Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді жасауға тартудың қылмыстық – құқықтық мәселелері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
І . тарау. Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс.әрекеттерді жасауға тарту туралы қылмыстық заңнаманың даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2 . тарау. Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс.әрекеттерді жасауға тартудың жалпы сипаттамасы ... ... ...
3 . тарау. Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс.әрекеттерді жасауға тартудың қылмыстық . құқықтық сипаттағы мәселелері: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.1 Қылмыс құрамдарының объектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Қылмыс құрамдарының объективтік жағының ерекшеліктері
3.3 Қылмыс құрамдарының субъектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.4 Қылмыс құрамдарының субъективтік жағы ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қазақстан Республикасы Конституциясының 27-бабында «Неке және отбасы, ана, әке және балалық мемлекет қорғауында болады» делінген [1] . Аталған қорғаудың кепілдіктері ішінде аса маңызды рольді қылмыстық – құқықтық, оның ішінде Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексіндегі Отбасына және кәмелетке толмағандарға қарсы қылмыстар тарауының 131, 132 – баптарында көзделген қылмыс құрамдары алады.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі жаңадан қабылданғаннан кейін Қазақстандық қылмыстық құқық ғылымы мен оның жекелеген нормаларының ғылыми және практикалық сипаттамалары, әдістемесі өзгерістерге ұшырады.
Сонымен қатар, мәнді өзгерістерге кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді жасауға тарту мәселелеріне байланысты қылмыстық – құқықтық нормалар да ұшырады, қазіргі таңда аталған нормалар жаңадан заңдық бекітілуіне байланысты, заң әдебиеттерінде толық зерттелмегендіктеріне орай терең зерттеуді қажет етіп отыр.
Кәмелетке толмағандар арасындағы жедел жағдайды жақсарту, оқушылар арасында құқыққа қарсы пиғылдар туралы ақпарат алуды арттыру мақсатында республикада 2000 жылдан бастап ІІМ-нің бастамасы бойынша Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің қолдауымен өңірлерде білім беру ұйымдарына бекітілген кәмелетке толмағандар істері жөніндегі полиция инспекторларының штаттық лауазымдары енгізілді.
Бүгінгі күні еліміздің 14 өңірінде бес жүзден аса мектеп полиция инспекторы жұмыс істейді. Осының арқасында кәмелетке толмағандар істері жөніндегі полиция инспекторларының жеке алдын алу жұмысының жанданғаны байқалады.
Нәтижесінде соңғы үш жылдың ішінде елімізде кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстың төмендеуінің бір қалыпты үрдісі байқалады, ағымдағы жылдың 9 айының қорытындысы бойынша ол 4,6% (4897-ден 4670-ке дейін) қысқарған. Жасөспірімдер кісі өлтіру (-18,9%), денсаулыққа ауыр зиян келтіру (-25,0%), зорлау (-38,3%), қарақшылық шабуыл жасау (-10,6%) және бөтеннің мүлкін ұрлау (-4,7%) қылмыстарын аз жасаған [2] .
1. ҚР Конституциячы. — Алматы, 1995ж:
2. ҚР Бас Прокуратурасы жанындағы құқықтық статистика және ақпарат орталығының мәліметі. Алматы, 2006ж.
3. Ағыбаев Н.А.
4. Чуфаровский Ю.Ф. Юридическая психология.- Москва: Юрист, 1999.- 447 с.
5. З. Мельникова Э.Б. Правосудие по делам несовершеннолетних: история и современность.- Москва: Наука, 1990.- 118 с.
6. Постановление ЦИК и СНК СССР от 7 апреля 1935г. “О мерах борьбы с преступностью среди несовершеннолетних”.
7. Орлов В.С. Субъект преступления.по Советскому уголовному праву — М.: Гориздат, 1958.- 260 с.
8. Б. Кудайбергенов М.Б.. Права ребенка в казахстанском и международном права//Учебное пособие. Алматьт, данекер. 2001.- 238 с.
9. Каиржанов Е.К., Чокморова Л. Понятие и объект вовлечения несовершеннолетних в преступную деятельность // Вестник КазГУ, Серия юридическая, .Ч. 2.- Алматы, Казақ мемлекеттік университеті, 1997.- 238 с.
10. Нарикбаев М.С. Уголовно-правовые и криминологические аспекты борьбы с преступлениями несовершеннолетних; Автореф. дисс.. .к.ю.н. - Алматы, 1996.— С.15.
11. Абдиров Н.М. Концептуальные проблемы борьбы с наркотизмом, Алматы, 2000г.
12. Алауханов Е.О. Пайдақорлық-зорлық қылмыстардың алдын алудың криминологиялық проблемалары. Алматы, 2004ж. 48б.
13. Чукмаитов д.С. Предупреждение преступлений (тезисы лекций).- Алматы: Баспа, 1997.- С.96.
14. Курс советской криминологии / Под ред. В.Н. Кудрявцева.- М.: Юрид. лит., 1985.- Т.1.- 415 с.
15. Каиржанов Е.И. Основные теоретические проблемы объекта уголовноправовой охраны в СССР: Автореф. дисс. на соиск. уч. ст. докт. юр. наук.- Киев, 1975.- С.4.
16. Куринов Б.А. Научные основы квалификации преступлений.- М.: МГУ, 1976.- 182 с.
I7. Негоденко В.И. Ответственность за вовлечение в преступную деятельность.- Киев.- С.16.
I8. Каиржанов Е.К., Чокморова Л. Понятие и объект вовлечения несовершеннолетних в преступную деятельность // Вестник КазГУ, Серия юридическая, .Ч. 2.- Алматы, Казақ мемлекеттік университеті, 1997.- 238 с.
19. Комментарий к Уголовному кодексу РСФСР.- Москва, 1980.- С.397.
20. Худяков Е.Л. Уголовная ответственность за вовлечение несовершеннолетних в преступную деятельность: Автореф. дис... к.ю.н. Москва, 1967 .- С.4.
21. Даньшин И.Н. Уголовно-правовая охрана общественного порядка.- Москва.- 1973.-С.147-148.
22. Примаченко А.А. Проблемы борьбы с преступностью несовершеннолетних. — Минск, 1980. —С. 193.
23. Кудрявцев В.Н. Объективная сторона преступления.- М.; Госюриздат, 1960.—244с.
24. Уголовное право Республики Казахстан. Общая часть.- Алматы; Жетi Жаргы, 1998.- 285 с.
25. Уголовный кодекс Республики Казахстан. Особенная часть. Комментарий. Алматы: Жетi Жаргы, 2000.- 812 с.
26. Постановление Пленума Верховного Суда РК от 11 апреля 2000 г. “О практике применения судами законодательства по делам несовершеннолетних и о вовлечении несовершеннолетних в преступную и иную антиобщественную деятельность”.
27. Уголовный кодекс Республики Казахстан: Учебное издание.- Алматы: “Адилет-Пресс”, 1997.-192 с.
28. Советское уголовное право: Учебник. Часть Особ. 1! Под ред. В.А. Владимирова, КИ. Загородникова, Б.В. Эдравомыслова, Москва.- Юрид. пит., 1979.- С. 70.
29. Расулев А.А. Уголовно-правовая борьба с вовлечением несовершеннолетних в преступную деятельность (на мат-х Узб.ССР): Автореф. дис. на соиск. уч. ст.к.ю.н.- Ташкент, 1960.- С.1 1.
30. Постановление Верховного Суда РК от 12 сентября 1969 г. “О судебной практике по делам о вовлечении несовершеннолетних в преступную и иную антиобщественную деятельность”.
31. Постановление Пленума Верховного Суда от 3 декабря 1976 года “О практике применения судами законодательства по делам несовершеннолетних в преступную и иную антиобщественную деятельность”.
32 Постановление Пленума Верховного Суда СССР от 5 декабря 1986 года “О выполнении судами руководящих разъяснений Пленума Верховного Суда СССР по применению законодательства при рассмотрении дел о преступлениях несовершеннолетних.
33. Полянский Н. О терминологии советского закона. Проблемы
Социалистического права, 1938.- С.130.
34. Указ Президиума Верховного Совета КазССР от 19.04.1982 г.
35. Архивное уголовное дело К2 2-65 Акмолинского Областного суда.- 180 с.
36. Архивное уголовное дело М22-65 Акмолинского Областного суда.-170 с.
37. Джекебаев У.С., Вайсберг Л.М., Судакова Р.Н. - Соучастие в преступлении. Алма—Ата, 1981.- 147 с.
38. Молдабаев С. Проблемы субъекта преступления в уголовном праве Республики Казахстан: Монография.- Алматы: Аян Адет, 1998, 155 с.
39. Муздыбаев К. Психология ответственности. Ленинград, 1983- 240 с.
40. Ашитов 3.0. Право суверенного Казахстана. - Алма-Ата, Жетi Жаргы, 1995г.-312с.
41. Орымбаев Р.О. Специальный субъект преступления. - Алма-Ата: Наука, 1977- 153 с.
42. Кудрявцев В.Н. Причины правонарушений. — М.:Наука,1976.- 286с.
43. Дагель П.С. Учение о личности преступника в советском уголовном праве. — Владивосток.- 1970 — 132 с..
44. Антонян Ю.М. Преступник как предмет криминологического изучения. — В сб.: Вопросы борьбы с преступностью. Вып. 34. -Москва, 1981.- 105 с.
45. Сахаров А.Б. Об антисоциальных чертах личности преступника II Сов. Гос-во и право, 1970.- М210.-С.110- 116.
46. Комментарий к УК РФ. Под ред. Никулина С.И. - Москва ,2000.- С.444.
47. Уголовное право России. Особенная часть. часть II. Под ред. Л. М. Кругликова.1999. С.166.
48. Агыбаев А.Н. Ответственность должностных лиц за служебные преступления. Алматы: Жетi Жаргы, 1997.- С. 302.
49. Комментарий к Уголовному кодексу Российской Федерации. Под ред. В.М. Лебедева.- Москва, 2001.- С.323.
50. Владимиров В.А., Левицкий Г.А. Субъект преступления по советскому уголовному праву: Лекция. -Москва, 1964.- 58 с.
51 Постановление Пленума Верховного Суда РК от 11 июля 2003 г. Ч.2.
52. Постановление Пленума Верховного Суда РК от 14 февраля 2000 г.
53. Архивное дело 3Ч2 2 Акмолинского Областного Суда М6.-200 с.
54. Баймурзин Г.И. Ответственность за прикосновенность к преступлению. - Алма—Ата, 1968 188 с.
55. Архивное уголовное дело Х22-93 Акмолинского Областного суда. — 196 с.
56. Блум М.И. Уголовная ответственность за вовлечение несовершеннолетних в преступную деятельность и пьянство. В кн.: Вопросы эффективности уголовно-правовых мер воздействия на несовершеннолетних правонарушителей.- Рига, 1971.- С.178.
57. Курс советского уголовного права. — Ленинград.- Т.5.- С.б1.
58. Худяков Е.А. Вопросы наказуемости вовлечения несовершеннолетних в преступную деятельность. В кн.: Вопросы эффективности уголовно- правовых мер воздействия на несовершеннолетних правонарушителей. 161с.
59. Правонарушение несовершеннолетних и их предупреждение. — Казань: Изд-во Казанского университета, 1983.- 151 с.
60. Сборник Постановлений Пленума Верховного Суда СССР 1924-1977 - Ч.2. —С.302.
        
        Қазақстан Республикасы ғылым және білім министрлігі
Қазақ гуманитарлық заң университеті
Тақырыбы: Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы
іс-әрекеттерді жасауға тартудың қылмыстық – ... ...... Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де ... ... ... тарту туралы қылмыстық заңнаманың даму тарихы--
----------------------------------------------------------------------------
---.
2 – тарау. Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де ... ... ... ... ... ... – тарау. Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға
қарсы ... ... ... ...... сипаттағы
мәселелері:-----------------------------------------------------------------
-----------
3.1 Қылмыс құрамдарының объектісі------------------------------------
3.2 Қылмыс құрамдарының объективтік жағының ерекшеліктері
3.3 Қылмыс құрамдарының субъектісі-------------------------------------
-
3.4 Қылмыс ... ... ... ... ... ----------------------------------------
----
Кіріспе
Қазақстан Республикасы Конституциясының 27-бабында «Неке және отбасы,
ана, әке және балалық мемлекет қорғауында болады» делінген [1] . ... ... ... аса ... ... ...... оның
ішінде Қазақстан Республикасы Қылмыстық ... ... ... ... ... ... тарауының 131, 132 – баптарында
көзделген қылмыс құрамдары алады.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі жаңадан қабылданғаннан кейін
Қазақстандық ... ... ... мен оның ... нормаларының ғылыми
және практикалық сипаттамалары, әдістемесі өзгерістерге ұшырады.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... өзге де ... қарсы іс-әрекеттерді жасауға тарту мәселелеріне
байланысты қылмыстық – құқықтық нормалар да ... ... ... ... жаңадан заңдық бекітілуіне байланысты, заң ... ... орай ... ... ... етіп отыр.
Кәмелетке толмағандар арасындағы жедел жағдайды жақсарту, ... ... ... пиғылдар туралы ақпарат алуды арттыру ... 2000 ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Білім және ғылым министрлігінің ... ... ... ... ... ... ... істері жөніндегі полиция
инспекторларының штаттық лауазымдары енгізілді.
Бүгінгі күні еліміздің 14 ... бес ... аса ... ... жұмыс істейді. Осының арқасында кәмелетке толмағандар істері
жөніндегі полиция ... жеке ... алу ... ... ... үш ... ішінде елімізде кәмелетке толмағандар
арасындағы қылмыстың төмендеуінің бір қалыпты үрдісі байқалады, ... 9 ... ... ... ол 4,6% ... 4670-ке дейін)
қысқарған. Жасөспірімдер кісі өлтіру (-18,9%), ... ауыр ... ... зорлау (-38,3%), қарақшылық шабуыл жасау (-10,6%) және
бөтеннің мүлкін ұрлау (-4,7%) ... аз ... [2] ... ... ІІМ білім беру ұйымдарында оқитын кәмелетке толмағандар
арасында құқық бұзушылықтардың алдын ... ... ... істері
жөніндегі бөлімшелердің қызметін жетілдіру мақсатында ... Ішкі ... ... 2005 ... 21 ...... ... «Білім беру ... ... ... ... ... ... ... инспекторларының жұмысын
ұйымдастыру туралы» ережені әзірледі. Бұйрық ... ... ... ... ... келісілді.
Ережеге сәйкес мектеп полиция инспекторы оқу орнындағы криминогендік
жағдай ескеріле отырып, білім беру ұйымдарында ... ... ... күрделілігі мен оқушылардың санына байланысты ... беру ... бір ... ... ... бекітілуі мүмкін.
Осы Ереже мектеп полиция инспекторлары қызметінің құқықтық ... ... мен ... ... беру ұйымыдарымен өзара іс-қимыл
жасасуды ұйымдастыру тәртібін ... ... беру ... ... ... істері жөніндегі учаскелік полиция инспекторларының
заңдарды нақты және бірыңғай орындауын қадағалауды прокуратура органдары
жүзеге ... ... ... ... мен ... ... және өзге де ... қарсы іс-әрекеттерді жасауға
тартумен ... ... ... және ... ... ... зерттеу мен сараптаумен қатар, қылмыстық – құқықтық сипаттағы
ғылыми негізделген ұсыныстар, тұжырымдамалар ... ... де ... ... ... өту ... Қазақстан Республикасы қылмыстық құқығында аталған
мәселеге қатысты Л. Сатыбалды қылмыстық – құқықтық ... ... ... ... ... ... ... күресудің жаңа
әдістері мен жолдарына байланысты жаңа тұжырымдарды қажет етіп отыр.
Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де ... ... ... ... ... ... – құқықтық мәселелері бұрынғы ССРО –
ның Е.А. Худякова, А.А. Примаченко, А.А. Расулева, К.К. ... ... Е.И. ... және тағы ... ... ... арқауы болды.
Алайда ескере кетер ... ... ... ... ... ... кодексі қабылданға дейінгі одақ заңнамасы негізінде
жүзеге ... ... ... ... ... ... әдебиеттерден басқа
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты, Бас ... Ішкі ... ... ... қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы
іс-әрекеттерді жасауға тартуға байланысты соңғы бес ... ... оның ... ... ... актілері, сонымен қатар,
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі мен қылмыстық ... ... ... ... Республикасы Қылмыстық кодексі аталған қылмыс құрамдарынының
Ерекше бөлім құрылымында алатын орындары мен ... ... ... ... ... ... ... айтсақ, кәмелетке
толмағандар мен отбасыға қарсы қылмыс құрамдары ретінде қылмыстық ... ... ... бөлек қарастырады:
- кәмелетке толмағандарды қылмыстық іс-әрекеттерді жасауға он сегіз
жасқа ... ... ата – ... ... ... ... тәрбиелеу
міндеті заңмен жүктелген адамның тартуы;
- кәмелетке толмағандарды өзге де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді ... ( ... ... ... ... ... ... жүйкеге
әсер ететін заттаррды медициналық емес тұрғыдан ... ... ... немесе қаңғыбастықпен айналысуға тарту).
Жаңа Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің қабылдануымен ... ... жаңа ... ... ... туындап отыр.
Қылмыстық заңнамадағы қылмыстық – ... ... мен ... ... жаңа тенденциялар байқалуда. Қоғамға
қауіпті әрекет пен оның ... әсер ... ... арасындағы
байланысты сараптау үлкен маңызға ие. Осыған ... ... ... және өзге де ... ... ... жасауға
тарту құрамын зерттеу тек қана сот практикасы ... мен ... ... ... қана қоймай, аталған қылмыс құрамдарының
жасалуының объективті заңдылықтарын зерттеуге де бағытталуы қажет ... ... ... және өзге де ... ... ... жасауға тарту психологиялық күрделі құбылыс, оның негізінде
жасы үлкендердің ... ... ... әсер етуі ... ... ... толмағандар тұлғасы физикалық, психологиялық, рухани,
әлеуметтік ... ... ... ұшырайды, олардың қалыпты
дамуына қауіп төнеді. Әсіресе, спиртік өнімдерді, есірткілік және ... ... ... ... өте ... ... жасөспірім кезеңде
моральдық құндылықтарды, әлеуметтік принциптерді меңгеру жүзеге асырылады.
Үлкендер тарапынан болатын ... ... ... ... ... құндылықтардың қалыптасуына әкеледі .
«Сондықтан кәмелетке толмағандардың ... ... ... ... келесі өзара байланысты мәселелермен байланысты: біріншіден,
сыртқы әлеуметтік ортамен, екіншіден, сыртқы ... ... ... ... ... ... ... [4].
Кәмелетке толмағандар арасындағы қазіргі таңдағы қылмыстылық жағдайы
көңіл қуантарлық ... ... ... ... жауаптылық пен
жазалау шаралары сәйкестеліп тағайындалмауда, кәмелетке ... және өзге де ... ... ... ... ... ... дұрыс сараланбауды, өқылмыстық заңымыздың жеке және
жалпы превентивтік маңызы төмендеп отыр.
Сонымен қатар, қылмыстық құқық ... ... ... ... тұлғалардың әрекеттерін саралауға байланысты тиянақты ... ... ... ... ... ... ... зардаптың туындау мезетін анықтауға байланысты қарама ... ... ... аталған жағдайлар ... ... ... ... және өзге де ... ... іс-әрекеттерді жасауға
тартудың қылмыстық – құқықтық мәселелері» деп таңдауыма әсер етті.
Дипломдық зерттеудің мақсаты болып кәмелетке толмағандарды қылмыстық
және өзге де ... ... ... жасауға тарту құрамдарын
қылмыстық – құқықтық сараптау табылады. ... ... ... ... ... ... ... мен тұжырымдамалар жасау мақсат
ретінде алдыға қойылды.
Дипломдық жұмысты жазу барысында келесі міндеттер тұрды:
- кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де ... ... ... ... тартуды заңнамаға сәйкес анықтау;
- аталған қылмыс құрамдарының элементтерін нақтылау;
- сот – тергеу органдары қызметтерін зерттеу;
- аталған қылмыс құрамдарын ... ... ... ... ... ... жетілдіруге байланысты ұсыныстар әзірлеу.
Дипломдық жұмыс кіріспе, төрт бөлімді қамтитын үлкен әрі негізгі ... ... ... ... және қолданылған әдебиеттер тізімі,
қорсымша мәліметтерден тұрады.
1 – тарау. Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де ... ... ... ... туралы қылмыстық заңнаманың даму тарихы.
ХІХ және ХХ ... ... ... мен ... ... аса ... көрсеткішпен өсуі байқалды. Сол кезде әрекет еткен
қылмыстылықпен күресу мен жеке тұлғаны қорғаудың ... - ... ... деп ... ... ... ... реттеу
құралдары «жаңа қылмыстарды жасаудың қайнар көздері» деп ... [5, ... ... ... ... ескі ... заңдардың күшін
жоюға бағытталды. Кеңес өкіметі ... үшін сот пен ... жоқ» ... ... 1918 жылы 14 ... ... толмағандар істері бойынша
комиссияны құруға бағытталған декретінде көрініс тапты.
Жоғарыдан ... ... ... ... ... етуінің алғашқы
жылдары кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс-
әрекеттерді жасауға тартуға бағытталған заң ... ... ... жылы 4 ... Халық комиссариатының «Қоғамға қауіпті істерге
айыпталған кәмелетке толмағандардың істері туралы» Декреті ... ... ... сол жылы « ... толмағандар істері бойынша
комиссияларға Нұсқаулық» қабылданды, ол ... ... ... және өзге де қоғамға қарсы ... ... ... ... ... ... бірге қатысқаны үшін, жеңгетайлық,
жезөкшелік пен жыныстық сипаттағы зорлағаны үшін, ... ... ... ... үшін жасы ... соттық жауаптылыққа
тартуды міндеттеді.
1922 жылғы РСФСР қылмыстық кодексі кәмелетке толмағандарды қылмыстық
және өзге де ... ... ... ... тарту құрамы
қарастырылмады, кәмелетке толмағандарды жезөкшелікке тарту ... үшін сату ... ... ... (ҚК 171 ... 2 – ... ... РСФСР Қылмыстық кодексі ... ... ... тарту үшін жауаптылықты қарастырды ( ҚК 158 –
бабының 2- ... Ал ... ... ... ... және өзге де ... ... іс-әрекеттерді жасауға тарту жалпы
негіздерде қылмысқа қатысу ретінде сараланды.
Жоғарыда аталған заңдарға ... ... КСРО ... ... ... ... ... арнайы нормаларды
қарастырды. Дәлірек айтсақ, ... ... ұзақ ... бойы ... РСФСР Қылмыстық кодексінің 73 - бабы ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылық
шараларын бекітті:
- кәмелетке толмағандарды қылмыс жасауға айдап салу;
- кәмелетке толмағандарды қылмыстарды ... ... ... ... ... алып – ... жезөкшелікпен айналысуға
қайыршылықпен айналысуға және өзге де істермен айналысуға көндіру.
Аталған әрекеттер үшін қылмыстық заң 3 ... кем емес ... ... ... жазалау шарасын тағайындады.
Аталған мәселе бойынша кеңестік қылмыстық заңның дамуының ерекше
кезеңі ретінде 1935 жылы 7 ... КСРО ... ... ... ... ... ... «Кәмелетке толмағандар ... ... ... ... ... ... ... Қаулының 2 бабында ... ... ... ... қатысуға тартқан немесе айдап салған, кәмелетке толмағанды алып –
сатумен, жезөкшелікпен, ... және т.б ... ... ... 5 жылдан кем емес түрмеге ... ... ... ... жылы Қылмыстық заң бойынша қылмыс жасағаны үшін жауаптылыққа
тартылу жасы ... 14 жас ... ... ... ... ... қылмыс субъектісі ретінде танылды. Осы жас қылмыс субъектісін
сипаттайтын белгі ретінде өзгеріссіз 1935 ... ... ... ... ... 7 ... КСРО Орталық атқару комитеті мен ... ... ... ... арасындағы қылмыстылықпен күресу
шаралары туралы» Қаулысының қабылдануымен ... ... ... жаңа кезектегі кезеңі басталды.
Сонымен қатар, аталған қаулының қабылдануымен кәмелетке ... ... ... қатысуға тартқан немесе айдап салған, кәмелетке
толмағанды алып – сатумен, жезөкшелікпен, қайыршылықпен және т.б ... ... ... ... ... ... жаңа заң «кәмелетке толмағандардың жазаланбаушыылғын
пайдаланып, оларды қылмыс қаруы ретінде пайдаланып қылмыс ... ... тыс ... ... ... ... [7, 260б.]
1935 жылы 31 мамырда Халық ... ... мен ... ... (большевиктер) Орталық Комитетінің « Балалардың
қараусыз және ... ... жою ... Қаулысы қабылданды. Қаулыда
одақтық республикаларға жетім ... ... ... ... ... ... ... бекітуді міндеттеді. Осы
қаулыға сәйкес РСФСР Қылмыстық кодексіне 158 бабы ... ... Қаз ССР ... ... 1960 – 1962 ... ... одақтық республикаларының қылмыстық кодекстерінде ... ... және өзге де ... қарсы іс-әрекеттерді жасауға
тарту сияқты қылмыс құрамдары ҚазССР 201 бабында жеке қарастырылды.
1960 – 1970 жылдары аралығында ҚазССР ... ... ... ... және өзге де ... ... ... жасауға
тартуға байланысты қылмыстық жауаптылықты бекітетін толықтырулар мен
өзгертулер ... (201-1, 201-2, 201-3 ... ССР ... ... 128 ... ... ... толмағанды
қоғамға және олардың өздеріне зиянды өзге де әрекеттерді жасау әрекеті
үшін, Грузин ССР ... ... ... ... ... қарсы
әрекеттерді жасауға көндіру әрекеті үшін қылмыстық жауаптылық бекітті.
Молдаван ССР Қылмыстық кодекі (224 – бап) ... ... ... үшін қылмыстық жауаптылық пен жазалау шарасын қарастырды.
РСФСР Халық Комиссарлары Кеңесі мен ... ... ... ... Комитетінің декреттері ішінде 1920 жылғы 29 қаңтарда
қабылданған «Жалпы еңбектік бағынушылық тәртібі ... ... ... аударуға болады, онда қоғамдық пайдалы еңбекпен ... ... ... ... ... ... құжаттарды
дайындау мен пайдалануға бағытталған әрекеттерді жасау үшін қылмыстық және
әкімшілік жауаптылықтар бекітілді.
Жаңа ... ... өту ... ...... ... есеп жүргізудің, жеке материалдық мүдделіліктің
маңызы өсе бастады. ... ... ... енуі ... ... ... қатар, қоғамдық қауіпті ... ... ... ... ... ... ... әкелді. Олар қабылданған
Қылмыстық заңдарда көрініс ... жылы 20 ... ... ... Ұйымы Бас Асамблеясы қабылдаған
«Бала құқықтарының Декларациясы» «Балалар туылғанға дейін және ... ... ... және ... ... ... жетілмеуіне
байланысты арнайы қорғау мен қамқорлықты, оның ішінде тиісті дәрежедегі
құқықтық қорғауды қажет етеді» ... [8, 238б.]. ... ... ...... ... ерікті ұйымдарды, жергілікті билікті, ұлттық
үкіметтерді балалардың құқықтарын заңдық және өзге де ... ... және ... ... өмір ... ... тұлғалармен күреске ...... ... ... ... 1970 ... ... нормаларының әсері жоғары болды. Олардың қатарына:
- 1948 жылғы Адам құқықтарының Жалпы Декларациясы;
- 1975 жылғы Хельсинки келісімі;
- 1966 ... 16 ... ... ... ... Бас Асамблеясы 21 -
сессиясында қабылданған азаматтық және саяси ... ... ... ... ... және мәдени құқықтар туралы ... ... жылы КСРО жаңа ... ... кәмелетке
толмағандарды қылмыстық және өзге де ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай өзгеріске ұшырады.
Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға ... ... ... ... ... қылмыстық заңнаманың тарихи аспектісін
зерттеу барысында ерекше ... ... ... қылмыстық құқықтағы
аталған институт түрлі әлеуметтік аспектілерде қарастырылады, түрлі тарихи
кезеңдерде дамуы мен ... ... ... ... ... ... көздері ретінде КСРО деңгейіндегі қылмыстық
құқық ғалымдары К.А Асаналиев, З.А. ... З.А ... М.М. ... ... Е.В. ... Н.Б. ... ... Н.И. Гуковская, Л.М.
Голубева, М.А. ... А,Э. ... А.И. ... К.Е. ... ... Е.Л. ... Н.С. ... Г.М. Минковский, Б.С.
Никифоров, К.Д. Омонов, В.С ... А.П. ... В.В. ... В.
Гадевосян, Э.С. Тохторов, Н.И. ... Н.А. ... ... ... А.К. ... т.б. ... еңбектерінде
қарастырылды.
Қазақстан Республикасы қылмыстық құқығы ... ҚР ... ... ... Н.М. ... Н.А. ... Т.К. ... К.А.
Бегалиев, Л.М. Вайсберг, С.Х. Жадбаев, Е.І. Қайыржанов, К.К. Кусниденова,
Ө.С. Жекебаев, Ғ.С. Мәуленов, М.С. ... т.б. ... ... ... ... ... ... қылмыстық және өзге де қоғамға
қарсы іс-әрекеттерді жасауға ... ... ... кандидаттық
диссертациялар жазылған, олар: «Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және ... ... ... ... ... ... (Е.А. Худяков, Москва 1967
жыл); «Кәмелетке толмағандарды ... және өзге де ... ... ... ... тартумен күрес» (А.А. Примаченко, Москва 1969 жыл);
Кеңес заманынынң қылмыстық құқығында кәмелетке толмағандарды қылмыстық
және өзге де қоғамға ... ... ... ... ... де ескерусіз қалмады. Л.А. Каневский (Кәмелетке толмағандарды
қылмыстық іс-әрекеттерді жасауға тартуды тергеу мен ... – алу, ... Н.М. ... ... ... ... ... тартуды тергеу мен алдын – алу, Саратов 1972 жыл), А.А. Расулева
(Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де ... ... ... жасауға тартумен қылмыстық – құқықтық ... ... ... Ташкент 1960 жыл) сияқты ... ... ... ... ... ... мәселелері К.К.
Кусниденовтың аттас еңбегінде ... ... ... ... қылмыстық – құқықтық күрес: Қаз ССР ... ... 1978 ... тарихи кезеңдерде аталған мәселелермен немесе оның жекелеген
аспектілерімен өзге де ... ... ... тақырыпта зерттелген
еңбектер қатарына келесі еңбектерді жатқызуға болады: «Арамтамақтықпен,
қайыршылықпен, ... ... - В.И. ... 1973 жыл; «Кеңестік
қылмыстық құқық бойынша ... үшін ... - В.И. ... ... ... ... ... қарсы іс - әрекеттер қатарына жатқызылған
арамтамақтық (тунеядство) мәселесімен күресуге аса қатты назар аударылды.
Аталған мәселеге ... ... ... ... ... қылмыстық – құқық ғылымында С. Тропин, Н.Филиппов, В.Шубин, Р.
Готлиб, Л.Романов, В.Слуцкой секілді ғалымдар айналысты.
Қоғамға қарсы іс - ... ... ... ... ... ... қылмыстық – құқықтық әдебиеттерде тиісінше көңіл
аударылмады. Қылмыстық – құқықтық ... тек қана ... ... ... аспектілері ғана ұсынылып, олар жекелеген
аймақтардың заңнамаларына негізделіп зерттелді.
1982 – 1984 ... ... ... ... оның ... – құқықтық нормаларға кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге
де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді ... ... үшін ... ... ... ... мен ... енгізілгеннен кейін
аталған мәселелерге қатысты монографиялық деңгейде зерттеулер жүргізілмеді.
Жоғарыда аталып өткен ғылыми еңбектер өте жоғары ... ... ... ... ... және өзге де ... қарсы іс-
әрекеттерді жасауға тартуға ... ... ... ... ... ашып көрсете алған жоқ.
Сонымен қатар, кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға
қарсы іс-әрекеттерді жасауға ... үшін ... ... пен жазалау
шараларының тарихы туралы сөз болғанда, бұрынғы ... ... ... шолу ... өту ... деп ... ... қылмыстық заңнамаларында кәмелетке толмағандарды қылмыстық және
өзге де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді жасауға тарту құрамы әр ... ... ... КСРО ... ... ... Грузин, Қырғыз,
Литва және Эстон одақтық мемлекеттерінде аталған қылмыс құрамы ... пен ... ... ... ... деп ... тарауда
көзделсе, ҚазССР Қылмыстық кодексінде ... ... пен ... ... ... деп ... ... орналастырылды. Ал,
РСФСР, Белоруссия, Молдова, Украина, Армения, Тәжікстан, Түрікменстан,
Латвия Қылмыстық ... ... ... үшін ... ... «Қоғамдық қауіпсіздік, қоғамсыздық тәртіп пен ... ... ... ... ... [9,278 ... Республикасының тәуелсіздік алуы, жаңа ... ... ... қабылдануы кәмелетке толмағандарды
қылмыстық және өзге де ... ... ... ... ... ... ғылыми көзқарастарды түбегейлі түрде өзгертті деп
айтуға болады. Аталған қылмыс құрамдарының жекелеген ... ... ... ... ... шын мәніндегі қоғамдық ... мен ... ... - дәл ... берді.
2 – тарау. Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға
қарсы іс-әрекеттерді жасауға тартудың жалпы сипаттамасы.
Отбасыны ... мен ... ... ... ... физикалық дамуына аса үлкен мән бере ... ... ... ... осы ... қол сұғушылықтар үшін қылмыстық
жауаптылықты көздейтін нормаларды дербес ... ... ... ... әрекет еткен ҚазССР ... ... де ... ... адамгершіліктік және физикалық қалыптасуын қорғайтын
ұқсас нормалар орын алған болатын, аталған нормалар дипломдық ... ... ... ... ... толмағандардың қылмыстылығымен күресудің ғылыми ... ... ... ... болғандай, 1991 жылдан бастап,
кәмелетке ... ... ... ... жасау фактілерінің
көбеюі тенденциясы, яғни үрдісі байқалып отыр [10, 15б.].
Бірақ та ... ... ... болды. Бұл жасөспірімдердің
нашақорлыққа салынуымен қатар, АҚШ пен ... ... орта ... да ... ... айналды. Бірнеше жылдар ішінде, әлемнің
дамыған елдерінде, нашақорлық мәселесі күрт ... ... ... ... ... 20-ғасырдың 2-жартысындағы
сол елдердегі нашақорлыққа салынудың көбеюіне әкеліп соқты. 20-ғасырдың
аяғында нашақорлықты әлемдік ... бірі деп ... ... ... ... жас ... қолында десек
қателеспейміз, бірақ жастардың ел тірегі болуы үшін нашақорлыққа ... үшін ... ... Ал ... ... ... Жамбыл облысында
тіркелген 128 мың гектар жерде 240 мың центнер ... ... ... ... ... ... және 401 мың ... дайындалатынын айта кеткен жөн.
Осыған сәйкес нашақорлық және наркобизнеспен күресудің ... ... ... бағдарламасы бекітілген еді. АҚШ мемлекеттік
департаментінің «Нашақорлықпен күресудің ... ... ... әлі де ... ... мен ... Еуропа мен
Ресейге өтуіне бірден-бір маршрут екендігін баяндаған еді. Мәлімет ... жылы ... ... 70%, ... 100-150 ... ... аумағы
арқылы өтеді, ал 30% Қазақстанда қалатынын ... ... ... ... ... сәйкес «есірткі заттарды немесе жүйкеге
әсер ететін заттарды заңсыз дайындау, ұқсату, ... ... үш ... ... ... бас ... айыруға жазаланады. Бұған қарамастан
жастар ... ... ... ... ... нашақорлардың саны
күннен күнге көбеюде. Қазақстан шекарасындағы ... ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізу
жөнінде ұсыныстар қызу талқыланып, бірақ лауазымды тұлғалардың сыбайлас
жемқорлығы мемлекеттік саясаттың ... ... ... ... Мысалға,
өткен жылы Қазақстанда 19 тонна есірткі және жүйкеге әсер ететін заттар
жымқырылды, бұл ... ... ... 14% көп. ... ... ... себептерге байланысты бұқаралық ақпарат құралдарында
жария етілмей құпия ... ... ... ... 1986 ... 10 мың нашақорлыққа салынған азаматтар саны тіркелген еді.
Содан бері қазіргі ... ... ... ... саны 98 ... түскен. Бұл 9 есе көп көрсеткіш екенін айта кеткен жөн. Қазақстан
Республикасы Ішкі істер ... ... және ... ... ... ... елде нашақорлыққа салынған жастардың саны
1682 жеткен, соның ішінде 229 ... ... ... ... Тағы да ... ... облысында ЖҚТБ, яғни СПИД-
пен диагнозы қойылған ауыратын адамдардың 80% ... ... ... ... ... орналасуы, бұл
мәселенің күрт өсуіне де себепкер болып отыр. Ауғанстаннан ... ... ... ... ... ... ... арқылы шетелдерге
шығады [11, 15б.]. Осының ... ... ... үлкен қауіп-қатер
туғыза отырып, ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіретін, оны бұзатын дертке
айналды. Нашақор болған адам бірте-бірте ... мен ... ... ... арта ... және ... әсер ету ... жүйке
талшықтары әлсіреп, адам өзін-өзі тоздырады. Бұл ... ... ... әсер ... ... еліміздің жас толқынын тоздырып, азғыру
шегіне жеткізіп отыр.
Адамзат тағдырын тұңғиыққа апарар бұл мәселенің ... ... ... ... саяси, экономикалық, әлеуметтік, медициналық
және т.б. Енді жер бетінде қазіргі есеп бойынша 200 млн адам ... ... 140 млн ... ... Ал 13 млн кокаин болса, 8 млн
героин қолданады. Ең таң ... ... осы ... ... толық
37% нағыз жасөспірімдер құрайды.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі аталған сипаттағы қылмыстық
қолсұғушылықтармен жауаптылық пен ... ... ... ... осы ... ... ... толмағандар қылмыстылығы және
оларды қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... ... қылмыс
жасауына байланысты мәселелер толас таппай отыр. Дәлірек айтсақ, жалпы
алғандағы кәмелетке ... ... ... ... таңда
келесі мәселелер туындап отыр:
- кәмелетке толмағандардың қылмыс жасау жасының төмендеуі;
- ... ... ... ... ... ... ... толмағандардың үлкендермен қосылып топтасып қылмыс жасауы;
- кәмелетке толмағандардың қылмыс жасауға үлкендермен тартылуы;
- кәмелетке толмағандардың арасында нашақорлықтың ... ... өріс алуы ... мәселеге айналуы;
- кәмелетке толмағандардың қоғамға қарсы әрекеттер жасауы және ... ... ... ... ... ... мәселердің ішінде аса көкейтесті мәселелердің бірі болып
кәмелетке толмағандардың ... ... ... ... ... ... жасы ... кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге
де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... ықпал етеді, сол арқылы олардың ... ... ... ретінде
қалыптасуына ықпал етеді.
Соңғы жылдардағы байқалған үрдіске, заң ... ... Е.О. ... монографиялық зерттеуіне көз салсақ,
пайдақорлық-зорлық қылмыстарының ... ... ... ... ... ... жеке ... әрекеттері жасауы кеңінен етек
жаюда, әсіресе, қыздар саны еселеп көбеюде [12, 30б.]. ... ... ... тұсы бар: ... ... жасы үлкендермен
топтасып қылмыс жасағанда олардың ... ... ... ... ... ... ... топтасып қылмыс жасау барысында кәмелетке
толмағанда қылмысқа қатысушы ретінде ... ... ... оларды
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі 132 - бабында ... ... ... ... ... жауаптылықтан босату мүмкіндігі
туындайды.
Жоғарыда аталып өткен мәселелер дипломдық жұмыстың ... ... сөз ... толмағандар жасы үлкен қылмыскерлермен бірігіп,
нәтижесінде ... ... үшін ... ... ... ... . 1992 және 1995 жылдар аралығында аталған көрсеткіш ... ... өсу ... яғни жасөспірімдер және ... ... ... ... ... ... ... соғады, кәмелетке толмағандардың қылмыстылығына
ерекше жағымсыз ... ... ... кәмелетке толмағандар ... ... ... ... қылмыстылық сипатын алып,
олардың өміріне үлкен қауіп төндіреді [13, 96б.].
Кәмелетке толмағандарды ... және өзге де ... ... ... жасауға тартудың латенттілігінің жоғары деңгейде екендігін
ескерсек, аталған қылмыс құрамдарының шын ... ... ... жиі ... ... ... өйткені латентті қылмыстар
қатарына жатады.
Сот практикасын ... ... осы ... ... ... ... мәнді олқылықтарды байқауға
болады. Дәлірек ... ... ... жиі кездесіп жатады:
- « жасы үлкендердің» әрекеттерінің дұрыс еместігі ... ... ... пен жазалау шаралары ... ... - ... ... ұйымдастыруда да заңнамалық
сипаттағы ... мен ... бар. ... ... ... ... болуы заңды, себебі ... ... ... ... және өзге де қоғамға
қарсы іс-әрекеттерді жасауға тарту үшін ... ... ... ... ... ... деңгейде зерттелмеген.
Осыған байланысты, Қазақстан Республикасы Қылмыстық ... және ... ... ... ... ... ... қылмыстылығымен ... ... бірі ... ... ... ... үшін ... жеке дара көзделіп отыр:
- кәмелетке толмағандарды қылмыстық іс-әрекеттерді жасауға ... ... ... ... 131 – ... ... толмағандарды өзге де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді жасауға
тарту - ... ... ... ... 132 – ... Республикасы Қылмыстық кодексінің ... ... ... ... ... ... және даулы ... ... ... ... шешу ... толмағандарды
қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді жасауға тарту үшін
қылмыстық ... ... ... ... әсер ... ... ... істер бойынша ҚР ... ... ... Қаулысы 2002 жылы 11 сәуірде ... ... 1986 жылы ... болатын. Соңғы қаулының қабылданған
сәтінен ... ... ... ... ... ... ... яғни қағидаттарға негізделген жаңа
басымдылықтар анықталуда. ... ... ... ... ... 1994 жылы 8 ... ... Балалар
құқықтары туралы ... ... ... ескерілді.
Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс-
әрекеттерді жасауға тарту ... ... ... ... ... бірге қалыптасып үлгірмеген кәмелетке толмағандар
психикасына теріс ықпал ету арқылы, олардың рухани – ... ... ... құндылықты бағыттылықтарын бұрмалау арқылы қоғамға өте ... ... ... ... ... ... ... барысында өмір
сүруге қажетті заттарды табу үшін қылмыстық топтардың мүшелеріне ... ... ... ... ... ... маскүнемдікке салынады. Осындай өмір салтын ұстанулары нәтижесінде
олар аталған қылмыс құрамдарының жәбірленушілеріне айналады ... ... ... ... ... ... ... “үлкендердің”
қылмыстылығы кәмелетке толмағандардың қылмыстылығына тәуелді, себебі, соңғы
құбылыс шын мәнінде қоғамдағы ... ... ... көзі ... болып табылады. Сондықтан, қылмыстылықтың қайнар көздерін жоюға
тырысқанда, алдымен, кәмелетке толмағандар, қылмыстылығының алдын алу ... ... ... ... мен ... ... ... асыру
қажет. Оның ішінде, әсіресе, кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де
қоғамға қарсы іс-әрекеттерді жасауға тартудың алдын алу аса ... ... [14, ... тарау. Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы
іс-әрекеттерді жасауға тартудың қылмыстық – құқықтық мәселелері
3.1 Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де ... ... ... ... ... ... ... туралы ілім қылмыстық құқық ғылымының аса күрделі
түсініктерінің бірі. Қылмыс ... ... аса ... ... терең мәселе болып табылады.
Е.И. Қайыржановтың пікірінше, «қылмыс объектісі – қылмыстық – құқықтық
тиымның сипатын, заңмен тиым салынған ... ... мен ... ... ... мен ... анықтайды. Сондықтан қылмыс
объектісі қылмыс ұғымын анықтау барысында шешуші рольге ие» [15, ... ... ... қорғалатын қоғамдық қатынастар шеңбері
өзгермелі, ол қоғамдағы ... ... және өзге де ... ... ... ... өзгеруіне, жаңадан пайда
болуына, уақытқа байланысты өзгеріп отырады. Қылмыстың объектісін анықтау,
сонымен ... ... ... ... ...... ... қажет ететіндігіне байланысты. Осы қатынастарды
анықтай отырып, заң шығарушы қылмыстық кодекстің сәйкестелген ... ... оның ... қауiптiлiгi алдымен ол қол сұғатын
объектiсiмен анықталады. Заң ... ... ... ... мен ... қорғау тетiктерiн саралай отырып,
мемлекеттiң қылмыстық-құқықтық саясатының басым ... ... ... ... анықтауға болады.
Қылмыстық қол сұғушылықтар объектiсi нақты бiр ... ... ... ол ... ... ... заң Ерекше бөлiмiндегi алатын
орнын анықтайды. Қылмыс объектiсi қылмыстық қол сұғушылықтарды бiр-бiрiнен
ажыратып қарауға ... ... ... ... ... ... ... мен бағыттылығы әр түрлi қылмыс құрамдарын түрлiше құқықтық
саралауға мүмкiндiк бередi, сәйкестелген түрде жасалған әрекетке сай ... ... ... ... ... ... ... анықтау
теориялық және тәжiрибелiк тұрғыдан аса маңызды болып табылады.
Қандай да бiр қылмыс ... ... ... ... ... ... ... шын мәнiнде, қылмыстық құқық ... ... ... ... ... оны анықтауда қиындықтар
туындайды, бұл келесi мән-жайлармен тығыз байланысты:
Бiрiншiден, қылмыстық құқық теориясындағы бiрдей, тәжiрибе талаптарына
сай, ғылыми ... ... ... ... ... ... ... таңдағы қылмыс объектiсi ... ... ... ... ... оның мазмұнын,
элементтерi арақатынасын түрлiше түсiндiредi.
Екiншiден, ұзақ уақыт аралығында қылмыс объектiсi мазмұнының кеңестiк
идеологияға тәуелдi анықталуы. ... ... ... ... астап,
қылмыстық құқық ғылымындағы кеңестiк мектеп шегiнде ешқандай дәлелдеулерсiз
және түсiндiрмелерсiз барлық қылмыс ... ... ... ... ... ... ... Марксизм теориясына сәйкес кез
келген объект ... ... ... танылуы қылмыстық құқық
ғылымында да ... еттi, ... ... ... ... ... ... теориялар олардың жетiстiктерi терiске шығарылды [16, 37-40б.].
Қазiрдiң өзiнде аталған жайт қылмыстық құқық ғылымында орын алып ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық
қатынастарды анықтайды. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... болып қылмыстық құқықпен
қорғалатын қоғамдық қатынастар аясы ... [17, ... ... ... ... ... ретiнде анықтай отырып,
олардың тiзiмiн ҚР ҚК 2 – бабында көрсетiлгендегін анықтайды. ҚР ҚК 2 ... ... ... – құқықтық қорғаудың объектiсi болып адам мен
заматтың құқықтары, бостандықтары мен ... ... ... ... мен ... мүдделерi, қоғамдық тәртiп пен қауiпсiздiктi, қоршаған
ортаны, ҚР конституциялық құрылысы мен аумақтық тұтастығын, ... ... ... қорғалатын мүдделерi, бейбiтшiлiк пен адамзаттың
қауiпсiздiгi танылады. ... ... ... ... ... ... ... құндылықтардың барлығы қоғамдық қатынастар ретiнде
санауға болмайды, себебi, қылмыстық заңның өзi ... ... деп ... ... ... ... ... бойынша кеңестiк
қылмыстық құқықтың нәтижелерiн мүлдем терiске шығаруға болмайды.
ҚР 1997 жылғы Қылмыстық ... ... яғни ... қылмыстық
заңнама секiлдi қылмыс объектiсi ұғымын айқындап көрсетпеген, сондықтан оны
айқындау қылмыстық құқық ғылымы дамуының ... ... ... ... әлі күнге дейін өз шешiмiн таппаған. Қылмыс оъектiсi ... ... ... В.Д. ... Н.Д. ... С.В. ... ... Н.С. Таганцев сынды ресейлiк ғалымдар өз ... ... ... ... ... ... Г.П. ... А.В
Пашковская, И.П. Семченков, Б.В. Яцеленко, т.б ғалымдар аталған мәселемен
айналысуда.
Г.П. Новоселов қазiргi таңдағы қылмыс обьектiсi ... ... ... оның ... анықтау мәселесiн таниды, аталған пiкiрмен толық
келiсуге болады. ... ... ... ... жасаған тұлға қол сұғатын
және оның нәтижесiнде зиян келтiрiлетiн игiлiктi тани отырып, ... ... ... ... ... ... ... қарама-қайшы
пiкiрлердi ұсынады, дәлiрек айтсақ, оның мазмұнын кейбiр ғалымдар қоғамдық
қатынастар, ал ... ... адам және оның ... ... ... деп таныса, үшiншi бiр ғалымдар кез келген қылмыс
обьектiсi ретiнде ... ... ... ... ... ... аталып өткенiмiздей, кеңестiк қылмыстық құқығында ... ... ... ... ... ... ... зиян
келтiрiлетiн қоғамдық қатынастар танылды [18, 19б.].
Ал, қоғамдық қатынастар ретiнде құқықтық немесе моральдық нормалармен
қорғалатын адамдардың ... ... ... ... қатынастар
танылды. Осы аталған қылмыс обьектiсi ... ... ... ... ... мойындаған. Шын мәнiнде көптеген қылмыс
обьектiлерiн ... ... ... келiсуге болады, мысалы,
мүлiктi ұрлаудың кез келген ... ... ... ... ... ... Алайда, аталған концепцияны универсалды, барлық
қылмыс құрамдарының мазмұнын толық ашып көрсетедi деп айтуға болмайды.
Қылмыс обьектiсi ... ... ... ... ... қылмыстық
заңдарында анықталды. 1919 жылғы 12 желтоқсандағы РСФСР қылмыстық құқығы
бойынша ... ... ... қылмыстық құқығының мiндетi ... ... ... ... ... ... үстемдiк етушi еңбекшi бұқараның ... ... ... ... қуғын-сүргiн (репрессия) жолымен қорғау табылады» деп
аталып өттi. ... ... ... заң - 1922 ... ... ... 1924 ... КСРО және одақтас республикалар қылмыстық заңдарының
Негiзгi ... 1926 ... ... ... ... 1919 жылғы 12
желтоқсандағы РСФСР қылмыстық құқығы бойынша Негiзгi бастаулардағы ... ... ... ... ... ... ... қылмыс обьектiсi ретiнде еңбекшi бұқараның мүдделерiне ... ... тану орын ... ... ... бұл ... ... құқық оқулықтарында, монографияларда, диссертациялар мен
ғылыми мақалаларда жетiлдiрiлiп отырды.
Қорыта айтқанда, қылмыс объектiсi ... тек ... ... қате ... ... себебi, қылмыстық құқық, сонымен ... ... ... адам және оның ... ... ... құқық ғылымында объектiлердi саралаудың үш сатылы теориясы
ұсынылған болатын. Олар – ... ... ... ... және ... ... – ең соңында кез келген қылмыспен қол сұғылған, қылмыстық
заңмен қорғалатын қоғамдық қатынас.
Топтық немесе тектік объект – бiрнеше қылмыс құрамдарымен қол ... бiр ... зиян ... ... ... және ... сипатталатын қоғамдық қатынастадың бiр бөлiгi. Дәл осы тектес
объектi қылмыстық зңның Ерекше бөлiмiндегi барлық ... ... ... ... ... ... ... объект қоғамдық
қатынастың сипатын анықтап, және сыртынан қарағанда ұқсас қылмыстардың
негiзгi белгiлерiнiң бiрiн ... ... – бiр ... ... ... құрамымен қол сұғылатын,
әрбiр қылмысы тектес объектiлердiң белгiлерiмен сипатталатын нақты ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық
қатынас қылмыс табиғатын, оның өзiне тән ... ... ... ... ... қылмысты дұрыс саралауда шешушi маңызы бар.
Тiкелей объектiге қарап, құқық қолдану ... ... ... ... дәл ... ... ... теориясында объектiнiң негiзгi және қосымша түрлерi
бар. Б.Ж. Жүнiсов негiзгi тiкелей ... ... үшiн ... ...... ... ... анықтайды және мұндай объектi ҚР ҚК
Ерекше бөлiмiнiң жүйесiндегi норманың орнын анықтау үшiн ... ... ... [19, 48б.].
Бұл пiкiрмен бiзбен қатар, Б.Ж. Жүнiсовтың өзi де мүлдем келiспейдi.
Дәлiрек айтсақ, оның пiкiрiнше, «құқық ... ... ... қол ... ... бола ... ... қандай да бiр құбылысқа
зиян келтiрсе немесе зиян келтiруi мүмкiн ... осы ... қана ... объектiсi болып табылуы мүмкiн. ... зиян ... ... ... қажет етпейдi. Ал, қылмыстық құқықтық нормаға
қылмыспен зиян ... ... ... ... қылмыскердiң белгiлi бiр
қылмыстық нормамен сотталу жағдайы қылмыстық – құқықтық норманың мызғымас
берiктiгiн айғақтайды. ... – ол ... да (заң ... ... ... ... ... қалатын құқық нормасына қайшы ... ... ...... норма өзгермейдi». Қосымша
объект – негiзгi объектiге бағытталған қылмыс жасалғанда ... ... ... ... ... тудыру қаупiн төндiретiн объект.
Жоғарыда аталып өткендерден қылмыс объектісінің мемлекетпен ... ... ... ... ... ... бар, аса ... әрекеттегі
қоғамдық қатынастардың табылатындығы анықталды.
Қоғамдық қатынастар қылмыстық ... ... және ... ... ... және ... ... ретінде екі мағынада қарастырылады.
«Қылмыстық – құқықтық ... ... ...... мен
мазмұны жағынан кең ұғым. Біріншіден, Қазақстан Республикасы Қылмыстық
кодексі 2 – ... 1 – ... ... ... заң ... ала
отырып, мемлекет, аталған объектілерді қылмыстардан ғана ... ... ... ... ... ... барлық әрекеттерден қорғауды міндет
санайды. Екіншіден, азаматтық қоғам мен мемлекет қылмыстық заң қорғауына
алынған ... ... ... ... ... ... объектілері
ретінде қалулары мен қылмыстық ... ... ... ... мүдделі болады. Сәйкестелген түрде, қорғау ... ... ... пен ... шаралары тағайындалады. Алайда, қазіргі
таңда, аталған құқықбұзушылықтар өте кең ... ... олар ... ... ... ... ... қылмыс объектілеріне айналдырады.
Қылмыс объектісін анықтау ұқсас қылмыс құрамдарын ажыратып ... ... ... ие. « Қол ... ... ... және ... дұрыс анықтау – қылмыстарды саралаудағы қажетті алғашқы ... ... - ... Б.А. ... [20, ... ... ... және өзге де қоғамға қарсы іс-
әрекеттерді жасауға тарту Қазақстан Республикасы Қылмыстық ... ... ... кез ... ... ... сияқты қоғамдық
қатынастарға қол сұғады. Сот практикасы көрсетіп ... ... өсу ... ... ... ең қорғансыз топ болып
табылады.
Дипломдық жұмыста қарастырылып отырған құқықтық нормалар (Қазақстан
Республикасы Қылмыстық ... 131, 132 – ... ... Республикасы
Қылмыстық кодексі Ерекше бөлімінің «Отбасы мен кәмелетке толмағандарға
қарсы қылмыстар» деп аталатын 2 – ... ... ... ... ... қарсы қылмыстарын заң шығарушының арнайы жеке
бөлімге бөліп шығару мен адам өмірі мен ... ... ... ... ... қоюы ... қылмыс құрамдарымен қылмыстық – құқықтық
күресудің басымдылық ... ... ... ... ... бірі ретінде тұлғаны қорғау табылатындығы белгілі.
В.К. Негоденконың пікірінше, кәмелетке толмағандарды қылмыстық және
өзге де қоғамға ... ... ... ... объектіс болып
кәмелетке толмағанның тұлғасы, оның дұрыс рухани және физикалық дамуы
танылады [21, ... ... ... ... толмағандардың тұлғасын
атап көрсете отырып, ... ... ... ... тектік объектісі
ретінде тұлғаның өмірі менн денсаулығын, ар – ... мен ... ... бостандығын тануды алға тартады.
Біздің пікірімізше, кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де
қоғамға ... ... ... ... ... объектісі болып,
кәмелетке толмағандардың ... ... ... мүдделері танылса,
тікелей объектісі ретінде қылмыстық және өзге де ... ... ... ... тартылған нақты бір кәмелетке толмағанның қалыпты дамуы
барысындағы мүдделерін тануға болады.
Сонымен қатар, қылмыстық құқық ... ... ... және өзге де ... қарсы іс-әрекеттерді жасауға тартудың тектес
және тікелей объектілерін ... ... ... ... пікірлер кездеседі.
Кейбір қылмыстық құқықтың ғалымдары аталған қылмыс құрамдары объектісі
болып екі ... ... ... ... ... ... дамуы
мен кәмелетке толмағанның қылмыстық іс - ... ... ... ... қылмыс құрамдары қол сұғатын объектілер ... ... ... [22, ... ... ... әдебиеттерде кәмелетке толмағандарды қылмыстық
және өзге де ... ... ... ... ... тікелей
объектісі түсінігін тар мағынада қарастыруға әрекеттер жасалды. Дәлірек
айтсақ, И.Н. ... ... ... ... ... бірнеше сабақтас
қоғамдық қатынастарға қол сұғады. «Біріншіден олар қоғамның адамгершіліктік
құндылықтарына ... ... ... ... қол ... қатар, азаматтардың өзара ...... ... ... – құлықты қамтамасыз ететін қоғамдық қатынастарға қол
сұғады. Аталған қатынастардың барлығы ... ... ... мазмұнына
енеді. Аталған қатынастар кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де
қоғамға қарсы іс-әрекеттерді жасауға тартылғанда да ... ... ... заң ... ... ... мен ... тарауды қылмыстық заңға
енгізіп отыр, сондықтан қоғамдық тәртіп кәмелетке толмағандарды қылмыстық
және өзге де ... ... ... ... ... ... тікелей
объектісі болып табылады» дейді И.Н. Даньшин [23, 147-148б.].
Кәмелетке ... ... және ... қарсы өзге де істерге
тарту құрамының тікелей объектісін аықтау барысында Е.А. Худяков ... ... екі ... бар ... алға тартады. Осы
аталған ерекшеліктер оны екі объектілі қылмыс ... ... ... Бірінші жағынан алғанда, қарастырылып отырған қылмыс құрамының
тікелей ... ... ... өзгермейтін объект – кәмелетке
толмағандардың қалыпты моральдық және физикалық дамуының мүдделері ... ... ... ... – ол ... толмаған тұлға
тартылған әрбір нақты жағдайларда анықталады деген пікірді алға ... ... ... ... ... ... құрамының объектісін
анықтау екі кезеңнен тұрады, сондықтан оның екі объектілік ... Е..Л. ... ... ... ... ... ... сынға алынды.
Шын мәнінде, жасы үлкендер кәмелетке толмағандарды қылмыстық іс ... ... ... ... өзге де ... ... тарта отырып,
ҚР ҚК 131, 132 – баптарында көзделген қылмыс құрамдарын жасайды, ал ... орын алу – ... ... ... ... ... әсерін
тигізбейді. Екіншіден, егер де қылмыс жасауға ... ... ... ... жағдайда, бір ғана қылмыстың орын алуы туралы сөз ... ... бұл ... ... ... құрылымға ие болатын тікелей
объектісі бар қылмыстардың жиынтығы орын алады.
Е.А. Худяковтың үлкендер кәмелетке ... ... іс ... немесе қоғамға қарсы өзге де ... ... ... ... ... ... ... түсініктемесі жалпы
алғанда толығымен келісуге негіз болмағанымен, осы ... ... ... қарыс пікірлерді туындатпайды.
Сонымен қатар, қылмыстық құқық ғылымында аталған қылмыс ... ... ... тар ... түсіндіруге тырысып бағатын
ғалымдардың да көзқарастары кездеседі.
Заң әдебиеттері мен сот, ... ... ... ... ... ... толмағандарды қылмыстық іс - әрекеттерді
немесе ... ... өзге де ... ... ... тікелей объектісі
ретінде қоғамдық тәртіп пен ... ... ... ... ... танитын пікірлер де кездеседі.
А.А. Примаченконың ... ... ... ... іс - ... ... ... қарсы өзге де әрекеттерді жасауға
тарту ... ... ... ... заңды сақтау рухында
тәрбиелеуге қол сұғылады [24, 17б.].
Аталған сипаттағыдай түсіну бұл қылмыс құрамының ... ... ... ... ... дәлірек айтсақ, тікелей объектіні
аталғандай түсіну ... ... ... өз ... ... ... ... орынға оларды тәрбиелеуге байланысты мүдделер
қойылады.
Кәмелетке толмағандар мен отбасыға ... ... ... ... ... отырп, заң шығарушы аталған қылмыс құрамдарымен қылмыстық
– құқықтық күресудің басымдылық сипатын анықтап көрсетеді.
Бұл Қазақстан Республикасы ... ... ... жұрт ... ... мен оның ... ... қатар,
Қазақстан Республикасы халықаралық шарттарының ережелеріне сәйкес келеді.
Кәмелетке толмағандарды қылмыстық іс - ... ... ... өзге де ... ... ... ... тікелей объектісі болып,
біздің пікірімізше, кез келген жыныстағы кәмелетке толмағандарды ... ... ... ... ... Қылмыс құрамдарының объективтік жағының ерекшеліктері
Қандай да бір ... ... ... ... ең ... жасалған
қылмыстың қоғам үшін қауіпті дәрежесінің бар ... ... ... ... ... ... ... Адамның өмір сүруі әрқашанда
қандай да бір әрекеттермен, яғни ... бір ... ... ... ... не қоғамдық ортаға белсенді араласуымен көрінеді,
өзінің белсенділігін білдіре отырып, жеке ... ... да бір ... болуын тездетуге, өзгертуге, болдырмауға тырысады. Қылмыстың сыртқы
пішінін, көрінісін сипаттайтын белгілердің жиынтығы қылмыстың объективтік
жағын құрайды. ... ... ... оның қоғамға қауіптілігі
дәрежесін белгілеуде, қылмыстарды саралауда объективтік жақтың маңызы зор.
Осы мәселеге орай ... ... ... жүгінсек, мысалы:
профессор С.Рахметовтың ойынша, қылмыстың ... жағы ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарға зиян
келтіретін мінез-құлқының сыртқы ... ... М.Д. ... мен ... ... қылмыстың
объективтік жағы қоғамға қауіпті зардаптың және ... ... ... орын және ... ... зиян ... ... сыртқы
жағдайы десе, профессор Ғ.Сапарғалиевтың көзқарасы бойынша, қылмыстың
объективтік жағы, яғни ... ... ... ... ... ... қылмыскердің қоғамға қауіпті әрекеті немесе
әрекетсіздігі, екіншіден, ... ... ... ... ... қоғамға
қауіпті нәтиже, соңғысы әрекет немесе әрекетсіздікпен зардаптың ... ... ... ... деп ... ... ... жағы қылмыстық заңмен қорғалатын объектіге зиян
келтіретін қылмыстық заңмен көзделінген қоғам үшін ... ... ... ... жағы ... ... ... мен
оқиғаларына адамның белсенді араласуы арқылы құқықтық ... ... ... бас ... ... адамның ойлаған мақсатын әрекет жүзінде
іске асыруы. Қылмыстық құқықтық мағынада іс-әрекеттің құқықтық ... олар ... ... және ... ... ... Іс-әрекет
нақты, саналы, ерікті түрде жасалынған жағдайда ғана қылмыстық ... ... ... әрекеті оның еркінің сыртқы көрінісі, ол саналы түрде және
белгілі бір мақсатқа жету үшін жасалуы ... ... ... ... ... ... ғана оның ... туралы мәселе туындайды. Қылмыстық
іс-әрекет әрекет немесе ... ... орын ... Әрекет адамның
белсенді іс-қимылы және қоғамға қауіпті іс-әрекетінің кең тараған ... ... ... ... Ерекше бөлімінде
қарастырылған қылмыстардың ... ... осы ... ... Республикасының қылмыстық кодексінің 131-бабымен
қылмыстық жауаптылық көзделген қылмыс құрамының объективтік жағы ... ... орын ... ... ... – кәмелетке толмаған адамды
қылмыстық іске тарту, яғни оны ... ... ... ... ... ... ... не физикалық күш қолданып (қорқыту, ұрып-соғу, үгіттеу,
алдау, жазаланбайтындығына сендіру, сатып алу, кекшілдік сезімін ояту, ... ... және т.б. ... ... ... ) әсе еру
әрекеттері. Кейбір жағдайларда ... ... ... әдіс-
тәсілдерімен ұштасқан, жасы он сегізге толған, яғни кәмелетке толған
адамның саналы ... ... ... ... қылмыс құрамы формалды болып келеді, себебі
қылмыстық жауаптылықтың туындауы үшін ... ... ... ... әрекеттерді жасаған сәтінен аяқталған деп есептеледі.
Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексінің 132-бабымен қылмыстық
жауаптылық көзделген қылмыс құрамының объективтік жағы ... ... орын ... ... ... - ... ... адамды қоғамға
қарсы іс-әрекеттер жасауға тарту: есірткілік немесе басқа да ... ... емес ... тұтынуға не спирттік ішімдіктерді ұдайы
тұтынуға, не жезөкшелікпен, қаңғыбастықпен немесе қайыршылықпен ... ... ... ... ... ... құралады. Кәмелетке
толмағанды спирт ішімдіктерін ұдайы тұтынуға тарту оның ... ... ... ... теріс мінез-құлықтың көріністері үдейе туседі.
Кәнілінің қылмыстық жазаланатын әрекеттері жәбірленушіні ... ... ... ... ... ... әрекеттері басталғаннан
аяқталды деп ... ... ... ... медициналық емес мақсаттағы
есірткілік немесе басқа да есеңгірететін заттарды медициналық емес ... ... ... ... ... ... ... улы
заттарды, фосфорорганикалық қосындыларды кәмелетке толмағанға беріп, оны
тұтындыруға көндіру, оның қауіптілігі-кәмелетке толмағанның ... ... ... ... ... ... ... тағы бір әрекет түріне кәмелетке толмағанды жезөкшелікпен
айналысуға тартуды ... ... ... жәбірленуші кәмелетке
толмаған қыздарға ақыға жыныстық қатынастарға түсуге итермелеейді. ... ... бұл ... он ... ... қыздардың денсаулығына, әр
кіммен жыныстық қатынаста болуы оның қалыпты дамуы мен моралдық ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі әдіс-
тәсілдері кездеседі: ... ... ... ақы ... жөнінде
уәделер, сыйлықтар, психикалық не физикалық күш қолдану және т.б. әрекететр
жатқызылады.
Сонымен ... сот ... жиі ... ... ... ... сипаттағы қылмыстарды жасаумен ұштасатын болуы да ... ... осы ... құқыққа қайшы және қоғамға ... ... ... бойынша саралануға жатады.
Ендігі бір нысаны болып ... ... ... ... ... ... есептелінеді. Бұл әрекеттердің
сипатынан ... ... ... ... ... пен ... ... қалыптастыруға бағытталған теріс және қылмыстық
жазаланатын әрекеттерді көреміз. Бұл әрекеттердің ... – он ... ... ... не ... күш ... ... адамдардан ақша,
киім, азық-түлік, темекі, спирт ішімдіктерін сұрау, қаңғыбас ... ... өмір ... ... ... безіп, далада аталған әрекеттермен
айналысуға тарту және т.б. жатады. Тәжірибе көрсетіп отырғандай, ... ... өз ... ... олардың бойында паразиттік пиғылдар
кеңінен ... ... сол ... ... ... ... “табысқа”
үлкендер өмір сүреді. Әсіресе, бұл үрдіс әлеуметтік жағынан ... ... ... ... тән ... ... тартылады.
Қазіргі күнде нашақорлықтың дамуы өзекті мәселеге ... ... ... ... ғана ... бүкіл әлемді жайлауы, күрт
өсіп кетуі көкейкесті мәселеге ... ... ... ... ... нашақорлықтың негізі әлсіз болды десек, бүгінгі таңда дамып,
толығымен нығаюда. Бұған себеп анаша, ... ... ... ... ... ... ... жастардың нашақорлыққа салынуы. Ал ең
басты себебі Қазақстанның географиялық ... ... ... Орта Азиядағы Еуропа мен Ресей мемлекетіне шығар жалғыз және
«ыңғайлы» қақпа ... ... ... ... Ауғанстан жерінен келетін
есірткі, Қазақстан аумағы арқылы Ресей ... ... ... ... ... мәселеге немқұрайлылығы нашақорлықты алдын
алу бағдарламаларының әлсіздігін байқатып, құқық ... ... ... ... ... ... мен ... толмағандардың есірткі немесе жүйкеге
әсер ... ... ... заттарды пайдалануы өз ағзаларына
зиян келтіруі, болашақ ұрпақтың тамырына балта шауып, оның өсуі мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясының
27 бабына сәйкес ел тірегі – «жастар мемлекет қорғауында болады» ... кез ... әр ... ... ... ... ... қадағалаған, бірақ бүгінгі таңда жасөспірімдер мен жастардың ішімдік
пен нашақорлыққа салынуы – ұлт ... ... ... ... ... ... ... болар, осы проблеманы басшылыққа ала отырып,
оны шешу ... ... ... ... ... ... бұл
проблеманы шешу үшін нашақорлықтың алдын алар заңдар, нормативтік құқықтық
актілер қабылданып, күшіне ... ... ... ету ... ... игі ... жалғасы болар еді. Бірақ өкінішке орай жазылған
заң, ... ... ... іске келгенде оқшау қалуда. ... ... арты ... ... ұласып жатады. Жастардың қоғамға
қауіпті іс-әрекеті, ұрлық-қарлыққа салынуы келешекте ауыр қылмысқа ... ... ... ... айналған нашақорлықтың алдын
алу, жасөспірімдердің санасына оның кері әсерін жеткізу басты міндет. Елде
қалыптасқан бұл ахуалға байланысты, елбасының ұстанған ... да ... ... ... ... ... жолдарын таппайынша, мемлекеттің
алға дамуы мүмкін емес. Ал бізде, ... ... ... көп», - деп атап
айтты Елбасы Н.Ә. Назарбаев. Оларды ... шешу ... ... ... айында 2014 жылға дейінгі есірткімен күрес стратегиясы дайындалып,
жарлыққа қол қойылған. Барлық мүмкіндіктерді пайдалана отырып, оны ... ... осы ... ... ұйымдар мен БАҚ және бизнес өкілдерін
тарту қажет.
Елбасының наурыздағы ... ... ... ... ... ... қаласының әлемдік стандартқа сай дамуы болатын. Себебі бас қала ... ... ... еліміздің ахуалы, келбеті. Астана күннен-күнге
гүлденіп келеді, сол ... ... ішкі ... да ... келу
керектігін Президент атап өтті. ... ... ... қаталдығын,
керек болса, қатыгездігін басқа аймақтарға көрсете білуі қажет. Қауіпсіздік
Кеңесінің отырысында есірткіге ... ... ... ең ... бірнеше рет ... ... ... ... ... ... ұлт денсаулығына нұқсан келеді. Тек сандарға жүгінсек,
есірткіні қолданушы ... ... жас ... 17-26 жас ... ... ... әр бір ... қазақстандық нашақор 12 мен 16
жас аралығындағы кәмелетке толмаған жасөспірім.
Астананы алып қарайтын ... ... да ... мәз ... ... алып ... есірткі тұтынушылар саны 20 ... ... ... түзетуге 2008 жылға дейін ...... ... ... қолға алынды. Бағдарламаның басты мақсаты тікелей ... ... те ... ... елордаға келетін жол бойына арнайы
блокпосттар құрып, барлық есірткі каналдарына ... ... мен ... ... 3 ... ... есірткіге тәуелділерді сауықтырумен қамтылмақ.
Қазақстандағы жүргізіліп отырған есірткіге қарсы бағытталған игі шаралардың
негізі ... ... ... алу.
3. Қылмыс құрамдарының субъектісі
Қылмыс субъектісі болып, қылмыстық құқық бойынша, қылмыстық заңмен
тыйым салынған әрекетті ... және сол үшін ... ... қабілетті тұлға саналады. Бұл қабілеттілік екі жағдайда бұзылады:
1. Егер тұлға белгілі бір ... ... ... ... ... 16 ... ҚР-ның ҚК-ң 15-бабы 2-тармақта белгіленген тізім бойынша, кейбір
қылмыстық ... ... үшін ... ... 14 жасқа толғанда жазаға
тартылуы мүмкін. Бір де бір экологиялық қылмыс бұл ... ... ... ... ... байланысты қылмыстық жауапкершілікке қылмыс
жасаған уақытта 16 жасқа толған тұлға тартылуы мүмкін.
2. Сот тұлғаны есі ... емес деп ... ол үшін екі ... ... ... – медициналық (созылмалы психикалық немесе уақытша ... ... пен ... да психиканың ауру жағдайының ... ... және ... (іс - жүзінде мінез - ... тану және ... ... ... және оны ... ... жоқтығын
болжайтын) бар болуы шарт.
Қылмыс субъектісін сипаттағанда оның жауаптылығын анықтау және оған
жаза ... үшін ... жеке ... ... маңызды рөл
атқарады. “Қылмыс субъектісі” мен “қылмыскердің жеке басы” бір біріне жақын
болғанымен, бірдей емес ... ... ... жеке басы” ұғымы
криминология ғылымының еншісінде, ал “қылмыс субъектісі” ... ... ... ... жеке басы ... ... ... сипаттайтын барлық әлеуметтік қасиеттердің, байланыстардың
жеке қатынастардың жиынтығы. Оған адамның әлеуметтік ... ... ... отбасылық, т.б.); оның өнегелік –саяси қасиеттері
(дүниетанымы, сенімі, құштарлығы); оның ... ... ... (интеллектілік, еріктік қасиеттері, сезімдік ерекшеліктері,
т.б.); оның ... және ... ... ... ... ... оның өмірбаяны мен өмірлік тәжірибесі, білімі, қоғам
алдында сіңірген еңбегі және т.б. қасиеттер кіреді. Бұдан ойға ... ... ... ... жеке ... ... тар аспектіде
қарастырылады, соңғысының ұғымы-кең [28, 77б.]
Қылмыстық іс - әрекетті тек қана адам жасай ... ... ... – бұл ... ... ... тобының қоғамға қауіпті мінез –
құлқынің көрінісі».
Қылмыс жасаудың әрбір жағдайы өзінің жекелік сипаттарға ие, ... ... ... сипаттармен ол қылмысты жасауға кінәлі тұлға да
сипатталады. Жеке тұлға өзіне ғана тән ... ... ... ... қасиеттермен ерекшеленеді.
Бұрынғы КСРО қылмыстық заңнамасының даму тарихы көрсетіп отырғандай,
кеңес билігінің алғашқы нормативтік ... тек қана жеке ... ... жазаланатын әрекеті үшін жауаптылық институты орын алды.
Заңды тұлғалардың жауаптылығы жоққа ... Сол ... ... ... ... болу үшін ... белгіленген белгілерді
анықтады, олардың қатарына қазіргі таңда да қылмыс субъектісі ... ... есі ... ... ... ... жету секілді
белгілер жатқызылды. 1918 жылғы 14 қаңтардағы ... ... ... ... комиссиялары туралы» Декреттің 2 тармағында қылмыс
субъектісі ретінде тек қана 17 ... ... жеке ... ... ... ... ... РСФСР қылмыстық құқығы бойынша ... ... ... ... ... өз іс - ... жауап беру үстінде
қылмыс жасаған 14 жасқа жеткен тұлға танылды.
Жоғарыда аталғандардан қылмыстық жауаптылық туралы сөз ... ... ... тікелей қатысы барын көруге болады. ... ... – оның ... де көрсетілуін талап етеді, себебі,
белгілі бір қоғамдық қатынастарға қол сұға отырып, оны ... ... ... ... ... отырып, қылмыс субъектісі жауаптылыққа
тартылады».
Қылмыстық заңмен бекітілген қылмыс субъектісі белгілерін ... ... ... отырып, отандық заңгер ғалымдар жалпы
методологиялық, әдістемелік негізгі ережелерден бастау ала отырып, қылмыс
субъектісі ... тек қана жеке ... ... ... ... ие «субъект» ұғымы объективті дүниені
тани алатын және оған іс – ... ... әсер ете ... ... ... ... қылмыс жасаған және осы жасаған іс- әрекеті
үшін қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... үшін ... ... ... ... зерттеу, қылмыстың объективтік
белгілерін зерттеудің жалғасы болып ... ... ... ... 131 – бабы ... ... – дәл анықтап көрсетпегенімен, қылмыс субъектісін анықтап
көрсетеді, аталған бапқа сәйкес, қылмыс ... ... 18 – ... жеке ... ... пікірімізше, Қазақстан Республикасы
Қылмыстық кодексі 132 – бабының субъектісі де ... ... ... белгілі, қылмыс субъектісі мәселесі ... ... ... ... Бұл кәмелетке толмағандарды қылмыстық және
өзге де қоғамға қарсы ... ... ... ... мен ... әлеуметтік – құқықтық портретіне тікелей байланысты.
«Қылмыс субъектісі» мен «Қылмыскер тұлғасы» ұғымдары бір – ... ... және ... ... ... ... ... әртүрлі ұғымдар. Біріншісі қылмыстық жауаптылыққа тартудың
негіздерін құрайтын шарттардың бірі ... ... ал, ... ... ... ... ... анықталады.
Қылмыс субъектісі ұғымы қылмыстық заңмен көзделген әрекетті ... ... ... үшін ... кім тартылады деген сұраққа
жауап береді.
Қазақстан ... ... ... 15 – ... 1 – бөлігінде
көзделгендей қылмыстық ... ... ... ... жасы 16 – ... ... ... Осы ережеден ерекше, ... ... ... ... жасағаны үшін қылмыстық жауаптылыққа он төрт пен он
алты жас аралығындағы тұлғалар да ... ... ... құрамдарының
тізбесі Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 15 – ... 2 ... ... ... Осы қылмыс құрамдары үшін қылмыстық
жауаптылықты бекіту – ... ... ... ... ... кәмелетке толмағандар өз іс - ... ... ... ... қабілетті болса, екіншіден, осы аталған қылмыс құрамдары
барынша қоғамдық қауіптілігі мен ... ауыр ... ... қатарына
жатады.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі жасағаны үшін
қылмыстық жауаптылыққа он ... ... ... ... қылмысч
құрамдарын белгілейді, жоғарыда ескертіп өткеніміздей, мұндай ... ... ... Республикасы Қылмыстық кодексі 131 – бабын
жатқызған. Сәйкестелген түрде ... ... ... және өзге
де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді жасауға тарту барысында ... екі ... ... ... яғни ... ... ... он сегіз жасқа
толған адамдар ретінде танылады.
Егер де қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді ... ... ... ... отырған іс -әрекеттерінің фактілік
қауіптілігін түсіне ... ... ... тартылған тұлға жасөспірім
болған жағдайда Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексі 131 және 132 –
баптары ... ... ... туындамайды.
Сонымен қатар, тартушы тұлға өзі тартып отырған кәмелетке толмағанның
жасы туралы ... ... ... да ... ... ... жауаптылық туындамайды. Сондықтан, біздің ... ... ... ... үшін ... нормаларда тартушы тұлғалардың
өзі тартып отырған кәмелетке толмағанның жасын көрінеу ... ... ... – жайды енгізу қажет деп ойлаймыз. Сонымен қатар, аталған нормада
«кәмелетке толмаған» ... ... ... «он ... ... толмаған
тұлға» деген категорияны қолдану қажет деп ойлаймыз, себебі, ... ... де ... ... ... ... тартылатн тұлғалар тек қана
кәмелетке толмағандар ғана емес,он төрт жасқа толмаған ... да ... ал ... ... қылмыстық заң аясынан тыс қалып отыр.
Кәмелетке толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы ... ... ... ... тек қана жай субъектілер ғана емес,
сонымен қатар, арнайы субъектілердің кәмелетке ... ... ... де ... қарсы іс-әрекеттерді жасауға тартуын да қылмыстық ... ... ... ... ... және өзге де қоғамға ... ... ... ... арнайы субъектісі ретінде
- ата – анасы;
- педагог;
- заңмен кәмелетке толмағанды тәрбиелеу жөніндегі міндеттер жүктелген
өзге де ... ... ... ... ... қатарына
камқоршылар мен қорғаншыларды жатқызамыз.
3.4. Қылмыс құрамының субъективтік жағы
Бұл ... ... ... ... ... тұлғаның өзі жасаған қоғамға
қауіпті әрекетіне психикалық қатынасын анықтау, бұған құқық бұзушының мінез-
құлқы мен қылмыс жасау кезіндегі ... ... және ... ... ... болады. Кез келген қылмыстық әрекет ... ... ... немесе дене қимылының болмауы ғана емес, ол адамның сыртқы
ортаға, қоғамға, қоғамның өзге де мүшелеріне ... ... Осы ... психологиялық мазмұны болып табылады, яғни адамның өзі жасаған іс-
әрекетінің қоғамға қауіпті зардаптарын ұғынуы немесе ұғынбауы, оларға деген
ерікті ... ... ... ... ... ... алатын
ниеттері, алдына қойған мақсаттары, сол кезеңдегі сезімдері – ... ... ... ... құрайды.
Қылмыстың субъективтік жағын анықтау, қиын ... ... ... процестермен сипатталады және ол адамның ... ... П.С. ... ... ... жағы деп ... адамның психикалық іс-әрекетінің қылмысты істеуге тікелей
байланысты ... ... ... ... деп ... [29, 104б.].
Қылмыстың субъективтік жағы қылмыстық жауаптылықтың ... ... ... ішкі мәні мен ... ... ашуға септігін тигізеді.
Кез келген ... ... ... ... – бұл дене ... ғана ... ол адамның сыртқы ортаға, қоғамға, қоғамның өзге де
мүшелеріне деген қатынасы. Осы ... ... ... ... ... яғни адамның өзі жасаған іс-әрекетінің қоғамға қауіпті
зардаптарын ұғынуы немесе ұғынбауы, оларға деген ... ... ... ... ... басшылыққа алатын ниеттері, алдына қойған
мақсаттары, сол кездегі ... ... бәрі ... ... ... ... жағының мазмұнын ашу үшін келесі заңи белгілер
қажет, олар: кінә, ниет, мақсат және сезім.
Қылмыстың объективтік жағы ... ... ... ұқсас қылмыстарды
бір-бірінен ажыратуға мүмкіндік туғызса, қылмыстың субъективтік жағы
қылмыстық ... ... ... ... ... оның ... ... толық білдіреді. Қылмыстың субъективтік жағы қылмыстарды
дұрыс саралауда ... және ... ... ... ... және жаза ... белгілеу үшін аса маңызды рөл атқарады.
Азаматтық құқықта жасаған әрекетінде кінә ... да, ... ... ... зиян ... ал қылмыстық жауапкершілік тек
қана қылмыскер әрекетінде кінә ... ... ғана ... ... ... бойынша жасаған әрекеті үшін жеке ... ... ... ... ... өз еркімен толық игере отырып,
түсініп, шешім қабылдап жасаған болу міндетті шарт.
Қылмыстың субъективтік ... ... ... ... ниет ... ... ... анықтаудың қылмысты саралауда маңызы зор, ол
қылмыстық іс-әрекетті қылмыстық еместен ... ... ... ... ... жағынан ұқсас құрамдарды бір-бірінен ажыратуға,
жазаны жеке даралау мен саралауға мүмкіндік береді.
Қылмыстық заңда орын ... ... ... кінә ... көзделіп, оның белгілерінің элементтері сипатталады. Мысалға алар
болсақ, денсаулыққа қасақана зиян ... (ҚР ҚК ... ... (ҚР ҚК 216-бабында), бөтеннің мүлкін абайсызда жою мен бүлдіру
(ҚР ҚК 188-бабына), т.б. ... ... деп тану - ол ... ... абайсызда жасады деп тану.
Кінәнің қылмыстық құқықтық қағидасына және анықтамасына сәйкес, кінә ... ... ... әрекетсіздіктің ажырамас бөлігі және қылмыстық
заңмен қарастырылатын, соттың ... ... ... ... ... ... адамның өзінің жасаған қоғамға қауіпті
әрекетіне және оның зардаптарына деген психикалық ... ... ... түсінік емес, ол жеке адам психологиясы пәніне кіретін ұғым.
Сондықтан, ... ... ... ... ... ... психология ғылымының зерттеген категорияларына, ережелеріне,
сүйеніп ... ... ... тән ... ... –адам
қызметінің, хал-ахуалының, қатынасының ... ... ... ерік және б.т.) жатады. Кінә, жоғарыда аталғандай, субъектінің
белгілі бір қылмыстық ... ... ... қатынасы болса,
кінәнің мазмұны деген- сана, ерік, сезім, ниет пен ... ... ... жиынтығы кінәнің мазмұнын құрайды.
Кінә нысаны-кінәнің мазмұнын құрайтын элементтердің өзара бір-бірімен
және қылмыстың объективтік белгілері мен ... мен ... яғни ... ... ... ... өзі ... қоғамға қауіпті іс-
әрекетке және оның зардаптарына деген қатынасын ... және ... ... ... бір ... ... ... ҚР ҚК 20 және 21 баптарында заң шығарушы ... ... екі ... ... ... 1. ... ала болжап білу; 2. Еріктілік-тілеу, зардаптардың орын алуына жол
беру, зардаптарды ... ... ... [30, ... мен ... ... ең жиі ... кінәнің қасақаналық
нысаны. Қылмыстың субъективтiк жағы – кiнәнiң нақты бiр түрiмен, қылмыстың
себебi және ... ... ... ... ... ... ... көзқарасы. Бізбен қарастырылып отырған екі қылмыс
құрамдарының ... жағы тек ... ... жасалады, яғни
кінәлі адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға қауіпті ... оның ... ... ... ... ... ... алдын ала
білсе, осы зардаптардың болуын ... ... ... ниетпен жасалған
қылмыс деп танылады.
Қылмыс құрамының субъективтiк жағының барлық белгiлерi бiрдей бiркелкi
маңызға ие бола ... ... пен ... кез ... қылмыс
құрамының субъективтiк жағының мiндеттi белгiсi болып саналады. Ал, қылмыс
құрамының ... мен ... ... қылмыс құрамдары үшiн мiндеттi болса,
ал, ... ... ... үшiн ... ... ... ... толмағандарды қылмыстық және өзге де қоғамға қарсы іс-әрекеттерді
жасауға тарту қылмыстарында субъективтік ... ниет пен ... ... қатарына жатады.
Аталған қылмыстардағы кiнә – бұл адамның ... ... ... әрекетiмен нақты бiр жасаған ... ... ... ... ... ... бұлай түсiну барысында соттың мiндетi адамның
ой мен ниетiне терiс баға беру емес, қоғамға ... ... ... ... ... – болмағандығын анықтауға келiп тiреледi.
Қолданыстағы қылмыстық заң қылмыс жасаудағы кiнәнiң қасақаналық пен
абайсыздық деп ... екi ... ... (ҚР ҚК ... ҚК ... сәйкес, тiкелей немесе жанама ниетпен жасалған әрекет
қасақана жасалған қылмыс деп танылады.
Егер адам өз iс – ... ... ... ... ... оның қоғамдық қауiптi зардаптары болуының мүмкiн екендiгiн немесе
болмай қоймайтынын алдын – ала бiлсе және осы зардаптардың ... ... ... ... ... деп ... адам өз iс – ... (әрекетсiздiгiнiң) қоғамға қауiптi екенiн
ұғынып, оның қоғамдық қауiптi зардаптары болуы мүмкiн екенiн алдын – ... осы ... ... ... де, бұған саналы түрде саналы түрде
жол ... не ... ... қараса, қылмыс жанама ниетпен жасалған деп
танылады.
ҚР ҚК 21-бабына сәйкес, ... ... ... ... абайсызда жасалған қылмыс деп танылады.
Егер адам өз iс – ... ... ... қауiп туғызуы
мүмкiн екенiн алдын – ала бiлсе, бiрақ бұл ... ... ... ... ... ... ... жасалған қылмыс деп танылады.
Егер адам қажеттi ұқыптылық пен сақтық болғанда ол зардаптарды болжап
бiлуге тиiс және ... бiле ... бола тұра өз iс – ... ... ... ... болуы мүмкiн екенiн болжап
бiлмесе, қылмыс немқұрайдылықпен жасалған қылмыс деп танылады.
Сонымен, зерттеуге ұшыраған қылмыс құрамдарының субъективтік жағы ... ... ... ... ... көз ... дегенмен,
осы кінә нысанындағы, айыпты адамның әрекеттері заң нормасында көзделгенде
дұрыс болар еді деп ... Бұл ... өз ... ... ... осы ... ... тиісінше, қылмыстық жауаптылық пен
жазаны тағайындауда қиыншылықтар ... ... және ... ... ... ... мәселелердің бірі.
Қорытынды
Жастар біздің кешегіміз, болашағымыз. ... ... ... ... ... жағдайлар туғыза отырып, қолдан келгенше
бағып тәрбиелеуге қатысты шаралар әрқашанда жадымызда ... ... ... ... пен ... ... мен бостандықтары, заңи мүдделері заңмен қорғалатын игіліктер
санатына ... ... ... ... орын алып ... ... аясы да кәмелетке толмағандарды ... ... мен ... ... ... ... ... кәмелетке
толмағандарды қылмыстық іске тартумен, сондай-ақ қоғамға қарсы әрекеттер
жасауға ... ... ... де ... мәселе болып отыр. Бүның
дәлелі ретінде 2006 ... 20 ... ... ... Н.Ә Назарбаевтың
төрағалығымен өткен Қауіпсіздік кеңесі отырысының екінші мәселесі Елбасының
тапсырмасы бойынша әзірленген «Астана – ... ... ... болды. Осыдан бері көптеген іс-шаралар өткізіліп жатыр. Есірткіге
қарсы күш ... ... ... ... арнап есірткіге қарсы
бағдарламалар, ашық сабақтар өткізілуде. Жасөспірімдердің санасына құю үшін
арнайы дәрістер ұйымдастырылып, олар өз ... ... үлес ... ... ... ... ... елдегі есірткі жағдайына назар аударар
болсақ, құқық қорғау органдары қомақты да ... өз ... ... ... 3 ... дейін есірткі, анаша заттарын қолға түсіргеннің ішінде 65%
Ішкі ... ... ... 34% ... қауіпсіздік коммитетінің және 1%
КТК ... ... ... ... ... ... ... ең көбі
марихиуана- 93% құраса, ал қалғаны героин-2%;гашиш-2%;опий-3%, күйзелтетіні
– осы есірткі ... ... ... ... ... ... қатар ересектердің жасөспірімдердің бойында ... ... ... ... ... ... ... қауіпті
әрекеттердің жиынтығы қылмыстық жазаланатын әрекет болып заң нормаларында
көзделгені өте ... ... ... алу ... ... ... арасында үгіт жүргізу
керек. Астана қаласынының әкімінің ... ... ... ... ... ... ... сендіру тәсілімен шешуінің дұрыстығын
алға тартқан. Бірақ біз білеміз жақында ... ... ... ... елбасымыз Н.Ә Назарбаевтың Ішкі істер министрі Бауыржан
Мұхамеджановқа жеке тапсырысы бойынша нашақорлықтың алдын алу үшін ... ... және ... арқылы да реттеуін алға қойған. Түнгі
клубтарда жастарға ... ... оңай ... ... ... ... ... Қоғамның нашақорлық мәселесін шешуге үлес қосуы қуантарлық
жағдай. Біз білеміз нашақорлықтың алдын алу шаралары ... ... ... ... ... ... мен ... санасына
жеткізу арқылы орындалуда. Бірақ нәтижесі көзге анық көрінер емес.
Нашақорлықтың ... ... ең ... ... салауатты өмір салтын
құру, спортты дамыту, адамдардың бос уақытын дұрыс ... ... деп ... ... алар ... ... қаласында 12 мыңнан астам
ұйымдастырылған жарыс ... 300 ... ... адам ... ... ішінде 5 ай көлемінде 10682 лекциялар, 731 ... ... 679 ... 49 ... сұхбат беру, 141 ... ... ... Осы ... өткізу үшін мемлекет тарапынан 31 млн. 227
мың ... ... ... қаңғыбастықты, қайыршылықты,
жөзөкшелікпен айналысуға және қоғамаға қауіпті өзге де ... ... ... бірден бір шешу жолы - жанұядағы тәлім тәрбиенің дұрыс
болуы, оны жүзеге ... ... ... ... ... ... ... оны білуі. Бәрімізге белгілі «балапан ұяда не
көрсе, ұшқанда соны ... ... жас ... ... ... ... өседі. Әлеуметтік жағынан қамтамасыз етілген ... ... ... ал ... жоқ ... жастар құқық
бұзықшылыққа бармай, салауатты өмір ... ... жол ... еді. ... ... ... ... ең алдымен өз нәпсіқұмарлығыңды жеңе
білу керек, өз қателіктеріңді түсініп, уақытылы түзетуге нақты ұмтылыстар
жасау керек. ... ... ... ... ... ... ең ... салдар - нашақорлыққа салынуының арты не боларын
санасына құйып, ... ... ... ... Ал сендіру немесе
иландыру арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... артық болмас еді.
Кейбір газеттердің жазып жатқанына қарағанда, қазір Қазақстанда 54
мыңнан аса нашақор бар ... ... ... қөз алды ... ... ... көбеюі көңіл құрғырды көшкен елдің жұртындай
құлазытады. Егер келешегі әлі алда деп ... ... ... ... ... кеселге бой алдырса, онда ... ... ... ... ... Ұрпақтың аузы – ұлттың соры. Өйткені, өзегіне құрт түскен
мемлекеттің өркениет көшіне ілесуі екі ... ... ... ... ... жол - ... өмір салты.
Жас жеткіншектер, жастар өз болашағын өз қолына алмаса, атар таңның
сәулесі қараңғылыққа ... ... ... ... әбден мүмкін. Сондықтан
«ауырып ем іздегенше, ауырмаудың жолын іздеген» жөн. Тәуелсіз Қазақстан ... жас ... ... аяғына тұрған кезеңде, ұлттық мүддемізге балта
шаппай, ... ... өз ... ... ... ... – ұлағатты іс. Оның астарында атан түйе қайысардай
жүк жатыр. ... оған ... ... ... Сәл-пәл босаңдық
танытсақ зардаптары тым қымбатқа түсуі ықтимал, кебір жағдайларда орны
толмастай болары ... «Жұт жеті ... ... сөз ... ... ... алып ... зардабы өте көп, сондықтан бірлесе шешкен
жөн. Нашақорлықтың ауыр да, қиын ... ... ... ... ішкі жан ... ... үңіліп, келер болашағының
кемелді болатынына сенім ұялата, жүрегіне от шоғындай болса да ... ... ... ... ел ... болашағы – жастар, ал жас қауым
неғұрлым құқыққа қайшы әрі қауіпті әрекеттерден сақ ... ... ... ... өсе ... ... ... хақ...
.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. ҚР Конституциячы. — Алматы, 1995ж:
2. ҚР Бас Прокуратурасы жанындағы құқықтық ... және ... ... ... ... ... ... Чуфаровский Ю.Ф. Юридическая психология.- Москва: Юрист, 1999.- 447
с.
5. З. Мельникова Э.Б. Правосудие по делам несовершеннолетних: история
и современность.- Москва: Наука, 1990.- 118 ... ... ЦИК и СНК СССР от 7 ... 1935г. “О ... ... ... среди несовершеннолетних”.
7. Орлов В.С. Субъект преступления.по Советскому уголовному праву —
М.: Гориздат, 1958.- 260 с.
8. Б. ... М.Б.. ... ... в ... и
международном права//Учебное пособие. Алматьт, данекер. 2001.- 238 с.
9. Каиржанов Е.К., Чокморова Л. Понятие и ... ... в ... деятельность // Вестник КазГУ, ... .Ч. 2.- ... ... ... ... 1997.- 238 ... ... М.С. Уголовно-правовые и криминологические аспекты
борьбы с преступлениями несовершеннолетних; ... ... ... -
Алматы, 1996.— С.15.
11. Абдиров Н.М. Концептуальные проблемы борьбы с наркотизмом, Алматы,
2000г.
12. Алауханов Е.О. Пайдақорлық-зорлық ... ... ... ... ... 2004ж. 48б.
13. Чукмаитов д.С. Предупреждение преступлений (тезисы ... ... 1997.- ... Курс ... ... / Под ред. В.Н. Кудрявцева.- М.: Юрид.
лит., 1985.- Т.1.- 415 с.
15. ... Е.И. ... ... ... ... охраны в СССР: Автореф. дисс. на соиск. уч. ст. ... ... ... 1975.- ... ... Б.А. ... основы квалификации преступлений.- М.: МГУ,
1976.- 182 с.
I7. Негоденко В.И. Ответственность за ... в ... ... ... ... Е.К., ... Л. ... и объект вовлечения
несовершеннолетних в преступную деятельность // Вестник ... ... .Ч. 2.- ... ... мемлекеттік университеті, 1997.- 238 с.
19. Комментарий к Уголовному кодексу РСФСР.- Москва, 1980.- ... ... Е.Л. ... ... за вовлечение
несовершеннолетних в преступную деятельность: Автореф. ... ... 1967 .- ... ... И.Н. ... охрана общественного порядка.-
Москва.- 1973.-С.147-148.
22. Примаченко А.А. ... ... с ...... 1980. —С. ... Кудрявцев В.Н. Объективная сторона преступления.- М.; Госюриздат,
1960.—244с.
24. Уголовное право Республики Казахстан. Общая часть.- Алматы; Жетi
Жаргы, 1998.- 285 ... ... ... ... ... Особенная часть.
Комментарий. Алматы: Жетi Жаргы, 2000.- 812 с.
26. Постановление Пленума Верховного Суда РК от 11 ... 2000 г. ... ... ... законодательства по делам несовершеннолетних и о
вовлечении несовершеннолетних в ... и иную ... ... ... Республики Казахстан: Учебное издание.- Алматы:
“Адилет-Пресс”, 1997.-192 с.
28. Советское уголовное право: Учебник. Часть Особ. 1! Под ред. ... КИ. ... Б.В. ... ... Юрид. пит.,
1979.- С. 70.
29. Расулев А.А. Уголовно-правовая ... с ... в ... ... (на мат-х Узб.ССР): Автореф.
дис. на соиск. уч. ст.к.ю.н.- Ташкент, 1960.- С.1 1.
30. Постановление Верховного Суда РК от 12 ... 1969 г. ... ... по ... о ... ... в ... и
иную антиобщественную деятельность”.
31. Постановление Пленума Верховного Суда от 3 декабря 1976 года “О
практике применения судами законодательства по ... ... ... и иную ... деятельность”.
32 Постановление Пленума Верховного Суда СССР от 5 декабря 1986 года
“О выполнении судами руководящих разъяснений Пленума Верховного Суда ... ... ... при ... дел о ... ... Н. О терминологии советского закона. Проблемы
Социалистического права, 1938.- С.130.
34. Указ Президиума Верховного Совета КазССР от ... ... ... ... дело К2 2-65 ... Областного суда.- 180
с.
36. Архивное уголовное дело М22-65 Акмолинского Областного суда.-170
с.
37. Джекебаев У.С., ... Л.М., ... Р.Н. - ... ... ... 1981.- 147 ... ... С. Проблемы субъекта преступления в уголовном праве
Республики Казахстан: Монография.- Алматы: Аян Адет, 1998, 155 ... ... К. ... ... ... 1983- 240 ... Ашитов 3.0. Право суверенного Казахстана. - Алма-Ата, Жетi Жаргы,
1995г.-312с.
41. Орымбаев Р.О. Специальный субъект преступления. - Алма-Ата: Наука,
1977- 153 ... ... В.Н. ... ...... ... Дагель П.С. Учение о личности преступника в советском уголовном
праве. — Владивосток.- 1970 — 132 ... ... Ю.М. ... как ... ... ...
В сб.: Вопросы борьбы с преступностью. Вып. 34. ... 1981.- 105 ... ... А.Б. Об антисоциальных чертах личности преступника II Сов.
Гос-во и право, 1970.- М210.-С.110- 116.
46. Комментарий к УК РФ. Под ред. ... С.И. - ... ... ... ... России. Особенная часть. часть II. Под ред. Л. М.
Кругликова.1999. С.166.
48. Агыбаев А.Н. Ответственность ... лиц за ... ... Жетi ... 1997.- С. ... ... к Уголовному кодексу Российской Федерации. Под ред.
В.М. Лебедева.- Москва, 2001.- ... ... В.А., ... Г.А. ... ... по ... праву: Лекция. -Москва, 1964.- 58 с.
51 Постановление Пленума Верховного Суда РК от 11 июля 2003 г. Ч.2.
52. Постановление ... ... Суда РК от 14 ... 2000 г.
53. Архивное дело 3Ч2 2 Акмолинского Областного Суда М6.-200 ... ... Г.И. ... за прикосновенность к преступлению.
- Алма—Ата, 1968 188 с.
55. Архивное уголовное дело Х22-93 Акмолинского Областного ...... Блум М.И. ... ... за ... в преступную деятельность и пьянство. В кн.: ... ... мер ... на несовершеннолетних
правонарушителей.- Рига, 1971.- С.178.
57. Курс ... ... ...... Т.5.- С.б1.
58. Худяков Е.А. Вопросы наказуемости вовлечения несовершеннолетних ... ... В кн.: ... эффективности уголовно- правовых
мер воздействия на несовершеннолетних правонарушителей. ... ... ... и их ... — Казань:
Изд-во Казанского университета, 1983.- 151 ... ... ... Пленума Верховного Суда СССР 1924-1977 -
Ч.2. —С.302.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәмелетке толмағандардың қылмыстары бойынша сот ісін жүргізу190 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
Бояғыштағы лазерлердің пайда болу тарихы,құрылымы,қасиеттері мен қолданылуы7 бет
Сыйға тарту шарты20 бет
Сыйға тарту шартының жалпы сипаттамас22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь