Қаржының мәні. Қаржыландырудың көздері

І.бөлім.
1.1Қаржының мәні
1.2 Қаржыландырудың көздері.Ұзақ мерзімді қаржыландыру.


ІІ.бөлім.
2.1 Қаржылық құралдары мен әдістері
2.2Қаржылық зерттеудің мәні
2.2. Қаржылық есеп беруге қойылатын негізгі талаптар

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Ұдайы өндіріс процесінің үздіксіз жалғасып жататын белгілі өндіру , бөлу , айырбастау және тұтыну стадиялары оның қатысушылары арасында тауар қатынастарының болуы айқындайды , өйткені өндірілген өнімдер сатып алу – сатуға жататын тауарлар ретінде болады: өнім оны тұтынудан бұрын айырбастау және бөлу стадияларынан өтеді. Сонымен бірге материалдық өндіріс қатысушыларының ғана емес , қоғамдық қатынастардың барлық қатынасушылардың қажеттіліктері мен мүдделері қанағаттандырылуы тиіс. Осыған орай олар мамандырылған еңбектің , орындалатын қызметтердің нәтижелерімен , әр түрлі өндірілетін игіліктермен олардың саны мен сапасына сәйкес айырбасталуы тиіс. Тек өндірілген еңбек өнімдері айырбасталғанда , оларды белгілі бір ақшалай баламен өткізгенде өндірушілердің ақшалай түсімі ( табысы ) жасалады. Жасалынған игіліктер мен құндылықтарды өлшеу құн өлшемі мен жалпыға ортақ балама ретіндегі ақшаның көмегімен жүзеге асады. Сондықтан материалдық және материалдық емес игіліктер , қызметтердің өндірілген массасы – қоғамдық өнімнің – натуралдық – заттай көрінісімен бірге оның ақшалай көрінісі де болады. Сонымен қаржы тауар қатынастарынан тыс өмір сүре алмайды.
Қаржы ғылыми ұғым ретінде қоғамдық өмірде сан алуан нысандарда пайда болатын қызметтермен ассоцияцияланады және міндетті түрде ақша қатынастарының қозғалысымен қосарлана жүреді.
Экономикалық өмірде қаржының сыртқы көрінісі қоғамдық өндірістегі әр түрлі қатысушылар қаражаттарының қозғалысы түрінде болып жатады. Құбылыстар бетінде бұл қозғалыс ақшалай соманы шаруашылық жүргізуші субъектілерінің бір – бірімен қолма - қол ақшасыз жасасатын есеп айырусылары ; негізгі капиталға жұмсалатын амортизациялық соманы есептеу ; табысты ( пайданы ) бөлу және кәсіпорындарда , фирмаларында ішкігшаруашылық арналымның қорларын қалыптастыру ; мемлекеттің бюджеттің кірісіне салық төлемдерін аудару ; қайырымдылық қорларына қаражат төлеу ; экспортталатын тауарлар үшін кеден баждарын төлеу және тағы басқа операциялар қолма – қол ақшасыз немесе қолма – қол ақшамен есеп айырысу ретінде бір иеленушіден басқа иеленушіге беруі болып табылады.Ұдайы өндіріс процесінің түрлі стадияларында жеке экономикалық категориялардың қатысу дәрежесі бірдей емес.
Ақшаның нақтылы қозғалысы ұдайы өндіріс процесінің екінші және үшінші стадияларында – бөлуде және айырбастауда болады.
Осының барлығында және осыған ұқсас қаржы операцияларында ақша қатынастарының қозғалысы болып жатады.
« Қаржы » ұғымы ақша нысанындағы қоғамдық өнімді бөлумен байланысты болатын экономикалық қатынастардың кең ауқымын қамтиды. Тауар – ақша қатынастарының жалпы қамтуындағы сипатқа ие болып отырған нарықтық экономика жағдайында қаржы нақтылы және үздіксіз болып жататын ақша айналымын – ақша ағынын бейнелеп көрсетеді.
1. «Қаржылық есеп». Авторлары: Қ.К. Кеулімжаев, З.М. Әжібаева, Н.А. Құдайбергенов, А.Ә. Жантаева.
2. Құлпыбаев С және басқалары.Қаржы теориясы.Оқу құралы. – Алматы” Мерей 2001
3. Қлиясов Қ.Қ. Құлпыбаев С Оқулық. – Алматы 2003
4. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. «Қаржы», Алматы 2003ж.
        
        Жоспар
І-бөлім.
1.1Қаржының мәні
1.2 Қаржыландырудың көздері.Ұзақ мерзімді қаржыландыру.
ІІ-бөлім.
2.1 Қаржылық құралдары мен әдістері
2.2Қаржылық зерттеудің мәні
2.2. Қаржылық есеп ... ... ... ... ... мәні
Ұдайы өндіріс процесінің үздіксіз жалғасып жататын ... ... ... , ... және тұтыну стадиялары оның қатысушылары арасында тауар
қатынастарының болуы айқындайды , ... ... ... ... алу ... ... тауарлар ретінде болады: өнім оны тұтынудан бұрын айырбастау
және бөлу ... ... ... ... материалдық өндіріс
қатысушыларының ғана емес , қоғамдық ... ... ... мен ... ... ... Осыған орай олар
мамандырылған еңбектің , орындалатын қызметтердің нәтижелерімен , әр түрлі
өндірілетін игіліктермен ... саны мен ... ... ... Тек өндірілген еңбек өнімдері айырбасталғанда , оларды ... ... ... ... ... ... ... ( табысы )
жасалады. Жасалынған игіліктер мен ... ... құн ... ... ... ... ... ақшаның көмегімен жүзеге асады. Сондықтан
материалдық және материалдық емес ... , ... ...... ...... – заттай көрінісімен бірге оның
ақшалай ... де ... ... ... ... қатынастарынан тыс өмір
сүре алмайды.
Қаржы ғылыми ұғым ретінде қоғамдық өмірде сан алуан нысандарда пайда
болатын ... ... және ... ... ... қозғалысымен қосарлана жүреді.
Экономикалық өмірде қаржының сыртқы көрінісі қоғамдық өндірістегі әр
түрлі қатысушылар қаражаттарының ... ... ... ... ... бұл ... ... соманы шаруашылық жүргізуші субъектілерінің
бір – бірімен қолма - қол ... ... есеп ... ; ... ... амортизациялық соманы есептеу ; табысты ( пайданы )
бөлу және ... , ... ... ... ... ; мемлекеттің бюджеттің кірісіне салық төлемдерін аудару ;
қайырымдылық қорларына қаражат төлеу ; экспортталатын тауарлар үшін ... ... және тағы ... операциялар қолма – қол ақшасыз немесе қолма
– қол ақшамен есеп айырысу ретінде бір иеленушіден басқа иеленушіге ... ... ... ... ... стадияларында жеке
экономикалық категориялардың қатысу дәрежесі бірдей емес.
Ақшаның нақтылы қозғалысы ұдайы өндіріс процесінің ... және ...... және ... болады.
Осының барлығында және осыған ұқсас ... ... ... қозғалысы болып жатады.
« Қаржы » ұғымы ақша нысанындағы қоғамдық өнімді бөлумен байланысты
болатын экономикалық ... кең ... ... ... – ақша
қатынастарының жалпы қамтуындағы сипатқа ие болып ... ... ... ... ... және ... болып жататын ақша
айналымын – ақша ағынын бейнелеп көрсетеді.
Қаржы – ақша ... ... , ... ажырағысыз бөлігі , ол
әрқашан экономикалық жүйе шеңберіндегі қоғамдық ұдайы өндірістің ... ... ... ақша ... емес , тек ... ... ... , сондықтан оның рөлі мен ... ... ақша ... ... орын ... байланысты.
Қаржының басты белгілерінің бірі – оның оның тұлғалануының ақша нысаны және
ақшаның нақтылы қозғалысымен қаржы қатынастарының ... ... , ... ... болуы өзі жайында әрқашан ... ... ... ... тек ақша ... , атап айтқанда табыстар мен
қорланымдардың қозғалысымен байланысты болатын ақша қатынастарын қамтиды.
Басқа ақша ... ... ... ... ... ақшадан мазмұны жағынан да , ... ... ... бар. Ақша – бұл ең ... ... ... шығындары өлшенетін жалпыға ортақ балама , ал қаржы ... ішкі өнім мен ... ... ... және қайта бөлудің экономикалық
тетігі , ақша қорларын жасау мен пайдалануға бақылау ... ... ... , бөлуге және тұтынуға ықпал жасайды және объективті сипатты
болады.
Ұдайы өндіріс ... ... ... жеке ... қатысу дәрежесі бірдей емес.
Ақшаның нақтылы қозғалысы ұдайы өндіріс процесінің екінші және үшінші
стадияларында – бөлуде және ... ... ... мерзімді қаржыландыру.
Кәсіпорындар тоқсандық және жылдық қаржылық есептемені құрылтай
құжаттарына сәйкес меншік иелеріне, мемлекеттік салық инспекциясына,
мемлекеттік басқарудың басқа органдарына, несие беруші банктерге және ... ... ... ... ... да ... ... да
тапсырады. Кәсіпорындар тоқсандық есептемені тоқсан аяқталғаннан кейін 30
күн ішінде, ал жылдық қаржы есептемесін жыл аяқталғаннан кейін 90 ... ... ... ... ҚР-ң 28-ші ... 2007 ... №235-111
“Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік” ҚР заңына сәйкес ұйымдар жылдық
қаржылық есептілікті келесі жылдың 30сәуірінен кешіктірмей ... ... ... ... ... және жылдық қаржылық есептемені
жоғары тұрған ұйымдарға олар белгілеген мерзімдерде тапсырады.
Қаржылық ... ... ... ... ... және ... кредиторлар, жеткізушілер, қызметкерлер, сондай-ақ
министрліктер, ведомстволар және жұртшылық жатады.
Кәсіпорынның, ұйымның, мекеменің жылдық қаржылық есебі мүдделі
пайдаланушылар, сатып алушылар, ... ... ... және ... үшін ... ашық ... жыл ... кейін ашық түрдегі акционерлік қоғамдар, банктер,
сақтандыру компаниялары жылдық қаржылық есептемені газеттерде, журналдарда
және жекелеген кітапшаларда жариялауға міндетті. Жарияланатын қаржылық
есептеме міндетті аудиторлық ... ... оның ... ... ... ... есеп беру мен бухгалтерлік есепке аудиторлық тексерулер ҚР-ң
заңдарында көзделген жағдайларда, сондай-ақ әкімшіліктің ... ... ... құрылтайшыларының төрттен бірінің бастамасы бойынша
жүргізіледі.
“Материалдық емес активтер”бабы бойынша шаруашылық қызметте ұзақ уақыт
бойы пайдаланылатын және кіріс келтіретін материалдық емес объектілерге
кәсіпорынның ... ... ... ... емес активтерді
кәсіпорынның құрылтайшылары (меншік иелері) жарғылық капиталға салым
есебінде енгізуі, сондай-ақ кәсіпорын өз қызметінің барысында ... ... Бап ... ... ... ... материалдық емес активтердің
құны, есептелген тозудың сомасы жекелей келтіріледі және қалдық құны
көрсетіледі. Материалдық емес ... ... ... қалдық құнымен
енгізіледі.Материалдық емес активтердің тозуы өнімнің (жұмыстың,
қызметтің)өзіндік құнына олардың бастапқы құны мен ұтымды пайдалану
мерзіміне ... ... ... ... ... ... ... мерзімінен аспайтындай болып жатқызылады.
Ұтымды пайдаланудың мерзімін анықтау мүмкін болмайтын материалдық ... ... тозу ... он жыл ... есептеліп, бірақ кәсіпорын
қызметінің мерзімінен аспайтындай болып белгіленеді.
Баланстың ... емес ... ... ... ... құнымен толтыру
үшін 2700 “Материалды емес активтер”, 2710 “Гудвилл”, 2730 (101-106) –
“Басқалар” және 2740 (111-116) – ... емес ... ... ... шоттардың ақпараттарын қолдану қажет.
“Негізгі құралдар” бабы бойынша ... ... ... ... негізгі құралдар бойынша мәліметтер көрсетіледі. Бұл
бап бойынша ... ... ... ... сатып алынған жер
учаскелерінің құна да көрсетіледі. Аталған бап бойынша негізгі құралдардың
бастапқы құны, тозуы және ... құны ... ... ... ... ... валютасына қалдық құнымен енгізіледі. Негізгі құралдардың
түгендеу нәтижесі бойынша анықталған бастапқы құны мен қайта есептеу
коэффициенттері негізгі құралдарды қайта бағалауға ... ... ... табылады. Негізгі құралдар олардың бастапқы құнын тиісті
коэффициентке ... ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдар қайта бағаланғаннан кейін негізгі құралдардың
бастапқы құны қалпына келтіру құнына алмастырылады (яғни қалпына келтіру
құны баланстық құнына айналады). Есеп беруде ... ... ... ... Сонымен, баланстың “Негізгі құралдар” деген бабын
толтыру үшін мынадай жинақтамалы шоттардың ақпараты қажет: 2411 (121) –
“Жер”, 2412 (122) – ... мен ... 2413 (123) – ... ... ... ... 2414 (124) – “Көлік құралдары”, 2930 (126)
– “Аяқталмаған құрылыс”, 2421 (131) – ... мен ... ... ...... мен ... ... құрылғыларының тозуы”, 2425
(133) – “Көлік құрылдарының тозуы”.
“Ұзақ мерзімді инвестициялар” бөлімі бойынша баланста кәсіпорынның ұзақ
мерзімді инвестициялары, басқа кәсіпорындардың активтеріне (бағалы ... ... ... ҚР-ң ... құрылған басқа кәсіпорындардың
жарғылық капиталына салымдар, сондай-ақ кәсіпорынның басқа кәсіпорындарға
берген қарыздары ... ... ... ... ... ... ... толтыру үшін мынандай жинақтамалы шоттардың ақпараттары
қолданылады: 1100 – “Қысқа мерзімді қаржы инвестициялар”, 2000 – ... ... 2210 – ... ... заңды тұлғаларға
инвестициялар”.
“Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек” бөлімінде есеп беретін адамдардағы
берешектер көрсетіледі.
Бұл бапты толтыру үшін 1210 (301-303) – ... ... ... ... ... вексельдер”, 1220 – “Еншілес серіктестіктердің
берешегі”, 1230 – “Тәуелді серіктестіктердің берешегі”, 1240 – “Бірлесіп
бақыланатын ... ... ... ... ... ... және
1280 – “Өзге де дебиторлық берешек” бөлімшесі шоттарының деректері
пайдаланылады.
Есеп берудің “Тауарлы-материалдық қорлар (ТМҚ)” бабын толтырған кезде ІІ
бөлімдегі 1310 (201) – ... 1340 ...... 1330 ...... ... шоттардың ақпараттары
пайдаланылады.
“Алдағы кезеңдердің шығыстары” бабын толтыру үшін 1620 (343) – ... ... ... ... ... ... ... “Бөлінбеген кіріс” бабы бойынша бөлінбеген пайданың
қалдығы көрсетіледі. Бұл бап бойынша ... 5400 – ... ... ... 5430 (562) – ... ... бөлінбеген кірісі
(жабылмаған зияны)”, 5410 (561) – “Есепті ... ... ... ... ... негізінде толтырылады.
2.1 Қаржылық құралдары мен әдістері.
Қаржылық жоспарлау мен болжау – бұл ... ... ... ... ... аса ... ... бірі және әлеуметтік-
экономикалық жоспарлаудың құрамды бөлігі. Олар экономиканың үйлесімді
және тепе-теңдік дамуына ... ... ... ... ... буындарының қызметін үйлестіруге, қоғамдық өндіріс өсуінің жоғарғы
қарқынын қамтамассыз етуге, халықты ... ... ... ... өзіндік ерекшелігі сол, бұл жоспарлау өндірістің
материялдық-заттай элеменнтері турасында, ақшамен ... ... ... ... ... турасында ақша қозғалысының салыстырмалы
дербестігімен шарттасылған ақша нысанында жүзеге асырылады.
Қаржының ... ... етуі және ... ... ... етуі көбінесе қаржы ресурстарының қозғалысын, шарушылықты
жүргізудің барлық деңгейлерінде ақша ... ... ... алдын
ала үлгілеуге байланысты болады. Мұндай процес тәртіпті (реттілікті)
анықтайтын өзара үйлесілген тапсырмалардың, ... ... ... ақша ... ... ... ... қажет етеді.
Қаржылық көрсеткіштерді, белгіленетін қаржы операцияларын негіздеп
дәлелдеуге, көптеген шаруашылық шешімдердің нәтижелілігі ... ... мен ... ... қол ... Бұл өте ... ... әдебиет пен практикада жиі ... Іс ... ... ... алдында болуы және көптеген нұсқаларды
бағалауды жүзеге асыруы тиіс (тиісінше макро және микро деңгейлерде қаржы
ресурстарының ... ... ... ... ... жоспарлаудың көмегімен белгілінітін болжамдар нақтыланады,
нақтылы жолдар, көрсеткіштер, ... ... ... ... ... ... сондай-ақ таңдалынған мақсатқа жетуге көмектесетін
әдістер анықталады.
Қаржылық жоспарлау – бұл қаржы жоспарларын (тапсырмаларын) ... ... ... ... ... ... жетуге
бағытталған прцесі. Жоспарлау басқарудың элементі ретінде қаржы саясаты
құралдарының бірі болып табылады. Ол ірі шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... объектісі шаруашылық жүргізуші субъектілері
мен мемлекеттің қаржылық қызметі, ал қорытынды нәтижесі қаржы жоспарлары
мен жеке мекеменің ... ... ... ... қаржы
жоспарына дейінгі қаржы жоспарларын жасау болп ... ... ... бір ... ... кірістер мен шығыстар, қаржы және кредит
жүйелерінің буындары мен байланыстары анықталады.
Қаржылық жоспарлаудың ... ... ... ... Бұл: жоспарлы тапсырмаларды орындауға қажетті ақшаның көлемі
мен олардың ... ... ... өсірудің, шығыстарды үнемдеудің
резервтерін анықтау; орталықтандырылған және орталықтандырылмаған қорлар
арасында қаражаттарды бөлуде ... ... ... ... экстенсивтілігімен (әлеуметтік-саяси және экономикалық
құбылыстардың кең шеңберін қамтиды);
2) қарқындылығымен ... ... мен ... ... ... ... ... басқару қойған міндеттерге
жетудің қажетілігін білдіреді) сипаталады.
Қаржылық жоспарлауда мына ... ... ... ... ... ... ... жылға
көшіріледі.инфляция кезінде деректер ... ... әдіс ең ... әдіс ... ... ... ... кезінде пайдаланылады;
ә) статистикалық (өткен жылдардың шығыстарын қосып,өткен жылдардың
санына бөледі);
б) нөлдік база ... ... ... ... ... бұл әдіс ... қажетіліктерді есепке алады және оларды
мүмкіндіктерімен үйлестіріледі).
Нарықтық экономика жағдайында ... ... ... экономикалық және әлеуметтік қызметтің барлық жақтарын жалпыға
бірдей ... ... алуы ... Егер ... экономикада қаржыны
жоспарлауда сүйеніш бөлгіштік процестерге жасалынса, нарықтық экономикада
айрбас сферасына сүйенеді, бұл сфера арқылы ... мен ... және ... ... мен ... ... ... қажетті шығындарды
тану (мойындау) жүзеге асырылады.
Демек, нарықтық экономикада ... мен ... ... ... ... байланыстың үстемдік және айқындаушы әдісі ақшаны,
бағаны, құн заңын, сүраным мен ... ... ... өзінің
механизімі бар рынок болады. Нарықтық механизмнің мұндай табиғаты өндіріс
пен ... ... ... ... ... ... жоспарлаудың
элементтері болатын болжаудың қажеттігін анықтайды.
Қаржылық жоспарлаудың мазмұны ақшалай табыстар мен қорланымдарды
жасау, бөлу және қайта ... ... ... ... ... ... мүмкіндік ретінде көрінеді және осының негізінде
орталықтандырылған және ... ақша ... ... пайдалану.
Қаржылық жоспарлау экономиканы және оның буындарын басқарудың аса
маңызды функциясы болып табылады. Оны мемлекеттік билік пен ... ... және ... ... ... ... асырылады.
Шаруашылықты жүргізудің нарықтық жағдйында қаржылық жоспарлау
шаруашылық жүргізудің белгіленетін түпкілікті ... ... ... ... екі ұштылығына байланысты көбінесе болжау ретінде
жүргізіледі.
Қаржылық болжау – ... ... ... ... ... ала көре ... ... жоспарларының көрсеткіштерін негіздеу
(дәлелдеу). Болжамдар орташа мерзімді (5-10 жыл ) және ұзақ ... ... ... ) ... ... ... ... қаржы жоспарларыни жасау
стадияларынан бұрын болады, қоғам дамуының белгілі бір кезеңіне арналған
қаржы ... ... ... Қаржылық болжаудың мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ауқымын,
оларды қалыптастырудың көздерін және пайдалануды анықтау болып табылады.
Болжамдар қаржы жүйесінің органдарына қаржы жүйесін (құрамын) дамыту ... ... ... ... ... іске ... ... белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық болжау әр түрлі ... ... ... ... ... ... факторларға қарай қаржы жоспарлары
көрсеткіштерінің ... ... ... ... ...... ... сипаттамалық бағалау әдісі.
Шаруашылық жүргізудің нарықтық ... ... ... яғни ... ... ... ... ол
ақпараттық – үйлестіруші рөлдіорындайды және ... ... ... ... арқылы экономиканы мемлекеттік
ретеуде және экономиканың стратегиялық ұзақ ... ... ... орын ... ... ... экономиканы ойдағыдай дамытудың
бүкіл шегі анықталады.
Қазақстанда индикативтік жоспарлау 1993 жылдан бері ... ... ... ... Еуроппа және Шығыс Азия елдерінің тәжірибелері
негізі алынып келеді. 1996 ... бері ... ... ... ... бюджетті жасау жұмыстарын қалыптасты.
Индикативтік жоспарлаудың қазіргі кездегі басты ерекшелігі
зерттемелік ... Яғни ... ... ... және ... жасау арқылы әлеуметтік-экономикалық дамудың нысандары
көзделінеді, әрі алда ... ... ... ... ... ... ... индикативтік жоспардың * басты мақсаты – экономикада
бәсекелестікті арттыру.
Индикативтік жоспардың ... ... ... болып табылады., бұл жоспарлаудың басты мақсаты –
болжаған дамуды ... ету үшін ... ... шамаланған
ауқымын және олардың бағытын анықтау.
Индикативтік қаржы жоспарларының мемлекетік секторда ғана ... ал ... ... нысандарының секторлары үшін кепілдемелік
сипаты болады. Соңғыға экономикалық тетіктерді – ... ... ... ... ... мен ... амортизация және басқалардыпайдалану арқылыжетеді. Аса
маңызды индикаторларға мыналар ... ... ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру мөлшерлемелері,
амортизациялық аударымдардың ... ... ... қаржылық жоспарлау
белсенді рөл атқарады. ... ... ... кезінде өндірістік
тапсырмалардың қауырттылығының дәрежесі тексеріледі, өнім ... мен ... ... ... өндірістік қуаттылықтарды неғұрлұм толық
пайдалану есебінен, шығындарды ... және ... ... ... ... ... ресурстарын көбейтуді мүмкіндіктері
анықталады. ... ... бар ... ресурстарды айналым
қаражаттарының айналымдылығын тездетуді, құрылыстың сметалық құнын
төмендетуді, басқару ... ... ... ... және ... ... сондай-ақ ақшаға деген қажеттілікті азайтудың жолдары
қарастырылыды. Сөйтіп, қаржылық жоспарлау, бір ... ... ... басқа жағынан қоғамдық өндірістің ... ... ... құралы болып табылады.
Қаржылық жоспарлаудың әдістемелігі аса маңызды мына қағидаттарға
негізделеді:
орталықтандырылған және ... ... Бұл ... ... ... екі негіздің (бастаудың) –
орталықтандырылған қаржылық жоспарлаудың жергілікті (төменгі) бастаманы
барынша ... ... ... ... ... ... мемлекетке біріңғай қаржы саясатын ... ... ... ... ... және ... бөлуді нысаналы басқаруға
мүмкіндік береді. Қаржылық жоспарлаудағы ... ... мен ... жергілікті органдарының нақтылы жоспарлар жасап,
олардыорындаудағы, өндірісті өркендеудің және оның ... ... ... ... ... дамытуға
жәрдемдеседі.
Биліктік жергілікті органдары бюджеттерінің олардың аумағында
орналасқан шаруашылық жүргізуші субъектілері ... ... ... ұзақ ... нормативтердің негізінде
аймақтардың қаржыларын ... ... ... көшу ... ие ... ... Сонымен бір мезгілде жалпымемлееттік қаржыларды
жүйелі түрде нығайту, мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ... бағдарлануын
күшейтуде, тиімділікті арттыруда оның рөлін арттыру қажет;
бірлік ... ... ... ... және әлеуметтік
жоспарлаумен тығыз өзара байланысы мен өзара ... ... ... ... ... ... және ... даму
жоспарлары мен болжамдарының көрсеткіштері жатыр. Сонымен бірге қаржылық
жоспарлаудың барысында объектісінің дамуының белгіленген параметрлері
дәлелденіп ... ... және ... ... жеке
элементтері мен бөлімдерінің баланстық байланыстарытексеріледі. Қаржылық
жоспарлаудың бірлігі сонымен бірге қаржы жоспарларының барлық көздерінің
тығыз өзара ... ... ... ... ... ... оған ... субъектілердік жоспарлы жобаламаларын
кіріктіреді.Мемлектік деңгейде жасалыатын қаржы ... ... ... ... ... кәсіпорындары мен ұйымдарының
қаржы жоспарларының көрсеткіштерін тірек етеді;
жоспарлаудың үздіксіз ... ... және ... қаржы жоспарларының тығыз үйлесуінің ... ... ... ... мезгілін ұзартумен және жылдық
жоспарлауда олардың міндеттерін нақтылаумен қол ... ... бұл ... ... және ... ... үзілісті болдырмауға, шаруашылықжүргізуші субъектілерді, олардың
нақтылы даму перспективаларын анықтай отырып, дұрыс бағыттауға ... бұл ... ... ... ... ... мемлекет қаржысын
бөлуді есептеу кезінде қолданылады. Бұл жоспарлаудың жүйелік-түрлендірме
әдісі – жоспарлау, бағдарламалау және бюджет жасау:
жоспарлау өзіне мақсаттар мен ... ... ... ... деп ... жету үшін ... ... барын іріктеуді және жаңаларын табуды түсінеді;
бюджат жасау – ... ... ... ... ... ... ... цифрлар тіліне аудару процесі. Бұл ... ... ... сан жағынан тұлғаланған операциялардың бүкіл
жиынтығын бөлу процесі.
Қаржыны жоспарлау (болжау) белгілі ... ... ... ... ... ... ең ... Экстраполяция (немесе коеффиценттер) әдісі. Оның мағынасы
қаржалық көрсеткіштерді олардың ... ... ... ... ... есепті кезеңінен жетістіктерді және оларды өсудің
немесе ... ... ... ... түзету негізінде
жүргізіледі. Мұндай тәртіптің айтарлықтай кемшіліктері бар:
мүмкін ... ішкі ... ... ... есепке
алмайды;
материялдық және ақша ресурстарын ... ... ... ... ... олардың көлемі қол жеткен деңгейге қарай
анықталады.
2. Нормативтік әдіске сәйкес жоспарлы қаржылық ... ... мен ... ... ... ... Математикалық үлгілеу әдісі: процестің үлгісін құру және оны
қаржы саласына көшіру.
4. Баланстық әдіс шығындардың оларды жабу ... ... ... барлық бөлімдерінің, сонымен бірге өндірістік және
қаржылық ... ... ... ... ... ... ... талаптарын сақтау кәсіпорынның, саланың,
бюджеттердің, бүкіл ұлттық шаруашылықтың шығындары мен ... ... ... ... ... ұлттық
шаруашылықты дамытудың қажетті қарқындары мен ... ... ... ... ... отырып оларды жан-жақты негіздеуге
мүмкіндік берді.
5. Сараптық ... ... ... ... ... ... үшін аса ... мамандардың тәжірибесін
пайдалануды қажет етеді.
Объективті талаптарға жауап ... ... ... оның ... қағидаттарын саналы есепке алуды қажет етеді.
Отандық экономикалық әдебииеттерде қаржылық ... ... әр ... ... бар. ... қағидаттар басқарудың бұл
стадиясының негізгі ережелері ретінде дамытудың барлық дәуірі, кезендері
үшін бірдей болады. Өзгеретін жоспарлаудың ... ... тек ... ... ... ... ... ғылымның және көптеген басқа
факторлардың даму деңгейіне байланысты оның әдістері өзгереді.
Қаржылық жоспарлауда тарихи мына ... ... ... ... ... және ... – мақсаты. Ведомстволық
және салалық қағидаттар экономиканы бір орталықтан басқарудың (оның
қатаң, әміршіл ... ... ... ... ... ... ... және предметтік-мақсатты
қағидаттар кенінен қолданылатын болады. Аумақтық қаржылық жоспарлау
әкімшілік-аумақтық бөліністердің қаржы рессурстарын ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне тәуелді
қылып қоюға көмектеседі; ... ... ... ... ... ... қолайлы әлеуметтік дамуын қамтамасыз ету
үшін оларды орталықтандырылған қорлар арқылы қайта бөлу мүмкін.
Қаржылық жоспарлауда предметтік-мақсатты ... ... ... әлеуметтік, экологиялық, мәдени және басқа бағдармаларды
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... және
пайдалануға бағытталған.
Қаржы жоспарларын жасау негізінен үш кезеңнен ... ... есеп ... ... ... ... көрсеткіштердің
орындалуына экономикалық талдау жасалады. Қаржылық көрсеткіштерді ... ... ... ... ... Мұның өзі
қаражаттарды толық жұмылдырудың себептерін ашуға, оларды ... ... ... ... резервтерді табуға
мемкіндік береді.
Екінші ... ... және ... даму ... ... көрсеткіштері негізінде кірістер мен шығыстардың
нақтылы көздерінің есеп-қисаптары жасалады.
Үшінші кезеңде ... ... және ... ... ... Егер ... ... мен жоспарлы
тапсырмалар ақша ресурстармен сәйкес ... ... ... ... көбейтудің көздері іздестіріледі, оларды аса ... ... ... ал ... ... ... ... тікелей қысқарту қарастырылады.
2.2 Қаржылық эерттеудің мәні
Қаржылық бақылау деп әдетте тиісті ақша қорлары бойынша қоғамдық жалпы
ұлттық өнімді құндық бөлу және ... ... бір ... ... тексеруге бағытталған айрықшылық қызметті айтады.
Қаржылық бақылау қаржыны басқарудың ... ... ол ... басқа элементтерімен тығыз байланысты және бір мезгілде
жүзеге асырылады.
Қаржылық бақылаудың болуы ... ... ... ... функциясының тән болуымен объективті ... ... ... ... қаржы бөлудің қалыптасып отырған үйлесімі, қорлардың ара
салмағы, оларды қалыптастыру көздері, пайдаланылуы туралы ескертіп ... ... ... ... игіліктерді өндіру, айырбастау, бөлу
және тұтыну процесіне қоғам, ең алдымен мемлекет тарапынан ... ... ... ... бұл ... тек ... қатынастарға ғана
адамдардың қатысуымен, мынадай белгілі бір шарттардың кезінде: бақылаудың
айрықша ... ... ... ... ... ... бұл
органдардың құқықтарын реттегенде шындыққа айналады.
Сөйтіп, бақылау функциясы қаржыны бақылаудың құралы ... ... ... ... ... ал оны ... түрде қолдану қоғамдық
өндірісте қаржының іс-әрекет ету барысында жүзеге асырылады. Егер ... ... ... яғни ... қатынастардың бір
бөлігін білдірсе, қаржыны басқару элеиенттерінің бірі ... ... ... категория болып табылады. Практикада қаржының ... ... ... ... ... ... ... бұл ұғымдарды
бірдей деуге болмайды.
Бақылау функциясы – қаржының ішкі ... ал ... ... тән ... ... ... бақылау функциясын практикалық
қолдану болып ... ... ... саясатын, тиімді қаржы механизмін
қалыптастыруға жәрдемдесу қаржылық ... ... ... ... ... ... қаржы жоспарларының орындалуы, ... ... ... тексеріледі. Басқа жағынан, қаржылық
бақылаудың ... ... ... басқаруда
пайдаланылады.
Қаржылық бақылаудың өзгешелігі – оның ақша нысанында ... ... мен ... ... процестері, ақша
қорларын құру және пайдалану оның тікелей объектісі ... ... ... ... ... ақша ... аса кең ... таралады,
өйткені қаржы басқа экономикалық категориялармен: еңбекақымен, ... ... ... ... ... ... ... капиталымен), күрделі жұмсалымдармен, инвестициялармен
тығыз байланысты. Ал мекемелер мен ұйымдардың бюджет қаражаттарын ... ... ... ... ... – желі мен контингенттерді
өрістетудің толықтығын, қаражаттарды ... ... ... ... ... іс-әрекетінің сферасы бақылаудың ... ... ... ... техникалық, саяси бақылаумен
жиі тура келуі мүмкін. ... ... ... жағы шаруашылық
қызметпен тығыз ... ... ... бақылауды шаруашылық
бақылаудан бөліп алу қиынға түседі, ал кейде мүмкін болмайды, өйткені қаржы
операцияларының ... ... ... басқа процестері қамтып
көрсетіледі.
Бақылауды жүзеге асырудың негізгі қағидаттары мыналар болып табылады:
1. бақылаудың ... ... ... ... ... яғни оның ... алу сипаты;
3. әрекеттілік, нақтылық, жариялылық – бұларға бақылау жұмысын дұрыс
ұйымдастырғанда, негізделген ... ... істі ... ... ... ... ғана жетуге болады;
4. бақылаудың алаламаушылығы (біреуге тартпаушылық);
5. бақылау ... ... ... ... ... ... ... міндеттеріне мына
төмендегілер жатады:
• мемлекет, ұйымдар және халық алдындағы ... ... ... ... ... ... қарамағындағы ақша
ресурстарын (бюджет және ... ... ... ... тыс ... ... дұрыстығын
тексеру;
• қаржы операцияларын, есеп-қисаптарын жасау және ... ... ақша ... ... ... ... тексеру;
• өндірістің ішкі ...... ... ... ... өсірудің, айналым активтерінің
айналымдылығын тездетудің, материал және ақша ... ... әрі ... ... ... ашу;
• қаржы тәртібін бұзушылықты жою және ескерту. Олар ашылған
жағдайда ұйымдарға, лауазымды ... және ... ... ... ... ... қолданылады,
мемлекет пен ұйымдарға келтірілген залалдың орнын толтыру
қамтамасыз ... ... – бұл ... ... және ... ... ... субъектілерінің ақша қорларын жасаудың, бөлудің және
пайдаланудың ... ... ... ... ... ... көздерін, нысандары мен
әдістерін, субъектілері мен объектілерін бақылауды ... ... ... ... жөн, яғни ол микро немесе ... ... ... – бұл ... ... ауқымында
қаржыны ұйымдастыру мен оның іс-әрекет етуін бақылау. Оның міндеттері
мыналар болып ... ... ... орталықтандырылған қорларын қалыптастырып,
тиімді пайдалану процесін қамтамасыз ету;
... ... іске ... ... ... ... ... объективті қажеттіліктеріне нысандар мен әдістердің
сай келуін бақылау;
... ... ... ... ... ... мен
аймақтардың қаржы ресурстарына деген қажеттілігін ... және ... ... ... ... ... қызметтеріне деген қажеттіліктерін
барынша қанағаттандыру мақсатында оларды ... мен ... ... ... ... жою және басқалары.
Бұл деңгейде мемлекеттік қаржылар бақылаудың объектісі болып көрінеді.
Құрама қаржы ... ... ... салалық тұрғыда олардың
атқарылуы туралы есептер бақылаудың пәні болып табылады. Әр түрлі қаржылық
көрсеткіштер және ... ... және ... ... ... ... жинақтап қорытылады және осының
негізінде ... ... ... мен ... ... ... ... заң шығарушы органдары мен басқарудың мемлекеттік органдары
бұл деңгейде бақылау субъектілері болып келеді.
Микродеңгейдегі қаржылық бақылау – ... ... ... ... субъектілер деңгейіндегі бақылау.
Микродеңгейдегі қаржылық бақылаудың міндеттері:
1. кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ету;
2. шаруашылық жүргізуші субъектілердің бюджет алдындағы міндеттемелерін
орындауының дер кездігі мен толымдылығын қамтамасыз ету;
3. қаржы ресурстары өсуінің ішкі өндірістік ... ... ... ... көздерін ұтымды пайдалануға, бухгалтерлік есепті
дұрыс жүргізуге, есептеме жасауға және басқаларға жәрдемдесу.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық ... ... ... ... ал ... көрсеткіштері (табыс, пайда,
өзіндік құн, аударымдар мен ... және ... оның пәні ... ... ... кәсіпорындардың экономикалық службасы, оның
жеке мамандары жүзеге асырады. Бұл мақсатқа тәуелсіз аудиторлық ұйымдар ... ... ... ... ... ... ұшырауда. Жаңа экономикалық өзара қарым-қатынастар қаржы
операцияларын, әр ... ... ... ... ... ... қамтитын бақылау қалыпты нарықтық қатынастарға тежеуіш
болып келеді. Бірақ өтпелі кезеңнің қиыншылығы ... үшін ... ... ... ... басқаруды және бақылауды ысырап етеді. Бұл
жағдайда қаржы ... ... ... ... ... күшейеді,
мемлекеттік меншікті пайдалану жөніндегі қиянатшылық жиілейді. Сондықтан
қаржылық ... ... ... кез келген келеңсіз көріністерге берік
тосқауыл болуы тиіс. Мемлекет қоғамдық мүдделерді, ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін реттеудің
құралы ретінде пайдалана отырып, ... ... бөлу ... ... ... нысандарын, әдістерін және оны ұйымдастыруды жетілдіріп
отыруы тиіс.
2.3 Қаржылық есеп беруге қойылатын негізгі талаптар
Заңды тұлға болып табылатын кәсіпорын мекеме филиалдардың, ... және ... ... ... ... да ... ... мен шаруашылығындағы мүліктерді қоса алғанда, мүлік пен ... ... ... ... ... есеп ... ... Қаржылық есеп Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінде
әзірленетін және бекітілетін типтік нысандар ... ... ... шаруашылық субъектілері қаржылық есеп беру құрамында мыналарды:
кәсіпорын балансын, кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелері
туралы есеп беруді, ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп беруді
тапсыруға ... ... ... бастамасы бойынша немесе
әріптестермен келісім бойынша қаржылық есеп беру басқа да есептік
деректермен және ... ... ... ... ... ... үшін есеп беру жылы ... 1қаңтар мен 31
желтоқсан аралығындағы мерзім саналады. Жаңадан құрылған кәсіпорындар,
мекемелер үшін есеп беру жылы ... олар ... ... ... ... күннен
бастап 31 желтоқсанды қоса алғанға дейінгі кезең, ал 1 қазаннан кейін
құрылған кәсіпорындар үшін келесі жылдың 31 желтоқсанын қоса ... ... есеп ... ... ... ... ... мен түсініктілігі, деректердің шынайылығы; жинақтамалы және
талдамалы есеп деректерінің сәйкестігі, есептік көрсеткіштердің жоспарлы
көрсеткіштермен салыстырмалылығы; есепті көрсеткіштердің ... ... ... есепті көрсеткіштермен салыстырмалылығы.
Қаржылық есеп берудің жасалу дұрыстығына кәсіпорынның (мекеменің) басшысы
және бас бухгалтер, сондай-ақ жоспар жасау ... ... ... ... есеп беру ... ... әзірленеді және тапсырылады және
пайдаланушылардың кең ауқымының ақпараттарды тұтыну мұқтаждығын
қанағаттандырады. Кейбір пайдаланушылардың өкілеттігі болса, қаржылық есеп
беруде қөрсетілгендерге қосымша ақпараттарды ... ете ... есеп беру ... ... бір бөлігі болып табылады және
бухгалтерлік есептің стандарттарымен анықталады. Қаржылық есептемеге
түсіндірме ... ... ... және осы ... ... ... алынған ақпараттар енеді және онымен бірге оқылатын болады.
Қорытынды
Қаржылық есеп ... ... ... есеп ... ... ең ... оның тазалығы (ашықтығы) болып табылады. Акционерлер мен
инвесторларға есеп берудің мәліметі түсінікті болуы ... есеп беру – ... ... ... ... ... сондай-ақ шаруашылық қызметін талдау үшін қажет.
Қаржылық-шаруашылық қызметі туралы есеп беру нысаны табыс пен шығыс
шоттары ашып, оларға шолу жасайды.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... есеп беру ... заңмен
қадағаланылады.
Қаржылық есеп берер алдында үлкен дайындық жұмыстары жүргізіледі.
Қаржылық есеп берудің құрамына бухгалтерлік баланс, шаруашылық-қаржылық
қызметінің ... ... есеп ... ақша ... ... ... беру және ... хаттамасы кіреді.
Кәсіпорынның, мекеменің қаржылық есеп беруі – есеп процесінің соңғы сатысы
болып табылады. ... ... есеп ... ... ... және
қаржы жағдайына сипаттама беретін жиынтық деректер, кәсіпорынның шаруашылық
қызметінің нәтижелері көрсетіледі.
Қаржылық есеп беру ... ... ... ... ... ... ... болашақ ақша қаражатының ағынын бағалауға,
кәсіпорынның міндеттемесі мен ресурстарын бағалауға және олардың басқарушы
органдардың қызметіне қажет ақпараттармен қамтамасыз етуге өз септігін
тигізеді.
Қаржылық есеп беру ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің және қаржылық
есеп берудің алатын орны ерекше. 1995 жылдың 26желтоқсанында ҚР
Президентінің ... есеп ... заң күші бар №2732 ... Осы ... ... 1996 жылы 18 ... ... шаруашылық
қызметі” бухгалтерлік есебінің бас шоты болып бекітілді.
Дамып келе жатқан ... ... ... ... ... ... ... есеп берудің маңызы зор!
Кез келген кәсіпорындар мен ұйымдар үшін қаржылық есеп ... ... ... ... да аян. ... ... есеп ұйымның қызметі туралы
жарғылық капиталы, ақша қаражаттарының қозғалысы туралы мәлімет алуға
мүмкіндік тудырады. ... ... ... ... нарықтық жағдайда
алатын орнын анықтайды. Бәсекелетік жағдайда кәсіпорын мен ұйымдардың
жоғары деңгейден өз орындарын алуларына, көбірек кіріс табуға, өндіріс
көлемін ұлғайтуға, ... есеп ... ... ... әрі ... ... жұмыс орналасқан сәтімде, курстық жұмысымның кәдеге асатынына
сенемін! Алла бұйыртып, ... ... ... ... елімнің ертеңі
үшін, жарқын болашағы үшін еңбек етерім хақ!
Қолданылған әдебиеттер тізімі
«Қаржылық есеп». Авторлары: Қ.К. Кеулімжаев, З.М. Әжібаева, Н.А.
Құдайбергенов, А.Ә. Жантаева.
Құлпыбаев С және ... ... ...... ... Қ.Қ. ... С Оқулық. – Алматы 2003
Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. «Қаржы», Алматы 2003ж.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік-мәдени шараларға жұмсалатын шығындарды топтастыру10 бет
«МULTIMEDIA LED» ЖШС--жалпы сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық қамтамассыз ету қызметінің әдістері, қайнар көздері және формалары38 бет
Іріңді жара қоздырғыштары қатысында сорбенттің эфференттік белсенділігін зерттеу33 бет
Адам ауруын қоздырушы ашытқылар (дрожилар). Өнеркәсіпте қолданылатын дрожилар8 бет
Адам ауруын қоздырушы дрожжилар10 бет
Адам ауруын қоздырушы дрожжилар. Өнеркәсіпте қолданылатын дрожжилар8 бет
Адам ауруын қоздырушы және өнеркәсіпте қолданылатын дрожжилар5 бет
Адамның иммундық тапшылық вирусын қоздыратын инфекция туралы жалпы түсінік5 бет
Азаматтық құқықтың қайнар көздері түсінігі мен түрлері27 бет
Алаш қозғалысының бастау көздері26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь