Қазақстан бірінші Дүниежүзілік соғыс қарсаңында

Бірінші орыс революциясы жеңіліс тапқаннан кейін реакция кезеңі туды. Демонстрацияларға, митингілер мен жиналыстарға тиым салынды. Орал, Петропавл, Семей, Верный, Перовск социал-демократиялық ұйымдары мен кәсіподақтары және басқалары талқандалды. 1907 жылғы 3 маусымдағы II Мемлекеттік Думаны тарату және жаңа сайлау жүйесін енгізу туралы заң бойынша қазақтар және өлкені мекендейтін басқа да орыс емес халықтар сайлау құқықтарынан айырылды. Қызметшілерді, жұмысшылар мен шаруаларды полициялық қадағалау күшейтілді. Перовск, Ақмола, Орал өнеркәсіп орындарының «Жем», «Доссор» кәсіпшіліктерінің және басқаларының иелері «сенімсіз» жұмысшыларды жұмыстан шығарып, бой көрсетулердің бұқара толқуларының белсенділері, ұймдастырушылары «қара тізімге» енгізілді. Кәсіпорындарда жұмыс нормалары, жұмыс күнінің ұзақтығы ұлғайтылды, нарық кемітілді, айыппұл салу кең өріс алды. Елде «Орыс халқы одағы», «Михаил Архангель одағы» және басқалары сияқты қара жүздік ұйымдар ойран салды, ұлт араздығын тұтандырды, жергілікті өкімет орындарының бұратаналарды қудалауы күшейді.
Қоныстанушы шаруалар мен қазақ шаруаларының бой көрсетулерін басып-жаныштау үшін гарнизондардан қазақтардың жазалау отрядтары жіберілді. Мәселен, 1909 жылдың сәуірінде телеграф арқылы сұрау салу бойынша Перьмнен Қостанайға патша өкіметінің қоныс аудару саясатына қарсы шыққан қазақтардың наразылығын басып тұншықтыру үшін қазақтар жүздігі жіберілді.
Столыпиндік аграрлық реформа кең өріс алды. Егер 1983 жылдан 1905 жылға дейін қазақ халқынан қоныс аударушы шаруалардың пайдасына 4 миллион десятинадан астам жер тартып алынса, 1906 жылдан 1912 жылға дейін 17 миллион десятинадан астам жер тартып алынды. 1917 жылға қарай Семей, Ақмола, Орал облыстарында және Ішкі Ордада (Бөкей Ордасында) 40 миллион десятинадан астам жер, Жетісуда 4 миллион десятинадан астам, барлығы 45 миллион десятинадан астам жер тартып алынды. 1908 жылдан 1913 жылға дейін Ақмола, Торғай, Орал және Семей облыстарының қоныс аудару аудандарына еркектерден 400 мыңнан астам адам қоныстандырылды.
        
        Қазақстан бірінші Дүниежүзілік соғыс қарсаңында
Бірінші орыс революциясы жеңіліс тапқаннан кейін реакция ... ... ... мен ... тиым салынды. ... ... ... ... ... ... ... және басқалары талқандалды. 1907 жылғы 3 маусымдағы II
Мемлекеттік ... ... және жаңа ... ... ... туралы заң
бойынша қазақтар және өлкені мекендейтін басқа да орыс емес халықтар ... ... ... ... мен ... полициялық
қадағалау күшейтілді. Перовск, Ақмола, Орал өнеркәсіп ... ... ... және ... иелері «сенімсіз» жұмысшыларды
жұмыстан шығарып, бой көрсетулердің бұқара толқуларының ... ... ... енгізілді. Кәсіпорындарда жұмыс нормалары,
жұмыс күнінің ұзақтығы ұлғайтылды, ... ... ... салу кең ... Елде «Орыс халқы одағы», «Михаил ... ... және ... қара жүздік ұйымдар ойран салды, ұлт ... ... ... ... ... ... ... шаруалар мен қазақ шаруаларының бой көрсетулерін басып-
жаныштау үшін ... ... ... ... жіберілді.
Мәселен, 1909 жылдың сәуірінде телеграф арқылы сұрау салу бойынша Перьмнен
Қостанайға ... ... ... ... саясатына қарсы шыққан қазақтардың
наразылығын басып тұншықтыру үшін қазақтар жүздігі ... ... ... кең өріс ... Егер 1983 ... ... ... қазақ халқынан қоныс аударушы шаруалардың пайдасына 4 ... ... жер ... ... 1906 ... 1912 ... дейін 17
миллион десятинадан астам жер тартып ... 1917 ... ... ... Орал ... және Ішкі ... ... Ордасында) 40 миллион
десятинадан астам жер, ... 4 ... ... ... ... ... десятинадан астам жер тартып алынды. 1908 жылдан 1913 ... ... ... Орал және ... ... қоныс аудару аудандарына
еркектерден 400 мыңнан астам адам қоныстандырылды.
Ресейдің орталығында ... ... ... ... үкіметі
өзінің шет аймақтарын, соның ішінде Қазақстанды да отарлау ... ... ... ... ... ... ... 9 маусымдағы заң бойынша жерге орналастырудың көлемі: ... – 15 ... және ... ... 12 ... ... бойынша жүргізілді. Аграрлық демократиялық ... ... ... ... сөз ... қазақтарды отырықшылыққа
көшуге насихаттады. Патша үкіметі қазақ халқынан жерді ... ... ... ... ... ... ... нысанына көшу
оның қолайлы жерлерді көбірек сақтап қалуына мүмкіндік ... еді, ... ... ... ... ... ажырағысыз иелену құқығымен» қоныс
аудару нормасы ... жер алу ... ... ... ... ... ... саясаты,
өлкенің әлеуметтік-экономикалық өміріне капиталистік қатынстардың енуі
қазақ ... ... ... өсуіне жеткізді. Қазақ қоғамындағы
ұлттық қозғалыс біртекті болған жоқ, оған әр түрлі ... ... оған ... ... ... ... Мәскеу, Қазан, Томск
және Орынбор университеттері мен училищелерінің түлектері ұйытқы ... ... әр ... ... ... ... ... «Айқап»
журналы мен «Қазақ» газеті мейлінше толық білдірді.
1911-1915 ... ... ... «Айқап» журналы (шығарушысы және
редакторы—Мұхамеджан ... ... ... ... ой-
пікірдің аграрлық-демократиялық бағыттарын білдірді. Оған Ж.Сейдалин,
Б.Қаратаев, ... ... ... және басқалар қатысып
тұрды. Журнал ... ... ... ... мен ... ... ... қатынастары дамуының проблемалары көрсетілді,
патша өкіметінің отаршылдық саясаты әшкереленді. «Айқап» ... ... ... ... яғни жер ... көшпелілердің отырықшылыққа
көшуі, аграрлық мәдениет, шаруашылық жүргізу нысандарының өзгеру мәселелері
және басқалары болды. «Айқап» ... ... ... ... мал ... ... ... қазақ
шаруашылығының рынокпен, кәсіпкерлікпен ... ... ... ... қажеттігіне және басқаларына едәуір орын бөлінді.
1912 жылдан 1918 жылға дейін шығып ... ... ... либерал-
демократиялық бағыт идеяларын білдірді. Онда ... ... ... және ... ... жалпы ұлттық қозғалысының
жетекшісі, экономист-ғалым Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов, М.Дулатов ... ... ... Ең ... ... ... олар ... мемлекеттік
меншіктің (Ресей империясының) күшін жою және оны ... ... жер ... ... салу ... ... Қазақ шаруларының көшпелі
шаруашылығы кезеңінде мал шаруашылығының ... ... ... ... экономикалық кеңістіктегі мал шаруашылығының рөлі туралы, мал
шарруашылығын ... ... ... ... ... ... ... жазды. Газет үкіметті өз қолына қаратып алған соң, олар ... ... ... ... деп санады. Тұтас ... ... ... және қоғамдық-саяси өмірінің дамуы туралы әр түрлі
көзқарастарда болғанына қарамастан, «Айқап» журналы мен «Қазақ» газеті өз
беттерінде ... ... ... мен ... ... мүдделерін көрсете
білді.
1910-1911 жылдарда жаңа экономикалық өрлеуге байланысты Қазақстанда
ереуіл қозғалысы ... ... 1911 ... ... ... ... ... темір жол шеберханаларының және ... ... ... ... ... жұмысшылары бас көтеріп,
кәсіпорын әкімшілігіне өз талаптарын қойды. Соңғыларының бас ... ... жуық адам ... олар ... ... ... етті.
1912 жылдың сәуірінде Лена алтын кеніштерінде патша әскерлері ... ... 250 ... ... ... ... қазақ М. (Угар)
Жәнібеков бар еді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... дамуына тың тыныс берді. 1912 жылғы ... ... ... түн ... ... теміржолшылардың жиналысы
болды, мұнда олар жергілікті жандармның хабарлағанындай, Ташкент ... ... ... және ... ... жол ... ... Орынбор-Ташкент темір жолының бүкіл өн бойы бойынша және
басқада ... ... ... ... ... ереуіл пайда болған жағдайда
ондайларға толық ынтымақ және дайындық көрсету ... ... ... ... ... ... былай деп атап көрсетті: «Бұған Лена оқиғалары негіз
болды; соңғы уақытта депо ... мен ... ... ... ... ... жұмысшылар мен көптеген байырғы қызметкерлердің
жұмыссыз қалуы, ал ... ... ... ... ... оның ... ... ақының сол күйінде қалатыны, ал кейде өлкедегі
тіршілік үшін ... ... ... ... ... ... отырғанына
қарамастан, жалақының кеміп кететіні ашынған наразылықтық арқауы болды».
1912 жылғы 12 ... ... және жол ... РСДЖП қалалық
комитетінің прокломациялары таратылды, олар Бірінші мамырды мерекелеуге
шақырды, сондай-ақ оларға 8 ... ... ... ... ... ... және оны халық милициясымен ауыстыру талаптары қойылды. ... 30 ... ... материалдарында Орынбор-Ташкент темір жолының
басты ... ... ... ... бас ... ... ... пролетарлық мейрамды «Лена оқиғаларына» қарсы наразылық
білдіруге арналған бір күндік бас ... ... ... деп
атап өтілді. Шынында да 1912 жылғы 1 мамырда басты ... ... ... ... бас ... ... 1912 жылдың жазында
Орынбор-Ташкент темір жолының Ташкент учаскесінде де есеп айырысуды алты ай
күту толық ашындырған 300 ... ... ... ... 1912 жылғы 18
мамырда Ақтөбе станциясынан жандарм ... ... ... ... және қулықпен жүргізілетіні сонша, ең басты басшыларын анықтауға
ешбір мүмкіндік жоқ» деп жариялады.
1912 ... 12 ... ... төмен, еңбек жағдайларының ауыр болуы
себепті Спасск мыс балқыту зауытының жұмысшылары бас ... ... ... ... ... ... ... шарттарын
орындауға келісті. 1912 жылдың шілдесінде Жем ... ... 1913 ... ... ... ... жолының құрылысшы
жұмысшылылары, Доссор мұнайшылары бас көтеріп ... ... ... ... мыс ... ... ... уезіндегі Шоқпаркөл
көмір кен орындарындағы жұмысшылардың толқулары болып ... ... ... ... жағдайды жақсартуды, әлеуметтік
мәселелерді шешуді талап ... ... ... ... мен өз ... ... батыл бел байлап саяси талаптарын қойды. Өлке жұмысшыларының бой
көрсетулері патша өкіметіне ... ... бой ... ... ... қозғалысының дамуына ықпал етті. Қоныс аударушы шаруалар салықтар
мен ... ... бас ... ... өз ... ... ... олардың көбісіне жер бөлінбей жерсіз қалған болып ... ... ... ... шаруалар бұқарасының қайыршылануы, қоныс
аударушылар деревнясындағы әлеуметтік таптық жіктелістің күшеюі шаруалардың
байларға ... ашық бой ... ... ... ... уезі ... ... шаруалары өздеріндегі байларға қарсы шықты, қарулы қарсылық
көрсетті. Көкшетау, Верный уездері мен басқа да уездерде ... ... ... бой ... болып, оларды жазалау отрядтары басып
тастады.
Қазақ еңбекшілері де самодержавиенің аграрлық және ... ... ... Мал санының, жайылымдардың көпшілік бөлігін иеленіп
алған байлардың үстем тобы ... ... ... ... қанады.
Парақорлық, қорқытып алу, сатып алу және басқалар кең ... ... ... ... салық төлеуден бас тартылды, әскери
командаларға шабуыл жасалды. Семей ... ... ... ... ... ... ... жасады, ал Қарақол болысында
қазақтарды тыныштандыру үшін ... ... ... «бүлікті басуға
бекіністен қазақтарды шақырды».
Осындай революциялық өрлеу жағдайларында ... ... ... мен ... өз қызметін бірте-бірте ... ... ... ... ... және ... ... ұйымдар халық арасындығы саяси ... ... ... ... ... ... және ... қалалардың РСДЖП
комитеттерімен байланысты қалпына келтіртірді. Азаттық ... ...

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңындағы халықаралық жағдай26 бет
Бірінші дүниежүзілік соғыстың нәтижелері мен салдары10 бет
Күрдістан және күрдтер мәселесі (хіх ғ. 90 ж.– 1917)52 бет
Валюта жүйесі66 бет
Дүниежүзілік валюта жүйесі туралы мәлімет42 бет
Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ)88 бет
Дүниежүзілік экономикалық қатнастар13 бет
Сыртқы экономикалық қызметті мемлекеттік реттеу91 бет
Халықаралық валюталық жүйе және валюталық бағам29 бет
Халықаралық валютаның жүйесінің және бағамының іс-әрекет механизмдерін зерттеп талқылау33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь