалардың құрамына араластыруға ... ... ... ... ... табиғи көмір, олардың өңделген өнімдерінен,
кокс қабығы, ағаш-өсімдіктер және жеміс дақылдарынан алынған ... ... ... адсорбенттер белгілі. Активті көмір негізіндегі
адсорбенттер әр түрлі процестердегі зиянды ... ... ... зиянды газдар және сұйық орталардағы құнды
металдарды бөліп алуда кеңінен ... ... ... ... ... ауыз суды ... және ... қан тазалау т.б. кеңінен
қолданылады. Қазіргі кезде ... ... ... жаңа ... ... ... әдістері қолданылуда.
Әртүрлі қатты табиғи сорбенттердің бетінде көмірсутек ... ... ... түзілуі жаңа сорбенттер синтездеуге ... ... ... ... ... ... ... және
активтілігін жоғарылатуға болады. Бұл газдарды адсорбциялау процестері үшін
қажетті катализаторды таңдауға жаңа жол ашады, ... ... ... ... қабілетінің заңдылықтарын зерттеуге
мүмкіндік береді [8].
Нефрологтар хирург-трансплантологтармен жұмыс жасауда маңыздылығы зор
әсері күшті,бірақ ... ұзақ ... ... келмейтін бүйректерді емдеу
жолдарын ашты. Европада және ... ... ... ... ... да өлім болатыны белгілі.
1977жылы АҚШ-та 37100 науқасқа созылмалы ... ... ... және гемодиализ немесе бүйрек ... ... ... ... құны 902 млн. ... Соңғы есептеулер бойынша жылдық
құны 2,3 млрд. долларды қамтиды. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек 1976
жылы 74,1% ... 12775 ... ... науқастар, гемодиализ бен емдеу
жүргізілді. 23,7% ... 4076 ... үй ... ... ... 2,27 % ... 378 науқас перитонеальді диализ арқылы емделді.
Сонымен ... 1976 жылы 3504 ... ... ... ... ... ... әдісі және иммунодепрессанттардың
қолданылуы жанама және күрделі әсерлерге алып ... Ең ... ... ... ... ... бірнеше түрі бар екені, яғни
интраалюминий сұйықтығын жою адам және ... ... ... өмір ... табылады. Бұл бөлімде энтеросорбенттің қолдану жағдайын қарастырамыз.
Бұл үшін бүйрек орнына тоқ ішекті пайдаланудың 4 әдісі ... ... ... ... ... ... пайдалану; 2) азотты қоқыстарды
қайталап қолдану негізінде топырақ бактерияларының ферменттерін ... ... ... ... ... қолдану; 4) гастроинтестинальді
диализ (диареяны емдеу). Сорбциялық ... ... ... ... мен
шығарылу әрекеттерімен уремияны емдеу клиникалық және тәжірибелік модельдер
болып табылады. Асқорыту каналы гипертрофиялық болса, бірақ ... ... ... ... ... ... қалдықтарды жою үшін
энтеросорбенттер қолданылады, себебі токсиндер ... ... ... ... ... ал сорбенттер осы керек емес заттарды жұтуға
қабілетті болу керек. ... ... ... ... диализ
зерттегенде күн сайын тік ішектен 71г зәр, 2,9 креатинин, 2,5 зәр ... ... ... Бірақ дәлелденбесе де бұл уремиялық токсинді заттар
бүйректен айырылған адамның ішектегі ... ... ... ... ... Егер адам ... ... онда уремиялық зиянды керек
емес заттардың тәуліктік көлемі аздап гемо- және перитонеальді ... ... ... Диализге қосымша ретінде сорбциялық ... ол ... ... 6 г зәр, 500 мг ... 300 мг зәр қышқылын,
800 мг ... ... ... Тым ірі ... өзі ішектегі
сорбент әсерінен жойылады. Х.Ятцидистің мәлімдеуінше, ... ... ... ... гуанидин мен органикалық қышқылдар
туынды ретінде ... Ішек ... ... ... мен
гормондар ағзадан сорбциялануы және шайылуы мүмкін. Т.Разенен мысалында,
уремиямен ... ... ... және ... ішек ... диализ жолымен алды [9].
Алюминийдің белсендірілген оксиді – ... өнім ... ... ... 1 - 1 5 % ... 1 г сіңірілген фтордың 40-50 ... ... ... ... ... ... ... кептіргіші
ретінде қолданылады. Әдістің алыну тәуелділігіне байланысты оның алынуы
катион немесе анион ретінде ... ... алу үшін ... ... ... ... ... де, алюминий гидроксиді толығымен
тұнбаға түскенінше, сосын қыздырады.
Алюминийдің белсендірілген оксидінің бірнеше ... бар. ... өнім ... ... ... ... ... 1) [30].
Кесте 1. Алюминий белсендірілген оксид өнімінің классификациясы
|№ |Тип ... |
|1 ... ... ... |Фторды жоюға және фторлы ауыз суды тазалауға |
| ... және ... |
| ... ... | |
|2 ... тотығына |Антрахинонның қалыптасу потенциалын және |
| ... ... ... ... ие. ... | ... ... ... ... ... алу |
| | ... адсорбент есебінде қолданылады. |
|3 ... ... ... ... ... ие және |
| |тасымалдаушысына ... ... ... |
| ... | |
|4 ... регенерациясына|Табиғи газдың күкірт тазалаушысы ретінде |
| |арналған ... газ ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ...... ... ... ... ... келтіріп, сыртқы ортаның күрделі жағдайларына
шыдамдылығын арттыруда ... ...... ... орны ... азықпен бірге берілетін қоспа. Цеолитті ... ... ... ... ... жақсартып, қарындағы азықтың тиімді қорытылуына,
жануарлардың тірі салмақтарының артып, мал дәрігерлік қызмет шығынының
азаюына зор ... ... ... бұл ... оның ... бір
дәрежеде адсорбциялық, ионалмасулық және ... ... ... негізделген. Адсорбциялық механизм арқылы ішек-қарын жолынан
артық сұйықтық жойылады, азықтың ... ... ... ... ... ... ... тиімді бағыт алады. Цеолит – кристалды, арнайы
бір өлшемді тесіктер мен ішкі ... ... Ішкі ... ... ... ... ... бейорганикалық,
органикалық заттарға адсорбент бола алады. Ауыр металдардың бірқатары бауыр
мен бүйрек ұлпаларына ... ... ... ... алып ... ... 2 есеге жуық төмендету кезінде цеолиттің ролі ерекше.
Цеолиттің ... ... жолы ... металл тұздарымен қатар,
микотоксиндермен ... ... ... улы ... ...... саз ... сирек аргилитті,
өте айқын коллоидты, соның ішінде ... ... ие. ... ... бірі – ... ... ... жан-жақты әсер
етуі. Мұның өзі таз қарындағы ... ... ... таз қарын
микрооргнаизмдерінің саны мен қызметінің жоғарылауына әсер ... ... ... шыны мен күлдің су бассейіндерінде диагенетикалық
өзгеріске түсуі ... ... ... Табиғи сорбенттер өзінің бетіне
және ішкі ... ... ... ... ... ... ... белсенді түрде адсорбциялай алады. Ауыр металл тұздарының зиянды
әсерін ... ... және ... шығаруда арзан табиғи
сорбенттердің ... зор ... ... ... ... Берілген дененің (заттың)
дисперстілік дәрежесі жоғарылаған сайын, ол өзінің ... ... ... көп ... ... ... немесе газ қалпындағы заттардьщ қатты
дене немесе сұйықтың бетіне өздігінен жиналып, шоғырлана ... ... ... деп ... Әдетте өзіне басқаны сіңіруші затты –
сорбент, ал оған сіңірілетін затты сорбтив деп атайды. Ал ... ... ... ... ... ... терең
сіңуіне байланысты және ондағы пайда болатын өзара әсер мен ... ... ... ... ... ... Егер ... тек беткі қабатында ғана жүретін болса, онда оны адсорбция деп
атайды. Мұнда да ... ... ... ал ... затты адсорбтив
деп атайды.
Сорбент пен сорбтив бөлшектерінің табиғаты мен өзара әрекеттесу
сипатына ... ... ... ... және ... деп ... сорбция әлсіз және қайтымды. Ол тек молекулааралық, яғни ван-дер-
ваальстік күш әсерімен ... ... Ал ... ... ... деп те айтады [12].
Капиллярлық конденсация дегеніміз қатты дене (сорбент) қуысында бу
сияқты заттардың ... ... ... ... бу ... ... ... қатты сорбенттің
беткі қабатының ... ... ... ... ... ... Ондағы капилляр түтігі жіңішке болған сайын және ... ... ... ... ... ... жұқтырғанда да
конденсациялану тезірек жүреді.
Адсорбция құбылысы термодинамиканың екінші заңына ... бос ... бар ... ... заттардың жанасу шегінде де бос энергия қоры
болғандықтан, ол ... осы ... ... ... Бұл ... ... да физикалық құбылыстардың жүруіне тікелей не жанама ықпал етеді
екен. Адсорбция дегеніміз екі ... ... ... ... ... өзгеруі немесе әдетте біреуі қатты зат болып
келетін екі ... ... ... ... ... бір фаза
концентрациясыньщ жоғарылауы. Қалыптасқан терминологияға сәйкес ... зат ...... ...... немесе
адсорбат дейді.
Адсорбция жүретін беткі қабаттарда орналасқан молекулалар аса мыкты
бекітілмеген. Олардыц кейбіреулері адсорбенттің тартылыс куші әсер ... ... ... ... яғни ... ... бөлініп, өзін
қоршаған ортаға кетеді. Бұны  десорбция процесі қадағалайды. Бұл екі
құбылыс ... бір ... ... ... ... ... ... Мұндай тепе-теңдік жағдайда белгілі мерзім
аралығындағы адсорбенттен бөлшектер бөлініп, ... ... ... ... ... саны осы ... аралығында екінші ортадан бөлініп,
адсорбцияланған бөлшектер санына тең болады [13].
Адсорбция процесі экзотермиялық, демек оны ... ... ... ... ... ... ... көрсетіп отырғандай,
температура жоғарылаған сайын адсорбция кезіндеп әр бөлшектің ішкі жылуы,
ішкі ... ... ... не ... ... ... адсорбция
мен десорбция процестері арасында орнаған тепе-теңдік бірте-бірте десорбция
багытына қарай ығыса бастайды. ... ... ... ... сияқты құбылыстармен қатар, бұл процеске өте аз шамадағы
активтендіру энергиясы тән ... ... ... ... ... ... ол жоғары жылдамдықпен жүреді. Сондықтан
энергетикалык тұрғыдан алғанда ... ... ... ... қайтымды реакцияға ұксас екен. Алайда адсорбциядағы жылу
зффектісінің мәні қайтымды экзотермиялық реакция мен ... ... ... өз ... мен ... орай сұрыпталып жүреді.
Мысалы, бұрында қарастырылган активтелген көмір аммиакты да, хлорды ... ... ал ол ... адсорбцияламайды. Демек,
кәдімгі улы газдан қорғана-тын аспапты өрт сөндіргенде қолдануға болмайды,
өйткені бұл аспаптағы негізгі улы ... ... ... ... және өрт ... ... газ – көміртек (II) оксиді.
Қатты дене – сұйық зат жанасу шегіндегі адсорбция ... ... ион ... ... ... аса зор. Ол ... алмастырғыш адсорбция. Ерітіндідегі күшті электролиттер толығымен
дерлік диссоциация ... ... ... ... ... және әр ... ... күштері әсер ету нәтижесінде осы
электролиттерді қатты адсорбент бетінде адсорбциялаудың өз ... ... ... ... ... екі ... күштің әсері
арқылы жүреді екен. Олар адсорбенттің беттік ... және ... ... болатын электр күші.
Электролит адсорбциясынын, үш түрі бар: эквивалентті; ауыспалы; ерекше
немесе таңдамалы ... ... ... электролит молекуласы түгелдей
сіңіріледі. Оны осылай түсіндіруге болады. ... ... ... ионы өзінің екінші нашар ... ион ... ... екі ... ... ... ... тартады. Мұнда
екінші ионның адсорбцияланғыш қабілеті ... да, ... ... ... біріпші ионның адсорбциялануын төмендетеді.
Сөйтіп екі ион да бірдей (эквиваленттілік жағдайында) ... да ... ... ... деп те атай ... ... ... тән. Эквивалентті адсорбция жағдайында, фазалардың
жанасу шегіндегі электр ... ... ... адсорбция қүбылысында электролит иондарының біреуі
іріктеле ... ... ... ... ... адсорбенттен осы
мәндегі зарядтас басқа ион ... ... ... ... және ... адсорбенттегі аттас иондар ... ... ... ... ион ... қүбылысы тепе-теңдік жағдайында, яғни
эквивалентті түрде ал-масқандықтан, екі фазаның жанасу шегі әркез электр
нейтралды болады. ... ... ... ... ... баяу ... оны ... процесі ретінде де қарастыруға болады.
Мысалы, натрий хлориді, калий хлориді немесе нитраты секілді ней-трал
тұздардың ерітіндісін активтелген көмір ... ... онда ... осы ... ... аниондарды адсорбциялап, олардың ... ... ... ... ... әлсіз сілтілік орта көрсетеді. Олай
болса, гидролиттік ауыспалы ... ... ... ... ... ... көптеген ауыспалы не басқа да құбылыстарға қарамастан сутек және
гидроксил иондары алмасады.
Енді ауыспалы адсорбцияның бірер мысалына ... ... ... су ... мен ... ... суды техникалық су дейді.
Олардьщ құрамында көбіне кальций, ... ... ... ... ... ... болады. Ондай суды кермек су дейді. Онда ... мен ... тұзы ... Оны ... яғни ... ... ион алмасуды пайдаланады [15].
Гетерогендік жүйелердің бөлу беттерінде болатын құбылыстрадың ішінде
теориялық және практикалық жағынан ... зор көп ... ... құбылыстар. Сорбция деп бір заттың басқа бір ... ... ... ... ... ... ... сорбентке қаншалықты терең енгеніне және олардың
арасындағы ... ... ... әртүрлі болып келеді де, соған
лайықты әр түрлі аталады. Барлық сорбциялық ... бөлу ... олар екі ... ... ... ... ... сорбенттің бүкіл көлеміне, иә тек олардың беттік қабатында ... ... ... ... ... ... ... абсорбция
дейді, екіншісін беттік сорбция немеесе адсорбция деп атайды.Адсорбция
кезінде жұтатын және ... ... ... және адсорбтив десе,
кейде адсорбат делінеді. Адсорбцияның дисперстік жүйелер үшін маңызы ... ... ... ... ... ... ... зарядтарының өзгеруі сол сияқты т.б. ... өте ... ... ... ... ХІХ
ғасырда неміс ғалымы Шееле байқаған болатын. ... ... ... 1785 жылы орыс ... ... ... болатын. 1814 жылы
франциялық ғалым Соссюр ... ... ... ... ... ... және бұл құбылыс кезінде жылу шығатынын тапты. Соссюр оңай
қысылатын (сұйылатын) газдардың ... ... ... ... аяқ ... ... адсорбцияның жалпы термодинамикалық теориясын
жасады. ХХ-ғасырда дасорбция құбылыстарын Лэнгмюр, Поляни Брунауэр, Де-Бур,
ал Кеңес Одағында Л.Т.Гурвич, ... ... ... ... ... ... ... Зелинский 1915 жылы противогазды ойлап
тапты. Адсорбция ... пен ... ... байланыстың
табиғатына байланысты ... және ... ... ... ... ... адсорбент адсорбтивтің арасында молекула аралық, ... ... ... ... ... ... қайтымды.
Химиялық адсорбция кезінде адсорбент пен ... ... ... ... ... ... ... болады. Хемосорбция –
адсорбцияланатын заттар мен қатты дене арасында коваленттік, иондық ... ... ... ... ... күштер арқылы
жүретін құбылыс. Осыған орай хемосорбцияны газдар немесе еріген ... ... ... қабатымен көлемдік жаңа фазалар түзбейтін химиялық
әрекеттестік деп қарауға болады. Адсорбцияның екі түрі де ... ... және ... ... бейім. Табиғи сорбенттер және
олардың түрлері. Табиғи ...... ... ... ... құрылымдардарға ие және ешқандай өңдеуді қажет етпейді. Бұл
сорбенттерді ағзаны тазалауға, ... ... ... ... ... пен
тамақтан уланудан алдын алу белгілері кезінде ... ... ... сорбенттерге келесі заттарды жатқызуға болады: лигнин (Полифепан,
Лигносорб препараттары); хитин ... ... және т.б. ... (Тяньшидің екі еселенген целлюлозасы, Микрокристалды целлюлоза);
пектин (Пектовит, Зостерин-Ультра және т.б. ... ... ... және белсендірілген көмір жоғары ісер береді, сондықтан
бұл сорбенттерді қатерлі жіне аса ... ем үшін ... ал ... ... ... адам ағзасын белгілі бір уақыт аралығында тазалауда ... ... ... табиғи сорбенттерін қолданған дұрыс. Бүгінгі күнде
бұл ... ... ... ... ... ... ... ретінде өндірілуде. Табиғи сорбенттерадамзат алғашында ... ... ... тағам құрамына көңіл аударатын. Кейбір азық-түліктер
асқорыту процестерін ... ауыр ... ал ... ағзада жеңіл
қабылданады. Осылайша уақыт өте келе пектин табиғи затының зиянды ... ... бар ... ... ...... реттік полисахаридтер. Көптеген пектиндер жүзімде,
құлпынайда, орамжапырақта, шабдалыда, алмұртта, қызылшада, қара қарақатта,
қарлығанда, сәбізде және т.б. ... ... аз ... да, ... ... қауынға, лимонға, мандаринге, шиеге, пиязға,
баклажанға, ... ... ... ... Бұл ... ... пайдаланғанда, ағзада пектиннен гель түзіледі. Ол токсиндерді
бойына ... ... тағы бір түрі – ... (клетчатка).
Жасұнық – жоғары сатыдағы өсімдіктердің жасуша қабықшасының құрамына
кіретін жоғары молекулалы, жіңішке талшықты ... Ол ... ... ... ... ... бөлініп алынған жасұнықтан
сапалы қағаздың түрлері, кинотаспалар, ... ... ... ... ... ... ... сұлы қауызында,
жаңғақта, қара ... ... ... ... ... ... ... және саңырауқұлақтар мен кейбір жасыл
балдырлардың жасуша қабырғаларының құрамдас бөлігі.
Хитиннің түзу ... ... ... ... ... ... ... кешендер түзеді. Омыртқасыз жануарлардың тек кутикуласында
ғана емес, сондай-ақ өзге қаңқалық құрылымдарында да кездесе береді. ... ... ... ... ... реттелген) құрылымдар ... ... ... әсерінен ... ... ... ... ...... ... болып саналады. ... 1950 ... ... ие ... ол ... активті қоспа ретінде
қолданылды. Май қышқылдарын, холестеринді тиімді байланыстырып, ағзадан
шығарады. Яғни, ... ... ... ... алу үшін ... концентрациясын төмендететін антихолестерин заты ... ... ... ... алу, қант ... ... ... тамақты қолдану кезінде алдын алатын зат [18].
Целлюлоза (лат. cellula — клетка), полиглюкопираноза, (C6H10O5)n —
негізгі ... ... ... ... қабығын түзетін
үлкен молекулалы  көмірсу (полисахарид). Целлюлоза өсімдік тіндеріне мех.
беріктік, ... ... ... ... ... нәтижесінде түзіледі. Целлюлоза
макромолекуласының ... ... C6H10O5 ... ... болып саналады. Целлюлоза негізінен кейбір өсімдіктер
талшықтарының құрамында болады, мыс., мақта талшығында (97-98(), ағашта (40-
50(), ... ... ... ... және ... көп ... өсімдік
— қытай қалақайында 80-90(), бір жылдық өсімдік сабақтарында ... ... ... 30-40(), т.б. көп. ... ... массасы
қай өсімдіктен алынғанына байланысты бірнеше ... ... ... ... Оның молекуласының құрылымы сызықты тармақталған,
сондықтан мақта, зығыр, кендір, т.б. талшықты ... ... ... ... ... ... ... бірі – оларды әртүрлі
өңдеу әдістерін қолдану арқылы модификациялау және ... ... ... тұзды және т.б. әдістерді айтуға болады. Қышқылдық,
сілтілік және тұзды өңдеу әдістерінде ... ... ... ... және ... ... қабатын үлкейтуге
бағытталған. Сонымен қатар ... ... ... ... өзгертуге, ауыспалы катиондардың құрамынының ... ион ... ... ... және жаңа белсенді
орталықтардың пайда болуына әсер етеді.Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... цеолиттер, шунгиттер кең
түрде қолданылуда. Бентонит сазды топырағы маңызды ... ... ... және ... ... орындарында, ауыл шаруашылығында
кеңінен қолданылады. Дүние ... ... ... ... ... өндірілуі жыл сайын шамамен 10 млн. т ... ... және одан ... ... ... ... ... химия, мұнай химиясы, мұнай өндіру компаниялары, құрылыс,
керамикалық, ... ... ... ... және т.б.
өнеркәсіптері ... ... ... ... 25% ... ... заттар жасау үшін 60%-ға дейін – ... ... ... ... ... ... темір-кенді
күйдірілген шекем тастар жасау үшін қолданылады.Соңғы ... ... ... және ... ... ... қолдануға ерекше көңіл бөлінуде.
Осыған байланысты, Қазақстанның оңтүстіктігіндегі қоры үлкен ... ... ... ... қасиеттерін зерттеу арқылы бұл ... ... ... ... қолданылатын ұтымды адсорбенттер
дайындау, ... ... ... крекингілеуге арналған арзан катализаторлар
дайындау өзекті мәселелердің бірі болып табылады [19].
Иммунды сорбенттер – ... ... И) ... И).
Зерттейтін күрделі көп құрамды қоспадан ... ... ... ... байланыстырып оларды бөліп алу үшін
қолданылады. 
Иммунды сорбция көпқұрамды күрделі қоспалардан антигенді немесе антиден
елерді иммунды сорбенттердің көмегімен бөліп алу процесі [20].
Қазіргі таңда мұнай ... ... ... және
сорбциялық әдістерінің жетістіктерін біріктіретін биосорбенттерді қолдануға
негізделген жаңа, жоғары эффективті технологияларға ерекеше көңіл ... ... ... мұнай ластағыштарын биологиялық
жолмен ыдыратады. Нәтижесінде ластағышты эффективті түрде тазалайды. Табиғи
жағдайларда микроағзалардың көпшілігі ... ... ... ... ... ... шөгінділеріне, өсімдіктің тамырының жерге
бекіну аймақтарында тіршілік етеді, көбейеді және ... ... ... ... ... сулы ортаға енгізілген микроағза
– ыдыратушылардың дамуына оңтайлы жағдай жасау және олардың сол ортада ұзақ
уақыт бойы ... ... ... ету үшін алдын ала ыдырамайтын
тасымалдаушыларда ... ... ... Бірқатар
көміртекті материалдарды (микроағзаларға тасымалдағыш) алудың көзі ... ... ... ... ... шунгит жыныстарын
қолдануға болады. Қазақстан шикізатының жаңа ... ... ... және ... ... ... маңыздылығы
жоғары [21].
1.2 Сорбциялық әдістердің қолданылу салалары
Қазіргі ... ... ... емдеудің ең маңызды ... ... ... ... ... мен ... көрсетілді. Асыра сілтемей-ақ салыстырмалы қысқа уақытта
медициналық сорбенттің және терапияның ... ... ... ... ... ... ... олардың қолданылуы таңғаларлық
жетістіктерге жеткен. Әсіресе елеулі өзгеріс біздің ... ... да, ... ... онда ... ... көп ... бойы
ұқыпты тазаланған, одан соң ... ... ... ... қапталмаған белсендірілген көмір
негізінде гемосорбенттердің ... ... ... атты ... Х.Ятцидистің және басқа да ғалымдардың зерттеу нәтижелерінің
есебі, бастапқыда ... ... ... ... ... биобірігу көзқарасы бойынша сөзсіз сақталу ... ... ... ... ... ... төмендеу
қаупі және көмір қабатында қанның арнаулы элементтерінің жоғалуы). Әсіресе
бірқатар сауда ... ... ... ... ... ... ... C0», Япония и др.) ... ... ... ... ... ... бастады. Олар әлі күнге дейін
өңдіріледі. Бірақ гемосорбция процестерінде ең азына дейін ... ... ... ... Өз кезегінде гемосорбция әдісі емдеудің
мүмкіндіктерін туғызды: шынында да, шет ел ... ... ағза ... ... зат ретінде және бүйрек пен ... ... ... Біздің мемлекетіміздің
айырмашылығы 70-жылдардың ортасынан ... ... және ... ... ... ... ... жоғары сапалы
гемосорбцияны, қапталмаған белсендірілген көмірді, қолдану тұжырымдамасы
ұсынылған. 1979 ... ... және ... ... атындағы онкология мәселелері институтында, ... ... ... ... және Киев ... ... ... негізінде дайындайтын әртүрлі қапталмаған көміртекті
гемосорбент маркерлері өндірілді. Гемосорбция ... және ... ... ғана ... ... сонымен қатар, бауыр ауруларында, гепатит,
цирроз, септикалық жағдай, панкреатит және т.б.оң жақсы ... ... ... ... псориаза, бронхты асма, аллергия, артриттер,
жүйелі қызыл жегіні ... ... ... Гемосорбциялық әдістер
психоневрологиялық ауруларда: алкогольдік, наркомандық, шизофрения кезінде
де өзіндік жақсы ... ... ... ... көміртектің гемо, энтеро және
аппликациялық сорбент түрлері ... ... ... ... ... шамасына құрылым беріктіліп, ісіну қабілеті сияқты
касиеттер тәуелді болады. Тіплу ... ... ... мәнімен
өрнектелінеді. Мұндай ең кіші дәреже 4% және ол тұрақсыз, козғалысты фаза
оны жеңіл ыдыратады. Ал 12% ... онда ... ... Ең ... 8%, мұндайда ион барлық көлем бойынша алмасады. Синтетикалық
шайырлардың кеміп, жоғарғы ... ... ... ... ион
бөліктерінің ыдырауына әкелетін механикалық беріктілігінің ... ... ... шыны ұнтағы сияқты бейтарап қатты
денелерді сополимердің беткі қабатына жұқа етіп орналастырған беті ... ... ... көбіне суда ерімегенімен, олардағы
белсенді топтар суды ұнатады (гидрофилді) және ерітіндіде ... әр ... ... болады. Ендеше, ерітіндіден рН шамасының жұмысшы
аралығының маңызы зор. 
Сорбент – қоршаған ортадан газдарды, ... ... және ... ... немесе сіңіргіш, қатты денелер мен сұйықтықтар. Бұл
жаңа бағыт ... ... ... ие болып, мойындалды.
Кейбір мемлекеттерде медициналық мекемелерде гемосорбция бөлімдері ашылған.
Онда емделуші сорбент арқылы емдік курстардан өтеді, бұл ... ... ... ... ... ... ... клиникалық жағдайда қолданылуда.
Сорбциялық әдістер қазіргі заманғы емдеу әдістері болып табылады. Сорбент
арқылы ем ... тек ... ... ғана ... ... ... ... өкпе және басқа да жүйелі аурулардың алдын алу мақсатында
қолданылады.
Дүниежүзілік су ... 0,03% ғана тұщы ... су ... ал олар өз ... ауыз ... және де өндірістік ... ету ... ... ... ... ... бүкіл әлемдегі халық
санының өсуіне және де өнеркәсіптік өндірістің ... ... ... тұщы суды ... ... өрістеуду. Сонымен қатар өндірістік ағынды
сулардың су қоймаларына жіберілуі де орын алып келеді, ал бұл ... тұщы су ... ... ... ... Осыған байланысты
ластанған табиғи және ағынды суларды қайтадан қолданысқа жарамды дейгейге
жеткізу үшін оларды ауыр және ... ... улы ... ... және т.б. ластандырғыштардан тазартудың тиімді ... ... ... ... мәселелердің біріне айналды . Қазіргі таңда
сорбенттермен суды тазалау ғылым және ... ... ... бірі болып табылады. Сорбенттерді ... ... ... ... және ... алуға болады. Сондықтан
табиғи және ағынды суларды ... ... ... ... ... сорбенттер қатысындағы сорбциялау технологиясы
жатады. Кейінгі жылдары ... ... ... ... ... дара ... ... қатар аралас бейорганикалық
сорбенттерді синтездеу бойынша ізденістер кеңінен өрістеуде. Ол екі ... ... ... тұрады және де қасиеттері өздерінің
құрамдастарынан да олардың механикалық ... да ... ... ... ... барысында олардың кеуектілігін, ... ... және ... да ... өте ... оңай реттеуге мүмкіндік туындайды. Ал жаңа ... алу ... ... ... ... ретінде
модификацияланған силикофосфаттар қосылыстары ... ... ... ... мен кеуектілігі ... жаңа ... ... алу ... ... және технологиясын
жасау халықты сапалы ауыз сумен қамтып, әлеуметтік ... ... ... ... күмәнсіз [22].
Бірқатар жұмыстарда көптеген тасымалдаушылардың төмен құндылығына,
тасымалдаушылардың және клеткалардың беттік қасиеттерін ... ... ... ... ... жоқтығы,
микроорганизм клеткаларының сорбциялық ... ... ... және қарапайымдылығына көңіл аударылған. Осы тұрғыдан қарағанда
иммобилиздеуге ... ... ... ... ... оның ... ... дақылдардың сүйектері және қалдықтары
негізіндегі сорбенттерге аса жоғары ... ... ... байланысты
тасымалдаушылардың сорбциялық сыйымдылығын ұлғайту, клетка ... ... ... ... клеткаларға улы емес,
арзан, шығу тегі табиғи ... ... ... ... ... ... ... тасымалдаушыларға бекінуі-иммобилизация
жүретін ... ... ... анықтау, тиімді сорбент
(беттік заряд, аудан, экспонирлеуші) топтар алу болып табылады [23].
Қазіргі заманда ... ... ... ауыр ... ... қоршаған орта мен тірі ағзаларға зиян келтіреді. Суды металл
иондарынан тазалау үшін әр ... ... және ... ... ... олардың металл иондарымен ... ... ... ... кез ... ... ... судан бөліп алуға
жарамайды. Бұл тұрғыдан қызығушылық туғызатын сорбенттер болып микроағза
жасушалары есептелді. Жасуша бетінде ... ... ... ... және ... да ... болуы оларды биосорбент ретінде қолданғанда
жоғары сорбциялық қабілет пен таңдампаздылық қамтамасыз етіледі [24].
Мұнай өнімдерінен ағын суларды ... ... ... ... отыр, себебі мұнай өнімдері ... ... ... тазартқыштық қасиетін төмендетеді. Мұнай өнімдерінің суды
бүлдіруінің нəтижесінде халық шаруашылығына келетін зиян ... ... яғни олар ауыз ... ... ... төмендетеді, суды
тазартуға кететін шығын ... ... ... құрал-жабдықтар
ауыстыруды керек етеді, мұнай төгілген ... ... жəне ... Сондықтан қазіргі кезде табиғи жəне жасанды сорбенттерді қолдана
отырып, адсорбциялық əдіспен тазарту ең ... əдіс ... ... ... ... қалдықтарының негізгі сорбенттері. Ағаш сүрегінің қалдықтары
– ағаш ... ... ... ағаш ... ... ... өнімдері, мыс,
өндірісінің тілімтасы болуы мүмкін. Ағаш ... ... ... ... ... мұнай көлемі оның көлемімен гидрофобтылығына
байланысты болады. Ағаш үгінділерінің ... ... ... ... ... зерттеленіп отырған суды түбін жабу мен
су айнасын құратындай етіп құяды. Су беткейіне мұнайдың ... ... одан соң ... бетіне аз көлемде ағаш үгіндісін сеуіп, оны шыны
таяқшамен араластырады. Ағаш үгіндісі мұнайды сіңіріп ... су ... ... ... ағаш ... ... мен ... мұнай
сыйымдылығына байланысты оның мұнай сыйымдылығын ... ... ... ... ... ... ... санының
жалпы санға қатынасын алып жəне пайызға шағады ... ... ... үшін ... ... ... ... әдістермен жүзеге асырылады. Топырақ үлгілерін химиялық анализ
әдістерін колданумен әр түрлі сорғыш ... ... ... ... ... үшін жергілікті саздақтарды адсорбенттенмен алмастыруға
болатыны ... ... ... жергілікті саздақтардың химиялық
құрамы анықталып, олардың сорциялық қасиеттерін ... үшін ... ... ... сорбенттер табиғи жағдайда төмен сорбциялық
сипаттамаға ие екені белгілі.
Сондықтан олардың сорбциялық сыйымдылығын жоғарылату үшін ... ... ... көптеген бояғыш заттар (пигменттер) болады, олар
майларға ерекше дәм беріп, әр ... ... бояп ... ... майдағы
каротиноидтар – қызыл түс, ал хлорофил – жасыл, гоcсипол мақта майына қара
– қоңыр түс береді. Ағартылмаған өсімдік ... ... әр ... ... ... органолептикалық көрсеткішін және тауарлық
түрін төмендетеді. Ағарту процесі кезінде мұндай қосымша ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады. Майды
адсорбциялық рафинация әдісімен өңдеудің мақсаты майдың құрамындағы ... ... ... ... бұл ... ағарту деп атайды.
Адсорбциялық рафинация негізгі ... ... ... ... ... ... пайдалану арқылы жүргізіледі. Адсорбенттер
әр түрлі қоспаларды өзіне тартып ... ... ... ... ... күшті адсорбенттер пайдаланады. Адсорбция ... ... ... ... ... әсерлесіп, оларды майдан бөліп
шығарады. Кілегейлі ... ... яғни ... және сабын
майлардың ағарту көрсеткішін төмендетеді. Сондықтан оларды майдан ... ... ... адсорбция адсорбент және адсорбцияланатын зат (бұл ... ... ... ... байланыс есебінен, ал кейде физикалық
күштер (әлсіз байланыс) есебінен өтеді. Адсорбция таңдамалы ... ... ... ... бір ... ... ... әлсіз адсорбциялап,
үшіншілерін мүлдем адсорбцияламайды. Сондықтан әрбір нақты адсорбциондық
рафинация жағдайында ... ... ... ... ... ... адсорбенттердің ақтаушы белсенділігі мен май
көлемділігінің көрсеткіштері 2-кестеде көрсетілген.
Кесте 2. ... ... ... ... |Ақтау факторы |Май ... % ... |1,4-2,0 |61-62 ... |3,5-3,8 |100 ... ... |2,8-3,2 |55-72 ... ... |1,6 |46 ... ... |1,6-1,8 |53 ... рафинациялау процесінде қолданылатын адсорбенттерге келесі
талаптар қойылады:
а) Адсорбенттер майдан бояушы ... ... және ... ... қажет.
б) Адсорбенттер жоғары белсенділікке ие болуы тиіс. Ашық ... ... жету үшін ... ... ... кем ... ... белсенді болады. Жоғары белсенді адсорбенттердің кем мөлшермен
жұмыс жасау тиімді, себебі пигменттер және ... ... ... ... ... ... де ... тұрады. Сондықтан адсорбент қанша көп
енгізілсе, май шығыныда көп болады.
в) Адсорбент салмағына пайыздық ... ... ... ... ... оның май ... деп ... Адсорбентке май көлемдігі мүмкін
төмен болу талабы қойылады.
г) Адсорбент ... ... ... тұрғыдан индифереттік болуы
қажет, яғни ол ешқандай ... ... ... ... және
т.б.) болдырмауы қажет.
д) Адсорбент майға бөтен иіс пен талғам бермеуі керек.
е) Адсорбент ... ... ... ... ... Адсорбция процесі
адсорбент бетінде өтеді, сондықтан ... ... ... бос ... ... оны ... майдалау керек. Бірақ өте жұмсақ шаң түріндегі адсорбентті
майдан тұңбалаумен де, фильтрлеумен де бөлу ... Осы ... ... ... жеткілікті мөлшерде белсенділігін көрсететін және сол
уақытта майдан жеңіл ... ... ... ... ... активтілігін арттыру үшін ұнтақтарды өңдеу химиялық және
қышқылдық әдістермен жүзеге асырылады. Топырақ ... ... ... ... әр ... ... ... анализ жүргізілді. Оңтүстік
Қазакстан облысынын зерттелінген лай жыныстарының химиялық кұрамы және кең
танымал сорбенттер 3-кестеде келтірілген.
Кесте 3. ... ... ... ... құрамы
|№ |Сорбент |Химиялық құрамы (тотыққа аударып есептегенде) ... |
| ... | |
| | |Al2O3 |SiO2 |Fе2О3 |CаО |
| | ... ... ... | | |
| | ... ... |болатын | | |
| | | | ... | | ... |180 |0,64 |2,60 |1,25 |40 |-5,6 ... | | | | | | ... |190 |0,56 |3,50 |1,90 |44,6 |-8,2 ... |220 |0,54 |2,54 |1,40 |41,0 |-8,0 ... |40 |0,81 |4,24 |4,12 |2,4 |6,8/1,5 ... газ, бу, сұйық немесе еріген заттар қоспасын
сорбциялық әдістермен ... ... ... ... ... ... кеуекті сорбциум орта (сорбенттер) арқылы
өтетін сұйықтардың салыстырмалы қозғалысына бағытталған ... ... ... ... ... ... кем ... ол қозғалмалы
фазаның (газ немесе сұйық) толқын бағытына ... ... ... ... ... ... орын ... Осының нәтижесінде
қираушылар бөлінеді, ол заттарды жекелеп ... және ... ... ... ... ... ... органикалық және
бейорганикалық қосылыстарды талдауда, заттарды бөлу және ... ... ... ... қолданылады [27]. Хроматографиялық
қондырғылар — ... оны ... ... ... ... өлшеуде, фазалық өзгерістер мен беттік
құбылыстарды зерттеуде, т.б. пайдаланылады. Хроматографияның ... ... ... бар. ... ... ... бөлу
үшін электр өрісін (электр-хроматография) немесе температура өрісін (термо-
хроматография) пайдалану әдістері ... ... ... бірнеше жолы бар. Мысалы, сорбент колонкасын, сүзгіш ... газ ... ... ... т.б. ... ... ... күйіне қарай газдар және сұйықтар хроматографиясы
деп ажыратылады. ... ... ... заттардың қоспасын бөлу
болғандықтан, хроматография анализі әр түрлі химиялық және ... сапа мен сан ... сай ... ... ... кешенді әдістері пайда болды. ... ... ... ... ... ...... мен катализатордыі жалпы беттік
ауданының мөлшерін олардың бөлшектерінің кеуектіліктерінің мөлшерімен түрін
анықтау қолайлы. Көптеген жағдайларда молекулалар, атомдарның ... ... ... әрі ... ... ... ... сіңірілуі де мүмкін,
яғни абсорбцияланады.
Капиллярлық конденсация деп аталатын сорбциялық құбылыстың тағы бір
түрін атып кеткен жөн, Бұл ... ... ... ... ... ... ... қана қойймай, оның үстіне өздерінің капиллярларында
(түтікшелерінде) конденсациялайды. ... ... ... ... құбылысы деуге болар еді. Ал капиллюрлардың ... ... ... ... ... ... бірдей
болмайтындықтан оларды адсорбциялық құбылысына да жатқызуға болады.
Адсорбцияны ... ... ... ... ... ... қайтымдылығымен, яғни адсорбциямен қарама-қарсы ... ... ... 2. ... ... адсорбция кезінде жылудың бөлінуімен; 3. Активтендіру энергиясының
аздығымен, ендеше адсорбция жылдамдығының ... ... ... ... фазалардың агрегаттық күйіне
байланысты топтаған жөн. Осыған байланысты бес адсорбциялық ... ... 1. Г/Е – газ бен ... ... ... С/Е – ... пен ... арасындағы адсорбция. Мұның бірінші
адсорбциядан айырмашылығы ерітіндіден еріген заттың концентрациясының
өзгеруі ... мен оның ... ... ... ... ... ... С1 / С2 – өзара ерімейтін екі сұықтың арасында дасорбция.
4. Қ/Г –қатты дене (адсорбент) бетіндегі газдың адсорбциясы
5. Қ/Е – қатты дене ... ... ... ... ... ... ... адсорбентіміз сұйық болса, төртінші және бесінші
түрінде адсорбентіміз қатты дене. Сондықтан ... ... ... пен ... ... ... ... шамасына
адсорбенттік полярлығы мен уақ тесіктерінің әсерлері де өте ... ... ... ... адсорбтивті, ал полярлы ... ... емес ... ... ... ... уақ ... адсорбцияға әсерлері сол
адсорбтивті молекулалары мен уақ ... ... ... болады. Егер тесік шамалары өссе, ал адсорбтив ... аз ... ... ... ... ... көбееді. Ал
адсорбтивтің молекулаларының шамалары тесіктердің шамаларынан жоғары болса,
онда олардың тесікке енуі қиындайды да, ... ... аз ... ... ... ... химиялық табиғатының да әсері күшті.
Алайда бұлардың арсындағы байланысты тікелей жалпы ... ... ... ... ... өзі ... пен ортаның полярлығына
байланысты әртүрлі адсорбциялануы мүмкін [30].
Иондық адсорбция. ... ... ... адсорбциясы дегеніміз – иондардың ... ... ... ... ... ... ... поляризацияланатын болғандықтан олар полярлы молекулалардан тұратын
немесе иондардан тұратын беттерде ғана адсорбцияланады. ... ... ... ... ... деп те ... ... зарядталған
микроучаскалары өзінің зарядына ... ... ... Ал ... ... ... ... күштерінің әсерінен адсорбцияланған иондардың
маңында болады да, олармен бірге бірігіп адсорбент бетінде қос ... ... ... адсорбциялану қабілетіне олардың радиустарының
әсерлері күшті. Егер бірдей ... ... ... ... ... ... радиусы көп болса, адсорбция күшті болады. ... ... бар: 1) ... үлкен болса, оның поляризациясы күшті, сол себепті
де адсорбция ... ... ... 2) Егер оның ... ... ... ... гидратациясы азяды. Ал гидратацияның иондар арасындығы адсорбцияны
азайтатыныны белгілі. ... ... ... ... ... Міне, осының нәтижесінде ионның радиустары өскен сайын оның
адсорбциясының да ... ... ... 5. Көмір минералды сорбенттердің бояғыштарының сорбциясы
| | ... | ... ... мас.% ... ... адсорбенттің мг/г |
|номері | | |
| ... |Al2O3 ... көк ... |
| | | ... - Al2O3 | |
|1 |25 |75 |88 |69 |
|2 |35 |65 |137 |71 |
|3 |50 |50 |188 |74 |
| | | |БАУ - Al2O3 | |
|1 |15 |85 |28 |40 |
|2 |25 |75 |47 |40 |
|3 |35 |65 |73 |34 |
|4 |50 |50 |102 |33 |
|5 |Al2O3 | |- |10 |
|6 ... | |360 |30 |
|7 |БАУ | |163 |43 ...... улы заттарды айдап шығатын дәрілер. Олар
таблетка және ұнтақ түрінде болуы мүмкін. Сорбенттерді тамақпен бірге ... ... ... ... және ... ... ... тигізілетін техногенді жүктемені төмендету мақсатында
әртүрлі агрегаттық қүйдегі қалдықтарды кешенді өңдеу ... ... ... бірі ... табылады. Жұмыста шикізат ... ... ... ... ... табылатын күріш қауызы және өрік
сүйектері пайдаланылды. Күріш өндірісінің көп ... ... да ... әртүрлі сұйық орталарды тазалау үшін арзан ... ... ... ... ... ... сипаттамалары жоғары көміртек-,
кремний- және ... ... ... ... қолданылады. Ауыл
шаруашылығының қалдықтары мен өсімдік негізіндегі ... ... ... беттік ауданы үлкен, құрамында минералды қоспалар аз
кездеседі, сондықтан олар өте ... ... ... ... өндірісі
экологиялық таза болып табылады. Өндіріс ... сай ... ... қажеттілік сорбенттерді алудың жаңа әдістерін алуға
мүмкіндік туғызады. Мұндай сорбенттер ... рет ... ... кезде көміртскті сорбенттердің қолданылуынын негізгі бағыттары
газды жэне сұйык орталарда ... ... алу жэне ... ... процестерімен байланысты болып келеді. Сонымсн
бірге ауыз су жене ағын ... ауыр ... ... органикалық
қосылыстардан тазалаудың экологиялық ... ... ... рөлі ... отыр. Көміртекті адсорбенттерді органикалык
шикізаттардын барлык ... ... ... ... болады.
Токсикоинфекциядан емделу кезінде энтеросорбенттерді қабылдау тиімді
болып табылады. Энтеросорбенттерді қолдана отырып ... ... ... қандағы жəне асқазан – ішек жолдарындағы ... ... ... ... улы ... жəне ... ... [33]. Қазіргі кезде жеміс дəндері, дəндердің қабықтары, күріш
жəне бидай қауызы т.с.с. арзан өсімдік шикізатынан ... ... ... ... ... наноқұрылымдық көміртек
сорбентімен жұмыс жасау кең дамыған. Карбонизделген күріш қауызы өзінің
саңылаулы, ... ... ... өз ... ... есе көп
заттарды сорбциялауға қабілетті [34]. Осындай артықшылықтарының ... ... ... ... ... күріш қауызы (ККҚ)
таңдап алынды. Энтеро- сорбенттердің тиімділігін ... ... ... антимикробтық, детоксиндік жəне иммуно- генді қасиеттерге ие
биологиялық ... ... ... зор. ... ... биологиялық объект ретінде əртүрлі
дəрілік өсімдіктері қолданылды. Карбонизацияланған күріш қауызы мұнай ... ... ... ... ... ... ... және жоғары
олеофилді қасиетке ие екендігі анықталды [35].
Карбонизделген материалдар жоғары молекулалы ... ... ... ... ... кең және газ бен ... ... табиғаты
әртүрлі молекулалы заттарды таңдамалы түрде сорбциялауға ... ... ... ... ... бар ... алады және оларды
белсендірілген көмір деп атайды. Мұндай материалдарды алуда ағаш тіңдері,
торф, қағаз және тері ... мен ... ... кей ... көмір
мен кокс та пайдаланылады. Ал жоғары сапалы карбонизделген материалдар алу
үшін әдетте бір ... ... ... астық тұқымдас дақылдардың
қалдықтары шикізат ретінде пайдаланылады [36]. Шикізаттың қолжетілімділігі
және жыл сайын жаңарып отыруы, аз ... ... ... ... ... кеуектілік, экологиялық таза өнеркәсіп, жылдам әрі таза ... ... ... ... ... береді [37].
1.4 Карбонизделген сорбентті таңғыштар және медицинада қолданылуы
Қазіргі кезде медицина және медициналық биотехнология ... ... адам ... ... ... және тиімді табиғи препараттармен алмастыру мүмкіндігі жан-жақты
зерттелініп отырған өзекті мәселелердің бірі. Сондықтан дәрілік ... ... ... препараттар, фитопрепараттар және
адсорбциялық заттар ерекше орын алады [38,39]. ... ... ... ... және ... ... препараттардың құнының өсуіне,
антибиотиктер мен синтетикалық препараттарды пайдаланудың қосалқы жағымсыз
әсері, микроорганизмдердің тез бейімделу қарқындылығы және ... ... ... ... арзан, емдік
қасиеті жоғары, қауіпсіз фитопрепараттардың алу тиімді болып табылады [40].
Дәрілік өсімдіктердің ... және ... ... құрамындағы
биологиялық белсенді заттардың, ... ... ... ... эфир ... ... минералды тұздар, витаминдер,
ферменттер және басқа да ... ... ... ... регенерациялану процестерін арттыруы және макроорганизмнің
иммуно- биологиялық механизмдерін ... ... ... ... бактериоцидтік әсері өсімдік құрамында полифенол,
токоферол, флавоноид, убихинон, фенолды ... және ... ... ... ... ... және ... болуына
негізделеді [41,42]. Іріңді-қабыну ауруларындағы жұмсақ тіндер мен жаралық
инфекцияларды ... ... ... ... ... ... ... – ұлпалардың зақымдалу процесі.
Ол микроциркуляцияның ... ... ... және қан ... ... сипатталады. Іріңді-қабыну инфекцияларының
қоздырғыштары – ... ... ... ... ... Келтірілген
микроорганизмдер адамның ... ... ... ... ... ... және ... патогенді микроорганизмдер болып табылады [43].
Қазіргі кезде ... ... және тері ... ... ... ... препараттар және сорбциялық белсенділікке ие
заттар ерекше орын ... ...... ... және ... ... ... сорбциялық аппликациялық терапия эфферентті
әдістерге жатады. Іріңді жараларды емдеуде ... ... ... ... ... ... ... сорбцияға
негізделген сорбционды-аппликациялық тера- пия маңызды болып саналады.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... карбонизделген сорбент - күріш қауызын алуға ... ... ... ... ... антибактериялық, жара жазатын,
антитоксинді белсенділікке ие, ... ... мен ... ... жаңа ... ... ... ғылыми жұмыс маңызды болып
табылады.
• Таңғыштар ... ... ... эффект көрсете
отырып, жарақаттың секретін жақсы сіңіру ... бар. ... ... және ... ... ... ... толықтай жояды.
• Көміртекті сорбентті таңғыштар жарақат бетінен ... ... әсер ... ... ... және ... ... алынады), торлы трикотажды матаны қолдану арқылы, ... және ... ... ... ... сорбентті таңғыш жарақатта 7 тәуліктен артық сақталмайды.
Сорбентті таңғыштар жедел біріншілік көмек кезінде және өзін өзі
клиникалық, ... және үй ... ... ... ... медициналық ұйымдарда пайдаланылады. ... ... ... ... ... жағдайын қамтамасыз
етеді. Біріншілік және емдік таңғыш ретінде пайдаланылады[35].
Жарақаттарға арналған емдік ... ... ... ... қанды тоқтату және ... ... ... ... ... ... ... орай заманауи таңғыш заттарды
жарақатты әр түрлі кезеңінде емдеу үшін ... және ... жаңа ... ... ... ... ... ететін жағдайлар:
• Жарақат бетінің ылғалдығы
• Жарақат ұлпаларында оттегінің жеткілікті кернеуі
• Жарақат экссудатының жоқ ... ... ... ... ... ... ... болдырмау
• Жылу жоғалтудан сақтану
Осыған байланысты жарақат таңғыштарына қойылатын талаптар қалыптасты:
• Жарақат экссудатын және оның токсикалық ... ... ... ... ... ылғалдылықты қамтамасыз ету
• Жарақат және атмосфера арасында адекватты газ алмасуды қамтамасыз
ету
• Жылу ... ... ... ... және ... орта ... алдын алу
• Токсикалық қосылыстардың болмауы
• Жарақат бетіне байланысты ... ... ие ... ... ... ... ... ие болу
• Тез жанғыш болмау
• Ұзақ сақталуы
Қасиеттеріне ... ... ... ... Сорбционды
2. Қорғаныш
3. Құрамында емдік препараттар бар
4. Атравматикалық
Индивидуальды, стерильды көміртекті сорбентті таңғыш пакеттері,
жарақаттан ... ... ... ... көміртек талшықтары
арқасында антимикробты қасиетке ие. Сорбенттер организмнен әр ... ... ... ... ... ... ... Әр сорбент белгілі бір заттарды ғана (мысалы, су, ... ... ... сулы ... белгілі мөлшерде сіңіре алады.
Сорбентті таңғыштар біріншілік медициналық көмек кезінде және ... ... ... ... ... ... медициналық
орындарда, дала немесе үй жағдайларында қолданылады. Көміртекті сорбент
біріншілік жарақаттар үшін профилактика шараларына қажет жағдай ... ... ... материалдардың жарақаттарды емдеу
эффективтілігі олардың ... ... ... ... эксудат мөлшерін тәулігіне 0,35 мл/см2 дейін продуцирлейді.
Жарақат бетінен экссудатты жою ... ... ... ... заттардың организмге кері сіңіруін болдырмау үшін қажет. Na+
және K+ иондарының элиминациясы нәтижесінен ... ... ... ұлпалар деструкция дәрежесі төмендейді. Жарақат ... ... ... ... ... және таңғыш материалдың
сорбциялық сыйымдылығына тәуелді. Бірінші қасиеті ең ... ... ... ... ... ... байланысты. Гидрофобты материалдарды
қолдану кезінде экссудат сорбцияланбай, таңғыш астында тез ыдырайды да
терінің ... және ... ісік ... ... ... кең ... классикалық сорбенттер целлюлоза және
оның өнімдері. ... ... ... мақта және жіңішке
крепирленген қағаз түрінде шығарылатын А ... ... ... ... ... ... кезінде ағаштан химиялық жол арқылы
алады. Алигниннің капилярлығы 30 ... 85 мм6 ал суды ... ... ... ... ... оның кемшілігі төмен механикалық тұрақтылығы
және ылғалдану кезінде жылжуы. ... ... ... ... Полифепан
қабаты ұсынылды, ол ... ... ... ... көміртекті
компоненттерінің гидролиз өнімі болып келеді. Бұл материал ... ... ... ... де ... ... таңғышардың емдік қасиеттері: Жарақат секретін жақсы сіңіріп
алады, сонымен ... ... және ... ... ... ... ... байланысты сорбционды эффект
көрсетеді. Экссудат ... ... ... ... ... таңғыштары жарақат бетінен алып тастау кезінде
атравматикалық қасиеті бар.
- Көміртекті сорбент таңғыш жарақатта 7 ... ... тұра ... ... және ... ... ... емдейді
- Инфицирленген жарақаттарға пайдаланады.
- Гранулирлеуші жарақаттарды аутодермопластикаға дайындайды [45].
ГЛОССАРИЙ
Сорбент ( латын тілінен ... ...... ортадан
газдарды, еріткіш заттарды және булардың таңдап сорбциялаушы ... ... ... мен ... ... ... немесе сұйық ортадағы
(ерітіндідегі) заттарды ... ... ... судан, ауадан иондар мен молекулаларды сорып
алатын сұйық немесе ... ... ... массасына диффузия арқылы газ енгендегі
сорбция құбылысы.
Адсорбент – оған тиген газдардың немесе ... ... ... ... ... ... оксидтер және кейбір
металлдардың гидроксиді (негізінен алюминийдің), кеуек ... ... ... ... ... ... ... бетті жоғары
дисперлік табиғи немесе ... ...... көлемде көп тараған кеуектілігі жоғары дамыған
минералдық адсорбенттердің бірі –кремний оксиді.
Адсорбция - дененің тек беткі қабатында ғана жүретін сіңіру.
Табиғи ... - ... ... ... және ... ие және ... ... қажет етпейді.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Сорбенты и их клиническое применение: Пер. с ... ... Выща ... ... ... ... и сорбционные процессы.-Ленинград: ЛТИ, 1989.-179с
3 Сорбенты и сорбционные процессы.-Ленинград: ЛТИ, 1990.-185с
4 Petrov N., Budinova T., ... M., Ekinci E., Yardim ... V. ... and characterization of carbon adsorbents from
furfural // Carbon — 2000. — V. 38, № 15. — P. 2069—2075
5 Polovina M., Babic B., ... B., Dekanski A. ... of oxidized ... carbon cloth // Carbon ... ... P.1047-1052
6 (Қ.Күзембай., Қ.Досымов Гетерогендік катализге кіріспе оқу ... ... ... ... ... ... / Горчакова. А., Гудивок Я.С., ... ... ... ... л-ра, 2010. – 640 ... ... В. Г., ... С. В., Николаева В. В., Олещук А. ... ... ... ... и ... на ... //
Вестник проблем биологии и медицины. — 2007. — Випуск 4. — С. 7-17.
9 Беляков Н. А., ... ... ... ... — Л., ... ... Pillet, S.; Souhassou, M.; Lecomte, C.; Schwarz, K. и др. Acta
Crystallograica A (39, 1983-) (2001), 57, ... ... тілі ... салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Химия.
Н.Нұрахметов, А.Ниязбаева, Р.Рысқалиева, Н.Далабаева. — Алматы: "Мектеп"
баспасы, 2007. — 336 бет
12 Кельцев Н.В. ... ... ... М.: ... 1984.592с.
13 Дзисько В.А // Получение, структура и свойства ... ... С ... Сорбенты и их клиническое применение: ... ... ... Иохвидович И.Г.-Харьков:ХГНМБ, 1982.-41с.
15 Природные сорбенты Дальнего Востока/отв.ред. В.Т.Быков.-М.: АН
СССР, 1958.-128Сс.)
16 ... М.В., ... Е.С., ... А.И. ... ... ... Ульяновской области // Башкирский химический журнал. ... – Т. 17. – № 4. – С. ... ... ... ... 22 изд., ... ... Химия,
1977. — 719 с.
18 Природные сорбенты и комплексоны в ... ... вод / Е. ... М. В. ...... : УлГТУ, 2011. – 201 с.
19 Вирусология, иммунология, генетика, молекулалық биология. Орысша-
қазақша сөздік. –Алматы, Ана тілі, ... ... ... В 2-х томах. Т. 1. Пер. с англ.: - М.: ... - 384 с., ... ... М.І ... кальций-магний силикофосфатты
сорбенттерін синтездеу үрдісінің технологиялық ... ... ... ... М.І Модификацияланған кальций-магний силикофосфатты
сорбенттерін синтездеу ... ... ... ... 2012
23. Вестник КазГУ, серия химия, Алматы 2005, №1 ... ... ... ... ... өрік қабығы және микроорганизм клеткалары негізінде алынған
биосорбенттердің ауыр ... ... ... ... ... КазГУ, серия химия, 2013, №1 Ж.А.Таттибаева, С.М.Тәжібаев,
Қ.Б.Мұсабеков, ... ... ... glutinis ... жасушаларының негізінде ... ... ... ... А.В. ... ... ... для очистки водных
поверхностей от загрянений нефтью, нефтепродуктами и органическими
растворителями / М.Ю Магний В.А Демин и др. РФ.- № ... ... ... ... Бюл № 3
26. Паронян В. Х. Технология и организация производства жиров ... – М.: ... 2007. – С. ... ... Ю. А. ... и ... масложировых предприятии. –
М.: Академия, 2002. – С. 363-365
28. ... ... и ... ... ... «химия»1972
29. Карнаухов А.П. Адсорбция. ... ... и ...... ... 1999. — 470 ... Грег С., Синг К. ... удельная поверхность, пористость. - М.:
Мир, 1984. - 310 с.*
31. ... ... ... оқу ... ... ... Интенсификация двухступенного фильтрования с применением угольно
минерального сорбента / Л.А. Кульский, Ю.И. Тарасевич, Е.А. Шевчук,
З.Г. Иванова // Химия и технология воды. - 1990. - 12, № 1.-С. ... ... А.П. ... ... действия бактериального
эндотоксина / А.П. ... Р.И. ... А.Е. ... // ... №2. -С. ... ... Н.Ан ... Каталог - справочник / Н.А. Беляков,
С.В. Королькова. -Л.: Центр ... ных ... 1997. -76 ... ... М.К., Рахимов К.Д., Аверина В.Ю., ... ... ... ... и их ... Под науч.
ред. Кукенова М.К.; Ин-т ботаники и ... - ... ... 1996. - 344 ... ... И.А., Аносова О.Г. Фармакогнозия: учебное пособие: атлас
в 2 т. - М., 2007. - Т.1. - 192 с.; Т.2. - 384 с. 5 Гаев ... как ... ... ... / П.А. ... ... А.В. ... - Челябинск: ЧелГМА, 2001. -56 с. ... Т.Н. К ... о ... ... ... из
группы энтеросорбентов / Т.Н. Боковикова, И.В. Жарикова. Е.П.
37. Алюшин М.Т. Общие сведения о синтетических полимерах, ... ... ... / М.Т. ... // ... ... ... и фармацевтической практике / Под ред. А.И. Тенцевой.
- М.: Медицина, 1974. -С. 5-26. 8 ... В.С. О ... ... ... ... / В.С. ... М.Е. Шор-
Чудновский, Н.Т. Картель // Клинич.хирургия. -1988. -№ 3. -С. ... ... В.Д., ... А.И., ... А.А., ... В.Н. ов, ... ... Л.А., Во- ловичев Н.А. а, Фролов Г.В. Применение
фитоаскорбоминералосорбента при ... ... и ... // Научные ведомости. Серия Ествественные науки. – 2010. – ... (80). ... ... ... Б.Е. Сравнение антибиотиков, образуемых микроорганизмами и
высшими растениями (сходство и ... Б.Е. ... ... Роль в биогеоценозах, значение для медицины: Мат-лы 8
Совещания. – К.: Наукова думка, 1981. – С 22-28.
40. ... И.А., ... Н.С., ... С.Н. ... Технология
получения и применения сухо- го экстракта подснежника, как
антигельминтного ... – Улан – Удэ. – ... ... Е.В., ... С.В., ... Н.П. и др ... ... из организма здорового человека при ... ... ... // ... в XXI ... Ма- тер.
Научн.-практ. Конф. Зап. – Урал. Региона. - ... ... гос. ... – 2000. – С. ... ... А.А. Возможности современных мазей в лечении гнойных ран,
пролежней, трофических язв // ... ... – 2002. – ... – С. ... Гаркави А.В. Раны и раневая инфекция // Медицинская помощь. – ... № 5. – С. ... ... М.В., ... ... Подмосковья: Интродукционные,
экологические и об- разовательные аспекты: автореф. дисс….кандидата
биол. наук – Москва, 2001. – 204 ... ... Н.В., ... ... ... ... ... и профилактики колибактериоза новорожденных телят: автореф.
дисс….кандидата биол. наук - ... 2001. – 116 с.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Карбонизделген сорбенттің регенерациялық және жара жазушы қасиеттерін зерттеу туралы49 бет
Іріңді жара қоздырғыштары қатысында сорбенттің эфференттік белсенділігін зерттеу33 бет
Гетерогенді биокомпозиттер негізінде эффективті таңғыш моделін жасау41 бет
Ағаш сорбенттердегі ауыр металдар (Pb II, Hg I, Hg II, Cd II) сорбциясы56 бет
СБЖ трактісін жобалау16 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
«Қоршаған ортаның сапасы — қоршаған ортаның құрамы мен қасиеттерінін сипаттамасы»6 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық жағдайы.Улы өсімдіктердің улылық қасиеттерінің ерекшеліктері30 бет
Іш ағзаларының жарақатары7 бет
Абай - аудармашы. Абайдың орыс ақын-жазушыларынан аударған аудармалары25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь