“Қазақстан халықаралық экономикалық қатынастар жүйесінде”

Кіріспе: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
І тарау: Дүниежүзілік шаруашылық жүйесіндегі халықаралық экономикалық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Халықаралық экономикалық қатынастардың мәні ... ... ... ... ... .5
1.2. Халықаралық экономикалық қатынастардың объектілері мен субъектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
1.3. Халықаралық экономикалық интеграция және халықаралық еңбек бөлінісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
ІІ тарау: Қазақстанның әлем шаруашылығына енуі ... ... ... ... ... ... ... .13
2.1. Қазақстанда халықаралық экономикалық қатынастардың
қалыптасуы және дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.2. Халықаралық экономикалық қатынастардың Қазақстан экономикасындағы рөлі мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
2.3. Сыртқы сауданың Қазақстанның халықаралық экономикалық қатынастарындағы орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
ІІІ тарау: Қазақстан экономикалық ынтымақ жүйесінде дамуы ... ... ... 23
3.1. Халықаралық экономикалық байланыстар жүйесіндегі Қазақстан болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
3.2. Қазақстанның ДСҰ.на енудің оң және теріс салдары ... ... ... ...26
3.3. Президенттің халыққа жолдауындағы ҚР халықаралық бәсекеге қабілеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
Қолданған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...37
Қосымшалар
Бұл жұмыстың негізгі өзектілігі ХХ ғасырдың екінші жартысындағы дүниежүзілік шаруашылықтың айтарлықтай ерекшеліктерінің бірі – халықаралық экономикалық қатынастардың жедел әрі қарқынды дамуы және осы қарым-қатынастар жүйесіндегі Қазақстанның алып отырған орнымен байланысты.
Курстық жұмыстың мақсаты Қазақстанның халықаралық қарым-қатынастар жүйесіндегі рөлін көрсетіп, оны әрі қарай жетілдірудің жолдарын ұсынып, талқылау.
Курстық жұмыстың І тарауында халықаралық экономикалық қатынастардың мәні, объектілері және субъектілері, халықаралық экономикалық интеграция және халықаралық еңбек бөлінісі қарастырылды.
Сонымен қатар, ІІ тарауда Қазақстанда халықаралық экономикалық қатынастардың қалыптасуы және дамуы, халықаралық экономикалық қатынастардың Қазақстан экономикасындағы рөлі мен маңызы, сыртқы сауданың Қазақстанның халықаралық экономикалық қатынастарындағы орны туралы сөз қозғалды.
ІІІ тарауда халықаралық экономикалық байланыстар жүйесіндегі Қазақстан болашағы, Қазақстанның ДСҰ-на енудің оң және теріс салдары мен Президенттің халыққа жолдауындағы ҚР халықаралық бәсекеге қабілеттілігі туралы жазылды. Ал кейбір сұрақтар бойынша қысқаша мәліметтер қосымшаларда көрсетілген.
Кеңес Одағының бет-бейнесін түбегейлі өзгерткен оқиғалар тарих еншісіне айналды. Бүгінде өз тағдырын өзі айқындаған қазақ ұлтының жас егеменді мемлекеті, Қазақстанның бүкіл халқы мен экономикасы өзінің жай-күйінің жолында тұр.
1. Азаматова А.Б., Молдабекова А.И. Әлемдік экономика және халықаралық экономикалық қатынастар. Оқу құралы. - Қызылорда: 2000. - 49бет
2. М. Байгісиев. Халықаралық экономикалық қатынастар. Оқу құралы. - А.: “Санат”,1998. - 20, 38 бет
3. Әубәкіров, Нәрібаев, т.б. Экономикалық теория негіздері. – А.: “Санат”,1998. - 419-420бет
4. журнал
5. Шеденов, Байжомартов, т.б. Жалпы экономикалық теория. -Ақтөбе: “А-полиграфия”, 2004. 416, 418бет
6. Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі агенттігі. Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы. 2004 жылдың қаңтар-шілдесі. - №7, А.: 2004. – 51-58бет, 285-286 бет.
7. Нұрғалиев. Қазақстан экономикасы. – А.: “Қазақ Университеті”, 1999. – 194 бет
8. Президенттің Қазақстан халқына жолдауы. Астана, 2004 жылғы 19 наурыз. - Ақтөбе, облыстық қоғамдық-саяси газет. №34, 23 наурыз 2004 – 1-2 бет
9. Ш.Қашықов, Ө.Нұрғалиев. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. – Қарағанды: ҚарМТУ, 1997. – 169-175, 186, 196 бет
10. Тоқсейітов. Экономикалық сөздік-анықтамалық. – А.: “Болашақ баспа” 1999. – 86, 95, 104 бет
11. Экономика. Учебник. Под ред. Булатова А.С., 3 басылым, “Юрист”, 2001 – 256 бет
12. Жүнісов Б.А., Мәмбетов Ұ.Е., Байжомартов Ұ.С. Нарықтық экономика негіздері. Оқу методикалық құралы. І бөлім. - Ақтөбе, 1993. – 105 бет
13. Жүнісов Б.А., Мәмбетов Ұ.Е., Байжомартов Ұ.С. Нарықтық экономика негіздері. Оқу методикалық құралы. ІІ бөлім. - Ақтөбе, 1993. – 95 бет
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.ЖҰБАНОВ атындағы
АҚТӨБЕ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
“Экономикалық теория” кафедрасы
КУРСТЫҚ ... ... ... ... ... Экономикалық теория
Орындаған:
Ғылыми жетекші:
А Қ Т Ө Б Е , 200
Мазмұны:
Кіріспе:
............................................................................
........................3
І тарау: ... ... ... ... ... Халықаралық экономикалық қатынастардың мәні.....................5
2. Халықаралық экономикалық ... ... ... ... экономикалық интеграция және халықаралық ... ... ... әлем ... Қазақстанда халықаралық экономикалық қатынастардың
қалыптасуы ... ... ... қатынастардың Қазақстан экономикасындағы
рөлі мен маңызы...........................................17
3. Сыртқы сауданың ... ... ... тарау: Қазақстан экономикалық ынтымақ жүйесінде дамуы............23
1. Халықаралық ... ... ... ... Қазақстанның ДСҰ-на енудің оң және теріс салдары...............26
3. Президенттің халыққа ... ҚР ... ... ... ... ... ... ХХ ғасырдың екінші жартысындағы
дүниежүзілік шаруашылықтың айтарлықтай ерекшеліктерінің бірі – халықаралық
экономикалық қатынастардың ... әрі ... ... және осы қарым-
қатынастар жүйесіндегі Қазақстанның алып отырған орнымен байланысты.
Курстық жұмыстың мақсаты Қазақстанның ... ... ... ... оны әрі ... ... жолдарын ұсынып,
талқылау.
Курстық жұмыстың І тарауында халықаралық экономикалық ... ... және ... ... экономикалық интеграция
және халықаралық еңбек бөлінісі қарастырылды.
Сонымен қатар, ІІ тарауда Қазақстанда халықаралық ... ... және ... ... экономикалық
қатынастардың Қазақстан экономикасындағы рөлі мен маңызы, сыртқы сауданың
Қазақстанның халықаралық ... ... орны ... ... ... ... ... байланыстар жүйесіндегі Қазақстан
болашағы, Қазақстанның ДСҰ-на енудің оң және ... ... мен ... ... ҚР ... бәсекеге қабілеттілігі туралы жазылды.
Ал кейбір сұрақтар бойынша қысқаша мәліметтер ... ... ... ... түбегейлі өзгерткен оқиғалар тарих
еншісіне айналды. Бүгінде өз тағдырын өзі айқындаған қазақ ұлтының жас
егеменді ... ... ... ... мен ... ... жай-
күйінің жолында тұр.
Қоғамдық организм онда орын алған саяси және экономикалық қатынастар
өзгеру үстінде. ... мен ... ... сайын ашық сипатқа ие болуда.
Демократияның дамуы, меншіктік қатынастарды реформалау және жүйелі нарыққа
қадам жасау экономиканы дағдарыстан шығарудың баламасыз құралы ... ... жүре ... біз ... ... байсалды бағалап,
қандайда болмасын, әсіресе құлшыныстан бас тартып, сабырлы және салмақты
практицизммен қарулануға ... біз үшін ... ... де ... ... оған лайықты орын алып бермейтінін, біздің өміріміздің
стандартын жоғары көтермейтінін түсіну маңызды. Барлық қазақстандықтар
алыстағы мақсатты түсінбегенше, ... ... ... ... қадамдарсыз ол бос сөз болып қала беретініне сенімдімін.
Қазақстан Республикасы таңдап алған ...... ... нарықтық экономиканы қалыптастыру – ... ... ... ... құру ... ... ... Қазақстан ары
қарай реформаны жүргізгенде басқа елдің өтпелі экономикадағы әлсіздігі мен
жетістіктерін ескере отырып, нарықтық экономиканың ... тән ... ... ... қарым-қатынастар жүйесінде лайықты орынға ие болады ... ... ... шаруашылық жүйесіндегі халықаралық экономикалық
қатынастар
1.1. Халықаралық экономикалық қатынастардың мәні
Халықаралық экономикалық қатынастар дегеніміз – ... ... ... арасындағы шаруашылық байланыстар жүйесі. ... ... ... ... ... ... қызмет
түрінің ерекше сферасы. (1( Халықаралық экономикалық ... ... ... аймақтық шаруашылығының субъектілері - ... мен ... ... ... жүйесіндегі
кешенді экономикалық қарым-қатынастарын зерттейді.
Халықаралық экономикалық ... ... ... ... ... ... оларды жүзеге асыратын әдістер мен амалдар
жиынтығы жатады. Бұл әдістер мен амалдардың негізгі тобын халықаралық
келісім шарттар, хартиялар, кодекстер, т.б. ... ... ... ... ... мынадай:
1. халықаралық еңбек бөлінісі;
2. тауарлар және қызмет көрсетулердің халықаралық саудасы;
3. капитал мен шетел ... ... ... ... халықаралық миграциясы;
5. халықаралық валюта-қаржы және несие қатынастары;
6. халықаралық экономикалық интеграция;
7. халықаралық ғылыми-техникалық және өндірістік қарым-қатынастар.
Халықаралық ... ... ... ... кәсіпорындар мен
ұйымдардың өнімдерін (тауарлар мен қызмет ету) ... ... ... көрініс табады. Ал халықаралық саудада ... ... ... қаржылық, интернационалды ақпараттық
байланыстар, еңбек ресурстарының қозғалысы. Халықаралық ... ... ... ... ... ... пен ... деңгейде мамандануы, шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы
мен дамуы, яғни халықаралық экономикалық қатынас ... ... ... т.б.) және ... ... ... сонымен қатар әлеуметтік, ұлттық, ... және ... ... тәуелді. Халықаралық экономикалық
қатынастардың жоғарыда аталған бағыттары мен формалары ... ... ... ... ... халықаралық сауда;
- өндіріс пен ғылыми-техникалық жұмыстардың халықаралық деңгейде
мамандануы;
- ... мен ... ... ... ... арасында ақпараттар, қаржы-валюта мен несие беру
байланыстары;
- капитал мен ... күші ... ... экономикалық ұйымдар қызметтері, ғаламдық мәселелерді
шешуде шаруашылық ынтымақтастық.
Халықаралық экономикалық байланыстардың рөлі, маңыздылығы мен ... оны ... ... ... ... ... ... тереңдей түсуімен, оның өзінің жоғары сатысына ... ... ... ... ... өсуі, халықаралық
экономикалық қатынастардың қалыпты дамуына алғы шарттар жасайды.
Жоғарыда айтылғандардан, еңбектің, ... ... т.б. ... және қолданудың нәтижесі ... ... ... ... – нарықтық қатынастардың бір сферасы және ... ... ... ... мен ... алушылар үшін
таңдау еркіндігі ... ... ... яғни ... ... ... ... етеді:
- оның объектілері мен субъектілерінің көптігі;
- сұраным мен ұсынымның әсер етуі;
- ... ... ... ... және бағаның ... ... ... ... ... ... етумен
толықтырылады. Халықаралық айырбастың жекелеген елдер шекарасы ауқымынан
тысқары шығуы объектілердің ... алғы ... ... Бұл ... де ... Олардың саны нарықта арта түсуде. Халықаралық экономикалық
қатынастарға ұлттық кәсіпкерлер және фирмалармен ... ... ... мен ... әр ... мемлекеттік құрылымдары
қатысуда. Халықаралық экономикалық қатынастар жыл ... ... ... мен ... ... ... ... пен ұсыныс көлемін
ұлғайтуда. Нарықтық баға да сандық және ... ... жаңа ... Сол сияқты бәсеке жағдайы да шиеленісе түсуде.
1.2. Халықаралық экономикалық қатынастардың объектілері мен субъектілері
Халықаралық экономикалық қатынастардың объектілері мен ... ... ... ... өзгешелігі жоқ. Оның ... ... ... жаңа ...... мен ... ... ... ... ... ... ең алдымен халықаралық саудада ... ... ... ... ... ... жөн. Мұндағы бір ерекшелік, ол тауар тасқынының
тұрақтылығы мен ауқымдылығы. ... мен ... ету ... ірі
көлемділігімен, сапасы жағынан жоғары болуымен және әдетте бәсекенің күшті
болуымен сипатталады.
Халықаралық экономикалық қатынастарға ... пен ... ... ... мен ... ... ... қарамастан өндіріс факторларының әр елдер арасындағы алмасып
отыруының маңызы ерекше. Бұған ең ... әр ... ... ... ... қаржы-несие ресурстарын халықаралық ауқымда қолдану,
жұмыс күшінің ... ... ... ... ... және т.б. ... Ерекше объект ретінде экология мен тағы
басқа ғаламдық проблемаларды шешуге бағытталған ... мен ... ... және жан-жақты ынтымақтастығын жатқызуға болады. Бірақта
бұл салада жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... қатынастар түрінде болады да, олардың
негізіне халықаралық ... ... ... ... ... сипатында
болады.
Сонымен қатар халықаралық экономикалық қатынастардың субъектілеріне
мемлекеттік құрылымдар: тікелей мемлекеттер және әр деңгейдегі ... ... ... ... , мемлекеттік кәсіпорындар мен
ұйымдар жатады. ... ... ... ... ... ұйымдар, мысалға, БҰҰ жүйесі, ... ... ... ... мен ... ... ... да жатады.
1.3. Халықаралық экономикалық интеграция және халықаралық еңбек бөлінісі
Халықаралық еңбек бөлінісі дегеніміз – ... ... ... ... сатысы. (2(
Халықаралық еңбек бөлінісінің негізгі ілімін абсолютті және
салыстырмалы артықшылық теориясы ... Бұл ... ... ғ. А. Смит ... ... ... ... Бұл теорияның мәні мынада: әрбір ел
басқа елге қарағанда, еркін нарық жағдайында өндірісіне аз шығын ... ... ... Осы ... ... ... еңбек
бөлінісінің жүзеге асуын қасқарған түрде – екі ел мен екі тауарға негіздеп
қарастырылған. Демек, бұл ... ... ... ... ғана.
ХІХ-ХХғ. басында халықаралық еңбек бөлінісінің дамуына байланысты
салыстырмалы артықшылық теориясына көптеген ... ... Ол ... ... мен ... ... ... теориясында
көрсетілген. Бұл теория ХХғ. 30ж. дүниеге келді. ... ... бұл ... үш фактор: еңбек, капитал, табиғи ... әр ... ... ... ... бұл теория
халықаралық еңбек ... ... ... толық түсінік береді.
1953 жылы американ ғалымы В.Леонтьев Э.Хекшер мен ... тағы бір ... ... Ол ... ... және ... ... халықаралық еңбек бөлісіне әсер етеді деген.
Қазіргі кезде американ ғалымы, социолог М.Портнердің 1961ж. ашқан
“технологиялық ... ... ... орын ... Оның ... ... жаңа ... пайда болуы жаңа технологиямен, ... ... ... олар жаңа ... ... ... ... жасайды.
Соңғы кезде өнеркәсібі дамыған елдерде экономистер “өнімнің өміршең
циклы” ... ... мән ... Бұл теорияны американ экономистері
Р.Вернон мен Э.Линевилд дүниеге ... Бұл ... ... ... нарықтағы стратегиясынан нәр алады.
Халықаралық еңбек бөлісін негізінен үш ... ... ... жалпы,
жеке, ерекше. Жалпы халықаралық еңбек бөлінісі ...... ... ... ... ... ... мен кен қазу
өнеркәсібі, ауыл шаруашылық, т.б. Жеке ... ... ...... ... белгілі өндіріс саласының дайын өнімге
мамандандырылуын ... Жеке ... ... ... жоғары
деңгейдегі өнеркәсіптің жіктелуі тән. Ерекше ... ... ... - ... ... ... ... деталь, агрегат пен өнім
компоненттерін дайындауды айтамыз. /қосымша1, кесте1/
Халықаралық еңбек бөлінісінің аталған типтері көбіне ... ... ... “Форд Моторс” концерні құрастыруға қажет
материалдарды 25 мың ... ... ... ... Бұл ... ... да
фирмаларда кездеседі.
Халықаралық еңбек бөлінісі жеке елдердің мамандырылуын сақтайды.
Олардағы өндіріс ... ... ... ... түрге мамандандырады.
Қорытындысында, өндіріс нәтижесін, ғылыми-техникалық қызметтер, тауарлармен
алмастыруға жағдай да ... ... ... дами ... ... ... еңбек бөлінісі – халықаралық
экономикалық тұрақтылық пен әлемдегі бейбітшілікті ... ... ... ... ... ... ... еңбек бөлісінің тереңдеуі
шаруашылық өмірді интернациялануына алып келеді немесе елдер мен ... ... ... ... ... шаруашылықта соңғы он ... ... ... және ... деп аталатын бірыңғай шаруашылық организмін
құруға бағытталған, көптеген елдердің ұлттық ... ... ... ... ...... өмірді интернационалдандырудың жоғары формасы,
өте жоғары дәрежедегі ... ... ... және корпорациялық
байланыстардың нәтижесі. (3( Бұл жағдайда халықаралық ... ... ... ... Қазіргі кезде дүниежүзінде
жүріп жатқан интеграциялық процестер негізінен аймақтық сипатта болып ... ... ... одақтар Батыс Еуропада қалыптасқан. Ең алдымен
осы елдердегі жаңа сипаттағы ... ... ... тар шеңберіне
сыймайтындығы көрінеді.
1957 жылы Еуропалық ... ... (ЕЭҚ) ... ... алты ... енді: Бельгия, Голландия, Италия, Люксембург,
Франция, Германия. Ал 1973 жылы төрт ... ... ... ... ... 1986 жылы ... ... Испания, Португалия қосылып,
“Еуропа он екілігі” дүниеге келді. ЕЭҚ территориясына енген ... ... ... ... ... ету, ... мен ... күші өз ара еркін
қозғалып отырады.
Ал, 1967 жылы Оңтүстік-Шығыс Азия ... ... ... ... Оған алты мемлекет мүше болды: ... ... ... ... ... жылы ... ... территориясында Экономикалық сауда тобы
құрылды. Мақсаты – аймақтағы сауда мен экономикалық ынтымақтастықты дамыту,
басқа елдермен ... ... ... Бұл ... бір ел ... ... ... Венесуэла, Колумбия, Мексика,
Парагвай, Перу, Уругвай, Чили, Эквадор. Штаб-пәтері Монтевидо (Уругвай)
қаласында орналасқан.
1992 жылы 17 ... ... ... ... ... (НАФТА) құрылды.
Оған: АҚШ, Канада, Мексика елдері мүше болды.
1991 жылы желтоқсанда бұрынғы КСРО-ға кірген ... ... ... ... Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы (ТМД)
пайда болды.
Қазақстан халықаралық еңбек бөлінісіндегі өз ... ... ... үшін ел ... ... белгілеп, сыртқы
экономикалық байланыстар стратегиясын жасауы керек.
Қазақстанның халықаралық еңбек бөлінісіндегі рөлі еліміздің ...... ... ... ... дайын өнімді тиімді
пайдаланумен байланысты. Елдің салыстырмалы жоғары ... да ... ... ... ... ... тиімді пайдалану мемлекетті жандандырып, экономиканың жедел
дамуын қамтамасыз етеді.
ІІ бөлім: Қазақстанның әлем шаруашылығына ... ... ... экономикалық қатынастардың
қалыптасуы және дамуы
Экономикалық егемендік және ... ену ... ... ... ... ... ... халық шаруашылығының
құрылымын жетілдіру, технологиялық артта қалғанды жою, ... ... ... ... ... ... ... бөлінісіне ынталана қатысу.
Қазақстан КСРО құрамында болған ... ... КСРО ... байланыс министрлігі және одақтық сыртқы экономикалық
бірлестіктері ... тек ... ... және ... ... қана отырды. Ал осыдан түскен валюта осы мекемелерде
қала берді.
Бүкіл Одақтық экспортта Қазақстанның үлесі ... кені ... - ... және ... - 90(, ... және ... - 70(, астық (қатты бидай)
- 60(, ет консервісі – 25-30( болды. /қосымша 2 диаграмма 1/ ... ... ... ... ... ... ... мен оны шетелдерге сату
бағасы арасында зор қайшылық болды. Айта ... баға ... ... ... 23 есе, мыс – 16 есе, ферроқорытпа – 5 есе болды. ... ... ... ... ал дайын өнімнің экспорттық көлемі аз ... ... ... ... ... жалпы шетке шығарылған өнімнің -
10(, ал Қазақстанның халық шаруашылығының жалпы өнімінің 1,5( ғана ... ... ... ақшалай есептегенде шеттен әкелінген
өнімдердің құны шетке шығарған өнімдердің құнынан көп есе асып ... ... ... ... ... алуы көп ... ... тұтынушылар бойынша экспорттық құрылымы да тиімсіз
болды. Экспорттық ... 30( ... ... айырбасталымды елдерге
шығарылды, ал 70( ... ... ... жеңілдік жағдайда төмен
бағамен жіберіліп отырылды. Экспорттық өнімнің айтарлықтай ... ... ... ... тек ... тапсырманы
орындаған жағдайда валюта түсімінің 30( - ақ қалдырылып отырылды. Ал ... ... ... ... ... ... бөлінбеді.
Халықаралық экономикалық саясаттын негізгі қағидаларын, оны
мемлекеттік ... ... және ... ... қатынасқа көшу
жағдайында сыртқы экономикалық ... ... ... ... үшін ... экономикалық әрекетінің негізгі қағидалары туралы” ҚР
заңы қабылданды.
Қазақстан Республикасының халықаралық экономикалық әрекеті ... ... ... ... ... ғылыми-
техникалық, мәдени және басқа да қатынастарды қамтиды. ... ... ... ... ... ... бар. Қазақстан
Республикасында ... ... ... экономикалық әрекетке
қатысатын Қазақстанның заңды ... және ... ... ... ... ... саналады.
Мемлекет халықаралық экономикалық байланыстарды дамыту негізінде ҚР
тепе-теңдес әлеуметтік-экономикалық ... ... ету ... ... ... ... экономикалық әрекет істеушілерді
тіркейді, мемлекеттік шегара арқылы өтетін товарлар және басқа мүліктер
туралы мағлұмдама ... ... және ... ... ... ... ... республиканың төлем қабілетсіздігін жою,
халықаралық еңбек бөлісу жүйесінде Қазақстанның жағдайын ... ... ... сату ... ... ... ҚР ... бір бағыты – ол халықаралық экономикалық әрекеттерін ... ... ... ... металлургия және химия өнеркәсіптерінің
стратегиялық өнімдерінен ... ... ... ... қағидадан бас тартылды. Экспорттық тауарлар шет елдердегі
сауда үйлері және басты әлем биржасы ... ... ... ... экономикалық әрекетін жандандыру үшін сыртқы
сауда көлеміне шек қою жойылды, мұнын мәні ... ... ... ... Шектелмеген тауарлар ішкі нарықта бәсеке ... ... ... ... ... өтуі және ... экономикалық
әрекеттерді реформалау әлем шаруашылығы бірлестігіне ену үшін қажетті шарт
жасауға шаралар жүргізуді талап етеді. Олар ... ... ... және ... ... үшін жағдай жасау;
- инфрақұрылымды жедел дамыту – көлік және байланыс, қаржы нарығы, банк
жүйесі, қазіргі заманға сай ... ... ... ... және маркетинг, қаржы, банк салаларын кадрлар ... ... ... ... ... дайындау;
- халықаралық экономикалық байланыс өрісіне заңдар жинағын жасап ендіру
және олардың ... ... ... ... ... ... ... бойынша
жүргізіледі.
Бірінші кезеңде халықаралық экономикалық әрекеттерді ұштастыру және
басқа елдермен экономикалық байланыстарды кеңейту ... ... ... нарықтық реформаның жүру ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
1993 ж. дейін ішкі, республикааралық, халықаралық сауда ... ... ... ... ... және шек қор тауарлардың 200
дейінгі түрлеріне берілетін. Стратегиялық маңызы бар тауарлар ... ... ... ... ... ... шығарылатын. Бұрынғы
КСРО елдерімен сауда екіжақты үкіметаралық келісімдер бойынша және клиринг
негізінде ... 1993ж. ... 34 ... ... ... ал ... ... қысқартылды. 1994ж. тізілген ретіне қарай 7 және 34 шейін қысқарды.
1995ж. ұлттық және жеке ... ... ... ... ... ... квоталар, экспорт-импорт лицезиялар жойылды.
Халықаралық саудаға монополия жойылды, бартерлік ... ... ... ... ... шаралар қолданылды. Республика ЕБ, Канада, АҚШ,
Жапония, ... ... ең ... статус алды. Қазір Республика
әлемнің 145 елімен ... ... ... ... ... ... өнімдерін әлем нарығына
шығаруға ерекше көңіл бөлінеді, бұл ... ... ... бәсекелесу
қабілетін көтеруді керек етеді. Бұл кезең еліміз макроэкономикалық және
қаржы тұрақтылығына ... ... ... инвестиция процесі
басталғанда туады.
Орта ... ... ... ... ... ... қарастырады:
- бұрынға КСРО елдерімен өзара ұтымды шаруашылық байланыс негізінде жаңа
саяси және экономикалық ... ... ... ... жоғары деңгейде экспорттық өнім шығаратын
өндіріске жұмсап, Қазақстанның сыртқа өнім шығаратындарын қолдау;
- үкіметаралық жемісті келісімдер, ... ... ... ... ... ... саясат жүргізу;
- тауар өндірушілерге халықаралық нарыққа кіруге ... ... ... халықаралық сауда өрісінде қаржыландыру, ақпараттық және коммерциялық
қызметтерді дамыту.
2.2. Халықаралық экономикалық қатынастардың ... ... ... маңызы.
Ұлтаралық өзара тығыз қарым-қатынастар, әсіресе экономика ... ... ... ... қырық жылда дүниежүзі мемлекеттерінің халықаралық
саудасы олардың жиынтық өнімімен салыстырғанда 7,5 есе өскен, ал 2000 ... ... ... 30% ... саудаға түскен.
Адамзат қоғамының дамуының қазіргі кезең анық көрсетіп отырғандай қиын
да күрделі мәселелердің шешімі – ұтымды ұлтаралық ... ... ... ... мен ... ... аясы мен ... қоғамның даму
барысында үнемі өзгеріп отырады. Оларға меншіктің сипаты, әсіресе геосаяси
жағдай мен экономикалық мамандану және басқа да ... әсер ... ... айырбасқа түскен тауардың сапасы мен ... ... ... ... мемлекеттің, үкіметтің саясаты тауар
өткізу кезінде көрінуі мүмкін, бірақ ол өз ... бір ... ... ... ... ... да әлемдік экономикалық қоғамдастықтар мен
ұйымдар байланыстардың баяндылығына айтарлықтай ... ... Бұл ... ... ... ... ... заңдары, кеден заңы
да өте керек. Жалпы ұлтаралық алыс-берістің ... ... ... ... ... өмірге келуінің басты шарты.
Дүниежүзілік қоғамдастыққа ене ... ... ... оның ... келе жатқан экономикалық байланыстарынан анық
көреміз. Мемлекетаралық қоғамдық ... ... ... ... сауда, көлік қатынастарының, ғылым мен техниканың қанат жаюы сыртқы
қарым-қатынасты, алыс-берісті одан әрі ... ... ... ... ... мен ... сыртқы
экономикалық қатынастарының негізгі бағыттарына ТМД –дағы елдер ... ... ... ... ... шетелдермен қатынастарды
өрістеуге назар аудару жатады. Атап айтқанда: “Азия – ... ... ... – Сеул – ... ... ... ... басқа елдеріне шығу. Бұл
бағыттың алдыңғы қатарлы ... ірі ... ... бар ... ... болашақта біздің өнімді өткізу және Қазақстанда
бірқатар жобаларды іске асыру үшін жұмыс күшін ... ... ... мәні бар. ... ... ... “Жібек жолын” қалпына келтірудің де
маңызы бар. Сыртқы ... тағы бір ... ... деп ... Мұнда
ықтимал өткізу нарығы және нарықтық экономиканы дамыту ... ... ... ... ... ... ... Шетелдермен экономикалық
байланыстардың үшінші бір бағыты “Еуропа”, мұнда, ... ... ... ... ... ол ... ... дамыған елдермен салыстырғанда мол
қаржы ... ... ... ... көш ... ... ... басты
назар аудару керек. Сонымен қатар Мексика мен Латын Америкасының елдерімен
байланыстардың болашағы өте зор.
Сөйтіп, Қазақстан ... таяу ... ... ... ... тайға таңба басқандай көрсетті. Тағы бір атап
көрсететін жайт ... ... ... ретінде қосылмай, сапалы
тауарларымызбен оларға ... ... ... ... жуық арада біздің
экономикалық потенциалымыз тауарлардың 10-15 түрі ... ... 3-5 түрі ... ... ... ... Өйткені КСРО
ыдырау нәтижесінде мүлдем жаңа геосаяси жағдай туды, онда ... ... ... аймағымен байланыстыратын сыртқы-саяси және
стратегиялық ... ... алып ... ... территориясы, табиғаты, экономикалық және еңбек
ресурстары бола тұрса да бұрынғы КСРО ... ... ... ... ... 1,4 %, ал ... экономикалық байланыстардағы үлесі 3% қана
болған.
Нарықтық ... ... ... нарыққа шығуға құқылы
Қазақстандағы ұйымдардың саны 1991 жылдың қаңтарында 616-ға ... Бұл ... ... екі есе көп. ... ... ... ... жер шарындағы жүздеген елді қамтиды, сыртқы
саудаға түсті және қара метеллургияны, химия өнеркісібі ... ... бес ... ... ... ... аяғында Қазақстан өнімдері не бары 31 шетелге
шығарылса, бұл күндері олардың саны одан ... көп ... ... ... ... ... ұлттық өнім көлемінде алатын үлесі
үнемі өсіп келеді. Мысалы, егер 1960 жылы жер шары бойынша ... ... ... ... ... 7 % ... 1970 жылы ол – 8, 1990 ... есе өсіп – 15% жеткен, болашақта 80% жетпек. Демек, жер шары ... ... ... ... ... ... шарықтап өссе, бұған Қазақстан да
өзінің елеулі үлесін қосары сөзсіз. Ол үшін ... ... кең ... ... Осы ... ... ... экономикалық
қауымдастықтарға мүше болуының маңызы зор. Осы ... ... ... қорына кіріп, оның 167 мүшесі ... ... ... ... ... құру мен даму ... 163-і мүшесі болып
тіркелді.
1993 жылдың басында Қазақстанда 674 біріккен кәсіпорын ... ... ... ... 53%, ... ... Республиканың
қаржысымен жұмыс істейді. (5(
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының халықаралық қатынастар
жүйесіндегі сыртқы ... ... ... ... ... ... ... бойынша 2004 жылдың қаңтар-маусымында 14212,8
млн. АҚШ долларын құрады және өткен жылмен ... 46( ... ... экспорт – 8543,1 млн. АҚШ доллары болып, 40( өсті, импорт ... АҚШ ... - 56( ... ... 3, ... 2/
Талдау кезеңі ішінде экспорттың жалпы көлеміндегі ТМД елдерінің үлесі
23,2( құрады (2003ж. қаңтар-маусымда – 21,5().
Қазақстан ... ... ... ... болып табылатындар:
Швейцария (16,4(), ... ... (15,8(), ... (12,3(), ... ... (6,6(), Виргин аралдары (4,3(), Иран (4,2(), Нидерланды
(2,3(), Әзірбайжан (2,0(), ... мен ... (1,7(), ... ... (1,5(). /қосымша 5, диаграмма 4/
2004 жылдың қаңтар-маусымында барлық импорттық ... ... ... ... ... (2003ж. ... – 47,5(). ... негізгі жеткізушілер болып табылатындар: Ресей Федерациясы
(импорттың жалпы көлемінен 38,2(), ... (8,6(), ... мен ... АҚШ (4,8(), ... (3,1(), Италия (3,0(), Корея Республикасы
(2,4(), Түркия (2,5(), т.б.
2004 жылдың қаңтар-маусымында ТМД ... ... ... ... млн. АҚШ долларын құрады және 2003 ... ... 57( ... ... ... ... – 1981,3 млн. доллары, 51(
өсті, импорт – 2786,3 млн. ... 61( ... ... ... ТМД ... ... 33,5( (2003 ... 31,2() құрады.
2004 жылдың қаңтар-маусымында дүние жүзінің басқа елдерімен сыртқы
сауда айналымы 9445,2 млн. АҚШ долларын ... ... ... салыстырғанда
41( өсті, соның ішінде экспорт – 6561,8 млн. АҚШ доллары болып, 37( ... – 2883,4 млн. АҚШ ... 51( ... ... халықаралық экономикалық қатынастарға жаңадан ене бастаған
жас ... ... ... ... мен ... ... ... дамыған, бай елдер қатарына енетініне күмән жоқ.
2.3.Сыртқы ... ... ... экономикалық қатынастарындағы
орны
Қазақстанның жеткілікті экспорт-импорттық мүмкіншілігі бар. Республика
жерінде бұрынғы КСРО хром кені ... 98(, ... - 53(, ... 47(, мырыштың - 40(, фосфориттің - 65(, мыстың - 30(, т.б. ... (5( ... жер ... әлемде зерттелген пайдалы
қазбалардың 1/15 бөлігі орналасқан. Республика вольфрам қоры бойынша әлемде
бірінші ... ... және ... ...... ... ...
үшінші, қорғасын және молибден – төртінші орын алады. Темір рудасы қорынан
да әлемдік маңызы бар.
1995ж. ... ... ... ... ... 10,7 ... АҚШ
долларына тең болды, оның 5,15 млрд. доллары экспорт курсы, ал 5,6 млрд.
доллары импортты ... 1996ж. ... ... ... ... ... ... 2365,5 млн. АҚШ долларына тең еді, оның 1652,2 млн. ... 984,3 млн. ... ... 1996ж. бірінші тоқсанында экспорт
көлемінің импорттан асу нәтижесінде республикада 667,9 млн. АҚШ ... тең ... ... ... ... ... ... Ал 2004
жылы экспорт 8543,1 млн. АҚШ долларын құраса, импорт 5669,7 млн АҚШ доллары
болды.
Қазақстан Республикасының жалпы ... ... ... 64( ... ... жүргізуге келеді, олардың ішінде негізгі серіктестер Ресей,
Түркменстан, Өзбекстан. Еуропалық елдердің сыртқы саудадағы ... 22( ... ... Германия, Нидерландия, Швейцария, Англия. Азия
регионының сыртқы саудадағы сыбағалы үлесі тауар ... 13( тең, ... ... ... ... Қытай, Оңтүстік Корея, Түркия.
Қазақстан экспортының құрылымында басым өнімдер минералды шикізаттар -
65(, машиналар, тасымалдау құралдары - 2(, ... және ... ... ... - 5(, ... ... - 4(, арзан металлдар - 21(,
басқасы - 3(.
Импорттық құрылымда ... ... ... ... ... ... – 42(, отын-энергетикалық қорлар және минералды
шикізаттар - 38(, химиялық заттар - 14(, ... ... - 13(, ... - 7(, ... - 9(. ... 4, диаграмма 3/
Экспорттың жалпы көлемінде еркін айырбасталымды валюта бойынша шетке
шығарылатын өнімнің 58( сатылады, 30( ... ... ... ал 7( ... ... ... (6(
Сыртқы экономикалық байланыстарды басқару үшін алғашында Қазақ КСР
сыртқы экономикалық ... (СЭБ) ... ... ... ол ҚР ... деп ... оны қазір сыртқы сауда индустрия, экономика және
сауда министрлігі басқарады. Ол ... ... ... байланыс
комитеттері арқылы жұмыс жүргізеді. Министрліктің негізгі міндеттері:
- лицензия беру және экспорттық және импорттық тауарларға ... ... ... ... ... ... ... істейтін СЭБ қатысушыларға шетел
серіктестерімен суда, валюта-қаржы, ғылыми-техникалық қарым-қатынас
жасауға көмек көрсету;
- СЭБ қатысушыларға ... ... ... ... және әлем
нарығындағы бағалар туралы ақпараттар беру, т.б.
Республикада сыртқы сауданың және халықаралық экономикалық ... ... ету үшін ҚР ... Палатасы (СӨП) - қоғамдық
ұйым құрылды.
Палатаның негізгі мақсаты – ... ... ... ... ... ал ... ... – отандық кәсіпкерліктің мүддесін қорғау.
СӨП орталық аппаратының ұйымдасу ... 5 ... ... ... ... ... ... қызметі және еркін төлем сенімді
өкілі.
Сонымен, Қазақстан егеменді және тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасты
және әлемдік ... ... ... ... ... ... өзара
тиімді болатын еркін сауда жүйесі қалыптасып келеді. ... ... ... палатасы соңғы уақытта шетелмен белсенді түрде
шарт жасап, өзінің сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... экономикалық ынтымақ жүйесінде дамуы
3.1. Халықаралық экономикалық байланыстар жүйесіндегі ... ... ... ел ... БҰҰ және ... да ... халықаралық
ұйымдарға мүше болуы ел экономикасын халықаралық экономикалық ... ... ... жағдайлар жасады.
Қазақстан экономикасының бүгінгі жағдайын талдап қарасақ, онда ... онды ... ... ... ... тұрақтылығының нығайюы. Егер 1995 жылы теңге доллармен
салыстырғанда 28,8 ( ... ... 1996 жылы 4,5( қана ... ... одан әрі де ... деп ... Инфляция деңгейінің төмендеуіне байланысты Ұлттық банктің қайта
қаржыландыру ставкасы 1995 жылдың орта ... 75( ... сол ... 52,5, ал 1996 жылы 30( болды.
3. Өндірістің құлдырауы ... ... ... ... ... ... жасайтындай күйге жете бастады. ЖІӨ 1996
жылдың бірінші жарты жылында 1995 ... сол ... ... 100,1 (, ... ішінде өнеркәсіп өнімі - 100,2( болды. Соңғы ... ... ... рет ... өндірістің құлдырауы тоқталып,
біршама экономикалық өсуге қол жеткізілді.
4. ... ... ... ... ... егер 1995 жылы оның ... ... кейінгі жылдары да едәуір өскенін көреміз.
Қазіргі кезде Қазақстанда қолданып отырған ... ... баға ... ... ... нарықтағы бәсеке бағытындағы
елеулі өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... беру құқығын жойып, халықаралық
экономикалық байланыстар министрлігінен мемлекеттік сыртқы сауда
компанияларын ... ... ... ... жасау құқығын
алу керек;
- барлық лицензиялар мен квоталарды аукциондарда сатуды заңдастыру
керек. Мұның өзі пайданың бір бөлігін мемлекет қазынасына ... ... ... кез ... ... мен ... ашық және бәсекелестікті түрде қол
жеткізуіне мүмкіндік береді;
- экспорттық салалар мен ... ... ... беру ... ... ... салық салу жүйесінде тұрақты
түрде делдаулар жасап, керек болған кезде ... ... ... ... ... ... экономикалық байланыстар саласындағы орнын
тұрақтандырып, рөлін мейлінше арттыру бағыттарындағы қолға алатын ... Бұл ... ... ... ... кешен құрып,
экспорттағы шикізат бағытын жеңу үшін халықаралық экономикалық байланыстар
саласын республика экономикасын құрылымдық ... құру ... ... Бұл ретте дайын өнім өндіретін аяқталған ... ... ... салаларды экстенсивті дамудан интенсивті дамуға
көшіріп, дүниежүзілік деңгейдегі жаңа технологияларды пайдалануды мақсат
тұту ... ... ... беру үшін интенсивті ауыл шаруашылығын,
жеңіл және тамақ өнеркәсібін ... ... ... ... ... алу міндеттері тұр.
Аталған салалар мен өндірістерді шұғыл ... ... ... ... қана қоймай, жұмыспен толық қамту ... ... ... ... Егер ... ... ... салыстырмалы
арзаңдығы мен қолда бар шикізатты, мысалы, өндірістік ... ... тез іске ... ... ... олардың экономикалық тиімділік
деңгейі жоғары екендігі түсінікті.
Қазақстанның халықаралық ... ... ... үшін оған ... ... бағдарлау керек. Қазақстанның ерекшелігі оның
дамыған, сондай-ақ дамушы елдер қатарында бірдей болуы.
Қазақстанды дамыған ... ... ... ... ... жаппай
сауаттылығы, ғылыми-зерттеу мекемелерінің кең жүйесі, ғарыштық зерттеулерге
қатысу мүмкіндіктері жатады.
Экономикасының шикізаттық бағыты, шетел ... мен ... ... ... ... төмен дәрежесі
Республиканың дамушы ел екендігінің ... ... ... өз ... қолайлы база жасау бағытындағы іс-
қимылдары көптеген кедергілерге кездесетіні ... ... ... ... ... АҚШ ... ... пайдаланушы елдерге қарсы санкциялар
қолданылады.
Таргетинг – экспорттық ... ... бір ... ... өсіре беру. (7(
1997 жылдың басында Мәскеуде итеграциялық комитетте Беларусьтің,
Қазақстанның, Қырғызстанның және ... ... ... ... ... ... ... кіру мәселесі жөнінде жұмыс ... ... ... Кеңеске қатысушылар 1996 жылдың соңында Сингапурде өткен
ДСҰ-ға мүше мемлекеттер ... ... ... ... Бұл ... мақсаты ДСҰ мүшелерінің келісімдер мен ... ... ... ... беделді халықаралық сауда ұйымы
қызметінің жұмыс бағдарламасына шолу жасау, дүниежүзілік саудада қалыптасып
отырған бағыттарды және ең алдымен ... ... ... ... ... ... ... процесс болып табылатыны, сондықтан
ұзақ уақытқа созылатыны белгілі болса да, ... ... ... ... жасау мәселесінде халықаралық саудада қалыптасқан
жағдайлармен ... өз ... ... ... анықтау
керек.
3.2. Қазақстанның ДСҰ енудің оң және теріс салдары
ДСҰ-на ену – ғаламдық процесінің күшеюі кезіндегі ... ... ... ... ҚР ... ... 1996 ... қаңтар айында
тілек білдірген. Өткен уақыт ішінде ДСҰ секретариатында мемлекетіміздің
сыртқы ... ... ... ... онда ДСҰ мүше елдердің
қойған сұрақтарына ... ... ... ... ... ... сатысынан өтіп, жаңа саты – ДСҰ-ғы мүшелік шарттары жөніндегі
келіссөздер сатысында да біраз жұмыстар жүргізген.
Сөйтіп, 2003 жылы еліміз ... ... ... ... ДСҰ-на ену процесін жылдамдату Қазақстан экономикасы үшін өте
маңызды.
ДСҰ-на кіре отыра, мемлекет өз ... ... ... ... ... ... тең ... сауда әріптесі болу;
- өз экспортына қолайлы жағдай жасау.
Халықаралық сауда режиміне қосылу үшін, заңнама негізін құрайтын заң
жобаларының ... ... ... ... ену жолындағы ең маңызды
қадамдардың бірі.
Қазақстанның ДСҰ-на енудегі күшті қарсы аргументтерінің бірі ... ... ... ... Қазақстанға инвестициялар емес,
дайын өнімнің келетіндігін білдіретін ... ... ... ... ретіндегі мемлекет табыстары азаяды да, ал ... ... ... ... ... ... ... артта қалады.
Дегенмен, сауданың негізгі ережелері ДСҰ шегінде ... ... яғни ... мұда қатысуына ешқандай балама жоқ.
Халықаралық экономикалық қатынастарда ... ... ... ... ... соң, ... күні, ұйымға қосылудан
соңғы Қазақстандық қазына ... ... ... тағдыры көптеген
отандастарымызды уайымға түсіріп отыр.
Қазақстан әлемдік мұнай нарығында әйгілі серіктес болатыны ... ... ... ... болашағы ішкі нарықтағы бәсекелестікпен
шектеледі. Таяу болашақта ... ... ... ... ... мен ... бағалардың ауытқуынан қатты төмендеуі мүмкін. Еуропалық
газ нарықтарындағы ұзақ мерзімді келісім шарттардың үстем ... ... ... ... ... ... шикізатты бәсекелес бағалар негізінде
экспорттауды, яғни ешқандай демпинг туралы сөз болу ... ... ... ... ... болсақ, Қазақстан бәсекеге қабілетті сапалы
энергетикалық көмір экспортының көлемдерін, оны ... және ... ... тасымалдауды аз шығынмен қамтамасыз ету ... ... ... ... ДСҰ ... Келісімге қосылуының
маңызды шарты – ТМД елдерінің шекаралары арқылы табиғи ... ... ... ... ... ... алынуы, берілуі және өнделуінің
ұйымдастырылуы.
ДСҰ шегіндегі қызмет, сонымен ... ... ... ... Бұл ... Қазақстан қолда бар ғылыми, мамандық, техника әлеуетін
дамытып, жеке шикізат базасын жетілдіру тиіс. Егер біз ... ... ... ... ... ГАТС артықшылығын
пайдалана ... ... ... екіжақты келісім бекітусіз
экспорттай алады.
Интенсивті бәсекелестік жағдайында Қазақстандық қызметтердің ... ... ... тәуелді екендігі де маңызды шарт.
Ал интеграция жаңа технологиялар мен әдістерге өтудің ... ... ... ... ... үшін ДСҰ-на қосылудың бірден-бір тиімділігі – жаңа
технологиялар мен ... ... жол. ДСҰ ... ... ... бөлінісіне қатысуынсыз, Қазақстан өзін-өзі техникалық артта
қалуға, шикізат бағытын күшейтуге, ... ... ... ... қарсы аргументтердің енді біреуі – мұнда мүше болу
ауыл ... ... ... ... ... ... ... деген
пікір.
Қазіргі келіссөздер барысында Қазақстан Республикасының индустрия және
сауда ... ауыл ... ... ... ... ... ... 21,7( деңгейінде байланыстыруды ұсынып отыр (орташа деңгей ... ... ауыл ... ... келісімге сәйкес, ерекше жағдайда
елдер арнайы қорғау шараларын (SSG) қолдана алады.
ДСҰ-на енудің теріс салдарын болдырмау ... ... да, ... ... ... ... ... шараларға мыналарды
жатқызуға болады: ... мен ДСҰ ... - ... ... мен ... ... ... қол жеткізу,
міндеттемелердің бірінен соң ... ... ... ... ... ... ... және т.б.
Сонымен қатар, тауарлар, қызметтер, капитал, жұмыс күші нарығына
шығуды реттеу ... ... ... қатысушы елдерімен сәйкестендіру
керек. Сонымен бірге қосылудың біртұтас орнын анықтау керек. Себебі, ... мен ... көп ... бойынша өзара тәуелді және бәсеклестер
болып табылады. Ең тиімді жол – ДСҰ-на бір кезеңде өту.
3.3. Президенттің халыққа ... ҚР ... ... ... жыл ... ... ... турасында сенімімізді нықтап,
үмітімізді ұштай түсті. Соңғы төрт жылда ЖІӨ жыинтық өсімі 50( жуық ... ... ... ... телеграф” ықпалды басылымы “Оксфорд
аналитика” британ коспаниясының экономикалық талдауын жариялаған еді. Онда
Қазақстан транзитті ... бар ... ... ... ... ... ... бірі ретінде аталды.
Инновациялық қор еліміздегі алғашқы ғарыштық жер ... ... ... алды.
Өткен жылы бес мұнай-химия кәсіпорнының жұмысы қалпына келтірілді.
Балқашта мырыш, Атырауда полиэтилен құбырларын өндіретін ... ... ... ... ... ... инфрақұрылым пайдалануға
берілді. Қостанай дизель зауыты іске қосылды.
Жеңіл және ... ... ... ... жаңғыртып,
қайтадан жасақтау жүзеге асырылып жатыр.
Аграрлық азық-түлік бағдарламасын жүзеге асырудың да алғашқы ... ... ... ... жылы ауыл ... 51,5 ... жуық ... алса, биыл
оларға 70 млрд. теңгедей қаржы бөлініп ... ... ... ... жылы ... арқылы 806 ауыл
шаруашылығы техникасын сатып алуға, 52,5 мың тонна ... ... ... мен уытты заттар, мал егуге керекті препараттар алуға
мүмкіндік берді.
Мал шаруашылығында да оңды ... қол ... мал басы ... ... Ет пен сүт өндіру 17( артты.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу көлемі өткен жылы нақтылы есептегенде
9,5( ұлғайды.
Біз – ... КСРО ... ... ... кеткен салымдарын өтеуді
қажет деп таныған ТМД-дағы бірден-бір мемлекетпіз. Өткен жылы ... ... ... ... астам тұратын 1,3 млн. салым қайта тіркеуден өтті.
Өткен төрт жыл ... ... ... ең ... ... мөлшерін –
екі есе (3000-нан 5800 теңгеге дейін), орташа зейнетақыны – екі есе ... 8,6 мың ... ... ең ... ... – екі жарым есе (2,6
мыңнан 6,6 мың теңгеге ... ... ... – 1,6 есе ... ... 24,8 мың теңгеге дейін); мемлекеттің әлеуметтік ... - 45( ... ... берді.
Бүкіл дүниежүзілік Банктің сынаптамасы бойынша біздің мемлекет ендігі
жерде орта ... ... ... бар ... тобына жатады.
Ендігі жерде күн ... ... ... ... ... қабілеттілігі туралы, біздің экономикамыздың бәсекеге
қабілеттілігі туралы және қазақстандық ... ... ... ... туралы болып отыр.
Бұл міндетті шешу үшін біздің ... ... ... да ... ... жету стратегиясын әзірлеуге кірісуіміз
керек.
Біздің ұлттық экономикамыздың бәсекеге ... оны ... ... ... ғана қол ... ... да Қазақстанның ДСҰ-на кіруін жеделдету аса маңызды міндет
болып табылады. Бұл тұста өзіміздің ... ... және ... ... іске қосқанымыз абзал.
Қазақстандық бизнестің қалыптасу процесі аяқталып келеді. Ол ішкі ғана
емес, сондай-ақ сыртқы нарықта да күш сынасу үшін ... ... ... ... да Қазақстанның ғана емес, сондай-ақ
әлемдік нарықтардағы бәсекелестік күреске дайындауымыз керек.
Біздің Қазақстан капиталының ... ... оның ... игеруін қолдап, көтермелеуіміз қажет. Бұл – ... ... ... ... ... жайында аса маңызды
білім алу мүмкідігі.
Шетелдердегі барлық мемлекеттік құрылымдар отандық бизнеске көмек пен
қолдау ... ... Даму ... ... ... таяу жатқан нарықтарда жұмысқа
кірісетін кез келді. Жаңа міндеттерді шешу үшін Үкімет тарапынан банкті 10
млрд. ... ал ... ... ... ... 5 млрд. теңге
сомасында одан әрі қаржыландыруы керек.
Біздің валюталық реттеуді ырықтандыру, ал 2007 жылы ... ... ... енгізу бағытында батыл алға жылжуымыз керек.
Біздің экономикамыздың бәсекеге ... ... ... ... шұғыл түрде көшумен
айқындалатын болады.
Қазақстан батыс елдерінің өнім сапасын бақылап отыру жөніндегі ... жуық ... ең ... ... ... тиіс.
Қазірдің өзінде Үкімет 2006 жылға ... ... ... ұлттық жүйелерін дамыту жөніндегі бағдарламалық құжаттарын
әзірледі, қазақстандық кәсіпорындарды ИСО халықаралық ... ... ... ... жоспары жасалды.
Ендігі жерде әр министр мен әкімдердің жұмысы ... өз ... ... ... енгізу жөніндегі істің жан-күйіне
қарай қатаң бағаланатын болады.
Қысқа мерзімде халықаралық іс-тәжірибеде қабылданған ... ... ... ... ... ... жылдың өзінде “Техникалық реттеу
туралы” заң ... ... ... ... 50 заңға өзгерістер мен
толықтырулар енгізілуге тиіс.
Біз алдымызға келешекке бағытталған ... де, бір ... қиын ... қойып отырмыз. Бірақ біздің ... ... ... ... Біз ... ұзақ мерзімдік
стратегиясында өзіміз белгілегендей тынбай, алға баса беретін боламыз! (8(
Қорытынды
Қысқа мерзім ... ... ... ... ... ретінде
дүниежүзінің 120 астам елі мойындады. Минералды ресурстарға бай Қазақстан
шетел капиталын өзіне тартып, 150 ... ... ... ... ... ... келуі 2 есе өсіп, 282 млн. жуық доллар құрады.
Өнеркәсібі дамыған ... ... ... ... ... ... Осындай игі істер АСЕАН елдерімен, ... ... ... Сингапурмен жасалуда. Ынтымақтастық Таяу және Орта
Шығыс елдерімен дамуда. Оларға: Түркия, Иран, Сауд Аравиясы ... ... ... ... экономикалық қатынастар басым бағыттар ұстауда.
Еуропа ... одақ ... ... экономикалық қатынаста
болуы үлкен стратегиялық мүдделілікті байқатады.
Қазақстан экономиканы реформалауда шетел капиталын бәсекелестік
негізде тартуды алға қоюда. Ол ... ... ... шешіп қана
қоймай, жаңа технологияны әкелуді, экспорттық ... ... ... ... ішкі ... ... шығарылған тауармен
толтыруды мақсат етеді.
Жоғарыда атап өткендей, экспорттық өндірісті дамыту Қазақстанда басым
бағыттарға ие. ... ... ТМД ... кең ... ... жасап келеді. Мысалы, 2004 жылы достастық елдерге
экспорт 51% болса, импорт 61% болған екен. Демек, Республика үшін ... ... ТМД ... ... оның ішінде біріншісі – Ресей.
Республикадағы экспорттық құрылымның негізін ... ...... ... руда және ... қара ... ... мыс, мырыш,
қорғасын құрайды.
Сонымен қатар Қазақстанның халықаралық экономикалық қатынастар
жүйесіне енуі үшін ... ... ... қажет.
1. Қазақстанның халықаралық экономикалық іс-әрекетінің негізгі міндеті –
халық ... ... ... ... ... ... және ... экономикалық байланыстарды ... ... ... негізінде республиканың,
региондардың және кәсіпорындардың валюта қорларын ... ... ... ... белсенді қатысу.
2. Қазақстанның әлемдік шаруашылық бірлестігіне ... ... ... бар. Осы ... ... асыру үшін
халықаралық кәсіпкершілік, ... ... ... ... ... және басқа да халықаралық экономикалық іс-
әрекет мамандықтары бойынша кадрлар дайындауға жағдай жасау ... ҚР ... ... ... ... ... ... өсіруді және біріккен кәсіпкершіліктің әр түрлеріне тиімді
енуі қарастыру.
4. Қазақстан Орта Азия Одағына енді. Орта Азия ... ... ... ... бәсекелесуге қабілетті экономиканы бірлесе құру,
республикалардың экспортқа деген салмағын дамыту және ... ... ... ... Қазақстанның ЕО орны сауда және қарым-қатынас саласында ... ... Осы ... ... ... ... кадрлар
дайындау, құқықтық базасын жасау және стратегияны ... үшін ... ... қаражат беріледі.
6. Мемлекетке экономикалық реформаны жүргізуге көмек көрсету ... ... ... қорғау мақсатымен, Республикада
сыртқы сауданың және халықаралық экономикалық байланыстарды ... ... ... ... қоғамдық ұйым ашылды. Енді оның
жұмысын ары ... ... ... және алыс ... ... ... ... экспортқа шығаруға ТАСИС шеңберінде құрылған Қазақ іскерлік
қарым-қатынас орталығы (ҚІҚҚО) айталықтай мүмкіндік туғызуда. ҚІҚҚО
шеңберінде Алматы қаласында ... ... ... ... ашылды. Енді
оған қолдау көрсету керек еді.
8. Қазақстанда шетел капиталы қатысуының негізі түрі - /БК/ бірлескен
кәсіпкерлік. ... ... ... кәсіпшіліктерге еркін
қатысуы үшін салық салудан жеңілдіктер беру ... ... ... көбейту. /қосымша 6, кесте 2/
Осындай бағытта Қазақстан Республикасы ары қарай дами ... ... ... ... ... ... ие ... деп
сенемін.
Қолданған әдебиеттер тізімі:
1. Азаматова А.Б., ... А.И. ... ... және ... ... Оқу ... - Қызылорда: 2000. - 49бет
2. М. Байгісиев. Халықаралық экономикалық ... Оқу ... - ... - 20, 38 бет
3. Әубәкіров, Нәрібаев, т.б. Экономикалық теория негіздері. – ... - ... ... ... Байжомартов, т.б. Жалпы экономикалық теория. -Ақтөбе: “А-
полиграфия”, 2004. 416, 418бет
6. ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы. 2004 жылдың қаңтар-
шілдесі. - №7, А.: 2004. – ... 285-286 ... ... ... ... – А.: “Қазақ Университеті”, 1999. –
194 бет
8. Президенттің Қазақстан халқына жолдауы. Астана, 2004 жылғы 19 наурыз.
- Ақтөбе, ... ... ... №34, 23 ... 2004 – 1-2 ... ... Ө.Нұрғалиев. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. –
Қарағанды: ҚарМТУ, 1997. – 169-175, 186, 196 бет
10. Тоқсейітов. Экономикалық сөздік-анықтамалық. – А.: ... ... – 86, 95, 104 ... ... ... Под ред. ... А.С., 3 басылым, “Юрист”, 2001 –
256 бет
12. Жүнісов Б.А., Мәмбетов Ұ.Е., Байжомартов Ұ.С. ... ... Оқу ... ... І бөлім. - Ақтөбе, 1993. – 105 бет
13. ... Б.А., ... Ұ.Е., ... Ұ.С. ... ... Оқу ... құралы. ІІ бөлім. - Ақтөбе, 1993. – 95 бет
Плакаттар атауы
1.Қазақстанның сыртқы сауда ... ... ... ... ... ... халықаралық бәсекеге қабілеті.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы26 бет
Еуропа мен Қазақстан арасындағы туристік алмасуды дамытудың болашағы67 бет
Жаһандану туралы ақпарат5 бет
Сыртқы экономикалық байланыстар жүйесіндегі қаржы туралы мәлімет18 бет
Халықаралық дербес құқық пәні бойынша дәрістер кешені334 бет
Халықаралық жеке құқықтағы шетел азаматтардың құқықтық жағдайы86 бет
Қазақстандағы халықаралық үкіметтік емес ұйымдар: әлемдік тәжірибе61 бет
Әлемдік саясат20 бет
Азия мен Қазақстан халықтары әдебиеттерінің өзара жақындастығының49 бет
Алаш» идеясы және халықаралық «Қазақ тілі» қоғамы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь