Мәміле ұғымы

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
а) Мәмілелер түрлері
б) Мәмілелердің жарамды болуының талаптары
в) Жарамсыз мәмілелер
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер
Мәміле ұғымы азаматтар мен заңды тұлғалардың азаматтық құқықтар мен міндеттерді анықтауға, өзгертуге немесе тоқтатуға бағытталған әрекеттері. Мәміле-адамдардың ықтиярлы актісі, яғни әрекеті. Әрекеттер мен оқиғаларды ажырата білу қажет, ол оқиғаларға адамдардың ықтиярына бағыттайтын құбылыстарды (дауыл, су тасқыны, өрт, сондай-ақ соғыс қимылдары, еруілдер) айтуға болады. Мәміленің ырықты сипаты оның тиісті құқықтары мен міндеттер жасауға , оларды өзгерту мен тоқтатуға бағытталуымен айқындалады. Мәміле – заңды әрекет, ол құқыққа қарсы (заңсыз), азаматтық құқықтар мен міндеттерді ту,ызатын әрекеттерден-деликтерден (азаматтардың өмірі мен денсаулығына, сондай-ақ басқа адамның мүлкінезиян келтіру ) сонысы арқылы ерекшеленеді. Мәміле арнайы азаматтық құқық қатынастарының пайда болуына, өзгертілуіне немесе тоқтатылуына бағытталуы мүмкін, алайда басқа құқық салалары реттейтін өзге де ықтияры актілерден осы белгілері арқылы ажырату қажет. Мәміле арнайы азаматтық құқық қатынастарының пайда болуына, өзгертілуіне немесе тоқтатылуына бағытталуы мүмкін, алайда басқа құқық салалары реттейтін өзге де ықтияры актілерден осы белгілері арқылы ажырату қажет. Мәміле азаматтық қатынастарды туғызады, өйткені мәміле жасау нәтижесінде туындайтын құқықтық салдар нақ азаматтық заңмен айқындалады.
1. Баянов Е. Қазақстан Республикасы мемлекеті мен құқығының негіздері. Алматы-2003
2. Құқық негіздері пәні бойынша барлық мамандықтарға арналған студенттік оқу-әдістемелік кешені. Құрастырушылар: Үкібеков Н.А., Абуханов Ш.А.. Алматы:ҚазҰТУ-2004
3. Ашитов З.Б., Ашитов Б.З. ҚР-ның құқықтық негіздері. Алматы-2003.
        
        Жоспар
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
а) Мәмілелер түрлері
б) Мәмілелердің жарамды болуының талаптары
в) Жарамсыз мәмілелер
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Мәміле ұғымы ... мен ... ... азаматтық құқықтар мен
міндеттерді анықтауға, өзгертуге немесе тоқтатуға бағытталған әрекеттері.
Мәміле-адамдардың ықтиярлы актісі, яғни әрекеті. ... мен ... білу ... ол ... ... ... ... (дауыл, су тасқыны, өрт, сондай-ақ соғыс қимылдары, еруілдер)
айтуға болады. ... ... ... оның тиісті құқықтары мен міндеттер
жасауға , оларды өзгерту мен тоқтатуға бағытталуымен айқындалады. Мәміле –
заңды әрекет, ол ... ... ... ... ... мен міндеттерді
ту,ызатын әрекеттерден-деликтерден (азаматтардың өмірі мен ... ... ... ... ... ) ... арқылы ерекшеленеді.
Мәміле арнайы азаматтық құқық қатынастарының пайда ... ... ... бағытталуы мүмкін, алайда басқа құқық салалары
реттейтін өзге де ... ... осы ... ... ... ... арнайы азаматтық құқық қатынастарының пайда болуына, өзгертілуіне
немесе ... ... ... ... ... ... ... өзге де ықтияры актілерден осы белгілері арқылы ажырату ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде
туындайтын құқықтық салдар нақ азаматтық заңмен айқындалады.
1) Мәмілелер ұғымы және олардың түрлері
1.Мәміле ұғымы. ... ... ... ... ... азаматтар
мен заңды тұлғалардың азаматтық құқықтар мен ... ... ... ... ... әрекеттері деп ... ... 4 ... ... Мәміле-адамдардың ықтиярлы актісі, яғни әрекеті. Әрекеттер мен
оқиғаларды ажырата білу қажет, ол ... ... ... ... (дауыл, су тасқыны, өрт,
сондай-ақ соғыс қимылдары, еруілдер) айтуға болады. Мәміленің
ырықты ... оның ... ... мен міндеттер жасауға ,
оларды өзгерту мен ... ... ... ... - ... нысаналы бағыты жоқ оңан
меншікті болу тәртібі жөніндегі ережелерді ... ... ... ... ...... ... ол құқыққа қарсы ... ... мен ... ту,ызатын әрекеттерден-деликтерден
(азаматтардың өмірі мен денсаулығына, сондай-ақ басқа адамның
мүлкінезиян келтіру ) сонысы ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына,
өзгертілуіне немесе тоқтатылуына бағытталуы мүмкін, алайда басқа
құқық салалары ... өзге де ... ... осы
белгілері арқылы ажырату қажет. Мәселен, еңбек заңдарын
қызметкерлердің еңбектегі ... мен ... ... ... ... арыз ... мен әкімшіліктің оларды
жұмысқа қабылдау туралы бұйрығы шығарылған кезден бастап пайда
болатыны көзделген. Мәмілелерді ... ... ... қажет, ал ондай актілер де ... ... ... туындауына негіз болмайды (Азаматтық кодекстің 7-
бабы), ... ... ... ... ... ... қолданылмайды.
5) Мәміле азаматтық қатынастарды туғызады, өйткені мәміле жасау
нәтижесінде туындайтын құқықтық салдар нақ ... ... ... қарастыра келгенде, оның мәні тараптардың еркі мен
ерік ... ... атап өту ... Ерік дегеніміз – адамның мәміле
жасауға деген тілегі, ниеті, яғни оның психикалық жай-күйі. Мұндай ... ішкі ерік деп ... ... адам ерік ... оның ... деген ниеті белгісіз болып қала береді. Ерікті білдіру (көрсету)
ерік білдіру деп аталады. Ерік: «мен нені ... ... ал ерік ... үшін мен не ... ... ... ... қайтарады (ауырып қалуыма
немесе қартаюыма байланысты өзімді-өзім қамтамасыз еткім келкді, сондықтан
да өмірімді сақтандыру жөнінде мәміле жасаймын).
Ерік ... ... ым ... ... ... ... үндемеу
(әрекетсіздік) арқылы білдіруі мүмкін. Мәмілені ауызша жасау оны өзара ерік
білдіруге қатысушылардың тікелей қабылдауын ... ... ... ... ... жасалған деп танылады.
Егер мәмілеге қатысушылар ерік білдірілген құжат жасаса, ерік жазбаша
білдірілген болады. Азаматтық кодекстің 152-бабында, егер ... ... ... ... ... хат ... ... телетайпограммалар, факстер немесе субъектілерді және
олардың білдірген еркінің мазмұнын ... өзге де ... ... ... ... ... ... деген ереже белгіленген.
Конклюденттік әрекеттер (латынша coпсludere - қортынды жасау) ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерге 151-баптың 2-тармақ арналған: ... ... еркі ... жағдайда да мәміле жасалған болып саналады. Мысалы,
автоматтар арқылы зат сатып алу, валюта ... ... ... ... ... ... табылады.
Үндемеу заңдарда немесе тараптардың келісімінде көзделген жағдайларда
мәміле жасауға ерік ... деп ... ... ... ... ... ... пен дәлелді де бөліп көрсету қажет. Мәмілеге
қатысушылардың еркі бағытталған құқықтық ... ... ... деп
түсінеді. Дәлел- адамды мәміле жасауға ынталандыратын себеп. Дәлелдің
қателігі мәміленің жарамдылығына ... ете ... ... азамат пәтер
алуға үміттеніп, жиһаз сатып алады, ал оған ... ... бас ... ... ... ... алуға) ықпал ете алмайды. Жиһазға ... ... ... ... ... сол) ... алушыға ауысады.
Дәлелді есепке алу азаматтық ... ... ... еді. ... ... өз келісімімен дәлелге құқықтық, мән де бере алады. Мұндай
жағдайда тараптар ... ... ... талабына айналады, ал
мәміленің өзі сол талаппен жасалған болады.
4.Мәміленің түрлері. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... реттейді және оларды топтау әртүрлі
белгілер ... ... ... ... қатарына: мәмілеге
қатысатын тараптар санын, ол ... деп ... ... сәтін,
қайтарылымдылығын және басқаларды жатқызу керек.
Азаматтық кодекстің 148-бабында бір жақты және екі немесе көп ... ... ... ... Жасалуы үшін заңддарға немесе
тараптардың ... ... бір ... ерік ... ... және
жеткілікті болатын мәміле бір жақты мәміле деп саналады. Оларға мүлікке
меншік құқығынан бас ... ... ... 250-бабы), сенімхат
беруді (167-бап), тараптардың келісімінде бас тартуға жол берілген жағдайда
тараптардың келісімінде бас ... жол ... ... тараптардың
шартты толық немесе ішінара орындаудан бір ... бас ... ... ... ... ... ... түрінде сауда-саттық жариялауды, чек
беруді және басқаларын жатқызған жөн.
Азаматтық кодекстің ... бір ... ... ... жасаған
адамға міндет жүктейтіні туралы ережелер ... Ол ... ... ... не сол ... келісімінде белгіленген жағдайларға ғана
міндет жүктеуі мүмкін. ... ... ... конкурс туралы
жарияланымнан ұйымдастытушының белгілі бір міндеті туындайды. Бұл ... ... ... ашық ... бұл ... үн ... кез-келген адамға
қатысты болады, ал жабық болса , шақырылғандар арасындағы кез-келген адамға
қатысты болады. Мұндай бірі ... ... ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен ғана бас тартылуы
мүмкін). Бір жақты мәмілелерге тиісінше міндеттемелер мен шарттар ... ... ... ... бұл заңдарға, мәміленің табиғаты мен
мәніне қайшы келмейді (азаматтық кодекстің 149-бабының 2-тармағы).
5. Жасалуы үшін екі ... одан да көп ... ... ... ... ... екі ... көп жақты мәмілелер болып ... ... шарт деп ... ... ... ... ... Екі жақты мәміледе екі тарап ерік береді, олардың әрқайсысынан
бір және бәрнеше субъект өкіл ... ... Екі ... ... ... оған ... ... шатыстырмаған жөн.
Мәселен,сатып алу-сату мәселесін жасауға бірнеше сатып ... ... ... бір ... бірнеше сатушы мен сатып алушы қатысқанына
қарамастан, ол екі жақты ... ... ... (көп адам ... мәміле).
Көп жақты мәміледе оның әрбір қатысушысы дерьес ... ... жеке ерік ... Бідлескен қызмет туралы шарт көп жақты
мәмілеге мысал болады. Бірлескен қызмет туралы шарт көп ... ... ... ... ... ... шарт (жай серіктестік шарты) бойынша
тараптар жалпы шаруашылық мақсатқа жету үшін ... ... ... ( Азаматтық кодекстың 288-бабы). Бәсекелескен ... ... ... ... ... ... жағдайда консорциум құрылады.
Консорциумға қатысушылар арасындағы ... ... ... жасалады
(Азаматтық кодекстың 233-бабы). Мысалға Каспий теңізінің ... ... ... ... ... ... Республикасы,
«Қазақстан каспийшельф» мемлекеттік компаниясы, «аджин С.и А.» «Бритиш ... энд ... ... ... Би Пи ... Оперейтинг
Камнаи Лимитед» пен «Ден Норске Статс Ольесельскан а.с.» (бірлесіп жұмыс
істейді), «Мобил Ойл Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... арасындағы халықаралық консрциум құру
туралы келісімді келтіруге болады.
6. ... әрі ... ... және ... ... бөлінуін қарастырамыз
(Азаматтық кодекстың 384-бабы). Тараптар өз міндеттерін орындағаны үшін ақы
немесе өтеуіне өзге де нәрсе алуға тиіс ... шарт ... шарт ... ... ... ... құқық үшін жалпы ереже екенін атап өту
қажет. Бір тарап екінші тарапқа одан ақы немесе ... өзге де ... ... ... ... шарт деп танылады. Ақысыз шарттың ... ... ... шартын алуға болады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... Федерациясының Азаматтық кодексінде (423-баптың 3-тармағы)
және ... ... ... ... ... ... ... заңдардан, шарттың мазиұнынан ... ... ... шартта ақы төлеу көзделетін болып тқжырымдалған азаматтық-
құқықтық шарттың ақылық ... ... ... Бұл презумпцияның
практикалық маңызы зор болады, өйткені азаматтық-құқықтық ... ... ... ... ... ... табылады (сатып алу-сату, жалдау,
мердігерлік тасымалдау, ... ... мен ... да ... ... ... ... шартқа тауар алған, жұмыс орындалған, қызмет
көрсетілген тараптың оларға ақы ... ... ... ... ... жағдайлардың өзінде де олардың арасында дау туған жағдайда сот
алынған тауар, орындалған ... ... ... үшін ақы ... тиіс
екенін негізге керек. Төленетін ... ... ... ... ол
салыстырмалы жағдайларда әдетте сондай иауарлар, жұмысьар немесе қызтеттер
үшін ... баға ... ... ... ... ... (res-зат) және консенсуалдық (латынша-consensus-келісім)
мәмілелерді ажырата білу керек. Мәмілелерді жоғарыда аталған екі ... ... ... тиісті мәміле жасалжы деп саналатын уақыт
болып табылады. Консесуалдық мәміленің пайда ... үшін ... ... сатып алу-сату шартын атауға болады. Бұл мәмілеленің ... ... ... ... алынатын мүлікті беруі және сатып алушының ақша
төленуі ... ... ... шарт ... бұл ... ... ... жасайды.
Консенсуалдық мәмілелерден айырмашылығы, нақты мәмілелер ... ... ... жағдайда ғана жасалады. Нақты мәселерге
жүк тасымалдау ... ... ... Бұл мәміле жасалады деп есептеу үшін
жүк жөнелтушінің ... ... ... ... ... ... (латынша саusa – себеп )
және абстрактілі мәліметтер. Жоғарыда ... екі ... ... ... ... оның ... үшін ... маңызы болып
табылады.Қаузалдық мәміленің тағдыры ол жасалғандығы негіздемеге ... ... ... ... ... ... бір жақты
мәмәілені заңды күшінен айырады. Мысалы, ... ... ... ... ... ақы ... ... сатушы тауарды жеткізіп бермеді делік. Сатушының сатып
алушыдан алған ақшаға құқығы жойылады.
Егер мәміленің өзінде оны ... ... шын еркі ... ... ... күші оның ... байланысты болмайды.
Мысалы , сатушыға тауар құнының сомасына вексель беріп, алынған тауар үшін
сатушы есеп айырысты делік. Егер ... ... ... ... ... вексельді қайтаруды талап ету мүмкін емес, керісінше, вексель
бойынша ... ... ... үшін де, вексель берілетін барлық ... үшін де, оны ... ... адам үшін де ... сақтап қалады.
Мәмілелердің жарамды болуының талаптары
1.Мәміленің жармдылығы талаптарына мыналарды жатқызу керек: мазмұның
заңдылығы; оны жасаушыадамдардың ... ... ... ... және
білдірудің сәйкестігі; мәміле нысанының сақталуы.
Мәміленің жарамдылығы үшін мәміленің мазмұны ... және өзге ... ... актілердің талаптарына сәйкес келуі қажет. Азаматтық
заңдар – едәуір кең ұғым , оған ... ... ғана ... Қазақстан
Республикасыныңсоған сәйкес қабылданған өзге де заңдары, ... ... заң күші бар ... ... қаудылары,
Парламент Сенаты мен Мәжілісінің қаулылары (заң ... ... ... ... ... Республика Үкіметінің
қаулылары кіреді. Сонымен, мәміле кез-келген нормативтік ... ... ... ... ... ... мысал ретінде Азаматтық кодекстің құқық
қабілеттілігін немесе қабілеттілікке шектеуге бағытталған ... ... ... белгіленген 18-бапты келтіруге болады.
2.Заңда жасауға қатысушы тараптарға белгілі бір ... ... ... ... ... ... қабілетті немесе қабілеті
шектеулі (27-бап) адамдар заңда көзделген мәмілелерді ғана өз ... ... ... ... ... заңда тұлға қызметінің, бір
жағынан, құрылтай ... ... ... ... ... ... ... органының өкілдігімен сипатталады.
Мәміленің жарамдығы үшін еріктің және ерік ... ... ... Олардың сәйкес келмеуі мәміленің жарамсыз деп тануға себеп болады.
Мысалы, Азаматтық кодекстің 159-бабының ... ... мәні ... ... ... ... сот бойынша жарамсыз деп ... ... оның ... ... ... ... пен міндет туғызады,
мәмілеге қатысушы адамдардың ерік білдіру әдісін оның нысаны деп ... ... ... ... немесе жазбаша болады. Егер:а)
заңдарда немесе тараптардың ... олар үшін ... ... ә) олар ... кездің өзінде орындалса: б) мәміле жазбаша
шартты ... үшін ... және ... орындаудың ауызша нысаны
туралы келісімі болса, мәміле ... ... ... ... ... ... ... кодекстің 151-бабының 3-тармағында да жетон,
билетнемесе әдеттегідей қабылданған өзге де ... ... беру ... мәміле, егер заңда өзгеше белгіленбесе , ауызша нысанда жасалған
деп ... ... ... ... ... жай және ... ... Азаматтық кодекстің 152-
бабына сәйкес ... ... Егер ... ... түрлері үшін заңдарда өзгеше арнайы
көзделмесе немесе іскерлік қызмет өрісінің әдеттегі құқықтарынан
туындамаса, мәмілелерді жасау кезінің ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын;
2) Мәмілелердің жасау кезінің өзінде орындалатындарынан басқа , жүз
есептік көрсеткіштен жоғары сомаға;
3) Заңдарда немесе тараптардың ... ... өзге ... ... түрде жасалуға тиіс.
Егер іскерлік қызмет өрісінің әдеттегі құқықтарынан өзгеше туындамаса,
жазбаша түрде жасалған мәмілеге, тараптар немесе ... ... қол ... Егер заңдарға немесе мәмілеге қатысушылардың бірінің талаптарына
қайшы ... ... ... ... қолқоюдың факсимилелік ... ... жол ... Екі ... мәмілелер құжаттар алысу
жолымен жасалуы мүмкін, ол ... ... оны ... ... ... Жаңа Азаматтық кодекс қабылданға дейін мәмілені рәсімдейтін құжаттың
мөр басып куәландырылуы, олардың ... ... ... және ... ме ... ... ... болмай келді. Кодексте оған бірінші рет
жауап берілді: ... және ... ... ... ... ... оларға мәміле нысаны, атап айтқанда, белгіленген ... ... ... ... ... ... және оларда осы талаптарды
орындамау салдары ... тиіс ... ... ... ... ... ... кодекстің 167-бабы 6-тармағы бойынша заңды
тұлға атынан сенімхат оның басшысы немесе ... оның ... ... ... өзге де ... қолы қойылып беріледі және сол ұйымның
мөрімен бекітіледі.
Егер дене кемістігі, ауруы немесе сауатсызды5ы салдарынан ... қол қоя ... ... оның ... ... ... азаматтың қол
қоюы мүмкін. Оның қойған қолы, егер ... ... ... ... өзі оған не ... қол қоя алмайтын көрсетіліп, нотариус ... ... ... ... ... бар бір ... ... тиіс. Мәмілені орындаған тарап екінші тараптан оның орындалуын
растайтынқұжатты талап етуге құқылы. Мәмілені жасалған ... ... ... ... ... ... ... орындаған
тараптың да нақ сондай құқығы бар.
Азаматтық кодекстің жазбаша мәмілелер жасауға арналған, ... ... ... ... ... ... ... да бірқатар
арнаулы нормалар бар. Атап айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... 167-бабы
(сенімхат), 294-бабы (айып төлеу туралы келісімнің нысаны), 304-бабы (кепіл
туралы шарттың мазмқны мен ... ... ... және ... ... мен ... 337-бабы (кепілпұл ұғымы. Кепілпұл туралы
келісім нысаны), 346-бабы (ап ... беру ... ), ... ... ... ... ... шарт) және басқалар.
3. Азаматтық кодекстің 154-бабында мәмілені нотариаттың ... ... бұл не заң ... не ... ... ... ... Міндетті нотариаттық нысанның ... ... ... баптарында бар. Атап айтқанда, бұл арада нотариаттық
нысанды (Азаматтық ... ... ... ... ... жасасу
құқығына, не қайта сенім білдіру тәртібімен ... ... ... ... егер ... ... немесе борыш нотариат арқылы
жасалған мәмілеге негізделсе, талаптарды беру немесе борышты аудару шартын
(346 және ... ... ... ... ... айтылып отыр.
4. Азаматтық кодекстің 155-бабы мәмілелерді тіркеуге арналған. Заң
актілерінде сәйкес ... және өзге де ... ... мәмілелер,
соның ішінде Азаматтық кодекстің 118-бабы 2-тармағының бірінші бөлігінде
тізіп келтірілген құқықты жасайтын, өзгертетін немесе тоқтататын ... заң ... ... ... ... ... кейін жасалған
болып есептеледі. Тіркеу мүдделі ... ... ... ... немесе почта арқылы жіберілетін арызы бойыншы ... бас ... ... ... ... тиіс және заң ... ... жасау арқылы ғана мүмкін болады. Тіркеуден бас ... ... сот ... жарамсыз деп талап етуі тиіс. Егер мұндай талап
тіркеуге арналған құжаттар алынғаннан кейін бір ... ... ... ... деп танылады.
Жылжымайтын мүлікпен жасалатын мәмілелер мемлекеттік тіркеудің маңызы
объектісі болып табылады. Мұндай тіркеудің ... ... ... ... және ... ... ... құқықты
мемлекеттік тіркеу туралы» 2002 жылғы 29 қазандағы заң күші бар ... Ең ... ... ... ... ... жер
учаскелері, сондай-ақ үйлер, ғимараттар және жермен берік байланысты өзге
мүлік, яғни ... ... ... ... ... ... ... объектілер.
Одан кейін Қазақстан Республикасының Үкіметі 2002 жылы 29 наурыздағы
“Жылжымайтын мүлікке және оның мәміле жасаумен ақпараттық қызмет ... ... ... үшін ақы алу ... ... Ережені бекіту
туралы” қаулы қабылдады. Атап айтқанда, тармақта жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге құқықтарды
мемлекеттік тіркеу үшін республикада оның төленетін күнінде белгіленген
айлық есептік ... ... ала ... ... ... ақы
алынады деп белгіленген.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 1995 жылы 19 ... №1741 ... ... енгізу
туралы» 1996 жылғы 18 қарашада №1393 қаулысымен Республиканың Әділет
министрлігіне ... ... және ... ... ... ... ... жүзеге асыру жөніндегі міндет жүктелді.
Жарамсыз мәмілелер
1.Жарамсыз мәмілелердің түрлері.Азаматтық құқық теориясында жарамсыз
мәмілелер ... ... ... а) субъектілік құрамында кемшіліктері бар
мәмілелер; ә) ... ... бар ... б) ... ... ... в) ... кемшіліктері бар мәміле. Азаматтық кодексте
жалпы ... ... оған ... ... ... ... сәйкес
келмейтін кез-келген мәміле жарамсыз болып табылады. (Азаматтық кодекстің
158-бабы).
2.Субъектілік құрамында ... бар ... екі ... ...... ... ... ал екінші заңды
тұлғаларды арнаулы құқық қабілетіне не олардың органдарының мәртебесіне
байланысты. Азаматтар қатысушы болып ... ... ... ... және ... ... ... көзқарас сияқты
өлшемдерге негізделеді. Мұндай жарамсыз ... ... ... ... ... ... ... мәмілелерді қоспағанда, он
төрт жасқа жетпеген кәмелетке толмаған адам ... ... ... ... ... он төрт жасқа жеткен кәмеке ... өз ... ... немесе қамқоршыларының келісімсіз жасаған мәмілелері,
бұған оның заң бойынша дербес жасауына құқығы бар, ... ... ... ... талап-арызы бойынша сот жарамсыз деп
тануы мүмкін мәмілелер қосылмайды ... ... ... ... есуастық немесе ақыл-есінің кемдігі салдарынан әрекет қабілеттігі
жоқдеп танылған адам жасаған мәмілелер. Кейін ... ... ... ... ... ... (Азаматтық кодекстің 26-бабы ), ... ... ... ... сол ... ... ... жағдайда
болса, оның қамқоршысының талап-арызы бойынша сот жарамсыз деп ... ... ... 159-бабының 5-тармағы);
в) сот ірекет қабілеттілігі шектеулі деп таныған азамат ... ... ... 159-бабының 6-тармағы).
Жоғарыда аталған мәмілелер жөніндегі жалпы талапты орындаумен қоса,
жарамсыз мәмілелер жасау нәтижесінде екінші жаққа келтірілген ... ... ... ... ... егер ол екінші тараптың әрекетке
қабілетсіздігі туралы ... ... ... тиіс ... әрекетке тарапқа
жүктеледі.
Әрекетке қабілетсіз деп танылған азамат, сондай-ақ жас балалар , яғни
14 жасқа толмағандар жасаған мәмілелер ... ... ... бастап
жарамсыз болып табылады, алайда ... жас ... ... ... ... паідасына жасалса , заңда бұл мәмілелердің заң күші бар
деп тану мүмкіндігі көзделеді. Бұл үшін ... өкіл ... ... ... ... ... ... қорғаншылары сотта өздерінің
қамқорындағылар жасаған мәмілені жарамды деп тану туралы талап ... ... ... ... 12-тармағы).
3. Бұдан әрі заңды тұлғалар мәмілелерінің жарамсыздығын қарастырамыз.
Азаматтық кодекстің 159-бабының 11-тармағында «заңды тұлғаның осы Кодексте,
өзге де заң актілерінде ... ... ... ... ... ... қайшы келетін етіп жасаған, не оның органының жарғылық
құзіретін бұза отырып ... ... егер ... ... ... ... ... білгені немесе күнілгері білуге тиіс болғаны
дәлелденсе, заңды тұлғаның ... ... ... ... ... ... мүмкін» деп қарастырылған.
4. Бұған әрі еркінде кемшіліктері бар мәмілелерді қарастырамыз, олар
мынадай екі топқа бөлінеді: 1) ... ... ішкі ерік ... ... 2) ішкі ерік дұрыс қалыптаспаған мәмілелер. Бірінші ... ... бір ... өкілінің екінші тараппен арам ниетпен келісімі
ықпалымен ... ... ... ... 159-бабының 9,10-
тармақтары), сондай-ақ әрекетке қабілеттілігі болса да, оны ... ... өз ... ... ... ... немесе оған басшылықете алмайтын
жағдайда болған азамат жасаған мәмілелер жатады (Азаматтық кодекстің 159-
бабының 7-тармағы).
Жоғарыда ... ... ... бар ... ... ... ... еркі болмауы салдарынан жарамсыз деп танылады, ал орын алған
ерік білдіру мәмілеге қатысушының ... ... ... мәмілеге қатысушыға
ықпал ететін қандай да болсын өзге ... ... ... ... ... оған ... ... денесіне (ұрып-
соғу, жақын ... ... ... ... ... ... және т.б.) ... ақыл-есіне мәміле жасуға мәжбүр ... азап салу ... ... ... ... міндетті
болмаса да, тек заңсыз іс-әрекет қана зорлық болады.
Қорқыту-адамның еркіне оның өзіне немесе оның ... егер ... ... ... ... моральдық зақым келтіру туралы мәлімдеу
арқылы психикалық әсер ету. ... ... ... белгілер бойынша
ерекшеленеді: а) қорқыту-зиян келтіру жөніндегі шын ... ... ... ә) ... ... ... ... уәде беруден де
(мүлікке тыйым салу, ... ... ... ... ... ... де (мүлікті жойып жіберу, өміріне немесе денсаулығына) көрінеді.
Қорқыту салдарына мәмілені жарамсыз деп тану үшін ... ... ... және ... ... қажет. Аталған жәйттерді істің
барлық мән-жайларын ескере отырып, сот ... ... ... ... тараппен арам ниетпен жасалған келісімі де
ішкі ерік болмаған ... ерік ... ғана ... ... ... үйді ... ... сенімхаты бойынша әрекет ететін сатып алушы өкілі
мен оның сатып алатын құрылыстың өзіне мәлім жасырын ... ... ... ... ... ... келісім» орын алады. Басқа бір
мысал: азамат П. ... ... ... тұру үшін ... ... ... танысы К. Деген азаматқа үйін сатуды тапсырады , яғни оған
өкілдің өкілеттігін береді. Азамат К. Үй үшін 2,5 млн. ... ... бар ... ... тауып, онымен одан 2млн. теңге алуға, ал
шарттың мәтініне1,5млн. ... деп ... ... ... , ... да, өкіл де ... ... едәуір сома алады.
6. Жармсыз мәмілелердің келесі түрі-алдау, жаңылыстыру ... ... ... ... ... ... ... және 9-тармақтары). Олар сырттай айқын болса да, мүлтіксіз көрінетін,
алайда шын ерікті болуымен сипатталады.
Мәмілеге ... ... ... қатесескенін түсініп, сол
қатені өз мүдделері үшін ... ... ... ... ... (заттың
жоқ сапасын растау, жалған құжаттар табыс ету жіне т.б.) не ... ... ... ... мүмкін.
Жаңылыстырып алдау (Азаматтық кодекстің 159-бабының 8-тармағы)
әрқашанда мәміле туралы әдейі, қасақана теріс ... ... ... ... ... өзі үшін ... ... жасауға жаңылыстырып итермелеу
қоғамдық қауіпті әрекет, яғни қылмыс сатысына ... ... ... ... ... ... ... 159-бабының ержелері бойынша
жарамсыз деп тануменұштастырылуы ықтимал.
Азаматтық кодекстің 159-бабының 8-тармағында елеулі ... ... ... ... ... жаңылысу ықпалымен жасаған
әрекет тараптың талап-арызы бойынша жарамсыз деп ... ... оның ... ... ... ... ... кемітетін
нәрсенің ұқсастығына немесе сапасына қатысты жаңылысушылықтың елеулі мәні
бар.
7. Жарамсыз ... ... бір түрі – ... ... ... ... 9-тармағы). Бір мезгілде үш белгісі бар:
а) өте тиімсіз шарттармен; ә) ауыр ... ... ... ... яғни сол ... еркінен тыс жасалған мәміле кіріптарлық
мәміле деп танылады. Екінші тараптың кінасы адамның ауыр ... ... ... ... оны өзі үшін өте ... ... мәміле жасауға
мәжбүр екені болып табылады.
8. Жарамсыз мәмілелердің келесі түрі – нысанада ... ... ... ... ... ... жай ... түрін
сақтамау оның жарамсыз болып қалуына әкеліп соқтырмайды, бірақ дау туған
жағдайда тараптарды ... ... ... ... ... айғақтармен растау құқығынан айырады. Алайда, тараптар мәміленің
жасалғанын, мазмұнын немесе орындалғанын ... ... ... куәгерлік
айғақтардан басқа дәлелдермен растауға құқылы, - делінген.
Мәліметтер бір жеке және іскерлік ... ... ... ... ... және тағы басқа жазбаша айғақтар болып табылады.
Мәселен, бөлшектеп сатып алу – сату ... ... ... ... мөр
таңбасы, сатып алынған күні және сатушының қойылған қолы бар ... ... ... бекітілген ярлықты және т.б. көрсету ... ... ... ... ... ... құжаттар ғана емес, іс
үшін маңызы бар мәмілеттер жазбаша белгілермен түсірілген жалпы кез ... ... де ... ... болады.
Мәмілелердің жасалу фактілері мен оның, талаптарын растау үшін заттай
айғақтар да табыс ... ... ... ... ... болу
фактісі немесе орналасқан жері бойынша іс үшін маңызы бар мін – ... ... бола ... ... де ... ... болып табылады.
Мәселен, мүлік мәміле бойынша берілген болса, ол мәміленің ... ... ... ... ... ... 2-тармағында жай жазбаша
түрдің сақталмауы заң актілерінде немесе тараптардың келісімінде ... ... ... ... әкеп ... туралы ереже
белгіленген. Азаматтық кодексте тікелей көрсетілген жай жазбаша түрдің
сақталмауы салдарынан сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... ... нысаны (294 – бап), ... ... ... 2 және ... ... ... ... Азаматтық
кодекстің 154-бабына сәйкес мәмілелер олардың ... ... ... ... деп ... ... ... аталған
мәмілелердің жарамсыздығына жол ... ... ... Әңгіме
нотариаттың куәландыруын талап ететін, тараптардың іс жүзінде орындалған,
мазмұны жағынан заңға ... ... және ... адамдардың құқықтарын
бұзбайтын жағдайда сот мүдделі тараптың арызы бойынша мәмілені жарамсыз деп
тануға құқылы мәміле жайында болып отыр. Бұл ... ... ... ... талап етілмейді.
9. Мәміле талаптарының заң талаптарынан алшақтығы салдарынан жарамсыз
деп танылатын, мазмұнында кемшіліктері бар ... ... ... ... Бұл ... заң ... ... заңды ғана
емес, өзге де нормативтік құқықтық актілерді ... ... ... ... не ... қаулысын) қамтиды. Заңға
немесе басқа да нормативтік құқықтық актіге сійкес ... ... ... бұзылуынан көрінеді. Бұл орайда азаматтық құқықтар
мен міндеттердің заңды көзделген мәмілелерден ғана емес, ... ... ... ... оған ... ... мәмілелерден де туындауы
мүмкін екенін ескерту қажет.
10. Бұдан әрі мәмілелерді құқықтық тәртіп негіздері мен адамгершілікке
қайшы келетін мақсатпен ... ... ... 158-бабының), сондай
– ақ жалған және қулықпен жасалған мәмілелер (Азаматтық ... ... екі ... ... көрсеткен жөн.
Бізге Азаматтық кодекстің 158-бабында белгіленетін ұғымдарға ... ... ... Азаматтық құқық қатынастарының субъективтік құқықтарды
жүзеге асыру мен заңдық міндеттердің қатаң орындалуын ... ... ... ... ... тәртібін іі негіздері деп түсініледі.
Адамгершілік дегеніміз, қоғам өмірінің белгілі бір ... ...... баға беру ... ... ... ... пен
зұлымдық, жамандық пен жақсылық туралы түсініктер. Бапта жеке ... ... ... адамгершілігі емес, қайта қоғамдық адамгершілік
жайында айтылады. Мұндай мәмілелерге, мысалы, ... ... ... ... ... тауарлар сатуды жатқызуға болады.
11. Азаматтық кодекстің 160 – бабында жалған және қулықпен ... ашып ... ... заң ... зардап жасау ниетінсіз,
көзге көрсету үшін ғана жасалатын жалған мәміле жарамсыз деп ... ... ... Қазақстан және Ресей фирмалары арасындағы сатып-
алу шартын жарамсыз деп тану туралы ісін ... ... ... ... ... ... да болсын заң зардаптарын жасауды ниет етпей, қайта
тауардың иесіне кеденде жүктерді рәсімдеуге мүмкіндік беру және оны ... ... сату ... ... болатын.
Азаматтық кодекстің 160-бабының 2-тармағында, егер мәміле екінші бір
мәмілені ... ) ... ... ... тараптар шын мәнінде
ойлаған мәмілеге қатысты ережелер қолданылады деген ... ... ... ... ... уақытша тегін пайдалануға беру
ретінде немесе «сенімхат беру» жолымен рәсімделетін мәмілелері едәуір кең
таралған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік баж төлеуден құтылу үшін жасалады. Бұл ... ... беру ... ... деп ... ал тараптардың
қатынастарына сатып алу-сату нормалары қолданылады.
12. Мәмілелер жарамсыздығының ... ... ... ... көзделген. Мәміле жарамсыз деп танылған ... ... ... тарапқа мәміле бойынша алынғанның бәрін қайтаруға, ... ... ... мүмкін, болмаған жағдайда ақшалай құнын өтеуге
міндетті.Тараптардың бұлайша бастапқы күйге келуі екі ... ... ... ... ... 161-бабында мәміленің бір ... ... ... Атап ... ... оның жарамсыз
болуына әкеліп соқпайды деген жалпы ереже белгіленген.
Мәміле ... оған ... бір ... бірнеше талаптар
мәміленің бір бөлігі деп түсініледі. Мәміленің бір бөлігі ғана ... ... - ... ... талаптарына сәйкес келтіру мен азаматтық
айналымның тұрақтылығын қамтамасыз етудің ең қарапайым да қолайлы ... ... ... деп ... ... талап қоюдың өту
мерзімі туралы мәселенің практикалық маңызы зор. Азаматтық кодекстің ... ... ... ... өту ... үш жыл болып белгіленген.
Сонымен бірге азаматтық құқық қатынастарына қатысушылардың құқығы
мәмілені жарамсыз деп тану ... ... қою ... қорғалуы мүмкін талап
қою өтуінің арнаулы мерзімі ... ... ... 9 және ... негізделген талаптар үшін (алдау, зорлық, қорқыту ықпалымен,
ауыр мән-жайлардың тоғысу салдарынан, ... ... ... ... жасалған ) талап қоюдың өту мерзімі 1 жыл бодып ... ... ... ... – заңды әрекет, ол құқыққа қарсы (заңсыз), азаматтық құқықтар
мен міндеттерді ... ... ... өмірі мен
денсаулығына, сондай-ақ басқа адамның мүлкіне зиян келтіру ) сонысы ... ... ... ... яғни әрекеті. Әрекеттер
мен оқиғаларды ... білу ... ол ... ... ... ... (дауыл, су тасқыны, өрт, ... ... ... ... ... ... ... Е. Қазақстан Республикасы мемлекеті мен құқығының
негіздері. Алматы-2003
2. Құқық негіздері пәні бойынша барлық мамандықтарға арналған
студенттік оқу-әдістемелік кешені. Құрастырушылар: Үкібеков
Н.А., Абуханов Ш.А.. ... ... З.Б., ... Б.З. ... құқықтық негіздері. Алматы-2003.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәмілелер ұғымы мен оны жасау тәртібі34 бет
Мәміленің ұғымы14 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы ақпарат52 бет
Мәмiленің құқықтық жағдайы80 бет
Мәміленің жекелеген түрлерінің ерекшеліктері81 бет
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі25 бет
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі жайлы11 бет
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі туралы ақпарат26 бет
Мәміле туралы ұғым19 бет
Азаматтық құқық7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь