Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағы арқылы оқушылардың танымдық қызығушылықтарының қалыптастырудың әдістемесі

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3 . 10

I . тарау. Бастауыш сынып оқушыларының танымдық іс.әрекеттерін қалыптастырудың ғылыми.педагогикалық негіздері ... ... ... ... ... ... ...11.35

1.1. Бастауыш сынып оқушыларының оқу . танымдық іс.әрекетін белсендіру мәселелерінің зерттеу жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11 . 19

1.2. Бейнелеу өнері сабағы арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың мәні, мағынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20 . 24

ІІ.тарау. Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағы арқылы оқушылардың танымдық қызығушылықтарының қалыптастырудың әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..36 . 50

2.2. Бейнелеу өнері сабағы арқылы оқушылардың танымдық қызығушылықтарын қалыптастыру формалары, құралдары, әдістері оларды жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .51.52

ІV. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..53 . 54
Кіріспе.
Тақырыптың көкейкестілігі: Дәл қазіргі кезге білімнің кең көлемді қоры жиылған бастауыш сынып оқушыларының танымдық іс-әрекетін қалыптастыру мәселесіне тоқталып өтетін болсақ: оқытудың әр түрлі әдіс-тәсілдерін қолдана отырып, терең білімді, ізденімпаз, барлық іс-әрекеттерінде шығармашылық бағыт ұстанатын, сол тұрғыда өз болмысын таныта алатын жеке тұлға тәрбиелеу ісіне ерекше мән берілуде. Демек, мектептегі оқу үрдісі оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, шығармашылық әрекетін дамытуына жол ашуы қажет.
Танымдық белсенділік — оқушының оқуға, білуге деген ынта-ықылы сының, құштарлығының ерекше көрінісі. Танымдық белсенділік проблемалық сұрақтың жауабын іздестіруде, өзіндік жұмыс орындауда жүзеге асады.
Оқушының өздігінен білім алуы өз еркімен жүйелі жұмыс істеуді талап етеді. Өздігінен білім алуды оқушылардың күнделікті рухани қажетіне айналдыру мәселесіне мән берілмей келеді. Өздігінен білім алу әрекеттің мақсат-міндеттерін, мазмұнын, ұйымдастыру жолдарын оқушылардың өздері анықтап, іске асыруына байланысты. Ал оларға кеңес, нұсқау, жалпы бағыт беріп, басқарып отыру - мұғалімнің міндеті.
Ахмет Байтұрсынов оқушының өзіндік жұмысының маңызын бала білімді тәжірибе арқылы өздігінен алуы керектігін атап айтқан болатын. Жалпы білімге деген құштарлық - кез келген сыныптағы балаға тән қасиет. Күн сайын жаңа бір нәрсені білуге ұмтылу — бала үшін зор қуаныш, үлкен мерей.
Ал, В.Г.Лембергтің пікірінше, өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру мына шарттарға байланысты:
а) жұмыстың мақсатын айқын түсінуі;
ә) жұмыстың жемісті аяқталуына, оның алдағы нәтижесіне қызығуы;
б) жұмысты өз еркімен, қалауымен орындауы.
Оқушының оқу-таным әрекетін арттырудың тиімді құралдарының бірі -оқушының өзіндік жұмысы мен өздігінен білім алу әрекеті. Өзіндік жұмыс істеу іскерліктері мен дағдылары, сөзсіз, ой еңбегінің мәдениетімен байланысты. Білімді игеру барысында оқушы кездесетін қиыншылықтарды жеңу, табандылық, еске сақтау, кітаппен жұмыс істеу, байқау және жазба жұмысын жүргізе білу, ой әрекеттерінің бірқатар тиімді тәсілдерін игеру, өзін бақылай білуі керек.
Өзіндік жұмысты ұйымдастырудың шарттары мыналар: мұғалімнің нақты тапсырмалар, нұсқаулар беруі; жұмысты орындаудың және аяқтаудың уақытын белгілеуі; мұғалімнің басқаруымен оқушының дербестігінің мөлшері; олардың жұмысты өз еркімен және қалауымен істеу, оған әсер ететін мотивтер т.б.
Өзіндік жұмысты мұғалімнің дұрыс басқара білуі және оқушының дербестік әрекетінің деңгейінің артып отыруы — осы жұмысты ұйымдастырудың негізгі белгілері болып табылады.
Оқушылардың дербестігінің даму деңгейіне қарай өз бетінше істейтін жұмыстарды репродуктивтік және шығармашылық деп арнайы екі топқа бөлуге болады.
Оқушының өзіндік әрекетінің нәтижесінде оның бойында мынадай қасиеттер қалыптасады:
1. Өз бетінше ойлану біліктері мен ізденімпаздығы.
2. Оқуға деген қабілетінің артуы.
3. Берілген білімді игеру ғана емес, оны жаңалап және тиімді игеру жолдарын түсіне білу ниеті.
4. Басқа оқушылардың түсіндірмелеріне сын көзбен қарау.
5. Өз ойының дербестігі. Оқушының өз бетінше кітаппен жұмыс істеу, бақылау, жаттығу, эксперимент жүргізу іскерлігі мен дағдыларын қалыптастыру.
Репродуктивтік жұмыстарға — оқушының дайын үлгіге қарап жасайтын жұмыстары (көшіріп жазу, жаттығулар, мұғалімнің сұрақтарына жауап беру, оқулықтағы мәтінмен жұмыс істеу, сабақ үстінде орындаған тапсырмаға ұқсас тапсырманы үйде орындау т.б. жатады.
Оқушылардың өзіндік жұмыстарының жоғарғы формасына олардың өз еркімен жаңа амал-тәсілдер қолданып жасайтын шығармашылық жұмыстары жатады. Шыгармашылық жұмыстар — оқушының өздігінен шығарма, баяндама, реферат, өлең шығару, модельдеу, көрнекі құралдар жасауы т.б.
Өзіндік жұмыс танымдық іскерлігі мен дағдыларын қалыптастыруда, болашақта білімді өз бетінше жинай алу қабілеттерін дамытуда жетекші рөл атқарады, ойлауды жандандыра түседі және оқып үйренуде оқушылардың жалпы беісенділігін арттырады. Оқушының өзіндік жұмысы оқу материалын нығайта түсу, жаңа материалды игеру мақсатын көздейді.
Оқушылардың оқу үрдісінде танымдық белсенділігін, қабілетін дамы-ту, танымдық жан қуаттарының оянуына ықпал ету, білім деңгейін жетілдіру ұзақ әрі жүйелі жүргізілетін жұмыстар нәтижесінде қалыптасады.
Оқушылардың танымдық іс-әрекеті адамдық танымның әртүрлілігі және оқыту процесінің қарама-қайшылықтарымен байланыста болатын өзінің жеке қарама-қайшылықтарымен сипатталады. Практик мұғалімдер оқу процесінде қарама-қайшылықтарды таза интуитивті түрде туғызады. Олар бұл қарама-қайшылықтарды оқушыларға білімді меңгерту барысындағы қиыншылық ретінде қабылдайды. Белгілі дидакт М.А.Данилов оқу процесінде объективті түрде пайда болатын және оның басты қозғаушы күші болып табылатын жетекші қарама-қайшылықты алғашқылардың бірі болып анықтады. Бұл оқыту барысында алға қойылатын оқу және практикалық міндеттері мен білім, білік және ақыл-ой дамуының деңгейінің арасындағы қарама-қайшылық. Сонымен бірге, ол қарама-қайшылықтың. қозғаушы күштің қалыптсауының шешуші шарты болып оқушының өзінің санасында ішкі сипатқа ие болатын және оған қиыншылық ретінде танылатын қарама-қайшылықтың қалыптасуы болып табылады.
1) Әрекеттік жақындасу оқушыларды танымдық әрекетке тәрбиелеу. Әрекеттік жуықтаудың негізінде әрекет теориясы жатады. Оның негізі: жеке тұлға әрекетте қалыптасады (бұл туралы Қытай даналығында былай делінген: "Маған айт - мен ұмытып қаламын; маған көрсет - мен есімде сақтаймын; маған өзіме жасауға бер - мен үйренемін"). Оқыту процесін ұйымдастыратын мұғалімдерге әркеттің құрылымын білу өте маңызды. Оның негізгі түрлері: мотиві, мақсаты, мәселелер, мазмұны, құралдары, әдіс-тәсілдері және қорытынды. Бұлай дегеніміз, мұғалім көптеген құралдар арқылы оқушының ойлау қабілеті, тәжірибелік шамасына әсер ету керек. Осы компоненттердің барлығын мұғаліммен бірге оқушы да меңгеруі керек.
Педагогтарға сонымен бірге оқушылар әрекеттерінің негізгі түрлерін білу керек: оқыту-танымдық, әлеуметтіқ, еңбек, ойын, талғамдық, денешынықтыру-сауықтыру. Әрекеттің барлық осы түрлері оқытушы мен оқушының өзара қатынасынан тұрады. Әрекеттің бұл түрлерін өзара байланыстыру өте маңызды.
2) Гуманистік психология және педагогика ілімдеріндегі жеке-бағытталған жуықтау төменгі саладай қалыптасады (К. Роджерс):
- Индивид үнемі ауысып отыратын әлемнің ортасында өмір сүреді. Оған қоршаған әрекетті қабылдаудың жеке әлемі өте маңызды; бұл жекелік
- Қоршаған әлемге адам жеке қабылдау және түсі арқылы қатынас жасайды.
- Адам өзінше түсінуге және өзінше пайдалануға ұмтылады; өзіндік жетілдіруге ішкі қажеттілік қасиеті болады. Жеке тұлғаның дамуы үшін қажет өзара түсіністік тек қарым-қатынас жасау қорытындысында ғана толық жетеді.
- Өзіндік жетілу, даму-ол қоршаған ортамен, басқа адамдар байланыста болады. Адамға тура және жасырын байланыстар нәтижесінде пайда болатын, оның өзіндік түсінігін шығаратын сырт көздің берген бағасы өте маңызды, оқушының өзіндік толымдық әрекетінде мұғалім жеке бағытта оқыту жағдайында ең зор ұйымдастырушы-нұсқалық жоспарлар, дифференциалды әдістер, шығармашылық үй тапсырмалары, сабақтан тыс оқушы әрекетін ұйымдастыру арқылы жоғарғы сапаға жетеді. Жоспарлау мен бірге педагогика әдістері кіреді.
3) Оқыту процесіне деген зерттеушілік өткендегі іс-әрекетпен байланысты. Атап айтқанда өзіндік танымдық оқушының әрекетін қамтамасыз етеді, ойлау қабілетін дамытады, өзіндік білім алуға дайындайды. Оқушыларды зерттеу үшін әртүрлі іздену әдістері қолданылады (эврика-іздену): ізденіс әңгімелер, өзіндік шешім (мұғалімнің басқаруымен) ережелер, формулалар, түсініктер, стандарт емес есептердің шығарылуы, лабораториялық және тәжірибелік жұмыстар, бақылаулар. Мектеп тәжірибесінде жеке және ұжымды түрде оқыту жұмысының топтық ізденіс
түрлері, әдісі.
Мәселелеп оқыту (проблема қою) - ізденіс танымдық әрекеттің негізгі құралы. Мәселелеп оқытудың қайнар көзін Сократтың ізденіс әңгімелерінен көруге болады, бұл жерде ол сұрақ қою және әңгімені қисынды құрастыру арқылы өзінің оқушыларын қарама-қайшылыққа, әрі қарай тиісті қорытынды жасауға жетектейді.
Қазіргі мектептерде, оқушылардың әртүрлі дәрежесіне бағытталған оқыту тапсырмаларын дифференциадцап, оқыту жағдайында не мұғалім бере алады, не болмаса оқушылардың өздері таңдауларына болады. Егерде оқушы өзі таңдап алған болса тапсырманы, онда мүғалімге оны алдағы қателіктерден сақтандыру, сонымен бірге оның мүмкіндігіне қарай есеп шығаруды тапсыра алады және де оқушының осыған деген қүштарлығының деңғейін анықтай алады. Бірақ та дифференциалдап оқыту жуықтау бола алмайды, себебі оқу процесі оқытудың басқа да маңызды, оқушылардың дамуына бағалы да мәнді екені белгілі. Сонымен барлық дәрежедегі сыныптағы оқушылардың жеке мүмкіндіктерінің қаншалықты екенін көрсете алатын маңызды құрал. Бұл жерде оқушыға басқалардың еңбегінің нәтижесін көрсететін және жеке қабілеті мен білімнің деңгейін танытатын кері байланыс та іс жүзіне асырылады.
Оқушылардың танымдық белсенділіктерінің бір бағыты болып ұжымдық танымдық әрекет болып саналады (М.Д. Виноградов, Н.С. Дежников, И.Б. Первин, Х.И. Лийметс, Г. Кусайнов, Н.Н. Хан т.б.) педагогикалық әдебиеттерінде қарым-қатынас мәселесі, оқу процесіне қатысушылардың өзара қатынасы айқын баяндалған. Оқушылардың ұжымдық танымдық әрекеті дегеніміз-бұл оқушылардың біріккен әрекеті, оқушылар ортақ тапсырма орындауда өз істерін үйлестіріп, жұмысты өзара бөліп, әркімнің міндетін мұғалім ұйымдастырып беретін, яғни іскерлік тәуелділік жағдай пайда болады, білімді меңгеруде өзара қарым-қатынас ұйымдастырылады, аса бағалы тәжірибе алмасу жүреді (Н.Н. Хан) ұжымның танымдық әрекеті сабақта да сабақтан тыс уақытта да педагогикалық процессте жүріп отырады. Ұжымдық танымдық әрекетті ұйымдастыру мұғалімнен тек теориялық және әдістемелік дайындықты қажет етпейді, сонымен бірге сынып белсенділерімен маңызды жұмыс жүргізуді талап етеді (ассистенттер, консультанттар, кітапханашылар т.б.). Сонымен, қазіргі дидактика, ізденіс жәые әртүрлі жуықтауларды шешудегі оқыту процесінің сан қырлы мүмкіндіктерін ашады.
Танымдық қызығушылықтың қалыптасуы. Қызығушылық (латынша interest-мәні бар, маңызды) - адам ерекше сезінетін қимылдың нақты себебі. Қызығушылықты жеке тұлғаның өз әрекетіне бағалық қатынасы деп анықтауға болады. Оқушының танымдық қызығушылығы - танымдық саласына қатынасынан пайда болады. Оқуға, білуге деген қызығушылық танымдық белсенділіктің қозғаушысы екені белгілі. Л.С. Выготский былай деген: "Ең алдымен баланы бір әрекетке тарту үшін, сен оны қызықтыр, оның бұл әрекетке дайын екенін білу үшін қамқорлық жаса, осыны іске асыру үшін барлық күшін, салатынын және бала өзі қимылдайтынын, ал оқытушы болса тек сол әрекетті басқарып, бағыттап отыруы керек. Оқушылардың танымдық қызығушылығы олардың білім сапасы мен даму деңгейіне байланысты, ойлау әрекетінің әдістерінің қалыптасуына тәуелді".
Пайдаланылған әдебиеттер

1. «Бастауыш мектеп». №7-2007 ж.
2. О.С. Богданова, В.И. Петрова «Бастауыш жастардағы тәрбие жұмысының методикасы» Алматы 1980 ж.
3. Ю.К. Бабанский Педагогика. М. 1998 ж.
4. Ж.Б. Қоянбаев. Педагогика. А. 1992 ж.
5. «Бастауыш мектеп». №9-2006
6. К. Оразақов, Б. Нарбаев. «Ата дәстүрі әдеп, болашақ игілігі». Алматы 1991 ж.
7. Ж.Боданов, К.Бөлеев Қазақтың халық педагогикасы (библиографиялық көрсеткіш) Жамбыл 1992 ж.
8. А. Абдрахманов. Қазақстанның этнопедагогикасы А. Рылым 1979 ж.
9. Әбілова. Этнопедагогика. Алматы 1997 ж.
10. «Бастауыш мектеп». №3-2002 ж. Ә. Табылдиев. Халық тағылымы, Қазақтың халық педагогикасы және тәрбие. А. Қазақ университеті 1992 ж.
11. А. Асарбаев. Қазақтың ұлттық ойындарын бастауыш мектеп тәрбие жұмыстарында пайдалану. А. А. 1993 ж.
12. Қазақ халқының тәлім – тәрбие тарихынан А. Кітап. 1992ж.
13. Әбиев Ж, Бабаев С, Құдиярова А. Педагогика. Дарын-2004.
14. Харламов И.Ф. Педагогика-Минск 1997.
15. Журнал «Бастауыш мектеп» №11, 2005ж.
16. Жарықбаев Қ, Қалиев С. Қазақ тәлім – тәрбиесі. Алматы 1990.
17. Журнал «Бастауыш білім» №1, 2006ж.
18. Журнал «Тәрбие құралы» №2, 2004ж.
19. Журнал «Бастауыш мектеп» № 8, 2005ж.
20. Журнал «Бастауыш сыныпта оқыту» №1, 2006ж.
21. Жарықбаев Қ, Қалиев С. Қазақстандағы педагогикалық ойдың антологиясы – Алматы, Рауан, 1995ж.
22. Л. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М., Педагогика. Алматы 2000.
23. Әбиев Ж., Бабаев С, Құдиярова А. Падагогика. Дарын -2004.
24. Педагогика. Дэріс курсы. Алматы : Нұрлы элем, 2003.
25. Бегалиев Т. Педагогика. Тараз 2001.
26. Бұзаубақов Қ. Ж. Жаңа педагогикалық технология. Алматы 2004.
27. Қалиев С, Майғаранова Ш., Нысанбаева Г. Тэрбие хрестоматиясы. Алматы2001.
28. Сабыров Т.С. Оқыту теориясы. Алматы. 2000.
29. Педагогика Уч. Пособи под. ред. Пидкастого -М,1998.
30. Подласной И.П. Педагогика: 100 вопросов - 100 ответов: Учебное пособие для студентов высших учебных забедений. Москва 2001.
31. Ю.ХарламовИ.Ф. Педагогика - Минск 1997.
32. Сластенин В.А., Исаев И.Ф., Мишенко А.И., Шлянов Е.Н. Педагогика. Москва 2000.
33. Вульфов Б.З., Иванов Б.Д. Основы педагогики. М.1997.
34. Аманоливили Ш.А. Личности —гуманшая основа педагогического
процесса. Минск 1990.
35. Вульфов Б.З. Семь прадоксов воспитания. М. 1994.
36. Воспитания сознательной дисциплины и культуры поведения
школников сост. Бабаев Ф.А.; под. Ред. Морьенко И.С. М.1982.
37. Журавлев В.И. Педагогика в системе наук о человеке. М. 1990.
38. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақ тэлім - тэрбиесі. Алматы 1990.
39. Маленков Л.И. Воспитание в современной школе . М. 1999. 19.Окон В. Ведение в общую дидактику - М, 1990.
40. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақстандағы педагогикалық ойдың
антологиясы - Алматы, Рауан, 1995. 21.Гребнюк О.С., Гребенюк Т.Б. Теория обучения -М, 2003.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе……………………………….........……………………………..........3 - 10
I – тарау. Бастауыш сынып оқушыларының танымдық іс-әрекеттерін
қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері...........................11-
35
1.1. Бастауыш сынып оқушыларының оқу – ... ... ... зерттеу жағдайы...................................…......11 -
19
1.2. Бейнелеу өнері сабағы арқылы оқушылардың ... ... ... ... ... Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағы ... ... ... ... - ... ... өнері сабағы арқылы оқушылардың танымдық қызығушылықтарын
қалыптастыру формалары, құралдары, ... ... ... Қорытынды…………………………....……….………....…………....51-52
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер…………………………….....…………53 - 54
Кіріспе.
Тақырыптың көкейкестілігі: Дәл қазіргі кезге білімнің кең ... ... ... ... ... танымдық іс-әрекетін қалыптастыру
мәселесіне тоқталып өтетін болсақ: оқытудың әр түрлі ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттерінде
шығармашылық бағыт ұстанатын, сол тұрғыда өз болмысын таныта алатын жеке
тұлға тәрбиелеу ісіне ... мән ... ... мектептегі оқу үрдісі
оқушылардың танымдық белсенділігін ... ... ... жол ашуы ... белсенділік — оқушының оқуға, білуге деген ынта-ықылы сының,
құштарлығының ерекше көрінісі. Танымдық ... ... ... іздестіруде, өзіндік жұмыс орындауда жүзеге асады.
Оқушының өздігінен білім алуы өз ... ... ... ... ... ... білім алуды оқушылардың күнделікті рухани қажетіне
айналдыру мәселесіне мән ... ... ... білім алу әрекеттің
мақсат-міндеттерін, мазмұнын, ұйымдастыру жолдарын ... ... іске ... ... Ал ... ... нұсқау, жалпы бағыт
беріп, басқарып отыру - мұғалімнің міндеті.
Ахмет Байтұрсынов оқушының өзіндік жұмысының ... бала ... ... ... алуы керектігін атап айтқан болатын. Жалпы
білімге ... ... - кез ... ... ... тән қасиет. Күн сайын
жаңа бір нәрсені білуге ұмтылу — бала үшін зор қуаныш, үлкен мерей.
Ал, В.Г.Лембергтің ... ... ... ... ... ... ... мақсатын айқын түсінуі;
ә) жұмыстың жемісті аяқталуына, оның алдағы ... ... ... өз ... ... орындауы.
Оқушының оқу-таным әрекетін арттырудың ... ... ... өзіндік жұмысы мен өздігінен білім алу әрекеті. Өзіндік жұмыс
істеу ... мен ... ... ой еңбегінің мәдениетімен
байланысты. Білімді игеру барысында оқушы кездесетін қиыншылықтарды жеңу,
табандылық, еске сақтау, ... ... ... ... және ... ... білу, ой әрекеттерінің бірқатар тиімді ... ... ... ... керек.
Өзіндік жұмысты ұйымдастырудың шарттары мыналар: мұғалімнің нақты
тапсырмалар, нұсқаулар беруі; жұмысты ... және ... ... ... ... ... дербестігінің мөлшері; олардың
жұмысты өз ... және ... ... оған әсер ... ... ... ... мұғалімнің дұрыс басқара білуі және оқушының дербестік
әрекетінің деңгейінің артып отыруы — осы жұмысты ... ... ... ... ... даму деңгейіне қарай өз бетінше істейтін
жұмыстарды репродуктивтік және шығармашылық деп арнайы екі ... ... ... ... ... оның ... ... қасиеттер
қалыптасады:
1. Өз бетінше ойлану біліктері мен ізденімпаздығы.
2. Оқуға деген ... ... ... ... ... ғана ... оны ... және тиімді игеру
жолдарын түсіне білу ниеті.
4. Басқа ... ... сын ... ... Өз ... ... Оқушының өз бетінше кітаппен жұмыс істеу,
бақылау, ... ... ... ... мен ... ...... дайын үлгіге қарап жасайтын
жұмыстары (көшіріп жазу, жаттығулар, ... ... ... ... мәтінмен жұмыс істеу, сабақ үстінде орындаған тапсырмаға ... үйде ... т.б. ... ... ... жоғарғы формасына олардың өз еркімен
жаңа амал-тәсілдер қолданып жасайтын шығармашылық жұмыстары ... ...... өздігінен шығарма, баяндама, реферат, өлең
шығару, модельдеу, ... ... ... ... жұмыс танымдық іскерлігі мен дағдыларын қалыптастыруда,
болашақта білімді өз ... ... алу ... ... ... ... ... жандандыра түседі және оқып үйренуде ... ... ... Оқушының өзіндік жұмысы оқу ... ... жаңа ... ... ... ... оқу үрдісінде танымдық белсенділігін, қабілетін дамы-ту,
танымдық жан қуаттарының оянуына ықпал ету, білім деңгейін ... ... ... ... жұмыстар нәтижесінде қалыптасады.
Оқушылардың танымдық іс-әрекеті адамдық ... ... және ... ... ... ... өзінің жеке қарама-
қайшылықтарымен сипатталады. Практик мұғалімдер оқу ... ... таза ... түрде туғызады. Олар бұл қарама-қайшылықтарды
оқушыларға білімді меңгерту барысындағы қиыншылық ретінде қабылдайды.
Белгілі ... ... оқу ... объективті түрде пайда болатын
және оның ... ... күші ... ... ... ... бірі ... анықтады. Бұл оқыту барысында алға қойылатын оқу
және практикалық міндеттері мен ... ... және ... ... арасындағы қарама-қайшылық. Сонымен бірге, ол ... ... ... ... ... ... болып оқушының
өзінің санасында ішкі сипатқа ие ... және оған ... ... ... ... ... ... Әрекеттік жақындасу оқушыларды танымдық әрекетке тәрбиелеу.
Әрекеттік ... ... ... ... ... Оның ... жеке
тұлға әрекетте қалыптасады (бұл туралы Қытай даналығында ... ... айт - мен ... қаламын; маған көрсет - мен есімде сақтаймын; маған
өзіме жасауға бер - мен ... ... ... ... ... құрылымын білу өте маңызды. Оның негізгі түрлері:
мотиві, ... ... ... ... ... және
қорытынды. Бұлай дегеніміз, мұғалім көптеген құралдар арқылы оқушының ойлау
қабілеті, тәжірибелік шамасына әсер ету ... Осы ... ... ... ... да ... керек.
Педагогтарға сонымен бірге оқушылар әрекеттерінің ... ... ... оқыту-танымдық, әлеуметтіқ, еңбек, ойын, ... ... ... осы ... ... мен ... ... тұрады. Әрекеттің бұл түрлерін өзара байланыстыру өте
маңызды.
2) Гуманистік психология және ... ... ... жуықтау төменгі саладай қалыптасады (К. Роджерс):
- Индивид үнемі ... ... ... ... өмір ... ... әрекетті қабылдаудың жеке әлемі өте маңызды; бұл жекелік ... ... ... ... ... ... адам жеке ... және түсі ... қатынас жасайды.
- Адам өзінше түсінуге және өзінше пайдалануға ұмтылады; өзіндік
жетілдіруге ішкі қажеттілік қасиеті болады. Жеке ... ... үшін ... ... тек қарым-қатынас жасау қорытындысында ғана толық жетеді.
- Өзіндік жетілу, даму-ол қоршаған ... ... ... ... ... тура және ... ... нәтижесінде пайда болатын,
оның өзіндік ... ... сырт ... ... ... өте ... ... толымдық әрекетінде мұғалім жеке бағытта оқыту жағдайында
ең зор ұйымдастырушы-нұсқалық ... ... ... үй ... ... тыс ... ... ұйымдастыру
арқылы жоғарғы сапаға жетеді. Жоспарлау мен ... ... ... Оқыту процесіне деген зерттеушілік ... ... Атап ... ... ... ... ... қамтамасыз
етеді, ойлау қабілетін дамытады, өзіндік білім алуға дайындайды. Оқушыларды
зерттеу үшін әртүрлі ... ... ... ... ... ... шешім (мұғалімнің басқаруымен) ережелер, формулалар,
түсініктер, стандарт емес есептердің ... ... ... жұмыстар, бақылаулар. Мектеп тәжірибесінде жеке және ұжымды
түрде оқыту жұмысының топтық ізденіс
түрлері, ... ... ... қою) - ізденіс танымдық әрекеттің негізгі
құралы. ... ... ... ... ... ... әңгімелерінен
көруге болады, бұл жерде ол сұрақ қою және әңгімені қисынды ... ... ... ... әрі ... ... қорытынды
жасауға жетектейді.
Қазіргі мектептерде, оқушылардың әртүрлі дәрежесіне бағытталған оқыту
тапсырмаларын ... ... ... не ... бере ... ... оқушылардың өздері таңдауларына болады. Егерде оқушы өзі таңдап
алған болса тапсырманы, онда мүғалімге оны ... ... ... ... оның ... ... есеп ... тапсыра алады және де
оқушының осыған деген қүштарлығының деңғейін анықтай алады. ... ... ... жуықтау бола алмайды, себебі оқу процесі оқытудың
басқа да маңызды, оқушылардың ... ... да ... ... ... барлық дәрежедегі сыныптағы оқушылардың жеке ... ... ... ... ... ... Бұл ... оқушыға
басқалардың еңбегінің нәтижесін көрсететін және жеке қабілеті мен білімнің
деңгейін танытатын кері байланыс та іс жүзіне асырылады.
Оқушылардың ... ... бір ... ... ұжымдық
танымдық әрекет болып саналады (М.Д. Виноградов, Н.С. Дежников, И.Б.
Первин, Х.И. ... Г. ... Н.Н. Хан т.б.) ... ... ... оқу ... қатысушылардың өзара
қатынасы айқын баяндалған. Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... оқушылар ортақ тапсырма орындауда ... ... ... ... ... ... ... мұғалім
ұйымдастырып беретін, яғни іскерлік тәуелділік жағдай пайда болады, білімді
меңгеруде өзара ... ... аса ... ... алмасу
жүреді (Н.Н. Хан) ұжымның танымдық әрекеті сабақта да сабақтан тыс уақытта
да педагогикалық процессте ... ... ... ... ... мұғалімнен тек теориялық және әдістемелік дайындықты қажет
етпейді, сонымен бірге сынып белсенділерімен ... ... ... ... ... ... ... т.б.). Сонымен, қазіргі
дидактика, ізденіс жәые әртүрлі жуықтауларды шешудегі оқыту процесінің ... ... ... ... қалыптасуы. Қызығушылық (латынша interest-мәні
бар, маңызды) - адам ерекше сезінетін қимылдың нақты себебі. ... ... өз ... бағалық қатынасы деп анықтауға болады. Оқушының
танымдық қызығушылығы - танымдық саласына қатынасынан пайда ... ... ... ... танымдық белсенділіктің қозғаушысы екені белгілі.
Л.С. Выготский былай деген: "Ең алдымен баланы бір әрекетке тарту үшін, сен
оны қызықтыр, оның бұл ... ... ... білу үшін ... ... іске ... үшін барлық күшін, салатынын және бала өзі қимылдайтынын,
ал оқытушы болса тек сол ... ... ... ... керек.
Оқушылардың танымдық қызығушылығы олардың білім сапасы мен даму деңгейіне
байланысты, ойлау әрекетінің әдістерінің ... ... ... қалыптасуы.
Ынта-ықылас (интерес)-(лат. Іntегst - мағынасы болу, маңызды)
-әрекеттің адам аса ... деп ... ... ... Ынта-ықыласқа
субъектінің өз іс-әрекетіне дұрыс баға беру ... ... ... ... ... ... ... таным объектісіне деген эмоционалды
қатынасында көрінеді. ... ... ... ... ... ... ... «Баланы қандай да бір іс-әрекетке шақырғың келсе,
ең алдымен, оны қызықтыру керек, оның осы іс-әрекетке әзір екенін; осы ... үшін ... ... ... ... баланың өз бетінше
әрекет ететінін, мұғалім тек оның іс-әрекетін басқарып, бағыттайтын ... ... ... алу ... (Л.С. ... ... ынта-ықыластары олардың білімінің деңгейі мен
сапасына, ойлау іс-әрекеті әдіс-тәсілдерінің ... ... ... ... ... деген қатынасына да байланысты.
Жақсы көрген және сыйлайтын ... ... ... ... ынта-ықылас балалық әуесқойлықтан басталады, алайда ол тез арада
жарқ ... де, ... ... ... ... ... ... беруді бұндай
әуесқойлық негізінде ұйымдастыруға болмайды. Баланың әуестігін ояту ... ... ... ... ... күтпеген арнаға түсуі, мәселелік
жағдай сияқты тәсілдер қолдану ұсынылады.
Танымдық іс-әрекетке деген ... ... ... қызметтердің
маңызы зор: оқудағы жетістікті қамтамасыз ету; оқушылардың артта қалуының
алдын алу; ... ... ... ... оқу ... ... ... сапарлар, өмір тәжірибесінен
мысалдар, мемлекет стандарт ... асу, т.б.); ... ... ... мен әдістері, жаңа педагогикалық технологияларды қолдану;
мұғалімнің оқушыларға қатынасы; ... ... ... ... ... мен ... оқу біліктерін дамыту.
Зерттеудің объектісі. Бастауыш мектеп ... ... ... ... ... арттыру. Сонымен қатар бастауыш сынып оқушыларын
оқыту мен ... ... ... шешу үшін ... ... ... пәні. Бейнелеу өнері сабағы арқылы танымдық ... ...... ... оқушыларын педагогикалық процеске
қатыстыруда өзара ... ... ... ... ... іс-
әрекеттерді ұйымдастырудың қажеттілігін негіздеу, әдістемелік ... ... ... ... ... ... іс-әрекетіне арналған
әдебиеттерге талдау жасау.
- танымдық іс-әрекеттердің мәнін ашып көрсету.
- ... ... ... ... ... элементтеріне
сипаттама беру.
- мектеп оқушыларының танымдық іс-әрекетін дамыту үшін ... ... және оның ... ... білімді
меңгерулерінің маңыздылығын дәлелдеу және педагогикалық процестің жетілдіру
жолдарын көрсету.
Дипломдық жұмыстың құрылымы – кіріспеден, екі ... ... ... ... ...... Қазіргі жағдайда бастауыш сынып оқушыларының танымдық іс-
әрекеттерін қалыптастырудың мәселелері.
1.1. Бастауыш сынып оқушылаының ... ... ... ... ... прогресс дәуірінде өндіргіш күштердің
дамуымен бірге, қоғамның түрлі салаларында шығармашылықпен ... ... ... ... ... белсенділігін қалыптастыруда
олардың қабілеттерін дамытуға, танымдық жан қуаттарының оянуына ықпал етіп,
ізденісіне, талабын ұштауға білім ... ... ... ... ... ... - күрделі процес. Ол іс-әрекет
мақсатын, мазмұны мен ... ... мен ... ... ... ... ... - шәкірттің білімге деген өте
белсенді ақыл-ой әрекеті. Ол ... ... ... ... және әрекетті орындаудың тәсіл-амалдарынан тұрады.
Оқу үрдісі оқушылардың оқу-танымдық әрекеті негізінде жүзеге ... ... ... негізінде оқушылардың танымдық белсенділігі
қалыптасады. Белсенді ... ... ... ісі, білімнің
қоғамдық мәнін ұғыну, ... ... ету ... ... ... ... ... жоғары көрінісі оқушылардың ... ... ... білуі болып табылады.
Оқушылардың оқу-танымдық іс-әрекеті жеке ... ... ... ... мен ... ... ... сезімталдық үрдістер мен мотивтері бірлігі нәтижесінде
оқушылардың интеллектуалды, жеке қасиеттерін және ... ... оқу ... ... мен ... көлемін игеруді көздейтін
жан-жақты оқу жұмысы. Демек - оқу танымдық іс-әрекет ... ... ... ... ... ... Ол оқу шешіліп, мақсаткерлік
мотив, танымдық ақпаратты қабылдаудан бастап күрделі шығармашылық ... ... ... ... ... және ... ... танымдық іс-әрекеті - жеке тұлғаның танымдық
қызығушылығы мен қажетсінуін, белсенділігі мен ... ... ... ... ... мен ... бірлігі нәтижесінде
оқушылардың интеллектуалдық, жеке ... және ... ... ... оқу ... ... мен ... көлемін игеруді
көрмейтін жан-жақты оқу жұмысы - деп анықтама беруге мүмкіндік болды.
Берілген анықтама негізінде, оқу-танымдық ... - ... ... болып табылатын күрделі үрдіс бола отырып, ол оқу
міндеттерінің шешіліп, мақсаткерлік, мотив, танымдық ... ... ... ... үрдістің қалыптасуымен аяқталатын ... ... т.б. ... ... ... ... ... іс-әрекет күрделі үрдіс болғандықтан, мұғалім мен
оқушының ... ... ... ... ... керек етеді. Егер
педагог оқыту жұмысын ... ... ... ... ... ... белсенділігін арттыруға күш-жігерін жұмсайтын болса,
оқушылар білімді терең мағынада ... ... ... ... ... ... байланысты белсенді түрде іс-әрекет ... ... ... ... ... оқу ... жүйелі түрде
баяндап түсіндірсе, оқушылар оны мұқият ... ... ... мен оқу ... оқып, өтілген материалдарды терең және сапалы
түрде меңгеруге әрекеттенуі тиіс.
Оқу-танымдық ... - ... ... білуге деген ынта-
ықыласының, құштарлығының ... ... ... ... ... жаңа ... түсінү үшін, оқушының оны зейін қойып тыңдауы, алған
білімін кеңейту үшін өздігінен кітап оқып бақылау ... ... ... ... ... Өйткені өтілген материалдарды саналы қайталауда,
жаңадан білім алуда, оның жолдары мен дағдыларына ... ... ... Яғни ... белсенділігі оқу үрдісінің барлық кезеңінде орын
алуы қажет.
Сабақ барысында оқушының бойында танымдық белсенділік пайда ... ... ... ... ... ... ... зейінділік, байқағыштық, ойлау және сөйлеу дербестігі т.б.
Оқу-танымдық іс-әрекет ... ... ... жауабын
іздестіруде, өзіндік жұмыс орындауда жүзеге асады. Оқушылар өздерінің
игерген білімі негізінде ... ... сөз ... ... сынға дайын
болады, жеке фактілер мен бақылаулардан ой тұжырымдауға, талқылауға жетеді,
өз ... ... ... жолдарын, әдістерін қарастырады, практика
барысында алынған шешімдердің дұрыстығын тексереді.
Сонымен оқу-танымдық белсенділікті қалыптастыру проблемаларының ... мен ... ... ... ... қорытынды жасалады:
- танымдық белсенділікті қалыптастыру, түрлі пәндерді оқыту барысында
оны дамыту идеясының пайда болуы ... даму ... ... ... ... ... өзіндік ізденіс арқылы сан қырлы білім
алуы ретінде қарастырады;
жоғарыда көрсетілген ... ауыл ... ... сынып
оқушыларының танымдық белсенділігін қалыптастыру мәселесі зерттелмеген.
Оқу-танымдық іс-әрекет белсенділігінің көрсеткіштері ретінде мыналарды
бөліл көрсетуге мүмкіндік береді:
1. ... өз ... алуы және оны ... ... ... ... ... білімдерге қол жеткізу.
3. Танымдық тапсырмаларды шешу біліктері.
4. Өз бетіндік оқу ... ... ... тәсілдерін білуі.
5. Тұтас педагогикалық үрдісте мұғалімнің оқуы мен мақсатты өзара
әрекеті.
6. Әрекетке ... мен ... ... ... пен ... танымдық іс-әрекет проблемасына
арналған көптеген еңбектер мынадай қорытынды ... ... ... пен ... жеке ... ... қырлы болмыс-бітімі болып
табылады, ол сезімталдық, танымдық және еріктік ... ... ... пен ... ... ... ... танымға деген тұрақты
құлшыныс болып ... ... ... ... ... ... ... қарастырайық.
а) Оқудағы жетістікті қамтамасыз ету. Жетістік — адамның белсенді іс-
әрекетінің ең маңызды қозғаушы күші. Бұл психологиялық феномен ... ... ... ... мен ... әлі ... ... болғанда ерекше көрініс табады. ... ... ... ... ... ... ... деген ынта-ықыласы тез жойылады, оның
сабақтағы танымдық белсенділігі ... ... ... ... ... ... алу, ... тап
болғандардың бәріне көрсетілетін әртүрлі көмек-оқу процесінің нәтижелілігін
арттырудың айқын бағыты. Қазіргі ... ... ... ... ... шараларды қолданудан гөрі барлық оқушылардың оқудағы,
танымдық белсенділігінің шарты ретіндегі жетістіктерін қамтамасыз ететін
тұтастай бір жүйе ... ... ... ... және ... оқудағы
қиыншылықтарын болдырмау. Ұзақ уақыт бойы оқу ... ... ... ... ... келген, бірінші категогрия — "қалыпты
балалар" категориясы, яғни баланың дамуы өз жасына сәйкес; және ... — дене және ... ... ... ... бар балалар.
Соңғы он жылдардағы ғылыми зерттеулер балалардың осы екі ... ... буын бар ... ... осы ... буынға оқудағы
қиыншылықгары және мінез-құлығындағы ауытқулары бар балалар ... ... ... ... деп ... ... дене және психологиялық дамуында кезге көрінетін
аномалиялары жоқ. ... ... ... және ... ... бұл ... ... жасына жеткен кезде, мектепте жақсы оқу
үшін қажетті қасиеттері мен дағдылары жоқ. Денсаулығының әлсіздігі, жұмыс
қабілетінің ... ... өз ... ... ... ... артта
қалуы қауіп-қатер факторы, үлгермеушілік, мектепке үйрене алмаушылық,
тәртібінің нашарлығының себептері болып ... ... ... ... ... ... "қауіп-қатер балаларың бастауыш мектеп
оқушыларының 20%-ға жуығын құрайды.
"Қауіп-қатер ... ... ... ... ... ... әртүрлі әдістер қолданылады. Осы әдіс негізінде бірнеше негізгі
принциптер жатыр: баланың дамуындағы ... ... ... ... ... ... оны ... алуын нақты анықтау; үздіксіз кері байланыспен
қамтамасыз ету; баланың жеткен ... ғана ... ... оның ... ... ... мен ... әрдайым оң баға беру.
Басқа да әлеуметтік қауымдастықтар жүйесіне оқушылардың ... ... ... ... процесінде жүзеге асырылады.
Микрожүйе ретінде ... ... ... ... ... ... ... отырады. Алайда, өзінің ішкі дүниесінде қандай да
қарама-қайшылық өз шешімін табуы мүмкін емес ... ... ... ... ... ... болып "адам-адам" жүйесінде, яғни
педагогикалық процеске ... ... ... арқылы шешіледі.
Оқу-тәрбие процесі жағдайында оның негізгі ... ... ... үйрету арқылы шешу қиыншылықтарды, кедергілерді жою
үшін оқушыларға мұғалім көмегі мен құрбылармен қарым-катынас жасау қажет
болғандықтан ... өз ... ал ... ... ... талап етеді. Сонымен бірге оқушының өзін-өзі бағалау
мен басқа да тұлғалық қасиеттерінің тиімді қалыптасуы және оның ... үшін ... ... ... өте ... ... ... пен
танымның субъекті болып табылатын микрожүйе ретінде тұлғаның ... шешу ... оқу ... оған ... ... ... ... және ынтымақтастығы ретінде ұйымдастыруды
қажет етеді.
Оқу ... ... ... мен ... феномені педагогикалық әдебиеттерде және ... ... ... ... ... ... ... теориялық әдіс-тәсілдері ... ... Ал ... ... ... тыс бөлігі жағдайында
оқушылармен ұжымдық жұмыс жүргізу әдістемесін Н.К.Крупская, ... ... ... ... ұжымдық жұмыс ұғымын көп жағдайда
фронтальды жұмыс ұғымымен қатар қояды. ... ... жаңа ... ... ... танымдық қатынастарын және соның негізінде
пайда болатын оқушылар арасындағы ... ... ... ... ... ... ... құндылықтармен алмасу
мүмкіндіктері, салыстырулар, ... ... ... ... ... ... ... сияқты белгілері бар
жұмыстарды ұжымдық жұмыстарға жатқызады. ... ... ... ... мәні ... ... оқу процесін ынтымақтастықпен,
қарым-қатынаспен байытуда.
Ұжымдық танымдық іс-әрекеттер - әлеуметтік тәжірибені игерудегі, өз
мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... қиындықтарды жеңе отырып тәжірибе жинақтау, бірлесе ... ... ... ... ие болу ... ... позицияларын
қалыптастыру мүмкіндігімен әрбір оқушыны қамтамасыз ететіндей мұғалім
ұйымдастырған білімдік ... ... ... ... ... ұжымдык танымдық іс-әрекеттерінің оқушылардың тұлғалық
қасиеттерін дамытуға жетелейтін оқу ... ... ... ... мол. Бұл ... ... және оның
шәкірттерінің мектептерде жүргізілген зерттеу ... ... ... Бұл ... ... ... оқушылардың тұлғалық
қасиеттерін дамытуға көмектесетін ұжымдық танымдық іс-әрекеттердің ... ... ... Ұжымдық іс-әрекеттер барысында оқушыларда
меңгертілетін материалдардың көлемі артып, оларды ... ... ... А.Синицкая зерттеулері жас өспірім ... ... ... ... жеке ... ... жоғары, яғни сабақтарда әдеттегідей жеке жүргізілетін ... оқу ... ... ал ... ... ... 89%-і ... Сапалы ұйымдастырылған ұжымдық оқу іс-әрекеті өз
бетінше ойлауды ... үшін ... ... ... ... ... Л.А.Ростовецкая өзі жүргізген эксперименттік жұмыстарының
нәтижесінде жасаған. Зерттеушілер ұжымдық оқу іс-әрекеттерін ... іске ... ... ... бірін-бірі оқыту екендігін
айқындады, өйткені ол ... оқу ... ... ... ... ... туғызады.
Сонымен бірге жеке, фронтальды оқытуға қарағанда ... ... ... ... ... күштерін біріктіруі ұғымдарды,
біліктерді және ... ... оқу ... аз ... ... кооперация қатынастары мен ойдың интелектуалдық құрылымының
мазмұнының арасында ішкі ... бар ... ... ... ... ... ұйымдастыру нәтижесінде дәстүрлі оқыту
барысында кездесетін кейбір қиыншылықтар азаюда. Бұл сабақ ... ... үй ... ... ... және керісінше
оқушылардың танымдық белсенділіктерінің, шығармашылық ізденімпаздықтарының
артуынан байқалады.
Ұжымдық танымдық іс-әрекеттер белгілі бір дәрежеде оқу материалдарын
меңгеруі, оқу ... осал ... ... оқушыдан кері ақпараттарды
жедел алу сияқты өзекті дидактикалық проблемаларды ... ... ... ... ... өз мәнінде дамыту үшін маңызды шарт
болып табылатын қарым-қатынастың жетіспеушілігін азайтады.
1.2. ... ... ... ... ... ... танымдық шығармашылығының дамуына бейнелеу өнері сабағының
ықпал ететін үлкен ... бар. ... ... ... бір ... өзбетгілік, қиял, оймен жұмыс істеу сияқты шығармашылық іс-
әрекетті талап ... ... ... ... ... ... тән қасиет.
Мектеп жасындағы балалардың ... ... ең ... ... әлемді тану қажеттілігімен және алған
білімін өз шығармаларында пайдалануын дамытумен тығыз байланысты.
Атақты психолог Б.М.Теплов ... ... өмір ... сезім
тәрбиеленеді, қызығушьшық ... ... ... ... ... ... Ал бұл ... сезім де, қызығушылық та,
тұжырьш да, адамның дүниетанымы да ... ... ... ... ... ... барысында балалардың өзбетгілігі ... ... ... үшін ... ... ... ... талаптардың бірі - сурет салуды шебер түсіндіру, суреттің
салыну кезеңдерін айқын көрсету. Оқушылар ... ... өз ... ... оның ... анықтайды.
Әсіресе, кіші мектеп жасындағы балалар сәндік композиция ... ... ... ... ... ... ... сурет
салудың мұндай түріне тарту, олардың шығармашылық ойын ... ... ... ... ... ... ... жасайды. Мысалы,
нобайлар, бақылау, эскиздер т.б.
Балаларға еркін тақырыпта сурет салуға ... ... беру ... ... оқушыларда шығармашылықты, қайсарлықты, тұрақтылықты дамытуға
жағдай жасайды. ... ... алға ... ... қол ... ... жету үшін кездескен қиындықтарды жеңе білу ... ... Бұл ... ... ... және қайсарлық әрқашан бірге
жүреді.
Бейнелеу өнерінің өзіне тән ерекшелігі - үнемі ... пен ... ... ... ... талап етеді. Баланың ... ... оның ... негізделген. Сонымен қатар
бақылау - тұлғаның қоршаған әлемді тануының ... ... ... Белгілі психолокгар Л.С.Выготский мсн СЛ.Рубинштейннің ... ... жеке адам ... мен ... ... ... Оқыту
жеке адамның таным қабілетін, дүниетануын ... ... ... ... ... ... ... дамыту туралы Ресей ғалымдарының (Н.Дайри,
Т.И.Махмутов, ... ... ... ... ... ... мен ... бар. Олардың идеяларының мәні мынадай:
1. Таным қабілетін дамыту - бұл барлық мұғалімдердің барлық пәндер
бойынша ... ... ... ... бағытталған мақсаттылық іс-
әрекеті.
2. Оқушыларға білім беру және объективтік шындықты тану ... ... ... ... рөл ... Оқытудың әдістері мен формаларын әрдайым жетілдіріп отыру.
4. Мұғалімнің теориялық ... ... ... - оқушылардың таным іс-әрекетін дамытудың шешуші құралдарының
бірі.
Бастауыш мектеп мұғалімі балаларды оқуға үйретуді, оқушының танымдық
қажеттілігін ... оны ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі тиіс. ... ... ... ... ... шығуы мен табиғатын біліп, оны бала бойында
қалыптастырудың жағдайлары мен шарттарын білгені жөн.
Бейнелеу өнері пәнін ... ... ... іс-әрекетінің кейбір
сипаттарына тоқталайық.
Бастауыш сынып оқушыларының сурет салу ... ... ... жазу
үйреткен сияқты, қолынан ұстап, суретгің контур сызықтарын ... ... Бұл ... қол ... қимыл-қозғалысына біршама
серпін берсе де, баланың өз бетінше жұмыс жасауына кері ... ... ... ... ... танымдық іс-әрекет барысына теріс ... ... бала ... ... ... ережелерін толық
ұқпайынша,оған қағаз бетіне сол суретті ... өте ... ... өнері материалдарын ... ... сол ... ... ... ... ... сіңірмей тұрып, оларды
бейнелеуге көшіру немесе сурет салуға кірістіру - үлкен қателік.
Мәселен, бала ... ... ... ... ... ... көңіл бөлсе болды, ал сол заттарды бейнелеу немесе ... ... жеке ... ... ... Себебі, бұл жағдайда
педагогикалық процесс біржақты әрі шала болып шығады. Бұл кезде оқушыларда
заттарды ... ... ғана алға ... да, ... қабылдау өспей
қалады. Яғни даму, танымдық іс-әрекет тоқырап ... ... ... ... ... ... шараларын жасауға да болады, бұған дайын
репродукциялар, суреттер көрсетумен, оны ... ... ... ... ... ... ... суреттері де көмек көрсете алады.
Бұл тәсілдерді қолдану кезінде суретті ... ... ... ... табысты жолдарын таңдап алған жөн. Заттың суретін ... оньщ ... ... ... ... өзі түсініп түземесе немесе
мұғалім өзі түзетіп берсе, онда ... ... ... ... ... мен ... ... Бұл мәселені шешіп алмай
тұрып, шығармашылық және танымдық іс-әрекетті ... өте ... ... көпшілігінде мүмкін емес. Сондықтан натураға қарап сурет салғызудың,
ондағы заттардың форма, жарық пен ... ... ... бояу ... ... ... ... реті мен техникасын игеру сияқты іс-
әрекеттерді ... ... ... ... салынатын суреттердің дені табиғатқа, ондағы
құбылыстарға бағытталады, себебі өзін қоршаған ортаның бала ... ... ... ... ... ... ... оқушыларының сурет
дәптерлерінде тау, өзен, ағаш, аспан, күн, бұлт, көбелек, гүл т.б. міңдетті
түрде кездеседі. Солардың ішінде ... ... ... ... болсақ,
кейбір жағдайда олардың формалары тік үшбұрышты, өте ... әрі ... түзу ... ... Бұл ... Себебі, таулардың неғұрлым
үлкен репродукциялық суреттері өте аз көрсетілген, ... пән ... сол ... ... ... ... етіп ... салып
көрсетпеген, үшіншіден, табиғи тау мен суреттегі балалардың ... ... ... ... ... жүргізілмеген.
Қайталау мен салыстыру және жаттығу - барлық игерілмегенді игертетін,
меңгертетін тәжірибелік ... ... ... ... мән ... ... жұмыстар саны арта түседі. ... салу ... ... ... ... білуге бағытталып, балалардың
қоршаған ортаның сан-алуандылығын бейнелеуге қажетті ептіліктер мен ... ... ... ... ... ... талап -
саналылық әрі шынайылық болуы тиіс. Бала ... ... ... ... ... ... кеңістіктік, сол сияқты, пішіндік, ... ... ... ... Оқушыға сурет дәптер парағын парақ
емес, оны кеңістіктегі терезе ретінде қабылдату өте көп ... ... ... сатысына жол ашып береді. Оқушылардың сурет салуына,
олардың танымдық-шығармашылық ... әсер ... ... ... Ойша ... ... Бұл жүйелі жаттығулар ... ... ... ашып ... Оқушы танып-білуге және шығармашылыққа
қажетті затты, нәрсені немесе құбылысты санасында түсінуге тиіс.
2. ... ... ... Дүниедегі заттардың бәрінің көлемі бар,
соңдықтан іс жүзінде көлемдік ұғымдарды түсіндіріп, ... ... етіп ... бейнелеуге үйрету қажет.
3. Бейнелеудің тұтастыгы болу қажет. Суреттегі салынған бөлшектер бір
шешімге бағынуы қажет. Бастауыш ... ... бұл ... ... ... ... да, жалпыдан жекеге қарай сурет салу, ... ... ... сияқты шарттарды меңгеруге тиісті.
4. Суреттегі көңіл-күйді немесе мінезді көрсету. Бұл бастауыш ... ... ... яғни ... детальдық беліктерді мұғалім
оқушыдан сұрап, оның түсіндіруін талап етуі мүмкін, өйткені үлкендер ондай
бөліктердің ... анық ... ... ... ... оқушыларының бейнелеу өнері сабақтарында танымдық -
шығармашылық қабілеттерінің қалыптасуы - оларды оқытып, тәрбиелеудегі және
тұлғалық ... ... ... ... ... үйретудің негізіне қойылымды зерттеу, қоршаған
дүниені өмірді тану жатады. Ал, балаларға сурет салу ... ...... заңына сәйкес жазықтықтың бетіне пішіндерді сала ...... ... орыс ... ... ... ... «Неғұрлым көп білсең, соғұрлым көп көресің» деген сөздерін
келтіре отырып, бастауыш ... ... ... ... және оның ... ... көрсете отырып бейнелеуге шығармашылық, бейнелеу ... ... Ойын ... ... оқушысының танымдық қасиеттерін қалыптастыру
құралы.
Таным - іс-әрекетінің адам ... мен ... ... ... ... ... қызметінің қоғамдық-тарихи
процесі. Ой еңбегі мен дене еңбегі арасында қарама-қарсылық бар ... ... ... және ... іс-әрекет орындаушылық пен
жаттандылыққа ... ... ... қойылған жерде таным
көбінесе, рухани өндірістің түрлі салаларындағы кәсіби мамандардың ... ... ... Таным адамның табиғатқа белсенді түрде ... ... ... ... зат қасиетін өндірісте пайдаланудан
бастау алады.
Таным ақиқаттары тек оқшау, арнайы ... ... ... ... ... ... материалдың қызмет, қоғамның бар
болмысы өзінің барлық тарихи жолында білімді нақтылайды және тереңдетіп,
тексереді. ... ... ... ... ажыратуға, біздің
біліміміздің ақиқаттығын растауға жарайтыны анық. Сонымен ... ол ... ... және ... да әрбір кезеңіне сәйкес шектелген даму
үстіндегі процесс болып табылады.
Қай заманда болмасын есті де еңбек сүйгіш, ... ... ... асыл ... ... Жас ... дүниеге көзі ... ... зер ... ... ... ... ... ғасырлар бойы қолданылып, сұрыпталып, ... өмір ... ... ... бала ... ... ... ретінде
пайдаланылған.
Қазақ халқының да бала тәрбиесі жөнінде ерте заманнан бері ... мол ... ... ... - ... бойы ... жұртшылықтың ой-арманымен,
тыныс-тіршілігімен, шаруашылық кәсібімен, отбасылық қоғамдық, ұлттық тәлім-
тәрбие дәстүрімен тығыз байланыста туып, өсіп ... ... ... ... және ... ... Бала мектепке барған да ойнауын
тоқтата қоймайды. Енді оқу оның ... ... ... да әлі ... ... ... ... Бірақ жағдай өзгергендіктен оның
ойынға бұрынғыдай көңіл бөлуге мұршасы жоқ. ... ... ойын ... ... ... екінші дәрежедегі әрекетке асырылады.
Бала табиғатынан қимыл-қозғалысқа құмар жан. Ол үнемі секіруді,
қарғуды, ... ... ... орай біздің халықта:
"Баламен ойнама шаршарсың "
"Бала -құлыншақ, бала - ұрыншақ",
"ойнай білмеген бала, ... ... деп ... ... керек.
Бала ойыны алуан түрлі ойын арқылы бала адамгершілік ... ... ... тәрбиелейді және психикалық қабілеттері дамиды.
Бала достықта бірін-бірі түсініп, ... ... ... ... ... және қиялдауға, ойлауға, табандылыққа дағ-дыланады.
М. Жұмабаев халықтық педагогика негізінде бала ойынына мынадай мән
берген: ... ... ... ... ... ... Ойын ... бір жұмыс. Ойнағанда бала жанындағы ... ... ... нені ... соны істейді. Мысалы, қазақ баласы біреуі
ат болып қашса, біреуі құрық салады; ... ... көш ... мал ... ... қыз ... таныстырады, күйеу келтіріп,
құда түсіреді" - деген.
7-10 жас арасы анатомиялық-физиологиялық даму жағынан қауырт ... ... ... ... ... кезең болғандықтан бала
организмі үшін ойын қажет деп ... ... бұл ... бала ... да ... ... анықтауы бойынша балалардың ... ... ... ... бала айнала қоршаған ортаны, өмірді таниды. Өмір сүрудің
белсенді іс-әрекетін, қарым-қатынастарын, ... ... ... ойын ... тоқтала кетейік. Мысалы:
Үйрек ойыны
Аралығы 4-5 м етіп, қаз-қатар 2 ұзын сызық сызылады. Ол "үйрек", сызық
сыртындағылар осы ойыншыларға доп ... дәл ... ... ... ойыншыға бір ұпай жазылады. Кім бұрын 4 ұпай алса, сол жеңімпаз
атанады.
Бәйге ойыны
Ойынға қатысушылар санамақ бойынша бастаушы ... ... ... ... ... ... ... Атқа шапқан адамша текіреніп, қолдарын
шапалақтап шеңберді айнала ... ... ... жатқан бастаушының
тастаған добын кім бұрын қағып алса, сол ойыншы жеңіп ... Ойын ... жер, су, от, ... ... ... ... ... шығады. Ол ойынға
қатысушылардың кез-келгеніне допты лақтырып "жер", "су", ... «от» ... ... ... ... «жер» десе, допты қағып алған бала бір үй
хайуанатын немесе ... ... атын тез ... ... Ал "су" десе ... "ауа" десе құс ... ... тиіс. Ал "от" атауы айтылғанда
ойнаушылар ... ... ... бірнеше рет айнала секіруі керек.
Ойынның түр-түрі аяқталған сайын доп бастаушыға қайта оралады. Ойын ... бала ... ... мен ... ... екі ... ... жүргізіледі, арасы 1-1,5 м.
Олардың екі жағынан да 10-20 м жерден параллель сызықтар немесе ... ... ... екі тең ... бөлініп теріс қарап тұрады. Бірі
«күн», бірі "түн" ... ... ... "күн" ... ... ... қашады. Ал "түн" қуады. Ұсталғандарды санайды да өз
командасына қайтарады. Содан кейін ойыншылар ортадағы сызыққа ... ... ... ойын ... " ... 1 м шеңбер сызылады, санамақ бойынша екі ... пен ... ... ... ... ... Күзетші оны айналып, басқа
ойыншылардан ... ... ... ... ... ... оларды ұстап алу керек. Ұсталған ойыншы күзетші болады. Қарлығаш 2-
3 ... ... ... келісім бойынша ауыстырылады.
Бұл ойындардың бәрі төменгі сынып оқушыларының ойыны. Бұл ... ... ... ... ... болады.
Ал енді ұлттық ойындардың біразы "ойлануды қажет ететін ойындарға" жатады.
Олан негізінен логикалық ... мен ... ... ... ... ... Сондықтан төресі "Тоғыз құмалақ". Сонымен
қатар, оймен келетін ойындар шахмат, дойбы ... бұл ... ... ... ... ... Бірақ та төменгі сынып
оқушыларына аса қияындау тигенімен, зерек бала тез үйреніп, оймен жұмыс
жасауды ... Бұл ... ... бір ... әрекеті.
Балалар ойындарының тағы біреуі "асық ату", "хан талапай", "омпа",
"жамбы ату" ... Асық ... ... нерв ... шыңдап,
ұстамдылыққа, дәлдікке, тұрақтылыққа, тыныс мүшелерінің қалыпты дамуына
тәрбиелейді.
Халық ойынның неше ... ... ... ғана ... жоқ, соны іс
жүзінде қолданып, оның тәрбиелік, білімдік жақтарын да көре ... олар ... ... өседі" деген өмірлік қорытынды ... ... ... өздерінің бала тәрбиесі туралы көзқарастарының
негізгі арқауы етті.
Жалпы оқу ... ... ... бала тура, ол ... жеке ... ... ... оның ... ол ... ... байланысты формасы болып табылады.
Таным қызметінің мотивтеріндегі айырмашылық ғылыми және шәкірттік
танымдардың салыстырмалығында барынша ... ... ... ... ... ... ... міндеттері өмірден алынады, қоғам
дамуының талаптарынан шығады.
Мектеп оқушыларының да ... ... ... ... ... таным болуы үшін, оқушының оқуға деген құштарлығы болуға тиіс.
Танымдық белсенділік әрекетіне қабілетті дамыту да ақыл-ой тәрбиесінің
аса ... ... ... Оқушылар танымның нақтылы бір саласында
білімдерді ойдағыдай алу үшін керек, арнаулы іскерліктер мен дағдыларды да
игеруге ... ... ... ... мектептің оқу-тәрбие процесінің
ынтымақтық гуманистік бағытына байланысты туындап отыр. Сондықтан таным ... ... ... анықтауға және олардың педагогикалық
процеске қатысушылардың бірлескен іс-әрекетінің тиімділігіне қатысты.
Танымның ... ... ... ... табиғаттың обьективті
заңдарын белгілі бір мақсатты және ... ашып ... ... ... ретінде қаралады.
Адамның психологиялық дамуын зерттеулер циклі жалпы танымдық әрекеттің
эволюциясы мен қызметіндегі өзгерістерге байланысты адамның сенсомоториялық
дамуындағы таным мен қарым-қатынас процесінің ... ... ... көрсетеді.
Қарым-қатынас арқылы оқытудың негізі болып табылатын таным мен қарым-
қатынас арасындағы әртүрлі ... мен ... ... оқу ... ... ол тек еңбек барысында ғана емес, ... ... ... Мұғалім жетекшілігімен ұйымдастырылған оқушылардың танымдых іс-
әрекеті арқылы олар әлемді нақты жүйелі тану, ... ... ... ... бойынша, оқушылардың өзара оқу ... ... - ... ... ... ортақ іскерлік қарым-
қатынас негізінде болса, жұмыс нәтижесі соғұрлым тиімді, жемісті ... ... ... ... қызметінің нәтижесі - терең ... ... іс - ... ... мақсатқа өздігінен
жету, ... ... ... ... ... ... ... пікірді қадағалап отыру.
Ынтымақтастықты оқу-танымдық ... ... ... оның ... ... мүмкіндіктері қарастырылған. Психологтар
бірігіп атқаратын іс - әрекеттің осы тектес жеке іс - әрекетке ... ... ... ... Бұл ... іс - ... жеке іс-
әрекетіне қарағанда тұрақтылығын көрсетеді.
Бірлесіп атжаратын іс - әрекеттің тиімділігі оқушылардың мәселені
шешуге дайындық ... ... ... ... оны алып кету ... ... ... зерттеушілер дәлелдеп отыр.
Танымдық әрекет оқушылар мен оқытушылар арасындағы өзара ... ... ... ... қарым - қатынасын талап етеді. Зерттеушілер
пікірі ... ... ... қарым - қатынасты осы қарапайым өзара
сыйлаудан ... ... ... танымдық теорияның тікелей қарым - қатынаспен тығыз
байланыста екені аталып ... Ал, ойын ... ... ... да ең ... ...... нығайтып, танымдық
белсенділігін арттыру бірінші жолға қойылатыны белгілі.
Ойындардың сан алуан ... ... ... ... ... ... ойын ... ойлау қабілеттерін жетілдіруіне
маңызы орасан зор.
Сайып келгенде, жоғарыда аты аталған ойындар қазақ халқының ғасырлар
бойы рухани баии ... ... етіп ... және ... ... да еңбек
етері сөзсіз.
Ұлт ойындары ата - бабамыздан бізге жеткен, өткенімен байланыстыратын
баға ... ... асыл ... оны ... ... ... ... заманымызға
сай ұрпақ тәрбиелеуге пайдасы орасан зор.
Ойын баланың алдынан ... ... ... оның творчестволық қабілетін
оятып, бүкіл өміріне ұштаса береді.
В.А Сухомлинскийдің сөзімен айтқанда: "ойынсыз ақыл - ойдың ... да жоқ және ... да ... емес. Ойын дүниеге қарай ашылған үлкен
жарық терезе іспетті, ол ... ... ... ... ... ... өзін ... дүние туралы түсінік алады. Ойын ... ... ... пен ... маздап жанар оты".
Міне ойын дегеніміз тынысы кең, алысқа меңзейтін, ... - ойға ... ... ... бітіретін осындай ғажап нәрсе, ақыл - ой жетекшісі,
денсаулық ... өмір ... жас ... ... ... ... ... білім
беру талаптарына гуманистік өнегелілік және адамгершілік қасиеттерін терең
сіңіріп, ұлттық саналы ... ... ... ... ... "Қазақстан-
2030" стратегиясының негізгі міндеттерінің бірі болып отыр.
Оқыту процесінің ... ... бірі - ... баға ... есепке алу. Бұл ұғымдардың әрқайсысының өзінше мәні және ерекшелігі
бар. Олар оқу ... ... ... ... ... ... — бұл педагогикалық басшылықтың және оқушылардың танымдық іс-
әрекетін меңгерудің функциясы. ... жеке ... ... ... ... болмайды. Бақылаудың психологиялық педагогикалық мәні
оқушыларға дер кезінде көмек көрсету. Олардың шығармашылық ... ... ... ... оқу ... ... етіп орындау
үшін ынталандыру және іске жұмылдыру. ... ... ... ... ... ... құрмет сезімін білдіруі тиіс Егер кейбір
оқушы тапсырмалы орындауда қате жіберсе, оған дөрекі, өрескіл ... ... ... болмайды.
Сабақтың барлық кезеңдерінде бақылаудың ... ... ... ... және ... ... ... Бақылау процесінде
оқушылардың алған білімді игеруі және ... етуі ... оқу ... ... толық хабар алу өте қажет. Осыған байланысты бақылаудың
бірнеше түрлерін атауға болады. Олар тақырыптық ... ... ... ... ... ... бақылау оқу бағдарламасындағы белгілі тақырыптар бойынша
өткізіледі. Сабақтың тақырыбы және ... ... ... ... іскерлікті, дағдыны игеруі тексеріледі. Сонымен бірге, мұғалім
жаңа ... ... ... ... өткен сабақтардағы оқу
материалдарымен толықтырады, кейбір ұғымдарды, ... ... ... ... ... ... оқтын-оқтын бақылау әрбір тоқсанның аяғында ... ... ... оқып ... ... ... Бақылаудың
мақсаты оқу бағдарламасы негізінде бақылау жұмыстары және түрлі техникалық
құралдар (оқыту машинасы, компьютер, электронды-есептеуіш машинасы т. ... ... ... ... ... ... ... алған білімінің
көлемін және ... ... ... ... ...... ... бойынша жыл аяғында өткізіледі.
Бақылау процесінде тақырыптық және тарау бойынша бақылау нәтижелері ... ... жыл ... ... ... және ... ... Сондықтан қорытынды бақылаудың негізі емтихан және оқушылардың
жылдық үлгерім бағалары ... ... мен ... ... ... кеңестің шешімі бойынша қорытынды бағалар шығарылады. Бақылау
әдістері арқылы оқушылар жұмысының тиімділігі мен ... ... ... ... етіледі. Бақылау әдістеріне ауызша, жазбаша және
графикалық бақылау әдістері жатады. Бұл ... ... ... ... өзіндік ерекшелігі бар. Олар машинасыз және машиналы
бағдарламалап бақылау әдістеріне бөлінеді.
Машинасыз бағдарламалап бақылау әдістері ... ... ... карталарын қолданып, оқушылардың теориялық және практикалық
білімдерін анықталды. Мұғалім ... және ... беру ... ... ... сұрақтар дайындап, әрбір сұраққа 4 ... ... ... ... ... бір ... ғана ... жауап беріледі. Қалған
сұрақтар варианттары дәл емес, толық емес немесе ... ... ... ... оқушының дайындығы жеткілікті болса, ол дұрыс жауап беріп, оны
мына бақылау картасы арқылы табуы ... ... ... рим ... |
| |І |ІІ |ІІІ |ІV |V |
|1 |3 |2 |1 |4 |4 |
|2 |3 |3 |1 |4 |2 |
|3 |2 |4 |3 |2 |1 |
|4 |1 |4 |4 |2 |3 |
|5 |4 |4 |2 |3 |4 |
|6 |2 |4 |1 |1 |3 |
|7 |3 |1 |3 |4 |2 |
|8 |1 |2 |1 |2 |1 |
|9 |2 |3 |4 |3 |4 ... |4 |2 |2 |2 |1 ... |3 |4 |1 |2 |4 ... ... код ... араб ... (II), ... – бесінші
нрафаларда сұрақтар рим цифрларымен белгіленген, ал, клеткалардың ішіндегі
сұрақтардың варианттары арап ... ... ... № 1 ... ... дегеніміз не, оны дәлелдеп, толық
жауап ... ... ... ... ... бағытталған танымдық әрекеттердің
жүйесі.
2.Мұғалім мен оқушылардың оқыту процесін жүзеге асыруға бағытталған
бірізділік әрекеттерінің жиынтығы.
3. Білімді, іскерлікті және ... ... және ... ... мен дамуына бағытталған мұғалім мен оқушылардың ұжымдық
танымдық ... ... ... ... ... ... іскерлік және
дағдымен ... ... осы ... ... ... ... ... бірінші
сұрақ графикасындары ... код ... ... ... онда ... ... ... берген ... ... ... карталарын пайдалана білсе, сөзсіз
оқушылардың білімін аз ... ... ... ... ... ... әдістері қазіргі кезде
мектептерде, арнайы орта ... оқу ... ... ... ... осы ... баса көңіл
аударуы керек. Оқытушы тексерудің ... ... ... ... | ... ... ... зерттейді, тексерудің
үнемі жүйелі түрде болып отыруын ... ... ... сандық белгімен көрсетудін әр ... ... ... басқа елдерде де қолданылады.
Жапонияда оқушылардың білімін ... алу және ... ... ... оны ... деп ... ... оқушының жауабын
тыңдап болған соң оған: «Бүгін сенің жауабын өткенге қарағанда әлдеқайда
жақсы және ... ... ... ... ... Бірақ,
оқушыларға баға қойылмайды. Өйткені, материалды игеруді есепке алу үшін
логикалық ... ... және әр ... ... қолданылады, оларды мұғалім
жасайды. Тестер бойынша ... ... ... 100 - ... ... Оқу ... аяғында оқушыларға мінездеме жазылады, онда әрбір
оқушының алған ұпай саны ... ... ... және баға қою жойылған. Толық мінездеме
беру жүйесі енгізілген, оған оқушылардың оқу ... ... ... ... ... ... ... енгізіледі.
ІІ-тарау. Оқушылардың танымдық қызығушылықтарының қалыптасуы.
2.1. Оқушының танымдық қызығуын ... ... өнер ... ... ... таным әрекетін жақсарту үшін,
ойын-сауықтардың, қызықты сұрақтардың, жұмбақтардың, ... ... ... ... ... ... математикалық
тілдерді игеріп, оқиғаны өмірмен байланыстырып, оның тәрбиелік мәнін ашып
отыру қажет. Мұны математика пәнінің ... да, оқу ... ... ... ... жұмыстары мен мектептегі озат тәжірибелерді баспа
бетінде жариялау мұны мойындағанымен, оқыту процесінде қалай ... ... ... жоқтығы мәселені қиындата түседі. Біздің
зерттеуіміздің теориялық та ... ... ... күрделі пән бөлу үстіне, - ақыл-ой оралымдығына, әлем
тірлігін түсінуге ... ... ... ... ... ... мазмұны математиканы мектепте оқытудың білім беру мақсатымен
ұштасып жатады.
Математиканы ... ... ... ... ... жұмыс түрлерін жүргізуді талап етеді:
- оқушыларға математикалық білімнің, біліктің ... ... ... ақиқатты танудың математикалық әдістерін меңгерту;
- математика тілін, терминологиясын ... ... ... ... дамыту;
- оқу ... ... ... ... ... ... ... қарапайым дағдыларын қалыптастыру.
Оқушы аталған мақсаттарды жете түсініп, білімді берік, саналы және
жүйелі түрде игере ... онда оқу ... іске ... ... ... алуан түрлі мәселелерді шеберлікпен шеше алады.
Сондықтан мұғалім бірінші сабағында-ақ, сол ... жыл ... ... ... ... ... түсіндірілетін материалдың практикалық
және теориялық қажеттігін ашып отырады. Мысалы, интеграл дененің көлемін
тапқанда, тізбек шегін, ... ... ... ... ... көмегімен
жазуда, функция үзіліссіздігінің "эпсилон — дельта" ... ... ... ... Ал ... ... маңызы зор. Оқушының практикалық мазмұны бар мәселелерді шешуде
математикалық әдісті пайдалануы үшін алдымен қажетті ... ... ... ... ... дұрыс пайдаланып, қарастырылып
отырған математикалық үлгінің қолданылу аясын білуі ... ... ... ... ... қолданбалы зерт-
теулерде математикалық эксперименттердің бәсі ... ... ... әр ... қолданыс табуда. Мәселен, математикалық есептеуіш ма-
шинаның көмегімен ... ... ... ... ... төрт ... ... шешілді. Оның мәнісі — картадағы әрбір көршілес екі ел әртүрлі
түспен бояғанда, кез келген ... ... үшін ... ең аз саны ... ... ... ... Мұндай түстердің саны төртеу екенін американ
математиктері К.Аппель мен В.Хакен 1976 жылы ... Сол ... ... ... ... ауырған өсімдіктерге,
жануарларға және адамдарға көмегін ... Бұл да ... В он екі ... синтездейтін бактерияның өсіп-өну жылдамдығы
мен оған әсер ... ... ... ... ... ... ... шығарылды.
Биология мен математика саласындағы ғалым - мамандардың бірлескен
еңбектерінің нәтижесінде кейбір тірі организмдердің ... ... пен оның ... ... жануарлардың қатар өмір сүру
мүмкіншілігінің теңдеуі, олардың ... ... ... ... ... ... ... мерзімі тағайындалды. Біз бұл
арада анықталған тәуелділікті біле отырып, алдымен математика ... ... ... ... ... ... қол ... болады
дегенді баса айтамыз.
Компьютер өндірісті дамытып, еңбек өнімділігін ... ... ... әртүрлі салаларына еніп, жаңа әдістің, ілімнің пайда болуына
себепші болды. Иммунология мен ... - ... ... жемісі. Жаңа Сібір
- 67 бидайының сортын алуда, александрит, опал ... ... тас ... ашуда, Шевченко АЭС-ын са-луда, Медеу тасқорғанын салуда, Ал-
дән жеріндегі алтынды тасты өмірге әкелуде ... ... ... ... ... болжау, сондай-ақ, дыбыс жылдамдығынан тез
ұшатын кемелерді басқару мүмкін емес.
Оқыту ... ... ... ... кірістіріп,
оқушыларға түсіндіре жүру — мұғалім жұмысы. Әрбір ... ... ... ... тиіс, өйткені қазір дара ... ... ... ... тұр. ... ... ... көтерудегі қызметін сабақ
үстінде де, сабақтан тыс ұйымдастырылатын жұмыс ... де, ... ... де ... болады.
Оқыту, тәрбие жұмыстары нәтижелі болуы үшін:
1) жұмыс жоспарлы түрде, үздіксіз жүргізіледі;
2) жұмыстарды еріктілік, саналық негізде ... ... ... ... ету қажет.
Көптеген математикалық ұғымдар ойлаудың дамуына белсенді әсер ... ... ... ... математиканың негізгі ұғымы
қарастырылып отырған ... мен ... ... ... Осы ... Декарт енгізген айнымалы шаманы сипаттап. Декарттық
координаталар ... ... ... ... тек шама ... бейнеленген заңдылықтарын
оқушыларға түсінікті ... ... ... ... ... ... ... жанама жолмен танып білу тікелей шешуге ... ... ... Жер ... меридиан ұзындығын біздің заманымызға
дейінгі II ғасырда Кереннен шыққан Эратосфен есептеді. Меридиан ұзындығын
табиғи жолмен ... ... ... ... есептерді шығару үшін модель құру
керек. Ал, ... ... ... бұл қашықтықты геометриялық жолмен
есептеп ... Осы ... ... Жер ... ... жұмыстарына
байланысты (тоған, жаяу адам, көлік) есептерді ... ... ... мен ... ... құра ... алгоритмдермен жұмыс істей алу,
сыныпта ... ... ... ... ... ... ... мен теңдеулер және теңдеулер жүйесі есепті шығарудың моделі
болып табылады.
Танымның басқа әдістері де бар. Олар ... ... не ... ... өз ... ... бір нәрсені әртүрлі қабылдауы мүмкін. Бұл
- шығармашылық, жетістік. Бізге де керегі осы. Мәселен, ... ... ... түзу болса, екіншіге - берілген теллеграмманың құнын есептейтін
формула, үшіншіге - ... ... оның ... ... төртіншіге -
жол формуласы т.т. Мұндай мысалдар математикада ... неге ... ... неге шар ... шәйнектің түбі неге жалпақ,
машина дөңгелегі неге үшбұрышты ... май ... нан неге ... май ... ... ... ... неге өлмейді, өрмекші өрмегі неге дұрыс
көпбұрыш, бал ... ұясы неге ... ... 37, 108, 47 ... не,
ұзын адам неге теңселіп жүреді, қанатын жұлған көбелек неге қисайып ... неге ... жеті ... неше ... қаны бар, ұсақ ... гөрі ... неге пайдалы, жел тұрмаса шөптің басы неге қимылда-майды деген сияқты
сұрақтарға жауап беру оқушының ... ... ... өмір ... ... жақындастыра түседі.
Оқушылардың танымдық іс-әрекеті адамдық танымның әртүрлілігі және
оқыту процесінің қарама-қайшылықтарымен байланыста ... ... ... сипатталады. Практик мұғалімдер оқу процесінде
қарама-қайшылықтарды таза интуитивті түрде ... Олар бұл ... ... білімді меңгерту барысындағы қиыншылық
ретінде ... ... ... ... оқу ... объективті
түрде пайда болатын және оның басты қозғаушы күші болып ... ... ... бірі ... ... Бұл оқыту барысында
алға қойылатын оқу және практикалық міндеттері мен білім, білік және ақыл-
ой дамуының деңгейінің ... ... ... ... ол ... ... күштің қалыптсауының шешуші шарты болып оқушының
өзінің санасында ішкі сипатқа ие ... және оған ... ... ... ... болып табылады.
Осы көрсетілген қарама-қайшылықты шешудің мәні әрбір балаға қоршаған
ортаны танып-білуіне, өзшің тұлғалық ... іске ... ... көмектесуде. Сондықган мұғалім оқушыны оқу барысында туындаған
қиыншықтарды, кедергілерді жоюға саналы түрде ұмтылдыра ... осы ... ... сәйкес тәсілдерін айқындауда және оларды колдана
білуде жетекші рөл атқарады.
Басқа да ... ... ... ... ... әрекеттесуі, дербестенуі оқу-тәрбие процесінде жүзеге асырылады.
Микрожүйе ... ... ... қалыптасуында өзіндік дамуының қарама-
қайшылықтарына кездесіп отырады. Алайда, өзінің ішкі дүниесінде ... ... өз ... ... ... емес (Э.В.Илентков). Қарама-
қайшылық "оқушы (адам)" жүйесінде пайда ... ... ... ... ... қатысушылардың өзара әрекеттесуі арқылы шешіледі.
Оқу-тәрбие процесі ... оның ... ... оқушыларды
оқу-танымдық біліктерге үйрету арқылы шешу қиыншылықтарды, кедергілерді жою
үшін оқушыларға мұғалім көмегі мен құрбылармен ... ... ... ... өз ... ал ... ... болуын талап етеді. Сонымен бірге оқушының өзін-өзі ... ... да ... ... ... қалыптасуы және оның толыққанды
дамуы үшін мұндай өзара әрекеттестік өте ... ... ... пен
танымның субъекті болып табылатын микрожүйе ретінде тұлғаның ... шешу ... оқу ... оған ... қарым-
қатынас, өзара әрекеттестігі және ынтымақтастығы ретінде ұйымдастыруды
қажет етеді.
Оқу ... ... ... мен өзара
әрекеттестігінің феномені педагогикалық әдебиеттерде және ... ... ... ... ... түсініледі. Бұл
мәселелрдің ... ... ... еңбектерінде
қарастырылған. Ал педагогикалық процестің оқудан тыс бөлігі ... ... ... ... ... ... ... жасаған.
Қазіргі педагогикалық әдебиеттерде ұжымдық жұмыс ұғымын көп жағдайда
фронтальды ... ... ... ... ... ... жаңа оқу
материалдарына деген белсенді танымдық қатынастарын және соның негізінде
пайда ... ... ... ... ... ... ... жүргізілетін жұмыстар, интеллектуалдық құндылықтармен алмасу
мүмкіндіктері, ... ... ... зерделенетін
объектілері тұрғысындағы әртүрлі ... ... ... белгілері бар
жұмыстарды ұжымдық жұмыстарға ... ... ... танымдық іс-
әрекеттердің мәні мұғалімнің жетекшілігімен оқу процесін ынтымақтастықпен,
қарым-қатынаспен байытуда.
Ұжымдық танымдық іс-әрекеттер - әлеуметтік ... ... ... ... ... өзіндік танымдық қажеттіліктерін іске
асырудағы қиындықтарды жеңе отырып ... ... ... ... ... ... біліктеріне ие болу сияқты субъект ... ... ... ... ... ететіндей мұғалім
ұйымдастырған білімдік диалогтың барысындағы оқушылардың біріккен ... ... ... ... ... тұлғалық
қасиеттерін дамытуға жетелейтін оқу процесінің қарама-қайшылықтарын шешу
үшін мүмкіндіктері мол. Бұл ... ... және ... ... ... ... ... нәтижелерінде
көрініс тапқан. Бұл зерттеулер сабақ барысында ... ... ... ... ... танымдық іс-әрекеттердің мол
мүмкіндіктерін көрсетіп берді. Ұжымдық ... ... ... материалдардың көлемі артып, ... ... ... ... ... ... жас өспірім ... ... ... ... жеке жүргізілетін жұмыстарға
қарағанда жоғары, яғни сабақтарда ... жеке ... ... оқу ... ... ал оқушылардың өзара әрекеттесуі
арқылы 89%-і меңгертіледі. Сапалы ұйымдастырылған ұжымдық оқу іс-әрекеті ... ... ... үшін ... қолайлы жағдай жасайды. ... ... өзі ... ... ... ... Зерттеушілер ұжымдық оқу іс-әрекеттерін ұйымдастырудың
мүмкіндіктерін іске асырудың жоғары сатысы бірін-бірі оқыту ... ... ол ... оқу ... ... және
ізденімпаздық танытуға мүмкіндік туғызады.
Сонымен бірге жеке, фронтальды оқытуға қарағанда ... ... ... ... ... ... ... ұғымдарды,
біліктерді және дағдыларды қалыптасыртуға оқу уақыты аз ... ... ... ... мен ... ... құрылымының
мазмұнының арасында ішкі байланыстың бар екендігі дәлелденіп ... ... ... ... ... дәстүрлі оқыту
барысында кездесетін кейбір қиыншылықтар азаюда. Бұл сабақ ... ... үй ... ... азаюымен және керісінше
оқушылардың танымдық белсенділіктерінің, ... ... ... ... ... ... ... танымдық қызығушылылығын арттырудың негізі, олардың жемісті
іс-әрекеттерді (сурет жапсыру, ... ... ... ... ... сабаққа, оқу материалына, танымдық ... ... үшін ... ... және ... ... ... жеңуге шамасы жететіндей, оқушының білім дәрежесіне,
ерекшелігіне сәйкес келетін қиындықтар, кедергілер жасау, өз ... ... ... дидактикалық қызықты ойындар ұйымдастыру; өз
еңбегінің куанышын сезуге ... ... ... ... ... Сабақ мазмұнының ғылыми дәрежесіне сәйкестігі, өмірмен, қоғаммен,
табиғат құбыластарымен байланыстылығы, ... ... ... күш-
жігерін, ақыл-ой белсенділігін талал ету;
3) Ізденушілік, ойландырарлық ахуал жасау;
4) Балалардың шамасы жететіндей қиындық ... ... ... — ізденушілік әдістері, дидактикалық ойындар, ... ... ... ... ... ... ... сипат беру.
Мұндағы негізгі мақсат — ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға жол салу. Балалардың
дүниетанымын қалыптастыруда оқытудың ... ... ... окыту
әдістерінің барлығы да қызмет етуі тиіс, оқушы мен ұстаздың ақиқатты
ізденуші күйіне ... ... ... дәрежесіне жеткізетіндей, үйіріп
әкететіндей жағдай тудырып отыру қажет. Ол үшін ұстаз балалардың ... ... ... ортамен тілдесіп жол ашып отыру қажет. Бала үнемі
табиғат құбылыстарын ... ... ... ... ... ... ... қар қалай пайда бо-лады? Неге ... ... неге ... ... ... пайда болады? Алма ағашы неге
көктемде ғана ... Неге ... ... ... ... Шыбын-шіркейлер
қайда қыстайды? т.б.
Балалардың мұндай сұрақтарына жауап беру әрбір ата-ананың, ұстаздардың
міндеті, тек ... беру ғана ... ... ... ... ... ... Бұл жолда ұстаздарға ... ... ... алу ... ...... ... таныстырудың негізгі түрі. Сабақта табиғат
құбылыстары мен заттар туралы жазылған ... ... ... т.б. ... ... ... түр- ... суреттер,
диафильмдер, көрнекі құралдар кеңінен пайдаланылады.
Саяхат — сабақ түрі, жұмыстың бұл түрінде балалар табиғатпен ... ... ... ... балалардың таза ауада болуы далада хош
иісті, көз тартар әдемі гүлдер арасында ...... ой ... ... ... күй тудырып, оларды жан-жақты үйлесімді етіп ... ... ... ... жолдары
Республикада оқыту мазмұны жаңартылып, жаңа буын ... ... ... ... ... жаңа ... көшуін,
әрбір мұғалімнен жаңаша жұмыс ... ... ... ... ... мен ... арттыруды талап етеді.
К.Д.Ушинский оқушыларды сабаққа ... ... ... ... ... ... ... керектігіне баса көңіл бөлді. Оның
пайымдауынша, қызығушылық сапалы оқудың негізгі ... ... ... тек
қана зорлық күшімен жүргізілген оқу оқушы бойындағы білім алуға ... ... ... ... ... ... теориясының негізіне әр сала-
дағы қызығушылықты алған. Адамдағы қызығушылықтар ... ... ... ... ... ... араласуға байланысты болады. ... өз ... ... ... отырып, оқушыны қызықтырып оқыту
керек ... ... ... ... да ... ... бала не нәрсені болса да білуге құмар, қызыққыш, қолымен ұстап,
көзбен көргенді жақсы көреді. ... ... ... ... ... байланысты. Сондықтан, әрбір сабақта бұрыннан
белгілі мәліметтерді қайталай ... ... жаңа ... ... ... ... ... сайыс-жарыс сабағы, концерт,
аукцион, кіріктіру сабағы т.б. өз ... ... жүр. ... ... ... ... ... дәстүрін шәкірттердің
бойына дарыту мақсатында халық ауыз ... ... ... Қазақ
халқының мейірімділігі, кеңпейілділі сыпайылығы, көпшілдігі, ... ... ... ... осы қасиеттерді шәкірт бойына сіңіру,
үлкенді сыйлау, кішіге қамқор болу, әдептілікті биік ... ... ... ... ... пәнге қызығушылығын арттыру мақсатында сабақта проблемалы
жағдай туғызып отыру да маңызды. Мәселенің шешімін табу ... ... ... ... кез ... проблеманы шешуге үйренеді.
Ұлы неміс педагогы А.Дистервергтің-әйгілі "Неміс ... ... ісін ... атты ... ... мұғалім ақиқатты өзі ... ал ... ... ... өзін ... жетелейді, ойлауға
үйретеді", - деген. Ал, ойлауға үйрететін сабақты дамыта оқыту сабақтары
деп білеміз. Бұл ... ... ... ... мен ... ... ... Мұғалім бұл жағдайда танымдық ... ... ... ұйытқысы болғандықтан, оқушының
шығармашылығын арттыруды. ... ... ... ... ... 3 ... ... (оқу мақсаттарының қойылуы, оны шешудің жолын
бірлесе қарастыруы, шешімнің дұрыстығын дәлелдеуі) ... ... ... ... ғана белсенді жұмыс істеп қана қоймай, барлық баланың
дамуы үшін ... ... ... ... жеткен жерге дейін еңбек етуі
ойластырылса, әр оқушының оқуға ... ... ... елімізге Джордж Соростың ашық қоғам институты ... ... ... сын ... ... ... ... оқуға деген қызығушылығын арттыруда алатын орны ... ... ... - ... ... шыңдалған ойлау. Оқушының бұл жұмысты дұрыс
ұйымдастырған жағдайда өз даму деңгейіне сәйкес ойы ... ... ... ... ... Сын ... ... бағдарламасы
қызығушылықты ояту, мағынаны тану, ой толғаныс т.б. кезеңдерінен түзеледі.
Бағдарламаны" "Бес ... ... ... ... ... жазу", "Жұпта
талқылау" т.б. әдістері бар. Сын тұрғысынан ойлауды дамыту ... ... ... ... арттыруға, өз бетінше білім
алуға, шығармашылығын қалыптастыруға ықпал етіп, сабақтардың қызықты, жеңіл
өтетіндігін, ... ... ... жұмыс жасауға үйрететіндігін,
білімнің тереңдігі әрі тиянақтылығы артатындығын байқауға болады.
Оқушылардың танымдық процестерін ... ... ... ... (ес) ... жеке баланы немесе сынып оқушыларын топтарға бөле отырып зерттеу
жүргізуге болады. Екі ... бала және ... ... ... ... ... көргенін, сезгенін есте сақтауға бағытталуы тиіс. Сонда
ғана зерттеу нәтижелі болады. Мұғалім ... ... ... ... ... бағындырып отыруы тиіс.
Көріп есте сақтау
Бұл жұмысты сынып оқушыларының ... ... ... ... ... ... заңғар, Көкше, Жымпиты, қарсақ, зілзала, сауысқан, желдеткіш,
шаңсорғыш, кетіргіш, атамұра, руна.
Жазылған сөздерді 2 минут іштей оқып, ... ... ... ... ... есте ... жазып шығады.
Таблицада көрсетілген сандарды көріп есте сақтау
18 |43 |36 |72 |13 |14 |3 | |27 |86 |93 |12 |31 |67 |54 | |2 |21 |74 ... |82 |17 | |15 |97 |16 |64 |78 |11 |8 | ... 3 ... ... ... ... Осыған байланысты таблицаны 5
минут оқып болғаннан кейін, оны ... ... ... түс ... ... түс "Тұлпар" тобына, "сары" түс "Қаршыға" тобына жазуға тапсырылады.
Елестетіп сезіну арқылы есте сақтау
Зерттеудің бұл ... ... ... ... ... ... ... күрделіге қарай бағыттан, әр түрлі қимылдар арқылы
жүргізіледі. Жүргізуші алдымен цифрларды (1,4,9), геометриялық фигураларды,
әріптерді ... ... ... жазу арқылы көрсетеді, балалар өз елес,
сезімдерін қағазға түсіріп отырады.
Оқушының жас ерекшелігіне қарай, тапсырма ... ... ... 147), фигуралар, әріп сөзге ауысады (Ашу, Ұзақ, ... есте ... бұл ... жеке ... ... ... ... бөлу
арқылы жүргізуге болады. ... жас ... ... ... ... жүргізіледі. Балаларға 7-8 суреттен тұратын
топтаманы көрсетіп, 2 ... ... ... ... қағазға
көргендеріндей атын жазу тапсырылады.
3 қатарға жазылған ... ... ... ... сол ... ... тапсырылады.
1-қатар: 83, 6, 17, 24, 43, 60.
2-қатар: 42, 21, 72, 9, 65.
3- қатар: 36, 15, 27, 3, ... жеке ... ... ... жатқа өлең жолдарын оқып береді.
Қаратаудың басынан көш келеді,
Көшкен сайын бір ... бос ... ... ... ... ... мөлтілдеп жас келеді.
Рет-ретімен жатқа жазады.
Осындай жеке баламен, не оқушыларымен жасалған жұмыстардың соңында
қорытынды ... ... ... анықталып отырылса, жұмыс нәтижелі
болады. Осыған орай жоғарыда жүргізілген жұмыстардың ... ... ... ... арқылы нәтижесі шығарылады, жеңімпаздар анықталды.
7 а ... ... есте ... ... ... ... ... "Сұңқар", "Тұлпар", "Қаршыға" деген 3 ... ... ... ... есте сақтау қабілетіне байланысты "Сұңқар" тобы
10 , "Қаршыға" тобы 6, "Тұлпар" тобы 4 ұпай алды.
Мұнда әрбір ... ... 2 ұпай ... ... есте ... қабілетіне байланысты "Сұңқар" тобы 6, "Тұлпар"
тобы 4, "Қаршыға" тобы 2 ұпай жинады.
3. Елестетіп сезіну арқылы есте сақтау ... ... ... ... ... тобы 8, ... тобы 4 ұпай ... Жедел есте сақтау қабілеті зерттелгенде топтардың үшеуі бірдей ... ... ... тобы ... = 30 ... ... тобы - 4+4+8+6 - 22 ұпай,
3) "Қаршыға" тобы - 6+2+4+6 =18 ... ... ... тобы болып
анықталды. Оқушыларды психологиялық зерттеуден өткізіп отыру қазіргі
оқытудың жаңа технологиялық ... ... үшін оқу ... ... ... Әрине мұның үшін мұғалімнің даярлық жүйесі өте ... ... ... психологиялық зерттеу баланың бұрынғы біліміне
сүйенуге, оны ... ... ... ... ... ұзақ ... есте
сақтауына, білуге деген қызығушылығын арттыруға көп ... ... әлем ... пайымдауынша әрбір мұғалім алдымен оқу модулінің
құрылымдық бөлімдерін дұрыс ... алуы ... ... қазіргі заманға сай әдістемелерін талдайтын ... ... ... ... аса маңызды қажеттіліктеріне жауап беретін,
өсіп келе жатқан ... ... мен ... ... ... ... қиын емес. Олардың бәрі оқушыны танымдық іс-әрекеттің және өзіндік
дамудың ... ... ... ... ... себеп-сылтауларымен,
ынтасымен, қажеттіліктері мен ... ... ... ... ... мен мүмкіндіктерімен қалыптасып келе жатқан
жеке тұлға қазіргі дидактиканың орталығына ... Оқу ...... қазынасын көбейту ғана емес, тіптен адам өзінің аман-есен өмір сүруі
үшін сол білімдерді пайдалана алуы да ... ... өз ... ... ... ... бар жеке тұлғаны ... ... ... ... жеке тұлға үшін ғылым, білім, эрудиция қоғамдық
құндылықтарды ... ... ... ... түрлендіріп, өмір мен басқа
ортаны ... ... ... ... ... ... оның ниетін, ынтасын, өмірлік жоспарын белгілеуі керек. Оқытудың
әлеуметтік мақсаттары ағартушылық, дамытушылық және тәрбие ... ... ... уақытта мұғалімнің таңдау мүмкіндігі бар кезде ... кең өріс ... ... өткен жылдардың жаңашыл педагогтарының
идеялары мен технологиялары әлі де өз күшін жойған жоқ.
Оқушылардың белсенділігін арттырудың жаңа ... епті ... ... ұстаз жағдайдың белсендіру әсерін жүзеге асырады, ... өз ... тұра ... ... мен талқылауларға қатысуы;
өз жолдастарына және мұғаліміне сұрақ қоя ... ... ... ... ... мен жазба жұмыстарын бағалай білу; артта
қалған ... ... ... ... ... ... жерлерді
түсіндіруі; өз бетінше шамасы келетін тапсырмаларды таңдауы; ... ... ... ... ... табуы; өзін өзі тексеру үшін,
өзіндік танымдық және ... ... ... үшін ... ... міндеттерді шешімнің өзіне белгілі тәсілдерін жинақтап
колдануы.
Жаңашыл педагогтар мен шебер ұстаздар тәжірибесінде оқыту әдістері
өзгеріп ... Ұзақ ... ... ... ... ... түрін
жинақтаған, олар оқыту процесінің елеулі бөлігі болып табылады.
Алайда қандай да ... ... ... ол мектептегі мұғалім орнын
баса алмайды, бұл жағдай ең басты, ең ... ... қала ... танымдық белсенділігі, ең бірінші, сыныптағы мұғалімнің орнына,
оның әрбір оқушының жақсы оқу қабілеттілігіне деген ... ... ... ... отыруына байланысты. Нағыз мұғалімге ... тән: ... ... сый мен ... оның ... сенім,
оқушының өрлеу, жетістік, өз күшіне сену сияқты ... ... ... ... ... техникамен органикалық байланыстағы
адамгершілігі мол мұғалім оқу ... мен ... ... кейпін түбегейлі
өзгерте алады. Мұндай жағдайдағы оқу бала үшін қиын емес, жаңаны тану,
зерттелмегенді өз ... ашу, ... ... ... жету
қуанышына айналады.
Осылайша, жинақгау әдісі ғана ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. «Бастауыш мектеп». №7-2007 ж.
2. О.С. Богданова, В.И. Петрова ... ... ... ... ... 1980 ... Ю.К. Бабанский Педагогика. М. 1998 ж.
4. Ж.Б. Қоянбаев. Педагогика. А. 1992 ... ... ... №9-2006
6. К. Оразақов, Б. Нарбаев. «Ата дәстүрі әдеп, болашақ игілігі». Алматы
1991 ж.
7. Ж.Боданов, К.Бөлеев Қазақтың ... ... ... Жамбыл 1992 ж.
8. А. Абдрахманов. Қазақстанның этнопедагогикасы А. Рылым 1979 ... ... ... Алматы 1997 ж.
10. «Бастауыш мектеп». №3-2002 ж. Ә. Табылдиев. Халық тағылымы, Қазақтың
халық ... және ... А. ... ... 1992 ... А. ... ... ұлттық ойындарын бастауыш мектеп тәрбие
жұмыстарында ... А. А. 1993 ... ... ... ...... ... А. Кітап. 1992ж.
13. Әбиев Ж, Бабаев С, Құдиярова А. Педагогика. Дарын-2004.
14. Харламов И.Ф. Педагогика-Минск ... ... ... ... №11, ... ... Қ, ... С. Қазақ тәлім – тәрбиесі. Алматы 1990.
17. Журнал «Бастауыш білім» №1, ... ... ... ... №2, ... Журнал «Бастауыш мектеп» № 8, ... ... ... ... ... №1, 2006ж.
21. ... Қ, ... С. ... ... ойдың
антологиясы – Алматы, Рауан, 1995ж.
22. Л. Қоянбаев Ж.Б., ... Р.М., ... ... 2000.
23. Әбиев Ж., Бабаев С, Құдиярова А. Падагогика. Дарын -2004.
24. Педагогика. Дэріс курсы. Алматы : Нұрлы ... ... ... Т. ... Тараз 2001.
26. Бұзаубақов Қ. Ж. Жаңа ... ... ... ... ... С, Майғаранова Ш., Нысанбаева Г. ... ... ... Т.С. ... ... ... ... Педагогика Уч. Пособи под. ред. Пидкастого -М,1998.
30. Подласной И.П. ... 100 ... - 100 ... ... для ... ... учебных забедений. Москва 2001.
31. Ю.ХарламовИ.Ф. Педагогика - Минск 1997.
32. Сластенин В.А., Исаев И.Ф., Мишенко А.И., ... Е.Н. ... ... Вульфов Б.З., Иванов Б.Д. Основы педагогики. М.1997.
34. Аманоливили Ш.А. ... ... ... ... ... ... Вульфов Б.З. Семь прадоксов воспитания. М. 1994.
36. Воспитания сознательной дисциплины и культуры поведения
школников сост. Бабаев Ф.А.; под. Ред. ... И.С. ... ... В.И. Педагогика в системе наук о человеке. М. 1990.
38. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақ тэлім - тэрбиесі. Алматы ... ... Л.И. ... в ... ... . М. 1999. ... Ведение в общую дидактику - М, 1990.
40. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақстандағы педагогикалық ойдың
антологиясы - Алматы, Рауан, 1995. 21.Гребнюк О.С., ... Т.Б. ... -М, 2003.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш сынып оқушыларының ұлттық дүниетанымын музыка арқылы қалыптастырудың педагогикалық шарттары57 бет
Болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің технологиялық құзыреттілігін қалыптастырудың педагогикалық шарттары22 бет
Дүниетану сабағында жаңа технологиялар28 бет
Кәсіпорындардың қаржылық ресурстарын басқаруды қалыптастырудың экономикалық механизмін жетілдіру жайлы17 бет
Мектепке дейінгі ұйымдарда балалардың этностық-мәдени сәйкестілігін қалыптастыру33 бет
Орта мектеп химиясы бойынша сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру, сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары31 бет
Сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары36 бет
"көркем бейненің танымдық, эстетикалық мәні"12 бет
«Қыз Жібек» жырындағы сын есімдердің танымдық сипаты114 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь