Физикалық жаттығулар

Дене тәрбиесі.
Физикалық жаттығулар.
Оқушыларға арналған дене жаттығулары
ережелері
Жүрек ырғағына қарай жүргізілетін жаттығулардың режимі
Денсаулық психологиясы
Дене тәрбиесі көне заманда Грецияда, Римда және басадай елдерде дамыған. Ол туралы ғылыми тұрғыда жиналған деректер бар. Дене тәрбиесінің маңызы – адамның денсаулығын нығайтып, күш-жігерін, ақыл-ойын арттырады. Осыған байланысты Францияда Ф. Рабле, М. Мантель, дене тәрбиесінің ақыл-ой, біліммен бірге қарау керек екенін насихаттаған. Чехтың ұлы педагогы Я. А. Коменский "Ұлы дидактика", "Ана мектебі" атты классикалық еңбектерінде гигиенасы, денсаулығы, тамақ ішу тәртібін, ойындары мен дене шынықтыру жаттығуларына ерекше мән беріп,дене тәрбиесін балалардың жас кезінен-ақ басталуы қажет екенін дәлелдеп, оны педагогикалық үрдістің аса маңызды бөлігі деп есептеді.
Орыс халқының алдыңғы қатардағы педагогтары мен қоғам қайраткерлері В. Н. Белинский, Н. А. Добролюбов, Н. Г. Чернышевский балалардың дене тәрбиесіне үлкен мән берген борлатын. Ұлы педагог К. Д. Ушинский дене тәрбиесін еңбекпен байланыстыра зерттеді. Ол адамның ақыл-ой мен көзқарасының, күш-жігерінің қалыптасып дамуына еңбектің маңызын жан-жақты көрсетті. Орыстың атақты анатом- педагогы П. Ф. Лесгафт дене тәрбиесінің ғылыми жүйесін құрды. Ол балалардың ойлау қабілеті дамытуда дене тірбиесінің маңызы бар деп көрсетті.
XIX – XX ғасырда көптеген елде спорт түрлері дене тәрбиесі ретінде кеңінен өріс алып, дами түсті. Дене тәрбиесінің ғылыми негізде бірнеше ғылыми әдістемесі жақсыланды. Ол валеологиялық тәрбиенің негізгі бағыттарының біріне айналды.
Гигиеналық-жаттығулар мен ұдайы шұғылдану, жүгіру, шаңғы тебу, жүзу, қайық есу сияқты спорт ойындары мен арнаулы жаттығулар адамның тыныс алу үрдісін күшейтеді. Қан айналысын, зат алмасуын жақсартады.
        
        Дене тәрбиесі.
Физикалық жаттығулар.
Оқушыларға арналған дене жаттығулары
ережелері
Жүрек ырғағына қарай жүргізілетін жаттығулардың ... ... ... ... көне ... Грецияда, Римда және басадай елдерде
дамыған. Ол туралы ғылыми тұрғыда жиналған деректер бар. Дене ...... ... ... ... ... арттырады.
Осыған байланысты Францияда Ф. Рабле, М. Мантель, дене тәрбиесінің ақыл-ой,
біліммен бірге қарау керек ... ... ... ұлы ... Я. ... "Ұлы дидактика", "Ана мектебі" атты ... ... ... ... ішу ... ... мен дене ... ерекше мән беріп,дене тәрбиесін балалардың жас кезінен-ақ
басталуы қажет екенін дәлелдеп, оны ... ... аса ... деп есептеді.
Орыс халқының алдыңғы қатардағы педагогтары мен қоғам қайраткерлері
В. Н. ... Н. А. ... Н. Г. ... ... ... ... мән берген борлатын. Ұлы педагог К. Д. ... ... ... байланыстыра зерттеді. Ол адамның ақыл-ой мен
көзқарасының, күш-жігерінің ... ... ... ... ... ... атақты анатом- педагогы П. Ф. Лесгафт дене ... ... ... Ол ... ... ... ... дене
тірбиесінің маңызы бар деп көрсетті.
XIX – XX ғасырда көптеген елде спорт түрлері дене ... ... өріс ... дами түсті. Дене тәрбиесінің ғылыми негізде бірнеше
ғылыми әдістемесі жақсыланды. Ол ... ... ... ... айналды.
Гигиеналық-жаттығулар мен ұдайы шұғылдану, жүгіру, шаңғы тебу, жүзу,
қайық есу сияқты ... ... мен ... ... ... тыныс алу
үрдісін күшейтеді. Қан айналысын, зат алмасуын жақсартады.
Дене тәрбиесі адамның жас ерекшелігіне ... ... 1-3 ... арналған дене тәрбиесінің міндеті – балаларды гигиеналық күтімге
алу, олардың дұрыс, уақытымен ... ... жас ... т. б. дағдыландыру. Мектеп жасына дейінгі ... ... ... ... ... ... ... бақшасында аптасына бір рет 20-30 минут арнайы
жаттығулар, күн ... ... 4-5 ... гимнастика өткізілгені дұрыс. Дене
тәрбиесінің негізгі саласы – гимнастика, ол ... және ... тыс ... де ... Дене тәрбиесі міндетті пән ... ... ... ... барлық жоғары оқу орындарында жалпы дене шынықтыру
ретінде жүргізіледі.
Физикалық жаттығулар.
Адамзат баласы ұзақ жылдар бойы ... ... ... үшін ... ұзарту үшін, көптеген тәсілдерді пайдаланды. Денені шынықтыру үшін,
өте күшті бальзамды ... ... ... ... ... де ... ... және сүтпен жасалған ванналарға да түсті. Новакаинды да
денесіне ине арқылы жіберді, ... ... ... қоздыратын
бездердіде денелеріне тартты, дененің сыртында ... ... ... ... үшін суға ... ... магниттік өрісті де
пайдаланған. Мұнын бәрін қазіргі заманның адамдары да пайдаланып ... ... ... ... ... ... ... байқалмады.
Адамдардың денсаулығын жақсартып, ғұмырын ұзартатын бір ғана фактор бар. Ол
белсенді түрде жүргізілген физикалық ... ... ... ... ... салыстыруға болмайды. Дәрі-дәрмектерді ішудің қажеті
болмай қалады. Белсенді ... ... ... ... ... ... ... түсетіні ғылыми тұрғыда да және ... ... ... ... ... бұлшық еттерде едәуір өзгерістер болады.
Егер де бұлшық еттер ұзақ уақыт қимылсыз күйде ... ... онда ... ... ... ... кішірейе түседі. Дене жаттығулары,
олардың көлемін ұлғайтады, нығаюын ыңғайлайды. Сондай-ақ, бұлшық еттердің
өсуі, ... ... ... ... ... ... ... өзгереді. Бұлшық еттердің созылуы арта түседі. ... ... ... және бұлшық еттердің микро және макро элементтермен қоректенуі
күшейе түседі. ... ... ... сүру ... Мұның бәрі өмір
тәжірбиелерінен алынған қағида.
Дене жаттығуларымен айналысқан шақта, көптеген қан жүретін түтікшелер
кеңейіп, қан жақсы айналым ... ... саны мен ... ... ... ... ... Әсіресе мидың қан жүретін каппилярі
кеңейіп, қан айналымы ... ... миы өте ... түрде ой қызметін
атқарады. Бас ауырмайды. Ұлы физиолг И. М. Сеченов ми ... ... ет ... ... ... ... рет көрсеткен болатын.
Жаттығу кезінде оттек тұтыну деңгейі кенет көтеріледі. Өйткені ... ... ... ... істесе, соншалықты жүректе әлеуметті ... ... Дене ... ... ... адамдардың
бұлшық еттері әр бір жиырылған сайын, қолқа тамырға 60-мл ... ... ... сол жақ ... ... шығаратын болса, белсенді қимыл жасап
жаттыққан адамдарда жүрек ... 70-80 рет ... да 100-150 мл ... ... ... тұрады. Дене жаттығуларымен айналысқан адамдардың
жүректері минутына 70 рет ... ал ... ... жиілігі 1 минут
ішінде небәрі жүрек 50-60 рет қана жиырылады. Ал ... ... ... пульс 30-40-тан аспайды. Қорыта ... ... ... ... ... әр ... деп
аталатын құбылыста медициналық термин қанды денеге көп тартып тұрады.
Жаттыққан адамдардың ... ... және ... жұмыс жасайды. Денсаулығы
жақсарып, ғұмыры ұзара түседі. Ол өмір қағидасы.
Дене жаттығулары өкпенің тіршілік ... ... ... ... ... ... тыныс алуды күшейтеді. Денедегі
шеміршектердің икемділігін арттырады. Дем алудың минуттік ... ... 8-10 литр ... ал ... адам ... 12-15 мың литр
оттекті қабылдайды. Марафон жүгірісімен ... ... ... ... ауа ... шынықтырумен айналысу зат алмасудың барлық үрдісін жақсартатыны
сөзсіз. Зәр ... ... ... ... Қан айналымы, ми ... ... ... ... ... ... ... жамбас қуысына қанның іркіліп қалмауын үдетеді,
геморроймен ауыратын ... ... ... кетеді.
Қандай да болмасын, дене жүктемесі – склероздық өзгерістерді
болдырмайды. Дене ... ... ... да ... әсерін
тигізетіні өмір тәжірбиесінен белгілі. Адамның психикасы жақсарғаннан
кейін, оның жүйке жүйесінің ... ... Ішкі ... ... ... ... ... тудырады. Адам ағзасына жағымды эмоциялық
құбылыстардың болуына әсер етеді. Дене шынықтырумен айналысуды бастайтындар
үшін, көптеген әртүрлі дене ... ... мол ... ең ... орынға шығаратындары: жүріс, жүріспен ... ... ... ... ... ... ерік гимнастика және тыныс
алу жаттығулары.
Оқушыларға арналған дене жаттығулары
ережелері
Жүктеме ағзаның табиғи мүмкіндіктеріне сайма-сай дәл елуі ... ... өз ... ... аспау керек. Қашан да болмасын өзіңнен жас
немесе күшті балалармен бір ... ... ... жоқ. ... ... өзің айналысқаның дұрыс. Көмекші, ақылшы достарың саған қажеті ... ... ... ... ... бұзады. Ондай балалар өте көп.
Адамдар бір-біріне ұқсамайтын биоәлеуметтік тұлға. ... да екі ... ... ... ... ... өлшемін табу өте қиын. Бұл
валеологиялық ерекгелік.
Дене шынықтыру жаттығуларымен айналысу тек қуаныш – ... ... ... ... ... ... адамдардың көңіл-күйіне айналаны
қоршаған сырқы орта ... ... ... Дене ... ... жөн. ... түрде дене жаттығуларымен балалардың
ағзасына ол дағды түрде қалыптасып, әрі ... дами ... ... ... да әр адамға нақтылы жағдайларда мейлінше
ыңғайлы болғанын есте ... ... ... ... максимум – оларең
үлкен нәтижелі ... ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты деп атау орынды емес.
Қалыпты тіршілік етуде ... ... ... ұзақ өмір сүру үшін
аптасына 2000 килокалория энергия қуатын жүйелі түрде ... ... ... 1 ... баяу дене шынықтыру үшін жаттығу жасағанда 600 ккал
энергия жұмсайтынын ескерсек, онда аптасына 3 ... ... ... ... – бір сағаттан айналады. Валеологиялық жүктеме әсіресе жаттығатын
алғашқы мезгілінде қажымауы және ... ... ... болмауы
керек. Шамадан артық зорлану денсаулыққа кері әсерін тигізеді.
Денені шынықтыру жылдың қай ... ... ... қандай да
болмасын үздіксіз жүргізген өте үлкен валеологиялық нәтиже береді.
Жүрек ырғағына қарай жүргізілетін жаттығулардың режимі
Валеологиялық жаттығуларды ... үшін ең ... ... өту ... Оқушылар валеологиялық жаттығуларды өз ... ... ... ... жүргізілген валеологиялық жаттығулар
балалар ағзасына кері әсер етуі мүмкін. ... ... ... ... қарай, оның соғу және жиырылу мүмкіншіліктеріне ... ... ... ... ұйғарды.
Валеологиялық жүктемені жүзеге асыру шағында жүрек жиырылады 120-140
болса, ол жұмыс түгелінен аэробты болғаны, яғни оттекке ... ... ... ... ... ... денсаулығы үшін оттек өте
қажет ... ... ... ... ... кезінде
экологиялық таза оттекті табу оңай шаруа емес екендігі байқалып отыр. Әуеде
оттектің қор жыл ... азая ... оның ... ... ... ... кезде жер шары бойынша 200-300 миллион автомашиналар бар. Басқаны
қойып біздің оңтүстік астанамыз Алматыны алайық, қаншама автомобильдер ... ... ... ... ... ... газын әуеге бөліп шығарады
десеңізші, ... ... ... және басқадай өндіріс орындары
биогенді заттарды отқа жаққанда қаншама көмірқышқыл газы ауға келіп қосылып
отыратынын есептеп шығу ... ... ... ... жүрек жиырылысы 1 минутта 140-170-ке
дейін соқса онда бұл ... ... және ... режим болғаны.Ол
дайындығы жақсы, дені сау балаларға, спортпен шұғылданатындарға, тіпті
ересек адамдарға ... ... ... ... Х. Қ. ... т. б. ... Педагогикалық тұрғыдан валеологиялық жаттығулардың
нәтижесін төмен, орта және жоғары деңгейлерін ... ... ... ... ... жиілігі 1 минутта
170-ден аспауы керек деп жазды Х. Қ. Сәтпаева және т. б. ... Ал ... ... ... асып ... онда ағза ... ... Ағза оттекке өте мұқтаж болады. Дер кезінде оттек берілмесе, ағза
бірнеше өзгерістерге ұшырайды.
Валеологиялық жаттығуларды бірден бастап ... ... ... Бұл ... ... өзі ... ... көмекші ретінде саналады. Ол
дәрігерге ... ... ... ... ... ... жоғары оқу орындарында дәріс алған. Медицинадан аз да ... ... ... арасында жүріп, оқушыларға бірінші жедел
мидициналық көмек көрсетуге ... ... ... ... бар. ... ... ... сәйкес месталалық қан көлемі артады, ол өзінің
ең үлкен өлшеміне пульс 130-болғанда жетеді.
Дайындығы ... ... ... ... дәрігерлердің бақылауында
болған спортшылардағы қан айналымының дұрыс ... ... ... ... мен қорытынды жаңа валеологиялық жаттығуларының басталуы 1-
ші режимде өтуі керек, яғни жүрек соғысы 120-140 шамасында болу ... дене ... ... – оқушы ең алдымен өз
ағзасының валеологиялық жаттығу деңгейін білу ... ... ... ... өзін тани ... ба?" – ... қағида бар. Адамдар олардың
ішінде жас жеткіншектер әрқашанда ... тани ... ... ол ... ... ... Валеолог-дәрігерлердің жүргізген зерттеулерінің
қорытындыларына қарағанда, дене жүктемелері, олардың қуаты барынша мүмкін
болу шектің 50-60% құрайтын ... онда ... ... қорғаныс қабілетін
және гормондық әсерін демеп ұшқырлайды. Ал валеологиялық жүктеме 60-85%-тік
жағдайда болса, онда бұл ... ... ... әкеп ... Демек,
белсенді валеологиялық қозғалыс режимінің негізін өлшенген ... дене ... ... ... беруге байланысты
айқындала түседі. Оқушылардың өзін-өзі бағалау әдістерінде пайдалануға
болады. Егер ... ... ... ... ... ... ... онда
валеологиялық жаттығуларды 30-40 минуттан ... ... ... ... ... 140 ... ... Аптасына 2-3, немесе 3-4 ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және рухани болып,
төртке бөлінеді. Ағзада денсаулықтың осы аталған ... ... ... ... ... өмір сүру ... деген түсінік тек үстіртін көзқарасқа
ғана жарайтын жан ... ... ... ... сау адам ... ... ауырған күнде қайтсе де одан
сауығудың тәсілдерін пайдаланып, одан қандайда болмасын ... ... оның ... ... ... жасау қабілеттігіне әсер ететіні,
керісінше адамның бір жері сырқаттанған болса, жоқ ... өзі ... ... бола ... онда оның ... ... бұзылғаны дей
бер. Мұндай сырқаттар мен сырқаттанғандарды ядрогендік деп түсіндіреді.
Кейбір жағдайларда ауыр ... ... ... ... немесе қатты
ренжіген адамның сырқаттанатыны да кездеседі. Осы ... бәрі ... және ... ... сақтау үшін психикалық саулықтың керек
екенін аңғартады.
Сырқаттанған адамның ... ... оның ... ... деген психикалық ой-пікір тудыру, бұл дәрі-дәрмектерден артық баға
жетпес дүние. Сонымен бірге сырқаттан ... ... ... тудырып, көңіл-
күйді көтере түседі. Ағзада ерекше қарсылық күші пайда болады. Яғни, ерекше
түрде дамыған жасырынып жатқан ағза ... ояна ... ... ... ... ... ... ұйымының ғылыми деректеріне
қарағанда, барлық сырқаттардың 45% күйзелістен туындайтыны байқалады.
Сондықтан ... ... ... оның мүмкіндіктерін және
күйзеліс қақтығыстарының алдын алу, оның ... ... ... ... ... ... ... функциясында атқарған Г. Сельменің айтуына
қарағанда "күйзеліссіз өмір өлі". Ол ... ... ... ... оларды үш топқа бөлген. 1-топтағы егеуқұйрықтарды
үнемі күйзеліссіз жерде, ... ... ал ... ... ... мерзімді күйзеліс тудырып отырған.
Үшінші топтағы егеуқұйрықтарға үздіксіз күйселіс ... ... ... ... ... ұзақ жылдар бойы өлместен тіршілік
ете білген. Осыдан келіп үлкен ... ... ... ... ... екендігін дәлелдеген. Күйзеліс кезінде ағза ... ... мен ... ... шығарады екен. Адамның
қобалжуы денедегі адреналиннің көп мөлшерде бөлініп шығуына байланысты.
Г. Селье күйзелісті үш ... ... ... ... 2) ... ... 3) әлсіреу кезеңі;
Бұл биологиялық жағдайлардың барлығын жеңу үшін айналаны қоршаған
ортаның жаңа ... ... ... ... ... ... ... керек. Күйзелістік әсер алдымен орталық нерв жүйесінің
мөлшерден тыс жұмыс істейтіндігін арттырады. Бұлардың неше түрлі ... ... бар. Олар ... мен ... ... ағзадағы
гипофмз қосылады да өте үлкен физиологиялық-биохимиялық үрдістердің жүруіне
әкеп соғады. Бүйрек бездерінің глюкокортикоидты ... ... ... ... ... Жанда әсер созылып кетсе, ағза әлсіреп
кетеді. Адреналиннің концентрациясы мөлшерден тыс көбейе түседі. Бұл ... ... Ұзақ ... ... ... ... ... жаман өзгерістер
әкеледі. Адамның көңіл-күйі тым ... ... ... ... ... Бұл ... ... көрсеткіш емес. Егер күйзеліс жиі-жиі ... онда ... ... қалпына келмейтіні физиологиялық-биохимиялық
үрдістер жүріп, дәрменсіздік пайда болады. Психикалық ... ... ... ... ... ... физиологиясына да стресс жануарлар
физиологиясында ... ... ... ... ... ... ... тұрмыс игілігіне, стресс әлеуметтік қоғамдағы орнына,
адамгершілігіне, өзіне деген ... ... ... ... оқиғалар психологиялық стрестің себепкері болып саналады. Адамзат
баласы өзін-өзі ... ... ... ... нәтижесінде
танымдық қызығушылығы артып, ауыр стресс ... ... ... ол бола ... ... ... иез арада шығып кетіп отырады.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалар мүсінінің бұзылуы. Сколиоз51 бет
Денсаулық және физикалық белсендiлiк18 бет
Дене жүктемесі, оның футболдағы реттелуі және бақылануы52 бет
Дене тәрбиесі бойынша сыныптан тыс жұмыстар66 бет
Стресс және адаптация6 бет
Туристік жорықтар, саяхат сұрақ-жауап түрінде51 бет
Қозғалыс жүйесі және физикалық ауыртпалық (жүктеме)21 бет
100 көлеміндегі сандарды көбейту мен бөлу20 бет
3-сыныпта көбейту мен бөлуді игерту әдістемесі15 бет
«Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамытудағы ойын технологиясының түрі – ұсақ моториканың маңызы».9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь