Қылмыстық процесстегі дәлелдеу

1. Дәлелдемелердң көздері

2. Дәлелдемелердің қатыстылығы және іске жіберуі

3. Дәлелдемелер мен жедел.іздестіру арқылы алынатын процессуалдық емес ақпараттың арақатынасы

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Дәлелдеме көздері немесе дәлелдеу тәсілдері ҚІЖК-нің 115-бабының 2-бөлігінде егжей-тегжейлі тізбеленген және мыналарды қамтиды: куәгердің жауап беруі, жәбірленушінің жауап беруі, сезіктінің жауап беруі, айыпталушының жауап беруі, сарапашының корытындысы, заттық айғақтар, процессуалдық іс-қимыл хаттамалары және өзге де құжаттар.
Кең ауқымды мағынасында дөлелдеудің көздері деп деректердің тікелей көздерін, сондай-ақ оларды алудың әдістерін, дәлелдеу барысында тексеру мен пайдалануды түсіну керек.
"Көз" ұғымын кең ауқымды мынада түсіңдірудің қүқықтық негізі бар, Мәселен, ҚІЖК-нің 116-бабында былай деп белгілен: көзі белгісіз немесе сот мәжілісінде анықталуы мумкін емес көздің мәліметтеріне негізделген куәгердің және жәбірленушінің жауаптары дәледемелер санында кызмет ете алмайды. Бұл ереже көз фактілер туралы мәлімет сақтаушы деп есептеуге мүмкіндік береді. Дәлелдемелер сипатында сақтаушылар емес, оларда негізі қаланған ақпарат есептеледі.
Дәлелдемелер көздерінің тізбесіне қатысты ғылыми әдебиетте әртүрлі көзқарастар калыптасты, олардың мәні негізінен тізбеткену қажеттілігіне сүйенеді мәселен, П. П. Якимов дәлелдемелердің дербес көздері ретінде азаматтық талапкердің жауаптарын, азаматтық жауапкердің жауаптарын, олардың екілдерінің жауаптарын қарауды ұсынады. А. С. Ландо осыған ұқсас кезқарасты білдіреді, ол көздер тізбесін кәмелетке толмаған айыпталушының занды өкілінің жауаптарымен толықтыруды орынды деп есептейді.
В. Д. Арсеньевтің пікірі бойьшша заттық айғақтар көздер бола алмайды, өйткені олар дәледдеу тәсілдері мен дәлелдеме фактілер арасындағы аралық жағдайда орналасқан. Ол сондай-ақ заттық айғақтарға қатысты олардың "алғашқы кездері", яғни олар табылған және алынған орын туралы айтуды орынды санайды.
Дәлелдеме көздері түрлерінің мәні туралы көзқарастарға сыны талдау жасау П. П. Якимов пен А.С. Ландоның үсыныстары ғылыми және практикалық мүдделілік туғызады және заң шығарушы қабыдап алуға тұрады деп есептеуге мумкіндік береді. В. Д. Арсеньев көзкарасының жақтастары да, карсыластары да бар. Іс жүргізушілік мағынада дөлелдеме көздері заттың өзі емес, іс үшін маңызы бар іс жүзіндегі деректермен ұсынылған, яғни дәлелдеме бола алатындай заттай қасиеттері деген Р. С. Белкин мен А. И. Винбергтің пайымдауы да дүрыс көрінеді. Сараптамалық зерттеуге арналған үлгілерге катысты айтатын болсақ, онда М. М. Михеенконың пікірі бойынша олар заттық айғақтар да, ерекше түрдегі дәлелдемелер де, дәлелдеудің тәсілдері де болып табылмайды. Бұл көзқарас Н. А. Селивановтың пайымдауымен сәйкес келеді, ол былай деп жазды: «Затты заттық айғақ деп тану, осы затпен істің анықталған мән-жайы арасындағы байланыстың болуын көздейді. Ал салыстырмалы үлгілерге қатысты мұндай байланыс туралы айтудың; өзі артық. Олар тергеліп жатқан оқиғамен емес, тергеумен байланысты және оның кылмыстық іске қатысуға қарамастан белгілі бір субъектіні немесе объектіні сипаттайды.
1) Уголовно процессуальное право РФ ( общая часть )
2) Горский Г.Ф., Кокорев Л.Д., Элькинд П.С. Проблемы докозательств...
3)Словарь оснавных уголовно – процессуальных понятий и терминов. Караганда, 1992. С.27;Мотовиловкер Я.О. « о допустимости средств доказования и достоверности докозательств в советском уголовном процессе// Актуальные проблемы доказывания и сов. Уголовном процессе. М.,1981 С.82; Фаткулин Н. Общие проблемы процессуального доказования. Казань, 1979. С. 99-118; Горский Г.Ф., Кокорев Л.Д. Элькинд П.С. Проблемы докозательств...С.103-106.
        
        Қылмыстық процесстегі дәлелдеу
ЖОСПАР:
1. Дәлелдемелердң көздері
2. Дәлелдемелердің қатыстылығы және іске ... ... мен ... ... ... ... ... арақатынасы
Қолданылған әдебиеттер тізімі
ДӘЛЕДЕМЕЛЕРДІҢ КӨЗДЕРІ
Дәлелдеме көздері немесе дәлелдеу тәсілдері ҚІЖК-нің 115-бабының 2-
бөлігінде егжей-тегжейлі тізбеленген және мыналарды қамтиды: ... ... ... ... ... сезіктінің жауап беруі,
айыпталушының жауап беруі, сарапашының корытындысы, заттық айғақтар,
процессуалдық іс-қимыл хаттамалары және өзге де ... ... ... дөлелдеудің көздері деп деректердің тікелей
көздерін, сондай-ақ оларды алудың әдістерін, дәлелдеу барысында ... ... ... ... ұғымын кең ауқымды мынада түсіңдірудің қүқықтық негізі бар, Мәселен,
ҚІЖК-нің 116-бабында былай деп белгілен: көзі белгісіз немесе сот
мәжілісінде анықталуы мумкін емес ... ... ... және ... ... дәледемелер санында кызмет ете
алмайды. Бұл ереже көз фактілер туралы мәлімет сақтаушы деп есептеуге
мүмкіндік береді. Дәлелдемелер сипатында ... ... ... ... ... ... ... тізбесіне қатысты ғылыми әдебиетте әртүрлі
көзқарастар калыптасты, олардың мәні негізінен тізбеткену қажеттілігіне
сүйенеді мәселен, П. П. Якимов дәлелдемелердің дербес көздері ... ... ... ... ... жауаптарын, олардың
екілдерінің жауаптарын қарауды ұсынады. А. С. Ландо осыған ұқсас кезқарасты
білдіреді, ол көздер тізбесін кәмелетке толмаған айыпталушының занды
өкілінің жауаптарымен толықтыруды ... деп ... Д. ... ... бойьшша заттық айғақтар көздер бола алмайды,
өйткені олар дәледдеу тәсілдері мен дәлелдеме фактілер арасындағы аралық
жағдайда орналасқан. Ол ... ... ... ... ... ... яғни олар ... және алынған орын туралы айтуды
орынды санайды.
Дәлелдеме көздері түрлерінің мәні туралы көзқарастарға сыны талдау жасау
П. П. Якимов пен А.С. Ландоның ... ... және ... ... және заң ... қабыдап алуға тұрады деп есептеуге
мумкіндік береді. В. Д. Арсеньев көзкарасының жақтастары да, ... бар. Іс ... ... ... ... заттың өзі емес, іс үшін
маңызы бар іс жүзіндегі деректермен ұсынылған, яғни дәлелдеме бола
алатындай ... ... ... Р. С. Белкин мен А. И. Винбергтің
пайымдауы да ... ... ... ... ... ... ... болсақ, онда М. М. Михеенконың пікірі бойынша олар заттық
айғақтар да, ... ... ... де, ... ... де ... Бұл ... Н. А. Селивановтың пайымдауымен сәйкес келеді, ол
былай деп жазды: «Затты заттық ... деп ... осы ... ... ... ... байланыстың болуын көздейді. Ал салыстырмалы үлгілерге
қатысты мұндай байланыс туралы айтудың; өзі ... Олар ... ... емес, тергеумен байланысты және оның кылмыстық іске қатысуға
қарамастан белгілі бір субъектіні немесе объектіні сипаттайды. ... ... ... мәні ... ... ... құралдары ретінде
қызмет етеді жөне осы тұрғыда, оларды заттық айғақтарды зерттеуді жүргізе
отырып, сарапшы ... ... ... және ... да
тетіктермен, сондай-ақ зерттеуші өзінің қорытындыларында негізге алатын
әдеби кездерде бар ... және ... ... ... болады».
( Н. А. Селиванов Вещественные докозательства. М., 1971. С.12)
Дәлелдемелердің дербес көздері ретіңде кылмыстық іс жүргізу заңы іс
жүргізушілік іс-кимыл хаттамаларын атайды. ... ... бір ... заң ... ... ... дәлелдеме көздері
болып табылатын тізбе бөлігіндегі ғалым-процессуалистер арасында әр түрлі
көзқарас орын алған. В. Д. ... ... ... ... көзделген кез келген тергеу іс-қимылының хаттамалары
ішінара дәлелдеме көздері болып табылады деп ... Оған ... Ф. ... мен В. Я. ... ... ... анықтауға
бағытталған тергеу іс-қимылдарының хаттамалары ғана дәлелдеме көздері болып
табылады деп есептеді. Мәселе мәнісін осылайша түсіну дәлелдеме мақсатына
анағүрлым сәйкес келетін сияқты, ... ... ... ... сипаты ғана бар жөне тікелей дәлелдемелер жинақтәу тәсілдерін
кұрамайды (мәселен, мәйітгі сойып қору оны ... және ... ... үшін ... ... ... бағытталған). Өзінің
көзқарасын жақтай отырып, В. Я. Дорохов былай деп жазды: ... ... ... ... дәлелдемелерді жинақтаудың іс жүргізушілік
тәсілдері болып табылатын тергеу және сот ... ... ғана ... ... ( ... В. Я. ... ... и
судебных действий как виды доказательств и доказования//Сов.гос.№13.С.83.)
Сонымен, ... ... ... толық келтірілген және кеңейтіп
түсіндіруге жатпайды, мұның өзі ... емес ... және ... ... ... ... ... процесте осы сипатында шыға
алмайтындығы іс жүргізушілік құқығының ережесіне сәйкес келеді.
ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕРДІҢ ҚАТЫСТЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ ІСКЕ ... ... ... шындықты анықтау кезінде дәлелдемелерді
іріктеудің бет алды сипаты болмауы. Іс жүргізушілік мағынасындағы белгілі
бір дәлелдемелерді тергеудін және соттың ... ... ... ... ... ... ... дәлелдемелердің қатыстылығын туралы мәселені
шешуге негізделген. ... ...... ... ... ... ... қисынды байланыстың болуы деп
түсіну қабылданған, осыған байланысты кылмыстық іс бойынша белгілі бір
фактілерді негіздеу немесе жоққа ... үшін ... ... ( ... ... – процессуальных понятий и терминов. Караганда, 1992.
С.27;Мотовиловкер Я.О. « о ... ... ... и достоверности
докозательств в советском уголовном процессе// Актуальные проблемы
доказывания и сов. ... ... М.,1981 С.82; ... Н. ... ... доказования. Казань, 1979. С. 99-118; Горский
Г.Ф., Кокорев Л.Д. Элькинд П.С. ... ... ... ... ... мыналар керінеді:
- дәлелдеменің ізделетін фактімен байланысы;
- нақты дәледдермен анықталатын мән-жағайдын іс үшін ма-
ңызы;
- тап осы ... ... үшін ... ... маңызы. ( Горский
Г.Ф., Кокорев Л.Д., Элькинд П.С. Проблемы докозательств...)
Дәлелдеменің ізделетін фактімен ... ... ... ... ... ... ... "тергеу мен сот қылмыстық істерді тергеу және
қарау кезінде өздерінің ... ... іс ... ... ... дұрыс шешу үшін қажетті деректерді тандап ала алады".
( Арсеньев В.Д. Вопросы общей теории судебных докозательств. М., ... екі ... ... байланысты және бір құбылыстың әр түрлі жақтарын
білдіреді.
Дәлелдемелердің қатыстылығы туралы мәселені шешу үшін оларда бар
ақпарат ... ... ... ... ... фактілерді
растауы немесе жоққа шығаруы мүмкін). Қатыстылық — дәлелдеменің мәнділігіне
ықпал ететін ішкі қасиеттің белгісі. ... ... осы ... белгінің
сыртқы көрінісі мынадай: ол істі басы артық ақпаратсыз-ақ көптеген
жағдайларды ... ... бар ... іске ... ... іске ... ... — кәздерінің, олар алынған
әдістер мен тәсілдердің зандылық ... ... ... ... Дәлелдемелердің іске жіберілуін камтамасыз ететін
іс жүргізу нысандарының мынадай элементтерін бөліп көрсету қабылданған:
- ... ... ... ... ... ... көзі;
- заңға сәйкес тергеу іс-қимылын (дәлелдеме алуға көмектескен) өткізудің
тәртібі. Словарь данных ... ... и ... 1992. С.25; ... А.И. О ... и ... //Сов. Юстиции. 1990. №14. С. 82-86; и ... ... мен іске ... ... ... ... В. Д. ... былай деп жазды: «Егер қылмыстық іс жүргізу
дәлелдемелерінің мазмұны олардың іске қатыстылығын көрсетсе,
дәлелдемелердің іс жүргізу нысаны - олардың осы іс ... іске ... ... В.Д. ... ... теории судебных докозательств.
М., 1964.С.111)
Дәлелдеудің тиісті қатысушысы туралы талап мазмұнының негізінде дәлелдеп
көрсету айыптапушыға аударуға қатысты кылмыстық іс ... ... ... бұл айыпталушыдан басқасының бәрі де дәлелдеуі тиіс дегенді
білдірмейді. Заңда дәлелдеу функциясы тергеушіге, анытқтау жүргізетін
адамға, прокурорға жүктеледі. Бұл сотқа дейінгі кезеңдерде тек ... ғана ... ... ... ... және ... ... оларды қылмыстық сот ісін жүргізуге тарту туралы мәселені шешуге
құқық берілгеңдігін білдіреді. Істі сот қарауы кезінде жинау және
дәледдемелерді істі материалдарын тігу ... сот ... ... ... көзі іс ... қолда бар көздің ҚІЖК-нің
115-бабының 2-бөлігінде көзделген тәсілдердің бірімен сәйкес келетіндігін
білдіреді. Бұл орайда заң шығарушы істің мән-жайын дәлелдеу үшін ... кез ... ... пайдаланылуьі мүмкін екедігін белгілейді.
Алайда белгілі бір жағдайларда мән-жайлық түрде белгілі бір көздерден
анықталуы мүмкін. Мәселен, ҚІЖК-нің ... ... қаза ... ... дене ... сипаты мен ауырлыған анықтау,
айыпталушының, куәгердің және жәбірленушінің психикалық жай-күйін анықтау
тиісті сот сараптамасын жүргізу жолымен мүмкін ... Осы ... ... дәлелдемелерінің бірден бір көздері саралшылардың
қорытындылары болады. Дәлелдемелердің көздеріне қатысты талаптардың осы
категориясына ... жасы ... ... ... ... күмән болған немесе АХАЖ-дың (азаматтық хал актілерін жазу)
қажетті кұжаттары болмаған жағдайда ... ... ... ... ... жасалатын сарапшылар корытындылары да
жатады.
Заңда козделгеніндей дәлелдемелерді алу тәсілі — іс ... тар бір ... ... Дөлелдемелерді жинақтау мақсатында
анықтаушы, тергеуші, прокурор және сот заңда белгіленген тәртіппен
куәгерлер, жәбірленушілер ретінде жауап алу үшін сарапшылар ретінде
қорытынды ... үшін кез ... ... іске ... ... ... сондай-ақ лауазымды адамдар мен азаматтардан іс
бойынша қажетті іс жүзіндегі деректерді анықтауға жәрдемі тиетін заттарды,
құжаттарды, сондай-ақ мөліметтерді ... ... ... ... ... корғаушы, айыптаушы, сондай-ақ жәбірленуші және оның
өкілі, азаматтық талапкер, азаматтық жауапкер және ... ... ... ... ... кәсіпорын, мекеме және үйым беруі мүмкін.
Бүл ереже дәлелдеу тәсілдерінің тізбесімен ұштаса келіп, дәледеменің
екі төсілмен алынатыңдығын білдіреді:
1) тергеу істерін жүргізудің нәтижесінде;
2) ... ... ... ... ... ... жолы жоқ. ҚІЖК-де тергеу және сот
іс-қимылдарының тізбесі егжей-тегжейлі көрсетілген.
Дәлелдеме ... ... ... ... ... ... ... жүргізу
тәртібі — іске жібершу категориясының маңызды элементі. Заң ... ... ... екі ... тәртібін көздейді:
а) жалпы;
ә) жеке.
Барлық тергеу іс-кимылдарына қатысы бар жалпы ... ... ... ... ... талаптарға негізделген. Осы деңгейге тергеу
істерін хаттамалау, хаттамаларды жасаудың жалпы ережелері туралы талаптар
жатады. Жеке деңгейдің ... ... ... ... ... ... болады.
Сонымен, дәлелдеменің іске жіберілуі — оның факті туралы мелімет көзі
ретінде осы фактіні анықтаудың ... бола алу ... және осы ... іске ... — іс ... нысаны көрінісінің мәні.
Қолданылып жүрген занда іске жіберілу категориясы жокқа шығару әдісімен
шешіледі, оның ... ... ... ... белгілі бір деректерді
іске жіберуге болмайтындығы анықталатын белгілер ... ал ... ... ... ... ... ... да іс жүзіндегі
деректерді дөледдемелер ретінде іске жіберуге болатындығын тану үшін негіз
ретінде қарау ... ҚІЖК ... "Іс ... ... егер олар осы
Кодекстің талаптарын бұза отырып, процеске қатысушыларды олардың заңмен
кепілдік берілген құқықтарынан айыру немесе оларды қысу жолымен ... ... өзге де ... бұзу ... деп атап көрсетІлген.
Жоғарыда келтірілген анықтамаға қайшы келмейтін барлық басқа деректер
дәлелдемелер алудың процедуралық талаптары, іс ... ... ... ... ... деп танлады.
Іс үшін маңызы бар, іс жүзіндегі деректерді алу кезінде жол берілген
ҚІЖК-нің талаптарын бұзу деп ... ... күш ... ... төндіру, алдап арбау, сол сияқты өзге
де заңсыз іс-қимылдар;
- қылмыстық процеске қатысушы адамға түсіндірмеу немесе толық емес, сондай-
ақ дүрыс емес ... ... ... оның өз ... ... қатысты артығын пайдалану;
- қатысы жоқ адамның тергеу іс-қимылын жүргізуі;
- қарсылық білдірілуі тиіс адамның іс жүргізуге қатысуы;
- Іс ... ... ... ... ... іс жүзіндегі фактілердің белгісіз көзіне сот мәжілісі
анықтауы ... емес ... ... дәлелдеу барысыңда осы заманғы ғылыми білімдерге қай-
шы келетін әдістерді қоддану.
Іс жүзіндегі деректерді, егер осы ... ... ... ... тізімдемесіне енгізілмесе, кылмыстық ізге түсу органының
айыптауын, сондай-ак соттың үкімін және өзге де қорытынды шешімін негіздеу
үшін пайдалануға заң ... ... Осы ... тыйым салуды қолдану үшін
төмендегі іс жүргізуде маңызы зор жағдайлар да ықпал етпейді:
- сезіктінің, айыпталушының, жәбірленушінің және
күәгердің жауаптарын ҚІЖК-нің барлық ... ... алу, ... ... жүрген процедуралық
нұскамаларға сәйкес хаттамаларда бекіту;
- сарапшының өз қорытындысын қылмыстық процесті
жургізуші органның қаулысына сәйкес жүргізу негізінде жа-
сауы, сараптаманың барлық белгіленген ... ... ... ... кылмыстық процесті жүргізуші органның тиісті қаулысы-
на сәйкес заттық айғақтарды іске тігу және ... ... ... жолмен алу, осы әрекетке қатыстылығының
белгілері болуы;
- тергеу және сот іс-кимылдарының қажетті хаттамаларын
және өзге де құжаттарды тиісті түрде ресімдеу.
Сонымен, іс ... ... заң ... ... ... ... ... енгізбеу дәлелдемелерді іске жіберу мәселесін
шешу кезінде оларға қо-йылатын талаптарды елеулі түрде бұзу деп ... ... ... ... ... ... табылу сатысына
байланысты кұкықтық салдары да болуға тиіс. Қыламыстық іс ... ... ... ... ... ... бастығы
анықтаса, онда ол ҚІЖК-нің 66-бабына сәйкес анықтаушыға осы тізімдемені
қайта жасау туралы нүсқау беругеқ ұқылы. Егер занды бұзушьшықты ... ... ... ... бар қылмыстық іс өзіне келіп түскен
кезде прокурор анықтаса, онда ол ҚІЖК-нің ... ... ... ... жасау үшін өзінің жазбаша нұсқауларымен
бірге істі тергеуге, анықтау органының басшысына ... ... Егер ... ... (сот) ... онда ол ... 300-бабының негізінде
өзінің қаулысымен қылмыстық іс материалдарының тізімдемесіне енгізілмеген
дәлелдемелерді істің материалдарынан алып тастауға құқылы.
Дәлелдемелер ретінде іс жүзіндегі деректерді іске жіберуге
болмайтыңдығын, ... ... күші жоқ ... ... ... бола ... сот;
2) қыллмыстық ізге түсу органдары;
3) тараптар.
Сот, қылмыстық ізге түсу органдары дәлелдемедердің ... күші ... және ... ... ... ... пайдалануға
болмайтындығын, сондай-ақ оларды алу кезінде занды бұзушылыкқа жол
берілгендігі анықталса дәлелдеу тақырыбының кез келген элементін дәлелдеуге
жат-шындығын тану туралы каулы шығарады. ... ... ... ... түсу ... ... өз ... мәлім етеді. Өтінішті қарау
нәтрижесі бойынша уәкілетті адам қанағатгандыру ... ... бас ... ... ... ... ... қанағаттандырылған жағдайда іс
жүзіндегі деректерді дәледдемелер ретінде тануға жол берілмейтіндігі туралы
қорытындыны ... ... ... ... ... ... ... түрлі ғылыми мектептер турлі
мазмұнын берді. Анағурлым кең ... ... ... ... табылады:
1. Дәлепдемелердің қатыстылығының талаптар мен дәлелдеме-лерден көрініс
табатын, қылмыстық іс жургізу заң нормаларында ... ... ... ... ... мәнісін осылайша түйсіу көзқарасын жақтай
отырыл Ц.М. Каз былай деп атап өтеді: "Дәлелдемелер ретінде іске қатысы бар
фактілерді ғана ... ... заң ... ... ... деп аталады"( Каз. Ц.М.Докозательства в советском уголовном
процессе. Саратов 1960.С.25.
2. Дәлелдемелердің қатыстылығы олардың ізделетін фактілерді ... ... ... И. Б. ... ... ... —олардың іс ушін маңызы бар фактілерді тікелей немесе
жанама түрде анықтәйтын қабілеттілігін білдіреді деп еселтейді. (
Михайловская И.Б. Относимость ... в ... ... ... и ... 1958.№12.С.120
Дәлелдемелердің қатыстылығы — дәлелдемелердің мазмұны мен дәлелдеу
тақырыбына ... ... ... ... деп ... байланыстың болуы зерттелетін оқиғаның іс жүзіндегі көрінісін
дәлелдемелердің негізінде қалпына келтіруге мүмкіндік береді1. Осындай
көзқарасты Г. М. ... де ... және ол В. Д. ... ... ... сәйкес келеді.
Соңғы көзқарасқа қолдау білдіре отырып, Ф. Н. ... ... ... ... мен ... ... ... арасындағы
объективті түрде бар себеп-тергеу, кеңістік-уақыт, тікелей, жанама түрде
немесе кез келген басқа да ... ... ... ... осы ... ... қатыстылық турғысы-нан танылады, мәнісі бойынша
бағаланады және тиісті іс жүргізушілік қорытындылар мен іс ... ... ... ... ... ... ... қолайлы болып та-
былады:
- дәлелдемелердің қатыстылығы- олардың іс үшін маңызы бар
фактілерді ... ... ... ... ... ... ... фактіні анықтауға қабілетті емес (мәселен, сарапшы-
лардың ықтимал немесе ... ... ... ... ушін ... мен іс бо-
йынша ізделетін фактілердің арасындағы кез ... ... тек ... ... ... ... ... маңызы шамалы байланыс алдын ала тергеу орган-
дары мен соттың билігінде бар іс жүзіндегі деректерді ... ... ... іске ... ... ... ... түрліше қарастырылады.
Мәселен. Я.0.Мотовиловкер былай деп есептейді: "сот ісін жүргізу
нысандарының бәрі де бүлжытпай сақталуы тиіс деген қорытынды дәлелдемелер
жинау кезінде кез келген ... ... ... ... етеді деген үғымды білдірмейді". Әрі қарай ол былай деп
атап өтеді: "айтылғандар өзінің силаты бойынша алынған деректердің
сенімділігіне ... ... сот ісін ... нысандарын
бүрмалаушылықтарға ғана қолданылмайды. Егер дәлелдемелерді жинау барысында
алынған мәліметтердің сенімділігіне күмөн сақтапғанның өзінде... олар өз
өзінен дәлелдеу тәсілдерінің іске жіберілмейтіндігіне әкеліп соқпайды.
Керісінше ... ... ... ... іске ... деп ... ... болар еді, өйткені іс жүзіндегі деректер алынатын және олар іс
бойынша барлық қалған материапдармен жиынтық күйінде бағаланғанға дейін
ешқандай күдік ... ... ... ... ... іске ... туралы мәселені шешкен кезде бүрмалау
фактісінің өзі емес, заң нүсқауларына сәйкес дәлелдеу ... ... ... заң ... жол ... ... ... шешуші
маңызы болады".
Я. 0. Мотовиловкердің пайымдауларының үнамды жағы мынадан көрінеді: іске
жіберілетіндігінің (іске жіберілмейтіндігінің) өлшемі ретінде кез келген ... ... ... ... ... ... ықпал ететінін бөпіп
көрсететіні деуге болады. Шынында да егер тер-геу іс-қимылының хаттамасында
оны жүргізудің күні қойылса, бірақ оның ... мен ... ... (ҚІЖК-нің 203-бабы солай деп тапап етеді), бірақ қалған
барлык, талаптар сақтапса — бул дәлепдемені іске жібермеу ... ... ... іске ... ... ... ... шешіпген жағ дай да
үйымдық-қүқықтық салдар ретін де істі жургізуден мүндай ... ... ... ... туындайды. Осындай қүқықтык, жағдай-ларды талдай келіп
И. И. Мухин мынадай ... ... "Іс ... ... кез ... ... ... тәсілін қыл-мыстық процесс шеңберінен тыс қалдыруға
негіз ретінде қызмет істейді және бүл орайда жол берілген бүрмалаушыпықтың
деңгейі мен ... ... ... П. Якуб ... ... ... ... үстанады. Оның көзқарасы бойынша іс
жүргізушіпік нысанды бүрмалаушылықтың кез келгені, олар мәнісі бойынша
бағалағанға дейін ... ... ... алып ... ... бола
алмайды.
Проблема мәніне деген соңғы екі көзқараста мәселені шешпейді және негіз
ретінде қүбылыстың сыртқы белгілерін ғана ... оның ішкі ... ... ... ... механистикалық теорияға бейім сипатын көрсетеді.
іс жургізушілік нысандардың дәлелде-мелердің мазмүнымен өзара байланысы
оларды іске жіберу өлшемдері туралы мәселеге сараланған көзқарасты ... Және осы ... біз үшін Я. 0. ... ... ... ... деп есептейді: 1) іске жіберілмейтіндігі заң мағынасынан тікелей
туындай-тын дәлелдемелер ғана өз өзінен жоққа шығарыпуы мумкін (мәселен,
куәгердің, жәбірленушінің және т.б. ... ... ... ... ... ... сүйеніп, адамның психикалық ауруы
фактісін анықтау мумкіндігі); 2) іс жүргізушілік нысан-ның бузылуы орын
алғандығына қарамастан, айыпталушының ... ... ... ... бар дәлелдемелерге қаты-сты іске жіберілуі туралы мәселе тек
қана оң шешілуі тиіс (керісінше жағдайда ... ... ... ... ... ... жағдай жасалады); 3) өзге жағдайларда
дәлелдемені жоққа шығару фактілер туралы қолда бар мәліметтердің бүкіл
жиынтығын бағалауға негізделуі тиіс.
Процестен дәлелдемелерді алып ... ... ... ... ... С. А. Шейфер жеткілікті түрде көңіл аударуға түратын мынадай ой
білдіреді: ... ... ... ... түрде тиімді болмаса,
яғни ақпараттың өте аз мөлшерін ... ... ... оны іс ... ... үшін ... мүмкін болмаған жағдайда дәлелдеме іске
жіберілмейді деп танылуы мүмкін. Мәселен, іздерді қарап, кейін олардың
сараптамалық зерттеуін жүргізудің ... ... ол ... ... мен ... туралы жәуап алу, із қалдырған объектіге теңдестіруге
негіз бола ал-майды"1.
Іздестіру ... ... ... ... алынған ақпарат-тың екіүшты
сипаты бар: 1) іске жіберілу көзқарасы түрғысынан мүндай көзді пайдалану
заңсыз; 2) лрактикалық көзқарас ... ... ... өте ... ... С. А. ... дүрыс айтады: "іздестіру иті жүргізген... адамдар мен
заттарды ... ... ... оның ... бойынша маңызды
мәліметтер беруі мүмкін. Алайда, олар-ды алу кезінде қолданылатын танымдық
қүралдардың бақылауға алын-байтындығы, "басқарылмайтындығы" ... ... кісі ... ... ... ... өзі оларды
дәлелдемелер ретінде пайдалану мүмкіндігін жоққа шығарады. Әрине, бүл
мүндай ақпаратты әр түрлі жорамалдар жасағанда, жауалтар ... ... ... пайдаланудың мүмкіндігі мен орындылығын жоққа шығар-
майды және т.б".
"Дәлелдемелерді іске ... ... ... бір ... бір ... іске ... ... белгісі мен дәлел-деу
ережесінің синтезі ретінде, екінші жағынан дәлелдеу ... ... ... А. Г. ... көзқарасы) тусіндіріледі, үшіншілері
осы термнннен іс жүргізушілік негіз іздейді (А. Г. ... ... ... ... бір ... бар, ол М. К. ... атап
өткеніндей "барлық жағдайда да әңгіме іс жүргізушілік нысан тарапынан, яғни
дәлелдеу тәсілі тарапынан дәлелдеменің сипаты ту-ралы болып отыр"1. ■
Сарапшының ... ... да іске ... ... ... Ю. К. ... ... деп жазды: "Өзінің логикалық табиғаты бойынша
сарапшының-ықтимал қорытынды-лары жанама түрдегі дәлелдемелерге үқсас...
Кез келген жанама ... ... опар ... кейбір ықтималдылық
үлесімен ғана қуаттайды. Егер ықтимал қорытындылар қалыптастырудың
субъектісінен басқа жаққа назар аударсақ, ... ... ... логикалық схемасы кез келген жанама түрдегі дәлелдемелерге
үқсас".
ДӘЛЕЛДЕМЕЛЕР МЕН ... ... ... ПРОЦЕССУАЛДЫҚ ЕМЕС
АҚПАРАТТЫҢ АРАҚАТЫНАСЫ
Қазакстан Республикасының "Жедел-іздестіру қызметі туралы" Заңы
Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі 1994 жылғы қыркүйектің 15-інде
қабылдаған жедел-іздестіру қызметінің бірі ретінде қылмысты ... ... ... және ... ... ... Жедел-іздестіру
қызметін мынадай органдар жүзеге асырады:
а) ішкі істер оргаңдары,
ә) ұлттық кауіпсіздік органдары;
б) Қорғаныс министрлігінің әскери барлау ... ... ... ... қызметі органдары;
г) Казақстан Республикасы Президентінің күзет қызметі (жедел-іздестіру
қызметі туралы Заңның ... ... ... ... ... қылмыс белгілерін
және оны жасаған адамдарды табу мақсатында анықтау органдарына қажетті
жедел-іздестіру шараларын қабылдау ... Осы ... ... ... "Қазақстан Республикасының ішкі істер органдары
туралы" Заң күші бар Жарлығында ... ... ... Жарлықтың 10-
бабында былай деп жазылған: "Жедел-іздестіру қызметі туралы" Қазакстан
Республикасының Заңына сәйкес кылмыстардың алдын ... жөне ... ... ... ... ... ... етуге, сондай-ақ
қылмыстық-атқару заңдарымен белгіленген бас бостандығынан айыру ... ... ... ... ... ... ... Бұл
ретте жедел-іздестіру шараларын жүзеге асыруға құқылы ішкі істер
органдарының бөлімшелері мен ... ішкі ... ... Одан әрі ... ... ... ... 10-тармақ)
сәйкес өздеріне уәкілеттік берілген қызмет адаңдарынын атынан ішкі ... ... ... ... ... және ... ... қажетті зерттеу жұргізуге құқығы бар", талданып
отырған баптың 1-бөлімінің 14-тармағына сәйкес ішкі ... ... ... және ... ... іс ... ... және
жедел-іздестіру шараларын жүргізуге, оларды жүргізуге мамандарды тартуға,
дерек мәліметтерді жинау мен ... үшін ... ... ... ... ... Презңдентінің "Қазақстан Республикасының ұлттық
қауіпсіздік органдары туралы" Заң күші бар ... да ... ... ... бар. ... осы Жарлыктың 13-бабына
сәйкес ұлттық қауіпсіздік органдары өздеріне жүктелген міндеттерді орындау
үшін "жалпы және ... ... ... ... кұқықығы бар.
Өзге де анықтау органдары кызметі регламентінің зандық тұрғыдағы
коздерін талдау — олардың жедел-іздестіру қызметін жүзеге асыру құқығы
жоғарыда келтірілгеңдерге ұқсас ... ... ... ... ... ... ... жолымен алынған
дәлелдемелер мен процессуаддық емес ақпараттың арақатынасын анықтамас бұрын
төмендегідей мәселелерде айқындалуы қажет:
- анықтау органдарының жедел-іздестіру қызметін жүзеге
асыру ... бар ... ... ... емес ... ... ... қылмыстық іс жүргізу заңдары анықтау органдарына
мыналарды жатқызады:
- ішкі істер органдары;
- ұлттық кауіпсіздік оргаңдары;
- әділет ... ... ... ... кеден оргаңдары;
- әскери полиция органдары;
- шекара бөлімдерінің командирлері;
- әскери белімдердің командиері;
- Қазақстан Республикасьшың дипломатиялық өкілдік-
терінін, консулдық мекемелерінің және ... ... ... ... ... қызмет оргаңдары;
- геологиялык барлау партияларынын басшылары, теңіз
кемелерінің капитандары.
Сонымен, анықтау ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру құқығы берілген органдар
тізбесгімен толық көлемде сәйкес келмейді. Бұдан мынадай қорытыңды
туындайды: анықтаудың кез келген органы жедел-іздестіру қызметін ... ... ... ... ... бар ... ... анықтау органы болып
табылмайды. Мұны мысал аркылы түсіндіріп ... ... ... Заңнын 6-бабына сәйкес ішкі істер органдары жедел-іздестіру
қызметін жүзеге асыратын субъектілердің, бірі болып табылады. Ішкі ... ... ... ... Қазақстан Республикасыньщ Ішкі істер
министрлігі; оған бағынысты облыстардың ішкі істер ... және ... ... ... ... аудандық, калалардағы аудандық,
поселкелік белімшелері, сондай-ақ ерекше және режимдік объектілері; оқу
орындары, мекемелер мен ... ... ... ... ... ... тұрғысынан қандндай да бір қызметке, бір бағытқа бағдарланған
негізгі және көмекші аппараттардың, бөлімшелердің (оперативті, ... ... т.б.) ... ... ... Ішкі істер органдары туралы жарлыктың
іріктейтін сипаты да осымен түсіндіріледі, оған сәйкес жедел-іздестіру іс-
шараларын жүзеге асыруға құқылы ішкі істер ... ... ... ... ... Ішкі істер министрлігі белгілейді.
Осындай іріктеу сипаты жедел-іздестіру қызметімен айналы-суға құқығы
бар басқа да органдарға тән. ... ... ... ... ... "Жедел-іздестіру қызметі туралы" Заңның 6-бабында ішкі істер
оргаңдары аталады, мұньщ өзі мұндай күштік тікелей жедел-іздестіру
қызметінің міндеттерін орындайтын бөлімшелерде болатынын ... ... ... қызметі туралы" Занның 12-бабынын 3-бөлігінде бір
мәні реғламенттеледі, онда: "Жедел-іздестіру шарал-рын жүргізуге қүқығы бар
кызметтердін, бөлімшелердің және қызметкерлер санаттарының тізбесін жедел-
іздестіру қызметін ... ... ... белгіленді" деп
жазылған.
Талданып отырған жағдайда жедел-іздестіру кызметінің субъектілері болып
табылатын Қорғаныс министрлігінің ... ... ... Қазақстан
Республикасы Президентінің күзет қызметі қазіргі уақытта анықтау
органдарының кызметін аткармайды. Жедел - іздестіру қызметін ... ... ... мен ... ... саралануы анықтау
субъектілері мен жедел-іздестіру қызетінің мақсаттары мен міндеттеріне
байланысты. Ал шындығында жедел-іздестіру шараларын жүргізу негіздерінің
тізбесі қылмыстық сот ісін жүргізу мақсаттарынан тысқары ... ... - ... ... ... ... ... мұндай негіздер ретінде
мыналарды көздейді:
а) қозғалған қылмыстық істің болуы;
ә) жедел-іздестіру қызметін жүзеге асырушьт органдарға келіп түскен:
- ... ... ... жаткдн немесе жасалған құқык
бұзушылық;
- жауап алу, тергеу және сот ... ... ... ... ... ... адамдар;
- азаматтардың хабарсыз кетуі және танылмаған мәйіттердің
табылуы;
- шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың арнайы
қызметгерінін барлау-бүлдіру әрекетгері туралы хабарламалар;
б) өздерінің қарауындағы ... ... ... жәнехірокурордың нүсқау-
лары, соңдай-ақ соттың ұйғарымдары;
в) құқықтық көмек беру туралы шартқа (келісімге) сәйкес
халықаралық құқык қорғау ұйымдарының және шет ... ... ... ... ... ... ... мемлекет мүддесі мен оның экономикалық жәнө
қорғаныс әлеуетін нығайту мүддесіне орай барлау ақпаратта-
рын алу қажеттігі жөніндегі хабарламалар негіз болады.
Сонымен, анықтау ... ... - ... ... ... ... ... мүмкін, бірақ жедел - іздестіру қызметін жүзеге ... ... ... ғана бағытталмаған. Бұл орайда анықтау қылмыстың
алдын ала тергеу нысаны ретінде түсіндіріледі, анықтау тиісті органдар мен
лауазымды ... ... іс ... ... ... ... ол ... туралы арыздар мен хабарларды қарауға және шешуге,
қылмыстық істі қозғауға, ол бойынша тергеу жүргізуге, тергеушілердің
тапсырмасы бойынша іздестіру және ... ... ... ... қылмыстарды болғызбау жөнінде шаралар қабылдауға бағытталған,
Осыған байланысты жедел - іздестіру қызметінің маз-мұнының маңызы аз емес.
"Жедел – іздестіру қызметі туралы" ... ... ... ... ... ... — азаматтардың өмірін, денсаулығын, қүқықтарын,
бостандықтары мен занды мүдделерін, меншікті ... шет ... ... ... ... ... ... қол сұғуынан, сондай-
ақ барлау-бүлдіру әрекетінен қоғам мен мемлекет қауіпсіздігін қамтамасыз
ету мақсатында арнайы уәкілдік берілген мемлекегтік ... өз ... ... ... ... осы ... Қазақстан
Республикасыньщ басқа да зандары мен калыптық кұжаттарына сәйкес жүзеге
асыратын жария және жасырын жедел-іздестіру, ұйымдық жөне басқару
шараларының ғылымими негізделген жүйесі".
Жедел - ... ... ... түрде бекітілген ұғымына түсінік беру
оның дәстүрлі доктриналдық түсінігімен сәйкес келмейді. Мәселен, А. Н.
Васильев ...... ... ... мынадай үғым береді;
белгілі бір адамдар мен объектілерді бақылау, жария және жария ... ... ... ... торуыл және бөгеттерді ұйымдастыру,
іздестіру, биттерін қолдану, құжаттар мен үй-жайларды тексеру, қаңдай да
бір оқиғаның куәгерлерін анықтау және т.б. ... ... ... ... ... Р. С. ... де ... Ол былай деп
түсіндіреді: "Жедел - іздестіру қызметі дегеніміз - процессуалдық; емес
анықтау органдарының (бөліп көрсеткен - Б. Т.) ... ... ... ... ... қылмыскердің тұлғасы мен тұрғылықты орны,
оның байланыстары туралы мәліметтер жи-науға, объектілерді - дәлелдеу
ақпаратының ықтямал иелерін белгілеу жәнеолардың амандығынқамтамасыз етуге
бағыттал-ған ... ... ... ... кезінде анықтау мен
жедел - іздестіру шзметін жүзеге асыратын субъектілерінің тізбесі сәйкес
келіп қана қоймайды, сонымен бірге жедел-іздестіру ... мен ... ... ... ... қосып жіберуге жол беріледі
(соңғы ескерту жол-жөнекей айтылды және ... ... ... ... айтылғандардан мынадайқорытынды туындаңды: жедел-іздестіру
қызметін жүзеге асыратын субъектілердін бәріне де аныктау жүргізу құқыш
берілмеген, қылмыстық іс ... ... ... ... ... ғана осындай міндетгі жүзеге асыра алады. Бұл жағдайдың
қылмыстық сот ісін жургізу мақсаттары мен міндеттері үшін ғана алынатын іс
жүргізушілік емес ... ... ... экономикалық және қорғаныс
әлеуметін нығайту мақсатында жиналатын өзге де іс жүргізушілік емес
ақпараттан саралау кажеттілігіне ... ... ... - ... ... ... Заңда (Н-бап) жалпы және арнайы жедел-
іздестіру іс-шараларыньщ ... ... ... ... ... бет алды жүргізілмейді. Анықтау міндеттерін шешу үшін (қылмыстық
сот ісін ... ... ... ... ... ... арнайы жедел-іздестіру іс-шаралары жүргізілуі мүмкін:
а) ішкі істер органдары — сотталғандардын хат-хабарларын цензуралау;
посылка және бандероль түрінде почта жөнелтілівдеріне бақылау ... жөне озге де ... ... ... ... және ... ... хабарламаларды алыптастау, байқау, сонын ішінде
арнаулы техникалық қүралдарды (дыбыс-бейне жаз-баларды, кино-сурет
түсірілімдерін және басқа техникалық құралдарды), ... мен ... ... ... түрғын және басқа жайларға, үйлерге, ғимараттарға,
жер учаскелеріне, көлік және өзге техникалық құралдарға кіру жөне оларды
тексеру;
ә) ұлттық ... ...... ... бақылау;
байланыстың почта-телеграф арналарьшда сыртқьт белгілері бойынша жедел-
іздестіру; телефон мен және өзге ... ... ... ... компьютерлік жүйелерінен жоне өзге техникалық
құралдардан хабарламаларды альш тастау, байқау, соның ішінде арнаулы
техникалық құралдарды (дыбыс-бейне жазбаларды, кино-сурет түсіріліңдерін
және басқа ... ... ... мен ... ... байқау; тұрғын және баска жайларға, үйлерге, ғимараттарға, жер
учаскелеріне, көлік және өзге ... ... кіру және ... ... ... ... ... болсақ, оларға жалпы жедел -
іздестіру шараларын жүргізу қүқығы ... ... ... ... ... кызмет адамдарына сұрақ қою, олардан ақпа-раталу;
- азаматтармен жария және жария емес ... ... ... ... ... ... ... кызметкерлерін енгізу;
- кылмыстык, кызметті бейнелейтін мінез-кұлык үлгілерін
қоддану;
- құпия кәсіпорындар мен ... ... ... жедел бақылауды жүзеге асыру;
- арнайы техникалық кұраддарды қолдану;
- есепке алу бойынша мекемелер, кәсіпорындар және үйьш-
дар жөнінде ... ... және ... ... мен ... ... үшін ... алу;
- бақылау мақсатындағы сатып алу;
- іздестіру иттерін қолдану;
- белгілері бойынша түлғаларды іздестіру және ... ... ... ... ... ... емес тіркеу және
іздерін алу, оларды алдын ала зерттеу;
- қылмыс жасап жатқан немесе жасаған ... ... және оны ... ... ... жеке тексеруді жүзеге асыру және
олардьщ кылмыстык кызметке қатьгсы болуы мүмкін заттары
мен күжаттарын алъш қою, сондай-ақ ... ... және езге де ... тексеру, көлік күрамдарын тек-
серу;
- карулы кылі«сыскерлерді ұстау жөніндегі операцияларды
жүргізу;
- жедел қылмыстық ... алу және ... ... ... тексеру.
Қылмыстық сот ісін жүргізу мақсаттарына қол жеткізу үшін жүргізілетін осы
іс-шаралардың негізгі белгісі олардың процессуалдық емес сипатында.
Бұрын атап өтілгеніндей, дәлелдемелерді іске ... ... ... және қылмыстық іс материалдарына қосудың іс жүргізушілік нысандарын
сақтау болып табылады. Бұл нені білдіреді? Жедел-іздестіру іс-шараларының
"Жедел-іздестіру қызметі туралы" Занында көзделген іс ... ... ... емес ақпараттың өзін дәлел-демелерді іске жіберу
талаптары сақталмаса дәлелдеуге пайдалануға болмайды. Бұл ереже "Жедел -
іздестіру ... ... ... ... ... ... "жедел-
іздестіру қызметі үрдісінде алынған материалдар тергеу жүмыстарын әзірлеу
және жүзеге асыру, қылмыстардың алдын алу, оларды болдырмау және ... ... ... ... ... сондай-ақ қылмыстық іс
жүргізу заддарына сәйкес олар тексерілгеннен кейін ... іс ... ... пайдаланылуы мүмкін" делінген. Жедел - іздестіру іс-
шараларын жүргізу ... ... ... ... ... ... ... көзделген нысанға келтірілгенге дейін не оларды
қылмыстык процеске енгізу мүмкіндігі болмаған жағдайда ешқандай құқыктық
салдары болмайды, жеке және заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... үшін негіз болып табылмайды.
Сонымен, жедел - іздестіру қызметі барысында алынған ақпаратты
делелдемелер ретінде іске жіберудің ... ... ... ... ... тұрғысынан мыналар болып табылады:
1) мұндай ақпаратқа занда көзделген іс жургізу нысанын ... ... ... жататын іс жүргізу емес ақпаратты
"Жедел – іздестіру кызметі туралы" Заңда көзделген жасы ... ... ... - ... ... өткізу жолы-
мен алу (11,12-балтар).
Іс жүргізу яғни, дәлелдемелік және іс жүргізугежатпайгын, яғни жедел -
іздестіру іс-шараларының ... ... ... ара ... ... ретінде мыналар алынады:
- дәлелдемені (іс жүргізу ақпаратын) қылмыстық іс жүргізу заңы ... алу және іс ... ... емес өзге ... алу;
- дәлелдемелер тобынан іс жүргізу жольтмен алынған ақпаратты алып тастау
үшін құқықтық негіздердің болуы.
Дәлелдемелер ... іс ... ... ... ақпаратты алып тастау
үшін құкықтық негіздер болғанның өзінде ол іс жүргізуге жасайтын ақпараттар
тобына өтеді деген сөз емес. Қылмыстық сот ісін ... алып ... ... ... негізге байлаиысты әр түрлі болуы мүмкін.
Дәлелдемелер сипатындағы ақпаратты алып тастаудың құқықтық негіздері
ретінде мыналар көрінеді;
- көзі белгісіз ... ... ... ... ете ... ... ... қорғаушьшын (өкілдін) міндетгерін орындауына байла-
нысты айьшталушыдан (сезіктіден) өзіне мәлім болған істің мөн-
жайы туралы куәгер ретінде айыпталушының ... ... ... кәсіподақ пен басқа да қоғамдық
ұйымдардан) жауап алуға тыйым салу;
- іс үшін ... бар ... ... ... дене
және психикалық кемістіктеріне байланысты жай-күйі
көтермейтін және олар туралы дұрыс жауап бере ... ... ... ... ... алуға тыйым салу;
- жеткілікті түрде анық немесе толық болмауы не коры-
тындының негізделмегендігі себептеріне байланысты сарапшы
қорытындысын пайдаланудың мүмкін ... ... ... ... ... ... ... қорытындысын пайдаланудың мүмкін еместігі;
- сот ісін жүргізуге қатысушылардың карсылығын білдіруге
әкеліп соғатын жағдайлардың бар болуы;
- өзінің келісімінсіз адамнан ... ... ... ... ... ... ... қызметкер-
лерінен, өзіне сенім білдіретін діндестеріне қарсы жауап алуға
тыйым салу;
- дайындалып жатқан немесе жасалған қылмыстар туралы
жасырын шағымдарды ... ... ... ала ... ... ... іс ... себептерге ғана жатқызу.
Сонымен, іс жүргізушілік талаптарды сақтаса да аталған көздерден алынған
ақпарат, ақпарат иегерінің іс жургізушілік жағдайын ерекшелігіне байланысты
заң белгілеген ... ... ... ... танылмайды.
Тұтас алғанда мүндай ақпаратты жедел - іздестіру мақсатында пайдалану
мүмкіндігі туралы мәселені шешу ол ақпаратты қылмыстық сот ісін жүргізуден
шығарып ... ... ... ... ... ... болады.
Психикалық ауытқудан зардап шегетін адамнан алынған ақпараттың жедел -
іздестіру ... үшін ... ... ... ... ... Д. И. Бедняков атап көрсеткеніндей "дәлел-демелік және іс
жүргізушілік акпарат арасында еңсерілмейтін шекара жоқ, өйткені ол (іс
жүргізушілік емес ақпарат) заңда белгіленген ... іс ... ... ... не ... іс ... шешімдерді қабылдаған
кезде және тергеу іс-қимылы тактикасында пайдаланылуы мүмкін.
Ғылыми пікірталастар
"Жедел-іздестіру қызметі туралы" Заң түрғысында заңсыз жолмен алынған
дәлелдемелердің құқықтық күші жоқ ... ... ... түсіндіруі жаңа,
қосымша сипат алды. Бұрын көрсетілгендей "Жедел-іздестіру қызметі туралы"
Заңның 11, 12-баптарына сәйкес қылмыс-тық сот ісін жүргізу мақсаттарына қол
жеткізу үшін анықтау ... ... ... ақпараты заң
белгілеген жедел-іздестіру шараларын жүргізу жолымен ғана алынады, басқаша
жолмен алуға болмайды. Тиісті турге кереғар, яғни "Жедел-іздестіру қызметі
тура-лы" Заң ... ... ... іс ... емес ... ... байланысты сот ісін жүргізудің мақсаттарына да, жедел-
іздестіру қызметінің мақсаттарына да пайдаланылмайды. ҚІЖК мен "Жедел-
іздестіру қызметі туралы" Заң талаптарының біз қарасты-рып ... ... ... ... таби-гатын екі жақты
түсіндіретіндіктерімен сипатталады. Бір жағынан тек қана заңды
дәлелдемелерді сот ісін жургізуге ... ... іс ... талабы
олардың өтуінің бірыңғай іс жүргізушілік жолын білдіреді. Және осы
мағынасында кез келген мудделік ... іс ... ... ... ... ... алған уақытқа дейін заңды деп танылмайды. Басқаша
айтсақ. іс жүргізушілік турде бекігенге дейін іс жургізуге ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Екінші жағынан, "Жедел-іздестіру қызметі туралы" Заң белгілегеніндей, жедел-
іздестіру іс-ша-раларын ... ... ... іс жургізуге жатпайтын
ақларат тікелей мағынасында заңды болып табылады, өйткені оны алу қуқықтық
нүсқамаларына сәйкес келеді. Қылмыстық процесс үшін бүл өте ... ... ... ... Заң ... іс жүргізу қүқығы
кездерінің бірі болыл табылады.
Сонымен бірге, бүл жерде қайшылық жоқ. "Жедел-іздестіру қызметі турапы"
Заңның көзқарасы бойынша заңсыз болып табылатын іс ... ... ... яғни ... ... алу мүмкіндігін өз өзінен
жоғалтады және жедел- іздестіру турғысы-нан да, қылмыстық іс жүргізу
тұрғысынан да ... ... ... ... ... ... ... туралы" Заңның көзқарасы бойынша заңды болып табылатын іс
жүргізуге жат-пайтын ақпарат белгіленген тәртіплен ресмиленген және
дәлелдеме мәртебесін алған уақытқа дейін ҚІЖК-нІң көзқарасы ... ... ... ... ... Демек, әңгіме іс жургізу және іс жургізуге
жатпайтын ... ... ... жедел-іздестіру ақпараты мен дәлелдемелер
туралы болуға тиіс.
Бізүшін ҚІЖК-нің ... ... ... өзі ... ... сияқты: "Заңды бүзу арқылы алынған дәлелдеме-лер заңдық куші жоқ дел
танылады..." Егер "дәлелдеме" — осы ... ... ... бірге ерекшелігі бар ата-лым болып табылса, онда іс
жүргізушілік көзқарас түрғысынан заңсыз жолмен алынғанның, бәрі де
дәлелдемелерге ешқандай қатысы жоқ. ... ... ... ... ... ... ... деректер дәлелдеме ретінде танылмайды.
Керісінше жағдайда дәлелдеме заңды да болады, заңсыз да болады дегендей ой
қалды-рады. Бірақ бүл ... ... Не ... бар және ол ... талаптарына сәйкес келеді, не қандай да бір мәліметтер, деректер
бар, ... олар ... ... табылмайды. Демек, заңсыз жолмен алынған
дәлелдемелер туралы айтуға болмайды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1) Уголовно процессуальное ... РФ ( ... ... )
2) ... Г.Ф., ... Л.Д., Элькинд П.С. Проблемы докозательств...
3)Словарь оснавных уголовно – процессуальных понятий и терминов.
Караганда, 1992. С.27;Мотовиловкер Я.О. « о допустимости средств
доказования и ... ... в ... уголовном процессе//
Актуальные проблемы доказывания и сов. Уголовном процессе. М.,1981 С.82;
Фаткулин Н. ... ... ... ... Казань, 1979. С. 99-
118; Горский Г.Ф., Кокорев Л.Д. Элькинд П.С. ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық процесстегі сот дәлелдемелері27 бет
Дәлелдемелерді жинақтау және зерттеуге бағытталған қылмыстық іс жүргізудің мәжбүрлеу шараларын қолдану кезінде тұрғын үйдің қол сұқпаушылығы жағдайлары91 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстары туралы істер бойынша дәлелдеуге жататын мән-жайлар78 бет
Қылмыстық іс бойынша дәлелдеме ретіндегі сот сараптамасының қорытындысы53 бет
Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелер13 бет
Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелер туралы81 бет
Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелердің түсінігі, маңызы және жіктелуі29 бет
Қылмыстық іс жүргізудегі жанама дәлелдемелер27 бет
Қылмыстық процестегі дәлелдемелердің ұғымы мен маңызы76 бет
Қылмыстық сот ісін жүргізудегі заттай дәлелдемелер және дәлелдеу құқығының түсінігі54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь