ХІХ ғасырдағы екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы өнеркәсіптің дамуы

КІРІСПЕ
ЗЕРТТЕУДІҢ НЕГІЗГІ МАЗМҰНЫ
ХІХ ғасырдағы екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы өнеркәсіптің дамуы
ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы жалпы Ресейдегі капитализмнің дамуы (проблемалар мен қайшылықтар)
Қазақстан өнеркәсібін игеруге қатысты патшалық саясат
ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен 1917 жылдардағы өңдейтін өнеркәсіптердің пайда болуы мен дамуы
1917.1940 жылдардағы Қазақстандағы өнеркәсіптің дамуы
Қазақстандағы негізгі өнеркәсіп салаларының дамуы
КСРО.ның өндірістік дамуындағы Қазақстанның алатын орны
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Диссертацияда Қазақстанның өнеркәсібінің даму проблемалары, ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен 1940 жылдағы оның қалыптасуының негізгі бағыттыры мен дамуына тарихи-сын тұрғысынан талдау жасалған. Қазақстанды өнеркәсіптік игеруге байланысты патша өкіметі мен Кеңес мемлекетінің саясаты анықталып, талданып, өнеркәсіп құрылымының негізгі қайшылықтары мен өзгерістері, қарастырылған кезеңдегі жаңа өнеркәсіп өндірістері мен салаларының пайда болуы туралы баяндалған.
Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан соңғы үш жүз жылдықта алдымен Ресейдің, содан кейін Кеңес Одағының құрамында болған өзіне тән өзгешелігі бар ел. Евразиялық кеңістікте үлкен территорияны алып жатқан бұл елдің отарлық езгіде болуы, әкімшілік жүйеде феодалдық қатынастардың рулық қалдықтарымен ұштасуы, көшпелі өмір салты экономикалық, мәдени дамуында, халықтың менталитетінде үлкен із қалдырды. Қазақстан ғасырлар бойы бір жүйеден екіншісіне үздіксіз ауысудағы нысаны болды. Экономикалық тәжірибе көрсеткендей бір экономикалық - әлеуметтік жүйеден екіншісіне көшу өте ұзақ жүреді және бір он жылдықта аяқтала қоймайды. Сондықтан да осы ұзақ жолда бірінен екіншісіне ауысудың дұрыс жолы мен әдісін таңдау аса үлкен рөл атқарды. Объективтік және субъективтік факторларды есепке ала отырып, оның өзара байланысы мен өзара тәуелділігін ескеріп, шаруашылықтың жаңа жүйесіне ауысудағы нақты тиімді бағытты анықтау қажет болды. Жаңа жүйеге өтудегі басты жолды таңдау өте қиынға соқты, өйткені тарихта бұндай өзгеріс бұрын-соңды болған жоқ. Осыған байланысты елдің индустриалды даму деңгейіне аса үлкен мән берілмеді. Қазақстан өнеркәсібінің дамуына тарихи-сыни талдау жасау оның қазіргі кезеңдегі әлеуметтік-экономикалық дамуының ерекшеліктерін дұрыс анықтауға мүмкіндік береді.
ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен 1940 жылдағы Қазақстанның өнеркәсіп тарихы Отандық тарих ғылымындағы маңызды тақырыптың бірі болып қалады. Оның маңыздылығы сол кезеңдегі болған оқиғалар мен өзгерістерге байланысты. Өнеркәсіптің даму тарихында ерте капиталистік қатынастардың пайда болуы, өнеркәсіп салаларының қалыптасуы, дамуы өте күрделі жол болды. Өнеркәсіптің тез дамуы революцияға дейінгі Ресейде ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында реформалар жүргізу мен шетелдің капиталдың енуімен ғана жүзеге асты. Кеңес өкіметі патша өкіметінің қарыздарын төлеу мен олардың Ресейдегі меншігін қайтарудан бас тартқаннан кейін, олар шетелдік инвесторларға арқа сүйей алмады. Сондықтан Кеңес Одағы индустрияландыруды жүзеге асыру үшін тек өз күшіне сүйеніп, оған жету жолдарын өздерінде іздестіруге тура келді.
Бұл жағдайлар Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму қарқыны мен оның бағыттарын анықтап берді. ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы салыстырмалы серпінділік, 1917-1940 жылдардағы индустриалды дамудағы жеделдетілген дамыту қадамдары Қазақстанның аймақтық өнеркәсіптің даму ерекшеліктерінің қалыптасуына әсер етті.
1 Геллер М. История Российской империи. М., 1997. 3 т. - с.174.
2 Нусупбеков А.Н. Формирование и развитие Советского рабочего класса в Казахстане. Алма-Ата, 1966.- с.18.
3 ҚР ОММ, қ-12, 1-т, 9-іс, 5-п.
4 Фридман Ц.Л. Иностранные капиталы в промышленности дореволюционного Казахстана. Алма-Ата: Казгосиздат, 1960.- с.14.
5 Обзор Сырдаринской области за 1895г. Ташкент ,1896, с.26.
6 Коншин Н. Краткий статический очерк промышленности и торговли в Акмолинской области за 1880-1894 года, Омск, 1896. Табл.4.
7 Голубев П.А. Историко-статические таблицы по Оренбургской губернии за 1862-1893 годы.
8 Календарь для Киргиз на 1897 год. Оренбург, 1897, с.61.
9 Заорская В.В., Александер К.А. Промышленные предприятия Туркестанского края. Пг., 1915.- с.221.
10 Материалы для статистики Туркестанского края. Под ред. Маева Н.А. Вып. 3. Спб. 1874.- с.281-285.
11 Статистический очерк кожевенной промышленности и торговли./ сост. В.И. Шарый. Пг, 1917.- с.10.
12 Локшин Э.Ю. Промышленность СССР 1940-1963 г.г. М., 1964.- с.16.
13 ҚР ПМ, қ-139, 2-т, 44-іс, 16-п.
14 ҚР ПМ, қ-141, 1-т, 13335-іс, 3-п.
15 Народное хозяйство СССР. 1922-1972. с.560.
16 Развитие народного хозяйства Казахстана за 50 лет Советской власти. Алма-Ата. 1967- с.77.
17 ҚР ПМ, қ-141, 1-т, 5502-іс, 24-п.
18 ҚР ПМ, қ-141, 1-т, 5513а-іс, 51-п.
19 ҚР ПМ, қ-141, 1-т, 732-іс, 181-п.
20 ҚР ПМ , қ-141, 1-т, 2091-іс, 135-п.
21 ҚР ПМ, қ-141, 1-т, 7863-іс, 32-п.
22 ҚР ПМ, қ-141, 1-т, 5513а-іс, 100-п.
23 Нурмухамедов С.Б. Очерки истории социалистического строительства в Казахстане 1933-1940 г.г. Алма-Ата. 1966.- с.52.
24 ҚР ПМ, қ-708, 2-т, 823,іс, 19-22-п.
ДИССЕРТАЦИЯ ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША ЖАРИЯЛАНҒАН МАҚАЛАЛАРДЫҢ ТІЗІМІ
1 ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы өңдеуші өнеркәсіп саласының кейбір мәселелері. // Қайнар хабаршысы.- № 4/2. -2007.- 49-53 бб.
2 Қазақстандағы негізгі өндіріс салаларының дамуы.// Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ хабаршысы. -№ 3(46) -2007.- 116-119 бб.
3 Совет өкіметінің өндірісті дамыту саясаты. // Қайнар хабаршысы.- № 3/1- 2007.- 78-81бб.
4 Қазақстан өнеркәсібін игеруге қатысты патшалық саясат. // Бәсекеге қабілетті ұлттық экономиканың перспективалары мен проблемалары: Халықаралық ғылыми конференция материалдары.- Талдықорған: Жетісу мемлекеттік университеті, 2007.-316-32 бб.
5 Революцияға дейінгі өндірістің дамуы. // Қазақстанның әлемдік білім жүйесіндегі интеграциясы:даму бағыттары: Халықаралық ғылыми конференция материалдары.- Талдықорған: Жолдасбеков институты, 2007.-231-233 бб.
6 ХХғ. 20-40жж Қазақстанда өндірістің дамуы. // ХХ-ХХІғ жолындағы білім және ғылым мәселелері: Халықаралық ғылыми конференция материалдары.- Алматы: Қайнар университеті. 2007.-167-173 бб.
7 ХІХғ екінші жартысы мен 1940жж Қазақстанда өнеркәсіптің дамуындағы негізгі бағыттар: мәселенің қойылуы. // Әлемдік өркениет және Қазақстан: Халықаралық ғылыми конференция материалдары.- Алматы:Қайнар университеті, 2007.- 313-316 бб.
        
        КІРІСПЕ 
       Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Диссертацияда Қазақстанның өнеркәсібінің
даму проблемалары, ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен 1940 жылдағы оның
қалыптасуының негізгі ... мен ... ... ... ... ... ... игеруге байланысты патша өкіметі мен
Кеңес мемлекетінің саясаты ... ... ... ... ... мен ... ... кезеңдегі жаңа
өнеркәсіп өндірістері мен салаларының пайда болуы туралы баяндалған.
      Тақырыптың ... ... ... үш жүз жылдықта алдымен
Ресейдің, содан кейін Кеңес ... ... ... ... тән ... ел. ... кеңістікте үлкен территорияны алып жатқан бұл елдің
отарлық езгіде болуы, әкімшілік жүйеде феодалдық қатынастардың рулық
қалдықтарымен ұштасуы, көшпелі өмір салты экономикалық, ... ... ... үлкен із қалдырды. Қазақстан ғасырлар бойы бір
жүйеден ... ... ... нысаны болды. Экономикалық тәжірибе
көрсеткендей бір экономикалық - әлеуметтік жүйеден екіншісіне көшу өте ұзақ
жүреді және бір он ... ... ... ... да осы ұзақ ... ... ... дұрыс жолы мен әдісін таңдау аса үлкен ... ... және ... ... ... ала отырып, оның
өзара байланысы мен өзара тәуелділігін ескеріп, шаруашылықтың жаңа жүйесіне
ауысудағы нақты тиімді бағытты анықтау қажет болды. Жаңа ... ... ... таңдау өте қиынға соқты, өйткені тарихта бұндай өзгеріс бұрын-
соңды болған жоқ. Осыған байланысты елдің ... даму ... ... мән ... ... өнеркәсібінің дамуына тарихи-сыни талдау
жасау оның қазіргі кезеңдегі әлеуметтік-экономикалық дамуының
ерекшеліктерін дұрыс анықтауға ... ... ХІХ ... ... ... мен 1940 жылдағы Қазақстанның өнеркәсіп
тарихы Отандық тарих ғылымындағы маңызды тақырыптың бірі болып қалады. Оның
маңыздылығы сол кезеңдегі болған оқиғалар мен ... ... даму ... ерте капиталистік қатынастардың пайда болуы,
өнеркәсіп салаларының қалыптасуы, дамуы өте күрделі жол болды. Өнеркәсіптің
тез дамуы революцияға дейінгі Ресейде ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ... ... ... мен ... ... ... ғана ... Кеңес өкіметі патша өкіметінің қарыздарын төлеу мен олардың Ресейдегі
меншігін қайтарудан бас тартқаннан кейін, олар шетелдік инвесторларға арқа
сүйей ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін
тек өз күшіне сүйеніп, оған жету жолдарын өздерінде іздестіруге тура келді.
      Бұл ... ... ... даму ... ... бағыттарын анықтап берді. ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ... ... ... ... ... ... ... дамыту қадамдары Қазақстанның аймақтық өнеркәсіптің
даму ерекшеліктерінің қалыптасуына әсер ... ... ... ... мен 1940 ... өнеркәсіптік дамуының
негізгі бағыттарына тарихи-сыни талдау жасау өзектілігі жаңа кезеңдегі
Қазақстанның жалпы өнеркәсіптік дамуындағы негізгі қайшылықтарын анықтауға,
оның өнеркәсіптік даму ерекшеліктері мен ... ... ... Ол ... ... ... ... жаңа түрі пайда болған кезде
ақша-тауар қатынастары жедел қарқынмен дамып, рыноктық байланыстар пайда
болған кезде оның шарттарын түсінуде өте маңызды.
      Мәселенің ... ... ... әдебиеттерде
өнеркәсіп тарихына арналған жан-жақты еңбектер көп емес. Қолда бар
әдебиеттер ... ... және оның ... ... өнеркәсіптің
пайда болуы мен оның дамуына арналған. Жекелеген аумақтардың шаруашылық
өмірін зерттеуде үлкен маңызды еңбектер жазған А.И. Добромыслов,
статистикалық ... ... ... ... жағдайы туралы
француз зерттеушісі К.Оланьон жалпылама еңбектер жазды, сондай-ақ  
 Ресейдің  ... ... ... ... ... бөліп алып, атауға болады.
      Революцияға дейінгі тарихнамада лайықты орын алатын ХІХ ғасырдың
екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы ... ... ... ... ... Транссібір темір жол магистралінің
жүргізілуі, Сібір мен Қазақстанға ... ... ... ... осы
темір жолмен байланысты С.В.Саблер мен И.В.Сосновскийдің,  В.Верховскийдің,
В.С.Зивтің жұмыстарында қарастырылған. 
     Революцияға дейінгі экономикалық даму туралы әр түрлі ... және ... ... және банк ... ... туралы
Н.И.Березиннің    А.Шиштың, В.А.Пазухиннің еңбектерінде көрсетілген.
    ХІХ ғасырдағы Ресейдің өнеркәсіптік дамуына В.К.Яцунский зерттеу
жасаса, ХІХ ғасырдың ... ... ... ... ... ... С.Г.Струмилин,К.А.Пажитнов, П.М.Лукьяновтің
еңбектерінде елдің жекелеген аудандарындағы өнеркәсіптің дамуы туралы
бірқатар ірі еңбектері шықты. 
     Қазақстан ғылымында Қазақстандағы өнеркәсіптің дамуы туралы.        
А.Нүсіпбековтің, С.Нейштадтың еңбектерінде жарық ... ... ... рет қазақтың тарих ғылымында революцияға дейінгі Қазақстан
экономикасына шетелдік капиталдың енуі мәселелері С.Нейштадтың еңбегінде
көрініс тауып, шетелдік өнеркәсіп және банк ... ... ... Қазақстан экономикасына шетелдік өнеркәсіп және банк
капиталының енуі туралы Ц.Л.Фридманның еңбектерінде терең және жан-жақты
көңіл аударылып, ірі шетелдік компаниялардың бай түсті металл ... ... және ... ... ... ... әрекеттерін кешенді
түрде көрсеткен. Ол аз шығын шығару арқылы көп пайда түсіруге тырысқан
шетел капиталистерінің ... ... ... ... ... өнеркәсіп ошақтарын ол халық
шаруашылығының табиғи дамуының негізінде емес, шеттен келген капитал
күшімен құрылып, өнеркәсіптің жекелеген  ошақтарын жасады, оның Қазақстан
экономикасымен ... ... аз ... және ... ... ... ... артта қалған шаруашылық мұхитындағы жекелеген
өнеркәсіп аралдары сияқты болды.
    Қазақстанның экономикалық дамуына арналған бірқатар әдебиеттер, олар
революцияға дейінгі, ... ... ... ... ... ... көтереді. Осы еңбектердің, ішінде Ресей империясының
құрамындағы Қазақстаның шаруашылық жағдайына ... ... ... бөліп қарауға болады.
     Қазақстанның бүкіл экономикалық даму жолын егжей-тегжейлі қарастыруға
қадам жасалынды.   Өнеркәсіптің жекелеген салаларын, соның ішінде темір жол
құрылысы, кен зауыттары, ... ... ... ... ... ... П.М.Алампиев, М.Х.Асылбеков,
Е.Б.Бекмұхамедов, Е.Д.Ділмұхамедов және тағы басқалары оразан зор үлес
қосты.
     Қазақстандағы революцияға дейінгі және 1917-1940 жылдардағы
өнеркәсіптің тарихы тарихнамалық еңбектерде де ... ... ... ... ... ... С. ... Б.Абишеваның, М.Қозыбаевтың,
И.Қозыбаевтың,  М.Асылбековтің, А.Алтаевтың, Р.Құрманғалиеваның және тағы
басқалардың зерттеулерін бөліп алып қарауға болады.
     К.Жақыпбековтің зерттеулерінде Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарындағы
және ... ... ... кезеңіндегі жеңіл өнеркәсіптің құрылуы, соғысқа
дейінгі бесжылдықтардағы  жоспарды жүзеге ... ... ... ... Отан ... жылдарындағы республикаға қоныс аударылған өндірістер және
оларды іске қосу туралы жазылған.  Ал ... ... ... ... тарихнамасында үлкен орын алады. Оның еңбектерінде
Қазақстанның темір жол транспортының дамуы туралы жарты ғасырда астам
уақытты қамтиды. М.Асылбеков ... ... ... революцияға
дейінгі Қазақстанның экономикасына темір жолдардың жасаған ықпалы мен оны
Ресей империализмінің шикізаттық шылауына айналдыру және ... ... ... объективті оң нәтижелері көрсетілген. Автор темір
жолдар салу кезінде қазақтардың жер алқаптарының тартып алынуын және
сонымен бірге жолдардағы жүк ... ... ... ... ... ауыл ... ... өлке шегінен әкетілуін
дәлелдейтін фактілер келтіріледі. Автор темір жол транспорты саласын
кәсіпқой кадрларымен ... ету, ... мен оны ... ... қамту, жұмысшылардың алдыңғы қатарлы экономикалық, әлеуметтік
және саяси ... ... ... ... және ... ... Н.Р.Күнқожаевтың ғылыми еңбектерінде аумақтық
индустриаландыруды жүзеге асырудағы партиялық ұйымдардың ... ... ... жабдықтау мәселесі, сондай-ақ шығармашылық және
техникалық интеллегенцияның рөлін қатаң сынға алады.
     Арнайы тарихи еңбектер мен тарихнамалық  зерттеулердің арасында
Қазақстандағы өнеркәсіптің дамуының негізгі бағыттарына ... ... ... ... ... ... жекеше тоқталған
көзқарастар бар. Қазақстанның өнеркәсіптік дамуы мен индустриаландыру, ... ... ... ... ... ... қорғалды. Олардың ішінде менің зерттеу тақырыбыма қатысты
мәселелерді қамтыған тұстары да бар. Атакузиеваның, Э.Н.Власованың,
К.С.Игібаевтің еңбегінде өнеркәсіп құрылымы, оның ... ... ... ... ... егіншілікпен байланысы, өнеркәсіптің
өңдеуші, алтын, көмір өндіруші және басқа салалары бойынша жұмысшылардың
саны, құрамы және орналастырылуы, жұмысшылардың жағдайы және тап ... ... ... ... ... ену ... ... талдау жасалынса,  Б.Түлкиеваның,
Р.Қадысованың еңбектерінде қатал әкімшілік басқару, барлық өнеркәсіп
инфрақұрылымдарының орталықтандырылуы және тағы ... ... ... КСРО ... ... ... Қазақстан
өнеркәсібінің рөлі, индустриаландыру, ұлттық кадрларды қалыптастыру,
индустриаландырудың нәтижелері зерттесе, Т.Садықов Орталық Қазақстанда
капиталистік қатынастардың дамуы, шетел капиталының енуі, Кеңес дәуіріндегі
Жезқазған өнеркәсіп кешенінің ... ... ... ... қосылуы, жұмысшы, инженер-техник кадрларды дайындау мәселелерін
мәселелерін көтерген.     
      Зерттеу жұмысының мақсаттары мен міндеттері. Зерттеудің ... ... ... жартысы мен 1940 жылдағы Қазақстан өнеркәсібінің дамуының
негізгі бағыттарын анықтап, тарихи–салыстырмалы ... ... ... ... ... ... капиталистік өнеркәсіптің жалпы дамуын зерттей
отырып, отар елдердегі ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... ... көрсету;
-ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен 1940 жылдағы Қазақстандағы өнеркәсіптік
дамуының негізгі қайшылықтары айқындау;
-1917-1940 жылдардағы Кеңес өкіметінің Қазақстан өнеркәсібін дамытуға
қатысты саясатын ... ... ... ... ... және дамыған салалық
өнеркәсіп құрылымдарын көрсету.
     Зерттеу жұмысының деректік негізі. Қазақстанның ХІХ ғасырдың екінші
жартысы мен 1940 ... ... ... ... ... ... өте мол. ... жинақта Қазақстан Республикасының мұрағат қорында
жиналған материалдар маңызды орын алады. Мұрағат деректері ... ... ... ... ... ... қайшылықтарын
анықтауда зерттеудің нағыз тарихи материалдар көзі болып табылады.
Зерттеліп отырған мәселені тарихи – сыни талдау жасауда мұрағат құжаттарын
пайдалану өте маңызды. Осыған ... ... ... орталық
мұрағатына алынған құжаттардың қоры мол. Революцияға дейінгі Қазақстанның
өнеркәсіптік дамуы туралы 12 қорда Аумақтық тау-кен және жеке ... ... ... Поповтың мекемелері туралы деректер,
алтын кендері мен тас көмір кендері туралы мәлімет, 14 қорда Далалық
аумақтық ... ... ... ... ... ... ... 1808 жылдан бастап 1919 жылға дейінгі өнеркәсіп туралы, 64 қорда
Қазақстан территориясында пайда болған өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... өте көп ... 439 қорда Иванов пен
Савинковтың сантонин зауыты, олардың ... ... ... жеке хаттары,
есептері туралы мол дерек көздері берілген.
     Сонымен қатар бұл жұмыста Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... мына
қорлар ерекше қызығушылық тудырады: 139 қорда 1920-1925 РКП (б) Қырғыз 
обкомының, 140 қорда РКП (б) ... АКСР ... ... 141 ... ... ... Өлкелік комитетінің 1925-1937 жылдардағы, 708 қорда Қазақ
Компартиясы Орталық Комитетінің 1937 жылдан бастап жазылған құжаттары,
БК(б)П Алматы уездік комитетінің (1918-1928), ... ... ... ... ... ... (1924-1928), Алматы облыстық
комитетінің 1928  жылдан бастап жинақталған материалдары. Сондай-ақ  Сол
сияқты ... ... ... ... ... жинақ
қорында осы облыс көлеміндегі 1930 жылдардан бастап осы күнге дейінгі
қалыптасқан өнеркәсіп ошақтары туралы мәліметтер жинақталып сақталған. 
        Мұрағат ... қоса ... ... ... империясының
заңдарының толық жинағы» атты жинақталған заңдық актілер мен құжаттар,
далалық облыстардағы «Қырғыздар туралы» заңдар жинағы, Ресей империясының
заңдар жинағы пайдаланылды. Қазақ ... ... ... жайлы қызықты
материалдар бірқатар революцияға дейінгі басылымдарда: 1899 жылғы «Сібір
сауда - өнеркәсіп календары», «Семей ... ... ... ... ... ... ... шолу», «Торғай облысына шолу», «Орал
облысына шолу» және тағы да басқа ... ... ... құлатқаннан кейін Қазақстанның өнеркәсібінің дамуы
коммунистік партия мен Кеңес үкіметінің ... ... « КОКП ... мен ... ... қарарлары және шешімдері » атты
жинақтарда топтастырылды.
     Деректер топтамасына «Қазақстанның 60 жылдағы халық шаруашылығы» деп
аталатын статистикалық жинақ та ... ... ... ... ... ... дамуын суреттейтін тарихи оқиғалар,
баспасөзден алынған материалдар да енгізілді.
      ... ... ... ... мен ... ... ... қарастырылып отырған тақырыпқа орай тарих ғылымында
қалыптасқан ғылыми таным территориясына сүйене отырып жасалуы үлкен
жетістікке жету үшін талдау, жинақтап зерттеу, ...... ... ... ... ... белгілеу және тағы басқа да
зерттеуде танымдық жұмыстардың жалпы тізбегі пайдаланылды. Осы әдістердің
ішінде ... ...... ... ерекше көрсету қажет. Алдыға
қойған мақсаттар мен міндеттерге байланысты қарастырылып ... ... ... ... бағыттары анықталды, сын тұрғысына қарап,
жекелеген, ерекше, жалпы, барлығына ортақ ерекшеліктерін табуда орны бөлек
болды. Тарихи оқиғаларда зерттеген кезде олардың ішінен ... ... ... ... ... уақытқа байланысты өзгеріп отыратын
құбылыстар кездеседі. Осылардың негізінде зерттеу жұмыстарын жаңа сапалы
деңгейге көтеретін мүмкіндіктер күтіледі.
     Біздің зерттеу жұмысымыздың ... ... түп ... ... ... экономистердің еңбегі болып табылады.
   Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы. Зерттеу жұмысының жаңалығы сол, ... ... ... ... ... ... негізгі
қайшылықтарына тарихи – сын тұрғысынан талдау жасалды. Бірінші рет осы
еңбекте Қазақстандағы ... ... ... ... нақты деректер
ұсынылып, диссертацияның тақырыбын бір мақсатқа шоғырландырып, көрсетуге
мүмкіндік берді:
- Әлемдегі ірі отар иеленуші Ұлыбритания, Франция, Германия ... ... ала ... ... ... елдерге үстемдігін жүргізген патша
үкіметінің жүргізген экономикалық саясатына әділ баға ... ХІХ ... ... ... мен ХХ ... басындағы Қазақстанның
экономикасына орыс және шетел капиталын енгізу туралы патша өкіметінің
күшіне енгізген заңдық актілері туралы нақты – тарихи ... ... ... ... ... ... ... құрылымдары:
өндіретін және өндейтін өнеркәсіптер туралы жазылып, өнеркәсіпті игеріп,
Қазақстанды Ресей капиталистерінің шикізат көзіне айналдырғаны туралы нақты
суреттейді;
- Қазақстанның өнеркәсібін дамуындағы ... ... мен оның ... ... ... ... айналуына сын көзбен қарайды;
- Зерттеу барысында тақырыптың осы күнге дейін ... ... ... ... болып келген қалтарыс, көлеңкелі тұстары анықталды. ҚР
Президенті мұрағатынан, ҚР Орталық мұрағатынан мол деректер алынып, ғылыми
тұжырым жасауға мүмкіндік берді.
-  Қазақстанның ... ... ... ... ... зерттеліп, республиканың экономикалық дамуындағы маңызы зор
болғандығы көрсетілді.
Қорғауға ... ... ... ХІХ ... ... ... Қазақстанда өнеркәсіптің пайда болуы мен
дамуы бұл тарихи заңды құбылыс болды. Ресей империясының боданында бола
отырып, Қазақстанға біртіндеп капиталисттік қатынастар ... ... бұл ... отар ... ... ... көзіне айналдыруды
көздеді.
2. Патша өкіметі пайдалы қазбаларды ашуда, өнеркәсіп өндірістерін құруда,
өндірістің және өңдейтін өнеркәсіптерге орыс және шетел капиталын ... ... ... ... жүргізді.
3. 1917-1940 жылдардағы Қазақстандағы өнеркәсіптің дамуы Кеңестік
экономикалық саясатқа сай іске ... ... ... даму ... ... ... пен ... индустриаландыру кезеңінде жүзеге
асты.
4. 1940 жылдары Қазақстанда революцияға ... ... ... ... дамыды. Қазақстанның өнеркәсібі Ресей
империясының тұсында  да  Кеңес дәуірінде де арзан шикізат көзі болды.
       ... ... ... ... Диссертация жұмысының
хронологиялық шеңбері ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен 1940 жылдар аралығын
қамтиды, өйткені Қазақстанның өнеркәсібінің құрылуы мен ... ... ... ... Ресей империясы мен Кеңес мемлекеті кезінде болды. Осы
кезеңдегі ... ... ... ... бағыттары 
қарастырылады.
     Зерттеу жұмысының ғылыми және тәжірибелік құндылығы. Диссертациялық
жұмыстың ... ... ... рет ... ... шыққан үлкен көлемде
деректі материалдар тартылған. Нақты тарихи деректердің негізінде талдау
жасалынды және қарастырылып отырған кезеңдегі Қазақстанның өнеркәсібінің
дамуы туралы негізгі көзқарастар кеңейтілді. ... ... сол ... ... тарихи мағлұматтар беріліп, ғылыми ізденістер
басшылыққа алынған, сондықтан оның Қазақстан тарихын кеңейтіп жазуда,
арнайы курстар мен арнайы ... ... ... ... ... ... жұмысының нысаны. Осы диссертацияның зерттеу нысаны болған
өте күрделі тарихи құбылыс болып есептелетін қарастырылып отырған кезеңдегі
өнеркәсіптің дамуының негізгі бағыттарының тарихы болып ... ... ... ... ... ... қарастырылған
кезеңдегі Қазақстандағы өнеркәсіптің негізгі бағыттарын зерттегенде біздің
еліміздің тарихындағы маңызды ... ... ... ... мен
Кеңес мемлекетінің құрамында қалыптасуы мен дамуындағы негізі қайшылықтары
мен қайнар ... ... ... ... сыннан өтуі. Диссертациялық жұмыс Ш.Ш.Уәлиханов
атындағы тарих және этнология институтында Жаңа кезеңдегі Қазақстан және
Кеңестік ... ... ... ... ... ... және қорғауға ұсынылды. Диссертацияның тақырыбы бойынша 3 ғылыми
мақала жарияланды. Диссертацияның негізгі ойлары мен нәтижелері 4
халықаралық және республикалық ғылыми–практикалық конференцияда баяндалды.
      ... ... ... ... ... ... ... міндеттеріне сай түзілген. Диссертациялық жұмыс кіріспеден, екі
тараудан және соған сай тараушадан, қорытындыдан және пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен тұрады. 
 
 
 
 
     ЗЕРТТЕУДІҢ НЕГІЗГІ МАЗМҰНЫ 
     Жұмыстың кіріспесінде ... ... ... ... ... көрсетіледі, сонымен қатар зерттелу деңгейі қарастырылып,
зерттеудің мақсаты мен міндеттері айқындалады. Диссертацияның қол жеткізген
ғылыми жаңалықтары көрсетіліп, қорғауға ұсынылатын негізгі ғылыми
тұжырымдар келтіріледі, ... ... және ... ... оның ... маңыздылығы мен құрылымы баяндалады.
     «ХІХ ғасырдағы екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы
өнеркәсіптің дамуы» атты бөлімнің бірінші бөлімшесі «ХІХ ... ... мен ХХ ... ... жалпы Ресейдегі капитализмнің дамуы
(проблемалар мен қайшылықтар)» деп аталады.
     ХІХ ғасырдың ... ... мен ХХ ... басы ... ... өтпелі кезең болды.  Империя аса үлкен көлемдегі саяси
сілкіністерге тап болды және оның ... ... ... бері ... ... тығыз байланысты еді.
     Ресейдегі басыбайлылық  құқық жойылғаннан кейін капитализмнің дамып,
орын алғаны көрінді және ХІХ ... ... ... оның ... ... белгілері көріне бастады. Бірақ Ресейдегі капиталистік
дамудың Батыс Европадағы буржуазияның құрылыстың орнауы мен ... ... ... ... ... ... ... капитализмнің дамуы туралы үш үлгіні ұсынады:
      Бірінші үлгідегі елдерге Батыс Европа мемлекетімен бірге оған
мұхиттың арғы бетіндегі (Канада, Австралия) мемлекеттер де ене ... ... ... ... ... ... ... болған
капиталистік қатынастар, олардың табиғи дамуы, капитализмге өтудегі
экономикалық, әлеуметтік, құқықтық, саяси және мәдени алғы шарттарының
қалыптасуы.
      Екінші үлгідегі елдерде бұл жағдай басқаша ... ... ... ... мемлекеттері тағы басқа). Бұл мемлекеттерде бірінші үлгідегі
буржуазиялық құрылыстың қалыптасуы ... ... ... бастады,
бірақ қарқынды жүрді, (ішкі және сыртқы себептердің ықпалымен, сол
мезеттегі ішкі қауіп-қатер салдарынан және ... ... ... ... ... ... болды).
     Екінші үлгідегі елдерде капиталистік үрдістің дамуы осы қоғамдағы
көптеген ескі ... ... ... ... Батыс көптен күткен нәрсеге
бірден қол жеткізеді (теміржол, ауыр ... ... ... ... ... капитализм дамыды. Экономикалық артта қалу- шылықты
жылдамдата билеу қажеттілігі салықтық қанау мен әлеуметтік шиеленісушілікке
алып келді. Шаруашылық өмірде ұлттық ... ... ... ... дайындық, екінші үлгідегі  елдерде ұлттық құндылықтар мен
буржуазиялық құндылықтар, өнеркәсіптік қоғамға Батыс елдеріне қарағанда
табиғи түрде құрылған жоқ. Әрине екінші үлгінің қоғамындағы ... ... ... ... жою мүмкін еді, оған мысал ретінде
Жапонияны алуға да болады.
     «Ертедегі капитализмдегі» елдердің бір-бірімен тәжірибе алмасуы тек
қана проблема тудырып қана қоймай, ... ... ... ... ... ... қоғамның буржуазиялық өзгерісіндегі күрделі табысы көптеген
өзіндік факторларға қатысты болды және жергілікті мәдени салт-дәстүрлерден
жаңа құндылықтарды қабылдауға ... ... ... ... ... әдеп – ... енді жаңа бір буржуазиялық құрылымды қабылдаған
Азия, Африка және Латын Америкасының кейбір елдері болды.
     Ресейдің ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ... ... ... ... ... ... аса ... рөл атқарды. Батыс
Европада салатын жер іздеген көптеген бос капитал қорлары ... ... ... даму ... қарай капиталды шетке шығарудан гөрі
шеттен көп енгізді. Шетел кәсіпкерлері өз ... ... ... ... болды, өйткені елдегі жұмыс күшінің арзандығы оларға пайда
табуға мүмкіндік берді. Патша ... ... ... ... ... бар ... жасай отырып, жетіспей жатқан Отандық
капиталдың орнын жабуға тырысты. Шетелдік капитал екі мақсатта: өндіргіш
күштерді ... үшін ... ... ... ... және бюджеттегі
жетіспеушілікті жабу үшін (мемлекеттік займ) пайдаланылды. Осының негізінде
өндіріске салынатын қаржы екі түрде: кәсіпкерлікке (акционерлік) және ссуда
(облигация) ... ... ... ... Франциядан, Англиядан, Германиядан және Белгиядан
капитал енгізілді. Монополистік капитализм дәуірінде отар елдер мен тәуелді
мемлекеттер бірінші ... ... ... ... ... ... және капитал салу көзі болып қалды. Бұл шетелде
монополистерге құлдыққа түскен елдердің экономикасын толық өз қолына алып,
бақылау жасауына ... ... ... отарлар мен тәуелді елдерге
экспортқа тауар шығаруды олардың капиталын салу негізінде ғана ... ... ... ... ... үшін ... бұл ... арзан шикізат
көзі мен жері, үнемі болып тұратын жұмыссыздыққа ... ... ... ... ... ... ... қайыршылығы мен кең көлемдегі
пайдаланылатын күшпен жұмыс жасату, соның ішінде әйелдер мен балалардың
арзан еңбегін пайдалану үшін салынды.    
       Жалпы алғанда ХІХ ... соңы мен ХХ ... ... ... даму қорытындыларна қарасақ, 1913 жылы Ресейдің өнеркәсіптік
өндіріс көлемі АҚШ, Германия, Англия, Францияға жол беріп, әлемде 5 орынды
иеленді. Соның өзінде ... ... ... көлемі Ресейден екі
есе көп болғанымен, тамақ және жеңіл өнеркәсіп салаларының есебінен
көтерілді. Шойын балқыту, ... ... ... мақта өңдеу және қант
өндіру жағынан Ресей Францияны басып озып, әлемде 4 ... ... ... ... ... 1913 жылы тек қана ... ғана жол берді. Ал сыртқы сауда да
ол әлемде 6 ... ие ... және ... тµртінші индустриалды держава
деп есептелінді [1]. Қаншама өнеркәсіпте жетістіктері болғанымен, Ресей сол
аграрлы-индустриалды ел болып қалды.              Империалистік
монополиялар отар елдерде ұлттық капиталдың өсуіне ... ... ... ... сай ірі ... ... ... тежеді. (отар елдерден
бағалы минералды шикізаттарды алу үшін тау-кен өндірісінің, жеңіл
өндірістің біршама дамуына ғана ... ... ... отар ... аграрлық-шикізат көзі ретінде ұстау саясатын барынша тереңдете
түсті.
      Екінші бөлімше «Қазақстан ... ... ... ... деп ... ... Ресей әр түрлі халықтарды отарлық қанау мен
оның экономикасына негізделген аса үлкен империяға біріктірді. Патша
өкіметі мен ... ... ... ... ... езгіге салу
мен құлдықта ұстауда әр түрлі әдістер мен тәсілдерге сүйене отырып, жүзеге
асырды. Ұлттық аймақтарда әдейі феодалдық-патриархалдық қалдықтарды ... ... ... пен езгіде ұстады. Осындай патшалық
самодержавиенің отарына айналып, құлдыққа түсіп, ... өте ... және ... ... ерекшеленген ел – Қазақстан болды.
      Қазақстанның капиталистік өнеркәсібі басынан-ақ нақты отаршылдық
сипатта болды. Отарланған Қазақстандағы капиталистік өнеркәсіптің  ... ... атап ... ... ... ... ... табиғи капиталистік қатынастар дамыған жоқ, сырттан келген
көпестердің капиталының базасында пайда болды. ... ... ... ... ... мен ... ... қатыспады. Ұлттық сауда-
өсімқор буржуазиясы тек өнеркәсіп капиталы мен жерлікті рынок арасында
дәнекер болды. Осындай жағдайда ... ... ... ... өнеркәсіпшілері басып алған сауда өнеркәсібі базасында қалыптасты
[2]. 
     Патша өкіметінің Қазақстанның өндірісін ... ... ... ... оның бірнеше бағытын атап өтуге болады. Бірінші бағыт-
орыстың сауда капиталының Қазақстан өндірісінен игерудегі орны мен осыған
байланысты, бірінші кезекте, белгілі ... ... ... патша
өкіметінің берген мүмкіндіктері мен жеңілдіктерін атап өту қажет. Ол
Қазақстанның тау- кен ... ... ... болды десе де
болады. Оған тау-кен орындарын қамтыған 1500кв. шақырым үлкен аумақ ... ... ... ... ... С.И.Поповтың өнеркәсібі
1870 жылы қара мысты тазалап, 930 пұт көмір пайдалана отырып, 1180 пұт ... ... ... ... ... ене ... отарлау, қанау
сипатына ие болды. Ол Қазақстанның бүкіл ресейлік рынокқа енуіне жол аша
отырып, шикізат көзі мен Ресейдің орталық өндіріс ... ... ... айналдырды. Қазақстанға орыстың өнеркәсіп капиталын енгізу
капитализмнің монополистік даму кезеңімен тұспа-тұс келді. В.И.Ленин
монополияларға қарай икемдеу тенденциясын туғызатын кәсіпорындардың көлемі
де бір ... - деп ... ... ... ... алу өнеркәсібіне бастама болған және
барлау алаңы болған  1899 жылы Қарашұңғылда, 1911 жылы Доссорда екінші
мұнай көзі ашылды. ... ... ... ... ... 117 іске
асқан бұрғылау орындары және 166 барлау бұрғылары болды, соның ішінде
бұрғылау жұмыстарының  жартысына жуығы Доссорда жүргізілді.
      Доссорды да ... ... ... алуда қарапайым ережелер сақталмады,
сондықтан да кен орнындағы байлықтың мерзімінен бұрын таусылуына да ... ... ... ... ... ... ... мұнай
көлемі: 1912 жылы – 52,7 т, 1913 жылы – 63,6 т, 1914 жылы – 34,8 т, 1915
жылы – 18,2 т. ХХ ... ... ... ... ... ... олар
өздерінің ғана бас пайдасын ойлады және жыл ... ... ... ... ... ... капиталистердің Қазақстан өнеркәсібіне емін-
еркін енуіне мүмкіншілік берді. Қазақстандық зерттеуші Ц.Л.Фридман былай
деп жазды: «ХІХ ғасырдың сонымен ХХ ғасырдың басында шетелдік капиталистер
сол ... бар мыс, ... ... мен ... кен орындарын қолына
алды. Сонымен қатар мынаны аса ... ... ... ... ... ... жұмыстарына ешқандай ақша шығарған жоқ, дайынға ие
болып, патша өкіметінің белсенді ат ... ... аса бай ... ... ... ... ... халықпен орыс кәсіпкерлері ашқан
жерлерге иелік етті» [4]. Жергілікті халықтың аңқаулығы мен байлардың кен
көздерін ... ... ... ... ... батты.
      ХІХ ғасырдың ортасында Оңтүстік Қазақстанда орталық Ресейдің ұсақ
өнеркәсіп иелері мен қолөнершілері келіп ... ... ХІХ ... ... ... ... ... екі көмір бассейіні –
Боралдай мен Леңгірді ашты. 1866 жылы Орынбор ... ... ... ... ... ... жіберілген бас инженер подполковник
Татаринов Шымкент пен Ташкенттің ортасынан өте ... ... ... ... ... 1868 жылы ... қарқыны өте төмен Боралдай көмір
бассейінінің негізін салды (Татаринов атындағы көмір кені). Ал Шымкенттің
оңтүстік ... 30  ... ... орналасқан Леңгір көмір бассейіні
Шымкент пен Ташкенттің өндірістерін көмірмен қамтамасыз етіп отырды [5].  
        Тау-кен ... ... ... ... ... жылдарда
өлкенің кен өнеркәсібінің басты салаларының бірі алтын өндіру болатын.
Өскемен уезінде ғана 125-тен астам ... ... ... Бірақ ХХ ғасырдың
басында бірқатар себептерге байланысты (салықтың көп мөлшерде салынуы,
қатынас жолдарының қашықтығы, қаражаттың, құрылыс материалдарының
жеткіліксіздігі және тағы ... ... ... ... кеніштері 50-ге
дейін қысқарды. Алтын өндіруші салаға орталық Ресейдің Сібір мен Алтайдың
ірі өнеркәсіпшілері де өз капиталдарын салды. Алтын өнеркәсіпшілері
арасында орыс және ... ... ... ... 1882 жылмен 1892 жыл
аралығында алтын өндіру 13,31 пұттан 23,38 пұтқа дейін өсті. Революцияға
дейін Қазақстаннның территориясында 16 алтын өндіретін өндірістер болды.
Олар 1555000 ... 76 пұт ... ... Өндірісте 1160 орыс  және 1140
қырғыз жұмысшы еңбек етті.
        Оңтүстік Қазақстандағы химия өнеркәсібінің бастамасы ... ... ... ... ... – бұл ... ... тұқымынан (дармин)
алынған емдік өнім. Дармин деп аталатын емдік шөп Азия мен Африканың
көптеген елдеріне белгілі болды. Бірақ ХІХ ғасырдың 80 ... ... шөп қоры ... ... ... пен ... ата уезінде ғана
сақталды. Осы уақытта Европа елдерінде төрт сантонин заводы үшеуі
Германияда, біреуі Англияда Түркістаннан әкелінген ... ... ... ... ... ... бүкіл Ресейдегі сантонин өндіретін жалғыз
өндіріс болып табылады. Зауыт өзінің өнімін көптеген шетелдік
мемлекеттерге: Англия, Америка, Германия, Жапония, Қытай, ... ... елге ... ... ... ... ұсақ өндірістер негізінде
емес, шетелдіктер салған қаржы негізінде негізінде дамыды. Шетелдік
өнеркәсіпкерлер жұмысшы қазақтарға қатысты кемсіту саясатын ұстады. Оларды
қандай да болмасын бір ... ... ... өте ... жалақы төледі.
Қазақ жұмысшыларының біліктілігін көтеру мүмкіндіктері  болмады.
Біліктілігі бар ... ... ... ...... 7 % ғана
құрады.   
         Үшінші бөлімше «ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен 1917 ... ... ... ... мен ... деп аталады. Қазақстан
Ресейге қосылғаннан кейін көп салалы өңдейтін өнеркәсіптер дами бастады.
Жер өнімдері мен мал ... ... ... ... ... ... бірақ бұл қосымша кәсіп ретінде, қазақтардың негізгі кәсібі-көшпелі
мал шаруашылығы болды. ... ... ... ... ... ауыл ... ... ұқсату жөніндегі
өнеркәсіп жергілікті қажеттермен тығыз байланысты болды және өлкенің
әлеуметтік-экономикалық өміріне белгілі бір ықпал жасады. Өңдеуші
өнеркәсіптің кәсіпорындарын мынадай екі ... ... ... ... ... бөлігіне және шет елге шығару үшін мал шаруашылығы
шикізатын алғашқы өңдеу жөніндегі ... жүн ... мал ... ішек-қарын тазартатын және басқа кәсіпорындар жатты;
2. Ауыл шаруашылық ... оны ... ... ... үшін ... ... бұлар былғары, май шайқайтын, спирт-арақ зауыттары, темекі
фабрикалары және тағы басқалары. Толық емес деректерге ... 1886 жылы 1028 ұсақ ... ... ... 1895 жылы ... ... шикізаттарын өңдейтін өндіріс саны 2124 болып, соған сай
жұмысшы саны 3432 – ден ... ... ... айналымдағы өнім   бағасы
2395,1 мың сомнан 3929 мың сомға жеткен.
      Темекі шығаратын да ... ... ... Ең ... темекі
плантациясы Верный қаласына жақын жерде Үлкен станциада Гаврилов деген
фабрикант іргесін қалап, осы жерден табак фабрикасын ашты. 1883 жылы
плантацияда 67 ... ... 15 ... 2 ... ... жасап, 1 станок
темекі жапырақтарын кесіп, қол машинамен папирос ... ... ең ... салаларының бірі, соның ішінде 
Солтүстік Қазақстанда тері өңдеу кәсібі болды. 1890 жылы Шучинск
станциясында 8 тері ... ... ... тура ... ... ... пен Төменгі Бұрлық станцияларында да болды, ал олардың орталығы, ең
ірісі Петропавл қаласында болды (10 ... 1898 жылы ... ... ... саны ... ... [6]. Олар 23 ... оның онында әр түрлі
механизмдер-көбінесе 1-3 ат күші бар ат қозғалтқыштары мен 2 ат күші бар ... ... Егер ... ... мен ... Губерниясындағы жұмыс
істеп тұрған былғары зауыттарынның санын салыстыратын болсақ, 1890 жылы
мынадай көрініс береді. Ақмола облысында 21 зауыт жұмыс істесе, Орынбор
губерниясында 68 ... ... етті [7]. ... ... ... ... аз өнім шығарды. Осындай өндіріс саласы Торғай облысында біркелкі
дамыған жоқ. 1897 жылы «Қырғыздар календары» мәліметінде 1889 жылғы ... 2 ... ... ... және оның Қостанай уезінде орналасқанын
айтады [8].
      Оңтүстік Қазақстанда былғары өңдеу ісі мал шаруашылығы шикізаттарын
өңдейтін өңдірістің ... бір ... ... ... ... ... ... қосылғанына дейін пайда болды және 1870 жылдың аяғына
дейін қолөнер кәсібі түрінде сипат алды [9].  ХІХ ғасырдың 70 ... ... ... 8 былғары өңдірісі, ал Сырдария облысында 12
өндіріс жұмыс жасады [10].  Сырдария мен ... ... 1916 жылы ... ... [11]. ... ... ірі және ұсақ тері ... 3 059000 дана тері өңделіп, 13 034 800  сомға ... ... ... қосқанда, 8 ірі, 100-ге жуық ұсақ өндіріс болып, 683
500 тері өңдеп, 1200 дейін жұмысшылар болды.
      Қазақстан ... ... аса ... рөл атқарған Шымкент пен
Әулие-Ата уезінде кездесетін құмның астында қалған көлдердегі  отырып
қалған тұздан ас тұзын алу болды. Тұрғындардың сұранысына ие ... ... ... ... Қаракөл көлінен алынған «қара тікен» тұз
болды. Тұз алу өте қара дүрсін, ... еді. ... ... ... жүргізген де, оларды әкелетін де бір қырғыздар, олар не отырып
қалған тұзды жинайды, не ең артта қалған, жабайы әдіспен алады». 1 ... ... оның ара ... ... ... ... 25 тиыннан 4
сомға дейін болған. Революцияға дейін КССР территориясында 6 тұз өнеркәсібі
жұмыс істеп, 6700000 пұт тұзды 670000 ... ... 370 ... 580 қырғыз
жұмыс жасаған.
         Тағы да бір кең тараған өндіріс саласы жүн жуу. 1913 жылы Оңтүстік
Қазақстандағы 16 жүн ... ... 270550 пұт жүн ... одан ... 66% дайын , таза, жуылған, іріктелген жүн алынды. Ал Петропавл
қаласындағы жүн жуатын мекемеде 10000 қой жүні 2800 сомға жуылған 50 ... әйел ... 12 ... ... ... Істелінетін жұмыс көлемі мен
жұмысшы саны да әр түрлі болды. Мысалы: ... ... бір жер ... ... жүн жуатын мекеме 1880 жылы құрылды. 1887 жылы 100
еркек, 150 әйел жұмысшыны пайдаланып, жылына 37000 сомға 15000 пұт ... ... ... Қазақстандағы жеңіл және тамақ өнеркәсібі
салаларының дамуына тежеу болды. Ауыл шаруашылық шикізаты көлемінің өсуіне
қарамастан, революцияға дейін Қазақстанда оны өнеркәсіптен өңдеу ... дами ... ... ... ... және сыра ашытатын зауыттар
туралы мәліметке қарайтын болсақ, Қазақстанның әр түкпіріндегі жұмысшы
саны, жұмыс ... әр ... ... келеді. Мысалы: Семей қаласындағы көпес
Арефеевтің сыра зауыты 7 жұмысшы мен 2 сыра ... ... ... мың шелек Бавария сырасын 14400 сомға дайындады. Ал олардың өндірістері
өте ұсақ, әрі техникалық нашар ... ... ... дән ... ... ... спирт қайнататын, сыра ашытатын, темекі шығаратын,шұға-
мәуіті  фабрикасы, қой терісі, тон, киіз байпақ өнімдерін шығаратын
өндірістер ретінде көрінді.  ... ... ... даму ... ... мен көнсервілеуде жағдай болмағандықтан, ол маусымдық кәсіп
болып қалды, әрі балықты тұздауда, тұрпайы әдістер қолданылды. Революцияға
дейін Қазақстан территориясында 140 балық кәсіпшіліктері ... ... ... ... ... 6750 ... ... болған, олардың 80% қырғыздар.
Шикізатты өңдеу 5200000 пұтқа дейін жеткен.  Сонымен ХІХ ғасырдың соңында
1882 жылы Ақмолада 1 мыс ... ... 2 май ... 1 сабын қайнататын
зауыт болса, Көкшетауда 12 тері-былғары зауыты, 5 май ерітетін зауыт, ал,
Петропавлда 1 арақ, 2 сыра зауыты, 1 ұн ... 1 ... ... 5 сабын
қайнататын, 5 тері-былғары, 13 май ерітетін, 2 желім ... 33 ... 2 жүн ... 1 ... жуатын мекеме жұмыс істеді [12].
      Қорыта келгенде, 1913 жылғы мәліметтер Қазан революциясының жеңісі
мен одан ... ... ... даму ... көрсетпейді.Себебі
империалистік соғыс өнеркәсіптің дамуына кері әсерін тигізді. Осы жылдарда
көптеген өнеркәсіп өндіріс ошақтары өзінің өнім шығаруын қысқартты, 
кейбіреуі тіпті мүлдем ... ... ... «1917-1940 жылдардағы Қазақстандағы өнеркәсіптің  дамуы» деп
аталатын бөлімнің бірінші бөлімшесі 1917-1940 жылдардағы Кеңес өкіметінің
өнеркәсіпті дамыту саясатының  бағыттарын  талдауға  арналған. ... ... мен ... кейін 1927 жылдың соңына қарай социализмнің
алғы шарттарын жасау деген тұжырымға ... ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығын ұжымдастыру
3.  еңбекшілердің тұрмыс жағдайы мен мәдениетін көтеру.
          Индустриаландыру кезеңіндегі Қазақстан өнеркәсібінің ... 2 ... ... ... ... ... аралығындағы дамуы социализмнің ірге тасын қалау
кезеңімен тұспа-тұс келеді. 1926-1928 жылдары халық ... ... ісі ... ... ... ... қадамдары ғана
жасалынды
2. 1933-1941 жылдар аралығы жаппай жаңа өндірістерді игеру, жаңа техниканы
пайдаланумен ерекшеленеді. Ірі ... ... ... ... ... индустриаландыруға бет алған келбетін көрсетсе, енді
жұмыс жасап тұрған ірі өнеркәсіп кешеніне айнала бастады. ... ... ... ... болды: шексіз
көп табиғат байлығы мен іс жүзінде мүлде жоқ өнеркәсіп ошақтары, транспорт
желісі мен байланыс, ... ... ... ... сауатсыздық,
кадрдың жетіспеушілігі тағы басқалары. Соған қарамастан Қазақстанның
өнеркәсібі басқа одақтық республикаларға ... тез ... ... ... ... Кеңес одағы бойынша бөлмей, бүтін түрде
жүрген біртұтас процесс болды. Ол республикаларға, облыстарға, аудандарға
бөлу деген болмады. Оны бастап, іске ... ... ... ... бағындырылды. Қазақстандағы индустриаландыру және оның әр бір
қосқан үлесі, дәрежесі әр түрлі болды. Бұл іске Қазақстанның қосқан үлесі
өте зор еді. ... оның кең ... ... ... ... ... жез, ... зауыттары бүтіндей және толық Одақтың орталық
өнеркәсібі үшін жұмыс істеді. Қазақ жерінен қазып алынған ... ... ... басқа асыл құнды металлдар негізінен одақты индустриаландыру
мұқтаждығына жұмсалды. Қазақстанның жүні, терісі, еті, ... т.б. ... ... ... ... аудандарына тасылды.
      Социалистік индустриализациялаудағы басты заңдылық-өндірістің жоғары
қарқынды дамуы және жаңа өндірістік құрылымдардың пайда болуы еді. 1913
жылмен ... ... ... ... 1940 жылы 6,9 ... ... ірі өндірістері қайта құрылып, жаңартылып, жалпы өндірістің 90%
құрады.
      Орта ... ... ... және ... ... Қазақстанда-ауыр өнеркәсіптен, ал Закавказье республикаларында
(елде аса қуатты өндірістер құру кезінде) «Б» тобындағы өндіріс салаларын
қарқындап дамыту негізінде жүзеге асты [13]. ... ... ... бірі – Қазақстанның байлығын пайдалану болды. Осындай
мол байлық көзінің бірі – Қазақстанның жер қойнауындағы алтын еді. Алтын
өндіру мен оның ... ... ... ... ...  1925 ... ... қарағанда: «Жетіқара мен Степняк (Ақмола өңіріндегі
алтын кені) бірігіп, Қазақстанда алтын өнеркәсібі биылғы жылы соғысқа
дейінгі ... 75% кем ... жоқ. ... жылдары өнім алу нөлге түскен
болатын» [14]. Ал «Майқайың алтын» кені Павлодардан 136 ... ... ... ... ... кен көзі-алтын, бірақ полиметаллда
бар. Майқайыңның алтынының құны КСРО-ның алтынынан 3 есе арзан және 1 грамы
1 сом 50 ... ... ... ... ... ... байланысты мынадай қаулы
қабылданған: Геологиялық барлау жұмыстары мен дайындық жұмыстары дұрыс
жолға қойылып, 1932 жылы өнеркәсіп ... ... қоры аз, ... ... кен қорын иеленуі тиіс [15]. Осы қолданған шараларға қарап,
мемлекеттің кен ... ... ... көңіл бөлгені көрінеді.
     Қазақстанның жер қойнауында аса мол түсті және сирек кездесетін
металдар, мұнай, көмір және тағы ... ... ... оны ... сол
заманға сай құрал-жабдықтар, техника болмады және маманданған  кадрлардың
жоқтығы сезіліп тұрды. Бұл жағдай жалғыз Қазақстанда ғана емес, ... ... ... ... қалған техникалы өнеркәсібі бар Ресей мен
басқа республикаларда да білінді. Сондықтан осы қиындықтарды жеңу үшін және
аса мол ... ... ... ... ... үшін материалдық, қаржылық
ресурстар қажет болды. Бұл мәселе әсіресе бұрынғы патшалы Ресейдің боданы
болған, шет аймақтардың бірі болып саналатын Қазақстан үшін де ... ... ... тән ... өндіріс пен оның пайдалылығы төмен кезеңде
материалдық және рухани жағынан қамтамасыз ететін тиісті мүмкіндігі
болмады. 1920 жылы ... ... ... ... ... ... 1 ... болса, 1922 жылы 2 миллион сомға көтерілді
[16].
        ... ... 1936 жылы ... ... ... ... 1922 ... салыстырғанда өнеркәсіп өндірістері ауыл
шаруашылығынан 7 салаға асып, көлемі 14 есеге көбейді, әсіресе халық
шаруашылығында маңызды орын алатын көмір, мұнай, ... ... ... ... ... ... ... өндірісі ұлғайып,
пайдалынатын темір жол желісі 2 есеге өсіп, қоғамдық ... ... ... саны 4,5 ... ... ... еңбекшілердің
мәдени-техникалық өмірінде үлкен өзгерістер мен алға жылжулар болды.
        Екінші бөлімше «Қазақстандағы негізгі өнеркәсіп салаларының дамуы»
деп аталады. Қазақстанда өндірістің дамуында ... ... 1940 ... ... ... ... ... оған тиек болған «А» тобының дамуы
болды, сонымен қатар өте биік дәрежеде өскен электр саласы (200-ден аса
есе), металл ... (150 есе), ... ... (130 есе) ... ... ... кешенді өсіп, іргетасының қалануына себеп болды
[17].
        Қарағандының көмір ... ... 1933 ... ... ... ... Есептегі жыл бойында тресте барлығы 7 кен орнына
біріктірілген 20 шахта жұмыс істеді. ... ... 13-і ғана ... ... ... ... ... нәтижесінде берді немесе мүлдем
бере алған жоқ. Осы берілген мәліметтер әлі де ... ... ... ... ... Техникалық жағынан қайта жабдықтау,
желдеткіштердің орнатылуы, шахта ішінде жүретін ... ... ... ... ... 1941 жылы ... ... жылына 7
млн. тоннаға жетті. Осы кезеңде Қарағанды көмір ... ... ... ... рөл атқарды. Қарағандының көмірін Оралға, Орта
Повальжеге, Орынборға, Куйбышев облысына, Башқұртстанға шығарылды,
Қарағандының ... ... ... ... ... жылы ... көмірінің 1 тоннасы 7 сом болды. [18]  Бірінші
бесжылдыққа дейін негізгі мұнай өндіру орталығы болған Доссор мен Мақат
елді мекені болды, бірақ ... ... ... ... ... ... екі ... арқылы теңіз жағасында орналасқан Ракуша
станциясына айдалды. Бұл жерде 9 ... пұт ... ... ... ... әрі мұнай ұзындығы 15 шақырым мұнай құбыры арқылы тереңдетіп
отырғызылған кемеге жеткізілді. Бұл процесс өте қымбатқа түсті, ... ... ... ... ... ... ... темір жол салу
туралы ұсыныстар жасала бастады [19].  Ембінің  мұнайын өңдеу дәл қазіргі
уақытта Волга бойындағы зауыт трестерінде: Ярославль қаласына жақын жердегі
Константиновскіде, ... ... ... ... өңделеді.
Константиновскідегі зауытқа 1926-1927 жылдары жаңа, қуаттылығы 12 миллион
пұт, Варинскіде қуаттылығы 8 ... пұт ... ... орнатылған.
Осылайша Ембі мұнай зауыты 1928-1929 жылдың соңында жылына 20 миллион пұт
мұнай өндіре алады. Ембі ауданның ... ... ... ... ... мәлімет жіберілген: Орал, Ембі ауданданындағы 1928-1933
жылдардағы терең ... ... ... көлемі 1928-1929 жылмен
салыстырғанда, бұрғыланатын жер көлемі ұлғайтылып, барлау ... ... ... ... ... ... кезеңде елдің
әлеуметтік-экономикалық, мәдени артта қалуынан көп қиыншылықтарға кездесті.
Оның бір мысалы ретінде Риддерді алуға болады:  1932 жылы ... ... апат ... ... ... кен ... ... 50% өнім
шығаратын дәрежеде ғана жұмыс істеп тұрды. Фабриканың құрал-жабдықтарының 1
бөлігі ... ... Кен ... ... өте төмен сапаны көрсетті және
металл бөліп алу ... де ... ... ... ... қосылып жатқан жылдарда елдегі ең ірі Шымкент қорғасын зауытының
құрылысы басталды. 1934ж қаңтар айында зауыт іске қосылды. Шымкент қорғасын
зауытын аз уақыт ... іске ... ... ... ... ... етіп ... Мысалы, 16,5м2 жерді алып турған ені
1,5метр машиналарға дүние жүзінде бірде-бір қорғасын зауытында тең келетіні
болмады. Өзі ... ... ... ... Шымкент қорғасын зауыты
алдыңғы орындарды иеленді.
   1929-1930 жылдары елдегі ең ірі мыс орны – ... кені ... ... және өте ... кен орны мен кеннің аса терең емес жерде ... ашық ... ... ... ... сонымен бірге Балқаштағы мыс қорыту
зауытын салудың негізі болды. Бұл кенді 1929-1930 жылдары геолог
М.П.Русаков ашқан. Алғашында бұл кен орнының қоры 350000 ... ... ... кен  ... ... кен көзінің жұпынылығымен
ерекшеленді [22].
      1940 жылы аса маңызды бай ресурстарды игерудің көзі болған Жезқазған
комбинаты іске қосылды. Риддер комбинатында металл ... ... ... ... ... 1938 жылы ұзақ ... ... құрылыс жұмысы мен
қайта салулардан кейін Ертіс мыс қорыту зауыты іске қосылып, Березов 
кенішінің қуаттылығы кеңейді.
     Қазақстан сирек кездесетін металл жағынан ... ... І ... ІІ ... ... ІІІ орын, вольфрамнан IV орын, молибден,
мышьяктан  біршама қоры бар. Бұрынғы ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы терең әлеуметтік-
экономикалық қайта құрулардың іске асуына негіз болды және  жаңа
өндірістік, мәдени орталықтардың өсуіне, жұмысшы табының қалыптасуына,
техникалық интелегенцияның ... ... ... ... ... ... негізгі өндірістік қоры 1932-1939 жарты жылдық
аралығында 322 есе өсті. Алматыда, Семейде, ... тағы ... ... ... ... алғашқы тігін, аяқ киім фабрикалары, тері, қант,
жеміс, ет зауыттары мен комбинаттары, Балхаш пен Шымкентте мыс ... ... ... ... олар ... ... елдің кейпін
беруі үшін металл балқытатын өнеркәсіптер ғана ... ауыр ... неше ... ... және ... ... ... орындарда болуы керек еді. Мұндай өнеркәсіп орындары Қазақстанда
Ұлы Отан соғысы жылдарында ғана батыстан шығысқа ... ... ... пайда бола бастады. Оның өзінде олар негізінен қару-
жарақ жасайтын кәсіпорындар ретінде пайда болды.
         Халық ... ... ... өнеркәсібін дамыту жоспары
бойынша: «Ақтөбеде комбинат салу, Қандыағаш станциясында фосфор руднигінен
кен шығару, 1931 жылы Ақтөбеде ... 200 ... өнім ... ... ... мен 40 ... ... өндіретін цех салу қолға алынды».
      Қазақстанда құрылыс материалдарын жасайтын өндіріс құру Кеңес үкіметі
кезінде жүзеге асты. Кеңес өкіметінің ... ... ... ... еш ... деп ... Индустриаландырудың бас
кезінде барлығы небәрі 3 кірпіш зауыты жұмыс істеді. Қазақстанда құрылыс
материалдарын шығаратын өндіріс орындарын ... ... 1931 ... Ірі кірпіш зауытының құрылысы Алматыда, Шымкентте,
Петропавлскіде, Семейде және басқада қалаларда шикізатты дайындайтын
механикалық пресс орнату мен кірпішті ... ... ... салудан
басталды. Содан кейін әк, гипс және басқа да құрылыс материалдарын
шығаратын өндірістер салынды. 1935 жылдың өзінде 50 кірпіш, 30 алебастр, 30
әк, 14 ... ... ... ... істеді. 1939 жылы кірпіш шығару 1932
жылмен салыстырғанда 4 есе, ағаш өңдейтін өндірістердің қуаттылығы ... өсті ... ... ... ... дәуірде негізі қаланып,
кейін жалғастырылған бір жақты дамуы тарихта ізін қалдырмай қойған жоқ.
Елдің өндіріс ошақтарының барлығы тікелей Орталыққа бағынышты болды. 
Соғысқа дейінгі ... ... ... ... ... ... ... құрылды. Темір жолдардың, су жолдарының, автокөлік, әуе
және тағы да басқа ... ... ... байланысы мен әрекеті өсіп
келе жатқан халық шаруашылығы мен ... ... ... ... ... Темір жол транспорты өндірістік құрылымның аса маңызды
салаларының бірі болды және халық шаруашылығының дамуы онымен тікелей
байланысты еді. Түрксібтің салынуы,  Рубцовск-Защита-Риддер ... ... ... берілуі, Гурьев-Қандыағаш желісі, жол төсеніштерінің
жасалуы, әуе, су жолы өнеркәсіптің өркендеуіне жол ашты. Ал бұл өз
кезегінде жұмысшы санының ... ... ... ... жергілікті ұлттан
кадрлар дайындау мәселесі ұзақ уақыт бойы күн ... ... ... ... ... ... өндірістік дамуындағы
Қазақстанның алатын орны» деп аталады.
     Еңбек өнімділігін арттыруға бағытталған индустриаландырудың әлеуметтік
– экономикалық мақсаттары КСРО-ң үлкен ... ... ... ... шешіліп
жатты. Сондықтан оны бөліп - жарып қарамау қажет,  өйткені индустриаландыру
үрдісі КСРО аумағында тұтас ... ... ... Оған «А» және ... жататын өндірістердің дамуы, яғни өндіріс құрал-жабдықтарын
шығаратын және өндіретін, өңдейтін ... ... ... Бұл ... ... сан мен ... үйлесімділігі үлкен рөл атқарады:
Салааралық және өндіріс ішіндегі тепе-теңдік, ... ... ... қор ... ... мен республикадағы тұтыну қажеттілігінің
деңгейі маңызды  болды. Осы сұрақтар төңірегіндегі зерттеулер
индустриаландыру ... ... мен ... ... ... оған тән ... сай заңдылықтарды ашып берді.
        1940 жылы Алматы облысында 2 ауыр өнеркәсіп, 37 жеңіл және тамақ
өнеркәсібі, 58 ... ... 4 ... ... ... ... облысында 2 ауыр өнеркәсіп өндірісі, 8 тамақ, 4 жергілікті
өнеркәсіп, 2 транспорт ... 4 ... ... ... Оңтүстік Қазақстан
облысында 13 ауыр өнеркәсіп, 18 тамақ, 5 жеңіл өнеркәсіп, 6 жергілікті, 4
транспорт бөлімшесі, 47 өнеркәсіп кооперативтері және 4 ... ... ... облысында 4 ауыр өнеркәсіп, 7 тамақ, 1 жергілікті, 6
транспорт бөлімшесі, 15 кооперативтік өнеркәсіп, 4 облыстық ... ... ... облысында 18 ауыр өнеркәсіп, 11 тамақ, 1 жергілікті, 3
транспорт бөлімшесі, 19 өнеркәсіп кооперативі,    5 ... ... ... 1 ауыр ... 4 ... 1 жергілікті өнеркәсіп, 13
өнеркәсіп кооперативі, 4 облыстық кеңсе  ұйымдастырылған. Батыс Қазақстан
облысында 3 ауыр өнеркәсіп (Мақат, Доссор, Байшұнас, Қосшағылда мұнай), 2
тамақ, 2 ... 1 ... ... 34 өнеркәсіп кооперативі, 2
транспорт бөлімшесі 4 облыстық кеңсе болса, Шығыс Қазақстан облысында 16
ауыр өнеркәсіп (8 кен ... 7 ... ... 14 ... 1 ... 1
жергілікті өнеркәсіп ошағы, 3 транспорт бөлімшесі, 58 кооперативтік
өнеркәсіп, 4 ... ... ... ... ... келгенде, 40 жылдарда пайда болған өнеркәсіп
ошақтарының  басым көпшілігі , соның ішінде  ауыр өнеркєсіп  салалары
Орталық ... ... ... Қазақстанда, Қарағанды облысында,  ал тамақ
өнеркәсіп орындары Оңүтүстік Қазақстанда, Алматы, Солтүстік Қазақстан,
Ақтөбе облыстарында шоғырланса, жеңіл өнеркәсіп салалары Алматы, Қарағанды,
Оңтүстік Қазақстанда ... ... ... күні Қазақстан экономикасында үлкен орын алып, мемлекеттің
гүлденуіне үлес қосып отырған өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... қарайтын болсақ, оның бірнеше кезеңнен өткенін көруге
болады.
        Қазақ даласы, оның қазба байлығы туралы деректерді жинаған ... ... ... ғана - елді ... ... ... айналдыру, емін-
еркін пайдалану болды. Арнайы экспедициялар жабдықтап, ... ... ... ... байлықтың шоғырланған жерін игеру үшін орыс және
шетел кәсіпкерлерінің еркін кіруіне мүмкіндік берді. Қазақстанның
капиталистік өнеркәсібі басынан-ақ нақты отаршылдық сипатта болды.
Монополистік капитализм ... отар ... мен ... ... кезекте үстемдік етуші метрополияның өнеркәсіп тауарларын өткізу
және капитал салу көзі ... ... Бұл ... ... құлдыққа
түскен елдердің экономикасын толық өз қолына алып, бақылау жасауына
мүмкіндік берді. Метрополиялар отарлар мен тәуелді елдерге экспортқа тауар
шығаруды олардың капиталын салу ... ғана ... ... ... ... ... үшін емес, бұл елдерді арзан шикізат көзі мен жері,
үнемі тұратын жұмыссыздыққа байланысты болатын ... ... ... ... халықтың қайыршылығы мен кең көлемдегі пайдаланылатын күшпен жұмыс
жасату, соның ішінде әйелдер мен балалардың арзан еңбегін пайдалану үшін
салынды.
         Қазақстанның ... ... ... тұсында да, Кеңес
өкіметінің кезінде де Отандық өнеркәсіптің дамуы мен гүлденуіне қызмет
еткен жоқ. Екі ... ... де ... ... ... көзі болып қала
берді. Соншама байлықтың табыс кілтін қолына ұстаған Орталықтан аса алмай,
Қазақстан түскен пайданың болмашы бөлігіне ғана ие ... ... ... пен әміршілдіктің лебі өнеркәсіп саласына да тиді.
Бұл жүйе жеке ұйым, ... ... ... ... ... ... бағасы да, дайын өнімнің де құны төмен болды, әрі
қазба байлығын игеруші өндіріс орнының да, еңбек ... ... ... алған пайдасы шамалы болды. Қалыптасқан жоспарлы экономиканың талабы
бойынша Одақтық және Республикалық бюджеттен тиімділігі аз, тоқырау
жағдайындағы өндіріс ... ... ... ... керісінше жақсы
көрсеткіштерге жетіп, сапалы өнім алған кәсіпорындардың тапқан табысын өз
қажетіне жаратуға құқығы болмады. Ынталандыру мүмкіндігінен айрылған
өнеркәсіп өндірістері ... ... ... ... ... ... ... мынадай тұжырым жасауға болады:
1.  ХІХ ғасырдың екінші жартысында Ресей ... ... ... ... ... капиталистік қатынастар енді және отарлаушы
елдің арзан шикізат көзіне айналды.
2.  Патшалық Ресей қазақ жеріне орыс және шетел капиталын өз мүддесі ... Ал ... ... да өнеркәсіптің дамуы Кеңес өкіметінің
экономикалық саясатына сай жүзеге асты. Индустриаландыру ... ... алға ... ... Соған қарамастан Қазақстан
шикізат көзі болып қала берді. Өйткені жетекші өндіріс салалары қарыштап
дамымады.
4.  Соған қарамастан Қазақстанда ... ... бой ... өнеркәсіп
салаларының тармақтары пайда болды және  ол индустриаландыру үрдісінде оның
құрамдас бөлігіне айналды. 
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 
1 Геллер М. История Российской империи. М., 1997. 3 т. - ... ... А.Н. ... и ... Советского рабочего класса в
Казахстане. Алма-Ата, 1966.- с.18.
3 ҚР ОММ, қ-12, 1-т, 9-іс, 5-п.
4 Фридман Ц.Л. ... ... в ... ... ... ... 1960.- с.14.
5 Обзор Сырдаринской области за 1895г. Ташкент ,1896, с.26.
6 Коншин Н. Краткий статический ... ... и ... в
Акмолинской области за 1880-1894 года, Омск, 1896. ... ... П.А. ... таблицы по Оренбургской губернии за
1862-1893 годы. 
8 Календарь для Киргиз на 1897 год. Оренбург, 1897, с.61.
9 Заорская В.В., Александер К.А. ... ... ... Пг., 1915.- с.221.
10 Материалы для статистики Туркестанского края. Под ред. Маева Н.А. Вып.
3. Спб. 1874.- с.281-285.
11 Статистический ... ... ... и ... ... В.И.
Шарый. Пг, 1917.- с.10.
12 Локшин Э.Ю. Промышленность СССР 1940-1963 г.г.  М., 1964.- с.16.
13 ҚР ПМ, қ-139, 2-т, 44-іс, ... ҚР ПМ, қ-141, 1-т, ... ... ... ... ... 1922-1972. с.560.
16 Развитие народного хозяйства Казахстана за 50 лет ... ... ... 1967- ... ҚР ПМ, қ-141, 1-т, ... ... ҚР ПМ, қ-141, 1-т, ... 51-п.
19 ҚР ПМ, қ-141, 1-т, 732-іс, 181-п.
20 ҚР ПМ , қ-141, 1-т, ... ... ҚР ПМ, қ-141, 1-т, ... ... ҚР ПМ, қ-141, 1-т, ... ... ... С.Б. Очерки истории социалистического строительства в
Казахстане 1933-1940 г.г. Алма-Ата. 1966.- ... ҚР ПМ, қ-708, 2-т, ... ... ... ... ... ... ТІЗІМІ 
1 ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы өңдеуші өнеркәсіп 
саласының кейбір мәселелері. // Қайнар хабаршысы.-  № 4/2. -2007.- 49-53
бб.
2 Қазақстандағы ... ... ... дамуы.// Әл-Фараби атындағы
ҚазҰУ хабаршысы. -№ 3(46) -2007.- 116-119 бб.
3 Совет өкіметінің өндірісті ... ... // ... ...... 78-81бб.
4 Қазақстан өнеркәсібін игеруге қатысты патшалық саясат. // Бәсекеге
қабілетті ұлттық экономиканың перспективалары мен ... ... ... ... ... Жетісу мемлекеттік
университеті, 2007.-316-32 бб.
5 Революцияға дейінгі өндірістің дамуы. // Қазақстанның әлемдік ... ... ... ... ... конференция
материалдары.- Талдықорған: Жолдасбеков институты, 2007.-231-233 бб.
6 ХХғ. 20-40жж Қазақстанда өндірістің дамуы. // ХХ-ХХІғ жолындағы білім
және ғылым мәселелері: Халықаралық ғылыми конференция ... ... ... ... ... ХІХғ ... ... мен 1940жж Қазақстанда өнеркәсіптің дамуындағы
негізгі бағыттар: мәселенің қойылуы. // Әлемдік өркениет және ... ... ... ... ... ... 313-316 ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердиев және Мұхтар Әуезовтің педагогикалық идеялары7 бет
Оңтүстік Қазақстанға өзге ұлттардың қоныстануы5 бет
ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы буржуазияның қалыптасу процесі23 бет
Қазақ халқының 1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілісі4 бет
Қазақстанға капиталистік қатынастардың енуінде тау-кен өнеркәсібіндегі шетелдік акционерлік қоғамдар мен өнеркәсіптің дамуы44 бет
Құрбанғали Халидтың «Тауарих хамса» еңбегі қазақ тарихының дерегі ретінде40 бет
ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің тарихы, зерттелуі11 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь