Д. Рикардоның экономикалық ілімдері. Рикардоның «Саяси экономия және салық салудың бастамасы» еңбегі

Давид Рикардо (1772-1823) – ағылшынның классикалық саяси экономиясының ең ірі өкілдерінің бірі. Ол ірі биржа кәсіпкерінің отбасында дүниеге келген. Өзінің үйінен жас кезінен кетіп, биржа ойынымен айналысуы оны миллионерлік деңгейге көтерді. Сондықтан да оның алғашқы еңбегі ақша айналымына арналуы тегін емес. Оның жаратылыстану ғылымдары – физика, математика, химия, геология және т.б. айналысуы саяси экономияны зерттеуші ірі ғалым болып қалыптасуына мағызды рөл атқарды. Классикалық буржуазиялық саяси экономияның даму шыңын білдіретін «Саяси экономия және салық салу бастамасы» деп аталатын еңбегі 1817 жылы жарық көрді.
Рикардо буржуазияның мүддесін қорғады. Бірақ ол қоғамның өндіргіш күштерінің прогрессивті даму мүддесін қорғауды өзінің міндетіне көбірек алды. К.Маркс «Рикардоның бірбеткейлігі оның ғылыми адалдығында емес, өз позициясы үшін ғылыми міндеттілігінде»,- деп жазды. Ол буржуазия мүддесін қоғамның өндіргіш күштерінің мүддесімен сәйкес тұстарында ғана қорғай білді. Ал олардың арасында қарама – қайшылық туындаған жағдайда ол буржуазияға қарсы шешуші түрде қарсы шықты. Оның бұл позициясына К.Маркс баса назар аударды. Оның бұл әлеуметтік позициясы оның еңбегінің обьективті құндылығын білдіреді.
Методологиясы мен зерттеу пәні. Рикардо позициясының ерекшелігіне және оның саяси экономияны зерттеу пәніне бөліну сапасын зерттеуі жатады. Саяси экономияның пәнін Рикардо қоғамдағы негізгі үш таптың, жер иелігі, капитал мен ақша иелері және жұмысшы таптарының арсындағы ұлттық табыстың бөлінуі деп есептеді.
Өзінің «Саяси экономия бастаулары және салық салу» еңбегінде қоғамдық өнімнің бөлінуі туралы «осы бөлінуді басқарудың заңдылықтарын анықтау – саяси экономияның басты мәселесі»,- деп жазды. Дегенмен Рикардо талдау обьектісі ретінде өндіріс саласын да назардан тыс қалдырмайды.
        
        Д. Рикардоның экономикалық ілімдері.
Рикардоның «Саяси экономия және салық салудың бастамасы» еңбегі
Давид ... ...... ... ... ең ірі ... ... Ол ірі биржа кәсіпкерінің отбасында
дүниеге келген. Өзінің үйінен жас кезінен кетіп, биржа ... ... ... ... ... ... да оның алғашқы еңбегі ақша
айналымына арналуы тегін емес. Оның жаратылыстану ғылымдары – ... ... ... және т.б. ... ... ... зерттеуші
ірі ғалым болып қалыптасуына мағызды рөл атқарды. Классикалық буржуазиялық
саяси экономияның даму шыңын білдіретін ... ... және ... ... деп ... еңбегі 1817 жылы жарық көрді.
Рикардо буржуазияның мүддесін қорғады. ... ол ... ... прогрессивті даму мүддесін қорғауды өзінің міндетіне ... ... ... ... оның ... адалдығында емес, өз
позициясы үшін ғылыми міндеттілігінде»,- деп жазды. Ол ... ... ... күштерінің мүддесімен сәйкес тұстарында ғана қорғай
білді. Ал олардың арасында ...... ... ... ... ... ... түрде қарсы шықты. Оның бұл ... ... ... ... Оның бұл ... позициясы оның еңбегінің обьективті
құндылығын білдіреді.
Методологиясы мен ... ... ... позициясының ерекшелігіне
және оның саяси экономияны зерттеу пәніне бөліну сапасын зерттеуі жатады.
Саяси экономияның пәнін Рикардо қоғамдағы ... үш ... жер ... мен ақша иелері және жұмысшы таптарының арсындағы ұлттық ... деп ... ... ... ... және ... ... еңбегінде
қоғамдық өнімнің бөлінуі туралы «осы бөлінуді басқарудың ...... ... ... ... деп ... Дегенмен Рикардо
талдау обьектісі ретінде өндіріс саласын да назардан тыс қалдырмайды.
Рикардоның капитализмді талдауда алғашқылардың бірі ... ... құн ... ... ... ... ... Капиталистік
экономиканың жекелеген, бөлек жақтарын емес, ішкі ... ... ... ... талдауға мүмкіндік туды. Маркс айтқандай «Рикардоның
ғылым үшін ұлы тарихи ... да ... да Смит ... ... ... жақтады.
Мемлекеттің экономикаға араласуын қаламады. Қоғам байлығының ... ... ... еркін сауда мен еркін кәсіпкерлікті
жатқызды. Рыноктық механизм ол үшін ... әрә ... ... ... болып есептелді. Өндіріс, оның ... ... ... ... ... ... ... өткізілімін
қамтамасыз етеді.
Құн теориясы. Смит секілді ... ... ... және ... ... білді. Ол Смиттің құнның еңбектік теориясын қолдай отырып
«кез – ... ... ... ... ... ... тұжырым жасады. Ол
капиталистік пайданың қанаушылық табиғатын түсінді, пайданың ... ... оны ... ... түрде иеленетінін, қосымша
құн теориясын ашпаса да білді. Бірақ ... ... ол ... ... оның ... ... ... өндіріс құнының – құнның өзгерген түрі екенін ... ол ... ... жұмыс уақытымен орташа пайда ... ... ... ... жалақыны – еңбектің табиғи бағасы деп
есептеді. Оның пікірінше, бұл жалдамалы ... күн ... ... Рикардо жұмысшыны өз еңбегін сатушы, ал жалақыны оның еңбегі ... ... ақы ... ... ... ... бағасының мөлшері
күнделікті қажетті тамақ пен өмірге қажетті ... ... ... ... ... ... ... бағасы болады, ол сұраныс пен
ұсыныстың ара қатынасымен ... ... ... ... Рикардо жалақыдан артық өндірілетін құн
түрінде қарастырды. Жұмысшы өз ... ... құн ... ... ... төленбей қалған еңбегінің өнімі. Рикардоның есебінше
тауардың құны жалақы деңгейінен пайда ... ... ... ... ... ... қаналатындығы туралы тұжырым жасады, мұны кейінде
Маркс дамытты.
Рикардо жұмыс ... ... ... шама ... қабылдады.
Сондықтан пайданы көбейтудің ол тек бір ғана жолын ұсынды – ол ... ... Ал ... өнімділігі жұмысшының жалақы түрінде алатын
құнын азайтады. Олай болса, Рикардо пайданың салыстырмалы түрде ... ... ... ... ... ... теориясына сүйене отырып
Рикардо жер ... ... ... ... Ол рентаны табиғи күштердің
әсері арқылы түсіндіруге тырысқан әрекеттерді жоққа шығарды.
Рикардоның түсінігінше ... құн ... ... құралады. Ол табиғат
өнімі емес, еңбекпен жасалынады. Рента түсінігін пайдамен және ... ... ... арадастыруға болмайды. Жерге жеке меншіктің болуы,
рентаны алудың жалғыз негізі болып табылады. Жер иеленуші ... ... ... ... иесі ... ... өнімін иемденуге қатынасады.
Ақша теориясы. Ақша айналымына Рикардо ... ... ... Ол
инфляцияға қарсы, ақша айналымының тұрақтылығы үшін күресті және ... ... ... ... деп есептеді. Бірақ айналыс құралы ретінде
алтынды пайдалану ақылға симайды, өйткені алтын монеталардың ... ... ... ... ... қымбатқа түсетіндігін
айтты.
Рикардо қағаз ақша белгілерінің алтын мен құнды металдардың
құймаларына ... ... ... ... ... – ақша айналымы жүйесінің
жобасын дайындады. Бұл жүйенің ақша айналымының тұрақтылығын қамтамасыз
ететіндігін, ... ... ... айналысынан туындайтын шығындардан
арылтатынын дәлелдеді.
Салыстырмалы артықшылық принципі. ... ... ... ... артықшылық теориясын алғашқы жасаушы. Халықаралық
сауда жүргізудің орындылығын ол Смит секілді ... ... ... ... ... салыстыру негізінде көрсетті. Ел мен елдің
саудаласуынан туындайтын пайдаға, ... ... ... ... арқылы жетуге болатынын айтты.
Ұдайы өндіріс процесі туралы көзқарас. Рикардо құнның ... ... ... көзқарасымен келіспеді. Керісінше, құнның табыстарға
бөлінетіндігіне күмән келтірмеді.
Рикардо үшін капиталистік өндіріс тәсілі ұлғаю шегі ... ... ... ... оның ... ара – тұра ... өндіріс
орын алғанымен жалпы артық өндірудің мүлдем ... ... ... ... ... болсақ тек жекелеген тауарлардың ғана артық
өндірілуі орын алады.
Қорытындысында, Рикардоның экономика ... ... зор ... ... Ол ... ... ... теориясын жасауды
қорытындылаушы, сондықтан да әлемнің ұлы экономистерінің ішіндегі ... ... ... ... орынды иеленуі әділетті болып саналады.
Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Т.Рысқұлов атындағы Қазақ Экономикалық ... ... Д. ... ... ілімдері
Орындаған: Балмурзин Е. С.
Топ: Экономика 102
Тексерген: Дускалиева В. К.
Алматы, 2009

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудағы салық салудың рөлі13 бет
Экономика ілімдерінің тарихы249 бет
Д. рикардоның экономикалық ілімі6 бет
Д. Рикардоның өмірінен мағлұмат15 бет
Заң шығару процесі: түсінігі,негізі және сатылары18 бет
Термодинамиканың 3-ші заңы4 бет
Термодинамиканың үшінші заңы7 бет
Философия - дүниегекөзқарастың ғылыми-теориялық түрі4 бет
Экономикалық ілімдер тарихы пәні жөнінде жалпы мәлімет4 бет
XVII - ғасырдағы Голландияның саяси және құқықтық ілімдері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь