Торғай өзені – Төсім бекеті бойынша су өтімі қисықтарын тұрғызу және ағындыны есептеу

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1 ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНЫҢ
ФИЗИКАЛЫҚ.ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМА ... ... ... ... ... 5
1.1 Жер бедері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5
1.2 Геологиялық құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 6
1.3 Климаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.4 Ауа ылғалдылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.5 Жауын.шашын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 7
1.6 Қар жамылғысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.7 Жел жылдамдығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 8
1.8 Топырақ жамылғысы және өсімдік жамылғысы ... ... ... ... ... ... ... .. 8
1.9 Торғай өзені . Төсім бекетіне сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2 СУ ӨТІМІ ҚИСЫҚТАРЫН ТҰРҒЫЗУ ЖӘНЕ
АҒЫНДЫНЫ ЕСЕПТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 10
2.1 Негізгі түсініктеме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
2.2 Тапсырманың мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2.3 Жұмысты орындау тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.3.1 Су өтімі қисықтарын тұрғызу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 14
2.3.2 Су өтімі қисықтарын экстраполяциялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.3.3 Су ағындысын есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 24
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 28
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... .. 29
Қостанай облысының ауданы 195600 км2 болатын жерді қамтиды. Оның территориясы 48º пен 55º с.е. және 60º пен 67º ш.б. аралығында орналасқан, ені 300 км меридионалды бағытта 600 км-ге созылған.
Қарастырылып отырған аумақ әр түрлі табиғи ландшафттармен сипатталады. Басым бөлігін далалы және шөлейтті ландшафттар алып жатыр.
Орманды дала қарастырылып отырған аумақтың солтүстік аймақтың кішкене бөлігін және қамтиды. Далалы аудан аумақтың барлық дерлік солтүстік жарты бөлігін және оңтүстік шығыс бөлігін алып жатыр. Ол қайыңды және көк теректі тоғайлармен сипатталады. Шөлейттер ауданның оңтүстік батыс бөлігін және Батыс Сібір ойпаты Облыстың кең байтақ жерін қамтиды.


Жер бедері

Қарастырылып отырған территория Қазақ ұсақ шоқысының батыс аймағын қамтиды.
Облыстың беткі құрылымы бойынша биіктік белгісі 300-400 м абс. Жоталы жазықтық алап басым. Жоталардың Салыстырмалы биіктігі басым бөлігінде 20-40 м аспайды және тек ең жоғары биік бөлігінде 100-200 м-ден асады. Ұсақ шоқылар тік емес. Беткейлердің Тіктілігі 5-10º құрайды. Тек бұзылуы қиын жыныстар (кварциттер және т.б.) үшкір шыңды болып келеді. Жеке жоталардың шыңдары жалаңаштанған. Жоталардың көп бөлігі қиыршық – малтатасты шөгінділермен жамылған.
Рельеф депрессиясы шөгінді жыныстардан құралған – құмдақтар, саздақ, тау жыныстарының бұзылуының борпылдақ өнімдерімен бөгелген.
Өзен аңғарлары бойында құм, малтатас және саз қабаттармен сипатталатын аллювиалды шөгінділер таралған, олардың қуаттылығы
20-30 м жетеді (Нұра, Есіл және кейбір басқа өзендердің аңғаралары).
Облыстың орталық бөлігі ең тегіс жер бедерімен ерекшеленеді. Жер бедерінің көп бөлігін көлдер мең тұйық ойыстар алып жатыр. Аумақтың құрылымдық бетіне қарап төрт ауданды бөліп қарасытуға болады: Орал маңы үстірт; Қостанай жазығы; Торғай шоқысы және Қазақтың қатпарлы өңірінің батыс шеті.
Орал маңы үстірті тегіс жазықты, кейбір жерлерде төбелер кездеседі. Ендік бағытта үстірт жақсы өңделген біренше өзен аңғарларымен тармақталған (Үй, Тоғызақ, Аят: Сынташты өзендері және т.б.). Қазаншұңқырларда пішіні мен көлемі әр түрлі көлдер шоғырланған.
Қостанай жазығы облыстың солтүстік бөлігін алып жатыр және Үлкен батыс Сібір ойпатының кішігірім учаскесін қамтиды. Биіктігі 170-200 м абс. Бұл жазықтықытың жер бедеріне көптеген кеесе тәрізді қазаншұңқырлар тән. Олар тұщы немесе тұзды сулармен толған. Өзен жүйесі әлсіз дамыған, ірі ағынсулардан жазықты оңтүстіктен солтүстікке қарай Тобыл мен Ұбаған өзендері кесіп өтеді.
1. Ресурсы поверхностных вод СССР. Том 15. Алтай, Западная Сибирь и Северный Казахстан. Вып. 2. Верхний Иртыш, Верхний Ишим, Верхний Тобол. - Л.: Гидрометеоиздат, 1974. - 358 с.
2. Быков В.Д., Васильев А.В. Гидрометрия. – Л.: Гидрометеоиздат, 1977. - 447 с.
3. Л.П. Мазур, А.Г. Чигринец, М.М. Молдахметов. «Гидрометрия» пәні бойынша лабораториялық жұмыстарды орындау. – Алматы; «Қазақ Университеті», 2003. - 276 б.
4. Гидрологический ежегодник. Том 6, Бассейн Карского моря (зап. часть), 1968 г.- Л.: Гидрометеоиздат, 1961. - 201с.
5. Лучшева А.А. Практическая гидрометрия. – Л.: Гидрометеоиздат, 1972. – 381с.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
География факультеті
Құрлық гидрологиясы кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
ТОРҒАЙ ӨЗЕНІ –ТӨСІМ ... ... СУ ... ... ТҰРҒЫЗУ ЖӘНЕ
ЖЫЛДЫҚ АҒЫНДЫНЫ ЕСЕПТЕУ
Орындаушы:
Есимханова А. С.
2 курс студенті
Ғылыми ... С. ... ... С. ... ... ж.
Кафедра меңгерушісі:
К.т.н,доцент
Абдрахимов Р. Г.
Алматы, 2009
РЕФЕРАТ
Курстық жұмыстың тақырыбы Торғай өзені – Төсім бекеті бойынша су өтімі
қисықтарын тұрғызу және ағындыны есептеу.
Курстық жұмыс 30 ... 7 ... 12 ... 1 ... ... ... сөздер: су өтімі, су деңгейі, ағынды, ағынды
модулі, ағынды қабаты, ... ... ... су жинау алабы, су
қимасының ауданы, тұстама, су айрық сызығы, сабалық ... өзен ... өзен ... ...... ...... бекеті болып табылады.
МАЗМҰНЫ
| |Кіріспе......................................................|4 |
| ... | |
|1 ... ... |5 |
| ... ... | ... |Жер |5 |
| ... |
| |................................ ..... | ... ... |6 |
| ... |
| ... | ... ... |
| ... | ... |Ауа |7 |
| ... |
| ... | ... ... |
| ... | ... |Қар |8 |
| ... |
| ... | ... |Жел |8 |
| ... |
| ... | ... ... ... және ... ... |8 |
| ... | ... |Торғай өзені – Төсім бекетіне |9 |
| ... | |
|2 |Су ... ... тұрғызу және |10 |
| ... | |
| ... |
| ... | ... ... |10 |
| ... |
| |............................. | ... ... |11 |
| ... |
| |.................. | ... ... ... |14 |
| ... |
| ... | ... ... қисықтарын |14 |
| ... |
| |....... | ... ... ... |22 |
| ... | ... ағындысын |24 |
| ... |
| ... | |
| ... |
| ... | |
| ... әдебиеттер тізімі..............................|29 |
КІРІСПЕ
Курстық жұмыстың ... су ... ... ... ... ... ... өзені – Төсім гидробекеті бойынша өлшенген су
өтімі және су деңгейінің мәліметтері бойынша су өтімі ... ... ... күнделікті су өтімі кестесін ... ... ... өтімі қисықтарын тұрғызу кезінде байқалған ең ... және ... су ... ... ... керек.
Ағындыны есептеп болғаннан кейін есептеп ... ... ... ... ... салыстырып, айырмашылығын
табамыз.
ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНЫҢ ФИЗИКА-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
Қостанай облысының ауданы 195600 км2 ... ... ... ... 48º пен 55º с.е. және 60º пен 67º ш.б. ... ... 300 км меридионалды бағытта 600 км-ге созылған.
Қарастырылып отырған аумақ әр түрлі табиғи ландшафттармен
сипатталады. ... ... ... және ... ландшафттар алып жатыр.
Орманды дала қарастырылып отырған аумақтың солтүстік ... ... және ... ... аудан аумақтың барлық дерлік солтүстік жарты
бөлігін және оңтүстік шығыс бөлігін алып жатыр. Ол қайыңды және көк теректі
тоғайлармен сипатталады. ... ... ... ... ... ... Сібір ойпаты Облыстың кең байтақ жерін қамтиды.
Жер бедері
Қарастырылып отырған территория Қазақ ұсақ шоқысының ... ... ... ... бойынша биіктік белгісі 300-400 м абс. Жоталы
жазықтық алап ... ... ... биіктігі басым бөлігінде 20-40
м аспайды және тек ең жоғары биік ... 100-200 ... ... ... тік емес. Беткейлердің Тіктілігі 5-10º құрайды. Тек бұзылуы ... ... және т.б.) ... ... ... ... Жеке ... жалаңаштанған. Жоталардың көп бөлігі қиыршық – малтатасты
шөгінділермен жамылған.
Рельеф депрессиясы шөгінді жыныстардан құралған – ... ... ... ... ... ... ... аңғарлары бойында құм, малтатас және саз қабаттармен
сипатталатын аллювиалды шөгінділер таралған, олардың қуаттылығы
20-30 м жетеді (Нұра, Есіл және ... ... ... ... орталық бөлігі ең тегіс жер бедерімен ерекшеленеді. Жер
бедерінің көп бөлігін көлдер мең тұйық ойыстар алып жатыр. Аумақтың
құрылымдық бетіне қарап төрт ... ... ... ... Орал маңы
үстірт; Қостанай жазығы; Торғай шоқысы және Қазақтың қатпарлы ... ... маңы ... ... ... ... жерлерде төбелер кездеседі.
Ендік бағытта үстірт жақсы өңделген біренше өзен аңғарларымен тармақталған
(Үй, Тоғызақ, Аят: Сынташты өзендері және т.б.). Қазаншұңқырларда пішіні
мен ... әр ... ... ... ... облыстың солтүстік бөлігін алып жатыр және Үлкен
батыс Сібір ойпатының ... ... ... ... 170-200 м ... ... жер бедеріне көптеген кеесе тәрізді қазаншұңқырлар тән.
Олар тұщы немесе тұзды сулармен толған. Өзен ... ... ... ... жазықты оңтүстіктен солтүстікке қарай Тобыл мен Ұбаған
өзендері ... ... ... ... ... ...... шөгінділерімен қат – қабат
нығыздалған құмды және сазды балшықтан құралған. Бұл қабаттың төменгі
бөлігінде саз балшықты және ... ... ... ... бар.
Топырақ құрайтын жыныстарға: сортаңдалған полеогендік шөгінділер
жатады.
Соңғы зерттеулер көрсеткендей, құнды пайдалы қазбалар Торғай
ойпатының ... – саз ... ... ... ... облысы аумағында палеоген мен неоген шөгінділері ең көп
таралған.
Орал маңы үстірті палеогендік шөгінділермен (құмдақ, опока,
конгломераттар және саздар) және ... ... ... ... жыныстарға, мұнда төрттік құмды – сазды,
кейбір жерлерде шақпақтасты шөгінділер жатады.
Климаты
Орташа жылдық ауа температурасы қарастырылып отырған аумақ ... 0.5-1º ... және биік ... 2–2.5 º С ... ... тербеледі.
Ауа температурасының жыл ішілік жүрісі қыс кезіндегі тұрақты күшті
аязбен, қысқа көктемгі кезеңдегі жылудың қарқынды өсуімен және жаз ... ... Ең суық ай ... айы. ... айы ... ... облыс солтүстігінде «минус» 18-19 ºС ал, оңтүстік бөлігінде
«минус» 16-17 ºС. Абсолютті минимумдар жеке жылдары «минус» 50 ºС-ден
«минус» 51 ºС-ге дейін ...... ... жылы ай ... ... ... орташа ауа температурасы облыс
территориясы бойынша 19 ºС-ден 21 ºС-ге ... ... ... ... 40 ºС-ден 43 ºС-ге жетеді. Осылайша, ауаның орташа
айлық температурасынң тербеліс амплитудасы шамамен 40 ... ... ... 90 ... ... ... ұзақтығы (орташа тәуліктік ауа температурасы 0 ºС-ден
жоғары) шамамен 190-200 ... ... ... ... 0 ... өтуі ... басым бөлігінде,
әдетте 12-13/IV байқалады.
Күзде ауа температурасының 0ºС-ден өтуі орташа алғанда 22-25/X жүреді.
Қыстың орнауы созыламлы сипатқа ... ... ауа ... ... ... орта ... ºС-ді құрайды. Бөлек жылдары 88 ºС жетеді. ... ... плюс ... ... ... Қыста «минус» 40 ºС, «минус» 46 ºС төмендейді. Жыл
ішінде жауын – ... аз ... – 300-350 мм – ден ... ... оңтүстігінде
175 мм.
Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы күндізгі уақытта ауданның ... 30-40 %-ға ... ... 20-30 %. Бұл ... ... ... мен борандар тән.
Аудан аймағында ауа температурасының орташа жылдық мәні 1,2 ºС
солтүстіктен 4,4 ºС оңтүстік бөлігіне ауытқиды.
Қыс біршама ... ... ауа ... ... суық ... қаңтар мен ақпан айының орташа температурасы «минус»
16-18 ºС құрайды.
Жазда ауа райы ... ... ... ең ... ... 42 ºС-ге
жетеді.
Ауа ылғалдылығы
Қостанай облысы аумағы ылғалдылығының үлкен жеткіліксіздігі
атмосфералық жауын – шашынның аз мөлшерімен және ауаның төмен
ылғалдылығымен байланысты.
Ауаның абсолютті ылғалдылығы орташалағанда 6 %, ... ... 4-
5 %. Ауа ... минимальды мәні қаңтар – ақпанда 1.5-1.7%
байқалады, ал максимальды мәні – ... 12 -14 ...... ... ... ... ... ауданға жатады.
Жауын-шашынның жылдық қосындысы облыстың солтүстік бөлігінде 300 – 350
мм, ... – 200 ... ... ...... ... ... облыстың солтүстік
бөлігінде 300-350 мм, оңтүстігінде – 200 мм.
Жыл ішінде жауын – шашын біркелкі таралмаған. ... суық ... ... ...... ... қосындысының тек 25-30 %-ы ғана келеді.
Жылы кезең ішінде (IV-X) солтүстік ауданда 200-220 мм, ал ... 180-140 мм ...... ... Ең көп ... – шашын шілдеде байқалады,
минимумы ақпан наурызда, кейде қыстың алғашқы айларында байқалады.
Қостанай облысы ауданының ... ... ... ... жауын-
шашын нормасы 300-350 мм құрайды, ал оңтүстік бөлігінің маңында 175 ... ... ... ... үлкен емес (0,2-0,3), оның
көп бөлігі жылдық жиынтығының 70-80 % жылы ... ... ... қазан
айлары арасында.
Оңтүстік бөлігінің жаңбырсыз кезеңдері құрғақ және шөлейтті дала
зонасында 70 күнге жетеді, ал ... ... яғни ... аудандарда
30-35 күн.
Қар жамылғысы
Қостанай облысы бойынша қар жамылғысының орнығуы, негізінен зоналды
сипатта ... Бұл ең ... ... ... ... ... біршама бірқалыпты азаюынан байқалады.
Қар жамылығысындағы максималды су қоры солтүстік бөлікте орташа
алғанда наурыз айының ортасында жиналады және оңтүстігінде ... ... қар ... еруі күн ... ... әдеттегідей
күндізгі ауа температурасының теріс болуынан да басталады.
Жел ... ... ... жазықтығы, территорияға әр түрлі ауа
массаларының енуі қарқынды жел әрекеті үшін қолайлы жағдай туғызады.
Штильді (тымық, желсіз) ауа райы ... ... тән ... ... оның ... ... ... шамамен 50-70 күнді құрайды. Желдер жиі
қайталанғышытығымен және күштілігімен ерекшеленеді. Басым бағыты (әсіресе,
қыста) – оңтүстік – ... және ... ... ... құраушы
желдердің қайталанғыштығы жиі. Желдің орташа жылдамдығы 4,5-5,5 м/сек.
Қостанай облысының жел жылдамдығы жалпы алғанда көп өзгермейді,
солтүстіктен оңтүстікке қарай біршама көбейеді. Жел ... ... ... наурыз айында. Жазда өте әлсіз жел соғады. Желдің ең ... ... ... 11 ... ал тамыз айында 5,4 м/сек құрайды.
Топырақ және өсімдік жамылғысы
Қостанай облысы ... ... ... ... ... ... ... жатады, ал оңтүстік бөлігі шөлейтті зона болып табылады.
Ылғалды солтүстік аумақта орманды дала учаскелері кезігеді.
Территорияның көп бөлігін ... боз ... дала алып ... ... ... ... ... жыныстардың және
территорияның жеке бөліктерінде ылғалдану дәрежесі біркелкі болмауымен
байланысты.
Қарастырылып отырған Қостанай облысы аумағының солтүстік бөлігінде,
орманды дала және далалызоналарда ... ... ол ... ... %-ын алып ... Қиыр ... ортагумусты және шабындық қаратопырақ
таралған, оңтүстікте олар азгумусты қаратопырақпен ауысады.
Құрғақ ... және ... ... ... топырақты, ол аумақтың
40 %-ын қамтиды.
Аумақтың ылғалды солтүстік бөлігінде бетегелі ақ селеулі далалар мен
ауылшаруашылық өрістер кеңтараған.
Ең әлсіз ылғалданған аудан бөлігінде жусанды ұсақ саз ... ... ... және қына ... ... Өзен ... ... басым.
Торғай өзені – Төсім бекетіне сипаттама.
Бекет Торғай өзенінен 45км төменде, Төсім құнды массивінің солтүстік
– шығыс бөлігінде, « ... » ... ... ... 20 км ... алабы құмды және шөлде өсетін қияқтармен және аймағы тегіс
емес. Сөнімен қатар екі жағы ... ... көк ... ... ... ені, су денгейі 1160 см -ге көтерілгенде су тасқыны ... ... ені 120 м, су ... 897 ... ... ... арна толықтай
сумен жабылады. Нолдық графиктен 1500см жоғарыда лрналасқан, бекеттен 35 км
жоғарыда жергілікті платина салынған, ол ... үшін ... өзен ... ал ... ... ... кезінде өзен тіпті кеуіп
кетеді.
№5 негізгі темір репер (жасырылған). УГМС КазССР 1953 жылы 91,425 м БЖ
биіктікте бекеттің канал жиегінің он жағында ... № 4 ... ... УГМС ... 1950 жылы 86,169 БЖ ... ... ... орналасқан.
Реперлердің биіктіктегі 8/ХII 1954 ж УГМС ҚазССР IV кл. нивелерлеумен
жіберілген, грунттық реперден № 309 ... 1937 жылы 90,129м БЖ ... ... маркалары және нивелирленген реперлер каталогы, 1950
жылғы басылым, II том)
Нолдік графиктің биіктігі 74,83 м БЖ.
№2 тұстама бекеттен 50 м ... ... және ... ал №1 ... сол ... айналасында орналасқан, арнайы
жабдықпен қамтылмаған. Межень болған кезде су өтімі уақытша тұстамаларда
өлшенеді.Лайлылыққа бірліктік бақылаулар №2 тұстамада ... ... 0,5 литр ... ... ... химиялық құрамын білу үшін №2 тұстамада бақылау
жүргізіледі.Судың температурасы сол тұстамада өлшенеді, судың жағасында,
межень кезінде ортасында, ал мұз ... ... ... ... ... 1937 жыл және 26/IV 1939 жылдар аралығында бекет болған жерде
қайта жаңарту жұмыстары жүргізілген. Бұл жылдары алынған деректер есепке
алынбайды. Биіктік қатынасында жаңа және ескі ... ... ... ... СУ ... ҚИСЫҚТАРЫН ТҰРҒЫЗУ ЖӘНЕ АҒЫНДЫНЫ ЕСЕПТЕУ
2.1 Негізгі түсініктемесі
Су ... ... ... және орташа тәуліктік су өтімін есептеу
гидромияның ең қиын және өте маңызды тапсырмаларының бірі. Күнделікті ... су ... ... ... су ... ... ... Орташа тәуліктік су өтімі тәуліктік, декадалық, айлық, ... ... ... ... ... ... ... жыл ішіндегі
үлестірімін, су өтімінің сипаттамаларын, ең жоғарғы және ең ... ... үшін ... Су ... ... ... – су ... мен
су деңгейлері байланысының кескіндемелік бейнесі. Жылдық су ... үшін су ... ... 1 ... ... ... ... – жыл ішіндегі қаңтардың бірінен бастап ... ... ... ... су ... ... тұрғызу.
Гидрометриялық зерттеулерде әдетте су өтімінің су деңгейіне
тәуелділігін Q=f(H) ... орын ... Бұл ... су ... ... ... болып, ал су деңгейі оның функциясы болып табылады. Мұның
себебі су деңгейлері жиі өлшенеді (негізінен тәулігіне екі рет), ал ... ... ... ... ... және көп уақыт алатындығына
байланысты анағұрлым сирек өлшенеді.
Су өтімін өлшеу жиілігі гидрологиялық ... ... ... ... ... ... басқа ол режимдері әртүрлі өзендерде де ... Су ... ... ... ... ... кезде, яғни су тасқыны мен
тасу кезеңінде жиі өлшенеді. Көктемгі су тасу көтерілу кезінде су өтімі ... ал ... ... 5-8 рет ... су ... ... кейін
өлшенеді. Тұрақты межень кезінде 7-10 тәуліктен ... бір рет, ... ... су ... 1-2 рет және ... ... ... 2-3
рет су өтімі өлшенеді. Мұз құрсауы ... ұзақ ... және су ... өзгергенде 10-20 тәулік сайын, ал мұз кету кезінде мүмкіндік
болған жағдайда су ... ... ... ... тік ... ... жүйесінде тұрғызылады:
ордината осі бойынша су деңгейінің мәндері (H, см), ал абцисса осі бойынша
су өтімі (Q, м3/с) ... [2, ... ... ... ... үшін ... су ... кестесі
қолданылады.
Су өтімі қисықтары өлшенген су өтімдерінің шамалары және ... ... су ... бойынша тұрғызылады. Су деңгейінің қандайда бір
мәніне су өтімінің белгілі бір мәні ... ... ... ... тәуелділік деп аталады. Сонымен қатар, бұл тәуелділік функционалды
тәуелділік емес, жуықтап бір мәнді тәуелділік ... атап ... ... ... су ... ... ... бір сызықтың бойында
жатпайды, біршама бытыраңқы болып түседі. Бұл бытыраңқылық бір ... ... және су ... өлшеудің қателіктеріне, екінші жағынан ... ... ... ... себептерге байланысты.
Бірқатар жағдайларда біртекті тәуелділік бұзылады да, су ... бір ... су ... ... мәндері сәйкес келеді. Су деңгейі
мен су өтімінің мұндай тәуелділігі әртекті тәуелділік деп ... ... ... ... ... ... бірқалыпсыз қозғалысының;
2) мұздық түзілімдердің;
3) арнаны су өсімдіктерінің басуынан;
4) арнаның орнықсыздығынан (деформациялануынан);
5) айнымалы тежеудің әсерінен туындайды;
2.2 Тапсырманың ... 1) ... бір жыл үшін ... ... тұстама бойынша
«Өлшенген су өтімдерінің» кестесі (кесте 1); 2) Осы ... ... ... ... «Күнделікті су деңгейінің» кестесі (кесте 2).
Қойылатын талап: 1) Су өтімдерінің қисығын тұрғызу; 2) Ағынды ... ... жыл ... ... су өтімі» кестесін құрастыру).
Деректер ашық арна ... ... Q=f(H) ... ... ... ... 3) Қысқы кезең үшін күнделікті су өтімін қысқы ... ... ... ... ... ... ... әдісі бойынша
есептеу [3].
Кесте 1
Торғай өзені –Төсім бекеті нде 1962 жылы өлшенген су ... ... ... 74,83 метр ... су |Дата |Тұстама № ... ... | | ... |
|1 |2 |4 |6 ... |0,012 |0,04 |0,02 ... |0,016 |0,08 |0,04 ... |0,24 |0,08 |0,04 ... |0,16 |0,12 |0,06 ... |0,028 |0 |0 ... |0,28 |0,07 |0,035 ... |0,21 |0,1 |0,05 ... |0,11 |0,07 |0,035 ... |0,041 |0,07 |0,03 ... |0,11 |2,36 |0,18 ... |0,47 |2,7 |1,3 ... |3,2 |1,4 |0,7 ... |4,6 |1,7 |0,8 ... |6,3 |0,8 |0,4 ... |7,1 |1,8 |0,9 ... |8,9 |3,1 |1,5 ... |12,0 |1,4 |0,8 ... |13,4 |4,5 |2,2 ... |17,9 |7,9 |3,9 ... |25,8 |0,3 |0,15 ... |25,5 |2,3 |1,15 ... |27,8 |2 |1 ... |29,8 |16,7 |8,35 ... |46,5 |19,4 |9,7 ... |65,9 |14,1 |7,05 ... |80,0 |16 |8 ... |96,0 |16,5 |8,2 ... |113 |8,7 |4,3 ... |104 |7 |3,5 ... |96,8 |11,9 |8,9 ... |84,9 |14,9 |7,45 ... |70,0 |12,1 |6,05 ... |57,9 |9,2 |4,6 ... |48,7 |4,9 |2,4 ... |43,8 |4,9 |2,4 ... |38,9 |8,7 |4,3 ... |30,2 | | ... ... су ... ... ... ... су өтімдері шамасынан
ауытқуы (процент есебімен). Торғай өзені – Төсім бекеті, 1962 ж. ... ... 15.01 – ... | | | | ... ... ... |Н, см ... м3/с|Qқ, м3/с | ... | | | | | |
| | | | | |+ |- |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 |15/I |194 |0.01 |0.012 | |16.6 |
|2 |30/I |195 |0.015 |0.016 | |6.2 |
|3 |14/II |195 |0.017 |0.016 |6.2 | |
|4 |28/II |194 |0.013 |0.012 |8.3 | |
|5 |12/III |269 |0.25 |0.24 |4.1 | |
|6 |15/III |223 |0.17 |0.16 |6.2 | |
|7 |17/III |213 |0.022 |0.028 | |3.5 |
|8 |20/III |254 |0.27 |0.28 | |3.5 |
|9 |21/III |249 |0.22 |0.21 |4.7 | ... |22/III |233 |0.12 |0.11 |9.0 | ... |23/III |221 |0.042 |0.041 |2.4 | ... |26/III |244 |0.12 |0.11 |9.0 | ... |27/III |270 |0.45 |0.47 | |4.2 ... |30/III |288 |3.5 |3.2 |9.3 | ... |1/IV |292 |4.8 |4.6 |4.3 | ... |5/IV |311 |6.64 |6.3 |5.3 | ... |6/IV |324 |7.47 |7.1 |5.2 | ... |7/IV |343 |9.50 |8.9 |6.7 | ... |8/IV |370 |13.0 |12 |8.3 | ... |8/IV |395 |14.4 |13.4 |0.7 | ... |9/IV |436 |18.3 |17.9 |2.2 | ... |10/IV |472 |27.3 |25.8 |5.8 | ... |11/IV |492 |26.0 |25.5 |1.9 | ... |12/IV |504 |28.1 |27.8 |1.0 | ... |14/IV |530 |30.2 |29.8 |1.3 | ... |15/IV |603 |47.4 |46.5 |1.9 | ... |16/IV |690 |66.7 |65.9 |1.2 | ... |16/IV |752 |82.2 |80 |2.7 | ... |17/IV |802 |100 |96 |4.1 | ... |18/IV |842 |111 |113 | |4.7 ... |21/IV |820 |98.9 |104 | |0.8 ... |23/IV |794 |96.0 |96.8 | |2.8 ... |25/IV |750 |82.5 |84.9 | |1 ... |27/IV |705 |69.3 |70 | |2.7 ... |2/V |658 |56.3 |57.9 | |0 ... |4/V |626 |48.7 |48.7 | |5.0 ... |7/V |590 |41.6 |43.8 | |6.1 ... |10/V |547 |36.5 |38.9 | |3.9 ... |12/V |516 |29.0 |30.2 | | ... қосындысы |112 |62.3 ... ауыт = ... ... 4,5% ... ... шарты бойынша қисықтың оң және
теріс ауытқуларының қосындыларының ... 5% ... ... ... су өтімі қисығы дұрыс жүргізілді деп айтуға болады.
6) Q=f(H), F=f(H), υ=f(H) ... ... ... ... өзара
тексерілуі (байланыстырылуы) тиіс:
Qқ=Fқ·Vқ;
(1)
мұндағы Qқ, Fқ, Vқ – тиісінше су өтімдерінің, су ... ... ... ... алынған су өтімі.
Су қимасының ауданы және жылдамдық Qқ және ... ... ... 1-1,5% ... ... тиіс ... ... 5
Қисықтарды байланыстыру. Торғай өзені – Төсім бекеті, 1962 ж. ... ... 15.01 – ... см |Fқ, м2 |υқ, м/с |Fқ· υқ, м3/с |Qқ, м3/с ... |
|194 |0,1 |0,12 |0,012 |0,012 |0 ... |0,1 |0,17 |0,017 |0,016 |0,1 ... |0,1 |0,17 |,017 |0,016 |0,2 ... |0,1 |0,12 |0,012 |0,012 |0 ... |0,5 |0,43 |0,24 |0,24 |0 ... |0,5 |0,32 |0,16 |0,16 |0 ... |0,1 |0,28 |0,028 |0,028 |0 ... |0,6 |0,47 |0,28 |0,28 |0 ... |0,5 |0,41 |0,21 |0,21 |0 ... |0,3 |0,38 |0,11 |0,11 |0 ... |0,1 |0,41 |0,041 |0,041 |0 ... |0,3 |0,36 |0,11 |0,11 |0 ... |1,5 |0,31 |0,47 |0,47 |0 ... |8 |0,40 |3,2 |3,2 |0 ... |9 |0,51 |4,6 |4,6 |0 ... |11 |0,28 |6,4 |6,3 |1,6 ... |13 |0,60 |7,2 |7,1 |1,4 ... |15 |0,60 |9 |8,9 |1,1 ... |20 |0,61 |12,2 |12 |1,6 ... |22 |0,62 |13,6 |13,4 |1,5 ... |29 |0,63 |18,3 |17,9 |1,1 ... |41 |0,64 |26,2 |25,8 |1,5 ... |43 |0,60 |25,8 |25,5 |1,2 ... |47 |0,60 |28,2 |27,8 |1,4 ... |51 |0,59 |30,1 |29,8 |1 ... |80 |0,59 |47,2 |46,5 |1,5 ... |108 |0,62 |67,0 |65,9 |1,6 ... |125 |0,65 |81,2 |80 |1,5 ... |145 |0,67 |97,1 |96 |1,1 ... |162 |0,70 |113 |113 |0,8 ... |152 |0,69 |1,5 |104 |1 ... |143 |0,68 |97,2 |96,8 |0,4 ... |128 |0,67 |85,8 |84,9 |1 ... |113 |0,63 |71,2 |70 |1,7 ... |96 |0,61 |58,6 |84,9 |1,2 ... |82 |0,60 |49,2 |48,7 |1 ... |75 |0,59 |44,2 |43,8 |0,9 ... |67 |0,59 |39,5 |68,9 |1,5 ... |51 |0,69 |30,6 |30,2 |1,3 ... бұл шарт ... ... өрісі бойынша жеткілікті түрде
мұқият жүргізілмеген және өріс ... ... ... ... түзелуі
керек.
7) Сонымен, әрбір қисықтың дұрыс жүргізілгендігін тексеру ... су ... ... ... (3 кесте);
б) өлшенген су өтімдерінің қисықтан проценттік есеппен ауытқуы кестесі
(4 кесте);
в) Q=f(H), F=f(H), υ=f(H) қисықтарын байланыстыру кестесі (5 ... ... ... ... Лучшева А. А. /3/ қисықты
тұрғызудың ықтимал қателігін келесі формула ... ... ... ұсынады:
δ = ±0,674 ;
(2)
мұндағы ∆ δ = ... – Q=f(H) ... ... үшін ... ... су өтімдерінің саны.
3 формуладағы Qө және Qқ тиісінше ... ... су ... ... және ... ... ... кестеден алынған) алынған су
өтімдері. Егер ықтималдық қателік 2-4% ... ... ... онда ... ... болып табылады.
8) Ағындыны есептеу ыңғайлы болу үшін Q=f(H) қисығының ... ... Оны ... есептік кесте деп атайды. (кесте 6). ... су ... су ... ... ... ... (сурет
1), су деңгейінің кез келген мәні үшін су өтімін анықтауға ... ... ... ... ... Q=f(H) ... ... қандай да бір шегінде қисықтың кесіндісін түзу ... ... ... су деңгейінің белгілі бір аралығы бойынша су өтімінің
мәндері алынады және 6-шы ... су ... ... ... ... Су ... ... шамаларының арасындағы шамалары өсім кестесін
(кесте 3) интерполяциялау ... ... Q=f(H) ... ... ... ... жоғары қарай бағытталады, кей ... ... ... ... Су қимасының аудандарының қисығының дөңестігі
жоғарыға де бағытталады [3, ... ... ... ... ... –Төсім бекеті,
1968 ж. Қисықтың қолданылатын кезеңі 15.01 – 12.05
|Н,см |
1) ... ... су ... ... ... су ... қосындысын он
екіге бөлу арқылы табылады.
Орташа жылдық ағынды модулі:
М= л/(с·км2);
(10)
мұндағы Q – су ... м3/c, F – ... ... ... ... ... ... (м3 немесе км3):
Wж=Qор. жыл∙31,5∙106, м3
(11)
Wж=6,54∙31,5∙106=206∙106=28.8 км3
Ағынды қабаты:
h=, мм
(12)
мұндағы W – ағынды ... ...... ... км2.
h = мм
Ал енді осы есептелген мәндерді НГС-дан алған мәндермен салыстырайық:
1) ... ... ... ... М = 1,3 ... Жылдық ағынды қабаты: Wж = 28,8 км2
3) Ағынды қабаты: h = 126мм
Сонымен, айырмашылықты тапқан кезде орташа жылдық ағынды модулі – ... , ... ... көлемі – 28,8км2 , ал ағынды қабаты 126мм болды. Бұдан
су өтімі дұрыс тұрғызылды да су ... ... ... «КСӨ» кестесі ағынды есептеуге арналған ... Онда ... ... кезеңі, әрбір қисыққа қанша су
өтімінің қабылданғаны, бұл су өтімдерінің ... ... ... ... ... ... ... аралығының қандай бөлігінің өлшенген ... ... ... ... түрі және т. ... ... су ... есептеу кезеңдері жөніндегі
мәліметтерді» толтыру кезінде келесі кодтар пайданылады: 02 – ... ... ... және 13 - ... су ... ... интерполяция.
«Деректердің сенімділігі жөніндегі мәліметтерді» толтыру кезінде келесі
кодтарды пайдалану керек: 70 – жуық шамалар; ) - ... жуық ... ... (ЖҚД) ... ... КСӨ кестесі
келтіріледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмыста Торғай өзені – Төсім бекеті бойынша су өтімі ... және ... ... ... ... тұрғызу кезінде менің жұмысымда экстраполяциялау
әдісі жасалды. Себебі, су ... ең ... және ең ... ... ... су ... ... және жылдамдық өлшенбеген. Соған байланысты
тұрғызылған тәуелділік қисықтары дұрыс тұрғызылғандығы тексеріліп, ... ... ... Су өтімі қисығын тұрғызудың ықтимал
қателігі δ=2,5% болды, осыған сай тұрғызылған қисық сенімді болып ... ... ... тұрғызылғаннан кейін «Күнделікті су деңгейі»
кестесімен байланыстырылып, «Күнделікті су өтімі» ... ... ... ... су ... ... жоғары қарай
тікелей жалғастыру арқылы жасалды.
Есептелінген ... мен ... ... ... ... ... келесідей болды: орташа жылдық су өтімі
бойынша және ... ... ... ... ... – 1,3 км2, ... ағынды
көлемі бойынша – 28,8 км2 , ал ағынды қабаты бойынша – 126 мм болды.
Сонымен қорытындылай келе ... ... ... ... су ... ... ... және ағынды дұрыс есептелінді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Ресурсы поверхностных вод СССР. Том 15. ... ... ... ... ... Вып. 2. ... ... Верхний Ишим, Верхний
Тобол. - Л.: Гидрометеоиздат, 1974. - 358 ... ... В.Д., ... А.В. Гидрометрия. – Л.: Гидрометеоиздат, 1977. -
447 с.
3. Л.П. Мазур, А.Г. ... М.М. ... ... ... ... ... ... – Алматы; «Қазақ
Университеті», 2003. - 276 ... ... ... Том 6, ... ... моря (зап. часть),
1968 г.- Л.: Гидрометеоиздат, 1961. - 201с.
5. Лучшева А.А. Практическая гидрометрия. – Л.: Гидрометеоиздат, 1972. –
381с.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Excel ортасында графиктер мен диаграммаларды тұрғызу7 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
Іле өзені аңғарының физикалық-географиялық сипаттамасы93 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет
Іле өзенінің су режимі23 бет
Іле өзеніндегі тыран (abramis brama) балығының биологиялық сипаттамасы және жыныс бездерінің гистологиялық ерекшеліктері29 бет
Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесін тұрғызу63 бет
Алматы қаласының Есентай өзені суының химиялық құрамын анықтау53 бет
Аридтену үрдісінің Сырдария өзенінің төменгі ағысындағы топырақтардың шөлденуіне әсері66 бет
Аруна баспасы жұмысының ақпараттық жүйесін тұрғызуды негіздеу39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь