Маркетинг саласындағы тауарлар және оның жіктелуі

I. Кіріспе:

а. Маркетинг саласындағы тауарлар және оның жіктелуі
б. Жаңа тауар түсінігі және оны жоспарлау


II. Негізгі бөлім:

а. Тауардың өмірлік цикліне тұжырымдамалар
ә. Тауардың өміршеңдік кезеңі
б. Тауардың өмірлік циклінің кезеңдерінің сипаттамасы
в. Тауардың өмірлік циклінің түрлері


III. Қорытынды
Тауар дегеніміз – бұл мұқтияждықты немесе талап-тілікті қанағаттандырытын және нарыққа назар аударту, сатып алу, пайдалану немесе тұтыну үшін ұсынылатын нәрсенің бәрі.
Олар объектілер, көрсетілетін қызметтер, орындар, ұйымдар және идеялар болуы мүмкін.
Маркетинг жүйесіндегі басқару объектсі негізгі төрт элементті біріктіреді: тауар, тұтынушы (сатып алушы), өткізу, жарнама. Бұл элементтер бір-бірімен байланысты, яғни әрбір эдементті басқару жеке-дара емес, өзара байланысты өтеді. Бірақ әрбір элементтің өз мағынасы бар.
Біздің білуімізше, тауар – сату үшін өндірілген еңбек нәтижесі. Тауар – заттың пайдалы қасиеттерінің жиынтығы. Ф. Котлер тауарларды қолданылуы арқылы белгілі қажеттікті қанағаттандыра алатын құрал деп анықтайды. Тауардың мағынасы – имидж, тұтыну қасиеттері, сапа, ассортимент екенін түсіну маркетингте өте маңызды.
Басқару жүйесінде имидж, тұтыну қасиеттері, сапа, ассортимент екенін түсіну маркетингте өте маңызды.
Басқару жүйесінде имидж жиі тыс қалады, ал имидж латын тілінен ұқсастық, бір нәрсе жөніндегі түсінік мағынасын береді.
Имидж - әлеуметтік-психологиялық құбылыс, ол тауардың беделімен, маркасымен, кәсіпорын және шығарушы елмен бірлікте түсініледі. Ассортимент нарықтық саясатта имиджді есепке алу тауарды шығаруда ресурстарды ақылмен пайдаланып, неғұрлым тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Ал имидж естен шығару ассортиментті шашуға әкеп соғады (мысалы, теледидар, тоңазытқыш, щаңсорғыштардың оңдаған аттары бар, ал олардың бірлі-жарымына ғана айтарлықтай сұраныс бар). Имиджді еске алып қана қоймай, оны тудыру керек, ал бұл өнімнің сапасына, сенімділігіне, сонымен қатар жарнамамен байланысты болажды. Имиджді түсіну тұтынушылардың мінез-құлқымен, олардың тұтынушылық талғамымен байланысты болып келеді.
Ассортимент – тек қана тауар түрлерінің жиынтығы ғана емес, сонымен бірдей тауар ұсынушылар тобының тұтынушылар талабы тұрғысынан сипаттары. Ол сұраныс пен ұсыныстың теңдестігінің деңгейін анықтайды.
Ассортимент тұтынушылық құндылығы тауарлық ұсыныстың сапасымен анықталады. Маркетинг тұрғысынан қарағанда, тұтынушылық қасиеттердің тұтынушылардың әр түрлі топтарының талабына сәйкестік деңгейі сапаны көрсетеді. Тауарлар тұтынушылық (жеке пайдалану) және өндірістік тауарлар деп ажыратылады. Бұл тауарларды алудың әр түрлі себебі бар. Жеке пайдалану жеке бастың еркімен, ал өндірістік пайдалану ұжымдық шешім актісімен байланысты.
Сондықтан тауар өткізуді жақсарту үшін маркетингтік маман қоршаған ортаның жағдайларын және сатып алу жөнінде соңғы шешім қабылдайтын адамдардың (ұжымның да) психологиясын ескеру керек.
Қажеттілікті қанағаттандыру принципі – тауарларды жіктеудің негізіне жатады. Өндірістік тауарлар мынадай топтарға жіктеледі: негізгі жабдықтар, қосалқы жабдықтар, агрегаттар мен буындар, негізгі материалдар, қосалқы материалдар және шикізаттар.
1. С. Сатыбалдыұлы, Б. Байтанаева Маркетинг және менеджмент негіздері. Астана, 2007

2. С. Р. Есимжанова Маркетинг: оқу құралы. Алматы, 2005

3. С. Х. Тойкин Маркетинг негіздері. Астана, 2008

4. А. Б. Рахимбаев Маркетинг теориясы мен практикасы. Алматы, 2003

5. Ж. Ж. Тоқтабаева, Ж. Тасқынбай Маркетинг негіздері. Астана, 2008
        
        Жоспары:
I. Кіріспе:
а. Маркетинг саласындағы тауарлар және оның жіктелуі
б. Жаңа тауар ... және оны ... ... ... ... өмірлік цикліне тұжырымдамалар
ә. Тауардың өміршеңдік кезеңі
б. Тауардың өмірлік циклінің кезеңдерінің сипаттамасы
в. Тауардың өмірлік циклінің түрлері
III. Қорытынды
Тауар ... – бұл ... ... ... және ... ... аударту, сатып алу, пайдалану немесе
тұтыну үшін ұсынылатын нәрсенің бәрі.
Олар объектілер, ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Маркетинг жүйесіндегі басқару объектсі негізгі төрт ... ... ... ... ... өткізу, жарнама. Бұл элементтер
бір-бірімен байланысты, яғни әрбір ... ... ... емес, өзара
байланысты өтеді. Бірақ әрбір элементтің өз мағынасы бар.
Біздің білуімізше, тауар – сату үшін ... ... ... – заттың пайдалы қасиеттерінің жиынтығы. Ф. ... ... ... ... қажеттікті қанағаттандыра алатын құрал деп
анықтайды. ... ...... ... ... сапа, ассортимент
екенін түсіну маркетингте өте маңызды.
Басқару жүйесінде имидж, тұтыну қасиеттері, сапа, ... ... ... өте ... ... имидж жиі тыс қалады, ал ... ... ... бір ... ... ... мағынасын береді.
Имидж - әлеуметтік-психологиялық құбылыс, ол тауардың ... ... және ... елмен бірлікте түсініледі. Ассортимент
нарықтық саясатта имиджді есепке алу тауарды ... ... ... ... ... ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Ал имидж естен
шығару ассортиментті шашуға әкеп ... ... ... ... ... ... бар, ал ... бірлі-жарымына ғана
айтарлықтай сұраныс бар). Имиджді еске алып қана ... оны ... ... бұл ... сапасына, сенімділігіне, сонымен қатар жарнамамен байланысты
болажды. Имиджді түсіну ... ... ... ... ... болып келеді.
Ассортимент – тек қана тауар түрлерінің жиынтығы ғана емес, сонымен
бірдей тауар ұсынушылар ... ... ... тұрғысынан сипаттары. Ол
сұраныс пен ұсыныстың теңдестігінің деңгейін анықтайды.
Ассортимент ... ... ... ... ... Маркетинг тұрғысынан қарағанда, тұтынушылық ... әр ... ... талабына сәйкестік деңгейі ... ... ... ... ... және ... ... ажыратылады. Бұл тауарларды алудың әр түрлі себебі бар. Жеке пайдалану
жеке ... ... ал ... ... ... ... актісімен
байланысты.
Сондықтан тауар өткізуді жақсарту үшін маркетингтік маман қоршаған
ортаның жағдайларын және сатып алу ... ... ... ... ... да) психологиясын ескеру керек.
Қажеттілікті қанағаттандыру принципі – тауарларды жіктеудің негізіне
жатады. Өндірістік тауарлар мынадай топтарға жіктеледі: ... ... ... ... мен ... ... ... қосалқы
материалдар және шикізаттар.
Өндірістік пайдалану тауарларына сұраныс тек өз еркімен ғана ... жеке ... ... ... ... ... ... Мысалы,
серуендеуге арналған, спорттық аяқ ... ... ... ... ... ... шығаруды және аяқ киім жасаудың жаңа
технологиясын талап етеді. Сондықтан ... ... ... ... ... өзі ... да, ... бұйымдарды (кроссовкаларды және
т.б.) жарнамалайды. Себебі жарнама жабдықтарға сұраныстарды күшейтуі керек.
Тауар талдаушы-жасаушылар идеяны үш ... ... ... ... бір ... үш ... шар деп қарауға болады:
I. Ойдағы тауар (қандай да боолсын қажеттілікке арналуы);
II. Шығарылған тауар (қасиеттері, ... ... ... ... ... (сатылғаннан кейінгі күту, кепілдік – жеткізу
және несие кепілдігі, ... ... ... ... ... онымен
қанағаттандырылатын қажеттілікке байланысты. Тауар сатып алудың мақсатын
елестететін көп ... ... ... бар: ... біз ... ал ... үміт сатамыз», «Электрлі мотор емес, әр түрлі
жабдықтарға деп айналдырғыш күш ... ... - ... ... ... сипаттамалардың айқын
түрлерімен толықтырады.
Үшінші деңгей – шынайы тауардың тұтыну құнын келісімді ... ... ... тауардың нарықта сенімді орын алуы үшін тұтынушының
жеке бас ерекшеліктеріне қатысты төртінші деңгей ... да айта ... ... ... ... нарықта құпталуы немесе құпталмауы
тұтынушының жеке «болжамымен» ашылады.
Тауардың ... ... ... ... ... ... анықталады. Осыған байланысты бәсекелестік қабілет деп
тауардың жинақты қасиетін анықтаудың қандай маңызы бар? Істің мәні ... ... ... ... ... болмасын, нарықта ұқсас тауарлар
бар ма, жоқ па, бәрібір, тауар қоғамдық қажеттіліктерді ... ... ... ... ... алушы тауардың сапасына, оның
дизайнымен қатар, бағасына назар аударады, тауарды алуға ... ... ... ал кейбір жағдайда тұтыну шығындарын да есепке алады.
Экономикалық ... ... ... ... ... ... орынға тасымалдау шығындары;
➢ Құрастырудың және дайын деңгейге жетудің құны;
➢ Жанармай мен энергетикалық шығын;
➢ Кепілдік қызмет көһрсету және ... ... ... ... ... Өзінің мерзімі аяқталған соң бұйымды қайталама ресурстар
дайындаушыларға тапсыру шығыны;
➢ Ойда жоқ шығындар.
Экономикалық параметрлер бойынша ... ... ... сай ... тұтыну бағасына жататын элементтерді қосу ... ... ... ... есептеулерге ұқсас жүргізіледі.
Жүйелі көқараста сатып алушылар сұранысының қанағаттануы деңгейі
бірнеше маңызды ... ... және олар ... ... ... ... Оларды төмендегідей бөлген жөн:
▪ Техникалық ... ... ... және ... ... ... – бұл ... техникалық
жетілуі, ондағы жаңа ғылыми техникалық жетістіктің орын алуы.
Сапа тауардың анықталған парметрлер (көрсеткіштер) ... ... ... ... ... ... т.с.с);
▪ Техникалық экономикалық факторлар (сенімділік, ұзақ
мерзімділік, материал және ... ... ... және ... ... ... ... төлем шарты,
жеткізу мерзімі, маркетинг және ... ... ... ... сертификаты және т.с.с.);
▪ Өндіруші (жабдықтаушы) имиджі және ... ... ... ... және ... ... ... қатынастарының сипаты.
Тағы да ескере кетейік, бәсекеге қабілеттілік факторларының ішінде
құндылық факторы маңызды орын алады, ... ... сату ... ... дәл ... ... ... жүгінсек, негіз ретінде тұтыну
бағасын қолданған дұрыс. Тұтыну бағасы өнімнің сату бағасының және ... ... ... орын алған жалпы шығындардың (өнімнің
қызметі үстіндегі шығындар, энергия ... ... және ... ... кепілдіктен кейінгі сервис шығындары, салықтар,
сақтандыру шығындары) қосындысы ... ... ... ... ... немесе бағалау үшін
көбінесе тауардың құндылық және салыстырмалы сапалық (техникалық ... ... ... ... ... ...... , бағаның, сыртқы пішінінің
көрсеткіштерімен және басқа да атрибуттарымен ... ... ... тіс ...... ал «Проктерен Гембл» фирмасының
«Колгейт» пастасының қыспасы, бағасы 190теңге – тауарлық бірлік.
Тауарларды ойлап ... ... және оны ... ... 3 ... қабылдау қажет:
1. Ойдағы тауар, бұл деңгейде мына сұрақтарға жауап беріледі:
«Сатып алушы нақты нені сатып алады? Сатып ... ... ... Өйткені қандай да болса
тауар – ол белгілі бір проблеманы шешетін орау ... ... ... ... орындалған тауар, ол бес негізгі
сипатымен: сапаның деңгейімен, ерекшеліктер ... ... ... атауымен, ерекше орауымен
белгіленеді.
3. Нығайтылған тауар – тауарға ... ... ... қызметтер мен пайдасын беру. Фирма тауарға
үнемі қолдау жасап отыратын тиімді жолдарды іздеу қажет.
Тауарлар әлемі ауқымды және сан ... ... онда ... ... үшін оны ... әр ... әрекеттер жасалып жатыр.
Пайдалану мерзімі бойынша тауарлар қысқа мерзімде және ұзақ мерзімде
қолданылатын тауарлар деп бөлінеді. Қысқа ... ... ... ... ... рет ... болады. Оған материалдық бұйымдар
(сабын, нан, ... т.б.) ... Ал ұзақ ... ... ... жылдар
бойына қолданылады. Мысалы, тоңазытқыш, автомобиль, кір жуғыш ... ... ... ... ... ... тауарлары және өндіріске
арналған тауарлар деп бөлінеді.
Тұтыну тауарларына ... ... ... үшін ... алатын
тауарлар жатады. Олар – күнделікті сұраныстағы, алдын ала таңдалынатын,
ерекше ... және ... ... ... тауарлар деп бөлінеді.
Күнделікті сұраныстағы тауарлар – бұл тұтынушылар еш қиындықсыз, ойланбай-
ақ жиі сатып алатын кең ... ... мен ... ... ... тіс ... ... тауарлар жатады. Әдетте бұл тауарлар арзан, әрі
оларды күнделікті ... ... ... ... ала ... ... ... тауарларға қарағанда жиі сатып алынбайды, тұтынушы
тауарды таңдау және сатып алу процесінде олардың безендірілуіне баса ... ... ... ... ... қарайды. Мұндай
тауарларға жиһаздар, киімдер, ... ... және т.б. ... ... тауарлар аса сирек сипатқа ие және тұтынушылар бұл ... алу үшін ... күш ... ... ... ... ... электр-тұрмыстық техникалар жатады. Ал ... ... ...... ... ... де, ... оны
сатып алу туралы әрқашан ойлана бермейтін кең ... ... ... ... ... ... жүйесі және т.б.)
Өндірістік мақсатқа арналған тауарлар – кейін ... ... ... ... үшін ... ... яғни, шикізат, материалдар,
жабдықтар, қосалқы бөлшектер және т.б. эаттар.
Тауарлық ассортимент ... ... және ... ... бөлу арналары бойынша ұқсас тауарлардың тобы.
Мысалы, «ФудМастер» компаниясы әрқайсысы ... ... ... ... сүт ... ... (әр алуан тауар жинағын)
өндіреді.
Тауар ассортиментінің кеңдігін және тереңдігін ... ... ... ... фирманың мақсаттары мен міндеттеріне
байланысты. Нарықтың көп бөлігін қамтуды мақсат ететін фирма ауқымды тауар
ассортиментіне ие болуы қажет, ал егер ... тек ... ... ... ... ... ... санаулы ассортиментімен ғана шектеледі. Уақыт озған
сайын фирманың тауар ассортименті әдетте ... ... ол өсу ... ... ... ... Тауар ассортиментінің өсуі төменге,
жөғарыға немесе екі бағытқа да бірдей ... ... ... ... қарай өсуі. Екінші деңгейде, яғни
нарықтың төменгі эшелонында әрекет жасаушы ... оның ... ... ... Нарықтың жоғарғы эшелоны өткізудің жоғарғы қарқынын және
пайданың мол түсуін қажет етеді. Жоғарыға қарай өсу ... ... ... ... ... ... жоғарғы эшелонында орныққан
компаниялардың позициялары мықты, ал оның ... ... ... аз. ... ... ... эшелонында әрекет ету ... ... ... ... Әлуетті
тұтынушылар Төменгі деңгейдегі фирмалардың жоғары сапалы тауар шығаруға
мүмкіндігі бар екендігіне ... ... Ең ... ... ... ... көрсетуге фирма қызметкерлері мен делдалдарының кәсіби
біліктілігі мен қабілеттілігі жетпеуі ... ... ... ... өсуі. Көптеген фирмалар нарықтың
алдыңғы қатарында, яғни оның жоғарғы эшелонында орналасқысы келеді. Алайда,
фирма өзінің ... мен ... ... ... үшін басқа да
нарық эшелонын қамтуға тырысады. Фирмалар төменге қарай өсуді ... ... ... ұмтылатын бәсекелестерді тежеу үшін ... ... ... ... ... ... Моторс») 70-
жылдардың басында ассортименттерін төменге қарай ұлғайтпағаны, яғни
нарықтың төменгі ... ... ... ... ... Мұны жапон
фирмалары тиімді пайдаланып, АҚШ ... ... ... бөлігін
қамтып алды.
Тауар ассортиментінің жоғары және төмен ... ... ... ... ... ... өз тауар ассортиментін бір мезгілде
жоғарыға да, ... ... ... ... ... ... Ол үшін фирма
айтарлықтай жетілген тауарларды шығарып, оларды төменгі нарық эшелонындағы
бағамен сатуы ... ... ... ... өсуі үшін жоғары сапалы тауарлар
шығарып, оны нарықтың жоғарғы бөлігіндегі бағадан төменрек бағамен сатуы
тиіс. ... амал ... ... «Sony» ... ... әлемдік нарығында алдыңғы қатарға шықты.
Тауар ассортиментін толықтыру. ... ... ... себептері бар:
➢ Табысты көбейту қажеттілігі;
➢ Ассортиментті көбейтуді сұрайтын делдалдардың пікірін ескерту;
➢ Фирманың іске қосылиаған өндірісін жүзеге ... ... ... ... ... ... үшін өндіріліп жатқан өнімдерден жаңа
тауар айтарлықтай ерекшеленуі керек. Алайда, тауар ассортименінің толығуы
жалпы табыстың қысқаруына әкеп ... ... ... бір-бірімен өзара
бәсекеге түседі, ал тұтынушы оларды таңдауда қиналуы мүмкін.
Тауар ... ... ... ... ... тауар
номенклатурасы ұғымымен тығыз байланысты. Тауар ...... ... ... ... тауарлар мен тауар бірліктерінің
барлық ассортименттік топтарының жиынтығы.
Тауар номенклатурасы ... ... ... ... ... номенклатурасының кеңдігі деп фирма шығарған ассортименттік
топтардың жалпы санын айтады. Мысалы, ... ұн ... ... ... ... Олар – нан, ойық ... нан, ... нан, кондитер өнімдері.
Тауар номенклатурасының тереңдігі – бұл әр ... ... ... ... ... ... ... жұмсақ нан, жай
нан, макпен, жұзіммен тоқаш ... Бұл ... ... 4-ке тең ... ... үйлесімділігіне әр түрлі ассортимент
топтарындағы тауарлардың соңғы тұтынылуы, өндірісті ұйымдастыруға ... ... ... ... басқа да көрсеткіштері тұрғысынан өзара
ұқсастығы жатады. «Ақсай-нан» компаниясының ассортименттік ... ... ... ...... барлығы, тек әдеттегі тарату
арналары арқылы өтетін күнделікті сұраныстағы тауарлар.
Тауар номенклатурасын сипаттайтын бұл 4 ... ... ... ... мүмкіндік береді. Ол тауар номенклатурасына
тауарлардың жаңа ассортименттік топтарын қоса отырып ... ... ... ... ... ... отырып және оған әр түрлі қоспалар
қосу арқасында тауар номенклатурасын тереңдете алады.
Маркетингте нақты, жинақталған және кеңейтілген өнім ... ұғым ... өнім ... ... бар ... ... физикалық мәнін
көрсетеді. Мысалы, «Kodak» фотоаппараты, «Bosch» кір жуғыш ... ... ... ... т.б. ... өнім – ... ... сипатын ғана емес, сонымен қатар
оның қызмет көрсетуін білдіреді. Мысалы, «Pentiuм» компьютерін сатып алуды
тұтынушы оны ... мен ... ... ... және бағдарламалар
пакетін алумен байланыстырады.
Жинақталған өнім – бұл ... ... сай ... ... кең ... ... фирмасының киімдерін сатып
алған тұтынушы өзін жас, сән-салтанатты, қайратты ... ... ... саясаты дегеніміз-тауар ассортиментін қалыптастыру ... жаңа ... ... сапа және ... ... жоғарылату,
өмірлік циклін талдау, тауарлық белгілерді пайдалану, ... ... және ... қызмет көрсету бойынша шешім қабылдауды қажет
ететін фирманың көп факторлары қызмет ... ... ... ...... өндірісінің ресурстық мүмкіндіктері мен
нарықтық конъюнктура жағдайына сай болашақта даму бағытын ... ... ... ... ұйымдастыру саласына: оның сапасы,
қызметі, сыртқы түрі, таңбалануы, буып-түю, орауы және сервисі ... өнім ... оны ... ... ... ... дәмі ... және химиялық құрамдарының қасиеттеріне байланысты болса, оның
сыртқы түріне әр түрлі геометриялық фигуралар жиынтығынан (комбинациясынан)
тұратын ... ... ... әсер ...... сұранысы мен қажеттілігіне жауап беретін тауардың
қасиеттері мен сипаттамаларының жиынтығы.
Өнім сапасының мынадай негізгі көрсеткіштері бар:
o Функционалдық сәйкестік. Бұл ... ... ... ... алу ... Нормативтік сәйкестік, яғни, ... ... ... ... келуі.
o Тауардың сенімділігі. Оның берілген мерзімде ақаусыз және
сынбай жұмыс ... ... ұзақ ... ... Ол – тауар қызмет ету
мерзімінің тиімділігі.
o Сервис – тауардың сатуға ... және ... ... тиімділігі мен жылдамдығы.
o Өнімнің эстетикалық қасиеттері: дизайны, түрі, түсі, дәмі және
т.б.
o ... ... ... ... ... ... ... көтеру бұрын өндірілген өнімдердің ескеруіне әкеліп
соғады. Кейбір жағдайда өндірушілер тауарды жасанды ... ... ... бұйымдары мен электр лампаларын өндірушілер тауарлары тез
айналымда болуы үшін ... ... ... төмендетуі мүмкін.
Тауар сапасы, көбінесе «өнім өзегіне», яғни, оның ... ... ... ... материалдар құрамына, салмағына, дәміне,
иісіне, икемділігіне, құрастырылуына, қуаттылығына, өнімділігіне ... ... ... ... оның ... ... ... – бұл өнімді қысқарту жоспары. Элиминация бойынша
шешім ... ... ... ... ... ... кезеңдерінде
қабылдануы мүмкін. Бұл кезеңде төмендегідей факторлар ескерілуі қажет:
➢ өндірістен алынатын өнімнің өткізу ... ... осы ... ... ... ... осы өнім ... табылатын пайданың шығындарды жаппауы;
➢ сұраныс құрылымының, сән және адам құндылықтарының өзгеруі.
Өнімді өндіріс бағдарламасына ... ... ... ... ... ... шығын) және ... ... ... ... ... ғана қабылдау керек.
Фирманың барлық түрі тауарлардың 15-25%-ы - өсу кезеңінде, 50-60%-ы
– жетілу ... 30%-ы – ... ал 5-10%-ы ... ... ... ... оңтайлы болып саналады.
15-25%
50-60% өсу
кемелдену ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылардың талғамы мен сұранысы өзгереді.
Өнім ұзақ уақыт бойы ... ... үшін ... ... ... тұтынушы талаптарына сай олардың сапасын жақсартып отыруы қажет.
«Жаңа тауар түсінігінің ондаған ... бар. Жаңа ... ... ... ... ... ... шығарған
бұйымдары жатады.
Жаңа өнім – бұл ... ... ... ... ... жетілдіру (модификация) – бұл тауарлар сипаттамасының
сапалық ... ... ... ... жаңғыртып, жетілдіруге мынадай
жағдайлар жатады:
• Тауардың химиялық, физикалық және ... ... ... ... ... ... ... өзгеруі;
• Тауардың эстетикалық сипаттамасы (сыртқы түрі, ... ... ... Тауарды таңбалаудағы (тауар белгісі, символы) өзгерістер.
Жаңа енгізулер – ол фирмада бұрын ... және ... ... ... – бұл ... ... болмаған, алғашқы
түпнұсқадағы тауарлар. Нарыққа бірінші рет ... ... ... ... ... тауарлар есбінде болды. Инновациялық
тауарларды кейде «әлемдік» немесе ... жаңа ... деп ... ... тек 10%-ын ғана ... деп атауға болады.
Жаңа тауарды шығару туралы шешім қабылдау күрделі болып есептеледі,
алайда олар ... ... ... үлес ... Американдық тауарлар
менеджменті мен тауар жасау Ассоциациясының мәліметтеріне жүгінсек, дамыған
елдердегі фирма пайдасының 46%-ын жаңа ... ... Ал «А. С. ... ... ... ... жаңа ... табыстылығының деңгейі
жылдан-жылға өсіп отыр, қазір ол 50-60%-ға дейін жетеді. Жаңа тауарларды
шығару көп ... ... ... ... ... шығаратын ірі
компаниялардың бірінде 64 ұсынылған идеялардың ішінде жаңа тауарларды
енгізу ... ... 14 млн. ... ... ... ... ... отырып, жаңа тауар енгізудегі
тәуекелділікті төмендетуге болады. Батыс елдерінің ірі фирмаларында жалпы
инновация процесін бағыттайтын ... ... ... «Нестле»,
«Джонсон & Джонсонс», «Дженерал ... ... жаңа ... ... менеджментбөлімдері бар. Кейде нақты тауарды жасау үшін ... ... ... жауап беретін «венчурлік топтар» құрылады.
Жаңа тауарларды жасау процесі идеяларды іздеуден басталады. (1-
сурет)
3-сурет. Жаңа ... ... ... ... ... ... қызметкерлері, инженерлер,
маркетологтар, дизайнерлер, сатушылар береді, Сондай-ақ, идеяларды «ми
шабуылы» ... ... ... ... ... Мысалы, «Тойота» компаниясының
қызметкерлері әр жыл ... 2 ... жуық жаңа ... ... (әр
жұмысшыға 35 идеядан келеді), олардың 85%-ға жуығы ... ... ... ... ... 28%-ын тұтынушылармен қарым-қатынас кезінде немесе
олардан пікір сұрау ... ... ... болады. Әлеуметтік пікір сұраулар
клиенттердің қажеттілігін анықтауға мүмкіндік береді. Ал жаңа идеялардың
30%-ға ... ... ... және ... ... ... Идеяларды іздеу функционалдық талдау және шығармашылық
әдістерді қолдану арқылы жүзеге ... ... ... ... оның ... және ... ... проблемаларды қолдануды талдауға негізделеді. Оларға
жататындар: ... ... ... қолдануға байланысты болатын
мәселелер) және морфологиялық талдау. Морфологиялық ... өнім ... ... ... ... ... белгілеуді қарастырады. Мәселе ... ... ... ... морфологиялық жәшік деп ... ... ... ... ... ... ... фирманың мүмкіндіктеріне сәйкес келетін оңтайлысы
таңдап алынады.
Шығармашылық әдіс түйсік пен бейнеге негізделген. Оған ... ... және 635 ... ... ... 1953 жылы жарнама саласының маманы Осборн ойлап
тапқан. Оның негізгі қағидасы – ... ... ... ... ... талқылау. Бұл әдіске білімі мен жұмыс тәжірибесі әр түрлі 6-
10 адам ... ... ... ... ... ... ал ... кедергілерге тыйым салынады.
Талқылау отырысында идеялар хаттамаға тіркеліп, ... әдіс – «ми ... ... ... ... 6 ... хат
түрінде проблеманы баяндайды. Олардың әрқайсысы 5 минут көлеміне осы
проблемаларды шешу үшін ең аз ... 3 ... ... өз ... ... береді. Олар идеяларды ары қарай дамытуы ... ... рет әр ... ... 18 ... ... Идеяларды таңдау. Бұл кезде барлық идеялар іріктелініп, фирма
ресурстрына, сондай-ақ мүддесі мен ... ... ... ... ... Фирманың қаржылық және
өндірістік мүмкіндіктеріне сай идеяларды, олардың техникалық
дамуын сарапшылар немесе жаңа ... ... ... ... ... ең қарапайым түрі сарапшылардың балл қою
шкаласы көмегімен ... ... ... ... ... орны осы шкалада мәні 1-ден 10-ға дейінгі ... қою ... ... Бағалау кестесін құру үшін
кәсіпорынның маңызды салалары ... ... ... сандық белгі қойылады. Кәсіпорын бөлімшелері өз
талаптарына сай ... ... ... ... ... бағалайды.
3. Тұжырымдама жасау және тестілеу. Өнімді өндірудің ... ... ... деген көзқарасын анықтау
мақсатында оған тауар ... ... ... ... ... ауызша түсінік, жобалар мен ... ... ... ... ... ... ... жасау. Мұнда нақты мерзім ... ... ... мен ... сату ... ... пайда және маркетингке кеткен шығындар көрсетілген
маркетинг жоспары жасалады.
5. Экономикалық сараптама. Шығындар, өткізу көлемі, ... ... ... мен оның ... ... ... ... талданады және тәуекелділік болжанады.
6. Жаңа өнімді жасау кезеңінде тауар идеясын физикалық қалыпқа
ендіреді, оның буып-түю. Орау мен ... ... ... ... ... ... ... – бұл материалдық сапасы мен түрін, өнімнің
түсі мен өлшемін, оның ... ... мен ... және ... ... сондай-ақ өндірілетін өнім ... ... ... ... ... аықтау дегеніміз – нарық сегментін таңдау, жаңа өнімді
бәсекелестер өнімдерімен, сондай-ақ басқа да фирма ұсыныстарымен салыстыру.
Өнімді жасау – ол қымбат ... ... ... ... өнімді жасап шығару 1млн. долллар, кейде одан да көп қаржыдан ... «Ford» ... «Ford Taurus» және ... Sible» ... бірнеше жыл уақыт және 3 млрд. долларға жуық қаржы жұмсады.
7. Сынау маркетингі. Бұл өнімді өткізіп көру және ... ... ... ... ... ... өткізу үлкен
шығындармен байланысты, сондықтан да нақты нарықтық жағдайда
сынау қажет. ... ... ... – тауар нарыққа
шыққанға дейінгі өнім мен ... ... ... Осы ... ... ... қалдыру немесе оны
жаңғырту туралы және ... ... ... тоқтату туралы
шешімдер қабылданады.
Өнімді алдын ала тестілеу әдетте 2-3 қалада жүргізіледі. Бұл қалалар
бөлшек сауданың даму ... ... ... ... ... мен ... ... мүмкіншілігіне байланысты сынау маркетингін
өткізу ұзақтығы бірнеше күннен бастап 2 жылға ... ... ... ... ... ... – маркетинг жоспарының іске
асуыын және ... ... ... ... білдіреді.
Коммерциялық өткізу тауардың өмірлік циклінің енгізу сатысының
мерзіміне сәйкес келеді.
ҚР Статистика агенттігінің ... ... ... 20%-ға ... жаңа ... жетілген өнім түрін шығаруды
жоспарласа, 80%-ы дәстүрлі ... ... ... Бұл ... ... ... ... кәсіпорындағы маркетинг стратегиялардың ...... ... ... ... ... ... персоналдар тәжірибесіне және қорларды ... ... ... ... ... ... болып саналады.
Мұндай стратегия несиелік қабілеті төмен, көп ... ... ... ... ... үлесі жоғары капитал сыйымдылығы жоғарыболатын
өндірістерге тән.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, шығынның өсуі мен ғылыми техникалық
өнімдердің қымбат жағдайындағы жаңа ... даму ... бірі ... пен ... өндірістік одағы болып табылады. ҚР Статистика
агенттігінің зерттеулері бойынша, Қазақстан кәсіпорындарының 10%-дан ... өз ... ... ... ғылыми-зерттеу секторларымен,
эксперимент жүргізу орталықтарымен бірлесіп қызмет етуі ... ... Бұл ... ғылым мен өндіріс байланысының төиендігін
көрсететі.
Тауардың өмірлік циклі (ТӨЦ) – бұл ... ... болу ... ... ... ... Теодор Левитт 1965 жылы
әзірлеген болатын. Тауардың нарықта өмір сүру ... ... ... циклі болады. Тауар ерте ме, кеш пе жетілген немесе қымбат
емес басқа тауардың ... ... ... ... ... ТӨЦ ... нарықтағы сұранысты, фирма ... ... ... ... ... іс-қимылын және оның әр кезеңдегі маркетингтің
стратегиясын зерттеуге мүмкіндік береді.
ТӨЦ тұжырымдамасы тауар түрінде (ет ... ... ... ет ... ... ... сауда маркасына («Braun» электр ет
тартқыш) қарай қолданылуы мүмкін.
Тауар типі, ... ... түрі мен ... ... қарағанда
дәстүрлі өмірлік циклін нақтырақ орындайды.
ТӨЦ – ең алғаш рет маркалық тауарлар ... ... ТӨЦ – ... ... ... ... ... түрінде бейнеленеді.
ТӨЦ-тің құрылымы бірнеше кезеңмен сипатталады. Оның саны әр ... 4-тен 6-ға ... ... ... ... Өсу ... ... жалпы
к көлемі
і
з
у
к
ө
л
е
м
і
Жалпы пайда
Уақыт
4-сурет. Дәстүрлі ... ... ... енгізу (нарыққа шығару), өсу, кемелдену және
құлдырау ... 4 ... ... ... Олар жеке ... үшін ... ... маркетингтік жоспары, бәсекелік ортасы, табыс
деңгейі және енгізу кезеңі бойынша ерекшеленуі ... Әр ... ... ТӨЦ кезеңдерінің ұзақтылығы әр қилы, ол бірнеше күннен бірнеше ... ... ... ... ... пен сұраныс шамасы, халықтың өмір ... (ол ... ... ... ... ауыстыру тенденциясы да жоғары), ҒТП-
тің даму қарқыны, нарық ... ... ... ... ... ... ... анықталған:
❖ ТӨЦ-тің әр кезеңінде экономикалық және бәсекелік орта өзгеріп
отырады;
❖ Оның әр кезеңі үшін ... ... ... ... әр ... шыңғындар мен пайда құрылымы әр қалай;
❖ Маркетингтік бағдарлама ТӨЦ-тің әр кезеңіне бағытталуы қажет.
Маркетитнгтің міндеті – ... ... өмір ... ұтымды
түрде ұзарту. Алайда ҒТП-тің дамуы тауардың ... ... ... көлемі, инвестиция, маркетинг шығындары, бәсекеге қабілеттілік
деңгейі, тауар бағасы, ... ... ... ... ... ... ... шығуы немесе оның нарыққа ену кезеңі. Бұл кезеңнің
мақсаты – тауарды өткізетін нарықты қалыптастыру. ... ... ... дами ... нарық әлі анықтала қоймаған, өндіріс
қуаттылығы толық іске қосылмаған, тауар аз ... ... ... өте ... ... өсу ... тауардың жарлығымен және тұтынушы сұранысына
байланысты болады. Әдетте, жаңа тауардан гөрі ... ... ... ... тез ... ... жаңа ... жетістігінің негізі
болып оның технологиялық сипаты, дизайны, тұтынушылық қасиеті саналады. Ал
сатып алушымен ... ... ... үшін ... ... береді. Нарыққа жаңа тауармен шыққан фирма осындай ... ... ... ... ... орын ... Фирма тұтынушы
нарығының таңдауына байланысты жаңа тауарға жоғары баға қоя алады. ТӨЦ-тің
енгізу кезеңінде баға саясатының ... ... ... ... ... |Өсу |Кемелдену ... ... ... |Жоғары ... ... |
| ... ... ... ... |
| | | ... | ... ... ... |«Бағалар |Бәсекелестік |
| ... ... бола ... ... шығу |
| ... ... ... |жолдарын іздеу |
| | ... ... ... ... | ... ... шығындар|Дифференцияциял|
|стратегиясы |циялық |ық немесе төмен| |ық ... |
| | ... | ... | | | |ық ... ... ... ... |Бағаларды ... ... |
| ... ... ... |ажырату, |саясаты, |
| ... ... ... ... ... |
| ... үшін |лидерлер, |психологиялық |төмендеуші, |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... |бағалар |
| ... | |
| |н ... |ы | | ... ... жоқ ... өседі |Пайда |Пайда |
| ... аз | ... ... |
| ... | ... өсе | |
| | | ... | ... өткізу |Нашар өсу |Жылдам өсу ... ... ... ... | | | ... өткізу |Бар |Өткізудің |Барлық мүмкін |Өткізу ... ... ... ... ... |
| ... ... |арналарды ... |
| ... жаңа ... ... |бөліктері |
| ... | ... | |
| ... | ... |
| | | |лау | ... ... жасаушы,|Интенсивті, |Еске салушы |
| ... ... ... ... |
| ... | | | ... ТӨЦ ... ... ... нарыққа ену мақсатымен тауарға жалпы нарықтағы төмен
бағаны қолдану мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл кезде тауардан пайда түспегендіктен немесе оның өте ... ... ... ... ... Тауардың алғашқы тұтынушыларына
нарықтағы жаңа тауарға ұмтылатын жаңашыл тұтынушылар жатады. ... жаңа ... ... ... ... ... ... жаңа
өнімді алып көруге ынталандыру қажет. Бұлкөптеген ... ... ... ... ... ... ... керек. Жарнамаға
көптеген қаражат жұмсалатындықтан, ол сату көлемінің айтарлықтай бөлігін
құрайды. Сондай-ақ жаңа ... үшін ... ... арналары таңдалады.
Тауарларды нарыққа енгізу кезеңіндегі марктингтің негізгі міндеттері
мыналар:
➢ Тауар өткізу ... ... ... ... ... өткізу желісін қалыптастыру және тауар өткізудің жаңа
арналарын құру;
➢ Жаңа ... ... ... жеткізу үшін
ақпаратты жарнаманы белсенді жүргізу;
➢ Жаңа тауар мен ... оған ... ... ... ... ... ... нарыққа шығуына байланысты ... ... ... ... Жаңа ... нарыққа бейімделуін қамтамасыз ету.
Өсу кезеңі. Бұл ... ... ... жетілдіруі ұлғая
бастайды, тұтынушылар тауарды жақсы біліп, сатып ала ... ... ... ... өсе ... ... толық қуатпен жұмыс істейді.
Тауарды ірі ... ... ... ... қуаты жетіспей қалуы
мүмкін. Жаңа тауар үлкен көлемде сатыла ... ... ... ... ... ... ... өте жоғары болғандықтан сату көлемі
де, пайда да тез өсе ... ... осы ... тұтыну көлемінің
өсуіне байланысты ТӨЦ-тің өсу кезеңінің соңында ... ... ... ... ... жетеді. Маркетологтар пайда ала бастауды ТӨЦ-тің енгізу
кезеңінен өсу кзеңіне өту ... ... Осы ... ... ... төмендей бастауы барлық әлуетті ... ... ... ... шығару көлемінің өсуіне байланысты шығындар төмендейді.
Бірақ, бәсекелестер саны өсе түседі. Нарықтың табысы ... ... жаңа ... ене ... Өткізу көлемі тез өсіп, тұтынушылар
көбейеді. Тауар жаппай өткізу арналары арқылы өткізіле ... ... ... ... сендіруші, бұқаралық жарнамаға ауысады.
Фирма нарық лидері боолғандықтан, ... ... және ... бәсекеге
қабілеттілігіне Сүйене отырып, тұтынушыны өз тауарының үздік ... ... ... ... ... басты мақсаттары:
• Сұраныс өсуіне байланысты нарықты кеңейту;
... ... үшін ... ... ... Тауарды үлкен көлемде сату үшін кең өткізу желісін қолдану;
• Тұтынушылардың жаңа тобын табу үшін ... ... ... ... даму үшін фирманың қаржылық ... ... ... ... ... ... ... Кемелдену
сатысы мерзімі бойынша ТӨЦ-тің ең ұзақ кезеңі болып саналады. Бұл кезеңде
нарық шектен тыс сегменттелген және өндіріс ... ... ... ірі ... ... оның ... кеңейту және тереңдету
шығындары жоғары болады. Фирма ... ... ... ... ... шығара бастайды. Тауардың сапасы өте жақсы болып,
дәстүрлі тауарлар қатарына қосылады.
Тауарды табысы орташа тұтынушылар сатып ала бастайды. ... ... ... ... оның ... мөлшері тұрақтанады. Көптеген
фирмалар сұранысы бар нарыққа енгілері келеді.
Нарықтағы бәсекенің күшеюінен баға ... ... Оның ... ... алуда басты фактор ретінде өсе түседі. Сондықтан да,
бәсекелестер арасындағы баға ... мен ... ... бөлу айтарлықтай
тұрақтанады. Бәсеке нәтижесінде жалпы сала бойынша ... ... ... ... есебінде жеңілдіктер беру етек ... ... және ... ... ... шегіне жетеді. Тауарды
жылжыту бәсекелі сипатта өтеді. Бұл кезеңдегі маркетинг ... ... ... ... ... ... арналған:
▪ Нарықты терең сегменттеуді іске асыру керек және ... ... ... ... халықаралық нарықты игеру
қажет;
▪ Нарыққа ... жаңа ... ... ... оның
ассортиментін дифференциялау;
▪ Имидж, сұраныс және бағаны ынталандыру сияқты маркетингтік
өзгермелелерді пайдалана ... ... ... ... Тұтынушыларды тауарды жиі тұтынуға ынталандыру;
▪ Бағаларды төмендету.
Бұл ... ... ТӨЦ ... ... қисық түрінде
өтуіне әкеледі.
Кемелдену кезеңінің соңына нарық тауармен толығады. ... ... Баға ... болады, бәсекелік күрес нарық бөлігін сақтап қалу
үшін жүргізіледі. Фирма тауарды ары қарай ... ... оны ... ... ... ... өткізудің құлдырау кезеңі. Технологиялық процесс әсерінен
жаңа және айтарлықтай жетілген тауарлар пайда бола бастайды.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... пен
пайда тұрақты түрде төмендейді. Нарықтық ортадағы экономикалық және
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... мен қалауының өзгеруіне орай бағаның ... ... ... ... ... шыға бастайды. Тұтынушылар саны азаюы
есебінен бәсекелестер саны да ... ... ... оның ... ... ... және жеке дүкендерде шоғырланады. Өткізу
арналарының тек кейбір бөлігі ғана қолданылады. Маркетингтік іс-шаралар мен
жарнамаға аз ғана ... ... ... ... ... бағасының
арзандай бастағанын атап көрсетеді. Құлдырау сатысында маркетиг міндеті
мынадай болып жинақталады:
➢ Қарқынды ... ... ... ... баға ... ... ТӨЦ-ті ұзарту қажет;
➢ Тауарды нарықта көбірек ұстап тұру үшін фирма өндіріс және
өткізу шығындарын ... ... ... ... ... азайған тауарларды өндірістен жоспарлы түрде
алып тастай бастайды, Өтімділігі ... ... ... алып ... мен ... ... қысқаруына байланысты кейбір фирмалар
нарықтан кетсе, ал кейбірі нарықтың қалған бөлігінде тұрақтанғысы келеді.
ТӨЦ ... ... ... ... ... ... ... ТӨЦ-тің түрлері
A. Дәстүрлі қисыққа енгізу, өсу, ... және ... ... ... жатады.
B. Классикалық қисық (шың) ұзақ уақыт ... ... ... ... ... ... Әуестік қисығы (фетиш). Жылдам шарықтап өсе ... ... және тез ... тән (құлдырау кезеңі) тауардың
өмірлік циклін көрсетеді.
D. Жалғасымды әуестік. Бұл әуестік қисығына ұқсас болады,
бірақ ... ... ... бұрынғы өткізу көлемінің
кішігірім бөлігін ғана ... ... ... ... - өнім ... бір кезеңдерде ғана
жақсы өндіріліп сатылады. Оған құлдырау және ... ... ... ... ... қисығы – кейбір уақытта ескірген болып көрінетін,
бірақ бірнеше уақыт өткеннен кейін қайта танымал болатын
тауарларды сипаттайды. Бұл ... ... ... ... Сәтсіздік қисығы – нарықта жолы ... және ... ... ... ... ... ... ТӨЦ-
ін көрсетеді.
Маркетинг бойынша мамандар ТӨЦ кезеңдерін талдап, олардың дамуын
болжай білуі қажет. Бір кезеңнен екінші ... өту баяу ... ... ... ... екінші кезеңге өтетін шекараны сезіп,
маркетинг бағдарламасына өзгерістер енгізу үшін пайда мен сату ... ... ... ... ... ... ... және құлдырау
кезеңін анықтау өте маңызды, себебі нарықтан ... ... ... Жоғарыда көрсетілген тұжырымдар ... ... ... ... ... ... ... әсерінен нарықтағы тауар өмірі жылдан
жылға азайып барады.
➢ ТӨЦ әр ... ... ... ... мәрте көтерілуі және
төмендеуі мүмкін.
➢ Жалпы ТӨЦ және оның жеке кезеңдерінің ұзақтылығы ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Дайын тауармен салыстырғанда, шикізат ТӨЦ-і айтарлықтай
ұзақ, ал техникалық ... ... ... ... ... ... Мысалы, Жапонияда электроникаға арналған шағын
микрокалькулятордың моральдық өмірі 3 айға ... ... ... ... циклі әр түрлі нарықта әр қалай
болып келеді. Нарықтағы ... ... ... ... және ... ... ... Қазақстан нарығында
ТӨЦ айтарлықтай ұзақ.
➢ Маркетиг элементтерінің көмегімен ... ... ... болады.
Фирма инновацияға сүйену, тауар позициясын өзгерту, нарықты кеңейту
және модификациялау арқылы өткізу кезеңдеріне әсер ете алады.
Тауар ... ... ие болу ... ... ... ... қысқарту;
• Өсу процесін жеделдету;
• Кемелдену кезеңін мүмкіндігінше ... ... ... ... ... ... таңдаулы бейініне нарыққа тауарды шығару мерзімінің
қысқа болуы, өсу кезеңінің жылдам өтуі, кемелдену кезеңінің ұзақ ... ... баяу өтуі тән ... Кемелдену ... ... ең ... ... ... ... ... сәтті бейінінің класикалық әдісі
технологияларды жетілдіріп отырудың арқасында ... ... ... ... болып табылады.
Қорытынды:
Тауар нарыққа түсісімен, оның бәсекелестік қабілеті ... ... ... бұл ... ... ... өте қызықты.
Істің мәні мынада, кез келген тауар ерте ме, кеш пе, ... ... ... ... нарықтан кетеді. Нарық заңы тауарды үздіксіз
жаңаландырып отыруды талап етеді, өйткені «мәңгілік» тауардан түсетін ... ... оны ... былай саудаға шығару экономикалық жағынан
тиімсіз болады. ... ... ... ... ... өзгерістерге
ұшырайды, олардың көрсеткіші болып сатудың көлемі мен ... ... ... ... ... мезгілдер болуы маркетингтің
стратегиясын басқаруды талап ... ... ... ... ... ... ... дайындау үшін тауардың өміршеңдік кезеңінің ... ... ... ... ... мұны ... ассортиментін
жоспарлағанда еске алу маңызды.
Өміршеңдік қағидасы өзінің мағынасы жөнінен жаңалық емес. Саяси
экономиядан, экономикалық ілімдер ... және де ... ... ... ... (циклі), яғни тауарды өткізу процесінің жоғарылауы мен
құлдырауы, ақшаның құнсыздануы мен маңыздануы ... Ал ... ұзақ ... ... тән, бұл - ... ену, ... ... құлдырау мезгілдері.
Өміршеңдік кезеңнің тұжырымдамасы өмір ырғағының ... ... деп ... ... Осы ... ... ... қажеттері, талабы болады. Осыған ұқсастыра отбасының өмірін
де сипаттау керек. Оны құрылымдық ... ... ... ... ... олар ... ... тұтынудың сипаттарын зерттеуде фирма үшін өте
маңызды.
Маркетинг теориясында өміршеңдік ... ... ... ... ... бір ... ... бір өнімдер жігіне
немесе өндіріс саласына арналған типтік өміршеңдік кезеңі деп ... ... ... ... ... ... жоқ.
Әр автор өміршеңдік кезеңнің құрылымын әр түрлі байыптайды. Кейбіреулерде
жобалау, өсу мезгілдері ... ... бұл ... ... ... шығарғаны емес, тек белгілі бір жинақтау қолданғанын
көрсетеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. С. Сатыбалдыұлы, Б. ... ... және ... негіздері.
Астана, 2007
2. С. Р. Есимжанова Маркетинг: оқу құралы. Алматы, 2005
3. С. Х. Тойкин Маркетинг негіздері. ... ... А. Б. ... ... теориясы мен практикасы. Алматы, 2003
5. Ж. Ж. Тоқтабаева, Ж. Тасқынбай Маркетинг ... ... ... ... ... ... концепциясын жасау
және оны тестілеу
Маркетинг стратегиясын жасау
Экономикалық талдау
Сынау маркетингі
Коммерциялық өткізу
Тауар саясаты
Өнім ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі
Сыртқы түрі
Өлшемі, формасы, қорабы, дизайны
Тауар белгісі
Тауар таңбасы, фирмалық белгі, фирмалық атау, штрих код
Жаңа тауар
Тауарды жетілдіру, инновациялық ... ... үшін ... ... ... өсу, ... құлдырау
Бәсекеге қабілеттілік
Параметрлері нормативтік, экономикалық, техникалық
Сервис
Сатуға дейінгі және сатудан кейінгі сервис

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Эксперимент құбылыстардың себепті салдарлы байланыстары жайлы гипотезаны тексеру процедурасы ретінде. Зерттеудің гипотезасын белгілеу7 бет
«DreamPro» компаниясының даму стратегиясы93 бет
“Аlser Computers” маркетингтік жоспар12 бет
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет
Адамның жеке басын тексеріп қарау кедендік бақылаудың ерекше нысандары ретінде47 бет
Акциздің экономикалық мәні. Салық жүйесіндегі акциздің рөлі және алатын орны51 бет
Алматы қаласы кедендік бақылау департаменті бойынша кедендік әкімшіліктендіру қызметін ұйымдастыру мен жетiлдiру тұжырымдамасы жинақталған тәжiрибенi жүйелеу250 бет
БК Беккер және К ЖШС компаниясының тауар саясатын талдау39 бет
Бөлшек сауда кәсіпорындарындағы мерчандайзингтің теориялық негіздері85 бет
Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ)88 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь