Сыртқы сауда жүйесі

1. КІРІСПЕ
2. ҚР сыртқы сауда жүйесінің экономикалық мәні, құрылымы
3. Сыртқы сауданың қалыптасуы, дамуы
4. ҚР сыртқы саудасының ерекшеліктері
5. Қазақстан Республикасының экспорт пен импортыңың қазіргі жағдайы

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Осыдан он жыл бұрын – 1997 жылы Қазақстан халқына алғашқы Жолдауда еліміздің 2030 жылға дейінгі Дамуының стратегиясы – қоғамымыздың келешектегі келбеті мен мемлекетіміздің мақсат-мұраты баян етілді. Біз бұл ретте қандай қоғам орнатқымыз келетінін, дамуымыздың самғау сызығы қандай болуы керектігін анық білуге, айқын түсінуге тиіс екенімізді ұғындық. Басым мақсатымызды дұрыс айқындап, стратегиямызды таңдап, тиісінше ерік-жігер, төзімділік пен мақсаткерлік таныта білсек, алдымызда тұрған кез келген кедергілерді ойдағыдай еңсеретінімізге біз кәміл сендік. Біз қателескен жоқпыз.
Біз бүгін толық жауапкершілікпен былай деп мәлімдеуімізге болады: Қазақстан өтпелі кезеңнен ойдағыдай өтті, әрі өз дамуының сапалық жаңа кезеңіне нық сеніммен қадам басты.
Еліміз дамуының ой қисыны, сонымен қатар кең ауқымды сипаттағы терең мағынасы бар барынша байыпты түбегейлі қоғамдық міндеттер қойылып отыр. Осы заманғы қыр көрсетулер мен қатерлер әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси қатынастардың бүкіл жүйесін неғұрлым серпінді жаңартуды табанды түрде қажетсінеді, мұның өзі Қазақстанның Кеңес Одағы тарағаннан кейінгі кеңістіктегі әрі Орталық Азиядағы көш бастаушы тұғырын сақтап, әлемнің бәсекеге барынша қабілетті және серпінді дамып келе жатқан мемлекетінің біріне айналуына мүмкіндік береді.
Қазақстанды жан-жақты жаңартудың Жаңа кезеңіндегі басты басымдықтары ретінде мен ішкі және сыртқы саясатымыздың аса маңызды 30 бағытын айқындап отыр. Қолымызда бар мүмкіндіктерді айқындау және пайдалану, сондай-ақ жаңа бәсекелестік артықшылықтар қалыптастыру арқылы Қазақстанды жаһандық экономикаға ойдағыдай кіріктіруге бағытталған мемлекеттік саясат.
Бірінші бағыт – Экономиканың бәсекеге қабілеттілігінің орнықты сипатын қамтамасыз етуге бағытталған толымды стратегия әзірлеу және оны іске асыру.Әлемдік шаруашылықтың жаһандық жүйесі – өзінің ережелері бойынша жұмыс істейтін қалыптасқан әрі орнықты тетік. Біз де осы ережелерге сай жұмыс істеуіміз керек. Әлемдік рынокта бізді күтіп тұрған ешкім жоқ, бірақ біз онда қажеттігімізді танытып, іргемізді бекітіп алуымыз қажет. Қазақстан экономикасының сыртқы рыноктарға шығатын негізгі салаларына олардың экспорттық табыстылығының деңгейі мен соны айқындайтын факторлар тұрғысынан жүйелі талдау, мониторинг және бағалау жүргізу. Мұның өзі, ең алдымен, жоғары өнімділік, жұмсалатын шығындардың төмендігі, басқа елдердің қолы жетпейтін ресурстар мен материалдардың болуы, біліктілігі жоғары білікті жұмыс күші, дербес технологиялар және т.т. Әзірге мұндай жұмыс толық көлемінде орындалмай отыр.
1. Қапасов .А Ақиқат 2004 жыл, №2 .
2. Мелдебай.Ә Зерде 2004 жыл, №2 .
3. Келбұғанова .Л.Ж , Д. С.Райымбекова. Менеджмент качества-2001 , № 2
4. Т. Деменисов. Ізденіс-Поиск 2008 жыл
5. Б.Қабдөшев ,Ұлт тағлымы журналы 2003 жыл, №3
6. Ғ.Қарасов Ақиқат 2004, № 2
7. С. Әліпбай. Егемен Қазақстан газеті ,2004 жыл 30 наурыз.
8. А.Шәріп. Айқын 2005 жыл, 18 тамыз.
9. Н.Байтілесұлы. Сараптама//Егемен Қаақстан 2005 жыл , 15 маусым №3
10. Н.Райханұлы Ақиқат 2003жыл, №4
11. "Қазақстан-2030 " стратегиясы.
12. А. Сәдуәқасов . Алматы ықшамы 2006жыл, 10 тамыз.
13. Н.Райхан Ақиқат 2005жыл ,№4
        
        Жоспар
1. КІРІСПЕ
2. ҚР сыртқы сауда жүйесінің экономикалық мәні, құрылымы
3. Сыртқы сауданың қалыптасуы, ... ҚР ... ... ... ... ... ... пен импортыңың қазіргі жағдайы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Осыдан он жыл бұрын – 1997 жылы ... ... ... ... 2030 ... ... Дамуының стратегиясы – қоғамымыздың
келешектегі келбеті мен мемлекетіміздің мақсат-мұраты баян ... Біз ... ... ... ... ... ... самғау сызығы қандай
болуы керектігін анық ... ... ... тиіс ... ұғындық. Басым
мақсатымызды дұрыс айқындап, стратегиямызды таңдап, тиісінше ерік-жігер,
төзімділік пен ... ... ... ... тұрған кез келген
кедергілерді ойдағыдай еңсеретінімізге біз кәміл сендік. Біз ... ... ... жауапкершілікпен былай деп мәлімдеуімізге болады: Қазақстан
өтпелі кезеңнен ойдағыдай өтті, әрі өз дамуының сапалық жаңа ... ... ... ... ... ой ... ... қатар кең ауқымды сипаттағы терең
мағынасы бар барынша байыпты түбегейлі қоғамдық міндеттер қойылып отыр. ... қыр ... мен ... ... және қоғамдық-
саяси қатынастардың бүкіл жүйесін неғұрлым серпінді ... ... ... мұның өзі Қазақстанның Кеңес Одағы тарағаннан кейінгі
кеңістіктегі әрі Орталық ... көш ... ... сақтап, әлемнің
бәсекеге барынша қабілетті және серпінді дамып келе жатқан мемлекетінің
біріне айналуына мүмкіндік береді.
Қазақстанды ... ... Жаңа ... ... басымдықтары
ретінде мен ішкі және сыртқы саясатымыздың аса маңызды 30 бағытын айқындап
отыр. Қолымызда бар ... ... және ... сондай-ақ жаңа
бәсекелестік артықшылықтар қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... саясат.
Бірінші бағыт – Экономиканың бәсекеге қабілеттілігінің орнықты сипатын
қамтамасыз етуге ... ... ... ... және оны ... шаруашылықтың жаһандық жүйесі – өзінің ... ... ... ... әрі ... ... Біз де осы ережелерге ... ... ... ... ... ... күтіп тұрған ешкім жоқ, бірақ
біз онда қажеттігімізді танытып, іргемізді бекітіп алуымыз қажет. ... ... ... ... ... ... олардың
экспорттық табыстылығының деңгейі мен соны айқындайтын факторлар тұрғысынан
жүйелі ... ... және ... ... ... өзі, ең ... ... жұмсалатын шығындардың төмендігі, басқа елдердің қолы
жетпейтін ресурстар мен материалдардың болуы, ... ... ... ... дербес технологиялар және т.т. Әзірге ... ... ... ... отыр.
Екіншіден, басқа елдердің бәсекелес өндірістері мен салаларына, сондай-
ақ нақ сол халықаралық рыноктарға қатысатын трансұлттық корпорацияларға
салыстырмалы ... ... ... ... мен ... ... қалуына әкеліп соғатын немесе, керісінше, оларға
салыстырмалы артықшылықтар жасайтын факторларға баға беру.
Үшіншіден, нақты экспорттық салалардың оң және ... ... ... және қолдағы артықшылықтарды қай жерде қолдану, ал керек жерінде орын
алған проблемаларды жоюдың ... ... ... біздің келешегі зор өндірістерді, соның ішінде ішкі ... ... ... ... ... баға ... ... әлеуетін арттыру мүмкіндігін қарастыруымыз қажет.
Төртіншіден, осындай жүйелі талдаудың негізінде біз өнеркәсіптің
құрылымын өзгертуге ... әрі ... ... құнға ие еселемелі
тиімділігі, экспорттық және ресурстар ... ... бар ... зор ... ... ... ... Республикасының сыртқы
сауда қатынастарының дамуна, дүнеиежүзілік стандарттарға ... ... ... шет ... экспорттау үшін біз алдағы ережелерді ... ... ... ... ... ... алынатын негізгі көрсеткіштер
сыртқы сауда айналымы, экспорт, импорт, сыртқы ... ... ... ... ... сауда айналымы – елдің белгілі бір кезеңдегі
экспорты мен импорты құндарының сомасы. Тауарлар ...... ... мен ... шығарылған реэкспорттық тауарларды коммерциялық
негізде елден сыртқа шығару. Тауарлар импорты – ел ішінде ... ... ... үшін ... ... ... ... коммерциялық негізде
шетелден әкелу. Сыртқы сауда балансы (сыртқы сауда айырымы) – елдің ... ... ... мен ... ... ... Сыртқы сауда
балансы, егер экспорт құны импорт құнынан асып кетсе активті, ал ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер жүктік кеден мәлімдемесін өңдеу негізінде алынған.
Заңды тұлғалар үшін ... ... кез ... ... ... тиесілі, не
олардың қарауындағы мемлекеттің немесе басқаның иелігіне, тұрған ... ... ... ... ... шекарасы арқылы
өткен барлық тауарлар жатады. Тауар дегеніміз – ... ... ... әкелгенде ұлғайтатын және сыртқа шығарғанда азайтатын
барлық жылжымалы ... ... ... газды, мұнайды қоса). Жеке
тұлғалар үшін ... ... ... ... ... арналған
тауарларға толтырылады. Сөйтіп, кеден ... ... ... ... ... ... ... сауданы
қоса алғандағы мәліметтер де жүктік кеден мәлімдемесінен ... ... ... одан ... ... сауда айналымы көлеміне
есепке алынбаған экспорт пен импорттың «қайықтық» сауда бойынша есептеулері
қосымша енгізілген. Бұл есептеудің мәліметтері нақты ... мен ... ... ... және ... ... ... көлемін анықтау әдістемесі, негізінде, кеден органдарында ресми түрде
есепке алынбаған, жасалған ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік аумағына келіп түсетін
және одан сыртқа шығатын барлық тауарлар есептелетін сыртқы сауда есебінің
«жалпы» жүйесі ... ... ... әкелу мен сыртқа шығарудың
есебін жүргізеді. Мұндағы елдің ... ... ... ... шекара. Экспорт көлеміне мыналар кіреді: ұлттық ... ... ... ... ... ... тауарлар
реэкспорты,еркін кеден аймақтары мен еркін қоймалардан экспорт, баж салығы
салынбайтын сауда дүкендерінен ... ... ... бір ... ... жылға жал үшін әкетілген тауарлар. Импорттың негізгі құрамды бөліктері
мыналар болып табылады: ел ... ... ... ... ... үшін пайдаланылған тауарлар импорты, реимпортталған тауарлар, еркін
кеден ... мен ... ... ... импорты, баж салығы
салынбайтын сауда ... ... ... ... бір ... ... ... жал үшін әкелінген тауарлар.
Кеден статистикасы мынадай операцияларды есепке алмайды:
• монетарлық алтынмен, бағалы қағаздармен, айналымдағы ... ... ел ... арқылы шетелдік тауарлар транзиті;
• тауарларды елге әкелмей-ақ реэкспорттау;
... ... және ... ... ... өткізілмеген
бөлігі консигнацияға, көрмеге, жәрмеңкеге арналған тауарлар);
• шетел мемлекеттерінің ... және ... ... ... ... ... ... органдарға,
мемлекет басшыларына, үкімет мүшелеріне сый тартулар;
• мемлекеттен тыс орналасқан отандық әскери бөлімдердің жауынгерлік
әзірлік немесе ... ... ... ... коммерциялық мәні жоқ тауарлармен.
Сыртқы сауда ағынының географиялық ... мына ... ... ... ... бағытталған (тұтынатын) ел бойынша;
• тауарлар импорты-тауар шығарылатын ел бойынша;
Құндық көріністер АҚШ долларымен көрсетіледі, шетел валюталарын долларға
қайта есептеу кеден ... ... ... күні ... ... ... ... бағамы бойынша жүргізіледі.[9;1,3]
Қазақстан Республикасының сыртқы сауда қатынастары бүрынннан дамыды.
Ең бірінші сауда қатынастарың Ресеймен ... ... ... ... өз ... ... ... бұл процесс егеенді елдің
экономикасы мықты болуына көмектесетің бірден бір фактор. Мемлекетіміздің
сыртқы ... ... 2003 ... ... 2003 жылы қаңтар−тамыз
айларында сыртқы сауда айналым 13,3 млрд. АҚШ долларын ... және ... ... 30 пайызға өсіп , оның ... ... 8,1 ... ... ... 5,0 млрд ... 58 ... өскен.2002 жылғы
қаңтар−тамызда сыртқы сауда айналымы 10,1 млрд. АҚШ долларын қүрады және
2001 жылмен ... 0,2 ... ...... ... 0,9
пайызға өскен. Импорт −4,3 ... 0,8 ... ... ... сауда айналымы 2005 жылдың қаңтар−сәуір айларында 13390,5 млн ... ... яғни ... ... осы мерзіммен салыстырғанда 46,6 пайызга
өсті. Осы көрсеткіштерге қарай ... біз, ... ... негізгі
бөлігін бұрынғыша экспорт құрайтының көреміз. Осы өткен 4 айдағы экспорттың
жиынтық көлемі 8325,2 млн АҚШ ... ... ... ... ... ... ... тауарлары құрайды. Барлық экспорттың
73,8 пайызың минералды өнім құраса, 15,9 ... ... ... ... ... минералды өнім экспорты 6145,8 ... ... ... ... 2449,2 млн ... ... үш жыл ... жоғарыда келтірілген деректер бойынша ... ... ... ... ... ... көлемі соңғы
екі жылда өткен жылдарға қарағанда қатты өскен, екіншіден , 2004 жылы ... ... ... ... соммасы және соған ... оның ... ... ... және ... өсу ... ... озды,
экспорттың үлес салмағы біраз төмендей түсті, ... ... үлес ... ... пен ... ... тауарлардың натуралды түрде де өсуі және
баңаның өсуі есебінен де ұлғаяды.
Экспорт пен импорттың тауар ... ... ... ... ... ел экономикасы үшін маңызы бар екі ... ... ... ... ... үлкен көлемде өңдіреміз, оларды
көптеп экспортка шығарамыз сондай тауарлардыимпорт жасаймыз және де сол
тауарларды ... ... ... ... ... ... келеді,
нәтижесінде аса үлкен шығынға үшыраймыз. 2004 жылғы ... ... пен ... ... ... ... ... ұйымдаспаған сауданы есепке алмағандағы деректері
бойынша Қазақстан Республикасының сыртқы сауда айналымының 2004 ... ... ... 19,8 ... ... ... және өткен жылға
осындай мерзіммен салыстырғанда 50% өсіп, соның ішінде экспорт -11,8 ... ... ... 44,6 айызға өсті. Ал импорт -8,1 млрд. АҚШ долларын
құрады, яғни 58,4 ... ... ... шаруашылык-тың түпкдзығы —
бизнесте. ... ... ... ... қатынастарын жоққа шығара
алмайды. Осы жолда түрлі мемлекеттік реформа-ларды бастан кешіп, даму-дың
даңғыл жолын ... XXI ... ... ... ... ... ... өмір философия-сына айналдырып отыр. Сондыктан да өр мемлекет
халықаралық ... ... ... капиталайналымын
жандандыруда.Әрине, бұл экономика-лық механизмде Батыс мем-лекеттері алда
келеді. Өйткені, олар үшін ... ... ... ... ... Тауарын
қай мемлекетке сатам десе де өз еріктері. Ал біздің ... ... ... ... ... ... ... кірмеген.
Неліктен? Себебі, біздің мемлекеттің экономикасы мен әлеуеті, тауар өндіру
деңгейі мен кедендік базасы ғаламдық ... ... бере ... ... ... ... кайткен күнде де кіру керек. Отандық енім ендірушілердің
тауарлары әлемдік сауда кақпасынан сығалап түрғаны дүрыс па, әлде ... ... жүзі ... ... ... ... ... дұрыс па? Әрине,
екіншісі дұрыс. Экономистердің пікі-рінше, ДСҮ-ға тездетіп кіру ... ... ... ... ... ... ... Ал
меркантилизм дегеніміз не? Меркантилизм дегеніміз — өндірісті тауар
сипатына ... ... ... экономикалык, ағым. Осы идеяның
негізін қалау-шылар «баюдың жолы тек кайта бөлшектеуден ... ... нені ... ... ... ... әлеуетті де бөсекеге кабілетті
экономика қалып-тасу үшін күшті мемлекетгік ... болу ... ... ... экономикалык түр-ғыдан үш секторды дамытуға бағытгалады. ... ... және ... ... ... саудагерлер
нарыктық катынасты дамытушылар болып есептелсе, еңбек — ... ... ... ... ... мен күмістің қоры қаншалықты мол екеніне қарай сыртқы
сауданың меркантилистік ... ... ... эконо-миканы дамыту үшін
мына-ларды орындау керек деңгенд. Сауда ... ... ... ... ... көп өнім ... осы арқылы алтын ағымын төлем
ретінде көбей-ту.
Алпауыт АҚШ мемлекеті Қазақстанның ДС¥-ға енуіне қолдау білдіріп ... ... ... 25-і күні ... ... ... АКДІ ауыл
щаруашылыгы министрі Майк ... ... ... ... ... ... ДС¥ хатшылыгынан ауыл шаруашылығы саласын
реформалау мақсатында сүраған техникалық ... ... ... ... АҚШ Қазақстанды Орталық-Азиядағы көшбасшы ел және ... ... ... Министр: «Біз мүнда Қазақстанға өз өнімдерін
сатқысы келетін ... ... ... бірге келдік, дей-
түрғанмен, біздің ... ... ... ауыл ... ... ... инвестициялық әлеуетш арттыруға қызығушылық
танытып отырғандар бар» — дей ... ... да ... Қазақставдағы ірі
инвестор болып қала беретінін ашып ... ... ... ... ... ... ... инвестиция көлемі 12 миллиард АҚШ долларын
қүрайды екен. Сондай-ақ дәл осы күні ... ... ... ... ... да ... ... Сәтті дейтін себебіміз, ресми
София Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... айтты. Сөйтіп, Қазақстан мен Болгария арасындағы
экономикалық мәселелер өз ... ... ... келісілді Жаһандану
жағдайында үлкен тауар айналымы ке-дендік тарифсіз ... ... ... ...... ... ... мөлшерле-мелік
тізімі. Осы арқылы мемлекеттің кедендік шек-араларынан тауар алып өту-дің
импорттық
және экс-порттык ... ... ... ... ... ...... ену үшін кез-келген мемлекет орын-дайтын бірінші талап.
Қазақстан ДСҮ-ға кіре отырып, мынадай міндет-темелерді орындайды.
тілігі туындайды.[12;14]
Экономистердің пікірінше, ... ... ... ... ... дүрыс. Ал меркантилизм дегеніміз не? ... ... ... тауар сипатына қарай бағалайтын еуропалық экономикалық ағым. Осы
идеяның негізін қалаушылар «баюдың жолы тек қайта бөлшектеуден басталады»
дейді. Бүл нені ... ... ... ... ... де ... экономика қалыптасу үшін күшті мемлекеттік саясат болу керек
екен. Бүл саясат экономикалық ... үш ... ... ... ... ауылшаруашылық және шетелдік
Ендігі жерде ауыл шаруашылығы шикізатын өндіру мен ... ... ... іске ... ... ... өңдірісті
индустрияландыруға айрықша назар аудару кажет деп санаймын» деген-ді.
Елбасы бұл сөзді жакыи-да өткен ұлыктау ... ... де ... ... алдағы 10-15 жыл ішінде әлемдегі бәсекеге қа-білетті 50 мемлекеттің
ката-рына қосылуы керектігін шегелей айтып, ол үшін Үкіметке 6 нақты басым-
дыққа негізделген ... ... бүл ... кол ... ... ... халықаралық экономикалык
ұйымдардың көмегі ауадай қажет. 2004 ... ... ... тын ... ... Республикасы сыртқы істер министрінің орынбасары
А.Ю.Волков Қазакстанның ДСҮ кұра-мына енуіне алғышарттар жасауға тигізген
көмегі ұйымына ... ... ... ... «жол ... ... тигізгендері, келешекте де бұл жүйенің біздің елімізге
кеңінен таралуына колұшын берген даярлықтары үшін үйым-дарына деген алғысын
баса айткан болатын.
Қазіргі ... ... ... ... қозғалысына барынша тәу-
елді. Осы ... ... ... ... ... экономикалық
альянстарға мүшелікке кедергісіз қабыл-дануда.
Капитал шығару — ак-шалай немесе заттай шет елге ... ... ... ... ... ... операция. XIX ғасырдың аяғында
көптеген артга калып келген мемлекеттер шет елге ... ... ... ... ... ... аякқа тұрғызды. Сол елдердің
кебісінде темір жол желілері іске қосылып, ... ... ... ... Сол ... ... жерден айырылып, қолөнершілер кайыршылық
халге түсіп, жүмыс іздеуге көшсе, ал өзгелері ақша жинактарын жасап, тауар
өндірудің өнеркәсіптік механизмдеріне бел шеше ... ... бола ... II ... ... ... жылдары
сыртқы сауданың көлемі үнемі есіп отырды. Әрине, бұл көбіне капитал ауыс-
тыруға тікелей байланысты, яғни, капитал экспорттау тауар ... ... ... ... ... 2007 жылы енуді жос-парлап отыр. Ал ... ... кіру үшін ... халыкаралык капитал козғалысының мынадай
тетіктеріне мән беруі керек:
Бүкіләлемдік банктің 1995 жылғы жасаған өлем ... ... ... ... орташа-төмен табысты 65 елдің катарына
жатады екен.[12;14]
ҚР экспорты мен ... ... ... ... ... ... Қазақстан 935,5 мың тонна коксты және жартылай
коксты 97,7 млн. АҚШ долларына,105 мың ... ... ... 53, 7 ... 101,4 мың ... дәрі ... 155,5 млн. ... косметика
мен гигиеналық заттарды 64 млн долларға импорт жасады. Аталған тауарлардың
да біраз бөлігін өзіміздің Қазақстанда ... ... және ... ... ... оларды импорт жасауға жұсалатын қаржыны азайтуға болады.
2004 жылғы қаңтар тамызда экспорттың үлес салмағы 59,6 пайыз, ... ... ... 2003 ... ... ... ... сол жылы
экспорттың үлес ... 61,1 ... ... үлес салмағы 38,4 пайыз
болғанды, сыртқы сауда ... ... ... ... ... ... ... әжептәуір өсті. Егер экспорт пен импорттың өсу ... ... ... ара ... ... пайдасына өзгеретін
болады. Ал мұнай жағдай ... ... ... ... ... ... – мұнай ,қара және түсті металдарға жоғарғы
баға одан әрі ... ... ... ... ... ... жылғы жалпы сомасы 30 млрд.АҚШ долларынан асып түсті, бұл 2003 жылғы
21,1 млрд. доллардан әлдеқайда көп.[13;37]
Сауда жөніндегі негізгі ... ... ... сөз еткен екі әріптесіміз
туралы айта кетуді жөн ... 2004 ... ... ... ... тауары шикі мұнай болса, соның үлкен ... ... ... ... аралдары арқылы сатылып келгенді. Екінші әрі экономиалық
әулеті үлкен, әрі көрші ірі ... әрі ... ... және ... әрі экономикалық бір қауымдастыққа боламыз деп жүрген Ресеймен
сыртқы сауданың ... 2002 жылы 2001 ... ... ... 4046,6
млн. долларға дейін немесе 15 пайызға азайып кетіп еді. 2003 жылы ... ... 5241,9 млн. ... дейін немесе 29,7 пайызға ... жылы ... ... ... және 45,8 ... болды. Екі ел
басшылары 2004 жыл Ресейдің ... жылы ... ... екі ел ... ... ... ... басты
көрсеткіштерінің бірі ретінде сыртқы ... ... ... екі ... ... деп атап ... Ал осы ... сауда айналымының құрамына екі
ел тұрғысынан қарасақ, Ресей үшін ... ... ... болып
көрінеді. Біздің елдің барлық сыртқы сауда қатынастары айналымының
құрамында 2004 жылы ... ... 61,1 ... ... ... пайыз экспортың сомасы импорттың сомасынан 7314,9 млн долларға артық
. Бұл ел экномикасы үшін өте ... ... Ал ... ... ... айналымындағы Қазақстан экспортың (ол Ресей үшін импорт) үлес салмағы
37 ... ... (ол ... үшін ... ... 63 ... болды.Бір
қарағанда экспортпен импорттың мұндай ара салмағында сатып алып ... ... ... екі ел ... ... ... үшін тиімдірек,
Қазақстан үшін көбіне ... ... ... болмайды. "Саудада
достық жок" дегендей , ол екі ел үшін ... ... ... ... ... ... көрсетейік.[13;37]
Бірінші мысал. 2004 жылы өзіміз Ресейге 22,3млн. тонна көмірді экспортқа
1 тоннасын 9,7 доллардан шығарып отырып, Ресейден 420,6 мың ... әр ... 40,7 ... жасадық. Осында қандай логика экономикалық
есеп бар? Газ конденсатының 1 тоннасын ... 124 ... ... 157 ... ... ... Соншама мұнай өндіре отырып, 2004 ... ... ... ... 8,3 мың ... ... ... шығарды
әр тоннасын 121 доллардан , ал өзі Ресейден 1776,8 мың ... ... 458,6 млн. ... ... ... әр ... 259,6 долардан.
Ресей мен Қазақстан табиғи газды өзара экспорт пен ... ... ... түсінікті. Бірақ 2004 жылы Қазақстан Ресейге 6,6 млрд. текшеметр
газды 82 млн ... яғни әр ... 12,4 ... ... ... 6,4 ... текшеметр газды 169,2 млн долларға, яғни әр ... ... ... ... Тек осы газ импорт-экспортынан Қазақстан 90
млн ... ... ... ... ... ферроқорытпаның экспорты мен
импортынан, басқа да кейбір өнімдер бойынша келтіруге болады.
Екінші мысал. Ресейге кейбір өнімдерді басқа елдерге ... ... да бар. ... ,2004 жылы газ ... 1 ... Ресейге
124,4 доллардан сатсақ, Финляндияға 202,4 доллардан саттық.
Үшінші мысал. Өзімізде ... ... ... , әсіресе , металдан
жасалатын кейбір өнімдерді көп жыл бойы Ресейден үлкен көлемде , ... ... ... алып ... ... қара ... және шойынннан
жасалған құбырлардың 2004 жылы 435,4 мың тоннасын 487,7 ... ... ... 1120 ... ... ... ... Қорыта айтқанда сыртқы
сауда айналымы 2004 жылы Қазақстан экспортқа шығарған шикізаттарға бағаның
тым ... ... ... ... ... кездері Қазақстанның сыртқы сауда көлемінің өсуі қуантарлық
жағдайда. Биыл қаңтар-тамыз айларында сыртқы сауда ... ... ... ... ... 30 пайызға өсіп, 13094,1 миллион долларды құрады.
Өнім экспорты 8070.8 миллион доллар ... 50 ... ... ал ... ... 18 ... болып, 5023,3 миллион доллар болды.
Мұндай сыртқы сауда ... ... ... ... ... ... нақтылай көбеюі мен сыртқы шығарылған тауарлар бағасы
да 22,7 ... ... ... ... ... ... бірі мұнай мен газ конденсаты . Бұлардың ... ... 50 ... ... ... мен газ ... сыртқа шығару өткен бір
жылғы құңдылықпен салыстырғанда 55 пайызға ... 421,8 ... ... . ... ... ... тауарлары қара металл, ферросплав,
түсті металдар. Соңғы кездері темір рудасын , көмірді , ... ... ... ... ... ... едәуір ұлғайды. Биылғы сәуірден бастап
экспорттың тауар құрамындағы жүйесі бірқалыпқа ... ... ... ... өнімдерің жеткізушілер: Ресей
Федерациясы (импорттың жалпы көлемінен 37,7 пайыз), Германия 8,2 пайыз ,
Қытай 5,9 ... ... 5,7%, АҚШ 4,4 ... Италия 3,3 %, Жапония
3,1%, Түркия 2,7%, Франция 2,5 %, ... 1,9% , ... 1,8% ... ... 2004 жылы барлық импорттық
жеткізілімдердің 47,9 % ТМД елдерінің еншісіңде болды.[13;39]
Қорыта айтқанда , сыртқы ... ... 2004 жылы ... экспортқа шығарған өнімдерге бағаның тым жоғарлауы қатты
әсер еткен. Бағаның өсуі импорт көлемінің ... де ... ... әлі де болса шикізат өндіруден дайын өнімдер өндіруге көше ... да ... ... ... өнім ... оның ... ... көлемін
арттыру , ол өнімінің ... ... ... ... ету ... ... ... стратегиялық басымдылықтары ... , өз ... ... мұнай, қара және түсті металл
өндіруіне ешқандай акционерлік үлесінің жоқтығын айта кетуіміз керек. Қазба
байлықтың , ірі кәсіпорындардың ... ... ... мен ... ... ... өте арзанға, олар үшін өте пайдалы, біз үшін
пайдасы ... ... ... 30-40 жылға беріліп ... жеп ... ... амал жоқ. Осы ... ... ... ... табуға тиіс. Мұны халық мүддесі, мемелекет ... ... ... ... ... ... деңгейіне жете алатын, жаңа
экспорттық “тауашаларды” игеруге жәрдемдесетін жаңа, соның ішінде ... жаңа ... ... ... экономикасы жоғары дәрежеде болуы, дамыған
елу елдің қатарыңа кіріп дүниежүзілік стандарттарға сәйкес тауар шығаруы
бәрі де ... ... Н.Ә. ... ... ... қабілетті елу
елдің қатарыңа кіру үшін, республика азаматтары бірі қалмай ат салысу керек
деп айтқан.
Дамыған ... ... кіру үшін ... жан ... ... ... ішінде мемлекеттің ішкі және ... ... ... ... ... сауда қатынастарың ңығайта беріп, экономикада
ілгері жылжу керек.
Қазақстан Республикасы негізінен шет мемлекеттерге тек ... ... ... оны біз алдағы уақытта ... ... ... Тұтынушыға өзі дайын тауар жасайтын және оны ... сай ... шет ... шығарсақ біздің экономика екі үш жылда
үлкен дәрежеге ... ... ... ... қателерді алдағы
уақытта жібермей, дұрыс жолды ... ... елу ... ... ... ... Республикасының экономикасың негізгі көтеретің сауда деп
ойлаймын, болашақта оны үлкен дәрежеге көтеретіне ... ... ... ... ...... 2004 жыл, №2 .
2. Мелдебай.Ә Зерде 2004 жыл, №2 .
3. Келбұғанова .Л.Ж , Д. С.Райымбекова. Менеджмент ... , № 2
4. Т. ... ... 2008 ... ... ,Ұлт ... ... 2003 жыл, №3
6. Ғ.Қарасов Ақиқат 2004, № 2
7. С. Әліпбай. Егемен Қазақстан газеті ,2004 жыл 30 ... ... ... 2005 жыл, 18 ... Н.Байтілесұлы. Сараптама//Егемен Қаақстан 2005 жыл , 15 маусым №3
10. Н.Райханұлы Ақиқат 2003жыл, №4
11. "Қазақстан-2030 " стратегиясы.
12. А. Сәдуәқасов . ... ... ... 10 ... ... ... ... ,№4

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дамушы мемлекеттердің сыртқы сауда саясаты9 бет
Мемлекеттің сыртқы сауда жағдайының теориялық негіздері96 бет
Сыртқы сауда30 бет
Сыртқы сауда саясаты14 бет
Сыртқы сауда туралы26 бет
Сыртқы саудада тауарларды сату-сатып алу57 бет
Сыртқы саудадағы мемлекеттік саясат29 бет
Халықаралық және сыртқы сауда саясаты8 бет
Қазақстан Республикасындағы сыртқы сауданың дамуы11 бет
Қазақстан Республикасындағы сыртқы сауданың ролі34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь