Мұнай қосылыстарын микробиологиялық жолмен тазалаудың негізі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1. Мұнай қосылыстарын микробиологиялық жолмен тазалаудың негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2. Микробиологиялық деградацияға әсер ететін факторлар ...
1.3. Микроорганизмдердің активтілігіне pH.ң әсері ... ... ... ... ..
1.4. Микроорганизмдердің активтілігіне температураның әсері.
1.5. Микроорганизмдердің мұнай көмірсутектеріндегі метаболизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.6. Микроорганизмдердің мұнай қосылыстарын талғап сіңіруі.
2. Материалдар мен зерттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

3. Алынған нәтижелер және талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Тұжырым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қоршаған ортаның мұнай және оның өнімдерімен ластануы қазіргі таңдағы күрделі мәселелердің бірі болып табылады.Таралу ауқымы, ластау көздері және қоршаған ортаның барлық компоненттеріне бір мезгілдегі жүктеме көлемі бойынша қандайда болмасын улы ластаушыларды мұнаймен салыстыруға болмайды. Әлемдік мұхиттардың ластануы адамзат алдында тұрған ең маңызды проблемаға айналды.Қазіргі күні мұхит және теңіздердің көмірсутектермен және бірінші қатарда мұнай және мұнай өнімдерімен ластануы ерекше қауіп тудырып тұр /1/.
Теңіздердің мұнаймен ластануының негізгі көзі теңіз кемелері. Теңізге түсетін мұнайдың басым мөлшері теңіз астылық мұнай өндіргіш қондырғыларының апатқа ұшырау нәтижесінен болады. Күрделі тоннажды танкерлардың мұндай апаттары болашақта да болатынына күмән жоқ /2/.
Теңіз суына мұнайдың түсуінің көбеюі және осының салдарынан халық шаруашылығына тиетін зардабы нәтижесінен әлемдік мұхиттың мұнаймен ластануымен күресу сұрақтары дүниежүзілік актуальді проблемалар қатарына енді. БҰҰ құрамында арнайы теңіз суларының мұнаймен ластануымен күресу комитеті бар. БҰҰ-ның мәліметтері бойынша бүкіл дүние жүзінде 1967 ж - 1850 млн т. мұнай өндірілген, 1970 жылы - 2200 млн. т., 1979 ж.- 2956 млн. т. мұнай өндірілген. Қазақстандағы мұнай өнімінің жылдық мөлшері 40 млн. т. құрайды /3/.
Теңізде мұнаймен күресу сұрақтары халықаралық мекемелер сауалына айналды және бірнеше мәрте дүниежүзілік және ұлттық-ғылыми теңізді зерттеуге арналған конференцияларда қарастырылды. Бірақ қолданылған шараларға қарамастан теңіздің мұнаймен ластануы жылдан жылға өсіп бара жатыр, және қазіргі кезде миллиондаған тонналармен тіркеледі /4/.
Қазақстанның Каспий аймақтық аудандарының Атырау және Маңғыстау облыстары кіреді. Осы облыстардың маңызды экономикалық мақсаты жаңа мұнай, газ алу орындарын ашу және толық меңгеру, оларды басқа елдерге тасымалдау болып табылады /5/.
Мұнаймен ластану мұнай өндіру мен өңдеу аймағында ғана кездесіп қоймайды, мұндай жағдайға кез келген аудан немесе қала ұшырауы мүмкін. Мұнай және мұнай өнімдерімен ластану флора мен фаунаның, биоценоз құрамының өзгеруін туғызады /6, 7/. Мұнайдың улылық дәрежесі олардың химиялық құрамының әртүрлі мөлшерімен, әсіресе ұшқыш ароматты көмірсутектердің (толуол, ксилол, бензол және нафталин) құрамымен анықталады. Көмірсутектер бактериалық хемотаксисті бұзып, олардың суқоймаларындағы органикалық заттардың ыдырауын бөгейді. Ароматты көмірсутектер (фенол, толуол, "шикі" мұнай) төмен концентрацияда да (0,6%) улы әсер етеді /8/. Мұнай - молекулалық массасы әр түрлі арендердің (ароматты көмірсутектер), циклоалкандардың (нафтендер) және алкандардың (парафинді немесе ациклды қаныққан көмірсутектер) және де көмірсутектің оттекті, күкіртті және азотты туындыларының күрделі қоспасы.
1. lshanova N.,Bigaliev A.Ecological assessment of the impact of oil pollution on the soil of Tengis deposit of Attiraus province // Workshop Ecological problems of Caspian Sea and ecological education in Caspian Countries. -Baku: Azerbaijan, 1998. P.50-51.
2. Copoмотин А.В. Влияние нефтяного загрязнения на мезофауну таежных лесов Северного Приобья: Автореф. дис. канд. -Свердловск, 1991. -24с.
3. Солнцева Н.П. изменение морфологии дерново-подзолистых почв в районах нефтедобычи // Почвоведение, –1982, –6. С.32-44.
4. Исмаилов Н.М. нефтяное загрязнение и биологическая активность почвы // Добыча полезных ископаемых и геохимия природных экосистем. – М. Наука, 1992. -С.227-235.
5. Lippok W. Modelversuche uber der von Heizol El im porosen Medium // Koblenz, Deutsche dewasserkundliche Mitteilungen 10, 1966. -5. Р.145-157.
6. Bartz R. Ol-und Benzin versuckezugsversuche in der oberrheinebene // Gas und Wasserfach 110, -1969. -2. Р.49-51.
7. Одум Ю. Основы экологии.-М: Мир, 1975, -168 c.
8. Ищанова Н.Е., Бигалиев А.Б., Ерубаева Г.К. Цитогенетические эффекты нефти, нефтепродуктов в клетках костного мозга большой песчанки (Rhombomus opimus L) из нефтегазоностных районов Атырауской обл. // Вестник КазГУ. Серия биологическая, -2000. 6.
9. Фаизов Н.Ш., Асанбаев И.К. Систематика и диагностика антропогена нарушенных почв // Известия МН АН РК. Серия биологическая. –1996. 3. -С.60-65.
10. Киреева Н.А., Саифулина З.Н. Некоторые пути ускорение биодекструкции нефти в почве // Микробиологические методы защиты окружающей среды (5-7 апреля 1988, Пущино): Тезисы докл. Пущино, 1988. -С.143.
11. Куличевская И.С., Гузев В.С., Паников Н.С. популяционная динамика углеводородокисляющих дрожжей интродуцированных в нефтезагрязненную почву // Микробиология. -1995. –64, 5. С.668-673.
12. Добровольский Г.В., Никитин Е.Д. Функции почв в биосфере и экосистемах (экологическое значение почв). –М. Наука, 1990. –261с.
13. Халимов Э.М., Левин С.В, Гузев В.С., Экологические и микробиологические аспекты повреждающего действия нефти на свойства почвы // Вест. Моск. Ун-та. Серия 17. почвоведение. –1996. –2. С.59-64.
14. Одум Ю. Основы экологии. –М., Мир, 1975. -168 с.
15. Звягинцев Д.Г., Гузев В.С., Селецкий Г.И., Оборин А.А. Диагностические признаки различных уровней загрязнения почв нефтью // Почвоведение. –1989. -1. С.72-78.
16. Журавлев А.Е., Владыченский А.С., Можарова Н.М., Особенности углеводородного загрязнение почв подземных хранилищ газа // Вестник Моск. Ун-та. Серия 17. Почвоведение. – 1999.2. С. 27-32.
17. Звягинцев Д.Г., Голимбет В.Е. Биомасса микроорганизмов в почве и их активность // Сельскохозяйственная биология. –Пущино, 1983, -12. С.112-116.
18. Исмаилов Н.М. Нефтяное загрязнение и биологическая активность почвы // Добыча полезных ископаемых и геохимия природных экосистем. - М.: Наука, 1992. - С. 227-235.
19. Милехина Е.И., Борзенков И.А., Звягинцева И.С., Кострикина Н.А., Беляев С.С. Эколого-физиологические особенности аэробных эубактерий из нефтяных месторождений Татарстана // Микробиология. - 1988. - 67, 2. С. 208-214.
20. Солнцева Н.П., Никифорова Е.М. Оценка влияния добычи нефти на почвы Пермского Прикамья // Миграция загрязняющих веществ в почвах и сопредельных средах. Труды Всесоюзного совещания, 1989. - С. 313-322.
21. Коронелли Т.В. Принципы и методы интенсификации биологического разрушения углеводородов в окружающей среде (Обзоры/Прикладная биохимия и микробиология. 1996. Т. 32. №6. С.579-585
22. Гузев В.С., Левин С.В., Селецкий Г.И., Бабьева Е.Н., Калачникова И.Г., Колесникова Н.М., Оборин А.А., Звягинцев Д.Г. Роль почвенной микробиоты в рекультивации нефтезагрязненных почв // Микроорганизмы и охрана почв. - М.: Наука, 1989. - С. 129-150.
23. Хазиев Ф.Х., Тишкина ЕИ., Киреева Н.А., Кузахметов Г.Г. Влияние нефтяного загрязнения на некотрые компоненты агросистемы // Агрохимия. 1988 № 2. С. 56-61.
24. Усачева Г.М., Самосова С.М.,Мартынов А.А., Фильченков В.И., Петрова Л.М. Оценка эффективности некоторых приемов воздействия на разложение нефти в почве // Усп. газовой хромотографии. Казань. 1982. Вып. 6. С. 105-114.
25. Платпира В.П. Микрофлора и трансформация нефтяных углеводородов в морской среде. – Рига: Зинатне, 1985. – 162 с.
Миронов О.Г. Нефтяное загрязнение и жизнь моря. – Киев: Наукова думка, 1973. – 201 с.
26. Квасников Е.В., Клюшникова Т.М. Микроорганизмы – деструкторы нефти в водных бассейнах. – Киев: Наукова Думка, 1981. – 64 с.
27. Онгарбаев Е.К., Мансуров З.А. Нефтяные отходы и способы их утилизации. – Алматы: ²àçຠóíèâåðñèòåòi, 2003.- 160ñ.
28. Строганов Н.С. Допустимые уровни загрязнения водоемов // Сб. науч.тр. Влияние загрязненных веществ на гидробионтов и экосистемы водоемов. – Ленинград, 1979. - С. 9-17.
29. Минибаева С.Б., Югай В.М., Бисенгалиев С.Р. Некоторые экологические аспекты освоения месторождений на Каспийском море // Нефть и газ. – 2004. - № 4. – С. 134-140.
30. Жанбуршин Е.Т. Проблемы загрязнения окружающей среды нефтегазовой отраслью Республики Казахстан // Нефть и газ. – 2005. - № 2. – С.84-92.
31. Феофанов Ю.А. Опыт применения и перспективы развития биофильтров для очистки сточных вод. – Киев: Знание, 1984. - 16с.
32. Очистка сточных вод от органических веществ, токсичных соединений и азота // Микробиологическая промышленность: Экспресс-информация.– 1987. - Вып.3. – С. 25-29.
33. Кожанова Г.А., Гудзенко Т.В., Соловьев В.И., Бобрешова Н.С., Беляева Т.А., Садовничий В.А. Создание стойких систем микробной биодеградации углеводородов нефти в водной среде с использованием бактерий-деструкторов // Вiсник Одеського нацiонального ун-та. Сер. Бiологiя. – 2001. – Т. 8. – С. 26-30.
34. Kroos H. Biologische Adwassereiniung mit “gezuchteten spezia/bakterien” // Ernahrunsindustric. – 1982. - Vol. 3. - P. 61-62.
35. Биосинтез БАВ иммобилизованными клетками микроорганизмов. Егоров Н.С., Ландау Н.С., Борман Е.Н. и др. // Прикладная биохимия и микробиология. – 1984. - Т. 20, вып. 5. - С. 579–592.
36. Абишева А.К., Каирманова Г.К., Мансурова Р. М., Жубанова А.А., Мансуров З.А. Получение модифицированных иммобилизованными клетками зауглероженных сорбентов на основе скорлупы грецких орехов для избирательной сорбции ионов тяжелых металлов из водных растворов // Вестник КазГУ. Сер. экологическая. – 1999. - № 5. - С.66 – 71.
37. Klein J., Wagner F. Immobilized cell // Dechema Monogr. – 1978. – Vol. 82. - P. 142-164.
38. Никовская Г.Н. Адгезионная иммобилизация микроорганизмов в очистке воды // Химия и технология воды. - 1989. - Т. 11, № 2. - С. 158-169.
39. Синицин А.П., Райнина Е.И., Ефремов А.Б. Иммобилизация дрожжей рода Saccharomyces cerevisiae на аллюмосиликатных стекловолокнах // Биотехнология. – 1986. - № 3. – С. 66-69.
40. Миронов О.Г. Взаимодействие морских орагнизмов с нефтяными углеводородами. – Ленинград: Гидрометеоиздат, 1985. – 128 С.
41. Миронов О.Г., Кирюхина Л.Н., Кучеренюк М.И., Тархова Э.Т. Самоочищение в прибрежной акватории Черного моря. - Киев: Наукова думка, 1975. – 143 с.
42. Процессы самоочищения морской воды от химических загрязнителей / Под. ред. А.И. Симонова. Труды ГОИН. – Ленинград, 1978. - Вып. 128. - 102 с.
43. Юнкявичюс Н.Н., Янкявичюс Н.К. Самоочищение северной части залива Куршю-Марес от нефтепродуктов // В кн.: Физиолого-биохимические основы развития планктонных организмов в северной части залива. – Вильнюс: Куршю-Марес, 1977. – С. 128 - 163.
44. Мазманиди Н.Д. Исследование действия растворенных нефтепродуктов на некоторые гидробионты Черного моря // Рыб. хоз-во. – 1973. - № 2. - С. 7-12.
45. Методы борьбы с нефтяным загрязнением вод Мирового океана / Под ред. М.П. Нестеровой – М.: МГУ, 1984. – 151 с.
46. Милейковский С.А. Объем нефтяного загрязнения Мирового океана // Океанология. – 1979. – Т. 19, № 5, - С. 829-833.
47. Красильников Н.А., Цыбань А.В., Коронелли Т.В. Усвоение нормальных алканов и сырой нефти морскими бактериями // Океанология. - 1973. - Вып. 13, № 5. - С. 877-882.
        
        Мазмұны
|Кіріспе..............................................................| |
|....................... | |
| | ... ... ... | ... Мұнай қосылыстарын микробиологиялық жолмен тазалаудың | ... | ... ... ... әсер ... факторлар…. | |
|1.3. Микроорганизмдердің активтілігіне pH-ң ... | ... ... ... температураның әсері. | ... ... ... ... | ... | ... ... ... ... ... ... | ... Материалдар мен зерттеу | ... ... | |
| | ... ... ... және | ... | |
| | ... | ... әдебиеттер тізімі………………………………...... | ... ... | ... көлемі : 39 беттен, 3 кестеден, 7 суреттен және 47 әдебиеттер
тізімінен, тұрады.
Кілтті сөздер: көмірсутек тотықтыратын ... ... ... ... морфология, биодеградация.
Жұмыстың мақсаты: мұнаймен ластанған топырақтың құрамындағы ... ... ... ... ... ... ... алынған микроорганизмдердің
морфологиялық-дақылдық физиология-биохимиялық қасиеттерін ... ... ... ... ... ... ... морфологиялық культуралдық және физиологиялық-биохимиялық
белгілерді зерттеуде алынған мұнай диструкторлар бактериялар Pseudomonas
sp. ... ... ... ... және оның өнімдерімен ластануы қазіргі таңдағы
күрделі мәселелердің бірі болып табылады.Таралу ауқымы, ластау көздері және
қоршаған ортаның ... ... бір ... жүктеме көлемі
бойынша қандайда болмасын улы ластаушыларды мұнаймен салыстыруға болмайды.
Әлемдік мұхиттардың ластануы ... ... ... ең ... ... күні мұхит және теңіздердің көмірсутектермен және бірінші
қатарда мұнай және мұнай өнімдерімен ластануы ерекше ... ... тұр ... ... ластануының негізгі көзі теңіз кемелері. Теңізге
түсетін мұнайдың басым мөлшері теңіз астылық мұнай өндіргіш қондырғыларының
апатқа ... ... ... ... ... танкерлардың мұндай
апаттары болашақта да болатынына ... жоқ ... ... мұнайдың түсуінің көбеюі және осының салдарынан халық
шаруашылығына ... ... ... әлемдік мұхиттың мұнаймен
ластануымен күресу сұрақтары дүниежүзілік ... ... ... БҰҰ құрамында арнайы теңіз суларының мұнаймен ластануымен күресу
комитеті бар. ... ... ... бүкіл дүние жүзінде 1967 ж - 1850
млн т. мұнай өндірілген, 1970 жылы - 2200 млн. т., 1979 ж.- 2956 млн. ... ... ... ... ... ... мөлшері 40 млн. ... ... ... ... ... ... ... сауалына
айналды және бірнеше мәрте дүниежүзілік және ұлттық-ғылыми ... ... ... ... Бірақ қолданылған
шараларға қарамастан теңіздің мұнаймен ластануы ... ... өсіп ... және қазіргі кезде миллиондаған тонналармен тіркеледі /4/.
Қазақстанның Каспий аймақтық ... ... және ... ... Осы ... ... экономикалық мақсаты жаңа мұнай,
газ алу орындарын ашу және толық меңгеру, оларды басқа елдерге ... ... ... ... ... өндіру мен өңдеу аймағында ғана кездесіп
қоймайды, мұндай жағдайға кез келген аудан ... қала ... ... және ... ... ... ... мен фаунаның, биоценоз құрамының
өзгеруін туғызады /6, 7/. Мұнайдың улылық ... ... ... ... ... әсіресе ұшқыш ароматты көмірсутектердің
(толуол, ксилол, бензол және нафталин) ... ... ... ... бұзып, олардың суқоймаларындағы органикалық
заттардың ыдырауын бөгейді. Ароматты көмірсутектер (фенол, толуол, ... ... ... да (0,6%) улы әсер ... /8/. ... ... ... әр түрлі арендердің (ароматты көмірсутектер),
циклоалкандардың (нафтендер) және алкандардың ... ... ... ... және де ... оттекті, күкіртті және азотты
туындыларының күрделі қоспасы.
1. ӘДЕБИЕТКЕ ... ... ... ... ... ... ... кезде табиғи ортаны мұнай және мұнай өнімдерінен тазартудың
көптеген жолдары белгілі, солардың ... ... озық әдіс ...
микробиологиялық әдіс болып есептеледі. Өз кезегінде бұл әдістің алдымызда
тұрған мәселенің шешуінің екі, бір-бірінен тәуелсіз жолын ұсынады:
1. Аборигенді ... ... ... ... ... – органикалық тыңайтқыштарды қосу арқылы көбейту /8,
9/.
2. Табиғи ортаға белсенділігі ... ... ... ... биопрепарат ретінде енгізу /10/.
Белсенді мұнай тотықтырғыш биопрепараттарды ... ... ... ... ... және эффективті әдіс болып
табылады /11/. Бұл әдісті қолданудағы негізгі зерттелетін ... ... және ... ... таңдап алу болып табылады.
Мұнайдың негізгі ... ... ... ... ... төрт ... ... Парафиндер (алкандар) (жалпы мұнай құрамының 90%-на дейін) - ... ... CnH2n+2, ... ... ... түзу
немесе бұтақталған тізбегімен сипатталады.
2. Циклопарафиндер (нафтендер)- ... ... ... ... 5-6 көміртегі атомдары болады (жалпы мұнай құрамының 30-
60%).Молекуласындағы екі көміртегі атомы алкилді топтармен –CH2, -C2H5
және т.б ... ... ... ... циклогексаннан
басқа бициклдық және полициклдық нафтендер ... ... ... өте ... және ... ... ... Ароматты көмірсутектер (жалпы мұнай құрамының 20-40%) бензол қатарына
жататын қаныққан циклдық қосылыстар, нафтендерге қарағанда сақинасы ... ... кем ... ... көміртегі атомдары да алкилді топтармен алмастырылуы
мүмкін. Мұнайда молекуласы бір ароматты сақина түріндегі (бензол, толуол,
ксилол) ... ... ... ... ... ... (мәселен, 4 сақиналы пирен) көмірсутектер болады.
4. Олефиндер (алкендер) (жалпы мұнай құрамының 10%) – түзу ... ... бар, ... көміртегі атомы молекуласында бір
немесе екі сутегі атомы болатын циклсыз қаныққан қосылыстар /12/.
5. ... 5%-ға жуық ... ... болады, олардың ішінде бастапқы
орын монокарбон қышқылдарымен оксиқышқылдардың үлесінде. Мұнайдың
күкіртті қосылысына ... ... ... және де ... әр түрлі полициклды күкіртті қосылыстар
жатады. Азотты қосылыстар негізінен азотты ... және ... және ... ... ... Мұнайдың
құрамына сонымен қатар күкірт және оттегісі бар ... ... ... ... ... ... асфальтендер,
асфальтен қышқылдары және оның ангидридтері. Жеңіл ... и ... ... аз, ал ... ... 5%-ға
жетеді,ал ауыр мұнайларда асфальтендер біршама, ал смолалар ... ... ... ... ... ... емес, мұнайдың әр
түрінің элементарлы құрамы өзгермелі.
Қоршаған ортаның ... және ... ... ... ... ... ... тепе-теңдіктің және биоәртүрліліктің
күрделі бұзылыстарына әкеледі. Осыған орай, өздігінен тазалану ... ... тек ... ... топтар арасындағы
қатынастар ғана емес, сонымен қатар ... ... да ... ... ... ... тежеледі, целлюлоза
бұзылады, қиын тотығатын өнімдер жиналады,өсімдіктердің органикалық
қалдықтарының ... ... олар өз ... ... ... ... болып табылады.
Мұнай және мұнай өнімдері ... мен ... ... ... ... ... ... тізбектің барлық
деңгейіне жағымсыз әсер етеді /12, 13/.
Қоршаған ортаның мұнай және мұнай өнімдерінен өздігінен тазалануында
физико-химиялық ... ... роль ... ... толық диструкция
жүзеге аспайды. Ол тек мұнай тотықтырушы микроорганизмдердің қатысуымен
жүзеге асады /13, 14/.
Мұнай ... ... ... ... және ... ... болып табылады. Мұнай ... ... ... ... биоценоздарда таралуын
көптеген авторлар ... ... ... мұнаймен ластанған
экожүйелерді ... ... ... ... ... ... сипаттаған. Қазіргі кезде көмірсутегін
тотықтыру қабілетіне ие мицелярлы саңырауқұлақтардың, ашытқылардың ... ... аса ... ... ... ... ... туыстарының ... ... ... ... бұғазынан, Жаңа Шотландия және Аляска
жағалауларынан табылған /15, 16, 17/. ... ағын ... ... тазартудың перспективті биотехнологиялық әдістеріне микробты
биопрепараттарды пайдалану ... бұл ... ... ... кіреді /13, 18/.
Мұнайдың көмірсутектерін сіңіру қабілетіне микроорганизмдердің әртүрлі
жүйелік топтары жатады. Қазір 100-ден көп туыс бактериялар, ашытқылар ... ... ... олар ... ... ... ... Белсенді мұнай және мұнай ... ... ... ... ... ... Pseudomonas, ... ... ... ... ... туысының өкілдері кездеседі /19/.
Әр түрлі мәліметтер бойынша түрлердің көбісі Pseudomonas туысына жатады
/20/.
Миронов, Жер орта ... ... ... бөлініп алынған
бактерияларды Pseudomonas туысына жатқызды. Оның ішінде қатаң галофильдер
кездеседі.
Мұнай қалдықтарының биохимиялық ... ... ... ... ... ... не пристан мен фитанның
санының гепта және октадекан алмасуын ... ... ... ... көрсетілген қатынастар тез өсті, бұл биологиялық анализбен
дәлелденген мілімет бойынша теңіз микроорганизмдерінің белсенді ... ... ... ... зерттеу нысандарынан 1-ші 3 ... ... ... ... Micrococcus, Vibrio,
Mycobacterium туысының бактериялары бөлініп алынды. Одан әрі тек ... ... ... ... ... ... микроорганизмдердің әр түрлі таксономиялық топтарының
ішіндегі ... ... ... ... және ... ... деструктивті белсенділігі бар культура белгілеріне
таксономиялық анализ ... ... ... ... ... ... микроорганизмдердің систематикалық орналасуын анықтау,
олардың әртүрлі уытты топтарға жататынын көрсетті. ... 10 ... ... 8-і ... ... 1 культура Rhodococcus және
Mycobacterium туысына жатқызылды /22/.
Әдеттегідей бұл туыс өкілдері қоршаған ортаның ... ... және ... ... ... ... ... алады.
Жағалау аймағында көп мөлшерде мұнай ... ... ... ... ценоздарда белгілі бір ауытқу тудырады. ... ... ... беткі қабаттарда байқалады.
Олардың саны 100-ден 100000-ға дейін 1 г-да ... ... және ... саны азаяды."Торри Каньон" танкерінің апаты салдарынан ластанған
топырақтарда басқа аэробтарға қарағанда бактериялар саны 3 есе көп ... ... ... 55 ... ... бөлініп алынған,
мұнайдың көмірсутектерінде өсе алады, олар ... ... Vibrio, ... туыстарына жатады. Мұнай мен мұнай
өнімдерінде өсе беретін микроорганизмдер ... ... ... ... ... ету ... ... Мұнай өнімдерімен әрқашан
ластанып тұратын ауданның пробасынан көп мөлшерде культуралар алынды.
Теңіз ... және ... ... ... ... энергиямен
көміртектің жалғыз көзі ретінде утилиздеу қабілеті бар ... және ... ... ... ... ... /24/.
Санта-Барбара және Калифорния кендерінің шикі мұнайдың микроб
деградациясының ... ... үшін ... ... ... культурасы пайдаланылды. Биодеградация барлық
компонеттерде бір мезгілде ... ... әр ... ... Калифорнияның солтүстік жағалауынан жиналған табиғи желденген
мұнайдың хроматограммалары лабораторияларда ... ... ... ... ... өте ... сәйкес келген.
Көмірсутек тотықтырушы бактериялардың көбі қалыпты ... ... ... мұнайдағы санын басқа қоспаның ыдырау уақыты анықтай
алады- изопарафиндер, циклопарафиндер және тіпті ... ... ... ... ... біріншіден ең жеңіл қоспалар тотығады.
Циклопарафиннің тотығуы, парафиндік тізбектің болыуна байланысты болуы
мүмкін. Проценттік ... ... ... ... сан ... ... мен декаменді тотықтыратын штамдар
санынан көп. Алайда циклопарафиндер бактериялды ыдырауға төзімдірек қалыпты
парафинге қарағанда, ... ... ... ұзын ... ... оның
тотығуына атсалысады. Бұл шикі ... ... ... ... тізбегінің болуына тәуелді және ... ... көп ... ... екенін көрсетеді.
Сондықтан бұл культуралар әртүрлі экожүйелерде тазалауда қолайлы
биопрепарат ретінде пайдаланылады /25/.
Мұнайдың ... ... ... әр ... ... әсер етеді.
Мұнайдың бактериялармен тотығу процесінде маңызды роль температура
атқарады. Ең жақсы ... ... ... ... алынған 20-300C
температурадағы микроорганизмдер, сонда да көмірсутектің 00C - 600C ... ... ... ... интервалда көмірсутек
утилизациясын температурасы әр 100 C-ге күшейту 3 есе ... Әрі ... ... ... ... ... 30 мл ... 10 апта 1оС,
4оС, 8оC-ге сәйкесінше 37,8 - 43,5; 54,6%-ке психрофильді бактериялар ішкі
мұнайды ыдыратады. Бірақ ... ... ... 10 апта ... ... ... лайлануы және мұнайдың эмульгирленуі байқалады.
Мұнаймен ластанудың беткейі арқылы газ алмасуға әсер етуі ... ... ... бар. ... ... 0,002 мм қалыңдықпен газ алмасуға
көзге көрінерліктей әсер етпеген 0,03 мм ... май ... ... 40% ... 0,5 мм ... шикі ... ... суының
оттегімен қамтамасыз етілуін 85%-ға баяулатты, ал 1 - 4 мм ... ... ... ... ... ... ... ыдырауына температура,
ауа, оттегінің теңіз суында еруі әсер етеді. 300C-да газ алмасу жылдамдығы
1,22 рет тез, 200C-ге ... ... ... тотығу дәрежесі мен
жылдамдығына бактерияларды қосу әсер етеді. Табиғи микрофлораға ... ... ... реттеу үшін Ps. aeroginosa культурасы
қосылды. Биодеградация жылдамдығы үш 3есе көбейді.
Мұнайдың бактериялармен ... ... ... ... ... қайта түзілуіне қажет оттегінің ... ... ... ... ... ... 1 литр ... тотығу үшін 3300г оттегі
кетеді. Осыған байланысты белгілі бір ...... мен ... газ ... мәліметтері, сонымен ... ... ... ... ... ... ... Шынында, ашық мұхит
беткейіндегі мұхит мөлшері судың оттегімен қамтамасыз етілуіне қатты ... ... ... акваторияларында, әсіресе, бухталарда бұл қауіпті
болуы мүмкін. Бұдан былай кең ... ... ... көп ... ... маңызды роль ойнайтын мұхит пен атмосфера арасындағы қатынасқа
кері әсер етуі мүмкін, қосымша ол ... ... ... ... А.С. ... ... бактерияларды әр түрлі топырақ және
су пробаларында ... ... ... ... ... 100 ... жоғары болатындығын байқаған /26/.
Таусон И.В. тіпті шөлді жерлердің топырағында көмірсутегін тотықтырушы
бактериялардың болатындығын ... ... ... ... бұл ... ... ... үшін жағымды жағдай табады. Және
жалпы топырақ микробтарының көбі белсенді ... /27, ... ... ... ... және су ... ... микроорганизмдер мөлшері арасында тығыз байланыс бар екендігі
анықталған.
Үнемі ... ... ... су ... 50%-ға ... ... көмірсутегілерді және олардың ... ... ... ... ... микроорганизмдердің таралуын зерттеген
ғалымдар грунттардағы көмірсутегі мөлшерімен микроорганизмдер мөлшері
арасында ... ... бар ... ... және олар ... ... көбірек болады. Қарапайым су қоймаларында да жағымды
корреляция анықталған. Жылдың суық ... ... ... ... пайдаланатын микроорганизмдер сирек кездеседі /30, 31/.
1.2. Микробиологиялық деградацияға әсер ететін факторлар
Мұнай ... ... ... деңгейі бірқатар
факторлармен анықталады. Мұнай ... ... ... ие: ... ... ... және ... мұнайға біршама
тұрақтылық береді. ... ... ... ретінде белгіленген
глюкозаны және оның метаболизмінзерттеу кезінде, кувейт, луизиана мұнайы,
бункерлік ... ... ... улы ... ... ... бункерлік және дизель жанармайлары басқа мұнайларға қарағанда
улы. Магеллан бұғазында «Метула» ... ... ... ... төмен. Кувейт мұнайына ... ... араб ... ... әсер ... ... оны өте аз мөлшерде өзгерткен. Мұнайдың
300 мг/л –ден жоғары концентрациясы табиғи ... ... және ... ... ... ... ... /32/.
Мұнай төгілуінің бастапқы сатыларында мұнаймен ластанудың жағымсыз
әсерлері көп ... улы ... ... ... ... ... бойынша мынадай ретпен жіктеуге
болады: ароматты көмірсутектер – циклопарафиндер – олефиндер – ... ... онда ... және ... ... мөлшеріне
пропорциональды.
Теңіздегі мұнай көмірсутегілерінің микробтық тотығу процестері ортаның
әртүрлі факторларының әсерінен бәсеңдейді немесе ... ... ... ... ... қабілеттерін зерттеу кезінде осы
процеске қатысатын барлық факторлардың параметрлерін білу ... ... ... ... ... ... ... мөлшері, биогенді элементтер. Олар ластанудың әсерінен автохтонды
микрофлораның құрамында болатын ... және ... ... ... мүмкіндік береді. Ең алдымен микрофлораның мұнаймен ластанумен
күресуінің потенциональды қабілетін ... ... ... ... ... ... ... дамуына әсерін біле
отырып, табиғи су қоймаларындағы мұнай деградациясының процестеріне бағытты
түрде әсер етуге ... ... ... ... қарағанда биодеградацияға қиынырақ
ұшырайды. ... ... ... ауыр ... төмендеу 25-50%-ды құрайды, 200С та ғы биодеградация ... ... ауыр ... үшін – ... 50%, ал ... мұнайлар үшін -
80%-ға дейін, 100С–та төмендеу ауыр мұнайлар ... 30-40%, ... ... - 50-60%. 100С ... ... мұнайлары бар суда оттегінің
биологиялық пайдаланылуы байқалмаған. Авторлардың ... бұл ... ... ... Жеңіл мұнайларды жылыту оттегінің
пайдаланылуына әкеледі, себебі жеңіл мұнайларда ... ... ... жойылады. Ал ауыр мұнайларда мұндай құбылыс
байқалмайды.
1.3. Микроорганизмдердің активтілігіне pH-тың әсері
Эксперимент жағдайларында ... ... ... ... 6,0-7,5 аралығында ... ... ... ... 50%-ы (Pseudomonas liquida, P. ... maidis, ... ... jophagum т.б) pH-тың осы мәндері аралығында ... ... (200 ... 177-ге ... ... ... ... (Bacterium aliphaticum, ... ... ... formosum) өсудің максимумы мен мұнайды пайдалану
максимумы pH-тың әртүрлінтервалында байқалған. Бұл ... pH 5-7 ... ... ... де, pH 5-те суды ... ... pH 4-ке тең болғанда микроорганизмдердің өсуі әлсіз болып, бұл
жағдайларда суды тазалау pH-тың 6 және 7 ... ... 200С ... және сілтілік ... ... ... ... және ... ... жылдамдығы
төмен болған.
Зерттеушілер мұнай ыдыратушы бактериялардың ... үшін және ... ... прцесінің интенсификациясы үшін мезофильді жағдайлар (20-
280С) ... ... ... деп ... 6-150С температурада мұнай
трансформациясының интенсивтілігі 2,5-4 есе ... Ал, ... ... ... ... ... ... жүзеге аспайды.
1.4. Микроорганизмдердің активтілігіне температураның әсері
Бірқатар термофильді штамдармен жүргізілген тәжірибелер, ... ... көзі ... н-алкандарды С6-С10 пайдалану қабілеті
дақылдау температурасына байланысты өзгеретіндігін ... ... ... ... н-деканды игерген; н-октан ... ... ... өсуін тежеген. 300С-та өсу тек ... ... ... н-алкандар С6 ден С10 ға дейін барлық
штамдарға тежеуші әсер еткен.Осындай құбылысты Финнерти В. Және ... Р. ... ... микрококтардың өсуін зерттеу барысында байқаған. Авторлар
бұл температураны көтеру барысында ... ... ... ... деп ... Өйткені кейбір термофильді
бактериялар жеңіл ... ... С6-С10 ... 500С ... ... ... көрсетілген.
Баренц теңізінде жүргізілген зерттеулер микроорганизмдермен мұнайды
трансформациялау 200С-та, сол микроорганизмдердің тіршілік ортасының ... ... ... ... ... ... /33/.
1.5. Мұнай көмірсутіктеріндегі микроорганизмдердің метоболизмі
Әдебиеттерде мұнай өнімдерінің микроорганизмдермен пайдаланылуының
биохимизміне арналған зерттеулерге қатысты ... көп ... ... біршама жақтары, әсіресе кинетикасы мен механизмі әлі толық
ашылмаған. Және ... ... ... ... ... ... жүргізу әдістерінің, мұнай өнімдерінің қасиеттері мен
құрамының, ... ... ... ... ... Д.К. көмірсутегін тотықтыратын бактериялардың екі типін ажыратады
/34/:
- тек көмірсутегісі бар минеральды ... ... және ... ... пайдаланбайтындар.
- Көмірсутегілері бар минералды орталарда және басқа ... бар ... ... ... ... ... ... тотықтырғыш микроорганизмдерді үш топқа
бөледі:
1) негізінен н- алкандарды ыдыратушылар
2) ароматты көміртектерді ыдыратушылар;
3) ... және ... да ... ... ... ... оңай ... мұнайдың алифатикалық
көмірсутектері. Теңіз суынан көміртегінің жалғыз көзі ретінде ... С7, С9-С10 ... ... Pseudomonas штамдары бөлініп
алынған, бірақ бұл бактерия штамдарының бірде ... С8-ді ... ... Г. және оның ... ... алынған P.aeruginoza-
ның екі штамы қалыпты ... ... ... ие ... ... ... игерген. Бірақ көміртек тізбегі біршама ұзын, ал
бүйірлік радикалдыры аз көмірсутектер де ... ... ... бұл ... ... ... емес.
Зерттеушілер арасында көміртегі тізбегінің ұзындығы С5 тен ... ... ... пайдалануы қиындықтар туғызады
деген пікір қалыптасқан. ... ... ... н-алкандар кейбір
бактериялардың және ашытқылардың дамуын тежейді ... ... ... ... ... ... ол ... жалғыз көзі
ретінде метан, бутан, октан, декан, додекан, пентадеканды ... ... ... ... ... ... 2000 дақылдарына жүргізілген зерттеулерде
Pseudomonas, Achromobacter, Flavobacterium туыстарының өкілдерінде
көміртегінің жалғыз көзі ... ... ... ... өсу ... ... көмірсутектерді игеру қабілеті ... ... ... таксономиялық белгі болып табылады деп есептейді.
Pseudomonas туысына ... ... ... ... н-алкандарды
игеру барысында өсуге қабілетті, және автор бұл құбылысты суйық ... ... ... ... ... ерітуімен
байланыстырады. Тізбегінің ұзындығы орташа бұл дақылдарда көмірсутектерге
қатысты таңдамалылық сирек кездеседі. Кейбір ... ... ... ... цитоплазмалық мембраналардың қабыршақтануын тудырады деп
есептейді. Фредерикс П.М және Фукс Г.В. осы ойды ... оны ... ... ... ... ... болуымен
түсіндіреді. Кестер мен Фостер бұл ... ... ... ... ... ... өнімдерін микроорганизмдердің
пайдалана алмауымен түсіндіруге болады деп есептейді. Мак-Кенна Е.Ж. ... Р.Е. ... ... н-алкандардың буының жоғары порциальды қысымы
микроорганизмдерге кері әсер етуі мүмкіндігін көрсетеді.
Корнелли Т.В. су экожүйелерінің жоғары ... ... ... ... ... қабатта пленка немесе жекелеген ... ... ... ... артробактерлердің
маңызы зор деп есептейді. Олар ... ... ... отырып н-
алкандарды тотықтыру қабілетіне ие /35/.
Аэробты ... ... ... ... ... ... бактерия түріне, дақылдау температурасына және ... ... ... ... ... көмірсутектерді игеру механизмі жайлы түсініктер
бірқатар әдебиеттерде ... ... ... Ж.Б. ... ... ... үш жолын көрсетеді: Спирт, альдегид және
монокарбон қышқылын түзе ... ... ... ... ... ... ... екіншілік спиртін түзу арқылы монотермиальды
тотықтырудың варианты ретінде тотықтыру;
2) Дитерминалды тотықтыру, онда ... ... ... ... ... түзе ... ... Ж.В. көптеген микроорганизмдер үшін н-алкан тізбегінің соңғы
көміртегі атомының тотығуымен сипатталатын көмірсутектердің монотермиальды
тотығуы тән деп ... ... ... ... ... ... ... Басқа зерттеушілерде н-парафиндердің тотығу
жол монотермиальды болуы мүмкін деп ... ... ... бар ... ... ... көмірсутек, біріншілік спирт, альдегид
және май қышқылына бейімделгендігін, ал ... ... ... ... тәжірибелер нәтижелерін келтіреді. Автор
мұны ... ... ... ... ... ... ... кезінде микроорганизмдер С10- С18 көмірсутектерді
ыдыратқан, нәтижесінде май ... бета ... ... ... дикарбон қышқылдары түзілген. Процесс келесі ... ... ... – май қышқылы – сәйкес оксиқышқыл- сәйкес дикарбон
қышқылы.
Алифатикалық ... ... ... ... ... және ... ... Әр автордың алған
нәтижелеріндегі өзгешеліктер зерттеу ... ... ... ерекшелігімен және олардың физиологиялық белсенділігімен
түсіндіріледі.
Мұнайдың бактериялармен тотығу процесінде ... роль ... Ең ... ... теңіз суынан бөлініп алынған 20-300C
температурадағы микроорганизмдер, ... да ... 00C - 600C ... ... ... Белгіленген интервалда көмірсутек
утилизациясын температурасы әр 100 C-ге ... 3 есе ... Әрі ... ... минералды тұздар ортасында 30 мл көлемінде 10 апта 1оС,
4оС, 8оC-ге сәйкесінше 37,8 - 43,5; ... ... ... ... ... ... ... басқа түрлері 10 апта уақытта ... ... ... және ... эмульгирленуі байқалады.
Мұнаймен ластанудың беткейі арқылы газ алмасуға әсер етуі туралы қарама-
қарсы мәліметтер бар. Дизельді жанармай 0,002 мм ... газ ... ... әсер ... 0,03 мм ... май ... қанығу
процесін 40 % баяулатты. 0,5 мм қалыңдықты шикі ... ... ... ... етілуін 85 %-ке баяулатты, ал 1 - 4 мм мұнай газ
алмасуды тіпті баяулатпады. ... ... ... ыдырауына температура,
ауа, оттегінің теңіз суында еруі әсер ... 300 C-да газ ... ... рет тез, 200 C-ге ... Мұнай көмірсутегінің тотығу дәрежесі мен
жылдамдығына бактерияларды қосу әсер етеді. ... ... ... микробты тотығуын реттеу үшін Ps. ... ... ... ... үш 3есе ... ... жақсы тотығуының маңызды факторы мұнайды
фактордың қайта ... ... ... ... ... ... Санаулар бойынша, теңіздегі 1 литр мұнай тотығу үшін 3300г оттегі
кетеді. Осыған ... ... бір ... – атмосфера мен мұхит
арасында газ алмасу мәліметтері, ... ... ... ... ... суының оттегімен байытылуы. Шынында, ашық мұхит
беткейіндегі мұхит мөлшері судың ... ... ... ... ... бірақ жағалау акваторияларында, әсіресе, бухталарда бұл ... ... ... ... кең ... ... ... көп болуы әлемдік
процестерде маңызды роль ойнайтын мұхит пен ... ... ... әсер етуі ... ... ол теңіз экологиясына зардабын тигізеді.
Микроорганизмдер таңдаулы фосфордың көзіне жатады. KH2РО4 және К2НРО4
қоспаларының екіншісі ... ... ... ... ... ... Бұл ... иондарының әртүрлі мөлшеріне байланысты болуы мүмкін;
К2НРО4 құрамында 44,7% ... ал ... ... 28,5 % қана. Көптеген
микробиологиялық ... осы екі ... ... бір жағынан
биогенді тұздар көзі; екінші жағынан ... ... ... әсер
ететін, рН ерітіндіні реттейтін буфер болып ... ... ... микроорганизмдер топтары бактерияларға жатқанмен,
саңырауқұлақтар мен ... көп ... ... олар ... ... ... Ашытқылар органикалық заттарға бай ... ... ... ... ... ... бар ... да кездеседі /37/.
Теңіз суында шикі мұнайды тотықтандыратын қабілеті бар, ... ... және ... ... ... кездеседі.
Көпшілігі, теңіздің бай культурасынан бөлініп алынған, Proactinomyces
Hetinomyces туысына ... ... ... ... ... ... ... аймақтардан алыс жерлерде өте ... ... ... ... ... ... талғап сіңіріуі
Көміртектік қоректенудің жалғыз көзі ретінде ароматты ... ... ... және ... ... ... ... механизмін көптеген ғалымдар
зерттеген. Ароматты көмірсутектер (фенол, толуол) тірі ... ... ... (0,6%) әсер ... 2%-тен жоғары мөлшерде олар
алкандармен алкендерге қарағанда жоғары экотоксикалылыққа ие.
Зерттелген ... ... ... микроорганизмдер
штамдарының көпшілігі н-алкандарда дамымайтындығы анықталған. Бірақ, бірен
сран дақылдар оларда өсе алады, мәселен Коновальчиков, ... және ... ... ... ... ... ... анаэробты
клеткаларының толуолдың әсеріне толеранттылығын дәлелдейтін мәліметтер бар.
Ароматты заттардың ... ... ... ... ... ... ... Сақиналардың ыдырауына кмінде екі ... ... ... түзілуі септігін тигізеді. Осындай
көмірсутектердің тотығуы ароматты сақиналардың ... ... ... ... ... ... толуол, этилбензол сәйкес
цис және диоксидигидротуындыларына дейін ... ... ... ... ... ... дифенолдарға дейін түрленеді.
Бензолдың микробтық тотығуының мысалында оттегінің екі атомының ... ... ... С. ... ... ... ... сақиналардың диоксигеназды ыдырауының үш типін бөліп көрсетеді
/40, 41, 42/.
Әртүрлі өзендермен су қоймаларында мұнай көмірсутектерін ... ... ... ... ... ... анықталған.
Pseudomonas туысына жататын бактериялардың әртүрлі мұнай көмірсутектерін
игеру қабілеті бірқатар жұмыстарда сипатталған /43, ... ... ... кен ... ... нафталин игеретін
бактериялар бөлініп алынған, олар негізінен seudomonas: P.aeruginosa, ... P. Putida, P. ... ... ... ... ... ... штамдар түрлерге қарағанда көмірсутектік
қоректенудің жалғыз көзі ... ... ... қатаң спецификалылыққа
ие.
Красильников Н.А. мәліметтері бойынша Өлі теңізінің беткі ... ... ... Pseudomonas және Mycobacterium туысының
өкілдері ... ие. ... ... ... ... ... мазутпен ластанған Балтық теңізі мен Курск бұғазының суларынан
негізінен Pseudomonas, Rhodococcus, ... ... ... ... ... 755 түрі ... алынған. Кейбір
авторлардың пікірлері бойынша ... ... ... ... ... ... ластануымен күресуде белсенді роль атқарады /45/.
Ресейдің әртүрлі климат зоналарының ... ... ... ... кең ... ... ... мұнай мен алкандардың күшті эмульгациясына ... ... ... ... ... ... теңізінің мұнай тотықтырғыш
микроорганизмдері 5 туысқа жатқызылған: Basillus, Bacterium, Pseudomonas,
Pseudobacterium, Micrococcus. Квасников Е.И. және т.б. ... ... ... ... түбіндегі тұнбалардан Micrococcus, Brevibacterium, Rhodococcus,
Acinetobacter, Pseudomonas туыстарына ... ... жуық ... бөліп
алған.
Әдебиеттерге талдау әр ... ... ... ... ... туысына жататын бактериялар ең
белсенді деп қорытындылауға мүмкіндік ... Бұл ... ... өте кең ... ... ... ... жерде кездеседі десе де
болады. Бұл олардың табиғаты әр түрлі қосылыстарды игеру және осыған ... ... ... ... өсу ... ... ... бұғазыларда, тұщы су көлдерінде, мұнай кен орындарының пласт
суларында, және де ... ... ... /46, ... ... МЕН ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
2.1. Зерттеу материалдары
Микроорганизмдер. Жасалынған жұмыс ... ... ... ... ... liquida, P. ... maidis, P. ... jophagum микроорганизмдер штамдары.
Көміртегі және энергия көзі ретінде мұнай және дизельді жанар ... ... ... - ... ... (ЕПС) ... Әр ... гетеретрофты
микроорганизмдер өкілдерінің дамуына қолайлы орта. Еттен ... Ол үшін 1кг фарш ... оған 300 мл ... HСl ... 10 л құбыр суын қосып бөлме температурасында 24 ... ... 250 ... ... алып 750 мл ... ... ... Бейтарап ет ортасына
10 г пептон, 5 г тұз ... ... ... 7-ге ... 30 ... бейтараптайды. Дайын болған ЕПС-ны колбаларға құйып, 1 атм. 30 ... агар (ЕПА) ... Таза ... алуда, диагностикалық
мақсаттарда пайдалануда тиімді болып табылады. Бұл орта ... 2 % ... қосу ... ... және 1 атм. 30 мин. бойы ... ... (ЕПЖ) ортасы. Ет пептонды сорпада 10-15% желатинді
араластырып, 15 мин. ... ... 50 С су ... толықтай ерітеміз,
орта 0,5 атм. 30 мин. залалсыздандырылды.
Көмірсулар ортасы (г/л дистелденген су): К2НРО-1; (NH4)2НРО4-1; ... ... ... ... ... Орта 1 атм. 30 мин.
залалсыздандырылды. Дайын ... ... ... 0,5% ... ... ... 1,6% ... көкті жасыл түс пайда болғанға дейін ... 0,5 атм. 20 мин. ... ... ... (г/л ... су): ... - 0,7; (NH4)2HPO4
- 1,5; MgSO4 - 0,8; агар-агар - 20. 1 атм. 30 мин. залалсыздандырдық.
Сусло агар (60Б): сыра ... 2% агар қосу ... ... 1 ... 30 ... ... ортасы (г/л): глюкоза немесе сахароза - 20,0; К2НРО4- 1,0; ... KCl- 0,5; FeSO4- 0,1; CaCO3- 3,0; ... 20,0; ... суы. Орта ... 20 ... залалсыздандырылады.
2.3. Зерттеу әдістері
Микроорганизмдердің клеткалар санын анықтау.
Микроорганизмдердің клеткалар саны қатты қоректік ортада өсіп ... Кох ... ... ... 1 миллилитр судағы мөлшері
формуламен есептелінді.
(X(2(x)*Kx 1/V
Мұнда:
X-колониялардың орташа саны,
(x= (((((n-орташа квадраттық ауытқу,
((( колониялардың ... ... ... ... сұйылту,
V-егу үшін алынған супензия көлемі,мл.
Морфологиялық - культуралдық қасиеттерін зерттеу.
Клеткалар ... ... ... ... ... арқылы
зерттелінді.
Граммен бояу. Клеткалардың боялуы маңызды таксономиялық белгі болып
табылады. Клеткалар боялуына қарай Грам ... және Грам ... ... қозғалғыштығы. «Жаншылған ... ... ... ... Бұл әдіс күрделі әдіс кезеңдерінен ... бояу ... ... ... ... ... ... ЕПС ортасында дақылдандырылып, өсу
ерекшеліктері ортаның өзгеруімен анықталынды.
Көмірсулы ортаға егілген дақылдардың қышқыл, сілті, газ түзу ... ... ... 3 ... соң ... шөптесін түстен
сарғыш түске айналса қышқыл бөледі. Ал көк түске ... орта ... ... ауа қабаттары пайда болса, онда ол дақылдар газ ... ... ... субстрат болғандықтан, бір ғана белсенді көмірсутек
тотықтырғыш микроорганизм штаммы толығымен мұнай өнімдерін толықтай ыдырату
мүмкіншілігі ... ... ... ... ... тиімділігі жоғары
болып есептеледі.
Кез - келген ластаушы заттар, мысалы, ... ... ... ең алдымен микрофлораға әсер етеді [6].
3. НӘТИЖЕЛЕР ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... экологиясы негізін қалаушы С.Н. Виногдарский 1888
жылдың өзінде су ... ... ... ... микроаэрофильді
және аэрофильді (су қабаты) аймақтарды зерттеудің тиімді әдіснамасын
ұсынды. С.Н. ... ... ... ... ... ... үшін ... қоректік орталар әдісі кең ... ... ... бұл әдіс жетілдірілген және оны тек ... ... алу үшін ғана ... ... ... оған ... ... Сондықтан топырақ микроорганизмдерінің биоәртүрлілігі мен
таралуын анықтауда маңызы зор.
Топырақ гетерогенді орта ... ... ал ... ... емес және көп ... ... келеді [24]. 3-суретте бақылау ретінде
алынған салыстырмалы таза топырақтағы микроорганизмдер санының ... ... - Таза ... ... микроорганизмдердің саны
Нәтижелер көрсеткендей, ... ... ... саны ... ... берді. Мысалы, гетеротрофтылардың
жалпы саны 30*104 кл/г, споратүзуші ... – 87*103 ... – 41*103 кл/г, ... саңырауқұлақтар – 19*103 кл/г
болды. Зерттеулер нәтижелері топырақта ... саны ... ... орны бойынша әр түрлі екенін ... Олар ... ... ... ... құрайды [35, 36].
Гетеротрофтылардың мұндай саны мен биоәртүрлілігі органикалық қосылыстардың
ыдырау процестерінің әртүрлі ... ... ... ойлауға
мүмкіндік береді. Ол өз кезегінде топырақтың ... ... ... ... әсер ... ... ... биомасса сапасын саңырауқұлақтарсыз анықтауға
болмайды. Бұрын зерттеушілер ... ... ... ... ... бактериялар атқарады десе, қазіргі кезде саңырауқұлақ
мицелилері мен ... ... ... ... ... ... түсетіні анықталынды. Біздің жұмысымызда Penicillium және Aspergillus
туысының саңырауқұлақтары жиі ... ... ... ... ... Споратүзуші бактериялар саны төмен болды, бұл
оның топырақта кең ... ... ... - Таза ... ... ... ... гетеротрофты микроорганизмдерге қатынасы
Көмірсутек тотықтыратын микроорганизмдер саны ластанбаған ... 15*103 кл/г ... ол ... ... ... 5%
құрайды (4- сурет)
Топырақ экожүйелерінің мұнаймен ластанудың ... ... ... ... ... жетіспеуі, органикалық заттар мөлшерінің ... көп ... ... көмірсутектер мөлшері жоғарылайды. Нәтижесінде
микроорганизмдер санының табиғатта таралу тепе-теңдігі бұзылады.
Мұнайдың көп ... ... ... ... ... (3-5 ... Топыраққа түскен мұнайдың ... ... ... ... бөгет болуына байланысты, ол өз кезегінде топырақтың
сіңіру және ылғалды ұстау қабілеттіліктерінің жоғалуына әкеледі.
Жүргізілген тәжірибелер көрсеткендей мұнай топырақ ... әсер ... бұл ... ... ... болуымен айқын байқалады (4-
сурет). ... ... ... мен споралы бактериялар
түрімен шектелді.
5 сурет - Мұнаймен ластанған топырақтағы микроорганизмдер саны
5-суретте ... ... ... саны 19,2*104
кл/г топырақта, споратүзуші бактериялар 4*104 кл/г топырақта ... ... ... жоғары болуы, мұнай көмірсутектерінің улы әсері
нәтижесінде олардың қолайсыз жағдайларда спора түзу ... ... ... [37]. ... ... көптеген бациллалар
мен актиномицеттер күшті деструктивті аппаратына ие. Олар спора ... ... ... ... ... ... және ... қосылыстары бар субстраттарда өсе бастайды [45, 27].
Топырақтың мұнаймен ластануы микроорганизмдер қауымдастығының ... ... ... микроорганизмдерге де әсерін тигізеді.
Зерттеу нәтижелері органикалық заттардың ұлғаюынан ... 37 % ... ... трансформациялануы кезінде негізгі рөлді мұнайдың органикалық
қосылыстарын өзінің өсуі мен ... үшін ... ... ... ... ... [29, 58]. Сондықтан мұнаймен ластанған
топырақ микрофлорасын зерттеуде көмірсутек тотықтыратын микроорганизмдерге
ерекше көңіл бөлінді. Зерттеу ... ... ... ... тотықтыратын микрооорганизмдердің дамуына жақсы ықпал ететіні
анықталынды. ... саны ... ... ... көмірсутек
тотықтыратын микрооорганизмдер санына бір дәрежеге жоғары, 3,9*104 ... ол ... ... 20 % ... ... ... - ... ластанған топырақ құрамындағы көмірсутек тотықтыратын
микроорганимдердің гетеротрофты микроорганизмдерге қатынасы
Көмірсутек ... ... ... ... ... ... белсенділігі мұнайдың тотығу процестерінің қарқындылығында анық
байқалады. Микрооорганизмдер құрамының өзгеруі экожүйе ... ... және олар ... ... ... ... ... етеді [29, 39].
Мұнаймен ластанған аймақтарда актиномицеттер мен мицелиалды
саңырауқұлақтардың анықталмауы микрооорганизмдердің мұнаймен ластануға
сезімталдығын ... ... ... ... ... ... топтары
жойылып, белсенділігі төмендеген, нәтижесінде микрооорганизмдер
биомассасы төмендеген.
Біздің жұмысымызда мұнай деструкторлары-микроорганизмдердің ... ... ... ... ... ... дақылдан 25 штамм
бөлініп алынды және олар шартты түрде белгіленді. ... ... ... және ... өнімдерінде өсуі ауксанографиялық әдіспен
анықталды. Олар ... және ... ... ... өсім ... ... – Дақылдардың мұнай және мұнай өнімдері қосылған орталарда өсуін
ауксанографиялық ... ... отын ... ... ... ... |+ + + |+ + + |+ + + |+ + + ... |+ + + |+ + + |+ + + |+ + + ... |+ + |+ + + |+ |+ + + ... |+ + + |+ + + |+ + |+ + + ... |+ + + |+ + + |+ |+ + + ... |+ + + |+ + + |+ + |+ + + ... |+ + + |+ + + |+ |+ + + ... |+ + + |+ + + |+ + |+ + + ... |+ + + |+ + + |+ + |+ + + ... |+ + + |+ + + |+ + + |+ + + ... ... ... ... орташа; “+++”-өсуі жоғары;
Шықан нәтижесіне қарай микроорганизмнің синтетикалық ортада Е8 өсуіне ... ... қоса ... ... өсуін қадағаладық ,олар мыналар
мұнай, ксилол, дизельді отын, керосин. Ең ... өсті ... олар ... және N2 ... ... ... ... олардың өсуін 3 бальді бағаладық және
барлығы көрсетіліп тұрғандай ... олар ... ... ... ... болсақ. Мысалы, ксилолда мына штаммдар N3, N7, 8H өте
нашар өседі. Ал, керосиннің өсуіне келетін болсақ, орта өзі ақшыл-көк ... ... өзі ... ... ... болды. Мысалы, пигменттер N3
жасылға, T8 көгілдірге, 7H ақшыл-қызылға және 8H тұйық көк пайда ... ... ... көмірсу мен энергия көзі ретінде мұнай және
мұнай өнімдерін ... ... ... аңықтау
мақсатында, бөлініп алынған штаммдардың морфологиялық- культуралдық және
физиологиялық- биохимиялық қасиеттері зерттелінді.
3.2 Көмірсутек тотықтыратын ... ... ... ... ... ... зерттеу оларды жіктеудің
басты бөлімі болып табылады. Морфологиялық қасиеттер микроорганизмдердің
систематикадағы орнын анықтауда маңызы зор. Бұл ... ... және ... туыс пен ... ... ... ... Кесте - Морфологиялық- культуралдық қасиеттері
|Куль-ту|Клетка ... ... ... ... ... ... |тық-тары |ын |ортада өсуі|өсуі |
| | | | ... ... | ... ... |теріс |+ |- ... ... |+++ |
| ... | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... |
| | | | | |ған | ... |таяқша |теріс |+ |+ ... |+++ |
| ... | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | ... ... ... |+ |- ... |++ |
| ... | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... |
| | | | | |ген, | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... бар | ... ... |оң |+ |- ... |+++ |
| ... | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... бар | ... |таяқша |оң |+ |+ ... таза |+++ |
| ... | | | | | ... ... ... |+ |+ ... |++ |
| ... | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... |
| | | | | |н, ... | |
| | | | | ... бар | ... ... ... |+ |- ... |+++ |
| ... | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... бар | ... |таяқша ... |+ |- ... таза |+++ |
| ... | | | | | ... ... ... |+ |+ ... |+++ |
| ... | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... бар | ... ... ... |+ |+ ... |+++ |
| ... | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... бар | ... ... клеткаларының пішіндері таяқша тәріздес болып
келді. Культуралардың клетка қабықшаларының боялуы кезінде барлығы ... ал N4 және N7 ... оң ... ... бір белгісі клеткалардың спора түзуін
анықтау ... ... ... ... ... түзді.
Сұйық ортада микроорганизмдердің өсуін байқадық. Бірақ, картопта өсуі
қасиеттері әртүрлі. Мысалы, N3 және N7 ... ... ... ... ... - ... ... дақылдардың көмірсулар корек орталарында қышқыл,
сілті және газ түзу ... ... |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ,- |Қ |Қ,- |Қ | ... |Қ |- |Қ |- |Қ |- ... |- |Қ | ... |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ |- |- |- |Қ | ... |Қ |Қ |Қ |- |-
|- |- |Қ |Қ |Қ | ... |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ, - |Қ |Қ |- |Қ | ... ... |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ |Қ |- |Қ | ... |Қ |Қ |- |- |Қ |Қ |- |Қ |- |- ... |- |- |- |- |- |- |- |- |- |- | ... |- |- |- |- |Қ |- |Қ ... |- | ... |Қ |Қ |- |- |Қ |- |- |Қ |- |- | ... |- |- |- |- |- |- ... |- |- | ... ... ... “-“-өзгеріссіз қалуы;
Микроорганизмдердің көмірсулар көздерінде өсу көрсеткіштері ... Бұл ... ... және ... ... байланысты болуы
мүмкін. Өйткені, глюкоза, ксилоза, маннит секілді қарапайым көмірсулардың
ыдырауын микроорганизмдердің ферменттік ... оңай ... ... ... 10 ... ... анық ... Ал, дульцит күрделі
көмірсулардың ыдырауынан түзілітіндіктен, олардың ыдырауына ұзақ уақыт
қажет етілуі ... ... ... ... тағы ... ... жүйесінің бейімделуі де қажет.
Алынған нәтижелер, бөлініп алынған көмірсутек ... ... ... ... мүмкіндік берді. Оларды Берги
анықтамасы бойынша анықтауда ... ... ... Ол
микроорганизмдердің таралу аймақтарына байланысты ... бір ... ... ... ... ... болды. Бұл бактерия топтарын
жіктеу үшін ... ... ғана тән ... ... ... анықтау
алдағы жұмыста жүгізілетін болды.
7 Кесте - ... ... ... |
N2 |N3 |
N4 |
N7 |
7H |
8H |
T1 |
T8 |
7Z | |Крахмал гидролизі | + |+ |- |- |+ |- |- |- |- |+ | ... |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ | ... ... |++ |++ ... |+++ |+++ |++ |++ |++ |+++ | |H2S түзілуі |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ ... | ... ... |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ |+ | ... ... ... % ... % NaCI |
+++
+++ |
+++
+ |
++
++ |
+++
++ |
+++
+ |
++
+++ |
++
+++ |
+++
++ |
+++
+++ |
++
++ | ... ... |- |- |- |- |+ |- |- |- |- |- | ... ... |
-
+++ |
++
+ |
+
+++ |
+++
+ |
+
+ |
++
+++ |
++
++ |
++
+++ ... | ... ... өсуі ... вазелінсіз |
+
- |
-
- |
-
- |
-
- |
+
+ |
+
+ |
-
- |
+
+ |
+
- |
+
+ | |
Ескертпе: “+++’’- белгі бойынша өте ... ... ... ... ... белгі өте төмен көрсеткіштердіберген; “-“-белгі байқалмаған;
Қарастырған қасиеттер бойынша штамдар әртүрлі көрсеткіштерге ие болды.
Мәселен, ... ... мен ... ... барлық
микроорганизмдерде байқалған. Зерттелінген культуралар 2,5%NaCl-да 6,5%NaCl-
дың ерітінділерінде жақсы ... ... ... 5°С және ... ... N1 және N2 культуралары өспеген. Лецитаназды
активтілігінде тек қана N7 ... ... ... ... ... күкірттің түзілуінде культуралардың штаммдары барлығында жақсы ... ... ... ... 6 ... ... ... ал
қалғандары факультативті аэробты микроорганизмдер болып шықты. Олар жоғарғы
кестенің нәтижесінде көрсетілген.
ҚОРЫТЫНДЫ
Адам әсері ... ... ... экожүйе өздігінен тазаруға
бағытталған, яғни табиғат өзіне қажетті емес ... ... ... Органикалық заттарды утилизациялауда топырақ қатысады, ... ... ... ... ... әртүрлі өсімдіктер мен жануарлар
әлемімен беріледі. Бір грамм бақша ... ... ... бар- сапрофиттер, актиномицеттер, ... ... ... бактериялары мен клетчатканы
ыдырататын бактериялар, ... ... ... Барлық микроорганизмдер топырақ микрофлорасын
құрайды, олар метаболизмге жауап береді, нәтижесінде өлі органиканы өңдеп,
өнімді гумусқа айналдырады. Адам ... ... ... ... техногенді
әсер етеді, әсіресе топырақты, суды өндіріс қалдығымен және тіршілік
барысындағы ... ... ... ... ... ... ... Топырақ пен судың ластануы нәтижесінде органикалық
заттармен табиғи биота ... ... ... ... жеке және жалпы метоболизм бағыты өзгереді, табиғи өздігінен тазару
процесстері бұзылады. Топырақ ... ... ... жерлерде
ластаушы субстраттарда 100 грамм субстратқа бірнеше мың ғана КОЕ тіркеледі,
ал басқалардың мөлшері қатты ... ... түзу ... ... пен суда ... қалдықтар жинақталады. Экологиялық баланстың
техногенді және антропогенді бұзылуы олардың пайда болу ... ... ... ... адамның өмір сүру ... ... ... ... мынандай көрсеткіштер көрсетті:
1. Маңғыстау обласының Жетыбай кен ... ... ... ... ... ... Ластанған және ластанбаған топырақтың микроорганизмдердің саны
және түрлері ... ... ... ... ... ... саны ек ессе артық ластанбаған
топыраққа қарағанда. Оның ... ...... ... және тамақтану көзі ... ... ... ... мұнай ыдрататын
микроорганизмдер алынды;
4. Олардың ... ең ... N1 және 7Z ... ... ... ал N4 Bacillus subtilis ... анықталды;
5. Перспективте осы штаммдардан препараттар шығарып, оларды мұнай
ластанған топырақты тазалап қолдануға болады.
3. ... МЕН ... ... ... ... ... ... тән. Оларға микромицеттердің, ашытқылардың және
бактериялардың ... ... ... ... және ... ... касиеттері бактерияларда жиі кездеседі. Олардың ... ... ... кең, жоғары өсу жылдамдығына ие, сондықтан да
олардың ... ... ... ... ортаны таралауда
практикалық маңызды болып табылады.
Біздің ... ... ... ... ... бөліп
алуға жинақтық дақылдау әдісі пайданылады.
Жинақтық культураларда П-6 және П-16 ... ... ... ... систематикалық ортада дақылдандырудың бірінші тәулігінің өзінде өте
жақсы өсіммен ерекшеленді.
Бөлініп алынған штамдарың ... ... ... ... ... (1 ... ... Әр түрлі мұнай өнімдері қосылған орталарда культуралардың өсуі
Мунай
Диз.топл
Керосин
Бензин
Мазут
П-6
++
+++
++
+++
+
П-16
++
+++
+++
++
++
Ескертпе: + - ... ... ++ - ... ... - өте ... өсім.
Осылайша, зерттеу жұмыстары нәтежесінде көміртек пен энергияның жалғыз
көзі ретінде мұнай және ... ... ... ... ... ... бөлініп алынды.
Культуралардың систематикалық орнын анықтау ... ... - ... және ... ... ... ... культуралар дөңгелек, шеттері ... ... ... бар, ... ... ... ... түзеді. Колониялар
диаметрлері 1,0-1,9 мм, колония түстері – ақшыл сары, суда жақсы сұйылады.
Мұнайлы ... ... ... ... усақ, 0,5-1,5 мм
диаметрлі колониялар түзеді.
Клеткалар таяқша пішінді, грам теріс және ... ... ... ... ... ... кейде шайқағанда спиралды көтерілетін
әлсіз тұнба тізеді. Спора түзбейді. Кинг А және Б орталарында ... (2 ... ... ... ... және қасиеттері
П-6
П-16
Пішіні мен мөлшері
Таяқша, 4,9*1,9
Таяқша, 4,7*1,6
Қозғалғыштығы
+
+
Капсула түзуі
+
+
Спор түзуі
-
-
Граммен боялуы
-
-
Колонияға сипаттама ... ... ... ... көрнісі тегіс жылтыр колониялар түзеді
шеттері тегіс, дөнгелек колониялар түзеді
Картопта өсуі
Жайылып өскен
Жайылып өскен
Сұйық ... өсуі ... ... ... ... ... ... тұнба
түзеді
Бірқалыпты лайланған ортаі, шайқағанда спиральданып көтерілетін тұнба
түзеді
Ескертпе: + - белгілі қасиеттің орындалуы
-- - белгілі қасиеттің орындалмауы
Физиологиялық-биохимиялық белгілері
Бөлініп ... ... ... ... ... ... Культуралар лецитиназа түзеді және каталазды активтілікке
ие. Бірақ глюкозаны анаэробты ыдыратпайды және ... ... ... ... алмайды. П-6 культурасының П-16 культурасынан
айырмашылығы, денитрификациялауға қабілетті, сүтке ... ... ... Молекуланы азотты фиксацияла алмайды (3 кесте).
3 Кесте. ... ... ... ... ... ... ... активтілігі
+
+
Нитратты тотықсыздандыруы
-
-
Азотсыз Эшби ортасында өсуі
-
-
Дентрификация
+
-
Сүтке әсері
Лактозаны ыдыратады
Лактозаны ыдыратпайды
Оттегі қатынасы
Аэробы
Аэробы
Каталазды активтілігі
+
+
Хью және Лейвсон ортасында ... ... ... ... ... ... NaCl
+++
++
+++
++
29oС
5oС
37oС
42oС өсуі
+++
+++
+++
+++
+++
+++
+++
+++
Ескертпе: -- белгілі қасиеттің орындалмалуы
+ - ... ... ... - ... ... ... - қасиет анық көрінген
Екі культурада ... ... ... (4 ... ... ... ... дейінгі температураларда өседі,
оптималды өсу температурасы 28-300С-қа ... ... ... ... ... ... көздерін пайдалануы
Көмірсулар
П-6 штамм
П-16 штамм
Көмірсулар
П-6 штамм
П-16 штамм
Мальтоза
-
-
Аланин
-
С
Маннит
-
-
(+) сорбит
-
Қ
Арабиноза
-
-
Инозит
-
Қ
Дульцит
-
-
(+) рамноза
-
Қ
Лактоза
-
-
Аспарагин
-
С
Глюкоза
Қ
Қ
Сахароза
Қ
Қ
Ескертпе: Қ - қышқылдын түзілуі; С – сілтінің түзілуі; Г – ... - ... ... ... ... ... туысына спора түзбейтін,
микроскопиялық препараттарда жеке және ... ... грам ... ... ... ... үзіндығы 1,0-5,0 мкм аралығында және
ені бойынша 0,5-1,5 мкм аралығында ауытқиды. Анықтаушы бойынша ... ... ... ... ... ... бір
немесе бірнеше таяқшалары арқылы қозғалады. Бұл өзіміздің ... сай ... Одан ары ... ... физиологиялық-
биохимиялық қасиеттерін анықтадық.
Мұнай тотықтырғыш бактериялардың бөлініп ... ... ... қатар белгілердің Берги анықтауышына сай ... ... ... ... ... кең спектрлі мұнай және мұнай өнімдері бар
синтетикалық орталарда өсуі болып ... ... ... ... алынған көп тіршілік және әдебиеттегі ... ... ... ... белгілерге қалыптастыруға қиындық келтіреді.
Осылайша морфологиялық және ... ... ... ... ... ... мұнай деструкторлар-бактериялар
Pseudomanas туысына жатқызылады.
Алынған натижелер ... ... ... тотықтыратын
бактериялардың көпшілігі Pseudomonas sp. туындысының бактерияларына тән
екені әдебиеттердегі мәліметтерде ... Олар ... ... факторларына төзімді және жоғары ферментативті белсенділікке ие.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасында жыл сайын мұнай кен ... және ... ... ... мен улы ... ... ... ортаға
түсіп ластайды, бұл экологиялық және микробиологиялық өзекті мәселе. ... ... ... және ... әдістер қолданылады.
Механикалық және химиялық әдістермен тазалау толық және ... ... ... ... ... ... жоғары бағалануда.
Микроорганизмдер негізінде жасалынатын биопрепараттар ... ... Сол ... ... ... қоршаған ортадан бөліп алып және препарат ... ... ... ... ... алғы ... ... тотықтыратын белсенді микроорганизмдерді бөліп, олардың
деструктивті белсенділігін анықтау болып табылады. ... ... ... ... келесі нәтижелері жасауға болады:
Жұмыс барысында Жетібай кен орынын мұнай және ... ... ... көмірсутек тотықтыратын микроорганизмдердің 2 штаммы
бөлініп алынды. Олардың морфологиялық-дақылдық және ... ... ... ... ... ... және ... көмірсу көздерін өсу белсенділіктері зерттелінді.
Алынған нәтижелерге байланысты бөлініп ... ... ... ... 2 штамның морфологиялық-культуралдық,
физиологиялық-биохимиялық қасиеттерің зерттеп, алынған мұнай диструкторлар
бактериялары ... sp. ... ... және пайдалану масштабтарына қарай қоршаған ортаның ең ... ... ... және ... өнімдері жатады. Олар өзінің табиғи
экожүйелерге тигізетін әсері бойынша қауіптілердің қатарына жатады.
Мұнаймен ластануды микробтық ...... су және ... ... ... тигізетін маңызды процестердің бірі.
Микроб клеткасының ерекше ... ... оны ... ... ... ... соның арқасында
микроорганизмдер энергетикалық және конструктивті метаболизм ... ... ... көзі ретінде ... ... осы ... мұнаймен ластанған обьектілерді
микробиологиялық жолмен тазалаудың негізін құрайды. Күрделі ... және ... ... ... ... ... жүзеге
асырудағы басты роль хемоорганотрофты микроорганизмдердің үлесінде. Қазіргі
кезде мұндай деструктор микрорганизмдерді іздестіру, егер ... ... ... микрофлораны пайдаланса мақсатты түрде жүргізілуі
мүмкін. Осындай бейімделу үшін жағдайлар мұнаймен ластанған топырақтарда,
активті лайларда, ... ... және әр ... ... ... ... тууы ... әдебиеттер тізімі
1. lshanova N.,Bigaliev A.Ecological assessment of the impact of oil
pollution on the soil of Tengis deposit of Attiraus province // ... problems of Caspian Sea and ... ... in ... -Baku: ... 1998. ... ... А.В. Влияние нефтяного загрязнения на ... ... ... ... ... дис. ... -Свердловск, 1991. -24с.
3. Солнцева Н.П. изменение морфологии дерново-подзолистых почв ... ... // ... –1982, –6. ... ... Н.М. ... загрязнение и биологическая активность почвы
// Добыча полезных ископаемых и геохимия природных ... – М. ... ... Lippok W. Modelversuche uber der von Heizol El im porosen Medium ... Deutsche ... ... 10, 1966. -5. Р.145-157.
6. Bartz R. Ol-und Benzin versuckezugsversuche in der oberrheinebene ... und ... 110, -1969. -2. ... Одум Ю. ... ... Мир, 1975, -168 c.
8. Ищанова Н.Е., Бигалиев А.Б., Ерубаева Г.К. Цитогенетические эффекты
нефти, нефтепродуктов в клетках костного мозга ... ... ... L) из ... ... Атырауской обл. // Вестник КазГУ.
Серия биологическая, -2000. 6.
9. Фаизов Н.Ш., Асанбаев И.К. ... и ... ... почв // ... МН АН РК. ... ... –1996. 3. ... Киреева Н.А., Саифулина З.Н. Некоторые пути ускорение биодекструкции
нефти в почве // Микробиологические методы защиты окружающей ... ... 1988, ... ... ... ... 1988. ... Куличевская И.С., Гузев В.С., Паников Н.С. популяционная динамика
углеводородокисляющих дрожжей интродуцированных в нефтезагрязненную почву
// Микробиология. -1995. –64, 5. ... ... Г.В., ... Е.Д. ... почв в ... ... ... значение почв). –М. Наука, 1990. –261с.
13. Халимов Э.М., ... С.В, ... В.С., ... и
микробиологические аспекты повреждающего действия нефти на свойства почвы
// Вест. Моск. Ун-та. Серия 17. ... –1996. –2. ... Одум Ю. ... ... –М., Мир, 1975. -168 ... ... Д.Г., Гузев В.С., Селецкий Г.И., ... ... ... ... ... ... почв нефтью //
Почвоведение. –1989. -1. С.72-78.
16. Журавлев А.Е., ... А.С., ... Н.М., ... ... почв ... ... газа // ... Моск.
Ун-та. Серия 17. Почвоведение. – 1999.2. С. 27-32.
17. Звягинцев Д.Г., Голимбет В.Е. Биомасса микроорганизмов в почве и ... // ... ... ... 1983, -12. ... Исмаилов Н.М. Нефтяное загрязнение и биологическая активность ... ... ... ... и ... природных экосистем. - М.: Наука,
1992. - С. ... ... Е.И., ... И.А., ... И.С., ... Н.А.,
Беляев С.С. Эколого-физиологические особенности аэробных эубактерий из
нефтяных ... ... // ... - 1988. - 67, 2. С.
208-214.
20. Солнцева Н.П., ... Е.М. ... ... ... ... на ... Прикамья // Миграция загрязняющих веществ в почвах и сопредельных
средах. ... ... ... 1989. - С. ... ... Т.В. ... и методы интенсификации биологического
разрушения ... в ... ... (Обзоры/Прикладная биохимия и
микробиология. 1996. Т. 32. №6. С.579-585
22. Гузев В.С., Левин С.В., Селецкий Г.И., ... Е.Н., ... ... Н.М., ... А.А., Звягинцев Д.Г. Роль ... в ... ... почв // ... ... ... - М.: Наука, 1989. - С. 129-150.
23. ... Ф.Х., ... ЕИ., ... Н.А., ... Г.Г. ... загрязнения на некотрые компоненты агросистемы // Агрохимия. 1988
№ 2. С. 56-61.
24. Усачева Г.М., ... ... А.А., ... В.И., ... ... эффективности некоторых приемов воздействия на разложение нефти
в почве // Усп. ... ... ... 1982. Вып. 6. С. ... Платпира В.П. Микрофлора и трансформация нефтяных углеводородов в
морской среде. – ... ... 1985. – 162 ... О.Г. ... ... и ... ... – Киев: Наукова думка,
1973. – 201 ... ... Е.В., ... Т.М. Микроорганизмы – деструкторы нефти
в водных бассейнах. – Киев: Наукова Думка, 1981. – 64 с.
27. ... Е.К., ... З.А. ... ... и способы их
утилизации. – Алматы: ²àçຠóíèâåðñèòåòi, 2003.- 160ñ.
28. Строганов Н.С. ... ... ... ... // ... ... ... веществ на гидробионтов и экосистемы
водоемов. – Ленинград, 1979. - С. 9-17.
29. ... С.Б., Югай В.М., ... С.Р. ... ... ... ... на Каспийском море // Нефть и газ. – 2004. -
№ 4. – С. 134-140.
30. ... Е.Т. ... ... ... среды нефтегазовой
отраслью Республики Казахстан // Нефть и газ. – 2005. - № 2. – ... ... Ю.А. Опыт ... и ... ... биофильтров
для очистки сточных вод. – Киев: Знание, 1984. - 16с.
32. Очистка сточных вод от ... ... ... ... ... // ... промышленность: Экспресс-информация.– 1987. -
Вып.3. – С. ... ... Г.А., ... Т.В., ... В.И., ... ... Т.А., Садовничий В.А. ... ... ... ... ... нефти в водной среде с использованием бактерий-
деструкторов // Вiсник Одеського нацiонального ун-та. Сер. ... ... – Т. 8. – С. ... Kroos H. Biologische Adwassereiniung mit ... // ... – 1982. - Vol. 3. - P. ... ... БАВ ... ... микроорганизмов. Егоров
Н.С., Ландау Н.С., Борман Е.Н. и др. // ... ... ... – 1984. - Т. 20, вып. 5. - С. ... ... А.К., ... Г.К., ... Р. М., Жубанова А.А.,
Мансуров З.А. Получение ... ... ... сорбентов на основе ... ... ... ... ... ... тяжелых металлов из водных растворов // Вестник
КазГУ. Сер. экологическая. – 1999. - № 5. - С.66 – ... Klein J., Wagner F. ... cell // Dechema Monogr. – 1978. ... 82. - P. ... ... Г.Н. Адгезионная иммобилизация микроорганизмов в очистке
воды // ... и ... ... - 1989. - Т. 11, № 2. - С. ... ... А.П., ... Е.И., ... А.Б. ... ... рода
Saccharomyces cerevisiae на ... ... ... – 1986. - № 3. – С. 66-69.
40. Миронов О.Г. ... ... ... с ...... ... 1985. – 128 ... Миронов О.Г., Кирюхина Л.Н., Кучеренюк М.И., ... ... в ... ... ... ... - ... Наукова думка,
1975. – 143 с.
42. Процессы самоочищения морской воды от ... ... ... ред. А.И. ... ... ГОИН. – Ленинград, 1978. - Вып. 128. - 102
с.
43. Юнкявичюс Н.Н., Янкявичюс Н.К. ... ... ... ... от ... // В кн.: ... ... планктонных организмов в северной части залива. – Вильнюс: ... 1977. – С. 128 - ... ... Н.Д. ... ... ... ... на
некоторые гидробионты Черного моря // Рыб. хоз-во. – 1973. - № 2. - С. ... ... ... с нефтяным загрязнением вод Мирового океана / ... М.П. ... – М.: МГУ, 1984. – 151 ... ... С.А. Объем нефтяного загрязнения Мирового океана //
Океанология. – 1979. – Т. 19, № 5, - С. ... ... Н.А., ... А.В., ... Т.В. ... ... и сырой нефти морскими бактериями // Океанология. - 1973. - ... № 5. - С. ... ... ... ластанған топырақтарды микробиологиялық ... ... ... ... процессі мұнай тотықтырушы
микроорганизмдердің қатысуымен жүзеге асады.
РЕЗЮМЕ
В работе рассматриваются микробиологические методы очистки от ... ... ... ... в ... ... ... нефтеокисляющие микроорганизмы.
SUMMARY
In work considered microbiological methods of clearing of oil of ... ... The basic ... microbiological clearing are
oil oxidizing microorganisms.
-----------------------

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Макро-, микро-және ультрамикроэлементтер6 бет
Микроорганизмдер әсерінен фосфор, күкірт және темір қосылыстарының өзгеруі10 бет
Химиялық элементтерді Д.И. Менделеев жасаған периодтық жүйесі 4 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері5 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2.санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері21 бет
1.Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. Оларға қойылатын талаптар.2.Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері7 бет
«Cүт сарысуы негізіндегі фитосироптың микробиологиялық көрсеткіштерін зерттеу»45 бет
Алаяқтық жолмен ұрлаудың саралау белгілері55 бет
Аралас шөп тұқымын сақтауда жүретін физиологиялық, биологиялық және микробиологиялық үрдістер17 бет
Аспергиллотоксикозға микробиологиялық бақылау жүргізу6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь