ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан мен ресейдің мәдени саладағы қарым-қатынастары

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

І ТАРАУ ХХІ ҒАСЫРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН . РЕСЕЙ ҚАТЫНАСТАРЫ: САЯСИ.МӘДЕНИ ЫНТЫМАҚТАСТЫҚТЫҢ ЖАҢА КӨКЖИЕГІ

1.1 ҚР мен РФ арасындағы мәдени.гуманитарлық қатынастардың қалыптасып даму эволюциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.2 Екі мемлекет арасындағы білім және ғылым салаларындағы ынтымақтастық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
1.3 Қазақстан мен Ресей арасындағы өнер саласындағы байланыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25

ІІ ТАРАУ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАН МЕН РЕСЕЙДІҢ МӘДЕНИ ҚАРЫМ.ҚАТЫНАСЫ

2.1 Интеграциялық бірлестіктер аясындағы Қазақстан . Ресей мәдени байланыстарының дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
2.2 Екі ел арасындағы мәдени ынтымақтастықтың дамуындағы диаспоралардың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
2.3 Қазақстанның мәдениет саласындағы стратегиялары мен оның нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..67

ҚОСЫМШАЛАР
Тақырыптың өзектілігі: Мәдениет - XX ғасырдағы халықаралық қатынасқа шешуші түрде және бірден-бір ықпал ететін фактор. Мәдениет саласының дамуы көптеген елдердің діни, ұлттық, саяси, экономикалық мүдделері қиылысқан бүтіндей дәуірді қалыптастырды. Бүгінгі жағдай жаһандық мәдени және саяси кеңістікте бақталастық күрестің күшеюімен сипатталады, сондықтан да мемлекеттердің сыртқы саясатындағы мәдени фактор орасан зор мәнге ие. Дүние жүзінің ірі мемлекеттерінің қазіргі сыртқы саясаты мәдениетке, оның рөліне, болмаса қандай да бір елдің сыртқы саясатының үстемдігін айғақтайды. Бұл бірінші кезекте Ресей, АҚШ, Жапония, Қытай, Ұлыбритания, Германия, жалпы Еуропа Одағы елдеріне қатысты. Мәдени-өркениеттер және әлеуметтік-экономикалық мәселелер халықаралық қатынастарға орасан зор ықпал етудегі негізгі фактор болып отыр. Олар халықаралық сахнада күрес және қайшылықтармен қосарланып, мемлекеттердің нақты сыртқы саясатында алуан түрде көрініс табады.
Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты белсенділігімен, тепе-теңдік сақтауға ұмтылысымен, прагматизмдігімен, сындарлы сұхбат жүргізуге талпынысымен және көпжақты ынтымақтастыққа бағытталғандығымен ерекшеленеді. Халықаралық аренада мемлекетіміз өзінің тарихи, геосаясаттық және экономикалық факторларына байланысты көп ғасырлар бойы сыртқы саясатын халықаралық ынтымақтастық, көршілес мемлекеттермен татуластық және олардың аймактық біртұтастығын кұрметтеу қағида негіздеп жүргізіп келеді.
Бүгінгі күні қазақстандық сыртқы саясат басымдылығы ең алдымен Ресеймен тең құқылы қарым-қатынас құруға бағытталып отыр. Бұл тұрғыда ХХІ ғасырда Ресеймен екі жақты байланыс едәуір алға басты. Ел мүддeciнe қатысты бірталай маңызды құжатқа қол қойылған мемлекет басшылығының Ресейге ресми сапарларының қорытындылары да осыны айғақтай түсуде. Осылайша мeмлeкeтiмiздiң әлемнің жетекшi державалары мен көршілес ТМД мемлекеттepi арасындағы стратегиялық серіктестігі жаңа деңгейге көтерілді деуге болады. Қазақстан мен Ресейдің мәдени қарым-қатынасы басты бағыттарының бірі өзара шынайы сенім мен достықтағы қатынастарды дамыта отыра аймақтық қауіпсіздікті бірлесе қамтамасыз етіп екі ел арасындағы экономикалық қатынастарды барынша терең дамыту болып табылады. Себебі, географиялық жағынан тығыз орналасқан Қазақстан мен Ресейдің ұлттық қауіпсіздік мүдделері бір-біріне жақын.
Мемлекетiмiз өзiнiң әлеуметтiк және мәдени саясатын жүргiзуде елдiң этникалық-мәдени саналуандығын атап айтқанда, жанында ұлттық-мәдени орталықтар жұмыс iстейтiн Қазақстан халқы Ассамблеясы сияқты құрылымның қолдауы арқылы сақтауға күш салады. Мәдениетаралық, дінаралық диалогтың түрлi нысандарын реттей отырып, осындай құрылым Еуразия халықтарының рухани бiрiгуiне, тiлдердiң, мәдениеттер мен дiндердiң үйлесiмдi үндестiгiнiң дамуына септiгiн тигiзедi.
1. Қ.Тоқаев. Беласу. Алматы, 2003.
2. Қазақстан Республикасы. 9 шілде 2001 жылғы ғылым туралы заңы // ҚР Парламентінің Жаршысы. - Астана, 2001. № 15-16. -12-31 бб.
3. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи между РК и РФ. I//Казахстанско-российские отношения 1991-1995 гг.: Сборник документов и материалов. - Алматы-Москва, 1995. - С.87.
4. Соглашение Правительством РК и Правительством РФ о сотрудничестве в области культуры, науки и образования от 28 марта 1994 г. // Казахстанско-российское отношения 1991-2000 гг.: Сборник документов и материалов. -Астана-Москва, 2001. - С. 179.
5. НазарбаевН.Ә. Қазақстан-Ресей қатынастары: Баяндамалар, сөйлеген сөздер, мақалалар, сұхбаттар 1991-1998 жылдар. - Алматы: Қазакстан, 1999. -336 6.
6. Назарбаев Н.А. Евразийский Союз: идеи, практика, перспективы. 1994-1997.-Москва, 1997.-С.15.
7. Назарбаев Н.Н. Ғасырлар тоғысында. - Алматы, 1999. - 175 б.
8. Токаев К.К. Под стягом независимости: очерки о внешней политике Казахстана. - Алматы, 1997. - 736 с.
9. Токаев К.К. Внешняя политика Казахстана в условиях глобализации. -Алматы, 2000. - 480 с.
10. Тоқаев Қ.К. Қазақстан Республикасының дипломатиясы. - Алматы, 2002. -568 б.
11. Тоқаев Қ.К. Нұр мен Көлеңке. А.:2009
12. Иванов И. Новая российская дипломатия. Десять лет внешней политики страны. - Москва, 2002. - 382 с.
13. Мансуров Т.А. Казахстан-Россия стратегия вечной дружбы //Казахстанско-российское отношения 1991-2000 гг.: Сборник документов и материалов. - Астана-Москва, 2001. - С. 9-29.
14. Мансұров Т.А. Сындарлы стратегиялық әріптестік // Егемен Қазақстан. -2001.-29 караша.
15. Мансуров Т.А. Казахстанско-Российские отношения в эпоху перемен. 1991 -2001. - Москва: Реал-Пресс, 2001. - 712 с.
16. 2004 жылы интернет-баспасөз мәслихатында Ресей Федерациясындағы Қазақстанның сол кездегi төтенше және өкiлеттi елшiсi Қырымбек Көшербаев: “Мәскеу қаласында “Қазақстан” мәдени-iскерлiк орталығын салу жоспарланып жатыр. //Газеты СНГ// 2005.
17. Интервью Посла Казахстана в России К.Е. Кушербаева журналу «Дипломат»//һйр://\үлү\ү.кагетЬа88у.ш/І88ие/?І88иеІсі=:275
18. Интервью Посла Казахстана в России К.Е. Кушербаева журналу "Моя Москва", "Самое ценное наследство" // http://www.kazembassv.iTi /issue/?issueld =341
19. Зауытбек Қауысбекұлы. Қазақстан мен Ресей әріптестіктің де, одақтастықтың да жарқын үлгісін көрсетіп отыр. «Айқын» 23.04.2010
20. Казахстан и Россия в цифрах: Статистический сборник. – Алматы: ТОО Интеллсервис, 2003-275 с.
21. Казахстан в цифрах / Под ред. А.Смаилова. – Алматы, 2002. -225с.
22. Казахстан в цифрах / Под ред. Е.А.Шокаманова. – Алматы, 2003. -397 с.
23. Казахстан и Россия в цифрах. Посвященной Году Казахстана в России. – Алматы-Москва, 2003.-275с.
24. www.khabar.kz
25. www.interfax.kz
26. http://www.1tv.ru/
27. http://www.itar-tass.com/
28. Н.Ә.Назарбаев. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы.Алматы: «Дәуір», 1992. -56 бет.
29. Н.Ә.Назарбаев. Сындарлы он жыл. Алматы, 2003
30. Қ. Тоқаев. Қазақстан Республикасының Дипломатиясы.А.:2002.
31. Н.Исингарин. 10 лет СНГ. Проблемы, поиски решения.А.:2001.
32. Ельцин Б.Н. Казахстан добрый сосед России // Казахстанская правда. -
1998. - 10 октября.
33. Путин В. В. http://kazembassy.ru/press_service/news/sub/?catId=2
34. Медведев М. А. http://kazembassy.ru/press_service/news/sub/?catId=2&archive=1
35. А.Д.Воскресенский. Восток/Запад. Региональные подсистемы и региональные проблемы международных отношений. М.,2002.
36. С.Абдулпаттаев. Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты. А.:2005
37. М.Т.Лаумулин. Центральная Азия в зарубежной политологии и мировой геополитике. А.:2006
38. Байзакова К.И. Казахстанско-российское сотрудничество в рамках ОДКБ //Казахстанско-Российское взаимодействие в XXI веке и вызовы глобализации: Материалы международной научно-практической конференции посвященной Году России в Казахстане. - Астана: Изд-ва КРУ, 2004. -С. 176-182.
39. Кукеева Ф.Т. Некоторые аспекты сотрудничества Казахстана и Россиии в сфере образования // Сборник материалов международной научно-практической конференции на тему "Казахстанско-Российское взаимодействие в XXI веке и вызовы глобализации посвященной Году России в Казахстане". -Іктана: Изд-во КРУ, 2004. - С.238-244.
40. Б.М.Балаубаева. Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы мәдени қарым-қатынастар (1991-2005жж.) Алматы 2007.
41. Алипбаев А.Р. Әлемдік саясаттағы француз-герман өзара қарым-
қатынасын зерттеп білу - тәуелсіз Қазақстан үшін өзекті мәселелердің бірі //10-лет независимости Казахстана: итоги и перспективы развития. Материалы международной научной конференции, 22-24 февраля 2000 г. - Алматы, 2001. -Г.2. - С.43-45.
42. Макашева К.Н., Идрышева Ж.К. Еуропалық Одактың мәдениет
саласындағы саясаты // ҚазМУ Хабаршысы. Халықаралық қатынастар және халықаралық құқық сериясы.- 2004. - №4(16). - С.9-15.
43. Назарбаев Н. Ә. Тарих толқынында. Алматы. 1999. 18-19-б.
44. www.kisі.kz
45. Казахстанско-российские отношения 1991-1999 годы. 91-б.
46. http://www.rian.ru/spravka/20051004/41592945.html
47. Егемен Қазақстан,1995 жыл, 10 тамыз.
48. Газета Юность. www.unost.org/sob.html
49. Казахстанская правда. 2001.10 ақпан.
50. Казахстанская правда. 2001.15наурыз.
51. Риа-новости. http://beta.rian.ru/culture/20100924/278983455.html
52. Газета Коммерсант. http://www.kommersant.ru/news/926569
53. ҚР Білім және ғылым министрлігінің ресми сайты http://www.edu.gov.kz/ru/news/arkhiv/
54. ҚР Білім және ғылым министрлігінің ресми сайты www.edu.gov.kz/fileadmin/user_upload/deyatelnost/.../Prilozh.doc
55. Барбашин И.В. Сотрудничество государств - участников СНГ в области образования: современные состояние и перспективы // Аналитический вестник Совета Федерации ФС РФ. - 2002. - №10. - С. 11-15.
56. Султанов Б.К. Некоторые вопросы гуманитарного сотрудничества казахстанско-российских отношений // Сборник материалов международной научно-практической конференции на тему «Казахстанско-Российское взаимодействие в XXI веке и вызовы глобализации посвященной Году России в Казахстане. - Астана: Изд-во КРУ, 2004. - С.29-32.
57. Интерфакс Казахстан. www.interfax.kz/news.baik5h4
58. Пресс-служба Посольства РК в РФ. kazembassy.ru/issue/?issueId=1148
59. Казинформ. http://www.inform.kz/#tabs-1
60. Казинформ. http://www.bfrz.ru/?mod=static&page_name=Peredacha_knig_dar_2011.
61. Б.Г.Нұржанов Культурология. – Алматы, 1994 -64 б.
62. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың журналға берген сұхбаты: Теңдесі жоқ құндылық –мәдениет және рухани байлық // Юность. – 2000.- №11-12.-4б.
63. Казахстанцы защищают Москву. К 60 летию битвы под Москвой . Москва , 2001. – 271 б.
64. Казахстанцы защищают Москву. К 60 летию битвы под Москвой . Москва , 2001. – 271 б.
65. Садықов Н. Казахстан и мир: социокультурная трансформация. – Астана: Елорда, 2001. – С.20.
66. Мұрат Мұсатаев, ЕурАзЭҚ Бас хатшысының орынбасары Кеден одағы Еуразиялық экономикалық қоғамдастықтың интеграциялық серпінді ұмтылысы.
67. Тарлан сыйлығы табыс етілді// Егемен Қазақстан. – 2004. -20 қаңтар
68. http://www.egemen.kz/news.dinamo.
69. Қазақстан Республикасының Мәдениет министрлігігің ақпараттары. http://mk.gov.kz/site/news
70. Қазақстан Үкіметінің ресми сайты. http://kz.government.kz/site/news/news_mistr/2009/05/83
71. Хабар. http://www.khabar.kz/kaz/culture/
72. Первый канал. http://www.1tv.ru/
73. Министерство Иностранных Дел Российской Федерации. Внешнеполитическая и дипломатическая деятельность российской федерации в 2010 году. Москва, март 2011 года.
74. Астана телеарнасы. http://www.astanatv.kz/index.php?news=3213&lang=2
75. 1996 жылдың 31 желтоқсанын Қазақстан Республикасы "Қазақ диаспорасын қолдау бойынша мемлекеттік бағдарлама.
76. Социология: Энциклопедия / Сост. А. А. Грицанов, В. Л. Абушенко, Г. М. Евелькин, Г. Н. Соколова, О. В. Терещенко. — Мн.: Книжный Дом, 2003.
77. Қазақстан Республикасының статистикалық агенттік ақпараттары. 2010.
78. Абусеитова М.Х. Казахстан и Центральная Азия: политические, международные и культурные связи (XV-XVII вв.). - Алматы, 2007.
79. Айталы А.А. Ресей қазақтары.//Қазақ диаспорасы: бүгіні мен ертеңі. Астана:Елорда, 2005 – 352.
80. Қазақстан Республикасы. 30 тамыз 1995 жылғы Конституция. - Алматы, 2004. - 36 б.
81. Мендикулова Г.М. Диаспоралогия в Казахстане - достижения суверинитета// Отан тарихы, 2004. №3. - с 75-78.
82. Ресей қазақтары. Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы елшілігі дайындаған. - Москва, 2005. - 19 б.
83. Қазақстандағы Славян орталығының ресми сайты. http://www.tildes.kz/index.php?artID=73&lang=2&show=33
84. «Құрылтай» виртуалды қауымдастығы http://www.kurultay.kz/?action=show_sections&id_section=98&lang=3&modname=links
85. Орынбордағы "Айқап" газетінің редакторы А.Нұрмановпен болған сұхбат / Ескекбаев Д. Қазақ диаспорасы: бүгіні және болашағы. - Алматы, 2003.-92 б.
86. Шуақ тарихи-өлкетану сайты http://shuak.kz/
87. «Мәдени мұра» ресми сайты http://www.madenimura.kz/
88. Қойгелдиев М.К. «Культурное наследие» и особенности формирования исторического познания в обществе // Қазақстанның мәдени мұрасы: жаңалықтары, мәселелері, болашағы: Халықаралық ғылыми конференцияның материалдары, 19 қазан 2005 жыл, - Алматы, 2005.- С.405-411.
89. ҚР Әділет Министрлігінің ресми сайты http://www.minjust.kz/ru/node/1230.
90. Мәдениет Министрлігінің 2010 жылғы жұмысының қорытындылары. http://mk.gov.kz.
91. Орталық мемлекеттік мұрағат http://kaz.cga.kz/pub_2.html.
        
        Халықаралық қатынастар факультеті
Халықаралық қатынастар және ҚР сыртқы саясаты кафедрасы
Д. М. ... ... ... ҚАЗАҚСТАН МЕН РЕСЕЙДІҢ МӘДЕНИ САЛАДАҒЫ ҚАРЫМ-
ҚАТЫНАСТАРЫ
(Бітіру жұмысы)
Ғылыми жeтeкші ... аға ... Б. ... ... ... дoцeнт. A. P. Aлипбaeв
“қopғaуғa жібepілді”
Халықаралық қатынастар және
ҚР сыртқы саясаты
кaфeдpa мeңгepушісі, т.ғ.к., дoцeнт E. ... ... ... ХХІ ... ҚАЗАҚСТАН - РЕСЕЙ ҚАТЫНАСТАРЫ: САЯСИ-МӘДЕНИ
ЫНТЫМАҚТАСТЫҚТЫҢ ЖАҢА КӨКЖИЕГІ
1. ҚР мен РФ арасындағы мәдени-гуманитарлық қатынастардың қалыптасып ... Екі ... ... ... және ғылым салаларындағы
ынтымақтастық.............................................................
..........................................18
1.3 Қазақстан мен Ресей ... өнер ... ... ... ... ... МЕН ... МӘДЕНИ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСЫ
2.1 Интеграциялық бірлестіктер аясындағы Қазақстан – Ресей мәдени
байланыстарының
дамуы.......................................................................
.....................36
2.2 Екі ел арасындағы мәдени ... ... ... ... ... ... стратегиялары мен ... ... ... - Еуразиялық экономикалық қауымдастық.
ЕҚЫҰ - Еуропадағы Қауіпсіздік және ... ... - ... Оқу ... - ... ... ... - Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы
ҚР - Қазақстан ... - ... ... ... - ... Мемлекеттік Халықаралық қатынастар институты
OA - Орталық Азия
РҒА - Ресей Ғылым академиясы
РФ - Ресей Федерациясы
СІМ - Сыртқы Істер Министрлігі
ТМД - ... ... ... - ... ... ... ... - Біріккен Ұлттардың білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері
жөніндегі Ұйымы
КІРІСПЕ
Тақырыптың ... ... - XX ... ... ... түрде және бірден-бір ықпал ететін фактор. Мәдениет саласының дамуы
көптеген елдердің діни, ... ... ... ... ... ... ... Бүгінгі жағдай жаһандық мәдени және саяси
кеңістікте бақталастық ... ... ... ... ... ... саясатындағы мәдени фактор орасан зор мәнге ие. Дүние
жүзінің ірі мемлекеттерінің қазіргі сыртқы саясаты мәдениетке, оның рөліне,
болмаса қандай да бір ... ... ... ... айғақтайды. Бұл
бірінші кезекте Ресей, АҚШ, Жапония, Қытай, ... ... ... Одағы елдеріне қатысты. Мәдени-өркениеттер және ... ... ... ... орасан зор ықпал етудегі
негізгі фактор болып отыр. Олар ... ... ... ... ... ... ... сыртқы саясатында алуан
түрде көрініс табады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... тепе-теңдік
сақтауға ұмтылысымен, прагматизмдігімен, ... ... ... және көпжақты ынтымақтастыққа бағытталғандығымен ерекшеленеді.
Халықаралық аренада ... ... ... ... ... ... байланысты көп ғасырлар бойы сыртқы саясатын
халықаралық ынтымақтастық, көршілес мемлекеттермен татуластық және олардың
аймактық ... ... ... ... ... ... күні қазақстандық сыртқы саясат басымдылығы ең алдымен Ресеймен
тең құқылы қарым-қатынас құруға бағытталып отыр. Бұл ... ХХІ ... екі ... ... ... алға ... Ел мүддeciнe қатысты
бірталай маңызды құжатқа қол қойылған мемлекет басшылығының ... ... ... да ... ... түсуде. Осылайша
мeмлeкeтiмiздiң әлемнің жетекшi державалары мен көршілес ТМД мемлекеттepi
арасындағы стратегиялық ... жаңа ... ... ... болады.
Қазақстан мен Ресейдің мәдени қарым-қатынасы басты бағыттарының бірі өзара
шынайы сенім мен ... ... ... отыра аймақтық
қауіпсіздікті бірлесе қамтамасыз етіп екі ел арасындағы ... ... ... ... ... табылады. Себебі, географиялық
жағынан ... ... ... мен ... ... қауіпсіздік
мүдделері бір-біріне жақын.
Мемлекетiмiз өзiнiң әлеуметтiк және мәдени саясатын жүргiзуде ... ... атап ... ... ұлттық-мәдени
орталықтар жұмыс iстейтiн Қазақстан ... ... ... ... ... ... күш ... Мәдениетаралық, дінаралық диалогтың
түрлi нысандарын реттей отырып, осындай құрылым Еуразия халықтарының рухани
бiрiгуiне, ... ... мен ... ... ... септiгiн тигiзедi.
Саяси, әлеуметтiк-экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... интеграциялық құрылымдарды
дамыту бағдарламаларының тұтас қатары жұмыс iстейдi. Гуманитарлық салада
осы өңiрдегi халықтар мәдениеттер диалогынан мәдени ... ... ... мәселен, Гуманитарлық ынтымақтастық Қоры, ТМД ... ... ... ... және ... ... Форумы,
кiтапханааралық ынтымақтастық Ассамблеясы сияқты түрлi ... ... ... да. ... мәдени ынтымақтастық жөнiндегi
мемлекетаралық Кеңес гуманитарлық байланыстардың басымдықтарын ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстарының
негiзiне құралады. Гуманитарлық ынтымақтастық Қоры мәдениет, ғылым, спорт,
жастар ... ... ... ... ... ... ... шығаруға, өзара аудармалар жасау мен кiтапхана iсiне
қолдау көрсететiн жобалар шешушi бағыттардың бiрiне айналады.
Сонымен, ... пен ... ... ... түрлi
мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықтың қайнар көзінің бірі – мәдениет десе
болады.
Қазiргi кезеңде ... ... ... үшiн ұлттың қайта
өркендеуге ұмтылуы өзектi мәселе, бұл олардың мәдени сәйкестiктi ұғынуынан
айқын көрiнiс ... Осы ... ... ... ағындардың алдында айрықша
осал етедi, солардың жаппай ... ... ... ақпараттық
коммуникациялар арқылы жеңiлдетiледi. Сондықтан жаһандану мен ... ... ... дiни және ... ... ерекшелiктердiң
сақталуына сеп болған жөн. Еуразия елдерiнiң ... ... ... ... ... бiрақ сонымен қатар өздiгiнен
оқшаулану әрекеттерiнiң әрқашан ... ... ... ... мен ... арасындағы ХХ ғасырдың 90 жылдары қалыптасқан
дәстүрлі мәдени-гуманитарлық байланыс ХХІ ғасырда да одан әрі ... ... ... Республикасының «Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасы
жүзеге ... ... ... ... ... ... бағдарлама
көлемінде әлем деңгейіндегі бірқатар жаңалықтар ашылып, Ресей мұрағаттары
мен кітап қорларынан қазақ халқы тарихындағы ... ... ... ... ... ... дереккөздер қайтарылып, ғылыми ... ... ... ... жылдарға арналған «Мәдени мұра»
стратегиялық жоспары шеңберінде де айтарлықтай іс-шаралар атқарылды. ... ... ... ... ...... және білім беру
салаларының дамуы, елдің мәдени мұрасын нәтижелі ... және ... ... таңда екі мемлекет азаматтарының құқықтық теңдігін, ... ... ... алу, ... ... ... ерекшеліктерді сақтау
және дамыту, діни-рухани қажеттіліктері және ана тілінде оқытуды қамтамасыз
ету үшін ... ... ... ... ең ... Ресей мен Қазақстанның қазіргі
геосаяси жағдайымен тікелей байланысты. Берілген ... ... ... даму ... ... бар ... 10 жыл ішінде қалыптасып келе
жатқан екі мемлекеттің де ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықтығының ХХІ ғасырдағы мәселелерін
қамтиды.
Сонымен, Қазақстан мен Ресей арасындағы мәдениет, ... ... ... және экономика салаларындағы ынтымақтастық қазіргі
кезеңнің талаптарына сәйкес дамып отыр деген қорытынды жасауға болады [1].
Бітіру ... ... ... ХХІ ғасырдың ... ... мен ... ... ... мәдени қарым-
қатынастарды қамтиды.
Бітіру жұмысының мақсаттары мен міндеттері. ХХІ ... ... мен ... ... ... ... қатынастарды жүйелі
және кешенді түрде зерттеу болып табылады. Осындай ... ... ... ... ... міндеттер қойылады:
• ҚР мен РФ арасындағы саяси-мәдени қатынастардың қалыптасып даму
эволюциясын зерттеу;
• ХХІ ғасырдағы Қазақстан – ... ... ... ашып ... Екі ел ... ынтымақтастығының даму барысын саралау;
• Интеграциялық бірлестіктер аясындағы Қазақстан – Ресей мәдени
байланыстарының ... ... ашып ... Екі ел ... ... ... ... ынтымақтастықтың
дамуын қарастыру;
• Қазақстан мен Ресей арасындағы өнер ... ... ... ... ... Екі ел арасындағы мәдени ынтымақтастықтың дамуындағы диаспоралардың
рөлін анықтау;
• Екі жақты мәдени қатынастардың тереңдеуі мен стратегиялық
әріптестіктің дамуын зерделеу.
Бітіру жұмысының ... ... ... ... Федерациясымен
дипломатиялық, оның ішінде мәдени қатынастарын кешенді зерттеудің деректік
негізгі көздерін төмендегідей бес топқа ... ... ... ... ... дипломатиялық құжаттар құрайды. Олар
ҚР–ның дипломатиялық қатынастарды дамыту барысында Ресеймен арада ... ... ... ... ... көздерінің екінші тобына ел басыларының, сыртқы істер
министрлерінің, ... ... ... ... ... сөздері және әртүрлі ақпарат құралдарына берген сұхбаттары кіреді.
Олар берілген жұмыстың теориялық әдістемелік негізін құрайды.
Егемендігін алған ҚР сыртқы ... ... ... белгілеп
беруде және қазақ дипломатиясының алғашқы қадамдарының беталысын айқындауда
ел Президенті ... ... ... құндылығымен ерекше [5-7].
Қазақстанның әлем елдерімен ... ... ... ... ... ... егеменді еліміздің сыртқы
саясатының бағыттарының ... және оның ... ... ... орны мен ... ... баға берген ҚР-ның белді
дипломаты, бұрынғы ... ... ... ... ... ... ... табылады [1, 8-11].
Ресей Федерациясының сыртқы ... ... ... ... ... Ресейдің қазіргі кездегі сыртқы саясатының және сыртқы ... ... ... қалыптасуын қарастырады [12].
Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы тең ... ... ат ... ... қарым-қатынастардағы
барлық салаларға зерттеу ... ... ... ... Төтенше және Өкілетті елшісі болған ... де ... мол ... қатар, Қазақстанның Ресейдегі елшісі қызметін ... [16-18], ... ... ... ... ... [19] екі ел арасындағы ынтымақтастықтың дамуына
өз үлестерін қосуда.
Бітіру жұмысында қолданылған ... ... ... статистикалық
жинақтар мен анықтамаларды жатқызуға болады. Олар ... ... оның ... ... ... ... ... жөнінде
нақты және ... ... ... мәліметтер [20-23].
Бітіру жұмысында пайдаланылған деректердің төртінші тобын Қазақстан мен
жетекші мемлекеттердің ... ... ... ... Мұндай
ақпарат агенттіктердің қатарында Қазақстанның ... ... ... ... «ИТАР-ТАСС» [24-27] агенттіктері бар.
Ақпарат агенттіктерінің хабарлары, негізінен, интернет желісінен алынған.
Деректерді пайдалану жұмыстың алдына қойған ... ... ... және жұмыстың мақсаттары міндеттерін ашуға мүмкіндік бергені
сөзсіз.
Бітіру ... ... ... ... ... ... ... қатарында алдымен ҚР Президенті және қазақстандық
дипломаттардың еңбектерін айтуға болады. ... ... ... ... ... қалыптасуы мен дамуының стратегиясы
[28]; «Ғасырлар тоғысында»[7], ... он ... атты ... ... ел ... ішкі және ... саясатын қалыптастырып, даму
бағытын қарастырған. Оның ішінде Қазақстан – ... ... ... ... бұл ... өзара тиімді мәдени,
экономикалық, саяси, достық, әріптестік ... ... ... ... ел ... сыртқы саяси бағыттарын айқындауы, оның
халықаралық қауымдастыққа толыққанды мүше ... ... және ... ... дипломатиялық қатынастарын, ҚР бұрынғы сыртқы ... ... «Под ... ... ... ... Казахстана в
условиях глобализации»[9], «Беласу» [1] ... ... [30] атты ... ... Қ.К. ... ... алғаннан бергі жүргізген сыртқы саясаты баяндалып, сыртқы
саясаттың бағыттары, кезеңдерін, басым жақтарын және екі ел ... ... ... ... ... ... ... еңбектері тақырыпты ашуға, зерттеуге өз септігін тигізді. Олардың
қатарында Т.Мансұров [15], ... [31] атап ... ... ... ҚР ... ... қол ... жетістіктеріне талдау
жасай отырып, Қазақстанның ... даму және ... ... ... ... жақтарына, екі ел қатынастарының сан
салада қарқынды дамуына баға беріледі.
Сонымен қатар жұмыстың ... ... ... және ... басшылары мен ғалымдарының ... де ... [32], ... [32], ... ... [7,29] ... атап ... болады.
ҚР –ның жалпы сыртқы саяси бағыты мен оның ... және ... ... ... ... ... ... бірқатар Ресей зерттеушілері мен
ғалымдарының еңбектері арналған. Олардың ішінде ... ... [35] ... ... ... ... ... Қазақстанның сыртқы саясатында мемлекеттік
маңызы бар мәселелер турасында жазған белгілі тарихшы-ғалымдардың еңбектері
бар.
Қазақстанның тәуелсіздік алғаннан кейінгі ... ... ... саяси, экономикалық, әскери қауіпсіздігі, сонымен қатар Орта
Азиядағы геосаяси ... мен ... ... ... ... орны ... - Ресей мәдени қатынастары мәселелерін белгілі ғалым ... [36] ... ... ... ... ... зерттеуші М.Лаумулиннің [37] бірқатар басылымы Қазақстан
мен Ресей елдерінің ... ... ... ... американдық зерттеушілердің, көзқарасын баяндайды.
Екі ел қатынасына ... ... ... Қазақ Ұлттық
Университетінің халықаралық қатынастар факультетінің халықаралық қатынастар
және Қазақстан ... ... ... кафедрасының оқытушылары
Қ.Е.Байзақованың [38], ... [39], ... ... [41], ... [42] және т.б. ... ... ... құрылымы: кіріспеден, екі ... 6 ... ... ... ... және ... ... ТАРАУ ХХІ Ғ. ҚАЗАҚСТАН - РЕСЕЙ ҚАТЫНАСТАРЫ: МӘДЕНИ- ГУМАНИТАРЛЫҚ
ЫНТЫМАҚТАСТЫҚТЫҢ ЖАҢА КӨКЖИЕГІ
1. ҚР мен РФ ... ... ... ... ... он ... қоғамда болған өзгерістер, КСРО ыдырағаннан кейін
тәуелсіз жаңа мемлекеттердің ... ... ... ... халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайының күрт ... ... ... өзгерістерге соқтырды. Елдердің негізгі күштері
мен ресурстары экономикалық реформаларды жүзеге асыруға бағытталған шақта
танымы қалыптасып ... ... ... ... ... ... байланысты психологиялық жайсыздық сезініп, жатырқаушылыққа
соқтығуы мүмкін емес еді. ... ... ... күйкі жайлармен бетпе-бет
келіп, қоғамның мәдени және рухани талаптары кейін ... ... ... ... ... ... ... орта болмайынша парасаттылықты қолдап, дамыту да
болмайды дейтін тұжырым да тез қалыптастып үлгерді. Және, ең ... ... ... тек ұлттық мәдени игіліктерден нәр
алып қана қоймай, көрші ... ... ... ... ... ... ... дер кезінде ұқты. Мәдениетте шекара болмайды, ол
басқа мәдениеттермен ... ... ... ... ...... ... қазіргі
мемлекеттердің арасындағы қарым-қатынастың ең маңыздысы әрі сапалы
көрсеткіштердің ... Бұл ... ... Қазақстан-Ресей қатынастарының
саяси, экономикалық, әскери аумағындағы ынтымақтастығымен қоса нақ осы
мәдени-гуманитарлық ықпалдастығының ... зор ... бар. ... екі ... және олардың халықтарының тек рухани жақындығының
ғана айқын дәлелі деу жеткіліксіз. Ол екі жақты ... ... және ... ... ... отырып, өткен онжылдықтарда біздің
мемлекеттеріміз дәйектілікпен ... етіп ... ... ... ... биік ... болашақ үлгісіне айналды.
Қазақстан мен Ресей халықтарының өзара байланысын сондай-ақ жалпы
еуразиялық тамырлары, ... адам ... ... ... білдіреді.
Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаев «Тарих толқынында»
атты кітабында: «...қазақ жері еуразиялық ауқымдағы ... ... ... мекені... Мұның бәрі де әртекті халықтармен ... әрі ... ... әрі ұзақ ... бойы жасау арқылы ғана
мүмкін болатын құндылықтар ... деп ... ... ... ... ... арасындағы қарым-
қатынастың маңызды факторы болып отыр, ал күнделікті тәжірибе оның ... ... ... рөлі ... зор ... дәлелдеуде. Ал
Қазақстан мен Ресей халықтарының бір-бірін мәдени жағынан байыту дәстүрлері
ғасырлар ... ... ... ... ... сан тарау
үйлесімділіктің, әралуан үндестіліктің нағыз үлгісін танытады. Шынында,
тілінің, дінінің, ... ... ... ... қармастан
алапат кеңістікте ғасырлар бойы бірге өмір ... ... екі ... ... ... ... ... Дүние жүзіндегі құрлық бойынша ең ұзақ
ортақ ... мен ... көз ... ... ... біздің
халықтарымыздың өткен замандарда тату көршіліктің бай тәжірибесін жинақтап,
сақтауына мүмкіндік берген.
Өткен онжылдықта екі ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан мен Ресей халықтарының рухани
байланыстарын дамыту мен нығайтудың қажеттіліктерінен ... ... ... ... 1992 ... 25 ... ... ынтымақтастық және өзара
көмек туралы шарт, 1992 жылғы 25 мамырда Қазақстан Республикасы мен Ресей
Федерациясы арасындағы "Достық ... және ... ... ... ... ... 28 ... Мәдениет, ғылым және ... ... ... ... ... ... екі мемлекет арасындағы ең
ауқымды құжаттарда бейнеленді [44 ].
Осы заманғы Қазақстан-Ресей қатынастары қалыптасуының бастапқы ... ... ... және ... ... туралы шартта
тараптардың, ғасырлар бойы ... ... ... өз халықтарының
арасында қалыптасқан мәдениет пен өнер саласындағы байланыстарды кеңейтіп,
тереңдете беретіні, күллі-мәдени ... ... ... мен емін-
еркіндігін қамтамасыз ететіні, ... ... ... мен ... ... аймақтық және жергілікті
деңгейдегі мәдениет мекемелерінің арасындағы алмасуларды кеңейтуге ықпал
жасай беретіні ... ... ... ... және оны одан әрі нақтылай түсу
үшін Президент ... 1994 жылы ... ... ... ресми сапарының барысында Мәдениет, ғылым және білім саласындағы
ынтымақтастық туралы ... қол ... Екі ... ... Қазақстан
мен Ресей халықтарының осы ... ... ... ... ... және ... ... мүдделі екендіктерін білдірді.
Тараптар алдағы уақытта да осы салалардағы ынтымақтастыққа ... ... ... ... ... ұйымдар, жастар бірлестіктері,
шығармашылық ... ... мен ... ... ... дамыта беруге міндеттенді [46]. Сондай-ақ екі елдің ұлтаралық
мәселеге байланысты көзқарастарын жақындата ... ... ... ... ... ... Ресейдегі ұлтшыл отаншылдардың
теріс пиғылына соққы берілді. 2000 жылғы жазда Ресей Президенті Владимир
Путин ... ... ... ешқандай "орыс тілі" мәселесі жоқ екенін
мойындады [15].
Орыс миграциясының күшеюіне олардың қазақ тілін білмеуі, ... ... ... ... әсер ... ... ... қазақстандық
орыстар өздерінің балалары мен немерелері келешекте әлеуметтік нашар халде
қалады деп күмәнданды, олардың ... ... ... Нәтижесінде
орыстар біраз азайды. Кеңес мемлекеті ... орыс тілі ... үшін ... бірдей сауаттылыққа, әлемдік ғылымға, әдебиетке,
өнерге есік ашуда үлкен рөл атқарды. ... оның ... ... да ... өз мәдениетіне, тарихына, әдет-ғұрпына деген ... ... ... ... ... тілінің дамуына кері ықпал
тигізді. Қазақ тілі алдымен мемлекеттік қызмет, білім, ... ... ... ... ... ... да ... кең етек
алды [11]. Қазіргі кезде Қазақстанда орыс ... ... ... бар, оның
мемлекет тарапынан қолдау тауып отырғандығы ... ... ... ... тілі мен ... ... үшін ... қамтамасыз
етілгендігінен көрінеді.
Біздің елдеріміздің халықтарына ... ... ... кеңінен
қатысу мүмкіндігін туғызу үшін Қазақстанда Ресей Федерациясының ... ... ... ... ... Күндерін өткізіп отыру
туралы уағдаластыққа қол жетті. Орындаушылық өнер ауқымында ... ... ... ... қаржы жағдайы мәз емес. Сондықтан келісімде
Мәдениет күндерін, көркемөнер ... ... мен ... ... ... және ресейлік ... және ... ... ... өткізуге, мәдени-
ағартушылық және ... ... ... ... ал ... ... аясында – көркемсурет ... ... етіп ... ... ... ... ... көрмелерді, ресейлік мәдениет
қайраткерлерінің концерттерін қамтыған ... ... ... ... ... ... жылы сәуірде Ресейде Қазақстан мәдениетінің
Күндері де табысты әрі мазмұнды болып өтті. Олардың ресми ... ... ... концерт залында болды. Консерваторияның Үлкен залында,
П. И. ... ... ... залында болған Қазақстан ... ... ... ... мен ... ... Қазақстан мәдениетінің Ресейдегі Күндері екі халықтың ... ... ... ... ... және Омбы ... жалғасты.
1994 жылы мемлекетаралық «Мир» телерадио компаниясы мен ТМД мемлекеттері
кинематографистер одақтарының конфедерациясы бірлескен шаралар шеңберінде
Мәскеуде ... ... ... ... Бұрынғы одақтас
республикалар ұлттық кинемотографиялық бірлестіктері табыстарының өзіндік
байқауының бір күні ... ... ... ... танылып жүрген
Қазақстан жас кинемотографшыларына арналды.
1995 жылы Қазақстан мен Ресейдің мәдени ... ... ... еске сала кету ... Бұл жылы ... ... көптеген
елдерде атап өтілген айтулы мереке қазақтың ұлы ақыны және ойшылы Абайдың
туғанына 150 жыл ... ... еді. ... М. ... атындағы шетел
әдебиетінің Бүкілресейлік мемлекеттік кітапханасында екі елдің көрнекті
ғалымдары мен мәдениет ... ... ... ... ... өтті.
РҒА Әлем әдебиеті институтының және Ресейдегі ... ... 1995 жылы 15 ... ... «Абай мұрасы осы заманғы
дүниеде» дейтін ... ... ... конференция тіпті осындай кең
ауқымды салтанатты шаралардың аясында елеулі оқиға болды. Конференцияға
қатысушыларға ... Н. Ә. ... ... жолданды. Ресей мен
Қазақстанның белгілі ғалымдары: РҒА Әлем әдебиеті институтының директоры ... ... ... ... Ә. Нұрпейісов, РҒА корреспондент-
мүшесі, профессор ... ... ... ... және рухани
келісім сыйлығының лауреаты ... ... ... ... З. Османова және басқалар баяндама жасады. Ғалымдар мен жазушылар
Абайдың ақындық және ... ... ... өздері жүргізіп келе
жатқан қомақты ... ... ... ... қана ... ең ... ... әлі танылып болмаған қырларын одан әрі зерделеп-
зерттеуге бірлесе күш-жігер жұмсау қажеттігі ... ... ... үнемі
байланыс жасап, халықтарымыздың мәдениетіндегі өзара ықпалдастықтың алуан
қырлары бойынша дүркін-дүркін ... және ... да ... ... қажет дейтін ортақ пікірге тоқтады.
Ресей интеллигенциясының қазақ мәдениетін дамытуға маңызды үлес ... ... ... ... ие ... ... соғыс
жылдарында Алматы сахнасында би билеп қана қоймай, хореография училищесінде
сабақ берген Г. Уланова ... ... ... ... Оның ... ... қосқан жеке еңбегі өлшеусіз, соның дәлелі ретінде оған
Қазақстанның халық әртісі атағы ... Осы ... аса ... Ю. Григорович «Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері»
атағын ... ... ... ... ... ... өзінің аса бай
жинағындағы әдемі өнер туындыларынан 500 шығарманы сыйға тартқан ... ... та ... ... ... және ... қаласының
құрметті азаматы» атанды [47].
1996 жылғы сәуірде Қазақстан ... ... ... күндері зор табыспен өтті. Ол теңдесі жоқ ақын ... ... ... ... ... ... Қазақ ақынының мерейтойы
құрметіндегі ... ... және ... ... мен ... өтті.
1997 жылы Ресейде Мұхтар Әуезовтың туғанына 100 жыл толуына ... ... ... ... ТМД ... ... қауымдастығында «Мұхтар Әуезов және әлемдік әдебиет» тақырыбына
ғылыми конференция ... ал ... ... ... мен М. ... ... әдебиетінің Бүкілресейлік кітапханасында кітап көрмесі мен
әдеби музыкалық кеш ... 21 ... ... ... оқулары өтіп, оған Ресей мен Қазақстанның белгілі жазушылары ... ... ... Сөз ... ... Ресей
Федерациясы мәдениет министрінің орынбасары М. Швыдкой, М. ... ММУ ... Ч. ... пен Х. ... ... қазақ
жазушысы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік ... ... ... РҒА Әлем әдебиеті институты директорының орынбасары, профессор А.
Куделин және басқалар болды. 1997 жылы қыркүйек-қазан айларында ... ... ... ... ... ... Ресейдің
өзінде де, Қазақстанда да екі жақты ... ... ... ... ... ... Дәл осы күндері Қазақстан Білім және Мәдениет
министрлігі мен Ресей мәдениет министрлігі арасындағы ... ... қол ... Мәдениет күндеріне қатысушылардың арасында ... ... ... ... ... симфониялық
оркестр, С. Образцов атындағы ... ... ... ... ... даңқты көркемөнер ұжымдары, Ресейдің Үлкен театрының
солистері және ... ... ... С. Пушкиннің 200 жылдық мерейтойы шеңберіндегі көптеген ... 1999 жылы ... ұлы орыс ... ... ... конференциялар, концерттер, спетакльдер өткізілді, көрмелер
ұйымдастырылды. Сол жылы Президент Н. Ә. ... ... ... ... ... көп ... мәдениетін жандандыру, сақтау және дамыту үшін
Қазақстан президенті өзінің Жарлығымен 2000 ... ... ... жылы деп ... ... асырылған шаралардың негізіне кәсіби өнер
мен халық шығармашылығын дамытуды, мәдени-тарихи ескерткіштерді сақтау мен
зерттеуді, республикалық және ... ... ... ... ... қазақстандық мәдениетті елдің өз ішінде де шетелдерде де
насихаттап, таратуды қолдау шешілді.
2000 жылы Юность ... ... ... ... ... ... әдеби байланыстарын одан әрі жалғастырудың бір үлгісі болды. Басылым
авторлары болып қазақ ақындары, ... ... ... ... ... Бұл бірлескен жобаның арқасында Ресей
оқырмандарының ең қалың тобы туысқан Қазақстан әдебиетінің шығармаларымен
танысу ... ие ... ... ... ... ... Н. ... кез келген жағдайда адамдар үшін негіздің негізі ... ... ... ... ... ... салауаттығын білдіретін
мәдениетін жатқызатынын айтты [48].
Бүгінгі күні ең маңызды ... бірі ... ... тұратын
қазақтардың жалпы біліми қажеттерін қанағаттандыру, ең алдымен ана ... ... ... ... ... ... мне дәстүрлерін дамыту.
Отандастарымыздың арасындағы мәдени-ағарту жұмысының ... ... ... ... ... Тек ... Омбы және ... облыстарында ғана
қазақ тілінде газеттер шығарылады. Тұрғындар қазақ тілінде ... ... ... ... ... ... білдіруде, бұл жұмыс Қорған,
Челябинск, Астрахань және Орынбор облыстарында жолға ... ... 16 ... ... ... ... 2000 жылы ... Қазақстанның Ресейдегі Елшілігінде
өткен кездесу барысында осы жайында сөз ... ... ... ... ... өткізіліп жатқан саяси және әлеуметтік
экономикалық жаңғыртулар, ... ... ... ... ... ... алды. Елшіліктің Ресейде тұратын
отандастарымыз үшін қазақ тілі бойынша ... ... бес мың ... ... ... ... шаруа болды [49].
Адамдардың, әсіресе мәдениет пен рухани байланыс саласындағы ізгі ... ... ... ... ... ынта-ықыласын ескере отырып, біздің
елдеріміздің мәдениет министрліктері, басқа да ... ... ... белсенді түрде ықпалдасып, пайда болған мәселелерді
бірлесе шешіп, ортақ рухани кеңістікті ... беру ... ... ... Бұл – ... нақты қажеттілігі.
ҚР Тәуелсіздігінің 10 жылдығын мерекелеу шеңберінде 2001 жылы наурызда
Мәскеудегі ... ... ... залында Наурыз мейрамы тойланды. Тойға
Ресей астанасында тұратын біздің отандастарымыз шақырылды ... ... ... ... бірі ... ... ... Федерациясының
Қазақстанда өткен мәдениет ... ... Оның ... ... ... ... Мемлекеттік Академиялық халық биі ансамблі,
Ресейдің өнер ... ... ... ... ресми делегацияны басқарған Ресей
Федерациясының мәдениет министрі ... мен ... ... ... ... Д.Қасейінов өткізіліп жатқан өзара ... ... ... баға беріп, мемелкеттік мәдениет органдары
біздің елдеріміз ... ... ... биік деңгейінің аса маңызды
көрсеткіші болып табылатын мәдени ықпалдастықтың мол ... ... ... ... ... десті [51].
2001 жылы қазанда Мәскеуде Аламаты өнер шеберлерінің фестивалі болып
өтті. ... ... ... ... ... ... белді
әртістерінің концерті болды. Манежге белгілі ... ... 20-30 ... Орыс ... Ә.Қастеев атындағы
Мемлекеттік мұражай қорынан алынған коллекциясы, ал ... ... ... ... жұмыстары қойылды. ... ... және ... ... ... ... ... кинофильмдер көрсетілді [52].
Сондай-ақ қазан айында Мәскеуде тенор дауысты қазақстандық әйгілі ... ... ... Ә. ... концерті зор табыспен өтті, ол П. И.
Чайковский ... ... ... ... орыс және ... ... шырқады.
Ресей ЖОО Қазақстан үшін жоғары сапалы мамандар даярлаудың берік тірегі
болып келгені және ... ... та ... құпия емес. Бұрынғы жылдары тек
орталықтандырылған түрде Ресей ... 2 ... ... ... ... ... ... кадрлар шыңдалып шығатын. Екі ... 1992 ... 25 ... ... ... және өзара көмек
туралы шартта Тараптар білім беру, ғылыми ... ... ... ... ... ... асырады және бір жақтың
азаматтарының екінші жақтың оқу орындарында білім алу ... ... деп атап ... ... ... ... іргелі және
қолданбалы зерттеулер жүргізу, осы заманғы ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастықты
қамтамасыз ету үшін шаралар қолдану жөніндегі уағдаластыққа қол жетті ... ... ел ... 1998 жылы 6 ... қол ... ... мен ... Федерациясы арасындағы ХХІ ғасырға бағытталған мәңгі
достық пен ... ... ... ... ... ... ел ... рухани және мәдени жақындығын сақтауға ұдайы мүмкіндік
жасап, мәдениет, ғылым, ... ... ... өзара байланысын тереңдете
береді. Тараптар сондай-ақ өздерінің ұлттық ... ... ... ғылыми, шығармашылық және басқа да одақтардың, ... ... ... байланыстар орнатуға мүмкіндік жасайтын болады. Халықтардың
мәңгі достығы мен бауырластығы мұраттарына бейімділігін ... ... ... мәдениет және ғылым қайраткерлерінің «Қазақстан мен Ресей
арасындағы мәңгі достық үшін» Ассоциациясын ... ... мен ... ... қаншалықты мән берілетінін ескеріп, Ассоциация құрамына екі
елдің белді қоғам қайраткерлерін қатыстыру шешілді.
Денсаулық сақтау ... ... ең бір ... ... зор құрамдас бөліктерінің бірі екені белгілі. Осы саладағы
ынтымақтастық Қазақстан-Ресей ... ... ... ... оларда
біздің халықтарымыздың денсаулығын қорғау, медициналық ... ... ... ... ... ... дәрі-дәрмекпен,
медициналық техника бұйымдарымен және балалар тамағының ... ету ... ... ... ... ... ... тарап жұртшылығының емделу мен консультациялық көмек алу үшін бірегей
және мамандырылған медицина мекемелерін ... ... әрі ... пайдалануы қуатталған.
Денсаулық сақтау мен медицина ғылымы аясындағы ықпалдастық ересектер мен
балаларға алғашқы әрі ... ... ... ... мен қоршаған ортаны қорғау, фармация мен медициналық техника,
санитарлық-курорттық емдеу мен сауықтыру ... ... ... және ... ... ... ғылыми ізденістерді бірлесіп
жүргізудегі, денсаулық сақтау жүйелерін реформалаудың ... ... ... беретін болады. Осының бәрі екі елдің
арасында денсаулық саласында қалыптасқан дәстүрлі байланыстарды одан ... ... ... жылы ... ... ... 60 жыл толғаны белгілі. Қазақстанның
Ресей Федерациясындағы ... осы бір ... ... арналған басылым
әзірледі. Жинаққа Мәскеуді қорғаушылардың қаһармандық ерлігінің кең ауқымды
ескерткіштері, майдангерлердің естеліктері, көркем және ... ... ... ... Ұлы Отан ... ең ... ... қосқан үлесін бейнелейтін ... ... ... мен ... ... ... Бұл ... – біздің
ортақ Жеңісіміз бен халықтарымыздың мызғымас достығының тағы бір куәсі.
Өзгерістер заманында тиянақ нүктенің бұлжымас ... ... ... Оны ... ... ... бұрынғы заманнан келе жатқан
рухани және мәдени мұрасының құндылықтарынан ... нәр ... ... ... ... жөн. Қазақстан мен Ресей тәуелсіздікке қолдары
жетісімен туыстас екі ... ... ... ... ... арқасында ғана күйзеліс қарқынынан аман ... ... ... ... біліми, жалпылай айтқанда ортақ гуманитарлық
кеңістікті қалпына келтіру мен жаңғырту – ... мен ... ... қазіргі кезеңнің аса қажеттілігі.
Тәуелсіз Қазақстан мен ... ... ... ... ... аса маңызды осы ауқымдағы жемісті ... ... ... мемлекет пен үкімет деңгейінде
қолданылған шараларға жасалған талдау ынтымақтастықтың жаңа ... деп ... ... мүмкіндік береді. Екі ел ХХІ ғасырдың
табалдырығында, Мәңгі ... пен ... ... ... ... мен ... ... рухани және мәдени
жақындығын сақтауға ... ... ету, ... ғылым, білім, ақпарат
аясындағы өзара байланысты тереңдете беру [45,309 б.]» үшін сенімді негіз
жасады.
Қазақстан-Ресей ... ... ... ... міндеттер екі жақты
мәдени-гуманитарлық ынтымақтастыққа үдемелі мәнділік сипатын береді. Бұл
ауқымдағы ... ... ... нақты стратегиялық
әріптестігінің түбегейлі ... ... ... сөз жоқ. ... басты мұраттарының бірі – тарихи қалыптасқан рухани
байланыстарды ... мен ... осы ... ... ... ... ... және ғылым саласындағы ынтымақтастық
Біздің елдеріміздің халықтары арасындағы өзара түсіністікке ... ... ... бөлігі ретіндегі мәдени байланыстардың алатын ... ... ... ... ... басқа салаларын да
ұмытпаған жөн. Қазақстан мен Ресейдің білім және ... ... ... ... жемісті түрде дамып келеді. Біздің көп ... ... ... ... көп ... ... ... дамытуға байланысты екені рас. Әлеуметтік түйіндерді шешудің
негізгі жолдарының бірі нақ осында жатыр. ... ... оған ... ... ... ... ... жұмсалған болып шығатыны
белгілі.
Білім беру, оқу-ағарту саласы ... ... ... ... орын ... ... ғасырлар бойы адамзат баласы жинаған
жетістіктерді, ілімдерді ескермейінше, оқып үйренбейінше қоғамның ... ... ... Ал, ... ... әлем ... жинаған тәжірибені
оқып үйрену бұл дамуды көрсетеді.
Екі ... ... ... ... ... алар ... Елбасымыз Н.Ә.Назарбаевтың сөзімен айтсақ «Ресейлік білім әлемдегі
ең сапалы, ... ... ... ... саналатындықтан екі жақты қарым-
қатынастарда бұл сала өте маңызды орын алады» [53].
Қазақстан ... мен ... ... ... ... ... ... екі жақты ынтымақтастық белсенді ... ... ... және ... ... жүзеге асырылады:
- Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясының ... ... ... ... 2007 ... 4 қазандағы ынтымақтастық
бағдарламасы;
- Қазақстан Республикасының Үкіметі мен ... ... ... ... ғылым және білім салаларындағы ынтымақтастық туралы
1994 жылғы 28 наурыздағы келісім (5 жыл ... ... және ... ... ... ұзартылған келісім);
- Қазақстан Республикасы мен ... ... ... ... ынтымақтастық туралы 1996 жылғы 25 қарашадағы келісім және Ғылым
мен техника саласындағы ынтымақтастық бағдарламасы.
Екі ... ... және ... білім беру саласындағы өзара
әрекеті ... ... мен ... ... ... ... ... бағдарламасы және 2008-2011 жылдарға
арналған Қазақстан Республикасы мен ... ... ... ... ... іс-шаралары жоспары шеңберінде
жалғасуда.
Ресей Федерациясы Білім және ғылым министрлігінің Білім беру ... ... орта ... ... ... ... мемлекеттік
мекемелерінде Қазақстан азаматтарының ... алуы үшін 2009 жылы – ... 2010 жылы – 40 ... ... ... ... ... студенттер Ресей Федерациясының келесі жоғары оқу
орындарында оқиды:
1. М. В. ... ... ... ... ...... И. М. ... атындағы Мәскеу медициналық академиясы – 44 адам.
3. И. М. ... ... ... ... ... және газ университеті
– 25 адам.
4. С. А. Герасимов атындағы Бүкілресейлік мемлекеттік кинематография
институты (ВГИК) – 18 ... К. Э. ... ... ... ... ... ... – 15 адам.
Мәскеу, Санкт-Петербург, Новосибирск, Томск, Қазан, Омбы, Барнаул
қалаларындағы 50-ден астам жоғары оқу орындарындарымен және ... ... ... ... беру ... ... 40-
тан астам оқу мекемелерімен шарттар жасалған. ... ... ... ... ... және ... ... медицина
университетімен шарттар жасасу бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Ресей Федерациясының Үкіметі 2010-2011 оқу жылына ... ... оқу ... ... алу үшін ... Республикасының
азаматтарына 100 орынға квота бөлді.
Бүгінгі таңда Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... елдердің ішінде
стипендиаттардың саны жағынан Ресей алдыңғы қатардағы елдердің ... ... 40 ... оқу ... ... 2007-2009 жылдары
ресейлік жоғары оқу орындарына оқуға түскен стипендиаттар саны 227 адамды
құрайды (қазіргі таңда 40 ... оқу ... 315 адам ... ... оқу ... ... ... бар:
қалыптасқан тарихы мен сабақтастығы бар танылған университеттер, білім алу
қымбат емес, Ресей ... ... алу көп ... ... ұқсайды. Стипендиаттардың негізгі саны медицина мамандықтары, сондай-
ақ инженерлік ғылымдар және ... ... ... ... білім
алады [54].
Ресей Федерациясының Білім министрінің берген мәліметіне қарағанда ТМД
елдеріне 2002 жылы 925 ... ... оның 140 ... ал 2003 жылы бұл екі ... ... ТМД ... 1755 орын
бөлінсе, оның 340 орыны отандастарға [55,12б.].
Ресейдің алдыңғы ... ... оқу ... ... ММУ, ... ... білім кеңістігінде өте жоғары бағаланады. 2002/2003
жылдары жалпы алғанда ... ... оқу ... ... 17922 ... ... ... оның 9712-сі ақылы бөлімде, сол
жылы Қазақстанға 15 мемлекеттік ... ... (10 ... курс ... ... ... және ... арттыруға) [56, 30 б.]. Халық пен
халықты жақындастыратын ... ... ... ... әлемдік білім
кеңістігіне енуге талпыныс жасауды қолдау ... ... ... ... беру ... басты мақсат-міндеті - әлемдік білім ... ... беру ... халықаралық деңгейге көтеру, бәсекеге қабілетті
ұрпақты қалытастырып, білікті маман етіп ... ... ... үлес қосу ... ... арасындағы мәдени байланыстардың ең бір маңызды оқиғасы
2001 жылы ... ... ... ... университеті базасында
М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу Мемлекеттік университетінің филиалы ашылды.
Астана қаласында М.В.Ломоносов ... ... ... ... ... білім
саласындағы нақты кірігудің және тиімді әріптестіктің ... бола ... ... - ... азаматтар жоғарғы курстарда ... ... ... оқу ... ... кейін экономиканың әр
салаларында жұмыс істей ... ... ... ... әр ... оқу ... филиалдары бар.
ХХІ ғасырдың басындағы Қазақстан мен Ресей арасындағы байланыстардың ең
маңыздысы 2003 жыл ... ... ... ... жылы,
ал 2004 жыл Қазақстандағы Ресейдің жылы болып жариялануы. Осы ... ... ... ... ... әсіресе мәдениет саласында
көптеген іс-шаралар өткізілді.
Ресейдегі Қазақстан жылы ... 2003 жылы 29 ... ... ... ... ... оқытатын Орталық салтанатты
түрде ашылды. Орталықтың ... ... ... ... ... ... және ... дипломаттары, саясаткерлері, ғалымдары
қатысты.
2003 жылы 14 мамырда Мәскеуде «ХХІ ... ... мен ... ... ... қамтамасыз ету мәселелері және
терроризмге қарсы әрекет» атты тақырыпта халықаралық конференция ... ... және ... ... мен саясаттанушылар
қатысты.
2003 жылы 1-4 шілдеде Семей ... ... ... ... ... ... ... Ғылым академиясының корреспондент
мүшесі, физика-математика ғылымдарының докторы, профессор Т.И. Амановтың
(1923-1978) 80 ... ... ... «Функция теориясы, функционалды
анализ және олардың қосымшалары» атты ... ... ... ... ... ... ... Ғалым Академиясының
В.А.Стеклова атындағы математикалық институты, ҚР ... ... ... әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті,
Е.А.Букетов атындағы Қарағанды ... ... және ... ҚР ... ... ... 2003 жылы Ресей Білім министрлігі Қазақстан азаматтарының РФ
ЖОО-да ... алуы үшін ... ... 110 орын ... Оның 70 ... курс ... 10 орын ... мен доктарантураға, 30 орын «орыс
тілі» мамандығы бойынша ... ... ... ... ... ... ... Федерациясының Қазақстандағы жылы аясында Ресей Білім
министрлігі ... ... 155 ... ... бөлді. Бұл квота
бойынша Қазақстан азаматтары Ресейдің орталық және ... ... ... , ... ... ... ғылыми мекемелер жүйесінде дәріс
ала алады. Оның ішінде 90 орын толық білім алуға, 15 орын аспирантура ... және 50 орын ... ... ... ... ... өтуге
берілді.
2003 жыл мамыр айында Астана қаласының Білім Департаменті ... және ... ... ... Мемлекеттік университетімен
орта білімді ақпараттандыру саласындағы ынтымақтастық жөніндегі келісімге
қол қойды. Осы ... ... ... ... 2003 ... ... ... өткен ақпараттандыру технологиясы көрмесінде ... ... ... ... мектептеріне барып өздерінің оқу құралдарының
презентациясын жасады.
Ресейдің Қазақстандағы жылы толығымен оның ... ... ... ... ... ... жылы аясында қаңтардың 23-24
аралығында «ХХІ ... ... ... және жаһандану
үндеулері» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция болып өтті.
Аталмыш алқалы ... ... ... ... Білім және Ғылым
министрлігі, сонымен қатар Мәскеу қаласындағы Қазіргі ... ... мен ... ... ... ... болды.
Конференцияның негізгі мақсаты жаһандану мәселелерін ... ... оның ... ... мен ... ... ... болып табылады.
Ғарышты игеру саласына келетін болсақ, 2004 жылы қазақстандағы Ресей
жылының ашылу салтанатына арнайы ... ... ... ... Президенті
В.В.Путин мен Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев бірнеше келісімшарттарға
қол қойды [57]. ... өте зор ... бірі ... саласына қатысты.
Екі ел басшыларының келіссөзі барысында Байқоңыр ғарыш ... ... ... 2050 ... ... жалға берілетін болды. Қазақстан
Ресейден ғарыш айлағын пайдаланғаны үшін ... 115 ... АҚШ ... ... алып қана ... ... ... күшімен ғарыш
кешенін сақтап отыр. Қол қойылған құжат негізінде екі ел ... ... ... ... ... болады. Ол үшін отандық жастар Мәскеудегі
ғарыш институтында білім алады.Еліміздің өз ғарыш мамандары даярланады. Осы
салаға қатысты ... ... ... қоршаған ортаны ластайтын «Протон»
зымыранын экологияға зиянсыз ... ... ... ... қол ... ... ... игеруші мемлекет деп танылуы
үшін 1994 жылы қол ... ... ... ... ... ... пайдаланудың нормативті-құқықтық базасын
жетілдіру бойынша жұмыс ... 2009 жылы ... ... ... ... ... Үкіметі арасында “Байқоңыр” кешеніне келіп-кету және
“Байқоңыр” ғарыш айлағы қызметкерлеріне, Байқоңыр қаласының, ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі
келісімдерге, сонымен қатар Байқоңыр қаласының мәртебесі ... ... ... ... ... қол ... ғарыш айлағы орналасқан жерді сонау ХV ғасырда өмір ... ... ... философы, ақын әрі сазгер Қорқыт ... ... ... ... Сол ... бұл ерте ... ... керуен жолдары
өткен өңір. Сондықтан ғарышқа тұңғыш адамның дәл осы ... ұшуы ... емес деді ... ... мерейтойымен құттықтаған
сөзінде. Ол ғарыш қызметін ... ... екі ... арасындағы
қарым-қатынастардың жыл өткен сайын жаңа белестерге көтеріліп ... ... ... ... жылы 5 ... “Росатом” атом энергиясы жөніндегі Мемлекеттік
корпорация және АҚ “ҰАК “Қазатомпром” арасында Бірлескен мәлімдемеге ... ... ... ... ... ... ... және
интеграция жөнінде меморандумға қол қойылды.
2008 жылғы ... ... ... ... ... ... ... бойынша өзара бірлескен жұмыс ... және де ... ... ... зерттеу саласында үкіметаралық келісімдерге қол
қойылды.
Күткендегідей, бұл Қазақстанның жаңа ғылымды көп қажетсінетін өндірістің
дамуында қуатты түрткі ... және екі елге ... ... және ... ... ... іске асыруға мүмкіндік
береді.
Қазақстан Президентінің 2005 ... ... ... «ХХІ ... ... беру мен кәсіптік даярлау» бөлімінде былай делінген: «ХХІ
ғасырда білімін дамыта ... ... ... ... ... Біздің
болашақтың жоғары технологиялық және ғылыми қамтымды ... ... ... ... ... Осы заманғы білім беру жүйесінсіз әрі
алысты ... кең ... ... білетін осы заманғы басқарушыларсыз біз
инновациялық экономика құра ... ... ... ... және ... ... ... дамытуға
бағытталған тиісті шаралар қолдануымыз қажет.
Қазақстан ЖОО-ның міндеті - әлемдік стандарттар деңгейінде білім беру.
Ал жетекші оқу ... ... ... ... ... тиіс. Олар мұны
істеуге міндетті. Біз ... ... ... ... ... нақтылы
кепілдік беруіміз қажет.
2006 жылы 3 ақпанда Мәскеуде Қазақстанның елшілігінде жексенбілік қазақ
мектебінің презентация өтті. «Москоммерцбанк», «Құс Жолы» қорының ... ... ... ... ... ... астанасында тұратын қазақ
балаларына өз есігін ашты. Балаларға қазақ этномәдени тәрбие компонентімен
үйірме ұйымдастырылды.
2006 жылдың 16 ... ... ... ... ... ақыны Жамбыл Жабаевтің «Мудрость веков» шығармалар жинағын
шығарды. Кезінде Михаил ... ... ... ... Симонов, Павел
Тычин сияқты танымал әдебиетшлір Ж.Жабаевтің шығармаларын патриотизм және
жас ұрпақты тәрбиелеудің мектебі деп ... ... жылы 12 ... ... ... Ұлттық академиялық кітапханасы
мен М.В. Ламоносов атындағы ... ... ... ... арасында ынтымақтастық жөнінде келісімшартқа ... ... ... ... ... бас ... ... айтуынша бұл ынтымақтастық қазіргі ақпараттық қоғамды
қалыптастыруға өз үлесін тигізеді. Келісімшарттың басты мақсаты – ҚР ... ... мен ... ... ... мемлекеттік
университетінің қазақстандық филиалы арасында мәдениет,ғылым және білім
салаларында тығыз қатынас ... жылы 4 ... ... қазақ жазушысы М.Шолохов атындағы
халықаралық премияның лауреаты Сабит ... ... ... ... болып сайланды. Құпия дауыс беру бір апта бұрын Мәскеуде болып
өтті.
Ресей жазушыларының ... ... ... академик болып сайлануы оның
талантын ғана мойындатып қоймай, қазіргі қазақ әдебиетінің ... ... ... ... ... ... бірі - ... болып табылады. Экономикалық мәселелердің күрделілігі мен
байсалдығына ... ... ... де ... мән ... ... адамдардың санасы мен адамгершілігіне қалқы келтіретін әсер
болмау керек [13,249 бет].
2010 жылы желтоқсанда Тверь облысының Ржев қаласында 100 және 101 ... ... ... арналған ескерткіш ашылды және “Жеңіс поездын”
ұйымдастыру орын алды. Сонымен қатар, Бауыржан ... ... № 229 ... ... ... № 891 орта мектептерін жаңа оқу-техникалық
жабдықтармен қамтамасыз ету аяқталды. Мәскеу ... ... ... бір ... ... деп атау келісілді. Қазақ
мемлекеттігінің қалыптасуында тарихи маңызға ие ескерткіштерді ... ... ... ... ... ... Алаш ... 1917-1920 жылдардағы
отырыстары, Бірінші және екінші Жалпы қазақтық съездері өткен, 1913-1918
жылдары “Қазақ” ... ... ... және оның бас ... Байтұрсынов тұрған үйлерде мемориалды тақтайшалар қойылды [19].
Екі жақты білім-ғылым саласындағы ... ... ... ... ретінде екі елде ғалымдары мен жас ... қол ... ... отыр. Екі жақты ғалымдардың сыйлыққа ие
болуы, ал оқушыларының ... ... осы ... одан ... ... күш бола ... 2007 жылы 15 қарашада Қазақстанның Ресейдегі Елшілігінде Орталық
Азиялық географиялық қоғамы II дәрежелі «Полярная звезда» атты медалін РФ
Көлік және ... ... ... және өзен ... бөлімінің
басшысы В. Ошаковқа және оның орынбасары В. Пашинге тапсырды. Бұл тұлғалар
бірінші қазақстандық ... ... ... ұйымдастыруға
үлкен қолдау көрсеткен. Бұл экспедицияда «Шоқан Уәлиханов» аты берілген
яхтасы саяхатқа аттанған болатын. Бұл ... ... ... ... оның ... ... және ... потенциялын паш ету
болып табылады. Экспедиция Ақтау теңіз айлағынан шығып, оларға Волгадан,
Волго-Дондық каналынан, ... Қара ... ... ... ... ... мұхитынан асу тапсырылған. Бұл экспедиция 32
мемлекеттің шекарасынан асып, бір жылға ... Ал ... ... ... «Полярная Звезда» медалі мемлекеттер арасындағы
қауымдастықтағы географиялық ... ... үлес ... ... ... 2011 жылы 17 ... ... Қазақстанның Ресейдегі елшісі Зауытбек
Тұрысбеков Халықаралық заңгерлер одағының Реттеу кеңесінің жиналысында
Андрей Требковты II дәрежелі ... ... ... ... ... ... қалыстасуы мәселелері, азаматтарды құқықтық
тәрбиелеудің тәжірибесі мен теориясының ... ... ... және ... ерен ... үшін құрметке ие болды.
Танымал қазақстандық ғалым, Семей қаласындағы Мемлекеттік педагогикалық
институттың проректоры, биология ғылымдарының ... ... ... ... ... ... Владимир Путиннің жарлығымен Пушкин
Медалімен марапатталды. Бұл марапат оның орыс тілін тарату мен ... ... ... ... ... үлесі үшін және ұлттар мен халықтардың
мәдени жақындасуы мен тереңлеуіндегі еңбегі үшін берілген.
Екі ел ... ... ... ... ... ... ашқан жаңалықтары мен алмасуы орнықты жайт. Қазақстандық
жазушлырдың еңбектері Ресейде үлкен қызығушылыққа болып ... 2008 жылы 14 ... ... ... мен публицист Рой
Медведевтің «Нұрсұлтан Назарбаевтің Казахстанский прорыв и Евразийский
проект» атты кітабының ... ... ... Бұл ... ішкі ... ... қалыптасуы мен динамикасының қазақстандық моделі ... даму ... ... ... ... ... іс-
әрекеттір қарастырылады. Автор ... КСРО ... ... тез ... және ... ... және ТМД ғана емес ... еуропа
елдерімен салыстырғандағы нәтижелерінің айрықша екенін атап ... 2010 жылы 14 ... ... Г. ... ... ... «Сары-
Арқа» атты кітабы жарық көрді. Бұл ... ... мен ... ... достастығы туралы болды. Астрахандық жазушы, Ресейдің ... ... ... ... ... ... «Жолдасты» атты
Астрахандағы қазақ қоғамының 20 ... ... ... [59].
2010 жылы 19 қазанда Астанадағы Ресейлік ғылым және мәдениет орталығында
РФ кітаптарының көрмесі өткен. Бұл көрме ... ... ... ... Министрлігімен федералдық «Орыс тілі» бағдарламасының шеңберінде
ұйымдастырылды. Көрмеге шығарылған кітаптар орыс тілі мен ... ... ... мен ... ... болуы мақсатына бағытталған. Стендік
экспозиция 350 дана кітаптан тұрды және оның бір ... орыс ... ... немесе оқытатын азаматтарға арналған ... ... ... мен ... ... Одан ... ... көрмеге ғылыми, балалар және әдеби кітаптарды алып келген. Осы
көрме үшін арнайы Ресейдің ... ... ... орыс ... ... ... мамандары мен ірі ... ... ... ... ... «АСТ-ПРЕСС», «Эксмо» және басқаларының
өкілдері ... ... ... айтуынша, осындай көрмелер мен
семинарлар орыс тіліне ... ... екі ... ... ... ... тигізеді [60].
Қорыта айтқанда, екі ел арасындағы білім және ғылым ... ... ... және оның кең етек ... ... ... да, бұл мәдени байланыстың берік тірегіне айналғандығы
анық. Сондай-ақ өнер саласы да екі ел ... ... ... ... қосуда.
1.3 Қазақстан мен Ресей арасындағы өнер саласындағы ... ... ... ... ... көркемдік
дәстүрлі әдебиет, көркем өнердің ... ... ... ... ұлтаралық мәдениеттің өзара сабақтастығы ешқашан да олардың
ұлттық негізіне нұқсан ... ... ... ұлттық нақыштық жан-жақты
көрінуіне жағдай жасайды.
Өнердің бірден-бір түрі әдебиет болып ... ... ... ... мәдениеттің феномені ретінде басқа мәдени
құрылымдардан едәуір ерекшеленеді. Сурет өнері де, архитектура да, ән ... да ... ... ... ... орын ала ... ... сияқты
мәдени кеңістікті толықтыра алмайды [61].
2000 жыл ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ... ... ... ... мен ... өрлеуі үшін Мәдениетті қолдау жылы ... ... ... ... ... ... зерттеу, сақтау, қолдау және республикалық, жергілікті
жобаларды қаржыландыруды қамтамасыз ету қазақстандық ... ... шет ... ... ... көтерді.
Мәдениетті қолдау жылы шеңберінде Қазақстанның Ресейдегі елшілігі «Назир
Тюрякулов – полпред СССР в ... ... ... атты ... ... Бұл жинаққа бірінші рет көрнекті ... ... ... ... ... ... және зерттеуші ... ... ... мен қызметтеріне байланысты Ресей
Федерациясы сыртқы саясат мұрағатының құжатматериалдары ... ... ... ... ... ... жалғасын табуына 2000 жылы
Қазақстанға арналып шығарылған «Юность» журналы. Басылымның авторлары жас
та болса ... ... ... ... ... ... ... қайраткерлері болды. Бірге жасаған жобаға сәйкес ең ... ... ... ... ... әдебиетімен танысуға мүмкіндік
алды. ҚР ... ... ... берген сұхбатында «Теңдесі жоқ
құндылық – мәдениет және рухани байлық ұлттың ... ... ... ... ... қандай жағдайда да қала береді», - деді [62].
«Юность» журналының бас редакторы В.Липатов кіріспе ... ... ... ... ... ... сол қасиеті жоғалмай, керісінше
жаңғырып жатқаны қуантады. ... ... және ... ... ... мен Ресейді жаңа сатыда, тәуелсіз мемлекеттер
дәрежесіне көтеруде. ... ... ... орыс ... ... ... ... саны өте көп. Бұрыннан келе жатқан және ... ... ... мен ... ... ... ... мәдени, рухани даму
үрдісінің негізін қалап отыр» [62,5 бет].
Қазақстан Республикасының 10 жылдығы аясында 2001 жылы ... ... ... Бағаналы залында «Наурыз тойы» тойланды. Мереке
қонақтары Мәскеуде ... ... ... ... ... ... құттықтауында: «Біздің отандастарымыз Қазақстанды, біздің
ізгі дәстүрлерімізді ... ... ... ... ... бағыттарын жоғары бағалайды, сіздердің жетістіктеріңізді
ұмытпай есте ... ...... ... ... ... және кез келген уақытта құрметпен қарсы алады»,- деді.
Үлкен мерекелік концертте Қарағанды облысының Тәттімбет атындағы қазақ
ұлттық аспаптар академиялық оркестрі және ... ... ... өз ... ... ... елшілігінде «Қазақстандықтар Мәскеуді қорғады» атты
Мәскеу түбіндегі шайқасқа , Ұлы Отан соғысына 60 жыл ... ... ... ... Мұнда Мәскеуді қорғаған қазақстандықтардың
ерліктері туралы, Ұлы Отан соғысындағы Мәскеу ... ... ... ... ... ... мұрағат құжаттары, өлеңдер
мен соғыс жылдарындағы баспасөз беттерінен мақалалар енгізілді. ... ... ... Ж.Жабаевтың, Б.Момышұлының,
Х.Ерғалиевтің, Д.Снегиннің, Ә.Нұршайықовтың, Т.Ахтановтың шығармалары [63].
Қазақстанда ұлы орыс ақыны А.С.Пушкиннің 200 ... ... ... ... ... ... конференциялар, концерттер,
қойылымдар, көрмелер өтті. Сол жылы Алматы қаласының орталығында ... ... ... ... ... жылдың ақпан-наурыз айларында Алматыда А.С.Пушкиннің 200 ... ... V ... ... өнер ... ... ... Қазақ академиялық опера және балет театрында ... ... ... «Дон ... және ... қойылымдары қойылды.
Бұл қойылымдарда қазақстандық әртістермен ... ... ... ... ... ... Е.Керн, В.Букин және т.б. ... ... ... көпшілік ресейлік орындаушылар П.И.Чайковский
атындағы Халықаралық конкурстың лауреаты Н.Саченко ... ... ... ... ... мемлекеттік симфониялық
оркестрдің концертін тыңдауға мүмкіндік алды. Фестиваль ... ... ... ... ... әлемге әйгілі
бағдарламаларымен танысты.
Абай мен Пушкин – қазақ және орыс ... ... ... ... ... Абай қазақ тіліне алғаш аударған ғаламат
туындылары қазақ ... орыс ... ... жол ашты.
Ұлы орыс ақынының ... ... ... мен ... мен мектептер аталған. Оның шығармашылығы – ... ... орта ... ... ... түрде енгізілген.
Қазақстанның жаңа елордасы – Астанада ашылған ... ... ... ескерткіші болды.
Қазақ сахарасында орыс мәдениетін таратудағы Абайдың ... ... ... халқының ұлы ақыны әрі ұлы ағартушысы орыс тілін үйренуді,
ол әлемге ... ... ... орыс ... мен ... ... кілт ... бұл кілтке ие болғандар басқа нәрселерге оңай қол
жеткізетінін елбасымыз айтқан болатын.
Бұдан ... ... ... ... орыс ... еркін
меңгергені, орыс тілінде мерзімді басылымдар ... ... ... орыс ... ... тарататыны, барлық жоғары оқу орындарында оқытудың
орыс тілінде де жүргізілетіні, бұл тіл ... ... ... ... пән ... ... Орыс ... мен орыс тіліне осындай
қамқорлық ... ... бір де бір ... жоқ ... нық ... ... [64], деді Нұрсұлтан Назарбаев РФ Федералдық ... ... ... ... орыс ... даму үшін ... ... база
сақталғанын атап өту қажет. Бұл үшін ... ... ... Мемлекеттік
Академиялық драма театрын, Островский атындағы Қарағанды драма театрын,
Достоевский ... ... ... ... атап ... ... ... бүкіл бұрынғы кеңестік кеңістікке танымал театрлар.
2001 жылы маусым айында Ресей Федерациясының ҚРмәдениет ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік академиялық ансамблі және ... ... ... Көрермендер Ресейдің Мемлекеттік академиялық Үлкен
театрының қойылымдарын тамашалады. Астана, ... ... ... Петропавловск, Ақтөбе, Атырау қалаларында «Мәскеу ... ... ... ... ... және ... Астрахань облыстарының музыкалық ұжымдарының концерттері, ... ... ... ... қойылды.
2001 жылы қазанда Мәскеуде Алматы өнер ... ... ... ... ... ... Үлкен театрында Алматының жетекші
әншілері концерт қойды.
Астанада арнайы ресейлік делегацияны бастап келген РФ Мәдениет министрі
М.Швыдкой және ҚР ... ... ... ... ... ... жоғары бағалап, екі мемлекеттегі халықтар арасындағы достықтың
дәстүрлі жоғары дәрежеге ... үшін ... ... ... ... әрекеттестіктегі көп жоспарлы үрдістерге ықпал етуі керек деп
атап айтты.
2002 жылы мамырда Мәскеуде ... ... ... ... Бұл ... тамыры тереңнен бастау алатын, берік ... ... ... ... ... ... залында Қазақстанның өнер
қайраткерлері гала-концерт берді. К.Қуанышбаев атындағы ... ... ... ... Көрпеш – Баян Сұлу» қойылымын қойды [65].
Өнер қайраткерлері Үкіметтің мәдениет саласын дамытудағы ... ... ... ... ... қосуда. Біздің еліміздің тарихи даму
барысы ұлтымыздың экономикалық, әлеуметтік ... ... ... ... ... мен ... басшыларының жетекшілігімен ... өнер ... ... ... өте тығыз
дамуда.
Ресми түрде жарияланған «Қазақстанның Ресейдегі Жылы» 2003 жылы ақпанда
Мәскеудегі Үлкен театрда ... ... ... ... ... ... ... Көрермендер классикалық балет, операдан
үзінділер, қазақ халқының ұлттық билерін, вокалдық номерлерді тамашалады.
Бұл ... ... тілі ... ... ... ... ... дерек көздеріне сүйенсек, Қазақстанның Ресейдегі ... ... ... ... ... ... екен. Осының өзі-
ақ аталған жылдың екі ел халықтарының бұрынғыдан гөрі ... ... ... ... ... Ресей жылы – достықтың ізгі ... ... ... тағы бір іс-шара Санкт-Петербург қаласының ... ... ... өз ... ... ... пен Алматының
мәртебесінде де, мәнерінде де ұқсастық бар. Екеуі де өз ... ... ... ... ... бесігі саналатын қалалар.
Ресейдің Қазақстандағы Жылдары Іс шара өткізу аясында барлық ұлттық-
мәдени орталықтардың қатысуымен ... ... ... дәстүрлі
фестиваль болып өтті, бұл дәстүрлі фестивальге көрші Ресей Федерациясы
облыстарының концерттік ұжымдары қатысты.
Батыс ... ... Орал ... ... түрде Ресей Федерациясының
Саратов, Самара, Орынбор, Волгоград, Астрахан облысынан алыстан келген 5
делегациясын ... ... ... ... ... өнер ... аймақтық көрмелер көрсетілді.
А.Н.Островский пьесасы бойынша "Доходное место" спектакль ... ... Орал ... ... ... ... Саратов
делегациясы ұлттық – мәдени орталықтарға келді, мұнда қонақтарды ... және ... ... етті.
Батыс Қазақстан облысы халықтары Кіші Ассмблеясы және Саратов ... ... ... ... ұйымдары – Ресей халықтары Ассамблеясы
арасында достық ... ... ... қол ... Қазақстандағы жылдары және мәдени шаралар өткізу аясында жаздың
ортасында 8-ші тарихи – мәдени ... ... "По ... Орал ... жанында өткізілді.
Татарстан Мәдениет Министрлігі қолдауымен Орал қаласында татар
мәдениетінің ... ... ... негізін қалау туралы мәселе
көтерілді, ... шағы мен ... ... осы Орал ... ... ... жылы 6 ... қалалық мәдени және демалу саябағында, татар мәдени
орталығы төрағасы С.В.Тенишовтың ... ... ... ... ... ... ... мынандай театрландырылған мерекелік
концерт, татар ұлттық еркін күресі, столбының үстімен жүріп өту, ең ... әні ... ... ... жылы 24-26 ... ... Орал қаласында екі үлкен "Шалкарский
этнополитический форум" атты ... ... ... ... ... Осы ... аясында халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция
"Қазақстан - Ресей: жағдай, мәселе және ... ... ... ... ... ... ... мәселесі: өткені, бүгінгі күні, болашағы "
туралы болып өтті.
2004 жыл басында ... ... ... ... ... ... ... жылпыұлттық сыйлығы төртінші рет ... ... ... ... Жеті сала ... ... ... сыйлығы үш дәрежеден тұрады. Олар «Жаңа есім», «Қосқан үлесі
үшін», «Платиналы Тарлан». ... ... ... ... ... Марийнск театрының қоюшы режиссеры Еркін Ғабитов жеңіп
алды [67].
2004 ... 4-7 ... ... ... ... ... күндері болып өтті. Санкт-Петербургтың Алматыдағы күндері қазақтың
мемлекеттік Абай ... ... және ... ... ... гала ... ... өнердің бар қаймағы жиналған Мариинский театрының балет
солистерін асыға күткен алматылықтар хас шеберлердің орындаушылық деңгейіне
тәнті болды. Бұл ... ... ... ... Республика сарайында да
жалғасып жатты. «ХХІ ғасыр әндері» деген атпен өткен ... ... ... әнші И.Кернелюу, С.Захаров,С.Рогожиндердің талантымен
өрілді. Концерті жастардың сүйікті топтарының бірі ... ... ... мен қала ... ... ... ... орыстың дәстүрлі музыка аспаптарының үнін бар
ықыластарымен ... ... ... ұлы ... ... 205 ... толуын атап
өтті. А.С.Пушкиннің ескерткіші жанында оның шығармаларын жоғары бағалайтын
студенттер және ... ... ... ... ... Онда
А.С.Пушкиннің керемет шығармалары оқылды.
Осы іс шараға себепкер ... ... ... ... Бірлестігі және
М.Өтемісов атындағы Мемлекеттік университет өкілдері шықты.
2006 жылы 15 желтоқсанда Мәскеуде ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... сарайында Қазақстан Республикасының
тәуелсіздік күніне орай салтанатты кеш ... ... ... ... ... ірі ... ... ректорлары, қазақ диаспорасы мен
стунденттіктің өкілдері, танымал ... ... өнер ... алдыңғы қатарлы БАҚ өкілдері,сондай-ақ қазақстандық ... ... ... ... ... Бұл ... ... және ресейлік әртістер өнер көрсетті: «Дос-Мұқасан», «А-
Студио», ... ... ... ... ... «Сценакардия»
топтары және т.б. [68].
2007 жылы 15 ақпанда Мәскеуде ... ... ... Қ.Тоқаев
Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институтының ... ... ... ... ... ... Қ.Тоқаев: «ҚР Президенті
Н.Ә.Назарбаевтың Жарлығына сәйкес А.Торкунов Қазақстан мен Ресей арасындағы
ынтымақтастық пен достықты ... ... үшін бұл ... ... өтті. Сонымен қатар, 2008 жылы 13 мамырда ... ... және ... ... ... ... ... КСРО халық әртісі,
қоғам қайраткері И.Кабзонға тапсырды. Оның айтуынша ҚР ... ... ... марапатпен И.Кабзонды «мемлекет алдындағы
еңбегі үшін, белсенді қоғамдық қызметі және де екі ... ... ... ... ... ... үшін лайықты деп белгіледі.
Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасы 2010 жылғы 23 ... ... ... ... қаласы, Ресей) Қазақстан
Республикасының «Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасы ... ... ... өткізді.
Қазақстан Республикасы Ұлттық кітапханасының Бас директоры О.Исахов
«Мәдени мұра» мемлекеттік ... ... ... ... кітаптардың
көрмесін Ресей Ұлттық кітапханасының оқырмандарына және Санкт-Петербург
қаласында 2010 жылы 21-23 ... ... ... ... ... ... ... таныстырды. Кітаптар топтамасы (262
дана) «Ресей Ұлттық кітапханасының қорларындағы Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... шарт аясында
Қазақстан үшін тарихи-мәдени құндылығы бар 276 ... ... ... ... ... ... ... жүздеген жылдар бойы халық жадынан өшпей сақталып келген ... аса бай ауыз ... ... 100 ... ... ... ... мұрасының жинағы қойылды.
Қазақстан тарихына қатысты «История Казахстана в русских источниках»,
«История Казахстана в ... ... ... ... ... источниках», «Қазақстан тарихы моңғол деректемелерінде» және басқа
да басылымдар кең ... ... ... ... ... ... ... «Қазақ халқының дәстүрлері мен әдет-
ғұрыптары» және ... да ... ... ... шара ... ... ... ұлттық мәдениетін, рухани дамуы мен
білім көкжиегін, ... ... ... тиімді пайдалау саласындағы
жетістіктерін көпшілікке таныстыруды көздейді.
Кітаптар Ресей Ұлттық кітапханасына Қазақстан ... ... ... Бас ... Ж.Кеншимовтың жәрдемдесуімен жеткізілді.
Халықаралық ғылыми-теориялық конференция Қазақстан Республикасы Мәдениет
және Ақпарат министрлігі, Мәдени ... және ... ... ... ... ... ... қоғамдық форумының қолдауымен жүзеге
асып отыр. Аталған шараға қоғам қайраткері, белгілі ... ... ... саясат және өнертану институтының директоры ... ... ... ... ... ... Сметанюк, «Өркениеттер диалогы»
қоғамдық форумының атқарушы директоры Владимир Куликов қатысты. Белгілі
қоғам қайраткері Мұрат Әуезов ... ... ... ... ... ... диалог өткізудің маңызына ерекше ... ... ... ... ... ... та Қазақстан тарапынан шығып жатқан
өркениеттер мен ... ... ... ... ... ... ... үндестіктің мәні зор. Біз 1991 жылды есте қатты
сақтап ... дәл сол ... ... Президенті бұрынғы кеңестік
кеңістіктегі толқуларға толы қиын ... ... ... бірі ... Біз ТМД елдерін құру ... ... ... Бұл шын ... сол ... жарқ етіп ... үлкен бастама еді. Біз
бүгінде Қазақстан территориясында жүзеге асып жатқан оңтайлы ... ... – деп ... ... және өнертану институтының директоры Ерлан ... ... ... қазақ мәдениетінің қорына байланысты: «Бүгінде қазақ
мәдени жәдігерлерінің 60 ... ... ... ... ... Оларды Қазақстанға, жергілікті ... ... ... өзін ... те, ... ғылыми тұрғыдан түсініктеме беріп,
қазақ, орыс, ағылшын тілінде еңбектер шығарудың маңызы зор. Мұның ... ... ... ... ... жолы ... ... жобаларды біз Ресейдің мұражайларымен бірлесіп қолға алып ... деп ... жылы ... мәдениет орталығында Ресейдің “Орыс әлемі”
қорының “Н.В.Гоголь. Души России ... атты ... ... ... ... Оған ... ... Жолдасбеков, Ресейдің
Қазақстандағы Төтенше және өкілетті елшісі ... ... ... әлем ... ... директоры Т. Феоктисова
және Ресей мәдени орталығынан арнайы қонақтар ... әлем ... ... ... ... екі ел
арасындағы мәдени-ғылыми байланыстарды арттыру және ... ... ... ... ... ... ... берілген Гогольдің
өмірі мен шығармашылығы туралы кіріспеден басталып, әрбір шығармасын толық
ашып көрсетуге арналған аса бай ... ... сыни ... ... ... еңбектері, ресейлік және шетелдік авторлардың
Гоголь туралы пікірлері бар. Сондай-ақ, ұйымдастырушылар аталған ... оның ... мен ... ... ... ... туындылары арқылы да ашып көрсетуге тырысқан. “Иванов және
Щедрин”, “Крамской мен Шишкин”, ... пен ... ... мен ... ... ... тұтас сурет галереясын құрайды. Қазақстан мен
Ресей арасындағы келісім бойынша көршілеріміз ПМО-да Гогольдің ... Осы ... 2 млн. ... ... жылы ақпанда Ресейдегі Қазақстан Елшілігінде Кеңес Одағының Батыры,
жазушы Бауыржан ... ... ... ... ... ... ... Батырдың 100 жылдық мерейтойына «Бауыржантану»
ғылыми-зерттеу орталығы және «Ескерткіш ... ... емес ... ... ... ... дайындалған. Мұнда бұрын соңды
жарық көрмеген мәскеулік ... ... ... ... оның ... суреттері және полктес болған достарының еске
алулары жинақталған. Презентацияда ҚР-ның ... ... және ... ... Тұрысбеков бұл кітапты Бауыржан Момышұлының рухани
мұрасының алтын қорына енеді деп мәлімдеді ... ... ... ... бірі 2010 жылы ... ... (Мәскеу әкімшілік округі) мәдени үйінде алдағы Ұлы Жеңістің 65
жылдық мерейтойы және Наурыз мейрамына орай ... ... ... мемлекеттік университетінің фольклорлық ұжымының концерті болып
өтті. Зеленоградта бұл концерттің өтуі ... емес еді. Осы ... ... орта ... ... №229 ... ... Одағының Батыры
Б.Момышұлының аты берілетіндігі жайлы ... ... ... ... ... орналасқан, Қазақстанда құрылған И.В.Панфилов
басқарған 316-дивизияның Мәскеуді қорғауда қанды шайқас болған, жер ... ... ... ескі ... ... бірге Бауыржан Момышұлы мектебін қазіргі заманғы компьютерлік
техникамен ... ... ... ... ... ... ... Одағының Батыры, еліміздің қаһарман қыздарының бірі ... ... ... ... өзі ... екі ... ... түсуіне, үздіксіз ақпарат алмасуына, жасөспірім
ресейліктер мен ... ... және ... ... мен ... іс-қимылын қалыптастыруға ықпал ететіні даусыз.
Екі мемлекет арасындағы мәдени ынтымақтастықты дамыту мақсатында Омбы
ғалымдары Шоқан ... ... ... құру ісін ... ... ... ұлы ғалымның мұраларын зерттеп, Ресей мен ... ... ... одан әрі ... ... еңбек ететін
болады. «Шоқанға жол» атты қоғамдық қордың ... ... ... – бұл құрылымға таудай үміт артып отыр. «Болашақ» атты қазақ тілін
насихаттау орталығының жетекшісі Сара ... ... ... ... ғана ... ... ... басқа ұлттың өкілдері де қазақ тілін
меңгеруге үлкен ынта танытып отыр. Бұл ретте, ... даму ... ... ... Шоқанның ғылыми мұрасы, тілді ... де зор ... ... үміт бар.
«Достастық Жұлдыздары» Премиясы 2009 жылы мамыр айында құрылған. Ол ... ... және ... ... және өнер және гуманитарлық салаға қосқан
ірі еңбек үшін 9 лауреатқа беріледі.
2010 жылы 9 ... ... ТМД ... ... қоры
гуманитарлық ынтымақтастық бойынша «Бөбек» Ұлттық ғылыми-тәжірибелік және
сауықтыру орталығының Президенті Сара Назарбаеваға ... ... ... үшін және ана мен ... қорғау, жалпы гуманитарлық саладағы
еңбегі үшін «Достастық Жұлдыздары» Премиясы тапсырылды.
Қазақстандық скрипкашы А.Мұсақожаева, Ресей ... ... ... ... ... ... ... марапаттау туралы 2010 жылдың 4 қазанындағы жарлығына сәйкес,
Ресей Федерациясымен мәдени байланыстарды ... шет ... ... танытуға және сақтауға қосқан зор үлесі үшін марапатталды.
Орденді табыс еткен М.Бочарников А.Мұсақожаеваның Қазақстан мен ... ... ... ... жүрген үлесін, үлкен еңбегін атап өтті: ... ... ... тапсырмасын үлкен құрметпен орындай отырып,
бұл жоғары мемлекеттік награданы Айман Мұсақожаеваға табыс етемін», – ... ... ... ... ... алғысын білдіріп: «Бұл тек
менің ғана емес, мен арқылы барлық қазақстандық ... ... ... деп
білемін», – деп атап өтті.
А.Мұсақожаева П.Чайковский атындағы ... ... ... ... ... оның ... ... Сондай-ақ,
П.Чайковский атындағы байқаулардың лауреаттары халықаралық қауымдастықтың
мүшесі, В.Ямпольский, Д.Ойстрах және ... ... ... және
халықаралық байқаулардың қазылар алқасының тұрақты мүшесі. 1998 жылы
Астанада ... ... ... ... ... 2010 жылдан бастап
Қазақ ұлттық өнер университетінің бүгінгі күнге дейінгі ректоры.
Айта кетейік, скрипкашылар арасында Достық Ордені ... ... ... ... болатын. Ал Қазақстанның мәдениет ... бұл ... ... ... ... ... және ... Ресейдің атақты дирижері Фуат Мансұров ие болған еді [69].
Осы ... ... ... ... ... ... ... және оның жетекшілігіндегі «Солистер академиясы» (дирижері
Абзал Мұхитдинов) оркестрі ... ... ... ... Астор Пьяцолланың «Портенас» жыл мезгілдері шығармалары
орындалды.
Жалпы айтқанда, өнер саласы ... ... ... зор үлес
қосуда, өнер жұлдыздары ешқандай саяси шекарамен ... ... ... ... ... түсуде. Екі ел арасындағы ынтымақтастық
бұдан да тығыз арнада дами ... ... ... қосары әлі де
шексіз. Мәдени байланыстың болашағы зор деп ойлаймыз.
ІІ ТАРАУ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ ҚАЗАҚСТАН МЕН РЕСЕЙДІҢ МӘДЕНИ ... ... ... ... ...... мәдени
байланыстарының дамуы
Интеграция – бұл біздің азаматтарымыздың өмір сүру деңгейін ... Және де ... ... оның ... ... құра ... жақсы өмір сүрудің негізін саламыз. Кеңестік империя ыдыраған
алғашқы күннен ... ... ... ... ... ... шығарып келе жатқан интеграциялану идеясына балама жоқ
екендігін уақыттың өзі ... ... мен ... ... ... ... ... аса
ірі мемлекеттер ретінде Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығында шешуші ... ... ... да олардың арасындағы қатынастар қалай дамыса,
көп ретте ТМД-ның тағдыры да солай қалыптасатыны шындық.
Жаңа ғасырдың бастауына ... ... ... ... ... ... ... болды - ел жайлаған кең байтақ іргелес кеңістіктермен
байланысқан, сөйте тұра ... мен ... ... ... екі
мемлекет сан ғасырлар бойы тату көршіліктің бай тәжірибесін ... де олар ... ... пен өзара қарым-қатынастың жаңа тұрпатына,
нақты стратегиялық әріптестік пен мәңгі достыққа шын ниетпен, ерікті түрде
ұмтылу арқылы ғана ... ... ... ... ... ... ... бен халықтарымыздың бір-біріне деген қадірі ... ... мен ... қазақстандықтар мен ресейліктердің
мүдделеріне толық сай келеді, өйткені олар, бұрынғысынша, екі ... ... ... ... ... және ... мен ... бұлтармастығының кепілі болып қала береді.
Қазақстан мен Ресей өркениет тұрғысынан да ... ... ... ауқымдағы мүдделеріміз ортақ. Қазіргі қарқын алып бара жатқан
ғаламдасу, ... ... ... мен ... саяси ықпалдастық,
мәдениеттер мен өркениеттердің сіңісуі жағдайында біздің одан әрі ... және ... ... ... ... ... ... Бұл біздің мемлекеттеріміздің қарқынды ... ... ... ... ... ... камтамасыз етеді.
1994 жылы 28 наурызда "Кірігу мен экономикалық ынтымақтастықты одан әрі
терендету туралы" шартқа қол ... 1996 ... 26 ... ... Ресей Федерациясы, Қырғыз Республикасы және ... ... ... және ... ... ... туралы Шартқа қол қойылды [10].
2002 жылғы 1 наурызда Алматыда ... ... ... ... ... мәлімдемесі қабылданды. Онда табиғи газ өндіру
мен тасымалдау саласындағы кең ауқымды ... ... ... ... біздің елдеріміздің өзара байланысының ғана емес, сонымен ... ... ... мен ... ... ... ... бірлескен 1100 кәсіпорын тіркелген. Еліміздің экономикалық өсу
жағдайында мәшине жасау, түсті ... ... ... құрал
жабдықтар, ауылшаруашылығы, шикізат, құрылыс ... ... ... ... алып ... ... кездесулерде интеграциялық процесстерге кең серпін беру
мәселесі де жан-жақты талқыланып, бұл тұрғыда Қазақстан бұрынғы ... ... ... ... ... рөл ... келе ... да
атап көрсетті.
ТМД шеңберінде Қазақстан мен Ресей қарым-қатынастары мәдени салада да
дамып келеді, мәселен, 2009 жылы ... ... ... ... ... ... ... кеңесі мен Достастық
елдерінің Гуманитарлық ... ... ... ... ... ... ... Жиынға ҚР Білім және ғылым ... ... ... ... ... ... Жансейіт Түймебаев пен РФ Президентінің көмекшісі, Гуманитарлық
ынтымақтастық жөніндегі кеңес төрайымы ... ... ... етті.
Басқосуда ТМД шеңберіндегі гуманитарлық ынтымақтастық саласының 2009-2010
жылдарға арналған басым бағыттары ... ... ... ... ... тереңдете түсу үшін бірқатар өзекті мәселелер
бойынша шешімдер қабылданды. Сонымен бірге, жиын барысында аталған ұйымның
стратегиялық даму ... ... ... ... да сөз ... ... ТМД мемлекеттері арасында биылғы 2009 жылдың Жастар жылы ретінде
жариялануына орай ... ... ... ... жайы
қарастырылды. Шара барысында ТМД мемлекеттері арасында 2010 жылды Ғылым ... жылы деп ... ... ... жобасы, Ұлы Отан
соғысындағы Жеңістің 65 жылдығын мерекелеу шаралары ... сөз ... ... жылы ... ... Астанада 500-ге тарта ТМД елдері мұғалімдерінің
басын қосқан I құрылтай ... ... ... ... ... ... Білім және ғылым министрлігі. Жиынға қатысушаларды біріктірген
мәселелер - Тәуелсіздік алғаннан бергі тұста білім саласына қандай жаңа
технологиялар кіріктірілді, ғалымдар нендей ... қол ... ... қай
елдің ұстанымы заман талабына сай? Кейбір елдер білім саласындағы қол
жеткізген жетістіктерін көрмеге де қойды. Мұнда заманауи оқулық,
интерактивті ... ... ... бүгінде өндіріске қажет мамандардың
бірі - дәнекерлеуші, ұста, шеберлерді дайындауға қажет күрделі
технологиялар да көрсетілді. Съезд екі күнге созылды. Жиынға қатысушылар -
ұлттық ... ... ... ... ... ... жүйесіндегі
жеткен жетістіктер мен кемшіліктер хақында өзара ой бөлісті, пікір алысты.
Сондай-ақ Ресейдегі қандастарымыз үшін ... ... ашу ... ... ... ... ... тұратыны бәрімізге белгілі. Қазақ
диаспораларының ең көп шоғырланған жерлері – Омбы, Саратов, Астрахань
аймақтары. Мұндай шара ТМД ... ... ... ... байланысты
жандандыра түседі. Мұндай байланыс бізге қажет, себебі мұндай елдер
арасындағы қарым-қатынас мұғалімдер мен білім саласының ... ... ... жылы 30 ... «Достастық елдерінің мәдени астанасы» бағдарламасы
шеңберінде Ресей қаласы Ульяновск ресми түрде ТМД-ның мәдени астанасы деп
жарияланды. Бұл ... ... ТМД ... ... ... мен мәдени байланысты кеңейтуге бағытталған. Сондай-ақ ТМД-ның
жеке территориялары мен ... ... ... ... ... ТМД
статусын көтеру болып табылады. ТМД-ның атқарушы хатшысы ... ... ... ... ... ... ... жолдады. Құжатта бай
тарихи-мәдени мұрасы, мәдени өмірі мен мәдениет және өнер саласындағы
жетістіктері  бар ... ... ... ... ... атануға
құқылы деп аталып өтілген [71].
2008 жылы 26 қыркүйекте Алматыда ... ... ... ... мәдени ынтымақтастық жөніндегі кеңесінің ХХІІІ
отырысы болып өтті. ... 15 жыл ... ... ... басқосуына
Армения, Әзірбайжан, Беларусь, Қырғызстан, Ресей, Қазақстан, Тәжікстан,
Украина ... ... ... мен ТМД ... ... ... мемлекеттердің мәдени ынтымақтастығын дамыту мақсатында жұмыс
істеп жатқан Кеңес отырысын ҚР ... және ... ... ... ... ... Министрдің айтуынша, бүгінде бұл Кеңес осы мемлекеттердің
ортақ мәселелерін талқылауда және ... ... ... ... ... ... біздің елдеріміздің мәдениет саласын дамытуға көбірек мән
беріп және ұлттық мәдени саладағы табыстарымыз мемлекеттердің ... ... ... ... атап ... ... Жаһандану кезеңінде
мәдениетті дамыту мемлекеттердің тұрақты дамуында аса ... рөл ... ... де ... ... ... ... құндылықтарды
қорғаудың, руханилықты қалыптастыру мен көрсетудің ... ... ... және бола ... де. Дегенмен, мәдениет мемлекет пен қоғамды
бәсекелестікке құлшындыру мен қоғам ... ... ... де ... ... ... қауымдастық мәдениеттерді дамытудың маңызды кепілдігі
мәдениаралық үнқатысулар екендігін түсінді деген ойда болған ... ... ... мен ТМД ... ... ... байланыстар бұрынғыдан
белсендірек екендігін мәлімдеді. Оған осы ... те аз ... ... Тек
соңғы жылдардың өзінде Қазақстан тарапы көптеген мәдени шараларға – мәдени
күндерге, театр фестивальдары мен өнер ... ... ... мен ... ... ... қатысып,
еліміздің шығармашылық өкілдері, ғылыми интеллигенциясы қандай да бір
шараларға белсенді қатысуда.
Кеңеске мүше ... ... ... ... ... ... ... кітапханалар” жобасы, ТМД-
ға қатысушы мемлекеттердің ... және ... ... ... резолюциясы, білім туралы ұлттық заңнамалардағы мәдениет және
өнер саласына ... ... ... ... мәдениет саласындағы
заңнамаларды дамытудың келешегі, ТМД-ны одан әрі ... ... ... ... ... ... талқыланды. Күн тәртібіне
қойылған мәселелер қатарына Кеңеске мүше елдердің білім, мәдени және ғылыми
құндылықтар алмасуын ... ... ... жасау, біріккен
киноөндірісі мен кинематографиялық өнімдер прокатын дамыту да қарастырылды.
Тәуелсіз ... ... ... ... ... Президент
Нұрсұлтан Назарбаев бірнеше үлкен бастамалар көтерген ... Олар ... ... ... ... ... “Көлік одағы” және
Еуразиялық экономикалық қауымдастық шеңберінде ынтымақтастықты ... ... ... ... ... ... ... ТМД арасында өте баяу қарқынмен жүрді. Кеше ғана бәріміз бір
кеңістікте болсақ та, ... ... ... ... ... ТМД ... ... кездесуінде Қазақстан Президентінің
ұсынысы бойынша осы саладағы ынтымақтастықты арттыру жөнінде арнайы шешім
қабылданған болатын. ... ... ... ... ... ... мен елдер арасындағы мәдени, рухани байланыстарды ... ... келе ... ... ... ... ... мәдениет министрлерінің үлкен Кеңесі Алматыда болып өтті.
Кеңесте тоғыз түрлі мәселе қаралып, ... ... ... бір ... ... ... ... басқосуы қазақтың Абай атындағы
мемлекеттік опера және балет театрында ТМД симфониялық жастар оркестрінің
Мәскеу – Баку – ......... ... сапары аясында өткен
концертімен аяқталды.
2008 жылғы 9-12 сәуір аралығында Санк-Петербург ... ... ... атты ... және ТМД ... орыс ... 10-шы
халықаралық фестивалі шеңберінде А. Чеховтың «Дядя Ваня» спектаклімен М.
Лермонтов атындағы Мемлекеттік ... орыс ... және ... ... драма театры (Көкшетау қаласы) өнер көрсетті. 2008 жылы 19 ... ... ... аралығында Ресей халық әртісі Фуат Мансуровтың, ... ... Илья ... (Ресей) және Ахан Мейірбековтың
(Қазақстан) ... ... және ... ... скрипка әуенінің
концерттері өтті [72].
Сонымен қатар, жыл ... ... ... ... ... ... ... ұжымдардың қатысуы дәстүрге
айналды.
Кинематография саласындағы өзара іс-қимыл екі бағытта ... ... ... ... ... және екі ... аумағында өткізілетін
кинофорумдар мен кинофестивальдар бағдарламаларына ... және ... ... қатысуы.
Рустам Хамдамов, Сергей Бодров, ... ... ... ... қазақстандық студиялар жасаған фильмдерімен жұмыс істей
отырып, өз шығармашылық идеяларын іске асырды. Сонымен, екі кино ... ... ... ... ... ... Режиссер С.Бодровтың «Монғол»
кино жобасы 2007 жылы ... ... ... ... ... ... орындаушысы «Еуразияфильм» компаниясы, ал Ресей
тарапынан серіктестері – ... және ... ... ... мен ... ТМД, ЕураАзЭҚ, ШЫҰ және т.б шеңберінде
ынтымақтасады.
2007 жылы 6 қарашада Қазақстан ... ... ... ... мен ... ... Татарстан Республикасы Министрлер
кабинетінің жанындағы Бас мұрағат басқармасы арасында мұрағат ісі ... ... ... ... ... ... шарттарға сәйкес Қазақстан Республикасы үшін тарихи және ... бар ... мен ... ... үшін ... мен
мұрағатшылардың Ресей мемлекеттік мұрағаттарына ғылыми-зерттеу іс-сапарлары
ұйымдастырылды.
Ресей және Беларусь мұрағат мекемелерімен бірлесіп «КСРО-дағы
1932-1933 жылдардағы ... ... мен ... жинағы дайындалды.
Осыған байланысты жинақ ... ... ... ... ... ... ... сақталуда жатқан мұрағат
құжаттарының тізбесі жасалды.
«1942-1943 ж.ж. ... ... ... үшін ... ж.ж. ... шайқасына қазақстандықтардың қатысуы туралы ... ... ... және ... Федерациясына жіберілді.
2008 жылдың 26 қыркүйегінде «Ресей мемлекеттік тарихи мұрағаты» федералдық
мемлекеттік мекемесімен Қазақстанның тарихы жөніндегі мұрағат құжаттарының
көшірмесін ... ... ... ... он бір ... ... жүз елу мың
теңгені құрайтын шарт ... ... ... ... ... ... ... аяқталды.
2008 жылы қазақстандық мұрағатшылар Қазақстандағы татарлардың
тарихы жөніндегі құжаттарды анықтауды жүзеге асырды..
Қазақстандық делегация 2008 жылғы ... ... ... ... ... Еуро-Азия аймақтық бөлімінің ІХ Жалпы Конференциясына
және ТМД қатысушы мемлекеттер ... ... ... ... ... ... жылғы 5-6 маусымда Мәскеу қаласында ТМД қатысушы мемлекеттердің «Кітап
өнері» атты V халықаралық конкурсы өтті. Аталған ... ... екі ... ... ие ... баспасынан шыққан «Кітап - ғасырлар мұрасы» атты кітап ... ... ... ІІ ... ие ... ... ... осы
бибилиографиялық басылым «Гран-При» номинациясының қысқартылған парағына
енді.
«Наш ... ... ... ТМД ... ... баспасынан шыққан Немат Келімбетовтың «Қариялар» эссе кітабы 3-
орын алды.
2008 жылғы 3-8 сәуір ... ... ... ... ... жәрмеңке-көрмесі өтті. Қазақстанның мемлекеттік ... ... ... ... ... стенд ұйымдастырды.
Қазақстандық баспагерлер 2008 жылы ... ... ... ... ... ... басып шығарылған, соның ішінде «Культурное
наследие» бағдарламасы ... ... ... ... ... ... заңнамалық тұрғыда қамтамасыз ету мәселелеріне ... ... ... құрылуы Қазақстан Президенті ... ... ... ... ... басы болды», және
ол Кеден Одағы қазіргі кезде «құқықтық базасы мен ... ... ие, ... ... ... тұрған алғашқы мемлекетаралық
институт» екенін айтты.
Сондай-ақ Қ.Тоқаев Қазақстан халқы ... ... ... ... екенін атап өте келіп, «Қазақстан ... ... ... ... өмір ... жеке ... ... алды. Біздің
еліміздегі тұрақтылық аймақтық, тіпті жаһандық қауіпсіздікті ... ... ... - деді ... ... Федералды Жиналысы Федерация Кеңесінің Төрағасы Сергей
Миронов та «достық, саяси және экономикалық байланыстарды» одан ... ... ... ... атап ... ... екі ... парламентшілері «инвестициялық құрамдастықтағы сауда-
экономикалық, өндірістік және ғылыми-техникалық кооперация салаларындағы
бірлескен жобаларды жүзеге асыруға» ... үлес ... ... С. Миронов
парламентшілер қызметі екіжақты қатынастардың үйлесімді дамуын тереңдетуге,
экономиканы жақындастыруға және аймақтардағы тұрақтылықты нығайтуға ... атап ... ... ... қатысушы елдермен мәдени-гуманитарлық
ынтымақтастықты жандандыруды жақтайды. 2006 жылы 27 ... ... ... ұйымына мүше елдер мәдениет министрлерінің үшінші
кеңесі ашылды. ... ... күн ... орай басқа да мәселелермен
қатар, өнер фестивалі мен ... ... ... ... талқылады. Бұл
шара маусым айында Шанхай ынтымақтастық ұйымының құрылғанына 5 жыл толуына
орай ШЫҰ -ға мүше ... ... ... өтетін күндерге
жоспарланған. ҚР Мәдениет және ақпарат министрі Ермұхамбет Ертісбаев өз
сөзінде осы ... ШЫҰ ... ... мен ... ... атап ... ... қатар, бүкіл әлемдік қоғамдастық тарапынан
ұйымға қызығушылық ... ... ... ... тарапынан өткізіліп
отырған шаралар, соның ішінде Астанадағы ШЫҰ саммиті кезінде өткен ... ... шара ғана ... халықтар арасындағы, сондай-ақ өнер
қайраткерлері арасындағы ... ... пен ... ... ... ... екіжақты қатынастарда мәдени алмасуларды
жандандыру жақсы үлгі болып келеді. Қазақстан мен Ресей ... ... ... ... атап ... ... Абай ... ауқымында
түрлі шаралар өткізілді. Осындай ... бірі ... ... ... болды. «Біз өз тарапымыздан 2008 жылы ШЫҰ ауқымында
Астанада ұйымға қатысушы елдер халық ... ... ... ... деді ... ... Бұл ... ШЫҰ хатшылығының 2007-2008
жылдардағы көпжақты ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ШЫҰ құрамына енетін
мемлекеттер кітапханалары, театрлары және ... ... ... жолға қоятын уақыт жетті деп санайды.
Соңғы жылдары Қазақстан мәдениет ошағына айналды. 2011 жылы ... ... ... ... министрлері 8-ші кеңеске жиналды. Сондай -ақ,
ЕурАзЭҚ  отырысы өтті. Қос шара ... өнер ... ... ашылды. 
 Өнер фестивалі әлемдегі ең үлкен концерт залдарының қатарына енетін
Астана төріндегі еліміздің ... ... ... ... Оған ... әр ... өзінің өнер ұжымын ала келді.
Ал таңертең министрлер бас қосып, ұйымға мүше ... ... ... талқылады. Ақпарат алмасу жолдарын қарастырды.
Ресей жағы 6-шы ... ... ... ... тағы бір ... Олар әлемдегі түйткілді проблемаларды  жастар арқылы шешу ... ... Бұл ойды ... тарапы да мақұлдайды.
 «Достастық дегенді жастар арқылы жеткізу керек, мәдениеттің түрлілігін
де жеткізетін  осы жастар және ... ... ... ... ... үлесті
жастар қосып келеді», - дейді  Қытайдың Мәдениет министрі Цай ... ... ШЫҰ  10 жыл ... Қазақстан, Қытай, Тәжікстан, Ресей,
Өзбекстан мен ... ... ... ... ... министрі Мұхтар Құл-Мұхаммедтің айтуынша «Бүгін, ШЫҰ
арасындағы елдердің ... ... ... ... ... перспективасы жөніндегі мәселелер талқыланды» [74],-дейді ол.
Кездесу соңында министрлер мәдениет саласы аясындағы ынтымақтастық
бойынша хаттамаға қол ... Бұл ... ... ... –гуманитарлық қарым
-қатынасын одан әрі нығайтуға сеп болады. Сондай-ақ,  әлемде бейбіт өмір
сақтауда ... ... деп ... Өйткені, мәдениет тіл, дін дегенге
бөлінбейді және халықтар мен өркениет арасын жалғайтын әмбебеп құрал.
Сондай-ақ 10 мамыр күні ... ... ТМД және ШЫҰ ... ... ... талқыланған халықаралық форум өтті. Онда
ТМД елдерінің тілі мен мәдениеті ұйымы мен ... мүше ... ... ... ... отырысы өтті. Аталмыш
шара аясында мәдениетаралық коммуникация мен дінтану ... ... ... ... туралы меморандумға қол ... ... ... мүше ... оқу ... ... мен ... саласы бойынша бірлесіп жұмыс істеудің болашағын
талқылады. Интеграция мен жаһандану ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық реформалары
талқыланды. Сонымен қатар ғылым саласындағы ... ... ... ... әлеуетін сақтау, оқу орындарын ... мен ... ... жасауына ынталандыру
мәселелері қарастырылды.
2010 жыл Қазақстанның Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымына
төрағалық етуімен айшықталды. ... өзі - ... ... ... мойындалғанының белгісі. Бұл, ең алдымен, Ресейдің және ТМД елдері
бойынша әріптестердің тарапынан көрсетіліп ... ... ... ... қауіпсіздікті қамтамасыз етуден бастап, өмірдің барлық
салаларындағы мәселелерді, мәдени-гуманитарлық бағыттағы ... ... ... ... мен Ресей тату бірімен-бірі тығыз байланыста жұмыс
істеуде. Сондықтан да екі елдің одақтастық қарым-қатынастарының ауқымы кең.
Бүгінде екі ... тату ... ... ... ... пен ... маңызды факторына айналып отыр.
2.2 Екі ел арасындағы мәдени ынтымақтастықтың дамуындағы диаспоралардың
рөлі
Жаһандану кезеңінде ... ... және ... ... ... этноаралық үрдістердің қарқыны әлем
қауымдастығы өмірінде айтарлықтай өсті, олар ... да өтіп ... ... ... ... ... мемлекет ретінде
тәуелсіздігін нығайтудың басты шарттарының бірі халқының рухани жандануы,
бірігуі мен ... ... ... Бұл ... ... ... тыс өмір ... жатқан этникалық қазақтармен тіршілік
әрекетінің барлық салаларында тығыз ынытымақтастықты орнатуды ... ... ... шет ... 4 млн. 500 мың ... ... КСРО-
ның 14 елінде және әлемнің 25 елдерінде тұрады.
1995 жылдан бастап Қазақстан Республикасы мен қазақ диаспорасы өкілдері
арасындағы өзара ... жаңа ... ... Ең ... ... 31 ... ... Республикасының Президентімен бекітілген
«Қазақ диаспорасын қолдау бойынша мемлекеттік бағдарлама» [75] құрылды,
1997 жылы 13 ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының көші-қон саясатының ... ... ... 2015 ... дейін Қазақстан Республикасының территориалды даму
стратегиясы бекітілді. Қазақстан ... ... ... ... ету үшін ... ... қоныстандыру мен
жайғастыруда жәрдем көрсету мақсатымен «Нұрлы көш» бағдарламасы ... ... ... ... ... Осыған
байланысты бүгінгі таңда әлемнің ... ... ... ... зерттеу аса маңызды.
Егеменді Қазақстан өзінің тәуелсіздігін нығайта түсуімен қатар алыс және
жақын шет елдердегі қазақ диаспорасына ерекше көңіл бөле ... ... ... ... ... ерекше маңызды.
Диаспора – (грекше – diaspora, шашыраңқы) әлеуметтік ғылымдарда ... ... ... ... ... өмір ... ... бір бөлігі
[76].
Қазақ диаспорасы үлкен аралықтардағы жерлерге уақытша көштен басталып,
одан кейін ұзақ мерзімді көші-қонға айналған. Олар ... ... ... Қытайға, Орта Азия елдеріне, Ауғанстан және Иран, ал одан
кейін барлық әлем бойынша таралған.
1731 жылы ... ... ... ... ... ... кейін
қазақтардың Ресей территориясы бойынша көшпенді орын ауыстыруы басталды.
Бұл қазақтардың саудада, қалалар құрылысында, ... ... ... жаңа территорияларды ... ... жаңа ... жүргізумен түсіндіріледі.
Жалпы Қазақстан мен Ресейдің шекаралық ұзындығы жеті ... ... ... ... бізді біріктіретін бұл ғана емес.
Қазақстанда 4 млн-ға жуық орыс тұрады, Ресей Федерациясында әртүрлі
бағалау бойынша 650 000 нан 1 500 000 ... ... ... [77].
Ресейде қазақ отбасыларының тығыз тұрақтылығы келесі ... ... маңы ... ... (228016 адам), Оңтүстік аймақ (201095 ... ... (142633 ... ... ... (125568 адам), Сібір
федералды аймағы (123914 ... ... ... 7997 ... ... 2830 адам ... – жүзден астам ұлттар мекендеген мемлекет: 93% – байырғы халықтар,
оның 80% – ... 6% – ... ... ... ... ал ... кәріс
және басқа да алыс шетелдіктер диаспоралары 1% жуық [78].
1897 жылдан бастап жүз жылдан астам ... ... ... ... ... ... жүргізілген. Ең соңғысы 2002 жылы өткізілді.
Ресейдегі қазақтардың салыстармалы көрсеткіштері
| Жылдар ... ... |356646 ... |477820 ... |635865 ... |653962 ... көріп отырғандай, қазақ этносының Ресейдегі саны ... ... бері ... Егер де 1939 жылы ... қазақтар
саны 356646 болса, отыз жыл шамасында бұл көрсеткіш 477820 дейін жетті. Ал
1989 жылы 1970 ... ... 158045 ... ... яғни ... құрады. 1989-2002 жылдар аралығында қазақтар саны 353962 жетті. Бұл
көрсеткіштер, тарихи оқиғаларға байланысты ... ... ... ұлтының
көптеген адамдары ол тарихи оқиғалар салдарынан өз жерлерінен көшіп кетуге
мәжбүр болды [79].
Кеңес одағының ыдырауы ресейлік қазақтарға жаңа ... және ... ... жаңа ... ... Одақ ... ... тұратын қазақтар
өздерін диаспора ретінде сезінген жоқ. Себебі КСРО – барлық ұлттардың ... ... Ал ... ... тәуелсіз Қазақ мемлекетінің пайда болуы
басқа республикалардағы ... ... ... Сонымен бірге
Қазақстанның дербестікке қол жеткізуі қазақ ... ... ... ... ... мәдениетін, тілін білуге, бүгіні мен ертеңін тануға
ынталандырды. Ресей азаматы бола алғанымен, енді олар тарихи ... ... ... ... ... кетуге дайын ... топ ... ... Жаңа ... ... ... сипат алған
Қазақстан-Ресей қарым-қатынастарына аса бөлек ықылас қоя бастады. Ресейдегі
олардың жағдайы енді осы ... ... ... ... ... ... қазақ диаспорасы Ресей қоғамының әлеуметтік-
экономикалық стратификациясында жақсы бейімделген. ... ... ... және ... ... (40 жуық ) бар, ... бұл ... мен Ресей арасындағы достастықты нығайтудың факторы.
«Әлеуметтік саяси зерттеулер институты» 2008 жылы шілде-тамыз айлар
аралығында «Отандастардың ... ... атты ... ... Осы ... негізінде Ресейдегі қазақ диаспорасы өкілдеріне, яғни
Мәскеу, ... Омбы ... ... ... ... қатысушылардың жауаптары диаспораның әлеуметтік-экономикалық
жағдайына көз жеткізуге мүмкіндік берді.
Ресейде тұратын диаспора ... ... ... тұру себептері
бойынша екі топқа ... ... ... өмір бойы ... өмір ... ... ... қазақ диаспорасы), екіншісі,
Ресейге білім алу мақсатымен барып, қалып қойғандар ... ... ... ... ... диаспора өкілдері Қазақстанның
түрлі аумақтарынан ... ... ... келгендердің өмірлерінің көп
бөлігі Ресейде өтті, себебі оқуға келгенде әлі ... ... ... ... ... ... қалған аға буынды құрап отыр. Сол кездері оқуға
барғандардың көп бөлігі жігіттер болып келеді [81].
Диаспора өкілдерінің өздерін руларымен ... ... ... ... ... ... ... диаспорасының көші-қон тарихына қорытынды жасасақ,
Ресейде қазақтардың көші-қон кезеңдерін сауалнама жауаптары ... ... ... бұл КСРО және ... ... ел ... ... кезең. Екі кезеңде де білім алу мақсатында Ресейге кетті. Барған
жерлерінде ... ... сол ... ... ... ... ... алу үшін
көшіп кеткен жерлері Ресейдің ірі ... ... ... ... [79, 171 ... ... ... ата-бабалары ауыр жылдар кезінде көшіп
кетіп, келесі ... ... ... да бар. Олар Омбы ... Респонденттердің көбі ауылдық жерлерде дүниеге келген. Кейін
білім алу үшін, жұмысқа орналасу үшін Омбы ... ... ... ... ұлтын, қазақ мәдениетін мақтан ... ... ... салт-дәстүрлерін пайдалануға тырысады. Қазақ
ұлтына жатқызылуын ата-аналарының ұлтымен, ... ... ... ... байланысты қазақ диаспорасы арасында түрлі көзқарастар
бар. Қуанышты жағдай жастардың көбі аралас некелерді қаламайды, ... ... ... қарсы болып келеді. Аға буынның көпшілігі де
аралас некелерді қаламайды. Дегенмен, диаспора арасында аралас некелерге
тұрғандар да ... ... ... ... оң ... ... ... деп айтуға
болады. Ата-аналары балаларын отбасыларында қазақ мәдениеті мен қазақ салт-
дәстүрлеріне тәрбиелейді, ... да ... ... ... ... ... білуге қызығушылықтарын танытады. Қазақ диаспорасы бір-
бірімен мәдени орталықтарда, той-мерекелерде, жұма намазында кездеседі.
Қазақ диаспорасының өкілдері арасында ... ... жоқ. ... болатын барлық салаларға қол жеткізілген.
Диаспорада жұмыс істеу салалары бойынша келесідей бөлінеді:
• ғылым (философия, тарих);
• өнер;
• денсаулық ... ... ... (сот, ... инспекция);
• құрылыс;
• сауда;
• қызмет ... ... ... ... ... ... (ірі кәсіпкерлік және шағын кәсіпкерлік);
• өндіріс;
• ауыл шаруашылығы.
Мемлекеттік ... ... ... ... де бар. ... диаспора
өкілдерінің көбі шағын кәсіпкерлікпен айналысады.
Ұлтына байланысты жұмыс бабы бойынша көтерілуге мүмкіндік жоқ десе ... ... ... ... ... ... ... қазақ диаспорасын екі топқа бөлуге болады. Бірінші тобына
шекаралас аумақтарда тұратындар ... Олар ... ... ... ... ... ауылшаруашылық саласында жұмыс істейді. Бұл
жалдамалы жұмыс және жеке шаруашалық та болуы мүмкін..
Екінші тобына ... ... ... ... ... жоғары білімі
бар және интеллектуалды еңбекпен айналысады. Жаңа мемлекеттік ұлт саясаты
диаспора ... қоса ... ... ішкі саясаттың ... және ... ... ... ішкі ... мен ... саясатын байланыстыратын
көпір, сондықтан қазіргі саяси ғылымда ... ... ... ... ... ... танытады. Диаспора этникалық саясаттағы
алты категорияның бірі ретінде этникалық ... ... ... және ... ... әсер ... ... қарастыра отырып келесіні айтуға болады: оның өкілдері
барлық ... ... ... ... ... табылады, ортақ атақоныстары –
Қазақстан бар, негізінен мұсылман дінін уағыздайды, түркі тілдес ... ... ішкі және ... ... ... ... одан ... тұрады.
Ресейдегі қазақ диаспорасы өздерін заңды экономикалық, кәсіптік ... ... ... ... ... жағынан ресейлік
қазақтар арасында Ресей қоғамындағы барлық әлеуметтік топтарды кездестіруге
болады.
Ресей қазақтары өздерінің ата ... ... ... ... ... ... өз өмірлерін қазақ тілімен, қазақ мәдениеті мен салт ... ... ... ... ... байланысты қабылдаушы елде өз
қызметін сәтті орындайды. Бұл әрбір қоғамның өзіне тән ерекше белгісі.
Жалпы, ... ... ... ... ... мен ... қарым-қатынастары арқасында мәдениеттің екі ... ... ... ... ... ... тарихын үш кезеңге бөлуге болады:
Бірінші кезең - ресей қазақтарының көшіп келуі және ... ... ... ... ... ... ... - ресей шаруаларын алып келу
мемлекеттік саясаты. Ол кезде шаруаларды ... ... ... қоныс
аударуға жаңа қолайлы жағдайлар жасады. Бұл кезең 19 ғасырдың ... ... 20 ... ... ... ... ... қоныс
аударғандардың саны сол кезде бір жарым миллион ... ... ... ... ... ... ... заманды қамтиды және
индустриялау мен тың жерді ... ... ... ... этноаумақтық
орналастыру, негізінен бүгінде де ... Оның ... ... жаппай көші-қон кезеңінде республиканың кейбір облыстарында орыстар
этникалық ... ... сан ... ... да жетуінде болды [82].
Қазақстанда көп жыл өмір сүру және басқа да ұлыстармен тығыз байланыста
болуы орыс халқының ... ... және ... көп ... ... ... ... жүзден астам ұлттардың ішінен ... саны ... ... ... ... ... ... мен қазақтар үш ғасыр бойы бір-бірімен араласып тұрды, ... ... ... із ... ... ... жақындасуы жүрді.
Славян дәстүрлерін, әдет-ғұрыптарын сақтау және дамыту, ұлттық ... ... ... және ұлтаралық қатынастарды, тілді үйлесімді
дамыту қажеттігі біздің ... да орыс ... ... ... жылы ... ... ... орыс мәдени орталығы ашылды.
Алғашқы төрағасы болып Степанищев Анатолий Васильевич сайланды. 1998 жылы
Алматы ... ... ... кейін, ол облыстық «Талдықорған орыс мәдени
орталығы» болып тіркелді.
Орыс облыстық мәдени орталығы ұлттық ... пен ... ... ... ... ... ұйымдастырып өткізеді. Олар ... ... ... ұлт ... ... ... ... қадірлейтіндердің
басын қосатын - Христостың тууы және Масленица.
Егер Рождество, Масленица, Пасха - біздің барлығымызға таныс ... ... орыс ... ... ... өткізілетін славян
мәдениетінің фестивалі қоғамдық өміріміздің кейінгі жаңалығы болып табылады
[79].
Соңғы бес жылда Қазақстан халқы ... мен ... ... ... ... славян мәдениеті фестивалі ... Осы ... би ... мен ... ... ... өз өнерлерін көрсетеді.
«Алматы облыстық славян жастар қозғалысы» қоғамдық бірлестігі,
«Талдықорған орыс ... ... ... ... өз ... 2003 жылдан
бастады, ал 2005 жылдан бастап жеке ұйым ретінде тіркелді.
Жастар орталығын құрудың басты мақсаты - жас ... ... ... ... және ... ... және әуесқойлық шығармашылық ұжымдар
құру. Жастар ұйымдарын біріктіру бойынша белсенді жұмыстар ... ... ... ... ... шаралар өткізуді түбегейлі
өзгертуге мүмкіндік берді.
Жастардың жоғары белсенділігі ... ... ... ... куә бола
алады. Мысалға, Ассамблеяның жастар ісі ... ... ... және ... ... ... ... конференциясы,
«Қазақстанның келешегі жастар көзімен», «Уақыттың ... ... ... ... ... және ... орталықтарында қалалық,
аудандық славян, орыс мәдени орталықтарымен бірлескен шараларға қатысады.
Олар тарихи отанында - Ресейде өтіп ... ... ... ... ... ... ... келеді.
Жастар орталығы - Алматы облысы ... ... ... ... ... ... «Балаларға шекара жоқ»,
«Жастар нашаға қарсы», «Достық көпірі» ... ... ... 10 ... ... орыс орталығының филиалдары
құрылып, олар өзінің қоғамдық әрекеттерімен облысқа танымал болды.
Еңбекшіқазақ ауданның 1992 жылы ... ... ... орталығын -
Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі, «Алматы ... ... ... Галина Феодосьевна Сидельникова 2007 жылға дейін басқарған (бүгінгі таңда
орталықты Муратиди Н.И. басқарады).
Орталық басшысы ... ... ... ... және ... тілді
үйренуді қолдау мәселесі бойынша ұжымды айналасына ұйымдастыра білді [81].
Орыс диаспорасы ... ... ... өмір ... ... ... көп көңіл бөледі.
Қазақстанның орыс, славян және казактар ұйымдары ... ... ... республикада 60-тан астам орыс мәдениет
орталықтары бар. Аталған ұйымдар өткізетін жаппай ... ... ... ... ... тілді үйретумен айналысады. Орыс диаспорасы
өкілдері ана тілін 100% ... ... деп ... ... ... Орыс ... ... деңгейде ұлтаралық қарым-қатынас тілі деп танылды.
Қазір Қазақстанда 4479620 орыс тұрады, оның ... ... мен ... ... ... ішкі бай мазмұнды және
қарым-қатынастың ... ... ... көп ғасырға созылған
тарихи байланыс жатыр. Екі елді демографиялық факторы да ... ... те көп ... көп ... ... бұл ... келісімді сақтап, нығайтуға бағытталған олардың ішкі саясатының
басты буынын анықтайды. Бүгінде бір миллиондай қазақ Ресейде тұрады.
Қазақстанның орыс қауымдастығы ... ... ... ретінде
1992 жылы қыркүйек айында тіркелді. Оның ... ... ... 12 ... ... ... ... сонымен бірге «Русский
дом» мәдениет және халық шығармашылық орталығы Алматы ... ... ... және ... ... орталығы Атырау қаласында
орналасқан. Қазақстанда 1996 жылы 4 ... ... ... ... ... ... тіркелді. Төрағасы ресейлік отандастарының
Халықаралық Кеңесі басқару мүшесі, Әулие Равноопостолдық Ұлы ... ... ... ... Кузина Татьяна Ивановна. Басқару құрамына
ақсақалдар және жастар Кеңесі кіреді [81].
Бүгінгі күні орталықта 12 ... ... бар, 120-ға жуық ... ... ... жастар бірлестігінің Кеңесі біріктіреді.
Бұның негізінде 2004 жылы ресейлік отандастарының Халықаралық Кеңесі ... ... ... ... - ... ... ең жарқын бірлестіктері: «Зодиак» жастар клубы, «Павлодарский
городок» миниатюра театры, «Тет-а-тет» ... ... ... ... Лауреаты, хореографиялық-би ... ... ... ... гир спортының клубы, «Святослав»
спорттық туризм клубы, Халықаралық және ... ... ... тобы және ... клубының филиалы.
Бүгін орталықта 26 бірлестіктер мен қызметтер еңбек ... ... бір – ... көп ... қызығушылықтары бойынша тарту, әр түрлі
шығармашылық ... ... табу ... ... ... ансамблі қызмет етуде. 20-жылдығын ... ... ... атап ... ... және ... әкімшілікпен
ұйымдастырылған концерттердің белсенді қатысушылары орыс және ... ... ... қалаушыры - Л. Н. Егорова, А. Н. ... К. Ф. ... және В. ... Орталықта "За чашечкой ... ... ... Қала және ... ... ... шетел
және орыс классикасын насихаттау мен ағарту жұмысын, Славян орталығының
жарқын жобаларының ... ... ... ... ... Исаева Лидия
Архиповнаның басқаруымен православиелік ағарту Мектебі негізінде ... ... ... етуде. Облыстық радиодағы Орталықтың ... ... ... двор» бағдарламасына материалдар дайындалады.
Славян орталығы Сыртқы істер министрлігі және Ресей федерациясының
Қазақстандағы елшілігімен тығыз қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... ұйымдастыра алады.
Славян орталығы Қазақстанның орыс мектептеріндегі мұғалімдер
Ассоциациясының ... ... ... Омбы қаласында
мұғалімдердің біліктілігін арттыруға ... ... ... ... ... тығыз байланыс орнатылды. 2003 жылы
халықаралық қатынастар Департаменті арқылы ... ... ... ... ... ... және сыбызғы алды, ал ең бағалы
сыйлығы Ресейдің еңбек сіңірген ... ... ... және ... ... ... ... [83].
2003 жылы орталық ресейлік отандастар халықаралық ... ... ... ... ... облысы халқының арасында орыс мәдениеті мен
дәстүрін насихаттайды. Оның филиалдары: Качиры, Железинка, Екібастұз, Ақсу
және ... бес ... жуық ... ... қала ... ... салт-дәстүрлерімен таныстыруда үлкен жиын тойлар жасауға мүмкіндік
береді. Бұл: Рождество хрестово, Масленица, Троица, 24 ... ... ... ... ... ... шаралар облыстық және қалалық
әкімдіктер, мәдениет департаменттері мен басқармаларының қолдауымен ... ... ... ... ... аймақтарынан қонақтар
шақыруға мүмкіндік береді. Бұндай іс-шаралар Қазақстан Республикасымен
Ресей Федерациясы ... ... ... дамытуға қосар үлесі
шексіз.
Қазақстанның орыс ... ... ... мен ... Ерікті Тәуелсіз Қазақстан жағдайында орыс адамдарын біріктіре білу;
• Олардың ұлттық құқықтарын, бостандығын және мүддесін қорғау;
• Орыс ... ... ... ... ... ... қызмет еткен кезеңнің барлығында белсенділік
танытып, әлеуметтік мәдени мәселелерін жоғары дәрежеде ... ... орыс ... ... ... Ю. З. ... ... Қазақстан Республикасы ұлттық кеңесінің өкілі болып табылады. 2002 жылы
26 қазанында Алматы қаласында Қазақстанның орыс ... IX ... ... Онда ... ... ... арналған даму
бағдарламасы қаралып қабылданды. Қазақстан мен ... ... ... Ресейдің «Единная Россия» партиясымен тығыз
байланыс ... ... ... ғимараты берілді және дайындық
спорт залдары жұмыс істеуде. Сонымен бірге орыс ... ... ... орыс ... ... ... балалар қуыршақ театры,
«Импульс» би ... «АРТ – ... ... студиясы орталық өмірін
күрделене гүлдендіре түседі. 2004жылы қазанында «Русский дом» орталығында
орыс қоғамдастығының 12 ... ... ... өтті. 2005 мамырында
жеңістің 60 жылдығына ... ... ... ... үшін 11 ардагерлерге
ордендер табыс етілді және Мәскеу үкіметінің өкілдерімен кездесу ... ... ... ... ... ... үйінде» атты
мәдени және шығармашылық орталығында орыс тілін, мәдениеті, орыс халқының
тарихы мен салт–дәстүрін терең оқытатын жексенбілік ... ... ... ... ... ... орыс ... қала Әкімімен бірігіп Алматы
қаласында Ресей Федерациясының Қазақстандағы күніне арналған «Ресейді
құттықтау» фестивалін ... ... ... ... ... ... тобы «Дон Кихот» спектаклі қойлымына
Ресейдің халық әртісі Лариса Долина өз ... ... ... ... «У Лукоморья» театрланған тамаша қойылымымен Ресей және ... ... ... ... ... аяқталды. 2004
жылы шілдеде Қазақстанның орыс қауымдастығының X есеп беру съезі ... Оған 11 ... ... 20 ... ... ... ... Ресей Федерациясының түрлі органдарымен қызметтестік тығыз
байланыс орнатқан. 2002 жылы ... ... ... ... ... жиналысы болып өтті. Бұл жиналысқа әлемнің түрлі
елдерінің орыс диаспоры ... ... ... АҚШ, Канада, Франция,
Австралия, Скандинавия, ... ... Бұл ... ... мақсаты
әлемнің түрлі аумақтарда орыс ұлт өкілдерінің түрлі мәселелерін шешу және
қолдау. 2003 ... бері бұл ... осы ... ... ... тұратын «Орыс Әлемі» журналын шығарады [85].
2005 жылы ... орыс ... ... орыс ... ... (бейресми бақылау кеңесінің) себепкер болды. ... ... ... ... ... казактарының Одағы сияқты алдыңғы
қатарлы ұйымдар кіреді. Қазақстанның Орыс Қауымдастығы төрағасы Ю. ... ... ... ... пен ... ... ... үлесі үшін II дәрежелі «Достық» орденімен марапатталды.
Қарағанды мен облыста тұратын ресейлік отандастар ... ... қоры 1996 жылы 14 ... ... 1996 жылы ... ... ... орыс мәдениет орталығы және орыс жексенбілік мектебі құрылды.
Мәдени орталық өзінің жұмысын ... ... ... ... ... ... орталығы өзі құрылғаннан бергі ... ... ... ... ... ие болып, қала мен облыс тұрғындарына белгілі
болды. Оның жұмысына көптеген кәсіби және ... ... ... ... ... ... 2001 жылғы наурызда «Мәскеу және
ресейлік отандастар: қолдаудан ынтымақтастыққа дейін» ... ... ... бастау алған болатын. Форум Ресейдің шетелдік
қоғамдық ұйымдары мен бірлестіктерінің қызметін үйлестіріп отыру, ... ... ... мен ... ... ... үшін құрылған болатын.
Бүгінгі таңда кеңес құрамында әлемнің 34 еліндегі отандастар ұйымдары мен
бірлестіктері бар. ... ... ... ... ... ... 30-дан астам елінен қоғамдық ... ... ... ... болатын. Қазақстандағы орыс қауымының
төрағасы Юрий Бунаков та жыл сайын бұл ... ... ... ... Федерациясын мекендеген қазақтардың басым көпшілігі ... ... ... ... ... Ресейдің Қазақстаннан қиыр
шалғайда жатқан аймақтарында ... ... ... ... қандастарымыз
жетерлік; әсіресе Шығыс Сібір, Забайкалье, Қиыр ... және ... өмір ... жатқан қандастарымыз ұлттық рухымыз ... ... ... қалуда. Олардың көбі бұрынғы Ресей Патшалығы
мен Қазан Төңкерісі жылдары, сонан кейінгі Сталиндік жеке басқа табынушылық
дәуірінде саяси ... ... және де ... ... ... ... ... Ресейді кезіп кеткен қазақтардың
ұрпақтары. Олардың ішінде кеңестік дәуірде ірі-ірі социалистік құрылыстарға
комсомол жолдамасымен барып ... ... ... ... ... қалғандары да
бар.
Қазіргі кеңестік дәуірден кейінгі ... ана тілі мен ... ... және ... ... орыс емес ... мен ұлыстар
өкілдеріне ешқандай бөгет-кедергілер жоқ. Ресей қазақтарының ұлттық
құндылықтарына деген ынталығын ... ... ... ... ұйымдар мен
арнайы бағдарламалардың тапшылығы сол мүмкіндіктерді пайдаға ... ... Бұл ... ... үшін ... екі ... күрделі
проблемаға айналды. Мұндай күрделі мәселе тек қана Ресей мен ... ... ... ... ... бара ... шынайы жанашырлық танытып, нақтылы іс-шараларды ... ... ... оңды ... ... мүмкін.
Қорыта келе бүгінгі Тәуелсіз Қазақстан – бүкіл қазақ халқының жалғыз
ортақ Отаны. ... ... де, ... де ... ... ... ... әлем қазағы осы ортақ Отанымыз – Қазақстанда саяси және ... ары ... ... өз ... ... ... қажет. Ол үшін
шет елдердегі қазақтардың ... ... ... мен ... ... қазақстандық отандастармен қарым-қатынас
жасағанда мемлекетаралық ... ... ала ... ... пен ... ... дамытуға бағытталған өміршең
іс-шараларды тындырғандары жөн.
2.3 Екі жақты мәдени қатынастардың тереңдеуі мен стратегиялық әріптестік
Екі елдің ғасырлар тереңінен тамыр тартатын достығы мен ... ... ... төтеп беріп, жарқырай жалғасып отыр. Уақыт
талабына сәйкес тың мазмұнмен толыға ... ... ... ... ... облыстар арқылы үлкен әлеуетке ие болып отыр.
Тарих қатпарларында қатар қонған қазақ пен орыс ... ... ... ізі мол. ... кең ... ... ішінде өзімізге көрші Челябинск
облысымен Қостанайдың экономикалық-мәдени ... ... ... ... аудандарында барыс-келіс жиі болып тұрады.
Басқаны айтпағанның өзінде, ақпарат алмасу, газет ... ... ... де, баспалармен де тығыз байланыс дамуда.
Қазақстан Ресеймен түрлі салаларда стратегиялық ... ... ... ... ... Ресей тарапынан да осындай мүдделілікті
көріп отырмыз. Бізде ... ... ...... және ... ... мәдениет салаларында өзара ықпалдастықтың
зор әлеуеті бар, мұның өзі екі ел экономикаларының серпінді дамуы ... ... ... ... мен халықтың рухани ізденістерінен
туындайтын ... ... ғана ... ... байи ... жол ... ... өзгеру мен даму үстіндегі мәдени қатынастарға
айқын жол табу үшін өткен күнді ой елегінен ... ... ... ... ... ... ... ең ұзақ ортақ шекаралардың бірі және
іргелес жатқан ... ... - ... ... ... біздің халықтарымызға
тату көршіліктің мейлінше мол ... ... ... ... ... кезеңдерде мәдени мұраның көлемі, оны келесі ұрпақтарға
өту тәсілдері мен белсенділігі, мәдениеттің ескерткіштерін ... ... ... ... бәрі тек әлеуметтік-экономикалық жағдайға ғана емес,
сонымен қатар билеуші ... ... ... ... ... ... болды.
Қалай дегенмен де, екі ұлт ... ... ... ... ... де, ... жалғасып жатқан мәдени байланыстарын
сақтап қала білді. Сол байланыстың ... ... ... ... мұраның әр алуандығы мен байлығы өркениетті ... ... ... ... және ... ... ... болып табылады. Өркениетті елдер ұлттық мұраны сақтау мен пайдалану
мәселелеріне басты назар аударып отыр.
2004 жылы ... ... ... ... Мемлекеттік
бағдарламасы жүзеге асырыла бастады. 2004-2006 жылдарға ... ... ... әлем ... ... жаңалықтар
ашылып, дүние жүзінің мұрағаттары мен кітап қорларынан қазақ ... ... ... ... ашатын бұрын беймәлім жазба
декреккөздер қайтарылып, ғылыми айналымға енгізілді. Бұл ... ... ... ... – рухани және білім беру салаларының
дамуы, елдің мәдени мұрасын нәтижелі ... және ... ... мұра - орны ... құнды рухани, мәдени, экономикалық және
әлеуметтiк қазына. Мұра осы заманғы ғылым, бiлiм мен мәдениеттiң де ... Бұл, ... ... ... ... ... сыйлауы мен әлемдiк
қоғамдастықты мойындатуына басты негiз ... ... ... ұлы ... бірі ... ... және ... қорларында
сақтаулы Қазақстан тарихына тікелей қатысы бар құжаттық материалдардың аса
мол екендігі мәлім. «Мәдени ... ... сол ... ... біразын 10 томдық кітап түрінде бастырып шағаруға мүмкіндік
туғызды. Олардың арасында, мәселен, белгілі ... ... ... тарихшы-өлкетанушы П.И.Рычковтың жазбалары мен басқа да орыс-
қазақ қатынасының ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... бар ... жылдарға арналған «Мәдени мұра» ... ... ... ... шаралар еліміздің мемлекеттігін ... мен ... ... ... мен білім жүйесін дамытуда маңызы
айрықша. Бағдарлама жұмысы ... ... ... ... оның ... ... ... Қазақстанның тәуелсіз ел ретінде әлемдік мәдениет
және тіларалық қауымдастыққа кіруіне, сондай-ақ жас ... ... ... ... ... түсу үшін аса қажетті мемлекеттік ... ... ... ... ... тұрғысынан жан-жақты ғылыми
сипаттауға арналған нақты теориялық және тәжірибелік мәні зор ...... ... дайындау жүктелді.
ҚР Мәдениет және ақпарат министрі Мұхтар Құл-Мұхаммед 2008 жылғы 13
маусымда өткен «Мәдени мұра» бағдарламасын ... ... ... ... ... ... ұлттық стратегиялық жобасының 2009-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасын бекітті. ... ... ... іс ... ... Қазақстанның тарихи және мәдени ескерткіштерінің тізіміне
жаңадан 218 нысан қосылғаны белгілі. ... ... ... төрт ... 51 ... және ... ... жаңғырту жұмыстары жүргізілген.
Соның ішінде, Қазақстан аумағындағы 39 қалашық, тұрақ және қорғандарда
археологиялық ... ... ... асырылған. Бұл жобалардың ішіндегі
ең ...... ... ... ... әл-Фараби кесенесі мен
этномәдени орталығын салу, Дамаскіде және Мысырдың астанасы Каир қаласында
Бейбарыс ... ... мен ... ... бағытындағы жұмыстар
жүргізіліп жатыр. Атап ... ... бірі – ... ... ... ... мен Тамғалы археологиялық петроглифтер кешені
ЮНЕСКО-ның ... ... ... ... ... ... тағы бір тарихи «жауһарымыз» - ежелгі Отырар қалашығы. Ұлттық
мәдениетіміз үшін айрықша маңызы бар ... ... және ... ... ... қолтаңбалық ғылыми-зерттеулер жүргізілген.
Мәселен, «Бабалар сөзі» атты серия жүздеген ... бойы ... ... аса бай ауыз әдебиетін жинақтауға мүмкіндік берсе, «Қазақтың ата
заңдары» сериясы халқымыздың құқықтық ... даму ... ... ... ... ... ... айтуына қарағанда, «Мәдени
мұраның» көмегімен Қытай, Түркия, Моңғолия, ... ... ... Мысыр, Сирия және бірқатар Батыс Еуропа елдеріне ғылыми-зерттеу
экспедициялары ұйымдастырылып, бұған дейін ... ... ... ... 5 ... жуық ... ... мен басылымдар,
олардың көшірмелері отандық мұрағаттарға әкелінген.
Мемлекеттiк бағдарлама аясында 230 аталым кiтап жарық ... ... ... этнография жөнiндегi аса құнды ... ... ... бар. ... ... сөзi" сериясы жүздеген
жылдар бойы жасалған қазақ халқының бай ауыз ... ... ... ... ата ... жинағы қазақ халқының құқықтық санасының даму
тарихын ашып көрсетедi.
Мемлекеттiк бағдарлама ТМД елдерiнде ғана ... ... ... ... де аса ... ... 2006 жылғы сәуiрде Париж қаласындағы
ЮНЕСКО-ның Штаб-пәтерiнде оның тұсаукесерi табысты өттi. Оны iске асыруға
мемлекеттiк ... 2,7 ... жуық ... ... ... тарихи-мәдени мұраны қайта қалпына келтiрумен
ғана шектелмейдi. Оның басты мақсаты - қоғамдық санада оң өзгерiстерге ... және нақ осы ... ол ... ... ... ие.
Бiрiншiден, мемлекеттiлiктiң аса маңызды рухани негiзi болып табылатын
ұлттың тарихи санасының көкжиегiн кеңейту және рөлiн күшейту ... ... ... ... ... әзiрлеу барысында зерттеулер жүргiзу 
ауқымын тарихи диапазонын ... ... ... Ол қола дәуiрiнiң
соңынан бастап темiр дәуiрiне дейiнгi екi мың ... ... ... Еуразия кеңiстiгiне атты көшпелiлердiң шығуы және ... ... ... ... ... ... ... әсерi, далалық
өркениет пен қазақ хандықтарының жарқын әрi драмалық тағдыры, Ұлы ... ... ... ... ... олардың гүлденуi, құлауы мен қайта
өркендеуi, отарлану, империя құрамында болу, егемендi ... ... жол ... ... ... ... ... назарға алынды.
      Екiншiден, Мемлекеттiк бағдарлама ұлттық сана-сезiмнiң қалыптасуы
және нығаюына байланысты сұрақтарға жауап ... ... ... бағдарламаның iске асырылуы елдiң жаңа тарихи-
мәдени ландшафтының қалыптасуына игi әсерiн ... ... ... ... iске ... өз ... және мәдениетiне қызығушылықтарын арттыра
түстi.
Бесiншiден, Мемлекеттiк бағдарламаның елдегi ... ... ... мен ұлтаралық қатынастардың үйлесiмдiлiгi тұрғысынан
алғандағы зор әлеуетiн де атап көрсету ... ... ... ... ... бойынша өте қомақты нәтижелерге
қол жеткiзiлдi, ол елдегi және шетелдiк зиялы қауым тарапынан жоғары ... ... ... ... ... Назарбаев «Мәдени мұра» ... ... ... ... ... ... стратегиялық ұлттық
жоба» деп атаған еді.
Бірінші бағыт – ұлттық ... ... ... ... ... қазақы белгі-нышандарды қалыптастыру және оларды ... ... ... үшін ... ... ... қалпына келтіру
шаралары қолға алынады. Ондай жауһарларға тарихта ойып орын ... ... ... ... ... таптырмайтын мекендер – Отырар қалашығы
мен Түркістандағы тарихи ескерткіштерді жатқызуға болады. ... ... және ... ... Ұлы ... ... тас жол ... мұражай-қорықтар орналасатын бас жоспарды дайындайды. Екінші
бағыт – ... ... ... Бас ... сәйкес, барлық тарихи
орындарда қазақ халқының әртүрлі кезеңдегі өмірін бейнелейтін ... ... ... ... өз мәртебесі болуы керек. ...... ... ... ... ұлттық тарихи мұраларымызды
жаһандық деңгейде насихаттауға мемлекет тарапынан үлкен көңіл бөлініп ... ... ... ... ... жоғары сапалы және мазмұны
бай деректі фильмдер ... оны ... ... ... ... ... ... қолға алынады. Төртінші бағыт – тарихи-
мәдени мұраны оқып-танып, ... ... ... ... ... тек ғылыми орта ғана емес, жалпы халық ... Ол үшін кадр ... ... ... қоюымыз қажет. Атап айтқанда,
мәдениет саласының мамандары халықаралық ... ... ... және ... ... тәжірибе жинауы ұйымдастырылмақ. Бесінші бағыт
– «Мәдени мұра» нәтижесінде қолға түскен ... ... ... беру бағдарламасына енгізу. Ең бастысы, Қазақстан егеменді ел ... ... өтуі ... ... ... мүдденің шеңберіне
шоғырланып, тарихи және мәдени мұраларымыз ел, ұлт ... ... ... және ақпарат министрлігі мәдениет және ... ... ... ... ... мұражай және кітапхана ісін ... ... ... іске ... ... ... жұмыс атқарып
келеді. 2008 жылы Республикалық театр және концерттік ұйымдарға ... ... жаңа ... ... 115,5 ... ... олар ... игерілген, 2 опера, 2 балет,
27 спектакль қойылды.
Өнерді және дарынды ... ... ... ... ... 2008 ... 29 ... балалар мен жасөспірімдердің арнайы
музыкалық шығармаларын жасауға арналған «Астана-Бәйтерек» Ұлттық ... 5 ... ... және ... ... қоғамдық–маңызды
көркем шығармаларды жасауға ... ... ... конкурсы
өткізілді. 8 желтоқсанда V Республикалық «Елім менің» патриоттық әндер
байқауы өтті. ... ... ... көтеру мақсатында іс-
шаралар болып өтті. 2008 жылдың 31 наурыз – 3 ... ... ... ... ... ... республикалық практикумы
сегізінші рет өткізілді. Республикалық практикумға Қазақстан театрларының
көркемдік жетекшілері, директорлары мен ... ... ... ... ... ... Ресей Федерациясы Театр
қайраткерлері одағы төрағасының орынбасары, профессор, Ресей Федерациясының
еңбек ... ... ... ... ... және ... ... өнері академиясының ректоры, профессор, Ресей Федерациясы
Театр қайраткерлері одағының хатшысы Лев Геннадьевич ... ... ... ... ... ... ортаға салды. 2008 жылдың 18-23
сәуір аралығында Астана және Алматы ... ... ... ... ... ... байқаулардың лауреаттары Илья Груберт (Ресей), Ақан
Мейірбеков (Қазақстан), ... ... ... ... ... ... академиялық симфониялық оркестрінің қатысуымен ... ... ... 10-12 ... ... ... Алматы
қаласында ШЫҰ-ға қатысушы мемлекеттердің шығармашылық ұжымдары қатысқан
Халықаралық халық биі фестивалі өтті. Оған ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның театр
ұжымдары бірнеше ірі халықаралық фестивальдарға қатыстып жоғары деңгейдегі
өнер саласында өздерін көрсете білді. Атап ... Ғ. ... ... ... ... ... мен ... театры –
Халықаралық фестиваль (Шымкент қаласы), М. Лермонтов атындағы Мемлекеттік
академиялық орыс ... ... – «ТМД және ... ... ... Х ... ... (Ресей Федерациясы, сәуір), «Золотая
маска» Бүкілресейлік XIV театр фестивалі аясында өткен «PRO-Театр» театр
көрмесі (Мәскеу қ. ... ... ... ... капустниктерінің
фестивалі» (Нижний Новгород, Ресей Федерациясы);
Мемлекеттік ұйғыр музыкалық комедия театры – Түркі ... ... ... моно – 2008» ... (Уфа қ., Башқұртстан).
Аталған тұжырымдама 2004-2006 жылдарға арналған ... ... ... мен ... ... арналған «Мәдени мұра»
салалық бағдарламасын жүзеге асыру нәтижелері бойынша талданды [87].
Сондай-ақ 2008 жылы аталған бағдарламаны іске асыру ... ... ... Шілікті қорымынан сақ-үйсін дәуірінің екі жүзден астам
ескерткіштері табылды. Олардың елу шақтысы патша және ақсүйек ... ... ... осы зерттеулер нәтижесінде Шілікті ... үш ... ... табылды. Сонымен бірге биылғы жылы ... ... ... көне пеш ... ... соны қазу ... ... Осы
археологиялық кешендегі соңғы қызықты жаңалықтар берген оба Бәйгетөбе деп
аталады. Қазіргі таңда бұл обадан ... адам ... ... ... бас сүйегі бойынша бет бейнесі және толық ... ... ... Ғылым академиясында «Герасимов» зертханасында атқарылды. Қорытындылай
келгенде Шілікті «патша» обаларының жай ғана үйінді ... емес ... сол көне ... сай ... ... ... ... екендігін анық айта аламыз. Осы көне құрылыс беріктік ... ... ... ... ... ... тасы, шымы, ағашын
пайдаланған. Сонымен бірге өлікке арналып сойылған мал ... де осы ... ... қоса ... ... жылы 31 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Мәдениет министрлігі
2010 - 2014 жылдарға арналған ... ... ... ... жоспардың мақсаты – мәдениет және өнер ... ... ... ... ... ... стратегиялық жобасын одан әрі
қарай іске асыру, ... ... ... ету, ... бірегей
бренді ретінде «Мәдени мұра» бағдарламасының халықаралық беделін арттыру,
Қазақстан халқын біріктіру факторы ретінде төзімді ... орта ... ... этносаралық және дінаралық келісімді нығайту саласындағы стратегиялық
мақсаттар мен 2020 жылға қарай діни сенім бостандығына ... одан ... ... ... ... ... ... мәдениеті мен салт-
дәстүрлерінің еркін дамуы үшін қолайлы жағдайлармен қамтамасыз ... ... ... ... ... тілдің рөлін арттырып қана
қоймай, этностық топтар тілдерінің дамуын жақсарту, шет ... ... ... қажеттігін қанағаттандыру сапасын арттыру,
Қазақстанның Даму ... мен ... ... ... 50 елдің
қатарына кіруін отандық бұқаралық ақпарат ... ... ... ... және ... Министрлігінің 2010 жылғы жұмысының қорытындылары бойынша
Қазақстанның ... ... және өнер ... ... ... және 7 ... ... облыстық мәдениет ұйымдары құрайды, соның
ішінде: 164 мұражай, 4 075 ... 2 727 ... 50 ... 24 ... 58 ... және ... 458 киноқондырғы, 4 хайуанаттар бағы, 2
цирк, 31 мәдениет және ... ... бар ... халқының мәдени мұрасы саласында одан арғы ... ... ... ... қарасты мекемелер қазақ халқының
тарихына, материалдық және ... ... ... 8 қолданбалы ғылыми
зерттеулерді жүзеге асырды. Олардың ішінде - ... ... ... ... ... ... «Көшпенділердің тарихын,
археологиясын, этнографиясын, мәдениеті мен өнерін ... ... ... жүргізу» атты жобалар бар.
Тарихи-мәдени мұра объектілерін сақтау және ... үшін 2010 жылы ... - ... аумағында орналасқан қорған, мазарат, қалашықтарда
археологиялық зерттеу жұмыстары жүргізілді. Бұл жерде «Ұлы Жібек ... ... ... ... ... Талғар, Сығанақ, Жаркент
сияқты көне және ортағасырлық қалашықтарда қазба жұмыстарын жүргізуге назар
аударылды.
Елбасының тапсырмасына сәйкес ... ... Абай ... ... ... ... аталған ескерткіш Тәуелсіздіктің 20
жылдығына орай ашылады деп жоспарлануда.
Орынбор қаласында Ахмет Байтұрсынов тұрған ... ... және ... ... ... ... ғимаратта салтанатты түрде ескерткіш ... ... мен ... 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік
бағдарламасын іске асыру аяқталды. Елбасының Қазақстан халқы Ассамблеясының
ХV-ші сессиясында берген тапсырмасына сәйкес 2010 жылы ... ... ... ... ... арналған мемлекеттік бағдарламасының жобасы
әзірленді.
2010 жылғы 26 шілдеде ҚР ... ... ... ... ... қоғамдық талқылау жөнінде кеңейтілген
отырыс өткізілді. Одан әрі ... ... ... және талқылау
мақсатында 20-дан астам іс-шара ұйымдастырылды [70].
Жаңа бағдарламаның басты мақсаты – ... ... ... ... ... ... ел ... нығайтудың маңызды факторы
ретінде мемлекеттік тілдің толық көлемді ... ... ... ететін
үйлесімді тілдік саясат.
Елдегі діни ахуал мониторингін жүргізу мақсатында Діни ... ... ... құрылды (Діни істер департаменттері).
Әлемдік және дәстүрлі діндер съезінің ... ... ... ... ... бастамаларын алға жылжытуға, сонымен қоса
діни бірлестіктер іс-шараларының шетелдік тәжірибесін зерттеуге бағытталған
Мәдениеттер мен ... ... ... ... ... діни ... ... және зерттеумен Дін мәселелері
жөніндегі ғылыми зерттеу және талдау ... ... ... ... діни ... ... ... жүзеге асыратын Сарапшылық Кеңес
жұмыс ... ... 1 ... ... ... ... 3 820 діни бірлестік
және 563 топ қызмет етеді.
2010 жылы 35 діни ... ... 28 ... және ... Жыл басынан діни бірлестіктердің арту ... ең ... ... облысында тіркелген (16 жаңа діни бірлестік), Алматы
және Қарағанды облыстарында ... 9 жаңа діни ... ... жатқан діни ғимараттар жалғасуда – 2010 жылы ... ... ... ... ... ... ... – 28.
2010 жылы 4 қазанда 2011 жылы Ислам конференция ұйымында Қазақстанның
алдағы төрағалығына ... ... «ТМД ... исламның
рөлі» атты Илам конференция ұйымының халықаралық конференциясын өткізу және
ұйымдастыру мәселелері бойынша бірінші жұмыс кеңесі өтті [90].
Қазақстан ... ... ... ... (ОММ) өз ... қаласында 1921 жылы 1 қыркүйекте бастаған. ҚР ОММ - еліміздегі ең
алғаш Қазақстанның даму тарихы ... ... бір ... ... ... Мұрағат XVIII-ші ғасырдың орта кезеңінен бастау алған
революцияға дейінгі құжаттардан бастап осы ... ... ... ... Республикасы Орталық мемлекеттік мұрағаты Қазақстан
тарихының үш ... ... ... ... кеңестік дәуір мен
еліміздің тәуелсіздігі кезеңіндегі құжаттарды сақтап отырған ... ... ... ... 1 ... 300 шамасындай құжаттар сақтап отыр.
Қазақстанның тәуелсіздік алған даму сатысында ... ... ... ... ... Президенті Н. Ә. Назарбаевтың тарапынан,
Үкімет тарапынан да ... ... ... көрсетіліп отырды. 
 2001-2005 жылдары «Қазақстан ... ... ісін ... ... мұрағат қызметкерлері  мұрағат қорын шет елдердің
мұрағаттырында сақтаулы құжаттармен толықтыру саласында көп еңбек ... ... ... елдерде, оның ішінде Ресей мемлекетінің
бірнеше мұрағаттарында Қазақстан ... ... ... іздестіру
жұмыстарын жүргізді.
 Кейін бұл бастама «Мәдени мұра» бағдарламасымен ұштастырылып, ... ... ... ... «Мәдени мұра» ... ... ... еңбегі зор болды.
Осы бастамалардың арқасында мұрағат қоры ... ... ... ... ... ... мұра» бағдарламасы бойынша мұрағат қорының құрамын арттыру,
Қазақстанның тарихына байланысты құжаттарды топтастыру, ... ... ... бірнеше мұрағат мамандары шекаралас ... ... т. б. ... ... ... ... ... мемлекет және
мұрағат басшыларының қажырлы еңбектері арқасында ... ... ... ... айтқанда, тек Ресей мұрағаттарынан 1000-дай мұрағат құжаттары
алынды. Мұрағат саласындағы ... ... ... ... ... зор үлес ... отырғанын зерттеушілердің өздерінен де
жиі естиміз.
 Ресей мемлекеттік әскери-тарих мұрағатынан 1753-1917 жылдар ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастыру,
қазақ халқымен шекаралас жатқан ұлттармен байланыс, сауда мәселесі, қазақ
халқының мәдениеті, тұрмыс-тіршілігі, шаруаларды ... ... ... ... игеру үшін қазақ даласында барлау жұмыстарын ... т. б. ... ... ... ... түсті. Ресей мемлекеттік ерте
актілер мұрағатының 1585-1876 жылдар аралығын ... ... және ... ... ... және ... ... «Қырғыз-қайсақ
істері», «Монғол істері» атты қорларынан қазақ-қалмақ, Қытаймен ... ... ... өту үшін ... ... ... ... аса
құнды деректер алынды.
Ресей Федерациясының мемлекеттік мұрағатынан алынған 19 ғасырдың 1-ші
жартысынан 1917 жылға ... «1872 ... ... ... ... ... ... Азия департаментінің директоры,
граф Игнатьевтің» қорында Хиуа мен ... ... ... ... ... туралы мәліметтер болса, ал 1917-1924 ... ... осы ... ... ... ... ... Орда»
партиясына байланысты, сайлау мәселелері туралы, өнеркәсіптегі жағдайлар
туралы, Түркістан ... ... ... ... «Ұлттық халық комиссариаты жанындағы Қазақ Автономиялы кеңестік
социалистік республикасының өкілдігі» қорынан да табуға болады.
Ресей мемлекеттік әлеуметтік-саяси ... ... ... ... ... ... ... қамтыған құжаттарда коммунистік партия мүшелерін
облыстар мен губернияларға ... ... ... алу т.б. ... ... ... мұрағатының 1917-1920, 1917-1926, 1917-1920, 1918-
1926 жылдар аралығын қамтыған құжаттарынан Қазақ жерінде Кеңес өкіметін
орнату, ... ... ... ... ... т.б.  көшірмелер
алынған [91].
Осы жобада көрсетілген тіл, дін, кино, музыка, театр, кітапхана ... да ... ... ... ... осы уақытқа дейін жасалған іс-
әрекеттердің нәтижесі болып табылады. Еуразиялық идея, ХХІ ... ... ... ... ... мұра» стратегиясы,
Қазақстан Республикасының Мәдениет Министрлігінің жыл сайынғы мәдени
стратегия жобалары және тағы ... ... ... ... айқындайды және сол міндеттерді іске асыруға ынталандырады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік ... ... ... ... ... ... ... барлық салада стратегиялық
сипатқа ие болған. ... ... ... ... мен қатар
мәдениет саласындағы қарым-қатынас терең маңыздылыққа ие. ... ... ... ... ал ... қазақтардан кейінгі саны
бойынша екінші орында тұрған ұлт – ... Екі ... ... ... ... байланысы, тарихи оқиғалар, бірге көрген ... ... ... мен ... қарым-қатынасы үшін алғышарттар болып
табылады. Қазіргі уақытта Қазақстан мен Ресей ... ... ... сала ... ... өнер, гуманитарлық салада
диаспора мәселесі ... ... ... қызмет атқарады. Бұл саладағы
ынтымақтастық ШЫҰ, ТМД, ... ... ... және тағы ... ... ... іске асады.
Сол себепті де, мәдени қарым-қатынастар мәселесін зерттеу, бүгінгі таңда
тек ғылыми жағынан ғана емес, сондай-ақ ... ... ... ... ... үшін, оның ішінде Қазақстан Республикасы үшін саяси-
экономикалық, мәдени тұрғыдан да өте маңызды.
Қазақстан Республикасы мен ... ... ... сан-қырлы
мәдениетімен танысуы, осы саладағы екіжақты қатынастардың нығая түсуі,
еуразиялық ... ... беки ... ... ... ... Осыған орай, екі ел арасындағы мәдени өмірдегі оқиғалар ... ... ... ... екі мемлекет азаматтарының құқықтық теңдігін, халықтардың
мәдениетін дамытуды, білім алу, сонымен қатар ұлттық ... ... ... ... қажеттіліктері және ана тілінде оқытуды қамтамасыз
ету үшін жағдайлар жасалды.
Қазақстан мен Ресей арасындағы ... ... бес ... ... және ... ... ... 1997 жылға дейін бұл қызмет қалыптасу,
орнығу, тереңдеу кезеңі болса, одан ... ... мен ... ... ... өтті деп ... болады.
Қазақстанда орыс тілінің ресми мәртебесінің болуы екі елдің, екі ел
халқының қарым-қатынасын ... және бұл өте ... ... болып
табылады.
Қазақстан мен Ресей арасындағы білім мен ғылым саласындағы ынтымақтастық
өте терең сипатқа ие. Себебі, ең бірінші Қазақстанда ... ... ... ... қазақ оқушылары мен студенттері орыс тілден
аударылған, орыс авторларының оқулықтар мен ... ... ... бар. Қазақстандағы мектептер, жоғарғы оқу орындары және ... көп ... орыс ... ... Ресейлік білім әлемдегі ... ... ... ... ... ... екі ... қарым-
қатынастарда бұл сала өте маңызды орын ... ... ... ... жүйесіне сүйенуі де маңызды болып табылады.
Екі ел арасындағы білім және ғылым ... ... ... және оның кең етек ... көз ... Шынында да, бұл
мәдени байланыстың берік тірегіне ... ... ... өнер саласы
да екі ел арасындағы өзара қарым-қатынасқа өзіндік үлесін қосуда.
Қазақстан мен ... ... ... ... ең көлемді
қызметтерінің бірі өнер саласындағы ... Оған ... 2003 ... ... жылы, ал 2004 жылы Қазақстанда Ресей жылы кезіндегі
атқарылған үлкен ... ... ... бола ... ... ... мен ... Ресей жылы – достықтың ізгі көрінісі болып ... ... ... ... емес істерден де көрінеді.
Мысалы, музыка, кино, телевидение, радио тағы ... ... ... ... ... өте кең көлемде іске асуда. Қазақстанның осы
сала бойынша көшбасшылықты ... ... ... Екі ... өнер
саласындағы қарқынды байланысы өз дәлелін дәл осы ... ... ... Өнер ... ... ... нығаюына зор үлес
қосуда, өнер ... ... ... шекарамен шектелмей мемлекеттер
арасындағы ... ... ... ... ... көрдік. Екі ел
арасындағы ынтымақтастық бұдан да ... ... дами ... мәдени
байланыстардың қосары әлі де шексіз.
Интеграция – бұл азаматтардың өмір сүру деңгейін арттырудың ... ... ... шеңберінде мәдени қатынастарды нығайту өте
маңызды болып табылады. Бүгінде ... мен ... ... ... ... аса ірі ... ретінде Тәуелсіз Мемлекеттер
Достастығында шешуші рөл атқаратыны даусыз, сондықтан да олардың арасындағы
қатынастар қалай дамыса, көп ретте ТМД-ның ... да ... ... ... әлемдік қауымдастық мәдениеттерді дамытудың маңызды кепілдігі
мәдениетаралық үнқатысулар екендігін түсінді, ... ... ... мен ТМД ... ... ... байланыстар бұрынғыдан
белсендірек өтіп жатыр. Қазақстан мен ... ТМД, ... ШЫҰ және ... ынтымақтасады.
Қазақстан ШЫҰ-ға қатысушы елдермен мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты
жандандыруды жақтайды. Соңғы жылдары ... осы ұйым ... ... ... Өнер ... ... ... осы мәселе
жөніндегі отырыстары бұл саланы дамытуда үлесін қосуда.
Бүгінде екі ... тату ... ... ... ... ... ... маңызды факторына айналып отыр.
Қазақстан мен Ресей арасындағы ... ... – екі ... ... ... бірі. Себебі, жаһандану кезеңінде
әлеуметтік-экономикалық, саяси және мәдени ... ... ... ... әсер ... ... қазақтардың саны 1939
жыл мен 2010 жыл ... өсім ... ... ... ... ... ... өңірлерде өмір сүреді. Ал, Қазақстандағы
орыстардың саны үнемі жоғары ... ... екі ... гуманитарлық
байланыстар өзекті мәселе болып табылады.
Ресейдегі қазақ диаспорасының көші-қон тарихына ... ... ... ... кезеңдерін сауалнама жауаптары бойынша екіге
бөліп көрсетеміз, бұл КСРО және ... ... ел ... ... ... Екі кезеңде де білім алу мақсатында Ресейге кетті. ... ... ... сол ... адамдарымен отбасын құрды. Білім алу үшін
көшіп кеткен жерлері Ресейдің ірі қалалары: Мәскеу, ... ... ... ... ... ... ... болады: оның өкілдері
барлық қазақ халқының құрамдас бөлігі болып табылады, ортақ ... ... бар, ... ... ... ... түркі тілдес халықтарға
жатады, бірақ ішкі және ... ... ... ... одан ... тұрады.
Бүгінгі Тәуелсіз Қазақстан – бүкіл қазақ халқының жалғыз ... ... ... өзіміздің де, өзгелердің де көздері жетті. ... да ... ... осы ... ... – Қазақстанда саяси және ... ары ... ... өз ... қосуға талпынуы қажет. Ол үшін
шет елдердегі ... ... ... ... мен ... диаспоралары қазақстандық отандастармен қарым-қатынас
жасағанда ... ... ... ала ... ... пен ынтымақтастықты әрдайым дамытуға бағытталған өміршең
іс-шараларды тындырғандары ... мен ... ... ... қатынастар ХХІ ғасырда жаңа
деңгейге шыққан. ... ... ... ... жаңа ... ... қатынасты нығайту өте маңызды. Сондықтан қарым- ... ... ... ... қана ... халықтық деңгейде тереңдету, жеке
топтар арасында, оның ішінде ... ... ... ... ... ... ашу екі жақтық ынтымақтастық үшін жаңа ... ... ... ... ... ... 2003.
2. Қазақстан Республикасы. 9 шілде 2001 жылғы ғылым туралы заңы // ... ... - ... 2001. № 15-16. -12-31 ... ... о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи между РК и РФ.
I//Казахстанско-российские отношения 1991-1995 гг.: Сборник ... ... - ... 1995. - ... ... ... РК и Правительством РФ о сотрудничестве в
области ... ... и ... от 28 ... 1994 г. ... ... ... гг.: Сборник документов и
материалов. -Астана-Москва, 2001. - С. ... ... ... ... ... сөйлеген
сөздер, мақалалар, сұхбаттар 1991-1998 жылдар. - Алматы: Қазакстан,
1999. -336 6.
6. Назарбаев Н.А. Евразийский Союз: ... ... ... ... ... ... Н.Н. ... тоғысында. - Алматы, 1999. - 175 б.
8. Токаев К.К. Под ... ... ... о ... политике
Казахстана. - Алматы, 1997. - 736 с.
9. Токаев К.К. ... ... ... в ... ... 2000. - 480 ... Тоқаев Қ.К. Қазақстан Республикасының дипломатиясы. - Алматы, 2002.
-568 б.
11. Тоқаев Қ.К. Нұр мен Көлеңке. А.:2009
12. ... И. ... ... ... Десять лет внешней политики
страны. - Москва, 2002. - 382 с.
13. Мансуров Т.А. Казахстан-Россия стратегия ... ... ... ... ... гг.: Сборник документов и материалов. -
Астана-Москва, 2001. - С. ... ... Т.А. ... ... ... // ... ... караша.
15. Мансуров Т.А. Казахстанско-Российские отношения в эпоху перемен. 1991
-2001. - Москва: Реал-Пресс, 2001. - 712 с.
16. 2004 жылы ... ... ... ... сол ... ... және өкiлеттi елшiсi Қырымбек
Көшербаев: “Мәскеу қаласында “Қазақстан” ... ... ... ... //Газеты СНГ// 2005.
17. Интервью Посла Казахстана в России К.Е. ... ... ... ... ... в ... К.Е. Кушербаева журналу "Моя
Москва", ... ... ... // ... =341
19. Зауытбек Қауысбекұлы. Қазақстан мен Ресей әріптестіктің ... да ... ... ... отыр. «Айқын» 23.04.2010
20. Казахстан и Россия в цифрах: Статистический ...... ... 2003-275 с.
21. Казахстан в цифрах / Под ред. А.Смаилова. – Алматы, 2002. -225с.
22. ... в ... / Под ред. ...... 2003. -397 ... ... и ... в цифрах. Посвященной Году Казахстана в России. ... ... ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаев. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен
дамуының ... ... 1992. -56 ... ... Сындарлы он жыл. Алматы, 2003
30. Қ. Тоқаев. Қазақстан Республикасының Дипломатиясы.А.:2002.
31. Н.Исингарин. 10 лет СНГ. ... ... ... ... Б.Н. ... ... сосед России // Казахстанская правда. -
1998. - 10 октября.
33. Путин В. В. http://kazembassy.ru/press_service/news/sub/?catId=2
34. Медведев М. А.
http://kazembassy.ru/press_service/news/sub/?catId=2&archive=1
35. ... ... ... ... ... проблемы международных отношений. М.,2002.
36. С.Абдулпаттаев. Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты. А.:2005
37. М.Т.Лаумулин. Центральная Азия в ... ... и ... ... ... К.И. Казахстанско-российское сотрудничество в рамках ОДКБ
//Казахстанско-Российское взаимодействие в XXI веке и ... ... ... ... ... Году ... в Казахстане. - Астана: Изд-ва КРУ, 2004. ... ... Ф.Т. ... аспекты сотрудничества Казахстана и Россиии в
сфере образования // ... ... ... ... ... на тему ... в XXI веке и ... ... ... ... в ... -Іктана: Изд-во КРУ, 2004. - С.238-244.
40. ... ... ... мен ... ... мәдени қарым-қатынастар (1991-2005жж.) Алматы 2007.
41. Алипбаев А.Р. Әлемдік саясаттағы француз-герман өзара қарым-
қатынасын зерттеп білу - тәуелсіз Қазақстан үшін ... ... ... ... ... итоги и перспективы развития.
Материалы международной научной конференции, 22-24 ... 2000 г. ... 2001. -Г.2. - ... ... К.Н., ... Ж.К. Еуропалық Одактың мәдениет
саласындағы саясаты // ҚазМУ Хабаршысы. Халықаралық қатынастар және
халықаралық құқық сериясы.- 2004. - ... - ... ... Н. Ә. ... ... ... 1999. ... www.kisі.kz
45. Казахстанско-российские отношения 1991-1999 годы. 91-б.
46. http://www.rian.ru/spravka/20051004/41592945.html
47. Егемен Қазақстан,1995 жыл, 10 тамыз.
48. ... ... ... ... ... 2001.10 ақпан.
50. Казахстанская правда. 2001.15наурыз.
51. Риа-новости. http://beta.rian.ru/culture/20100924/278983455.html
52. Газета Коммерсант. http://www.kommersant.ru/news/926569
53. ҚР ... және ... ... ... сайты
http://www.edu.gov.kz/ru/news/arkhiv/
54. ҚР ... және ... ... ... ... Барбашин И.В. Сотрудничество государств - участников СНГ в ... ... ... и ... // ... Совета Федерации ФС РФ. - 2002. - №10. - С. 11-15.
56. ... Б.К. ... ... ... ... ... // ... материалов международной
научно-практической конференции на тему «Казахстанско-Российское
взаимодействие в XXI веке и ... ... ... Году
России в Казахстане. - Астана: Изд-во КРУ, 2004. - ... ... ... ... ... ... РК в РФ. kazembassy.ru/issue/?issueId=1148
59. Казинформ. http://www.inform.kz/#tabs-1
60. ... ... ...... 1994 -64 ... ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың журналға берген сұхбаты: ... ... ... және ... байлық // Юность. – 2000.- №11-12.-4б.
63. Казахстанцы защищают Москву. К 60 летию битвы под Москвой . Москва ... – 271 ... ... ... ... К 60 ... битвы под Москвой . Москва ,
2001. – 271 б.
65. Садықов Н. Казахстан и мир: ... ...... 2001. – ... ... ... ... Бас хатшысының орынбасары Кеден одағы
Еуразиялық экономикалық қоғамдастықтың интеграциялық ... ... ... ... ... Егемен Қазақстан. – 2004. -20 қаңтар
68. http://www.egemen.kz/news.dinamo.
69. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ... ... http://www.khabar.kz/kaz/culture/
72. Первый канал. http://www.1tv.ru/
73. Министерство Иностранных Дел Российской Федерации. Внешнеполитическая
и дипломатическая деятельность российской ... в 2010 ... март 2011 ... ... телеарнасы. http://www.astanatv.kz/index.php?news=3213&lang=2
75. 1996 жылдың 31 желтоқсанын Қазақстан Республикасы "Қазақ диаспорасын
қолдау бойынша мемлекеттік бағдарлама.
76. ... ... / ... А. А. ... В. Л. Абушенко, Г.
М. Евелькин, Г. Н. Соколова, О. В. ... — Мн.: ... ... ... ... ... агенттік ақпараттары. 2010.
78. Абусеитова М.Х. ... и ... ... ... и ... ... (XV-XVII вв.). - Алматы, 2007.
79. Айталы А.А. ... ... ... ... мен ... 2005 – 352.
80. Қазақстан Республикасы. 30 тамыз 1995 жылғы Конституция. - ... - 36 ... ... Г.М. ... в Казахстане - достижения
суверинитета// Отан ... 2004. №3. - с ... ... ... ... ... ... Федерациясындағы
елшілігі дайындаған. - Москва, 2005. - 19 б.
83. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сұхбат /
Ескекбаев Д. Қазақ диаспорасы: бүгіні және болашағы. - Алматы, 2003.-
92 б.
86. Шуақ ... ... ... ... ... ... сайты http://www.madenimura.kz/
88. Қойгелдиев М.К. «Культурное наследие» и особенности формирования
исторического познания в обществе // ... ... ... ... болашағы: Халықаралық ғылыми конференцияның
материалдары, 19 қазан 2005 жыл, - ... 2005.- ... ҚР ... ... ... сайты
http://www.minjust.kz/ru/node/1230.
90. Мәдениет ... 2010 ... ... ... ... мемлекеттік мұрағат http://kaz.cga.kz/pub_2.html.
Қосымша А
СОГЛАШЕНИЕ
МЕЖДУ ПРАВИТЕЛЬСТВОМ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ И
ПРАВИТЕЛЬСТВОМ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН О СОТРУДНИЧЕСТВЕ
В ОБЛАСТИ КУЛЬТУРЫ, НАУКИ И ОБРАЗОВАНИЯ
(Москва, 28 марта 1994 ... ... ... и ... ... ... стремление к дальнейшему ... и ... ... и ... ... ... ... и Республики Казахстан в области ... ... ... ... во ... близость культур, традиции
культурного общения и дружественных отношений народов ... ... ... что ... в области культуры, науки и ... ... ... ... обеих стран и будут
способствовать дальнейшему ... ... ... ... ... сотрудничества, действуя в духе ... ... акта ... по безопасности и
сотрудничеству в Европе, ... и ... ... ... ... ... по культурному наследию, а ... ... для ... Европы, руководствуясь Соглашением о Содружестве
Независимых Государств от 8 декабря 1991 года, ... ... 21 ... 1991 ... ... на положениях Договора о дружбе,
сотрудничестве и ... ... ... ... Федерацией и
Республикой Казахстан от 25 мая 1992 года, согласились о нижеследующем:
Статья 1
Стороны, опираясь на ... ... и ... связи народов
России и Казахстана, будут и ... ... ... ... ... в ... культуры, науки, образования, спорта, а
также по ... ... ... ... ... творческие
союзы, ассоциации и фонды.
В этих целях будут проводиться Дни ... ... ... ... и Дни ... ... в ... ... ... ... ... ... ... доступ к
культуре ... ... и, в ... к исторически сложившимся крупным
собраниям, коллекциям культурных ценностей, целостность ... ... ... ... ... ... ... кадров в области культуры, обмену ... ... ... и ... ... и "круглых столов", ... ... ... ... сотрудничества и прямых связей ... ... и ... ... и ... образования, спорта на всех уровнях.
Статья 3
Стороны гарантируют свободное и равноправное развитие культуры народов
Российской Федерации, проживающих на ... ... ... ... ... ... ... на территории Российской
Федерации, путем создания ... ... для ... ... ... ... языка, реализации их духовных и
религиозных потребностей.
Статья 4
В ... ... ... ... ... оказывать
содействие проведению Дней культуры, ... ... ... и ... ... постановок
музыкальных и ... ... ... ... ... обмену делегациями и ... ... ... и "круглых ... ... в ... культурно-просветительной работы
и самодеятельного творчества.
В ... ... ... ... ... ... художественными выставками, в том ... ... ... ... ... 5
Стороны будут сотрудничать в области сохранения и ... и ... ... ... ... ... ... и религиозные памятники и объекты.
Стороны будут решать на основе доброй воли, путем ... ... с ... или ... ... ... ... на территории другой
Стороны.
Статья 6
Стороны будут ... ... в ... ... творческими союзами, а ... ... ... ассоциациями и фондами, действующими в сфере
культуры, ... и ... ... ... ... сотрудничеству в области
кинематографии: ... ... ... ... премьер, обмену кинофильмами, ... ... ... ... ... сотрудничеству
киноархивов, обмену литературой и материалами.
Статья 8
Каждая ... ... ... ... в ... ... дела и оказывать ... в ... ... ... ... печатной продукции, издаваемой другой
Стороной, а ... ... ... ... ... ... меж ... связям, обмену писателями ... ... ... ... и ... ... о политической, ... ... ... ... и журналов на языке ... ... ... ... ... ... сотрудничества между
авторско-правовыми организациями Российской Федерации и ... ... ... ... в ... телевидения ... ... ... ... сотрудничества будут
регулироваться соглашениями между заинтересованными ... ... ... 11
По мере необходимости Стороны будут проводить ... ... ... ... ... работ
в области культуры, науки и образования, ... друг ... ... ... ... организовывать в этих целях
совместные ... и ... ... ... ... ... ... деятельность и использовать другие
формы научного обмена и сотрудничества.
Предметом консультаций ... быть ... ... ... и форм ... ... прав и свобод граждан в
сфере культуры, правовое и ... ... ... ... ... ... ... культуры.
Статья 12
Стороны будут сотрудничать в вопросах развития ... базы ... ... новыми технологиями,
осуществлять на ... ... ... ... ... ... для ... культуры и искусства.
Статья 13
Стороны будут содействовать развитию ... ... ... и ... ... ... киноучреждениями, издательствами, ... ... Они ... будут способствовать развитию ... в этой ... ... ... ... ... ... сотрудничества.
Статья 14
Стороны будут поощрять сотрудничество между Академиями наук и другими
научными ... ... ... на ... представляющих
взаимный интерес.
С этой целью они будут:
- всемерно ... ... и ... ... между Академиями наук, ... ... и ... занимающимися
вопросами науки;
- оказывать содействие в ... ... ... создании ... ... и ... ... а ... в ... ... форм научного сотрудничества;
- содействовать обмену ... ... о ... ... и их ... а ... информацией о
методах, применяемых в ... ... и при ... ... ... ... обмен научными работниками и специалистами для
взаимного ознакомления с научными исследованиями, а ... ... ... ... ... молодыми научными работниками и
специалистами, прежде всего в целях повышения их квалификации;
- ... ... ... ... в ... семинарах, проводимых в обеих странах;
- оказывать содействие в развитии научных ... ... и ... ... ... ... и ... 15
Стороны ... ... ... ... на территории их государств, всего путем создания
условий для получения образования на ... ... из ... ... ... другого государства равные
со своими гражданами права на образование и его . ... ... их ... ... определены соглашениями министерств и
ведомств ... и ... ... ... ... ... преподавание языков народов обеих стран.
Они будут организовывать учебные ... ... ... научные
поездки, обмен специалистами и ... для ... в ... ... и ... ... , а ... ... ... ... ... ... и
школьниками с целью ... ... и ... в области
языкознания и литературы.
Статья 17
Стороны будут оказывать взаимную ... в ... ... ... и иной ... ... ... народов, проживающих на территории Российской и Республики Казахстан.
Статья 18
Стороны будут ... ... ... ... информацией и документацией по ... ... ... ... в деле ... ... ... базы ... ... ... ... программ и проектов.
Статья 19
Стороны будут содействовать развитию прямых ... ... ... ... высшими и средними учебными, профучилищами
и ... а ... ... ... ... ... и ... 20
Стороны признают эквивалентными уже ... ... об ... ... и ... и, ... ... в сфере
образования, разработают ... по ... ... ... ... ... поощрять сотрудничество в области архивного дела обмена
опытом, материалами и специалистами.
Статья 22
Каждая из ... ... ... ... и на
территории своего государства национальных центров ... ... ... заниматься информации о народе и культуре своей страны.
Статья 23
Стороны ... ... ... сотрудничества в области
здравоохранения и медицины, обмену ... и ... ... ... содействовать развитию связей в ... ... и ... ... ... ... прямого
между спортивными обществами, ... и ... ... и тренерами, научно- информацией и специальной ... ... ... ... ... и ... ... будут регулироваться
соглашениями между заинтересованными ведомствами и ... ... ... ... ... ... По взаимной
договоренности могут осуществляться ... по ... ... ... в ... ... и приему туристов этих
стран.
Конкретные формы сотрудничества и ... ... ... ... ... ... и ... 26
Стороны будут поощрять сотрудничество и обмены между молодежью и
молодежными организациями, ... для ... ... ... и ... ... ... целях выполнения настоящего Соглашения будут разрабатываться
подписываться двусторонние ... ... и ... планы протоколы)
сотрудничества между ведомствами и организациями.
По взаимному ... ... ... ... ... ... ... Соглашения.
Статья 28
Настоящее Соглашение вступает в силу с даты ... ... ... выполнение Сторонами
внутригосударственных процедур, необходимых для его ... в ... ... ... ... на пять лет и будет
автоматически на последующие пятилетние периоды, если одна из ... ... в ... виде ... Сторону не менее чем за шесть месяцев
до истечения соответствующего срока о ... ... ... ... в Москве 28 марта 1994 года в двух экземплярах, ... ... и ... ... ... оба ... ... одинаковую
силу.
(Подписи)
Программа по оказанию содействия добровольному переселению
соотечественников, проживающих за ... в ... ... ... программы:
Важным элементом российской миграционной политики является реализация
Государственной программы по оказанию ... ... ... ... ... ... проживающих за рубежом,
утвержденной ... ... ... ... от 22 июня 2006 ... ... ... срочный характер и рассчитана на период
до 2012 года. Государственной программой сформирован новый для Российской
Федерации организационно-правовой механизм ... ... в ... ... людей – российских соотечественников, проживающих за
рубежом. Эти люди по разным причинам ... за ... ... но не ... ... и ... ... с ней и хотели бы в
дальнейшем соединить свою судьбу с Россией.
Работа в ... ... ... ... на двух
уровнях: федеральном и региональном. Собственно Государственная ... ... ... ... ... ... ... в области содействия добровольному переселению соотечественников.
Она устанавливает цели, задачи и принципы оказания содействия ... ... ... государственных органов и структур, задействованных в
реализации Государственной программы, ... на ... ... как:
- финансовая ... ... ... ... сочетание безвозвратного и возвратного
принципов социально-экономической поддержки ... ... ... ... ... ... ... Российской Федерации в
целом и ее субъектов, ... ... ... ... предпринимателей, принимающего сообщества;
- приоритет мер социально-экономического стимулирования, определяющих
рамочные условия и характер переселения, а ... ... ... ... ... ... и ... ее
предоставления соблюдением участниками Государственной программы условий
участия в ней и социально-экономическими характеристиками тер-
риторий, ... для ... ... ... мероприятий, предусмотренных Государственной
программой, с задачами ... ... и ... развития Российской Федерации в целом
и ее субъектов;
- доступность информации об условиях участия в ... ... и ... ... ... ... и мер
социальной поддержки определены в Государственной программе, а также
региональных программах ... в ... ... ... программы
Участник Государственной программы вправе выбирать территорию
вселения в субъектах ... ... с ... ... ... ... государственных гарантий, социальной поддержки, а также
условий проживания.
Решение соотечественника об участии в ... ... ... ... им ... и заявления о выдаче свидетельства
участника Государственной программы. Соотечественники, проживающие ... ... ... ... с ... ... ... и
сведений в представительство ... ... ... ... — ФМС ... за ... ... группу, дипломатическое
представительство или консульское учреждение ... ... ... или ... ... на законном основании
в России, могут подать анкету и ... ... в ... ФМС ... по ... ... ... участвующему в
реализации Государственной программы (в том числе, по электронной почте).
Выбрав осознанно вариант ... и ... ... ... ... ... ... участника
Государственной программы, что закрепляет его права и обязательства, права
и ... ... его ... а ... обязательства Российской
Федерации, в частности, по ... ... ... ... ... ... избранной категории территории
вселения.
Организация ... ... ... Государственной программы и членам его семьи оформляются
необходимые документы для переезда в Российскую ... в том ... ... ... ... а также, при
необходимости, виза.
Российская Федерация компенсирует расходы, ... ... ... ... и члены их семей на переезд и ... ... от ... их ... на ... иностран-
ного государства до территории вселения в ... ... ... производится за счет средств федерального бюджета
территориальными органами ФМС России по ... ... ... после регистрации переселенца и членов его семьи на
выбранной для проживания территории вселения.
Участник Государственной программы имеет право ... в ... в ... ... ... Российской Федерации,
личное имущество без ограничения общей стоимости и вне зависимости от ... ... ... ... ... в употреблении и
приобретенные до въезда на территорию Российской Федерации.
Организация ... на ... ... ... ... разрабатываются региональные программы
переселения, в ... ... ... ... с ... ... и членами их семей на территориях вселения.
В соответствии с включенными в региональную ... ... ... орган исполнительной власти ... ... ... ... по ... ... ... Государственной программы и членов их семей, содействию
адаптации и ... ... ... ... с ... ... ... информации о
Государственной программе и условиях участия в ней, следует обращаться ... в ... ... ... и к ... ... ... во временные группы и консульские
учреждения Российской ... а ... в ... ... ФМС
России.
Кроме того, информация о Государственной программе размещена на
официальном интернет-сайте ФМС ... ... а ... на ... ... ФМС России.
Адрес Общественной приемной ФМС России:
г. Москва, ул. В. ... д. 4, стр. ... (495) ... ЗАО ... ... ... Белгород, пр. Б. Хмельницкого, 111а
по заказу ФМС России, заказ 11585, тираж 100 000 экз., 2010 ... ДЛЯ ... ... ... ... ... в XXI ... Россия-Казахстан:
формирование общего информационного пространства"
Современная характеристика общества во многом предопределяется такими
параметрами, как ... ... и ... ... ... ... определенный социум.
Актуальность реализации вышеназванного ... ... в том, ... с ... ... ... создать модельный (для библиотек стран-участников ... ... ... ... об ... ... и ... связях, свидетельствующих об общности народов двух государств,
которая выражается в ... ... ... ... ... ... ... ценностной основой
не только для сохранения национальной исторической ... всех ... в ... и ... но и ... дальнейшего развития
экономики, культуры, образования и науки двух государств.
Во-вторых, одновременно при создании ... ... ... и ... ... ... не столько
статичная архивная электронная база, сколько закладываются основы постоянно
развивающейся единой цифровой библиотеки.
Цель ... ... ... ... - ... ... для ... двух стран, независимо от того, в
какой стране они проживают и насколько удалены от ... ... ... ... ... и ... ... и создания общего Интернет-ресурса.
Задачи:
o формирование электронных коллекций, ... ... баз ... создание
каталога Интернет-ресурсов о России и Казахстане, размещение в
Интернет текстов, изображений,
мультимедийных продуктов и т.п.;
o ... ... и ... ... ... ... и ... центрами (телеконференции ведущих
ученых, деятелей культуры и
искусства и т.п.);
o ... ... в ... ... ... ... на
знании.
Средства:
o создание веб-сайта, ресурсное, материально-техническое ... ... ... на ... ... к организации доступа к
формируемым ... с ... ... ... продуктов, используемых
участниками проекта; назначение генеральных менеджеров проекта от каждой
стороны, отвечающих за разработку
совместного ... ... ... ... ... ... ... организующих проведение рабочих встреч и совещаний сторон и
т.п.;
o формирование Международной ... ... ... из
представителей сторон, и
Экспертного совета, в состав ... ... ... ... по
отдельным направлениям (финансово-
экономическое обоснование разработки и реализации проекта;
программное обеспечение и сопровождение ... ... ... ... ... баз ... и ... с ними библиографических
БД и т.п.);
o нормативно-методическое обеспечение проекта (учет существующих ... ... и ... материалов и документов, ... к ... и ... электронных фондов и ресурсов, обеспечивающих
авторское право и т.д.);
o кадровое обеспечение (подготовка кадров: обучающие семинары, курсы ... ... ... ... информационного пространства
являются:
1. принцип открытости российско-казахстанской электронной библиотеки
для всех граждан
государств-участников ЕврАзЭС, а также для всех ... ... ... ... т.е. акцентирование и актуализация ... и ... ... преемственности и развития взаимодействующих ... ... ... ... т.е. ... ... и ... организационных,
финансовых, технических и технологических блоков проекта единым
задачам.
Структура объединенной электронной библиотеки:
1. Библиографические базы данных (каталоги, ... ... базы ... ... с ... ... ... Интернет-ресурсов России и Казахстана (в частности,
библиотек).
4. ... в ... ... ... и аудиофайлов,
раскрывающих содержание данного проекта.
5. Архивные и краеведческие материалы.
6. Хроника российско-казахстанских ... и ... ... ... и ... электронной библиотеки.
8. Чат (общение с пользователями объединенной электронной библиотеки в
интерактивном режиме).
9. Форум ... ... и ... ... ... 2010 ЖЫЛЫҒЫ ЖҰМЫСЫНЫҢ ҚОРЫТЫНДЫЛАРЫ
МӘДЕНИЕТ ОБЪЕКТІЛЕРІМЕН ҚАМТЫЛУ (ӨҢІРЛІК БӨЛІНІСТЕ)
| |Ақмола обл. |
| ... ... |
| | |
| | ... ... ... | |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| |түсіне|еркін: ... ... |
| |ді | |ді | |і | |
| ... ... және оқиды | |оқиды |жазады және оқиды | |оқиды |жазады
және оқиды | |Барлық ... |74,0 |2,9 |62,0 |94,4 |3,4 |84,8 |15,4 ... | ... |98,4 |2,3 |93,2 |92,1 |4,4 |79,1 |17,5 |2,9 |9,0 ... |25,3 |2,5 |6,3 |98,5 |1,0 |96,7 |12,6 |2,1 |5,6 | ... ... |61,7 |92,9 |10,3 |68,3 |10,7 |2,3 |5,4 | ... |21,5 |2,0 |5,2
|98,9 |0,9 |97,1 |8,0 |1,3 |3,7 | |Ұйғырлар |93,7 |9,7 |60,8 |95,8 ... |15,7 |2,6 |7,2 | ... |72,6 |6,3 |33,7 |98,4 |1,7 |94,7 ... |6,7 | ... |24,7 |2,5 |7,9 |99,0 |0,9 |96,9 |9,1 |1,5 |4,4 ... |43,5 |3,7 |10,5 |98,0 |1,4 |95,5 |24,2 |3,5 |11,4 | ... |7,9 |43,4 |96,1 |4,1 |83,7 |11,7 |1,7 |6,0 | ... ... |43,2 |96,9 |4,0 |85,4 |11,0 |1,7 |5,3 | ... |19,0 |1,9 ... |0,9 |97,0 |6,8 |1,1 |3,2 | ... |49,7 |5,5 |16,0 |98,0 ... |10,1 |2,1 |4,3 | ... |77,5 |5,8 |37,1 |96,3 |4,2 |83,3 |6,9
|1,0 |3,0 | |Тәжіктер |89,4 |12,9 |49,5 |85,2 |9,5 |56,6 |6,8 |1,2 |3,5 ... |20,9 |2,9 |6,6 |99,1 |0,9 |97,1 |9,2 |1,5 |4,6 | ... ... |21,4 |98,0 |2,3 |91,5 |11,0 |1,6 |5,2 | ... |92,7 |8,1 ... |5,9 |71,3 |12,6 |2,0 |5,8 | |Басқа
этностар |42,2 |3,8 |15,9 |97,3 |2,3 |91,1 |14,5 |2,0 |7,9 | |

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 99 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәдениетаралық қарым-қатынас80 бет
Оқушылардың мәдениетарлық қарым-қатынас біліктілігін қалыптастырудың теориялық негіздері41 бет
Педагогтың қарым-қатынастық мәдениеті7 бет
Қазақстан мен Түркия арасындағы білім және ғылым саласындағы ынтымақтастық76 бет
Ақпарат азаматтық-құқықтық қатынастар объектісі ретінде9 бет
Салааралық байланс және халықаралық сауда моделі22 бет
Қазақстан ауыл шаруашылығы18 бет
Қазақстан ауыл шаруашылығында меншік түрлерінің дамуы11 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь