Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігі туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Нарық жағдайындағы кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігінің мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігіне әсер етуші факторлар ... ... ... ... ... .6
1.3 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігінің стратегиялары
және оларды құру әдістемелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

2 КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІК СТРАТЕГИЯЛАРЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ «Агуша» ЖШС МЫСАЛЫНДА ТАЛДАУ

2.1 Кәсіпорынның технико.экономикалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... 19
2.2 Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігінің стратегияларын талдау ... ... ... ..27

3 НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ

3.1 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттырудың шетелдік
тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
3.2 Кәсіпорынның маркетингтік жүйесін жетілдіру . бәсекеге қабілетті
өнім шығарудың тиімді тетігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34



Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41
Қазақстан Республикасында нарықтық экономиканың даму жолында көптеген қиыншылықтарды бастан өткізіп, кейбіреуін жеңе білдік, кейбіреуінің салдарын әлі де сезініп келеміз.
Республикамыздың, Үкіметіміздің алдында жоғарыда аталған, яғни нарықтық экономиканың амал – тәсілдеріне бейімделіп, өте тиімді шешіммен кәсіпқойлық іскерлікпен әртүрлі мәселелерді шешіп елімізді дамыған елдердің қатарына қосу сияқты міндеттер тұр. Бұл дегеніміз тұрғындарымыздың әл-ауқатын арттырып, әлеуметтік-экономикалық жағдайды жақсарту, әлем таныған өркениетті ел болу.
Қазақстан экономикасының өрлеуі және ондағы бәсекенің қалыптасуы мен дамуы өркениетті ел болудың негізгі шарты болып отыр. Себебі Дүниежүзілік Сауда Ұйымына (ДСҰ) кіруді жоспарлап отырған жас мемлекет үшін бәсекеге қабілетті өнім шығару өте қажетті болып табылады. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы 27 қаңтар айындағы Қазақстан халқына жолдауында «Қазақстанның әлемдік экономикаға ойдағыдай кіруі – елдің экономикалық дамуының сапалық серпілісінің негізі» деп ерекше атап көрсетілді.
Қазіргі кезеңдегі нарықтық экономика көп қырлы әр түрлі: өндірістік, коммерциялық, қаржылық және ақпараттық өзара байланысты құрылымдардан тұратын күрделі организм болып табылады. Нарықты қатынастардың мәнін көрсететін түйінді түсініктердің бірі – бәсеке қабілеттілік. Қазақстан Республикасы ашық нарықты экономикаға өту жағдайында ішкі, сондай-ақ сыртқы нарықтарда тұтынушы үшін күрес шын мәнінде бәсеке қабілетті өнім өндіру мен жасауды талап етеді. Сол себептен де тауарлардың бәсекеқабілеттілігі мен оны өндіру шығындарының арасындағы рационалды экономикалық деңгейді іздеу мәселесі туып отыр. Кез-келген кәсіпорынның, жалпы республиканың экономикалық және әлеуметтік өміріндегі хал-жағдайы осы мәселенің оң шешілгеніне байланысты болады. Сол себептен де курстық жұмысымның тақырыбы көкейтесті сұрақтардың бірі болып табылады.
Қазір тауардың бәсеке қабілеттілік құрамдас бөліктерінің ішінде баға басты фактор болып табылмайды. Алдыңғы орындарға қазір тауардың тұтынушылық қасиеттері (функционалдығы, дизайн) және сервис деңгейі, бұл жерде тек қана жөндеу мүмкіндігі емес, сондай-ақ оның планетаның кез-келген нүктесінде жасалу мүмкіндігі де есептеледі. Тауардың бәсекеқабілеттілігін бағалау берілген өнімнің басқа фирмаларының сәйкес өнімімен салыстыру негізінде жүргізіледі. Өнімнің бәсеке қабілеттік көрсеткіші пайдалы эффекттің тұтыну бағасына қатынасымен көрсетіледі, ал пайдалы эффекттің орнына тауар сипаттамасының интегральдық көрсеткіштері – оның сапасы алынады.
1. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы «әлеуметтік-экономикалық жаңғырту қазақстан дамуының басты бағыты» 2012 жылғы 27 қаңтар
2. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан». Астана, 2009
3. Н.Назарбаев Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана: Елорда, 2007.– 44 бет
4. М.Портер Конкуренция. – М.: Вильямс, 2006.–495 с.
5. Минько Э.В. Качество и конкурентоспособность. – СПб: Питер, 2009. 14-17 с.
6. ҚР-ның “Бәсеке және монополияны шектеу туралы“ Заңы. Егемен Қазақстан 25 желтоқсан 2007.
7. ҚР-ның “Теріс пиғылды бәсеке туралы“ Заңы. Егемен Қазақстан 23 желтоқсан 2008.
8. Байзақов С. Райхан Н. «Қазақстан экономикасын кластерлер көтереді». Ақиқат 2006 ж. №1. – 21 бет.
9. Қуатова Д.Я. «Кәсіпорын экономикасы»: Оқу құралы, Экономика. 2007 ж. – 105 бет.
10. Сәбден О. «Бәсекелестік экономика»: Оқу құралы, Экономика институты, 2009 ж. – 656 бет.
11. Журнал “Пищевая и перерабатывающая промышленность“, Алматы, 4, 2007.
12. Дюсембаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия.
13. Мамыров Н.К., Ихданов Ж.О. государственное регулирование экономики в условиях Казахстана / Алматы, 2009г.
14. Азоев Г.А.6 Челенков А.П. Конкурентные преимущества фирмы. – М.: Экономика, 2008. – c. 50-51, с. 70-85
15. С.Үмбетов Егемен Қазақстан 2006 29 маусым
16. Есқараев Ө.Қ.//Егемен Қазақстан 2006 19 мамыр
17. Бест Майкл Новая конкуренция. Институт промышленного развития . М.: ТЕИС, 2007. – 248 б.
18. Мишин Ю.В. Экономические основы организации конкурентоспособного производства. – М.: ИД «Новый век», 2009.–212 с.
19. Қошанов А. Конкурентоспособное импортозамещение и внутрений рынок. – Алматы, 2007 – 226 с.
20. Лифиц И.М. Теория и практика конкурентоспособности товаров и услуг. – М.: Юрайт-М. 2008- 23-24 с.
21. Фатхутдинов Р.П. Конкурентоспособность: экономика, стратегия, управление: Учебное пособие для вузов. – М.: ИНФРА-М, 2010. 312 с.
22. Джумагельдиева Т.А. Конкуренция: теория и механизмы развития: монография. – Алматы, 2009
23. Дуданов И.И. Подходы конкурентспособности товарной прадукции на региональных продовольственныхрынках // Экономика сельскохозяйственных и перерабатывающих предприятий. – 2011.-№12. – с. 23-27
24. Мусина Л. Государственная политика стимулирования конкурентоспособности агропродовольственного комплекса Казахстана// АгроИнформ № 2, 2010 2-4 б.
25. Жуламанов Р.К. Конкурентоспособность национальной экономики (теория и практика). – Алматы: Институт Развития Казахстана, 2010. –95-99.
26. Баймуратов У.Б. Национальная экономическая система. – Алматы: Гылым, 2006
27. Рыночная экономика Казахстана: проблемы становления и развития. в двух томах/ под ред. М.Б. Кенжегузина. – Алматы, 2007
28. "Агуша" ЖШС-ні” 2010-2011 жылдардағы қаржы-есеп құжаттары.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе.....................................................................
................................................3
1 КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Нарық жағдайындағы кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігінің мәні мен ... ... ... қабілеттілігіне әсер ... ... ... ... ... ... оларды құру әдістемелері
........................................................................15
2 КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІК СТРАТЕГИЯЛАРЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ «Агуша»
ЖШС МЫСАЛЫНДА ТАЛДАУ
2.1 Кәсіпорынның технико-экономикалық сипаттамасы
................................19
2.2 Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігінің ... ... ... ... ... БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттырудың шетелдік
тәжірибесі
............................................................................
................................32
3.2 Кәсіпорынның маркетингтік жүйесін ...... ... шығарудың тиімді тетігі
............................................................................
34
Қорытынды...................................................................
........................................39
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
...................41
Кіріспе
Қазақстан Республикасында нарықтық экономиканың даму жолында көптеген
қиыншылықтарды бастан ... ... жеңе ... ... әлі де ... ... ... алдында жоғарыда аталған, яғни нарықтық
экономиканың амал – тәсілдеріне бейімделіп, өте тиімді шешіммен ... ... ... ... ... дамыған елдердің қатарына
қосу ... ... тұр. Бұл ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайды жақсарту, әлем таныған
өркениетті ел ... ... ... және ... ... қалыптасуы мен
дамуы өркениетті ел болудың негізгі шарты ... ... ... Дүниежүзілік
Сауда Ұйымына (ДСҰ) кіруді жоспарлап отырған жас мемлекет үшін бәсекеге
қабілетті өнім шығару өте ... ... ... ... ... Н.Ә. ... 2012 ... 27 қаңтар айындағы Қазақстан
халқына жолдауында «Қазақстанның әлемдік экономикаға ... ... ... ... ... ... ... негізі» деп ерекше атап
көрсетілді.
Қазіргі кезеңдегі нарықтық ... көп ... әр ... ... ... және ... ... байланысты құрылымдардан
тұратын күрделі ... ... ... ... қатынастардың мәнін
көрсететін түйінді түсініктердің бірі – ... ... ... ашық ... ... өту ... ішкі, сондай-ақ сыртқы
нарықтарда тұтынушы үшін күрес шын мәнінде бәсеке қабілетті өнім өндіру мен
жасауды талап етеді. Сол ... де ... ... ... ... шығындарының арасындағы рационалды экономикалық деңгейді іздеу
мәселесі туып отыр. ... ... ... ... және ... ... хал-жағдайы осы мәселенің оң
шешілгеніне байланысты болады. Сол ... де ... ... ... сұрақтардың бірі болып табылады.
Қазір тауардың бәсеке қабілеттілік құрамдас бөліктерінің ... ... ... ... ... ... ... қазір тауардың тұтынушылық
қасиеттері (функционалдығы, дизайн) және сервис деңгейі, бұл жерде тек қана
жөндеу мүмкіндігі емес, ... оның ... ... ... ... де ... Тауардың бәсекеқабілеттілігін бағалау
берілген өнімнің басқа фирмаларының сәйкес өнімімен салыстыру ... ... ... ... ... ... ... тұтыну
бағасына қатынасымен көрсетіледі, ал пайдалы ... ... ... ... ... – оның сапасы алынады.
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... ... теориялық білімді бекіту, ұлғайту, оны қамтамасыз ... ... ... (сүт ... ... нарығының жағдайына
талдау және маркетингтік зерттеулер жүргізу табылады. Сондай-ақ тауарлардың
және қызметтердің бәсеке қабілеттілігін арттыруда бірнеше ұсыныстар ... ... ... мынадай тапсырмалар қойдық:
- кәсіпорынның бәсеке ... ... ... және ... ... негіздерін анықтау;
- нарықтағы өндіруші табысының шешуші факторларының бірі ... ... ... ... ... ... мәселесін талдау;
- «Агуша» ЖШС-нің өндірістік-қаржылық қызметіне талдау ... және ... ... ... жақсарту міндеттерінің орындалу
жолдарын қарастыру;
- ... ... ... ... ... ... ... болып сүт өнімдерін өндіруге маманданған «Агуша» ЖШС
табылады.
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізіне отандық және ... ... ... ... ... ... ... еңбектері мен зерттеу нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... отандық
тауар өндірушілерді қолдауға арналған зандары, заңдылықтары, нормативті-
құқықтық құжаттары зерттелді және қолданылды. Зерттеудің мәліметтік ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылардан анкеталық сұрау нәтижесінде алынған
ақпараттар қолданылды. Курстық ... ... ... барысында
салыстырмалық талдау, статистикалық топтау, шаруашылық қызметті кешенді
бағалау, эксперттік зерттеу, ... ... ... ... ... ... ... БӘСЕКЕ ҚАБІЛЕТТІЛІГІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1. Нарық жағдайындағы кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігінің мәні мен маңызы
Біздін ... ... ... ... арттыруына
байланысты шаруашылық субъектілерінің нарықта тиімді әрекет етіп, ... ... ... ... ... ... аса өзекті мәселе. Ауыл
шаруашылық кешеніндегі осы бағыттағы қиыншылықтар да мал ... ... ... ... ... күш ... ... Өйткені нарық «тұтынушы – патша» деген ... ... ... тұтынушының талаптарын орындап, қажеттіліктерін қанағаттандыра
отырып ғана жетістікке жетуге болады.
Экономикалық энциклопедияда ... ... ... ... ... ... Тауарлар мен қызметтерді өндірушілердің пайданы жоғарылату
мүмкіндігі үшін күресі.
2) Нарықта көптеген өндірушілер мен сатып алушылардың болуы
және ... ... ... ... одан ... шығу
мүмкіндігі.
Соңғы уақыттардағы бәсекелестік артықшылықтардың құралу үрдісінің
беталыстары белгілі ... М. ... ... ... ... ... ... мен оның өзгеру үрдісін жан-жақты
талдауға негізделеді. Экономиканың кез-келген саласында, оның ішкі немесе
сыртқы ... ... ... ... бәсекенің мәні бес күш арқылы
көрінеді:
жаңа бәсекелестердің келу қаупі;
субститут-тауарлар немесе қызметтердің ... болу ... ... ... ... саудаласу қабілеті;
бар бәсекелестердің өзара бәсекелесуі.
Осы бес күштің әрқайсысының мәні саладан салаға қарай өзгеріп, ақыр ... ... ... К., Брю С. ... ... ... ... «нарықта
кез-келген нақты өнімнің сатушылары және сатып алушылары көп ... ... ... мен ... ... үшін қай ... ... жұмыс істеу
немесе нарықтан кету еркіндігі болуы керек».
Нарықтық экономиканың түсіндірме сөздігінде «Бәсеке – нарықта ... ... ... ... алушылардың әр түрлі қажеттіліктерін
қанағаттандыра отырып өз өнімін жақсы өткізу мүмкіндігін қамтамасыз ету
мақсатындағы бақталастық, ... ... ... тауар өндірушілердің қатаң
бәсекесі орын алған. ... ... ... жету үшін ... тауарлардың бәсекеге қабілеттілігін жоғарлату талап етіледі. ... ... ... ... бәсекелестігі сатып алудың тиімді
шарттарына қол ... ... ... ... ... ... оны ... нарықта, нақты уақыт
мерзімінде сәтті сату мүмкіндігі деп анықталады. Ал ... ... ... ... – бәсекеге қабілетті өнім өндіру немесе
қызмет ... ... ... ... ... ... ... уақыт
аралығында сәтті әрекет ету қабілеті».
«Тауардың ... ...... ... ... яғни оның
сапалық, техникалық, эстетикалық сипаттамаларының және коммерциялық өткізу
жағдайының тұтынушылар талабына сай ... ... ... ... алып ... та олар ... ... келмейді,
керісінше бірін –бірі толықтырады. Бірақ оның әр қайсысын толық деп ... ... ... бойынша бәсекенің мынадай анықтаушы белгілерін
атап көрсетуге болады.
1) бәсеке – ... ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігінің құрылуының
негізіне нарық субъектілерінің арасындағы ... ... ... мен ... ... етеді;
2) бәсеке – өнімнің техникалық, экономикалық, маркетингтік
көрсеткіштеріне оны жобалаудан бастап ... ... ... ... барлығында ықпал етеді.
3) бәсеке – даму мен өсудің қозғаушы ... ... ... мақсатқа жету жолындағы ізденістің, жетістікке
ұмтылудың ықпалшысы.
Өнімнің бәсекеге қабілеттілігі – ... ... ... кезеңдегі
нарық талаптарына сәйкес болу қабілеті. Бәсекеге ... ... ... ... салыстырмалы бағамен нақты нарықта өтуі үшін ... ... ... қасиеттерінің жиынтығы арқылы ... ...... ... ... ... сипаттамалары. Өнімнің бәсекеге ... ... ... оны ... тиімді өткізу арқылы жоғары деңгейде пайда алу
болып табылады.
1,2 Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігіне әсер ... ... да бір ... ... ... дамыту үшін саланың
ерекшеліктерін, оған әсер ететін ... ... ... ... факторларын зерттеп, олардың сәтті әрекет ету ... соң ... ... ... даму стартегиясын жасай алады. Күш-
жігерін неғұрлым бәсекелік артықшылықтарды дамытуға, қайтарымы мол ... ... ... ... ықпал ететін факторлардың
маңыздылары:
– Әлуетті тұтынушы үшін тауардың пайдалылығы. ... ... ... ... құны ... ... талаптарын қанағаттандыру
қабілеті;
– Тауардың бағасы. Пайдалылығы бірдей екі ... одан да көп ... ... ... ... ... ... ықылас білдіретіні анық.
Бұл жерде сатып алушының әлеуметтік ... ... үшін ... ... ... ... алынбайды, өйткені ондай
тауарларды сатып алуда сатып алушы үшін баға шешуші роль атқармайды;
– Өнімнің жаңашылдығы. Бұл ... ... үшін ... ... ... ерекшелендіретін жаңашылдық енгізуді білдіреді.
Мысалы, құс өнімдерінің жаңа ... ... ... орама
дизайнын өзгерту.
Нарықтағы кез-келген тауар онда қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру
дәрежесіне қарай тексеруден өтеді: әр ... ... ... жеке
қажеттіліктерін неғұрлым толық қанағаттандыратын тауарды сатып алады, ал
сатып алушылардың жиынтығы бәсекелес ... ... ... ... ... сәйкес келетін тауарды сатып алады.
Сондықтан ... ... ... бәсекелестердің өнімдерін өзара
салыстыра отырып ғана анықтауға болады.
Бәсеке бәсекелік артықшылықтармен тығыз байланысты. Ол бәсеке туындап
дамыған ... ... ... ... ... ... кең сипат алған сайын
бәсекелік артықшылықтар компанияның нарықтағы жетістігінің аса маңызды күші
болып табылады. ... ... мен ... механизмдері бәсекеге
қабілеттілікті қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қызметінің бәсекелестерден экономикалық,
техникалық, маркетингтік, ұйымдық сфераларында асып түсуінен ... ... ... рентабелділіктің жоғары деңгейі, нарық үлесі, сату ... ... ... ... болады. Яғни бәсекелік
артықшылықтар – өнімнің ... ... ... болуының, тауарлар
дифференциациясының жоғары болуының, ... ... ... енгізудің, нарық талаптарына жедел жауап қайтарудың нәтижесі.
Сонымен қатар экономикалық өсуді ... ... ... ... персоналдың жоғары біліктілігі, өндірілетін өнімнің ... ... ... ... әр ... ... ... ойлау
да бәсекелік артықшылықтар береді. Бәсекелік артықшылықтар абсолютті емес,
қатысты сипатқа ие, ... оны ... ... ... ететін
сипаттамаларды салыстыра отырып ғана анықтауға болады. Сонымен бірге
бәсекелік ... ... ... оның ... ... ... тәуелділігінен де көрінеді. Бір ... ... ... мен ... ... де ... Мысалы, жаңа
технологияны ... ... ... ... дизайны тұрғысынан
артықшылықтарға жеткенмен өнімнің өзіндік құны ... ... ... ... ... Сондықтан бәсекелік артықшылықтарды зерттеуде
неғұрлым маңызды факторларды есепке ... ... жол ... ... әр ... критерийлерге байланысты жіктеуге болады,
Жіктеудің аса маңызды критерийі бәсекелік артықшылықтың қайнар көзін
анықтайтын жағдай, оған байланысты бәсекелік артықшылықтардың он түрі ... ... ... негізделген бәсекелік
артықшылықтар келесілермен анықталады:
– компания әрекет ... ... ... ... ... ... зерттеліп отырған тауар ... ... ... және ... ... облысында мемлекеттің
ынталандыру саясатының болуы;
– сұранысты ынталандырушы объективті факторлардың ... ... ... ... баға ... ... ... аса
сезімтал болмауы, сұраныстың мерзімділігінің төмен болуы, ауыстырушы-
тауарлардың болмауы және ... ... ... төмен болуы;
– кәсіпорынның тәжірибелілігі;
– кәсіпорынының экономикалық әлуеті;
– қаржыландыру көздерін табу және оны ... ... ... ... негізделген бәсекелік
артықшылықтарға үкімет тарапынан болатын әр ... ... ... сипаттағы бәсекелік артықшылықтар компанияның
өндіріс және ... ... ... ... анықталады. Бұл жерде біріктірудің кері,
алға немесе көлденең түрлері қолданылуы ... ... ... ... ... ... ... жылдам қамту мүмкіндіктері де жатады.
4. Әкімшілік шаралардан туындаған бәсекелік артықшылықтар
өндірушілер қызметіне шек ... ... ... ... және ... ... ... мен лицензиялар беру, кәсіпорынды
тіркеу тәртібінің күрделілігі және тағы басқалар ... ... ... даму ... анықталатын
бәсекелік артықшылықтар:
– қажетті коммуникация құралдарының дамуы;
– Қазақстан аймақтарындағы еңбек, капитал, ... ... мен ... дистрибуторлық тораптың, соның ішінде бөлшек және ... ... ... ... ... және басқа да қызмет түрлерін
көрсетудің дамуы;
– фирмааралық кооперацияның дамуы;
6. ... ... ... ... ... ... мен техника деңгейінің жоғары болуымен,
құрал-жабдықтар мен ... ... ... ... пен материалдардың технологиялық
артықшылықтарымен, өнімнің ... ... ... ... арқылы анықталатын бәсекелік
артықшылықтар сатушы, сатып алушы, жарнама ... ... ... ... ... кең болуына
негізделеді. Бәсекелік күрес жүргізуде ақпараттың болмауы
немесе жалған ... ... ... ... ... ... ... негізделген бәсекелік
артықшылықтар кәсіпорынның географиялық жағынан тиімді
орналасуы мен ... ... ... ... ... байланысты анықталады.
9. Демографиялық факторларға ... ... ... ... ... демографиялық
өзгерістер және оның сұраныс құрылымы мен көлеміне жағымды
ықпал етуі, тұрғындардың мақсатты ... ... ... ... ... және білім мен ... ... ... ... ... емес ... бәсекелік артықшылықтар теріс
пиғылды бәсеке, криминалдық ... ... ... ... ... ... ... циклын шешуші төрт кезеңге бөлуге болады. Олар:
1. енгізу кезеңі;
2. арту кезеңі;
3. жетілу кезеңі;
4. тоқырау кезеңі.
Кесте 1 - ... ... ... ... ... ... ... |Енгізу |Арту ... ... ... ... ... |Тез ... ... |
|өсуі | | | | ... |Жоқ ... ... ... ... ... |Жоқ ... ... ... ... |Ынаталы |Артады ... ... ... ... ... ... ... |Төмен ... ... ... – бұл көп ... ... ... бар өнім шығару үшін - өнеркәсіптің, жобалау ... және ... ... ... ... ... қызмет
көрсетулердің өзі бәсекелік қабілетті болу керек. Осыдан кейін бұйымның
бәсеке қабілеттілігі, ... ... ... ... қабілеттілік, қызметкерлердің бәсеке қабілеттілігі, маркетинг
қызметінің бәсеке қабілеттілігі, өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілік факторларын зерделеуге таяу шет елдердің
ғалымдарымен қатар біздің республика ... да ... ... ... ... өнеркәсібінің бәсеке қабілеттілігін анықтайтын
факторлар аз зерттелген. Әдебиетті теоретикалық ... өнім ... ... ... және ішкі ... факторларын
әшкерелейді. (Кесте 2)
Кесте 2 - Бәсекеге қабілеттіліктің негізгі факторлары
|Бәсеке қабіліттіліктің факторлары |Кәсіпорын |Негізгі бәсекелестіктер |
| | |А |Б ... | | | |. |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... таңбасының мәртебесі | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... ... | | | | ... ... | | | | ... ұсыну шарттары | | | | ... ... ... ... | | | | ... ... | | | | ... нысандары | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... мен дилер | | | | ... ... ... | | | | ... орналастыру | | | | ... ... | | | | ... бақылау жүйесі | | | | ... ... ... | | | | ... | | | | ... үшін | | | | ... делдалдары үшін | | | | ... сату | | | | ... ... | | | | ... ... ... | | | | ... белгілерін көрсету | | | | ... ... ... кадрлар | | | | ... | | | | ... ... ... ... | | | | ... | | | | ... ... сату | | | | ... ... ... | | | | ... ... ... | | | | ... ... ... ... ету үшін ... ресурстар пайдаланылады:
1. Капитал ресурсы;
2. Персонал ресурсы;
3. Ақпараттар және технологиялар ресурстары;
4. Техника және жабдықтар ресурстары;
5. Құқық ... ... ... ... ... және ... ... іс-әрекеттері әлеуметтік-экономикалық
мәртебені анықтайтын экономикалық ... ... ... және ... ... ... мүдделерінің бар екенін
айта кеткен жөн. Меншік иесінің, ... ... бар ... ... алумен байланысты болғандықтан, оны алуға кедергі келтіретін
факторлардың бәрі ... ... ... ... ... Осылайша
біз экономикалық қатер деп, таза ... ... ... ... әкелетін мүмкін жағдайды айтамыз. Өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін
бәсеке қабілеттілікті бағалау өте маңызды. ... ... ... ... ... ... анықтайтын, экономикалық өсудің кепілі және
елдің экономикалық тәуелсіздігін, кауіпсіздігін сақтайтын тұрақты фактор
болып табылады. Оның ... ... ... болжауға мүмкін
болмайтын зардаптарға ұшырауына әкелуі мүмкін.
Кәсіпорынның ... ... ... ... келесі
элементтерден тұрады:
– Технико-технологиялық;
– Интеллектуалдық және кадрлық;
– Қаржылық;
... ... ... элементтерге толығырақ тоқталып кетейік.
Технико-технологиялық элемент. Экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз
етуде менеджерлердің кәсіпорындағы ... ... ... сай ... балама өнімдерді шығаратын кәсіпорындарда
қандай технология пайдалантынын, ... ... ... ... ... мүмкіндігін талдау және жаңа ... ... ... және ... ... Қазіргі экономикалық
жағдайларда ... ... ... көп ... ... ... Сондықтан, кәсіпорында жұмыскерлерді іріктеу,
оқыту және ынталандыру жүйесі ұйымдастырылған деңгейде болуы керек. ... ... ... ... экономикалық қауіпсіздік жағдайын
үнемі талдап отыруы, дағдарыс ... ... ... ... ... ... Бұл элемент кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы
меншікті қаржы ... ... ... ... ... ... ... саналады. Шаруашылық субъектісінің қаржылық
тұрақтылығының жойылу себептері өндіріс көлемінің төмендеуімен, ... ... ... ... ... ... жоспарлау және
басқарумен байланысты болады. Қаржылық ... ... ... қаржылық-экономикалық қызметінде нақты тапсырмаларды жоспарлау
және өткізу жолдарын қарастырған жөн. Келесідей стратегиялық міндеттерді
анықтауға болады: ... ... ... ... ... аз шығындармен
өндіріс тиімділігіне қол жеткізу, рентабельділіктің жеткілікті деңгейін
қамтамасыз ету.
Саяси-құқықтық элементті қорғаудың ... ... ... ... кері ... ... қорғаудың қазіргі деңгейін талдау;
– осы деңгейді жетілдіру бойынша шараларды жоспарлау.
Ақпараттық элемент. ... ұйым ... ... ... жинап, сақтап, өңдейтін белгілі бір бөлімше болуы керек. ... ... ... ... ... ... ... талдап,
ары қарай дамуы үшін қолдана білу табылады. Кәсіпкерлік құпияны ... осы ... ... ... ... элемент. Кәсіпорын экологиялық мөлшерлерді бұзудан
болатын айып пұлдары сияқты шығындарды ... ... ... ... ... ... сақтауы керек.
Қазақстан Республикасында бәсекеқабілеттілікті қолдау және дамыту
мақсатында ... және ... ... қабылданған. Олардың ішінде,
«Бәсеке туралы», «Теріс пиғылды бәсеке туралы», «Монополиялық ... ... ... ... бәсеке әр түрлі формада болып, әр түрлі әдістермен жүзеге асады.
Бәсеке ... ... ... ... сала ... және сала ... ... Cала ішілік бәсеке – ... ... ... ... ... ... бойынша ерекшеленетін
бірдей тауарлар арасындағы бәсеке. Сала аралық бәсеке – әр ... ... ... төлем қабілетті сұраныс үшін болатын бәсеке.
Функционалдық бәсеке – ... ... ... ... ... ... жағдайы. Тауар түріне байланысты бәсеке –
бірдей қажеттілікті қанағаттандыратын, ... ... ... ... ... ... ... бәсеке. Заттық
бәсеке – барлық жағынан бірдей тауарлар арасында болатын бәсеке.
Сонымен қатар бәсекелік ... әр ... саты ... ... кәсіпорынға, салаға, бүтіндей экономикаға қатысты болуы, бағалық
және бағалық емес факторларға негізделуі, ұзақ, орта және ... ... ... және ... ... ... және қайталанатын болуы мүмкін.
Өнім мен кәсіпорынның бәсекелік қабілеті тығыз байланысты болғанымен,
мағыналары жағынан ерекшеленеді. Негізгі ерекшелену белгілері мыналар:
... ... ... ... ... бір ... уақыт аралығында
анықталса, кәсіпорынның бәсекелік қабілеті, салыстырмалы түрде, ұзақ ... ... ... ... бәсекелік қабілеті тұтынушылардың әсеріне тікелей
байланысты. Ал кәсіпорынның тиімділігін кәсіпкердің өзі ... ... ... ... қажетті стратегияларды енгізіп отырады.
Кәсіпорынның бәсекелік қабілетті деңгейі туралы мәлімет инвесторлар мен
әріптестер үшін маңызды. Тұтынушы үшін ... ... мен ... ... ... ... ... өнім түрін шығарумен қатар, өндіріске
байланыссыз басқа да ... ... ... ... (мәселен,
инвестициялық, делдалдық және т.б). Кәсіпорынның бәсекелік қабілеті барлық
өнім ассортиментінің ... ... және әр бір ... ... ... ... төртіншіден, өнімнің бәсекелік қабілеті кәсіпорынның бәсекелік қабілетін
анықтайды, бірақ толық көлемде емес. Мәселен, ... ... ... ... ... ... етуге болады. Алайда, осы ... ... ... ... ... ... табыс болмауы да мүмкін. Бұл
кезде кәсіпорынның қаржылық жағдайына кері ... ... оның ... ... де ... кәсіпорынның бәсекелік қабілеті, өнімнің бәсекелік қабілетіне
қарағанда, экономикалық маңызыжағынан кең ұғымды білдіреді.
Әлемдік тәжірибеде, ... ... ... келесі факторлармен
анықталады:
– өнім сапасының нарықтық және нақты тұтынушылардың талабына сай болуымен;
– сатып алуға, жеткізуге кеткен шығындармен;
– тұтынушыларға ... ... ... ... ... ... ... сенімді әріптес болатындығы туралы дәлелімен.
Біздіңше, өнімнің бәсекелік қабілеті ... ... ... үш ... тәуелді:
1. Міндет – өнімнің қандай мақсатқа пайдаланатынының оның функционалдық
мүмкіндіктерін, сол ... осы ... ... ... анықтайды.
2. Жоғары сапа – бағалық емес бәсекеде үлкен мәнге ие. ... ... ... ... кешенді көрсеткіші ретінде қарастыруға
болады.
3. Баға – тауар құнының ақшалай көрінісі. өнімге деген ... пен ... ... баға мен құн да теңеседі. Ұсыныстың сұраныстан артуы бағаны
төмендетеді, ал керісінше нарықтағы сұраныс ... онда ... ... әлде қайда жоғары болады. Нарықтық экономика жағдайында ... ... ... ең алдымен, құн ... ... ... ... ... ... баға өнімнің бәсекелік
қабілетінің кепілі болады.
1-сурет. ... ... ... үш ... 3 ... ... ... қарастырған жөн. Көп функционалды
міндеті, жоғары сапасы және ... ... бар өнім ... қабілетті бола
алады. Бұл факторлар үнемі ... ... ... ... ... ... ... қабілетін қалыптастыруда кәсіпорынның сапа
жүйесін жетілдіру, ең алдымен, Халықаралық сапа ... ... ... ... өнімнің сапасы адам өмірінің қауіпсіздігімен тікелей
байланысты. Сондықтан да, өндірілетін өнімнің стандартқа сай ... ... ... ... қауіпсіздік ұғымын басты назарда ұстау қажет – яғни,
мұнда экономикалық тез қарқынмен ұзақ мерзімді тұрақты ... ... ... ... қажет ресурстың толықтығын, ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... жан ... ... өндіру, оны тоқтаусыз өткізуді қамтамасыз етеді. Бәсекелік қабілеті
арттыру механизмі – бұл ... ... ... жету ... ... ... ... Дұрыс таңдала білген механизм
осы кәсіпорынның нарықтағы бәсекелестерімен ұзақ ... ... ... ... болады.
1.3 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігінің стратегиялары
және оларды анықтау әдістемелері
Егеменді ел болып, тәуелсіздігімізді алып ... ... ... ел ... ... ... ... еліміздің экономикалық өміріндегі шаруашылық қатынастар жүйесіндегі
терең әрі ауқымдды ... ... ... ... ... қабілеттілік,
еркін сауда, жеке меншік билігі т.б. осы секілді ұғымдар ене бастады. Ал өз
кезегінде ұйымдық-құқықтық формалардың яғни ... ... ... ... ... ... көрсетуі, өнім өндіруі – бәсеке және
бәсеке қабілеттілік ұйымдарын одан әрі өрбіте түсті.
Жоғары тұрақсыз және ... орта ... ... ұзақ ... ... кәсіпорынның әрі қарай гүлденіп,
өркен жаюының кепілдігін ... ... ... ... пен ... ... ... сондай-ақ бәсеке қабілетті стратегия тиімді
басқарудың мақсатты ... ... ... ... ... ... бизнес аясында жұмыс істейтін, тауарлар өндіріп, қызмет көрсететін
ұйымдар үшін әсіресе өзекті болып отыр.
Қазіргі кезде ... ... үшін ... ... арттыру ең негізгі мәселе болғандықтан көпшілік тарапынан
осы бір ... көп ... ... Ол сату нарықтары, өткізу көлемдері,
қосымша табысты табуды ... ... ... ... ... ... ... Осыған сәйкес
кәсіпорындар әрі шығарылатын өнімдердің бағаларын төмендету ... ... бар ... сапалық көрсеткіштері жағынан ... ... ... бәсекелестерді ығыстыруға және ... ... ... ... ... ұғымы көпжақты болып, кәсіпорын ... ... ... ... ... оның ... ... табылатын сапа және өндіріс технологиясын қамтиды. ... ... ... ұлттық экономиканың және аймақтық бәсеке қабілеттілігі
ұғымдары қолданылады. Әр ұғымның құрылымы объектінің бәсеке ... ... ... ... және ... жетуде олардың өзара
ұйымдасуынан тұратынын негіздейді.
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігі – қатысты өлшем, өйткені ол ... мен ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Осы арада кәсіпорының бәсеке қабілеттілігі – бұл ... ... ... жиынтығы.
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігі – бұл бәсекелестік күрес ... алып ... ... ... ... ... ... кеңейтуге
жеткілікті әлеуеті. Кәсіпорының ... ... ... ... ... ... нарықтағы жағдайын анықтайтын кешенді
экономикалық көрсеткіштерін және потенциялын қамтиды.
Байқалғанындай бәсеке ... екі жағы бар. ... ... ... және ... ... ... жоғары сапасы, тауардың
қосымша қызметі, барлық қызмет ... ... ... ... ... нақты жағдайдағы тауар сату ... ... ... ... бар нақты сатып алушы, оның мүмкіндігі және өзіндік талғам
шкаласы ... ... ... ... ... ... ... жеке қасиеттері). Бәсекелелік күрестегі ... ... ... ... Ал ... ... пен бәсекенің
қатынасын потенциал – потенциялды қолдану ... ... ... ... ... ... және жаңашылдық секілді ... ... ... ... ... ... ... ортамен қатынасының формасы және ұйымшылық қайта ... ... ... Өз кезегіндегі жаңашылдықты жаңару мүмкіндігі және
минималды өзіндік құн, ... ... ... ... ... қайта құру ретінде ұғынамыз. Егер де ... ... орта ... ... ... ... ... өз іс-әрекетінде шешім қабылдау және жаңа элементтерді игерудің
негізінде өзгерген іс-әрекет бағытын ... ... екі ... ... кәсіпорындар ұйымның
жекелей элементтеріне сүйенеді. Жеке тұғыдан алғанда бейімділік қасиеті
ұйымның әркелкі ... ... ... құрал-жабдықтары және
тұтастай алғанда техникалық базасы болмайынша қалыптаспайды.
Бәсеке қабілеттілік ұғымының екінші қасиеті болып табылатын жаңашылдық
жаңалықтың екі ... ... ... сүйенеді. Бір тұсы бұл өндірістің
техника-технологиялық жаңартылуымен байланысты техникалық жаңалық ... ... ... ... мен ... өндірістің
техникалық құралдары және НИОКР-ді техникалық қамтамасызету, сондай-ақ,
өнімдерді өндіру технологиясы ... ... ... ... ... кіреді.
Жаңашылдықтың келесі ажырамас бөлігіне - әлеуметтік жаңалықтар жатады.
Мұндай ... ... ... ... игерілген әлеуметтік
технологиялардың жиынтығы ... ... ... ... ... мынандай басты
факторлар әсер етеді:
– өндірістік технологияны жетілдіру дәрежесі мен ғылыми-техникалық
деңгейі;
– жаңа өнер табулар мен жаңашылдықтарды қолдану;
– қәзіргі заманға сай автаматтандырылған және ... ... ... ... пен жаңашылдық ұйымның бәсекеқабілеттілік қасиетін
қалыптастыруға қажетті және жеткілікті жағдайларды айқындайды.
Бүгінгі таңдағы маңызды мәселелердің бірі – ... ... ... ... шешетін және сол ұйымның нарықтық орта
элементтерімен бәсеке қабілетті басқару жүйесін ... Осы ... жаңа ... нарықтық қатынастарға бейімделген басқару
жүйесін құру процесін жеделдеткен жөн. Сонымен қатар ... ... ... ақпараттық қамтамасыз етілуін және стратегиялық бағыт-
бағдарын күшейте түсу керек.
Кәсіпорынның бәсеке қабілетті ... ... ... ... ... және ... орта ... ескере отырып,
ақпараттық технология негізінде ... ... ... ... мен ... арқылы орындайтын органдар жиынтығы
түсініледі. Бәсеке қабілетті басқару ... – бұл ... ... ... ... ... ... қабілеті бар күрделі ағза.
Кәсіпорынның бәсеке қабілетті басқару жүйесінің ең негізгі қағйдасы ... ... ... етуі мен ... ... және мақсаттарды
таңдаудағы негізделген өндірісті басқару жүйесінің бағыт-бағдары ... ... мен жаңа өнім ... кәсіпорынның материалдық- техникалық
базасын ескере отырып оның потенциалды мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... негізінде қызметтердің перспективалы
бағыттарын анықтау түсініледі.
Кәсіпорының бәсеке қабілеттілігін жоғарылату стратегиясының жүйесін
келесідей ... ... ... ... ... ортада жүзеге асыратын атап айтқанда тауарлық,
баға белгілеу, ... ... ақша және ... ... іс- ... ... шығындарды төмендету,
сыртқы экономикадағы қызмет стратегиясы.
2. Кәсіпорының ішкі ортасында жүзеге асырылатын, яғни өндіріс
шығындарын ... ... ... ... ақпаратпен қамтамасыз ету стратегиялары.
Кәсіпорының тауарлық стратегиясы келесілерді қарастырады:
– кәсіпорынның спецификасына жауап беретін, ... мен ... ... ... ... және зерттеудің
тәсілдері мен ережелері;
– кәсіпорынға неғұрлым тиімді шаруашылық ... ... ... ... кәсіпорынның сыртқы тиімділігін қамтамасыз ететін аймақтарды
басқару әдістерін.
Ал тауарлы стратегияның ... ... ... ... ... ... міндеттерін өзіндік ресурстар және
нарықтық потенциялды мүмкіндіктермен үйлесуі;
– тауар (технологиялар) сұранысының өмірлік циклдерін талдау;
кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігін жоғарлатуды қамтамасыз ететін
тауар ассортиментін ... ... ... ең оңай жолы – ұйым ... әлсіз тұстарын немесе артықшылықтары жоқтығын анықтап,
басымдығын нығайту. ... ... ... ... ... ... бәсекеде жауап бере алмаса, біраз шығынға ұшырайды.
Бәсекелік артықшылықтарға ... ену ... ... ... ... ... ... бәсеке күресін ушықтырып, ... ... ... шараларының бірі салаға кіру кедергісін қою. Компаниялар
мен олардың өзара ... ... ... ... ... қабілеттілігін білдіреді. Бүкіл ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін
анықтайды. 2-суретте бәсекеге қабілеттіліктің сатылық құрылымы көрсетілген.
Сатылық құрылымның ... ... ... бәсекеге қабілеттілігі
қалғандарының бәсекеге қабілеттілігінің қалыптасуына ... әсер ... ... ... ... етеді.
Сурет 2 – Бәсекеге қабілеттіліктің сатылық құрылымы
Компанияның бәсекеге қабілеттілігінің міндетті шарты – ... өнім ... ... Кең көлемде алғанда компанияның бәсекеге
қабілеттілігіне қол ... үшін ... ... ... ... қаржы, ҒЗЖТКЖ (ғылыми зерттеу және тәжірибелік-
конструкторлық жұмыстар)облыстарында ... ... ... КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕГЕ ҚАБІЛЕТТІЛІК СТРАТЕГИЯЛАРЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ «Агуша»
ЖШС МЫСАЛЫНДА ТАЛДАУ
2.1 Кәсіпорынның технико-экономикалық сипаттамасы
«Агуша» ЖШС-гі сүт ... ... ... ... ... Бұл
кәсіпорын өзінің шаруашылық қызметін бірнеше ... ... ... ... ... ... ... ие тамақ өнімдерін шығарады.
Нарыққа шағын ғана ... ену ... осы ... ... ... түсіндіруге болады. 2003-2004 жылдар
аралығында кәсіпорын жемісті дамып ... ... ... ... ... қожалықтарынан құрылған болғандықтан; негізінен олар сүтті
сүт өңдеу зауыттарына өткізумен ... ... осы ... ... дайын өнім шығаруды ұйғарды, себебі сүт түріндегі шикізат ... ... ... еді. Сүт ... ... үшін құрал-жабдықтар
2003жылы сатып алынды. «Агуша» ЖШС-гіне кейбір құрал-жабдықтарды шикізаттың
жетіспеуінен зауытқа ... тура ... Осы ... ... ... ассортимент бойынша сүт өнімдерін шығара алмады. Бірақ
кәсіпорын бірден өз өнімдерін тиімді ... ... Ал 2004 жылы ... ... нарыққа арзан тауарларды шығару есебінен ұлғайды. «Агуша» ЖШС-
гінде ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Кәсіпорындағы басқару тәжірибесі шет елдікке көп ... ... ... бірлесіп қызмет істеу туралы ұсыныстар түсті.
Өзінің құрылтайшыларының қызығушылығын ... үшін ... ... белгіленген жалпы тапсырмаларды, жарѓыдан шыққан функцияларды
орындау үшін және ... ... ... ... және заң шығарушылардың қызметіне қайшы келмейтін қызметтерді
жүзеге асыру. Ұйым қызметінің мақсаты болып табылады.
Өзінің жарғылық ... ... ... ... ұйым ... ... сүт және сүт ... құю мен өндіру;
- импорттық және отандық алкогольді өнімдер мен ... ... ... мен ауыл ... ... ... және ... өңдеулерді, өндірісті, жанама шаруашылықты дамыту мен ұйымдастыру;
- ... және жеке ... ... маркетингтік және т.б. қызмет
түрлерін көрсету;
- Өндірістік тауарларды өткізу үшін ... ... ... мен фирмалық таңбаларды ашу;
- жарнамалық және ... ... ... ... ... ... қызмет;
- Өндірістік- коммерциялық, сатып-сатып алу мен табыс операцияларын
жүргізу;
- Қазақстан Республикасының заң шығарушы ... ... және ... да ... ... жарғылық капиталы 167670,1 мың тг мөлшеріндегі қызметін ... үшін ... Ұйым ... ... жабу үшін резервтік капитал
құруы тиіс, ал оның ... ... ... ... сомасының кем
дегенде 15 пайызына тең болуы ... ... ... ұйымның әр жыл сайын
таза табыстан аударылғаны арқылы ... ... ... резервтік
капиталы 25150,5 мың тг құрайды, ал егер алда- ... ... бір ... онда біріктірілген жарѓылық капиталдан 15 пайызға кемиді. Жарғылық
капиталды ... ... ... жету ... ұйым аударымдарды
жаңартады.
Ұйым мүшелері болып келесілер табылады:
- Жоғарғы мүше – Серіктестіктің Жалпы ... ... ... – Директорлар Кеңесі;
- Атқарушы мүшесі – Басқарма;
- Бақылау мүшесі – ... ... ... ...... Директорлар Кеңесі арқылы Президент
сайланады.
«Агуша» ЖШС сүт, ... ... ... ряженка, иогурт, балмұздақ,
құймақ және сүт өнімдерін өндіреді. Қазақстан ... ... мен ... ... нарық экономикасының бірте-бірте
дамуына алып келді, жеке кәсіпкерлік дамыды, азық өнімдерінің ... ... ... Жас ... ...... ... айналыса бастады.
Алғашқы болып тізімге майонез бен сүзбеден жасалған ақ ірімшіктер енген
болатын. Бүгінгі күн ... сүт өнім ең ірі ... ... ... нарық үлесінің 23 % құрайды.
«Агуша» ЖШС-нің қызметі сұт өнімдерін өндіру және сату болып ... баға мен ... де, әсем ... бар, ... өнім ... кәсіпорынның стратегиясынан шыққан, кәсіпорынға маркетинг
қызметі енгізілген.
Кез-келген жүйе сияқты ... ... ... ... ... ... бар. Кәсіпорындағы маркетинг қызметі коммуникацияға, табысты
ұйымдастыруға, бағаны ... өнім ... мен сапа ... ... бағытталған маркетинг қызметі, сапа бөлімі мен бақылау
мүшесі бір- ... ... ... ... үрдісінің әр операциясында
қолданылып, бұйымның пішінін тексеру үшін осы бөлімде 10 ... ... ... сауда агенттері келесідей қызметтерді атқарады: жаңа
тұтынушыларды тартады және іздейді, тауар бағасы мен ... ... ... ... сусындарды көрсетеді (сыра,алкогольсыз сусындар),
сатып алушылар мен ... ... ... жайлы кәсіпорынға қажетті
ақпаратпен қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... оларды
оқыту керек. “Агуша” ЖШС-нің үміткерлерін оқыту келесідей түрлерде болуы
мүмкін:
- ... ... ... ... техникасына үйрету, яғни алдын-ала дайындау, келіссіз ... ... ... ... ЖШС-нің жеке сатуды енгізіп, ол туралы ... ... ... ... жолы ең ... ... ... бірақ
оны жүзеге асыру үшін күрделі еңбек дайындығы және белгілі бір ... ... ... ... бөлімі бар оның ең негізгі бөлігі болып
дайын өнімді Алматы қаласындағы нарықтарға және ... ... ... ... ... ... бар, ол дайын өнімді тек Алматы
қаласында ғана емес ... ... оның ... де ... ... үшін, өнімнің бағасы оның өзіндік құнына, биржа нарығында
қалыптасқан бағаға және бөлшек саудаға ... ... баға ... ... қағидасы ол – беріктілік, өнім ... ... ... ЖШС өнімі көбінесе әр түрлі жақтар бойынша өткізіледі олар:
1. еркін ... ... және ... ... облыстардағы сауда нүктелерінде сатылады;
3. сонымен қатар олар жалақы есебінде және бартер түрінде беріледі.
«Агуша» ЖШС өткізу бөліміне ... ... ... ... ... 2 ... 5 машина жүргізуші – экспедитор;
• өткізу бөлімінде сонымен қатар келесілер жұмыс істейді:
• потенциальды клиенттерге өнімді жеткізетін 7 ... ... қор ... өтіміділігіне байланысты ұйымында әртүрлі қызметтер жүзеге асырылып
жатыр. Алматы қаласындағы ірі дүкендермен келісім шартқа отырып, ... ... ... ... ... «Рамстор», «Сити орталық»,
«Ардагер» гипермаркеттері және ... ұсақ ... , ... ... қажеттіліктерін толығымен қанағаттандыруыға байланысты
үлкен және сәтті бағдарламаларды ойластырып, жүзеге асырылып жатыр. Айқын
дәрежелерге жету үшін ... ... ... шеше ... ... ... ... азық-түлік қатары тұрақты өсуде және өнімдердің
келесі топтары бүгін қосады: пастерленген сүт, сүт, айран, қаймақ, ... ... ұзақ ... сүт, кілегейлер, майонез, балмұздақ,
қаймақтан жасалған май, қоюландырылған сүт .
Компания саясаты әрбір тұтынушыға дара ... келу ... ... ... оны еске ... ... ... Отандық
өнімдердің мәртебесі көтеру.
Сатып алушылардың талаптарын түсінуіне және ... ... ... қанағаттандыруға ұмтылады .
Сауда жүйелері арқылы өнім қауіпсіздік дәрежесін қамтамасыз ... ... ... және ... ... ... талаптар
орындай және тиісті өндіріс ортанын қамсыздандырады ... ЖШС ... ... ... ... және өнім өзндік
құны төмендеуіне арналған құралдардың және бәсеке қабілеттілік қамтамасыз
етуі. Компания мақсаты бәсекеде ең үлкен артықшылықтарға ие болу ... ... ... деп ... ... ... қол жетерлік және
жоғары сапа. Ассортименттің кеңділігі, ұсыныс ... ... және ... немен бәсекешілерде . Фирма нарықта ... орны ... ... ... ... ... сүт өнімдерге арналған бірыңғай
сауда белгісі) жоғарғы табысқа жетуіне алып ... ... ... жаңа ... және өз ... ... бар өнімдерді
өндіруіне болады.
Болашақтар фирманың өндіретін өнімнің ассортиментінің маңызды ... ... ... мұқтаждықтары;
– мақсаттық базар , қайсы хабардар болу бәріне өнім түрлеріне;
– маңызды позицияның қайсысы ... ... әсер ... күшті жақтарымен келеді :
– өнім сапа мен орамасы ... ... дәм ... өнім - ... ... көңіл бөлуі;
– тұрақты жарнамалық жұмыстар өнімнің өтімділігін арттырады ;
– тұтыну деңгейі ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы.
Кәсіпорын қызметі тиімді жүзеге асып жатқандығын ,оның технико-
экономикалық көрсеткіштері ... ... ... ол 4 - ... ... «Агуша» ЖШС-нің берілген кестедегі қызметін талдасақ, ол жалпы
тиімді болып келеді. Өнімді өткізу ол кәсіпорынның шығарылған өнімінің ... ... деп ... ... және ол ... үшін өте ... ... өткізу жұмсының эффектісі оның цехтерінен, түскен ... және тағы ... ... ... ... яғни ... ... табыс 2010 жылға қарағанда, 2011 жылы 45 548 598 теңге
болып, 6 657 120 – ... ... ... 177,1 %.
Бұл кәсіпорын жұмысшының қалай жүріп ... ... ... ... ... ... ... өндіріс жұмысының кеңдігі,
шаруашылық ... ... ... көруге болады. Жалпы алғанда
өнімнің өзіндік құны 2010жылы, 2011 жылға қарағанда 31 969 463 ... ... 119,9 % деп ... ... 3 - 2010-2011ж.ж «Агуша» ЖШС-нің өндірістік қызметінің ... ... ... |өлш. ... ж |2011 ж ... ... ... өткізуден |тг |38 891 478 |45 548 598 |177,1 |
| ... ... | | | | ... ... ... |тг |26 645 541 |31 969 463 |119,9 |
| ... құны | | | | ... |Жиынтық (жалпы ) |тг |12 245 937 |13 579 135 |110,8 |
| ... | | | | ... ... ... |тг |9 472 366 |10 989 501 |116,0 ... ... ... |тг |2 773 571 |2 589 634 |99,3 |
| ... ... | | | | ... ... емес |тг |1 459 801 |1 336 354 |91,5 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... салуға дейінгі |тг |4 233 372 ... |92,7 |
| ... | | | | |
|8 ... ... |тг |2 963 360 ... |92,7 |
|9 |Негізгі капиталдың |тг ... ... |97,0 |
| ... ... құны | | | | ... ... ... |адам |67 |84 |125,3 |
| ... саны | | | | ... ... ақы қоры |мың тг |37418,2 |52962,2 |141,5 ... |1 ... ... |тенге |46540,1 |51320,0 |110,2 |
| ... ... | | | | ... ... ... 1 ... |0,92 |0,94 |102,2 |
| |тг ... ... | | | | ... |1 ... ... | тг |580 470 ... |93,4 |
| ... | | | | ... ... соммасы 2010 жылы 2011 жылмен салыстырғанда ... ... яғни 110,8 ... ... ... ... өнімді өткізуге кеткен шығындар, пайыз
шығындары, курстық ерекшелік шығындары. Осылардың ... ... ... және мұны 2010 ... ... 2011 жылы ... өсті ... 116,0 пайызды құрады.
Келесі көрсеткіш - таза табыс. Бұл ... ... ... таза табыс
соммасына, жиынтық табыс, салық, табыс салығы кіреді. Осы 2011 жылы таза
табыс -215 169 теңге ... ... - ... ... ... көрсететін маңызды
көрсеткіш. Бұл көрсеткіш бір адамның орташа жылдық ... ... Ол 2011 жылы -38 225 ... ... негізгі құралдардың орташа жылдық құны - бұл көрсеткіш
кәсіпорынның орналасқан ... ... ... транспортты,
машаналары жатады және бұлардың қосындысы арқылы негізгі құралдардың
орташа жылдық құнын табу үшін, осы ... ... ... әр жылды жеке
– жеке (2) бөлеміз. Бұл көрсеткіш 2011 жылы 502 360,2 тенгені ... ... ... ... ... ... қордың
қалыптасуы мен, техналогиялық саясаттың қалыптасуына байланысты, ... ... ... ... ... технологиямен
байланысты .
Орташа айлық жалақы 10,2 %-ға өсіп, 2011 жылы 51320,0 тенгені құрады,
сонымен қатар жұмысшылардың саны 2011 ... 2010 ... ... ... келді.Талдау кезіндегі экономикалық көрсеткіштің жақсаруы тек 2011
жылы ... ... өнім ... ... және ... ... жылдың кері өскеніне байланысты болды.
Басқарудың осындай жағдайында негізгі құралды осы және басқа уақытта
қалай ... ... білу ... Осы мақсат үшін негізгі капиталды
қалай қолдануын сипаттап бағалайтын көрсеткіштердің ... ... ... ... ең ... ол қор сыйымдылығы мен қор қайтарымдылығы.
Қор қайтарымдылығы ... ... ... құралдардың орта жылдық
құнының қатынасына тең. Қордағы негізгі капиталды қолдану көрсеткішінің
талдамы ... ... ... кестеде көрініп тұрғандай, өнімнің қор қайтарымдылығы 2010 жылы 75
тг, ал 2011 жылы- 90,6 ... ... Қор ... көрсеткіші,
басқарушыларға белгіленген қордан алынатын табыстың көлемін анықтауға
мүмкіндік береді. ... ... ... қор ... яғни ... 1
данасына неше негізгі қор кететінін білу керек.
Қор ... - ол ... ... ... оны ұлғайтумен
органикалық байланысқан, өте маңызды көрсеткіш. ... ... қор ... 2011 жылы 2010 ... ... өзгеріс
қалды. Кәсіпорындағы 1 жұмысшыға келетін еңбекпен қарулану қоры 2011 жылы
– 5841,3 тенгені ... 1887,9 ... ... 4- ... ... ... капиталды қолданудың жылжу көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... |2010ж |2011ж ... |% |
| | ... | | |(+,-) | |
|1 ... өнімнен | тг |38891478 |45548598 |6657120 |177,1 |
| ... ... | | | | | |
|2 ... ... |67 |84 |17 |125,3 |
| ... саны | | | | | |
|3 ... ... |мың тг |517 862,3 |502 360,2 |-15 502,1 |97,0 |
| ... ... құны | | | | | |
|4 ... ... |16,6 |15,9 |-0,7 |95,8 |
|5 ... ... |85856,2 |94759,4 |8903,2 |100,3 |
| ... орташа| | | | | |
| ... құны | | | | | |
|6 |Қор ... |тг |75,0 |90,6 |15,6 |120,8 |
|7 |Қор ... |тг |0,01 |0,01 |0 |0 |
|8 ... ... |мың тг |7729,2 |5841,3 |-1887,9 |75,5 |
|9 ... соммасы|мың тг |85965,1 |79875,2 |-6089,9 |92,9 ... ... ... ... үшін, жалпылама, жеке және
қосымша көрсеткіштер жүйесін қолдану керек. Жалпылама ... ... ... ... ... ... пен орташа сағаттық өнім өндірісі
жатады, сондай-ақ құндылық күріністегі 1 ... ... ... ... жеке ... – белгілі бір өнім бірлігін өндіру үшін ... ... ... ... ... ... 1 адам-сағат немесе адам-
күн үшін ... ... ... бір өнім ... ... бір бірлік уақыт ішінде белгілі бір орындалған жұмыс түріне
немесе ... ... ... ... ... шығынын сипаттайды. Еңбек
өнімділігін жақсырақ сипаттайтын көрсеткіш , ол 1 жұмысшының ... ... ... Оның ... ... құрамындағы жұмысшының сыбағалы
салмағына және орташа жылдық еңбек өнімділігіне ... ... ... ... 6- ... берілген.
Кесте 5 - «Агуша» ЖШС-нің орташа жылдық өнімділігінің көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... |2010ж |2011ж ... |
| | ... | | |% |
|1 ... ... |мың тг ... ... |177,1 |
| ... ... | | | | |
|2 ... ... ... |67 |84 |125,3 |
| ... ... саны | | | | |
|3 |Бір ... ... тг ... ... |93,4 |
| |жылдық өнімділігі | | | | |
|4 |1 ... ... | күн |205 |234 |114,1 |
| ... күн саны | | | | |
|5 |1 ... істеген |сағат |1640 |1872 |114,1 |
| ... ... саны | | | | |
|6 ... ... ... |8 |8 |100 |
| ... | | | | |
|7 |1 ... ... |2831,6 |2317,3 |81,8 |
| ... | | | | |
|8 |1 ... ... |354 |290 |81,9 |
| ... | | | | ... ... ... ... ... өнімділігі мен оның сыбағалы
салмағы көп болған сайын, соғұрлым оның ... ... ... істеушінің
еңбек өнімділігі көп болады. 6- кестеде көрсеткендей 1 ... ... ... ... 2011 жылы 2010 ... ... 38224,4 ... 6,6 % кеміді. Жұмысшылардың орташа тізімдік саны 2011 жылы ... 25,3 % ... Бір ... үшін орташа жылдық өнімділік 2011 ... тг, 6,6 % ... ал ... ... тізімдік саны 67-ден 84
адамға дейін өсті және 17 адамға, 1 ... ... ... ... 2010 ... ... 514,3 тг қысқарды. 1 жұмысшының сағаттық
өнімділігі 64 тг, 18,1 % қысқарды.
2.2 Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігінің ... ... ... ... ... алып ... ... тәуелсіз, көбінесе ол тұрақтылықты талап етеді. Өндірісті
басқару- бұл келесі күнге қарағанда бүгінгіні жақсы ... ал ... ... ... ... ... ... беретін үзіліссіз жүретін
үрдіс. Тек бәсекелестік қана, осы ... ... ... ... өнімділік кешеніндегі концепсияцының “кіру”деген түсінігі, тек
еңбек шығыны емес , ... сапа мен ... ... ... кәсіпорынның тиімді жұмысы, экономикалық өсуі мен
дамуы оның ... ... ... ... ... бұл ... адам капиталы мен басқа да ресурстарды жүзеге асыруға мүмкіндік
береді. Өндірістің тиімділігі бұл кәсіпорынның тұрақты экономикалық өсімін,
өндірген өнімнің бәсеке ... ... ... ... ... нәтижесінен 24% респонденттер өнім табиғилығына көңіл
бөлетіні, 23%-өнімнің ... ... ... ... ... ... 20% таңдауына басты маңызды рольге ... және 20%-на өнім ... әсер ... ... ... ... маңызды орама безендірілуі және 8%-на өлшеп орау көлемі әсер
етеді екен.
Кесте 6 - «Агуша» ... ... ... қанағаттану /
маңыздылық шкаласы бойынша бағалаған респонденттердің ... ... ... бағасы |Маңыздылық ... ... саны | | |
| | |1 |2 |3 ... ... |190 |185 |185 |185 ... 1л (мяг) |185 |180 |180 |180 ... 500г |175 |175 |170 |175 ... 200г |165 |160 |160 |162 ... ақ ... |135 |133 |130 |130 ... 250г |120 |110 |110 |110 ... 250г |155 |150 |155 |150 ... сүт |165 |165 |160 |165 ... 1кг |220 |- |- |- ... ... ... ... ... 8-кестеден 61
(47(маңызды)+14/(өте маңызды))-ге тең. Тауарлардың ... ... ... үшін, пайыздарда бейнеленген қанағаттану / маңыздылық
қатынасын(Қ/М) пайдаланылады. Тұтынушылардың айранды орап өлшеу көлемімен
қанағаттану деңгейі (77/61)*100%’126,2%.
Нарық ... ең ... және қиын ... бірі –баға саясаты. Көпшілік жағдайда бәсекелестердің іс-
қимылына негізделіп, шығарылатын өнімге баға эзгеріп отырады.
8-ші кестеден ... ... ең ... ал ... ... ... ... қызмет көрсететіні көрініп тұр. Ең бағалық бәсекелестер
«Фуд мастер» және «Адал» болып табылады.
Бәсекелестердің тауарлық ... оқып ... ... мен ... ... ... қаласының нарығында
көрсетілген сүт ... ... ... өндірістік
ассортиментіне мынадай дәстүрлі сүт тағамдарын жатқызады: айран, ... сүт, ... ... ... және ... қосылған сүзбелік
ірімшік, сүзбе, сары май.
«Адал» фирмасының ассортиментті саясатының ерекшелігі тек ... ... ... ... оның ішіне сүт пен айран 2,5% және 3.5%
майлылығы, ал басқа зауыттардың бұл ... ... ... 2,5%
ғана, ал «Фуд мастер» зауыты қант диабеті ауруына шалдыққан адамдар үшін
майсызданған ... ... ... ... ... 0,9 литр және ... көлемді полиэтиленді орама қолданалады. Қазірге сүт ... ... ... болып «Фуд Мастер» компаниясы болып табылады. Есік
қаласында «Фуд ... ... үшін ... ... сүт ... және өндіріске енгізілген.
Бірінші уақытта кәсіпорын бүгінгі өндірісінің 3% көлемінде ... ... өмір сүру ... ... жыл сайын сүт өнімдерін
өндіруді ұлғайтты-2005ж 80%-ті ... ... «Фуд ... ... өңдейтін кәсіпорындар Шымкент, Қордай, Астана ... бар ... ... сүт ... ... ... мен ... бар. Жұмыс
атқарып жатқан зауыттар әлемге әйгілі ... ... ... ... ... ... “Фуд Мастер-
Асептик” зауытында компания табиғи сусын мен йогурт-микс өндірісі ... іске ... ... ... ... ... мен бірнеше
түрлерін шығару жоспарлануда. Бүгінгі күнге “Фуд ... ... 35-50 ... сүт ... ... Мастер” шикізат өңдеудің бар
болғаны 70%-нан Қазақстанның 4 ... ... ... ... ... жеке ... 70-тен аса сүт қабыдау орталықтары жарақтанған
болатын. Әр қызметкер тұлға ретінде ... оның ... ... ... ... ... өсу және мансаптың ашылуына
жағдай жасалынады. Енді бір компанияның принципті ерекшелігі болып ... өнім ... ... ... ... ... дайындау мен өндіруді”
барлық кезеңдері мұқият тексеріліп, дүкендер ... ... ... ... республикадағы ИСО- 9000 басқару сапасы жүйесін өзіне
ендірушілердің бірі болып табылады.
Эталон-айранның бәсеке қабілеттілігінің салыстырмалы есебінің нәтижесі
8-кестеде келтірілген.
Кесте 8 - ...... ... ... ... ... ... интегралды коэффициенттері
|Qі |Фуд Мастер |Агуша ... ... ... |114,29 |1,75 |34,95 |3,08 ... |111,72 |2,71 |3,49 |3,5 ... |1,023 |0,65 |1,002 |0,88 ... ... ... ... ... ... қабілеттіліктің интегралды көрсеткіштердің экономикалық
мағынасы-шығынның бірлігіне тұтынушы К бірлік ... ... ... дегенді
білдіреді. Есептеу нәтижесі бойынша компаниялардың ... ... ... ... Мастер”-1,023, “Адал”-1,002, “Қайсар”-
088, “Агуша” – 0,65. Бәсеке қабілеттілік деңгейі бірден жоғары болса, ... сапа ... ... ... білдіріп, К1 тауар белгілі нарықта
бәсеке қабілетсіз. Біздің мысалымызда ... ... ... ... ... ... бойынша эталондық үлгіге сәйкес келеді.
Бірдей бәсеке ... К ... тең ... сүт ... ... ... ... салыстырмалы бәсеке қабілеттілік
көрсеткіштері келтірілген.
Анкета талдауы компаниямен ... сүт ... ... ... ... және ... ... жағдайы
есебімен қамтылу факторларын айқындауға мүмкіндік береді.
Кесте 9 - Өндіруші ... сүт ... ... ... ... |Фуд ... ... |Адал |Қайсар ... |0,96 |0,99 |1,05 |0,9 ... |0,97 |0,98 |- |- ... |0,92 |0,93 |1,01 |0,92 ... |0,92 |0,90 |0,98 |0,88 ... |0,87 |- |1,2 |0,85 ... |0,98 |0,93 |0,99 |0,89 ... ... ... жүргізілген маркетингтік зерттеу негізнде
құрылған.
Сүт өнімдерін бәсеке қабілеттілік параметрлерінің мәнін анықтау және
тұтынушылар қанағаттану ... ... ... ... ... консистенциясы мен дәмдік қасиеттерін анықтайтын өнімнің майлылық
критерийі көрсеткіштеріне сезімталдығын көрсетті.
Сұралғандардың ... ... 80% ... ... ... өнімінмен таныс емес және тек 15% осы фирманың өнімін сатып ... Бұл ... ең ... ... ... ... ... табылады,
ол тұтынушылардың сұранысы бойынша жаңа дайындалғандардың, майлылық пен
табиғилық көрсеткіштеріне сай ... ... ... ... ... ... болуы керек, тек сонда ғана ол сол ... ... ... қатар
өз жұмысын кеңейіп, нарықтағы үлесін жоғарылатады. Тауар ... ... сапа ... ... ... ... мынадай параметрлер мен анықталынады:
– нормативті-техникалық параметрлер-бұл тауардың норма ... ... ... ... және ... ... ... параметрлер: қолайлы қорабы. Тауардың адамның
физикалық қажеттіліктеріне сәйкес ... ... ... – дизайн және мода;
– бәсекелестерді білу және классификациялау, яғни ... ... ... құру;
– бәсекелестер қызметінің көрсеткіштерін талдау;
... ... және ... ... білу.
Жүргізілген талдау бойынша мынадай қорытынды жасауға болады: компания
әртүрлі көрсеткіштерге ие. “Адал” компаниясының бәсеке артықшылығы жоғары
деңгейде ... ... ол ... ... ... және ... болып табылады. Бәсеке артықшылықтың ... ... ... ... үшін қажетті йодты медициналық көрсеткіштің болуы.
Кесте 10 - Қазақстанның сүт өнімдер нарығының бәсекелестік ортасы
|Бәсеке ... ... ... ... |Агуша |
|көрсеткіштері |Мастер | | | | ... |5 |2 |4 |3 |2 ... | | | | | ... | | | | | ... ... |5 |5 |3 |3 |4 ... деңгейі |2 |3 |5 |4 |4 ... |5 |2 |4 |3 |3 ... | | | | | ... | | | | | ... келуі | | | | | ... және |5 |4 |2 |1 |1 ... | | | | | ... | | | | | ... ... |5 |3 |3 |2 |2 ... ... профилі мен бәсекелестердің ... ... ... ... тек бір ... ... жетілдіруге
болатынын көрсетеді. Ол бағаның жоғары ... ... ... оның ... ... ... бар: тауар сапасы, тұтынушылар талғамы мен
мотивіне ассортименттің сәйкес келуі, өнім ... ... ... ... ... ... ... “Қайсар”
фирмасы белгілі орташа көрсеткіштерді алады. Барлық көрсеткіштер үш баллмен
бағаланған, тек қорабы және ... ... ... ғана ... ... ... ... өзінің бәсекелестерінен айырмашылығы
бар. Ол төменгі ... ... ... артықшылығы, сонымен бірге
компания жеткілікті мөлшерде әртүрлі ассортиментті қамтиды. Бұл ... ... ... ... ат қою, ... бұл өнімді
пайдаланбайтын тұтынушылар бар. ... ... ... ... ... ... ... белгілі.
3 Нарық жағдайында кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру
жолдары
3.1 Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттырудың шетелдік
тәжірибесі
Дамыған елдер, сонымен ... ... ... ... ... сүт
өнімдерін өндіру негізі ретінде сүттің бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... мамандандыру және концентрация
жағдайында сүт ... ... ... ... ол азық
өндірісінің озық өсу, табынның генетикалық ... ... ... ... ... әдістерін енгізу, азық өндірісі процестерінің
механизациясы, азықтандыру, сауым, мал ұстайтын ... ... ... ... [23].
Сүт малшаруашылығының төмен сапалы өнім өндірісінің негізгі факторлары
келесі: көптеген ... ... ... ... ... ескерген технологиясы; мамандардың біліктілік
деңгейінің жеткіліксізідігі; ... ... мен ... ... орындаған жұмысына жауапкершіліксіздігі; өнім мен жұмыс
сапасының жүйелік ... ... ... ... сүт ... ... шешу өнім ... жоғарлату
практикасында маңызды роль атқарады [8].
Қалыптасқан жағдайда ішкі нарықта сүт ... ... ... ... ... ... ... Ол өнімнің жаңа түрлерін игеріп өңдеу, сапаның ... ... ... артықшылықтарын қамтамасыз етеді, сыртқы нарықтарға белсенді
өту үшін жағдайларды қалыптастырады. ... ... ... ... ... ... ... ЖШС үшін өте маңызды болып келеді.
Инновациялық процестерді ... ... ... ... ... ғылыми зерттеу базасының әлсіз деңгейі, кәсіпорынның озат ғылыми-
техникалық жетістіктерді игеруге дайын еместігі, жаңа ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі;
• меншік қаражаттар жеткіліксіздігі, жоғары экономикалық тәуекелдер,
инновациялық процестердің ақталу мерзімінің ұзақтығы;
• заңдық және нормативті-құқықтық құжаттардың өңделуінің жеткіліксіз
деңгейі;
• технология ... ... ... ... ... ... мен ... көптеген
мемлекеттердің сүт өнеркәсібінің дамуында инновациялар ... ... ... ... ... ЖШС үшін ... приоритетті бағыттарын таңдау өзекті мақсат болып табылады.
Отандық және шетелдік тәжірибесі мен ... ... ... бағыттарын белгілейді:
• сүт өнімдердің өндіріс процестерін автоматтау, алдыңғы ... ... ... жаңа фильтрация жүйесін еңгізу, сыртқы орта мен ... ... ... ... ... ... ... жаңа материалдарын
қолдану;
• сүт өнімдердің кейбір түрлерінің өндіріс технологиясын өзгерту ─
дайындау процесін тездету ... ... ... ... сүт ... ... майларына бөлшектеп ауыстырылған аралас
өнімді өндірске енгізіп өндіру. өсімдік майларын қаолдану ... және ... ... ғана ... ... қатар,
халықтың денсаулығын жақсартумен де байланысты;
• жаңа технологияларды патент, лизинг формаларында сатып алу, ... ... ... ... ... мазмұндағы
қызмет пен модельдерді ашу.
Инновациялық қызметтің бағыттарының тиімділігін бағалау «ФудМастер»
ЖШС үшін ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Маркетинг пен ассортименттік саясатта бұл дәм толтырғыштар мен
витаминдік ... ... сүт ... жаңа ... мен ассортиментін
кеңейту болып табылады. Тәжірибе ... ... ... ... 6-12 ... ... жаңа ресурс үнемдейтін технологияларды
игеру, аммиактық суықтандырғыштан автономды фреонды құралдарға ... ... ... ... ... 2 ... өткізу мен өнімнің ұстанымын жақсарту сферасында инновацияның
мысалы ретінде өнім өндірушілердің сату кәсіпорындарын тоңазытқыш пен ... ... ету ... ... ... ... ... 1-1,5
жыл.
Шикі сүттің сапасын жоғарылату механизмі мен қолдануға ... ... ... ... ... ... сүтті қолдануға
байланысты фермерлік бағаның дифференциациясы болып табылады. Яғни, ... сүт үшін баға ... ... өйткені оның ... ... ... ... мен ... ... ... сақталуын талап етеді.
Шикі сүттің бәсекеге қабілеттілігін жоғарылату ... ... ... сүт ... ... ... әсер ... Бірақ, қорытынды
тауар бәсее қабілеттілігіне әсер ететін шикі сүт пен ... өнім ... ... бір ... шарттарды ескеру қажет.
Қорытындылай келсек, «ФудМастер» ЖШС өнімінің бәсекеге қабілеттілігін
арттырудың келесі жолдарын ұсынғым ... ... ... ... ... қатар Ресейдің тәжірибесіне сүйеніп
«ФудМастер» ЖШС-де өндірісті ... және ... сүт ... интенсификациясын өткізу керек,
ол азық өндірісінің озық өсу, ... ... ... ... малды ұстаудың прогрессивті әдістерін енгізу,
азық өндірісі процестерінің механизациясы, ... ... ... ... ... есебінен асуы қажет.
• «ФудМастер» ЖШС-де инновациялық қызметті дамыту өте маңызды болып
келеді, ол үшін келесі негізгі мәселелердің ... табу ... ... базасының әлсіз деңгейі, меншік қаражаттар
жеткіліксіздігі, т.б.
• Сүт өнімдердің ... ... ... алдыңғы қатарлы
технологиялық жабдықтауды орнату;
• Сүт фермаларының ветеринарлы-санитарлық жағдай ... ... ... ... мерзімін ұзартатын ораманың жаңа материалдарын
қолдану;
• Сыртқы нарыққа ... ... ... және ... ... қалыптастыру мақсатында мемлекеттік сапа жүйесін
жетілдіру. Бұл жағдайда, Жапония және Еуропа мемлекеттерінің ... ... ... негізге алу;
• Өнімді дайындау мен өңдеуде ... және ... ... озат
техника мен технологияларды пайдалану;
• Тұтынушылардың әртүрлі деңгейлеріне сай өнімнің жаңа ... ... ... ... Сатылатын тауарлардың сервистік қызмет жүйесі және жалпы өткізуді
ынталандыру жүйесін жетілдіріп ... ... ... ... жүйесін жетілдіру –
бәсекеге қабілетті өнім шығарудың тиімді тетігі.
Өнімнің бәсекелік қабілетін ... ... ... ... ... ... тиіс ... бірі өнімнің тартымдылығын
қамтамасыз етуге бағытталған кәсіпорынның маркетингтік жүйесін жетілдіру.
Еліміздегі өндірістік ... ... ... ... тез ... үшін маркетинг жүйесін қолдану қажеттілігі айқын.
Маркетинг жүйесі нарықтық талаптардың өзгеру барысына сай ... ... мен ... артықшылықтарды тиімді пайдалану жолдарын қолдануға
әсер ететін маңызды құрал.
Кең ... ... – бұл ... мен ... ... ... жан – жақты және ... ... сол ... ... мен тауарға және қызметке ... ... мен ... ... ... жүйе.
Маркетинг кәсіпорынның жұмысын ұдайы жетілдіріп оның нарықтағы
өз орнын тұрақтандыру ... ... ... шығаратын өнімдерінің
бәсекелік қабілетін ... ... ... ... ... ... ... арттыруда маркетингтік бағыттың ... бар. Ең ... бұл ... және ... бағытталған маркетинг. Ол
нарыққа бағасы төмен, ... мен ... ... ... ... ... Сол ... тауардың өмірлік кезеңіне байланысты
өнімнің бәсекелік қабілетін арттыру ... да ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың маркетингтік жүйесін
жетілдіру ... ... ... саналады. Өйткені ғаламдық даму
үрдістері, әлемдік нарықтағы тұтынушылардың кең көлемді ақпараттарға ... ... және ... салаларда маркетингтік әдістердің
негізгі табыс құралдарының біріне айналуы соның ... ... ... ... халық шаруашылығы
салаларын басқарудың тиімділігін арттыру үшін, кәсіпорынның өз өміршеңдігін
сақтап қалу және күшейту ... оның ... екі ... ... ... мен ... өткізуді ұйымдастырудың жаңа әдісін, яғни маркетинг іс ... ... ... ... ... кәсіпорындарада маркетинг
әлі де кең тарала қойған жоқ, бірақ соңғы ... ... ... ... ... ... ... маркетинг ... ... ... көп мән ... ... ... адам үшін ... қажеттіліктегі нәрсе болуымен қатар,
кейбір жекелей басшыларда маркетингтің рөлі және мәні ... ... ... ... ... ой ... маркетингтік және
өндіру – өткізуді негізделу кезінде оның ... ... ... ... ... ... айырмашылықтары
болғандықтан дұрыс емес. Мәселен, маркетингтік негізделу кезінде кәсіпорын
ұжымының мақсаты – тұтынушылардың ... ... ... ал ...... ... ... бағдарламаны орындау
болады.
Өнімнің бәсекелік қабілетін арттырудағы маркетингтің рөлі, ең
алдымен оның ... ... ... бағытталуы тиіс. Ішкі
нарықтағы қазіргі бәсекелес орта тамақ ... ... мен ... оның ... ... арқылы бәсекелік қабілетін арттыру
мүмкіндіктерін іздестіруді қажет етеді.
Бағасы жоқ өнімнің сатып алу – сату ... ... ... жоқ ... сұранысы болмайтындай, тартымдылығы жоқ
өнімнің тұтынушысы болмайды.
Осы ... ... ... ... ... ... үшін маркетингтік жүйені жетілдіру келесі мәселелерді шешуге
ықпалын ... ... ... ... қамтамасыз ету бағыттарын анықтау. Бұл
жағдай өнімнің ... ... және ... ... кең ... жарнамалау арқылы жүзеге асуы мүмкін.
Кәсіпорынның сауда белгісі тұтынушыға сенімділік кепілі ретінде қабылдануын
қамтамасыз ету. ... ... ... белгісі түсінігі маркетингте ... ... яғни ол ... өнім мен ... ... тікелей
баламасы ретінде саналады. Қазіргі нарықта тұтынушылар өздеріне ... өнім ... ... оның ... ... ... ... Осы тарапта
кәсіпорындар өздерінің сауда белгілерін қалыптастыру мен оны ... бұл ... ... ... ... ... ... да
көптеген мамандар кәсіпорынның сауда белгісінің тұтынушы ... оның ... ... ... ... ... фактор
ретінде қарастырады.
Өнімнің тартымдылығын арттыратын басқа да ... яғни оның ... мен ... ... ... ... ... қамтамасыз ету. Бұлшара кәсіпорынның бәсекелік қабілетті
қамтамасыз ету жолындағы тың ... мен ... ... ... аталған мәселелер оларды кешенді түрде қарастыру ... ... ... да ... ... ... әсерін жүйелі
түрде қамтитын “микс−маркетингті” қолданған жөн. Ол кәсіпорынның тарапынан
реттеуге келетін және өнімнің нарықта нәтижелі өткізілу ... ... ... ... маркетингтік жүйені жетілдірудің тағы
бір маңыздылығы−оның нарыққа қандай өнім керектігін анықтауда, сұраныс пен
ұсыныстың тепе−теңдігін ... ... Осы ... маркетингтік жүйенің
маңыздылығын оның негізгі функцияларымен сипаттап өтуге болады:
- нарықты кешенді зерттеу, талдау және ... ... ... ... кәсіпорынның сыртқы ортасын зерттеу;
- кәсіпорынның бәсекелестері мен олардың ұқсас өнімдерін зерттеу;
өзінің мүмкіндіктерін бағалау;
- маркетингтік ... ... мен ... ... ... ... жоспарлау, сапа мен ассортиментті басқару;
- сұранысты қалыптастыру және өткізуді ынталандыру;
- өнімді өткізу жолдары мен оның сервисін ұйымдастыру;
- маркетингті ... және ... ... ... ... өнімнің бәсекелік қабілетін
арттыуда функциялардың кезектілігі мен ұйқастығын қалыптастыру керек, ол
маркетингтік цикл деп ... Цикл ... ... ... ... ... және ... жағдайларына тәуелді. Осы функцияларды
жүзеге асыру кәсіпорын ... ... ... ... бағытындағы
жқмыстарды жақсартуға ықпал етеді.
Жалпы алғанда, маркетингтік жүйе кәсіпорын үшін ... ... ... өткізу амалдарын табуда, өнімнің тартымдылық
қасиеттерін қалыптастыруда, тұтынушылардың ... білу ... ... тиімді болып есептеледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жүйесін
жетілдіру тетігін қолданудың маңыздылығын көрсетеді.
Халық шаруашылығы кәсіпорындарының бәсекелі нарықта нәтижелі жқмыс
жасауларына, ... ... ... ... ... басқарылуын, өткізу ... ... ... бәсекелестіктерін артышылықтары мен ... ... ... ... құралдың бірі−кәсіпорынның маркетинг
жүйесі.
Отандық кәсіпорындарды басқару жүйесіне маркеингті ... 1990 ... ... ... болып, бүгінгі күні сыртқы орта
факторларымен байланысады. ... даму ... мен ... осы қатынастар мен жалпы экономика және жекелей ... даму ... ... ... ... мәні
тұтынушының қажеттілігін кәсіпорынның пайдасына айналдыратын ... ... ... ... бұл ... ... ... талаптарын, нарықтың нақты сегменттерінің талаптарын талдап
ескеретін, жаңа тауардың анықталған талаптарына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... және қызмет көрсетуші
кәсіпорындар, соның ішінде тамақ өнеркәсібі саласының кәсіпорындары да
өздерінің ... ... осы ... ... ... ... ... икемделуде. Дұрыс ұйымдастырылған маркетингтік
жүйе өзінің нәтижесін еселеп қайтаратынын ... өзі ... ... ... орны ... емес ... бәсекелестерінен өнімдерін тиімді өткізу көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... нарықта қалыптасқан өнімді ұсыну мен оның сұранысына қатысты
маркетингтік қағидалар қоғамның дамуына, ... ... ... ... жаңа ... көрініс таба бастады. ... өз ... ... философиясының” туындауына ықпал етті.
Негізгі үш қағидадан ... бұл ... ... ... – тұтыну нарығының
қажеттілігін ескеру:
1.Тұтынушының қажетін ... Бұл ... ... ... ... нарықтағы өзгерістерді,
тұтынушылардың ... сай ... ... назарға ала отырып,
нақты қажеттіліктерді қанағаттандыру жолдарын іздестіруге негізделуі тиіс.
Өндірісте өнімнің көлемін арттыру ... ... ... ... ... ... нарық қуысын зерттеу – осы қағиданың басты шарты.
2. Өзгермелі сұранысқа тез ... ... ... ... неғұрлым қысқа мерзімде қанағаттандырылуымен ерекшеленеді.
Дер кезінде тұтынушының сұранысына ... ... ... ... өзінің
бәсекелестік мүмкіндіктерін арттырары сөссіз.
3. Өндірістің тиімділігін арттыруда маркетингтің кешенділік сипатын
ұстану. Маркетингті біртұтас жүйе ретінде қарастыратын бұл ... ... ... ... ... ғылыми – техникалық жетістіктерге сай өнімнің ... және оны ... ... ... жаңа ... ... ... сұраныс пен ұсыныстың тепе – ... ... ... баға ... ... ... ... әдістері мен тәсілдерін жақсарту;
- өнімді өткізу бағыттарының ара салмағын сақтау;
- өнімді өткізуді ынталандыру мақсатында ... ... ... ... ... және әсерлі – жарнамалық ... ... ... ... ... тарапынан басқаруға келетін,
нақты нарыққа тиісті жауап қайтара алатын өзара ... ... ... ... ... ... ... байланысты үш
бағытқа бөліп қарастыруға болады. Бұл ... ... ... ... сай ... және ... жүзеге асырудағы тиісті ықпалын
басты назарда ұстанған жөн (2 – ... ... ... бастығына
қарасты бұл қызмет жүйесінің бірінші бағыты маркетингтік зерттеулер ... ... ... ... ... ... ... жұмыста өткізілген зерттеу келесі қорытындар мен ұсыныстар
жасауға мүмкіншілік береді:
Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... жүйеге толық
және тиімді түрде екеуі үшін экономикалық бәсекелестігіне қол ... ... ... Бұл жағдайларда тұтынушы үшін сапасы
және бағасы жағынан ... бар ... өнім ... негізгі болуы қажет.
Талдау нәтижесі бойынша бәсекенің ... ... ... ... ... – шаруашылық жүргізудің нарықтық әдісінің фундаменті, өнімнің
бәсекеге қабілеттілігінің құрылуының ... ... ... ... ... нышаны мен сипаты ықпал етеді;
Бәсеке – өнімнің техникалық, экономикалық, маркетингтік көрсеткіштеріне
оны жобалаудан ... ... ... жеткенге дейінгі кезеңдердің
барлығында ықпал етеді.
Бәсеке – даму мен ... ... ... ... ... сол мақсатқа
жету жолындағы ізденістің, жетістікке ұмтылудың ықпалшысы.
Өнімнің ... ...... ... ... ... талаптарына сәйкес болу қабілеті. Бәсекеге ... ... ... сәтінде салыстырмалы бағамен нақты нарықта өтуі үшін қажет
және жеткілікті ... ... ... ... ... нарық жағдайында өнімнің тұтынушылардың көпшілігі үшін
бағасы қол ... ... ... ... ... региондағы азық-
түлік өнімдерін өндіруді дамыту, тауарөндірушілер арасында ... тек қана ... мен ... ... ... болған жағдайда
ғана іске асады. Механизмнің элементтері шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... ішінде нәтижесінде
қатардағы тұтынушы ұтатын өз ара тиімді қатынастарды” дамуына мүмкіншілік
береді.
Өнім бәсеке ... ... ... ... ... ету ... ... қажеттілігін нұсқауды. Курстық жұмыста азық-түлік
өнімдерінің, атап ... нан ... ... ... әдістемелік тәсілдер қарастырылған. ... ... ... ... тек қана ... үшін қауіпсіздігі азық-
түлік өнімдерінің бәсеке қабілеттілігін бағалау үшін міндетті шарт ... ... ... ... сұрақтары ерекше актуальді
болғандықтан бәсекелестік артықшылықтарын анықтау үшін ... ... сүт ... ... ... ... табылады.
Кәсіпорында өнімді өткізу бөлімі бар оның ең негізгі бөлігі болып
дайын өнімді Алматы қаласындағы нарықтарға және ... ... ... ... ... ... бар, ол ... өнімді тек Алматы
қаласында ғана емес сонымен қатар оның шетіне де өткізеді.
Өнімді өткізу үшін, ... ... оның ... ... ... ... ... және бөлшек саудаға байланысты қойылады. баға ... ... ... ол – беріктілік, өнім сапасының ... ... ЖШС ... ... әр ... жақтар бойынша өткізіледі олар:
• еркін сауда нарығында және Алматы қаласындағы;
• облыстардағы сауда нүктелерінде сатылады;
• сонымен қатар олар жалақы есебінде және ... ... ... тамақ өнеркәсібінде кластерлік даму қалыптасса, кластердің
құрамдас элементтері болып: ауыл ... ... және ... ... ... сапаны бақылау жүйесі, білікті мамандар дайындау
және қайта дайындау, сервистік ұйымдар (жарнама, консалтинг ... ... ... ... ... және жеке ... желілері
болып табылады.
Тамақ өнеркәсібінің бәсеке ... ... ету ... ... ... бағыттарды қамтуы мүмкін:
– Теріс пиғылды бәсекені жою. ... ... ... ... баж ... және ... ... төлеу арқылы
түсетін каналдарын жою. ... ... ... ... ... оның ... ... жою үшін өнім топтары бойынша ең
төменгі бағалар каталогын жасау.
– Салалық лизингтік компанияны құру және сала ... ... ... ... шешуге мүмкіндік беретін лизингтік
операцияларды жүргізуге қажетті қаражаттармен қамтамасыз ету.
– Жоғары сапалы, экологиялық таза және ... өнім ... ... ... жаңа ... ... ... мен толықтырулар, метрологиялық және талдау ... ... Бұл ... орындау халықаралық стандарттарға сай
жүргізілуі керек. Жоғары сапаны ... ... ... ... тиіс.
– Елдің барлық территориясында аймақ аралық ... ... ... ... Тамақ өнеркәсібі ғылыми-зерттеу секторын қайта қалыптастыруды
өткізу.
Нарықты дамуы, бәсеке, тұтынушылар талаптары сапа түсінігін кеңейте
түсіп, ... ... және ... факторы ретінде
қарастырылатын болды. Тауар ... және ... ... ... ... тиімді сапаны басқару жүйесін қажет етеді.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан ... ... ... Қазақстан
халқына жолдауы «әлеуметтік-экономикалық жаңғырту қазақстан
дамуының басты бағыты» 2012 жылғы 27 ... ... ... ... ... Қазақстан
халқына жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан». Астана, 2009
3. Н.Назарбаев Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау ... ... ... ... Назарбаевтың
Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана: Елорда, 2007.– 44 бет
4. М.Портер ... – М.: ... ... ... Минько Э.В. Качество и конкурентоспособность. – СПб: Питер, 2009.
14-17 ... ... ... және ... ... ... Заңы. Егемен
Қазақстан 25 желтоқсан 2007.
7. ҚР-ның “Теріс пиғылды бәсеке ... ... ... ... 23
желтоқсан 2008.
8. Байзақов С. Райхан Н. «Қазақстан экономикасын кластерлер көтереді».
Ақиқат 2006 ж. №1. – 21 бет.
9. ... Д.Я. ... ... Оқу ... ... ... – 105 бет.
10. Сәбден О. «Бәсекелестік экономика»: Оқу ... ... 2009 ж. – 656 ... ... ... и ... промышленность“, Алматы, 4,
2007.
12. Дюсембаев К.Ш. ... ... ... ... ... Н.К., ... Ж.О. государственное регулирование экономики
в условиях Казахстана / Алматы, 2009г.
14. Азоев Г.А.6 Челенков А.П. Конкурентные ... ...... 2008. – c. 50-51, с. ... ... Егемен Қазақстан 2006 29 маусым
16. Есқараев Ө.Қ.//Егемен Қазақстан 2006 19 мамыр
17. Бест Майкл Новая конкуренция. Институт ... ... ... ТЕИС, 2007. – 248 б.
18. Мишин Ю.В. Экономические основы организации конкурентоспособного
производства. – М.: ИД «Новый ... ... ... ... А. ... ... и внутрений рынок.
– Алматы, 2007 – 226 с.
20. Лифиц И.М. Теория и практика конкурентоспособности товаров и услуг.
– М.: ... 2008- 23-24 ... ... Р.П. ... ... ... ... пособие для вузов. – М.: ИНФРА-М, 2010. 312 с.
22. Джумагельдиева Т.А. Конкуренция: теория и ... ...... ... Дуданов И.И. Подходы конкурентспособности товарной прадукции ... ... // ... и ... ... – 2011.-№12. –
с. 23-27
24. Мусина Л. ... ... ... ... ... ... № 2, 2010 2-4 ... Жуламанов Р.К. Конкурентоспособность национальной экономики (теория
и практика). – Алматы: Институт Развития Казахстана, 2010. –95-99.
26. Баймуратов У.Б. ... ... ...... ... ... ... Казахстана: проблемы становления и развития. в
двух ... под ред. М.Б. ...... ... ... ЖШС-ні” 2010-2011 жылдардағы қаржы-есеп құжаттары.
-----------------------
Сапа
Міндеті
Бәсекелік қабілет
Баға
Қоғамдық-экономикалық жағдайлардағы артықшылықтар Ұлттық экономиканың
бәсекеге қабілеттілігі
Компаниялар мен олардың өзара әрекеті ... ... ... ... ... ... ... бәсекеге
қабілеттілігі
Өнімді жасап өткізудегі артықшылықтар Өнімнің бәсекеге ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігі43 бет
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігін басқару25 бет
Кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігін жетілдіру жолдары67 бет
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру36 бет
Кәсіпорынның инвестициялық жобасы бәсекеге қабілеттілігін39 бет
Нарықтық экономика және кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру78 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігінің теориялық негіздері28 бет
Кәсіпорынның өнім сапасын көтерудің экономикалық тиімділігі35 бет
Нарық жағдайында кәсіпорынның бағалық саясатын қалыптастыру және басқару (“Raimbek Agro” ЖШС мысалында)63 бет
Өнімнің бәсекелестік қабілеттілігін арттыру жолдары61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь