ҚР Ұлттық қоры; қалыптасу мен пайдаланудың өзіндік ерекшелігі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I. ҚР ҰЛТТЫҚ ҚОРЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1. ҚР Ұлттық қоры және оның функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
II. ҰҚ ҚАРАЖАТЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУДЫҢ ҚАҒИДАТТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
2.1. ҰҚ қаражатын жинақтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
2.2. ҰҚ активтерін пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
2.3. ҰҚ активтерін басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
III. ҰҚ ҮШІН ЖИНАҚТАРДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ОҢТАЙЛЫ ҮЛГІСІН ТАҢДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
3.1. Теңгерімді бюджет әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
3.2 ҰҚ қазіргі жағдайына сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
Бүгінгі таңда Қазақстан экономикасының жағдайы елеулі дәрежеде табиғи ресурстар секторындағы ахуалмен анықталады. Республикалық бюджет түсімдерінің табиғи ресурстардан болып отырған қазіргі тәуелділігі Қазақстанның болашағына байланысты бірқатар мәселелерді мемлекет алдына қояды. Біріншіден, бұл табиғи байлықтардың қайта толмайтынына байланысты оларды пайдалануды дұрыс жоспарлау мәселесі. Екіншіден, бұл мемлекеттік кірістер мен шығыстар көлемінің табиғи ресурстарға деген әлемдік бағаның күрт әрі алдын ала болжанбаған ауытқуларына тәуелділігін төмендету мәселелері.
Осы мәселелерді шешу үшін “Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры туралы” Қазақстан Республикасы Президентінің 2000 жылғы 23 тамыздағы Жарлығымен ТМД елдері арасындағы бірінші болып құрылып, 2001 жылдан бастап жұмыс істей бастады.
Қазіргі уақытта әлемде тұрақтандыру немесе жинақ қорлары бар онға тарта ел бар. Мұндай қорлардың қаражаты түсімдері кірістердің негізгі баптарын құрайтын табиғи ресурстардың белгілі бір түрлеріне бағаның ауытқуына байланысты қолайсыз кезеңдерде бюджет шығыстарын қаржыландыру үшін немесе сыртқы борышты өтеу үшін, сондай-ақ басқа мақсаттарға пайдаланылуы мүмкін. Экспорттың шикізатқа мамандануы орын алған бірсыпыра мемелекеттердің тәжірибесі бюджеттері әлемдік баға конъюнктурасының ықпалына ұшырауға бейім елдер үкіметінің басы артық түсімдерді жинақтау үшін шикізатқа бағаның қымбаттау кезеңін пайдаланып қалу мүмкіндігі бар екенін көрсетеді.
1. ҚР бюджет кодексі
2. ҚР президентінің 2005 жыл 1 қыркүйектегі №1640, 1641 жарлықтары;
3. 2006 жылға арналған республикалық бюджет туралы Заңы;
4. Аналитикалық журнал “РЦБК” 2006 ж –№ 3;
5. Қ.Қ Ілясов, С. Құлпыбаев “Қаржы” оқулық. Алматы 2005 – 552 бет.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ.
“Есеп және қаржы ... ... курс ... ... ... ... ... мен пайдаланудың өзіндік ерекшелігі”
тақырыбы бойынша
КУРС ЖҰМЫСЫ
Ғылыми жетекшісі.
АЛМАТЫ 2006
МАЗМҰНЫ
Кіріспе.................................................................
...............................................3
I. ҚР ҰЛТТЫҚ ҚОРЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ҚР ... қоры және ... ҰҚ ... ... ЖӘНЕ ... ҰҚ ... ҰҚ ... ҰҚ ... ҰҚ ҮШІН ... ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ... ... ... ... ҰҚ ... ... ... Қазақстан экономикасының жағдайы елеулі дәрежеде табиғи
ресурстар секторындағы ахуалмен анықталады. ... ... ... ... болып отырған қазіргі тәуелділігі
Қазақстанның болашағына байланысты бірқатар ... ... ... ... бұл ... байлықтардың қайта толмайтынына байланысты
оларды пайдалануды дұрыс жоспарлау мәселесі. ... бұл ... мен ... ... ... ресурстарға деген әлемдік бағаның
күрт әрі алдын ала болжанбаған ауытқуларына ... ... ... шешу үшін ... Республикасының Ұлттық қоры
туралы” Қазақстан ... ... 2000 ... 23 тамыздағы
Жарлығымен ТМД елдері арасындағы бірінші болып құрылып, 2001 жылдан бастап
жұмыс істей бастады.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... бар онға ... бар. Мұндай қорлардың қаражаты түсімдері кірістердің негізгі ... ... ... ... бір ... бағаның ауытқуына
байланысты қолайсыз кезеңдерде бюджет шығыстарын қаржыландыру үшін немесе
сыртқы борышты өтеу ... ... ... мақсаттарға пайдаланылуы мүмкін.
Экспорттың шикізатқа ... орын ... ... ... ... ... баға ... ықпалына ұшырауға бейім
елдер үкіметінің басы артық ... ... үшін ... ... ... ... қалу мүмкіндігі бар екенін көрсетеді.
Мұндай қорларды құрудың жағымды жақтары:
• баға ... ... ... ... ... ... түсетін түсімдер мен республикалық бюджет
шығыстары арасындағы өзара байланысты барынша азайту;
• қолайсыз конъюнктура бағасы кезеңдерінде мемлекеттің ... ... үшін ... ... бағалары
кезеңдеріне қаражат жинақтау;
• болашақ ұрпақтың мұқтажын қамтамасыз ету үшін қайта толмайтын
табиғи ресурстарды ... ... ... ... валютаның басы артық түсуі нәтижесінде монетарлық ... ... тыс ... ... үшін ақша массасын
залалсыздандыру болып табылады.
Ұлттық қордың қалыптасу, пайдалану тиімділігін және ... ... ... ... ... ... ... қаржыгер-
экономист болғандықтан, курс жұмысымның тақырыбын - “ҚР Ұлттық қоры;
қалыптасу мен ... ... ... деп ... ... нарық
жағдайында бюджеттен тыс арнайы қорларларын құру, еліміздің экономикасын
дамытудың ... ... бірі ... ... ... осы ... тақырыбы өте актуальды.
I. ҚР ҰЛТТЫҚ ҚОРЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ФУНКЦИЯЛАРЫ
ҚР Ұлттық қоры және оның ... ... ... ... ... ... экспортынан
түскен түсімдер есебінен қалыптасатын және ... ... ... ... арналған тұрақтандыру қорлары мен
болашақ ... ... ... ... же ... ... Қазақстанда Ұлттық
қорды құру кезінде шетелдік (әсіресе норвегиялық ... ... ... 2000 жылдан бастап әлемдік қаржы ... ... ... ... бюджетке табиғи ресурстарды өндіруге
байланысты төлемдердің түсімі айтарлықтай ... ... ... қазақстандық экспорттаушылардыңі экспорттық түсімдерінің арта
түсіп отырған мөлшері ... ... ... сондай-ақ инфляцияға да
қысымды күшейтеді. Бұл өз ... ... ... ... ... ... ... төмендетуге әкеп соқтырады және де отандвқ
өндірушілердің қаржылық нәтижелеріне қолайсыз әсер етеді.
Үкіметтің ... ... ... ... ... ... ... сондай – ақ материалдық емес активтерді қоспағанда, өзге
мүлік түріндегі активтері Қазақстанның Ұлттық қоры болып ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік
бағалардың конъюнктарысына республикалық және жергілікті ... ... ... ... Ол ... тұрақты
әлеуметтік-экономикалық дамуын қамтамасыз етуге, қаржы активтерінің және
материалдық емес ... ... өзге ... қорлануына,
экономиканың шикізат секторына тәуелділігін және ... ... ... ... ... Яғни ... Ұлттық қорын
қалыптастыру болашақ ұрпақ үшін қорланымды және елдің экономикасын келеңсіз
факторлардан қорғау үшін қаржы ... ... ... ... екі ... орындайды: жинақтаушы және тұрақтандырушы функциялары.
Жинақтаушы функция қаржы активтерінің және материалдық емес активтерді
қоспағанда, өзге де мүліктердің ... ... ... ... ... Қор ... қалыптасуы мен пайдаланылуының
қолданып жүрген тетігі ағымдағы экономиканың жағдайына тұрақтандыру ықпал
етеді. ... ... ... ... ... бағаның
конъюнктурасына республикалық бюджеттің тәуелділігін төмендетуге арналған.
Қордың тұрақтандырушы ... іске ... ... ... орта
мерзімді жоспарлауға көшуге мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын ... мен ... және ішкі ... мен қаржы рыноктарының конъюнктурасын,
мемлекеттегі және шетелдегі экономикалық жағдай, республиканың әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... ... бұл ретте
макроэкономикалық және фискалдық тұрақтылық және Ұлттық қордың ... мен ... ... ... ... қордың түсімі мен жұмсалуы ұлттық және ... ... ... ... ... ... ... есебі мен
есептемесі ұлттық валютамен жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын сенімгерлік ... ... пен ... ... ... сенімгерлік басқару туралы шарттың
негізінде Қазақстан Республикасының Ұлттық банк жүзеге ... ... ... ... ... басы ... мұнай долларын
шығару және теңге бағамына және инфляцияға қысымды тежеу, сондай-ақ табиғи
ресурстарды пайдалануды ... ... ... ... ... ету болып табылады.
II. ҰҚ ҚАРАЖАТЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ЖӘНЕ ПАЙДАЛАНУДЫҢ ҚАҒИДАТТАРЫ.
1. ҰҚ қаражатын жинақтау.
Әлемдік тәжірибені талдау жинақтаулар үшін қандай да бір ... ... және ... елдер қол жеткізілген жинақ көлеміне
қарамастан жинақтау ... ... ... ... Мәселен,
әртүрлі уақытта Норвегияда Қор активтерінің деңгейі ел ІЖӨ - ... ... ал ... штаттың бүкіл ІЖӨ - ін, Кувейтте ... ... ... ... ІЖӨ- нің бестен бір бөлігін құрайды. Қазақстанда 3
жыл ішінде Ұлттық қорды ІЖӨ - нің ... 12 %-і ... ... ... баға ... ... қосымша түсімдер
шоғырланғандықтан, Ұлттық Қордың ең жоғары мөлшері шектеле алмайды. ... ... ... ... ... атқару үшін төмендетілмейтін
қалдық белгіленеді.
Ұлттық қордың қалыптасуы сол сияқты ... ... ... және тау –кен өндіру мен ... ... ... ... ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерін сату)
не түсімдер көлемі ... ... емес ... ... ... көзі ... жүзеге асырылуы тиіс, оның ... ... ... ... ол ... ... бюджет саясатына елеулі ықпал
жасайды.
Осылайша, Ұлттық қор мына түсімдердің есебінен қалыптасады:
• шикізат секторы ұйымдарынан республикалық ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджет
туралы заңда бекітілген олардың жылдық көлемінен асып ... ... ... ... ... ... республикалық меншіктегі және кен өндіру мен өңдеу салаларына
жататын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... бюджеттен
берілетін ресми трансферттер;
• шикізат секторы ұйымдарынан республикалық бюджетке ... ... ... ... ... ... ... есептелген республикалық бюджеттен берілетін
ресми трансферттер;
• ауыл шаруашылық мақсатындағы жер учаскелерін ... ... ... ... ... ... трансферттері;
• қорды басқарудан түсетін инвестициялық кірістер;
• Қазақстан Республикасының заңнамасымен тиым ... ... мен ... ҰҚ ... пайдалану
Мұндай қорлар қаражаттарын пайдаланудың әртүрлі бағыттары бар –
республикалық бюджетке ... ... ... ... ... ... кірістің бөлігін халық арасында бөлу,
экологиялық бағдарламаларды қаржыландыру және т.б.
Сол ... ... ... ... ... ... ... бөлудің
мүмкіндігі қаралды. Алайда, бірақ қатар кейбір себептерге ... ... ... ... ... бола ... елге ... долларының артық ағылуы ақша массының ұлғаюын
тудырды, ол инфляцияның өсуіне түрткі ... және ... ... нығаюына
әкеп соғады. Бұл отандық өндірушілерді бәсекеге қабілетсіз етеді және
бағасы арзандаған импорттық өнімге ... ... ... әкеп ... ... егер ... қызған” секторда (тұтыну тауарлары, жабдық) жоғары
сұраныс импортпен қанағаттандырылатын болса, ондай елдің ішінде өндірілетін
“саудасы ... ... ... мен ... ... ... ... денсаулық сақтау) әкеліне алмайды, ол бағаның күрт
өсуіне әкеп соқтырады.
Екіншіден, мұнайдың бағасы күрт төмендеген ... ... ... ... ... және ... міндеттемелер бойынша
тиісті деңгейде есептесе алмайды. Ұлттық ... ... ... ... ... ... ал Ұлттық қорда қаражат жинақтау
ұрпақтар арасында табиғи байлықты тең бөлу қағидатына сәйкес ... ... ... ... ... және оны пайдалану
туралы 2004 жылғы есеп (мың теңге)
|Р/с ... ... |
|1 ... ... ... ... ... ... |
|2 ... ... ... |
| ... ... | |
| ... ... ... корпоративтік табыс салығы |104360247 |
| ... құн ... |- |
| ... ... салынатын салық |- |
| ... |- |
| ... ... |
| ... ... бойынша өнімді бөлу жөніндегі |2905678 |
| ... ... ... | |
| ... трансферттер |9309670 |
| ... ... ... инвестициялық кірістер ... |
| ... ... ... ... салынбаған |21321075 |
| |өзге де түсімдер мен ... | |
| ... ауыл ... ... жер ... |1415760 |
| |жеке меншікке сатуынан түсетін қаражат | |
|3 ... ... |524247 |
| ... ішінде | |
| ... ... және жыл ... сыртқы аудитті жүргізуге |524247 |
| ... ... жабу | |
|4 ... ... ... аяғындағы қаражаты, барлығы: ... ... ... ... ... қаражаты кепілдік берілген трансфертті
қамтамасыз етуге және ... ... ... ... ... болады. Бұл ретте Ұлттық қордан мұнай ... ... ... ... ағымдағы бюджеттік
бағдарламаларға деген ... ... ... үшін ... ... ... ал ағымдағы бюджеттік бағдарламаларға деген шығыстардың
өсуі көзделген шектеулерді ... ... ... ... қарыз алу есебінен жабыла алады.
2. ҰҚ активтерін басқару
Ұлттық қордың активтерін сенімді басқару Қазақстан Республикасы Ұлттық
банкі жүзеге ... ... ... ... ... ... ... мыналар болып табылады:
• Ұлттық қор активтерінің сақталуы:
• Ұлттық қор активтері ... ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді перспективада
Ұлттық қордың активтерінің кірістілігін қамтамасыз ету;
• Ұзақ ... ... ... қор ... ... ету кірістілігінің қысқа мерзімді
ауытқуын көздейді.
Жоғарыда саналмаған мақсаттарды орындау үшін Ұлттық ... ... және ... қоржындарына бөлінеді. Тұрақтандыру қоржыны
Ұлттық қор ... ... ... ... ... үшін
қажет. Жинақтау қаржының негізгі арналуы тәуекелдің біркелкі деңгейінде
ұзақ мерзімді ... ... қор ... ... ету. Өз ... ... қоржыны 75%-дық тіркелген кірісі
бар бағалы қағаздар қосалқы ... және ... ... және 25% - ... ... ... ... бөлінеді.
Тұрақтандыру қаржыны тиісті жылғы бекітілген кепілдік берілген
трансферт сомасының шеңберінде анықталуы тиіс.
Ұлттық қор үшін ... ... ... ... ... деп ... индекстік басқару эталондық қоржынға сәйкес
келетін үйлесімде әртүрлі қаржы ... ... ... ... Осы ... ... деп аталады. Басқару нәтжелері (кірістілік)
мен инвестициялық тәуеккелдер эталондық ... ... ... қатысты
бағаланады, сондай-ақ оған едәуір шамада тәуелді болады. Эталондық қоржын
- инвестордың мүддесімен ... ... ... ... ... активтерді басқарудың кірістілігін бағалау кезіндегі
өлшем ретінде қызмет етеді. Эталондық қоржын ... ... ... компаниялары әзірлеген және қадағалап отырған ... ... ... ... ... номинацияланған шетелдік
қаржы құралдарына ғана инвестицияланады және олардың шетелдік валютада
номинацияланған бағалы қағаздардан ... ... ... ... қоржыны үшін эталондық қоржын алты айға дейінгі ... ие АҚШ ... ... тұратын Merrill Lynch
компаниясы ... ... ... ... Өтеуге дейінгі қысқа мерзім
тұрақтвлық портфелі кірістілігінің жоғары өтімділігі мен төмен ауытқуын
қамтамасыз ... ... ... жоғары кредит рейтингі бар елдердің
ақша нарығының ... ... ... ... ... мерзімді перспективада әртараптандыру және ең ... ... ... ... ... ... ... елдерінде айналысатын
борыштық ретінде де және үлестік ... ... ... ... ... ... бар бағалы қағаздардың қосалқы
қоржыны үшін эталонды қоржын Citigroup Inc ... ... ... ... ... уақытта ол эмитенттері 19 ел: Австралия, Австрия,
Бельгия, Канада, Дания, Финляндия, ... ... ... ... ... ... Португалия, Испания, Швеция, Швейцария,
Ұлыбритания, АҚШ болып табылатын тіркелген кірісі бар ... ... ... ... тіркелген кірісімін бағалы қағаздар қосалқы
қоржыны эталондық қоржынға ... ... ... ... бағалы
қағаздарда инвестицияланады, сондай-ақ мемлекеттік, агенттік, корпоративтік
бағалы қағаздардан, Қазақстан Республикасы эмитенттерінің бағалы қағаздарын
қоспағанда ... ... ... бағалы қағаздарды және жылжымайтын
мүлікке кепілге берідген бағалы қағаздардан ... Lehman Global ... ... – Lehman Brothers ... ... енетін барлық
валюталарда және инвестициялық сыныптағы ... ... ... ... ... ... ... басқару
жөніндегі Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің таза активтеріндегі
өзгерістер
Облигациялардың (тіркелген кірісі бар бағалы қағаздардың) ... ... қор ... ... ... үшін АҚШ ... ... өзгеше валюта бағамдарының қысқа ... ... ... ... ... ... үшін Morgan Stanley Capital International
компаниясы жасайтын ... ... ... ... ... елдері компанияларының акцияларынан тұратын ... ... ... ... ... ... ... 23 елді қамтыды:
Автралия, Австрия, Бельгия, Канада, Дания, Финляндия, Франция, Германия,
Гонконг, ... ... ... Жаңа Зеландия, Норвегия,
Португалия, ... ... ... ... ... ... қоржыны акциялары қосалқы қаржыны активтері эталондық қоржынға
енгізілген қарапайым және ... ... ғана ... ҰҚ ҮШІН ... ... ... ҮЛГІСІН ТАҢДАУ.
3.1. Теңгерімді бюджет әдісі.
Ұлтық қорға қойылған міндеттерді тиімді іске ... ... ... ... ... ... ... бюджет әдісі әзірленді.
Бұл ретте кепілдік берілген трансферт болашақ ... та ... ... ... ... даму ... қаржыландыруға ғана бағытталуы тиіс. ... ... ... ... ... ... ... емес
бөлігінен республикалық бюджетке аударымдар есебінен, ал бюджеттік даму
бағдарламаларына шығыстарды қаржыландыру Ұлттық ... ... ... ... ... бұл ретте бюджеттік шығыс бөлігінің
белгілі бір үлесі оның ... ... ... ... ... және ішкі) алу есебінен жабылуы мүмкін.
Ұлттық қордан кепілдік берілген трансферт (G 0) мазмұндамасы ... қоса ... ... ... ... сома қосу ... ... кезеңдегі активткрінің бөлігі ретінде анықталады. Осы трансферттің
көлемі екі құрауышқа- республикалық ... ... ... ... ... деңгейін қамтамасыз ететін және белгілі бір ... ... ... ... орташа көлемі негізінде анықталады А
константасына, сондай-ақ белгілі бір кезеңдегі ... ... ... ... ... b коэффицентіне байланысты. А константасы
b коэффиценті үш ... ... ... Қазақстан Республикасының
заңнамалық актісімен ... және осы ... ... ... тиіс.
Ұлттық қордан кепілдік берілген трансферттің республикалық бюджетке
мөлшері жеке бір кезеңде ... қор ... осы ... ... яғни ... ... ... мөлшеріне байланысты. Бұл
ретте Ұлттық қорға осы кезеңде ... ... ... бюджетке
жіберілетін сомаға әсер етпейді. Республикалық бюджетке ... ... ... ... ... ... ... арналған ревспубликалық бюджет
туралы заңмен бекітіледі.
Ұлттық қордың “сарқылуына” жол ... ... ... берілген
трансферт мөлшері Ұлттық қор активтерінің ұштен бір бөлігінен аспауы тиіс.
Егер кепілдік берілген трансферт мөлшері осы шектен асып ... ... ... ... ... ең ... сома тиісті жылдың басындағы Ұлттық
қор активтерінің үштен бір бөлігінің баламасын ... ... ал ... екі бөлігі болашақ ұрпақтың қоры ретінде жинақталатын болады, бұл
Ұлттық қордың негізгі бір мақсаттарына ... ... ... қордан алулар мөлшері кепілдік трансферт мөлшерінен аз
болған жағдайда, тиісті ... ... ... ... ... даму ... арналған шығыстарды қысқарту көзделеді. Бұл
ретте егер бюджеттік даму бағдарламаларына арналған ... ... ... ... ... ... ... шектеулер
шегінде үкіметтік қарыз алу есебінен ... ... ... ... ... және ... бюджеттік бағдарламаларға
арналған шығыстар ... ... ... жол ... ... (бір жағынан Ұлттық қорда
жинақтау жұзеге асырылғанда, ал екінші жағынан шамадан тыс үкіметтік ... ... ... ... ... алу есебінен қаржыландыру
деңгейі бес жылдық кезең үшін ... ... ... ІЖӨ - нің 1%- ынан
аспайтын мөлшерде шектелетін ... ... ... ұйымдарының
(Халықаралық валюта қоры, Дүниежүзілік Банк және басқалар) зерттеулеріне
сәйкес мұнай дағдарысының орташа ... ... 4-5 ... құрайды. Бұл
бюджетке түсімдердің деңгейіне жағымсыз әсер ... ... ... ... бюджет тапшылығының көрсеткіші бес жылдық кезең үшін
орташа мән шеңберінде ұлғаю жағына қайта қаралуы мүмкін екенін ... ... ... тапшылығы кепілдік берілген трансферт мөлшері
алынған Ұлттық қорға ... ... ... ... Ұлттық қордың
орташа жылдық өсуінің бес жылдық кезеңнен асып ... ... ... ... ... қарыз алу қор нарығында тиісті
бағдар белгілеу үшін айналымда мемлекеттік бағалы ... ... ... тұру ... да пайдаланылатын болады. Бес ... ... ... мақсатында үкіметтік қарыз алу саясаты
кепілдік берілген ... ... ... ... ... Ұлттық қор
активтерінің нарықтық құнына қатысты 50-70 % - дық ... ... ... ... берілген трансферт шегінде мұнай түсімдерін пайдалану салмақты
фискалдық ... ... ... ... ... ... режимін
ырықтандырудан “таза” бюджет нәтижесі көрінетін болады, бұл әдетте, мұнай
секторы кәсіпорындарының кірістері есебінен ... ... ... ... ... шектелгендіктен және
бюджет тапшылығының мөлшерін шектеуді ескере отырып тек ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік бағдарламаларына арналған шығысатарды
көбейту ... ... емес ... түсімдерінің баламалы өсуінсіз
мүмкін болмайды, бұл экономиканың мұнай емес секторын дамытуды ынталандыру
қажеттігін ... ... ... және оңай есептелінеді. Алайда, А
абсолюттік көрсеткішінің жоғары мәні ... қор ... ... ... ... мәні – ... ... құбылмалылығына әкеп
соқтырады.
Теңгерімді бюджеттің ... ... ... ... ... түрде беруге болады:
E = Gno+G o+ D, мұнда
E – республикалық бюджет шығыстары;
Gno – мұнай емес сектордан түскен ... o – ... ... ... даму ... ... орта ... ескере отырып есептелетін Қордан алынатын кепілдік
берілген трансферт;
D – таза үкіметтік қарыз алу ... және ... ... ... ... ... арналған ІЖӨ нің 1% деңгейінде бесжылдық
кезеңге берілетін орта ... мән ... Бұл ... D ... ... трансферт мөлшері алынған Ұлттық қорға жалпы ... ... ... ... ... ... ... жылдық өсуінен асып
кетпеуі қажет.
Қордан алынатын кепілдік берілген трансферт (G o ) ... ... ... қор ... ... ... сома қосу соманың бөлігі ретінде
мынадай формула бойынша анықталады:
G o = A + b x NFRKt-1 x e ... o – ... ... ... берілетен трансферт (теңгемен
анықталады);
A – тұрақты сома (заңмен бекітіледі және ... ...... ... үшін инвестициялық кірістіің орта деңгейіне сәйкес
келетін коэффицент (заңнама актісімен бекітіледі);
NFRKt-1 - қаржы жылының ... ... қор ... ... ...... ... валютасымен қатысты теңге бағамы.
3.2 ҰҚ қазіргі жағдайына сипаттама
Қазіргі уақыттағы ҰҚ- ды құрудың негізгі механизмдері мен ... ... ... ... ... оның ... ... бағасын анықтау механизмі және
республика бюджетін ... салқ ... ... ... шындыққа
үйлесе бермейді. “Базалық ” құн (1 баррель үшін 19 АҚШ ... ... ... ... ... ... алмайды. Сонымен қатар
бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... сатылған
көлемі, амортизациялық шығын және т.б. ... ... ... ... Осы ... ... мұнай өндірісінен бюджетке
түсетін жылдық ... ... бола ... ҰҚ ... жинақтаудың белгілі бір әдістеменің ... ... ... ... ... ... өндіріс мекемелерін белгілегенімен ол
өндірістер әлденеше рет өзгеріске ұщырады. Осы фактілердің өзі ... ... ... көрсетеді;
• ҰҚ түсімі механизімінің жетілмегендігі ... және ... ... ... деп ... ... ҰҚ ға ... жылдың
екінші жартысында түсе бастаса, жыл ... ... ... ҰҚ дың бір ... ... тепе теңсіздіктер ҚР монетарлық
саясатын жүйелі жүргізуіне кері әсерін тигізеді;
• Сырты қарыздар мен ҰҚ түсімі арасындағы келіспеушілік.
Жоғарыда көрсетілген ... ... және ҰҚ – дың ... ... үшін ... жүйесіне жаңа ізденістер қажет болады.
Дүниежүзілік сараптамаларға сүйенсек қор ... ... ... шегі жоқ, ... бір қор жинаған мемлекет жинақтау процесін әрі қарай
жалғастыра беруде.
Тиімді ... ... ... қор тепе ... әдісін негізі болып
мұнай секторының кірісі тікелей қорға түседі, ал жалпы шығындар арасындағы
жетіспеушілік пен ... ... ... ... арқылы
толтырылады.
Мұнайдан басқа түсімдер жетіспеушілігі республика бюдежтінің ... және ... ... кірісті ескермеген жағдайда фискалық
саясаттың үлесінде болуы ... Бұл ... ... тек қана ... мен ... дамыту жобаларына инвестиция болып бағытталуы тиіс.
Сырттан қарыз алу ҚР үшін ... ... ... міндеттелген,
сондықтан оған келіспеу ҚР үшін ... ... ... ... ... 10 % ... ... алған қарызы арқылы
толықтырылып отырылады. Сондықтан тиісті көлемдегі сыртқы заемды сақтай
отырып ... ... ... ... ҰҚ дың ... ... ... беру
керек.
Мұнай секторына мұнай-газ өндіруші (немесе мұнай және газ ... ... ... ... ... ... бекітіп отырған
дұрыс. Мұнай секторының кірісіне олардан түскен салықтар – корпоративтік
табыс салықтары, ... ... ... роялти, бонустар, ... ... ... ... мұнайдан түскен ренталық салық
жатады. Қосымша салықтар, ... ... ... және ... сауда
салығы, және сыртқы операциялар, өндірістің басқа төлемдері тиісті
бюджетке кірістірілуге ... ҰҚ дың ... ... ... пен ... ... қамтамасыз етуге қажетті.
Инвестициялық бағыттың негізгі мақсаты:
• активтердың сақталуы;
• қор активтерінің белгілі мөлшерде ... ... ... ... қор ... ... дәрежедегі кірісін ұзақ мерзімге
қамтамасыз ете отырып төтенше жағдайды мейлінше азайту.
Жоғарыда көрсетілген мақсаттарды ... үшін ... ҰҚ ... ... мен ... портфель етіп екіге бөлді.
Тұрақтандыру портфелі – белгілі дәрежеде ҰҚ активтерінің жойылып ... ... қалу үшін ... ... жинақтау портфелінің міндеті
жоғары дәрежедегі ұзақ мерзімдегі ... аз ... ... ... ... ... жинақтаушы портфель 75 %кіріс бөлімі бар бағылы қағаздар
мен 25% акция портфелі болып екіге бөлінеді.
Жасалған сараптама негізінде қор ... ... ... ... салалануын кіріс мөлшерін ұлғайтудың жолдары ретінде
валюталық және халықаралық эквиваленттік ... ... ... ... ҰҚ ... ... мен ... қызметін
атқаруда. Қазақстанда экологиялық апатты аудандардың бар екендігін ескере
отырып жинақталған қордың ... бір ... ... ... жөн. ҰҚ- дың ... бір бағыты кен өндіруші аймақтардағы
өндірушілердің табиғатқа келтірген зиянын кеміту экологиялық проблемаларды
шешуге бөлуді ... ... ... ... ... ... қойылған жағдайда адамзат
дамуының деңгейі жоғары болуына мүмкіндік болар еді деп сенуге болады.
Көзделген шараларды іске ... ... ... ... әрі қолдауға, экономиканы әртараптандыру және ұрпақтар арасында мұнай
кірістерін қайта бөлуге ықпал ... ... ... ... қалыптастыру және пайдаланудың
орта мерзімді перспективаға арналған осы жоспарлар 2007 жылғы 1 қаңтардан
бастап енгізу көзделіп отыр.
Қолданылған ... ... ҚР ... кодексі
2. ҚР президентінің 2005 жыл 1 қыркүйектегі №1640, 1641 ... 2006 ... ... республикалық бюджет туралы Заңы;
4. Аналитикалық журнал “РЦБК” 2006 ж –№ 3;
5. Қ.Қ Ілясов, С. Құлпыбаев “Қаржы” оқулық. Алматы 2005 – 552 бет.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық ұғымдар168 бет
Біріккен Ұлттар Ұйымының дамыту бағдарламасы11 бет
Аудиовизуалды мұрағат құжаттарын пайдаланудың қазіргі заманғы технологиялық және құқықтық негіздері48 бет
Жайылымдарды тиімді пайдалануды ұйымдастыру4 бет
Жер пайдалану құқығы11 бет
Жерді пайдалану және оны қорғау құқығы25 бет
Жылжымайтын мүліктің тиімді пайдалануын талдау13 бет
Мектептің оқу – тәрбие процесінде салт – дәстүрдің пайдаланудағы тәрбиелік мүмкіндіктері53 бет
Ресурстар мен жер қойнауын қорғау әрі оңтайлы пайдалану23 бет
Табиғат ресурстарын пайдалану1 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь