Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1
І бөлім. Мемлекет мәні және нысандары
1.1. Мемлекет туралы жалпы түсінік, мәні, негізі ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1.2. Мемлекет нысандары және оның жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... .12
1.3. Мемлекеттік басқару: ұғымы, қағидаттары, әдістері, қызметтері ... ...25
ІІ бөлім Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесі
2.1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару құрылымы және мемлекеттік билік тармақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
2.2. Қазақстанның мемлекеттік басқару жүйесінің қалыптасуы мен даму реформасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...52
Мемлекеттік басқару жүйесі қоғам дамуының «іргетасы» - экономика мен әлеуметтік өмірімізде ұдайы болып жататын өзгерістерге «құлақ түріп» отыру керек. Өйткені, тынымсыз өзгерістер уақытында еленбейтін, сондықтан да есепке алынбайтын болса, онда олар бұрынырақ қалыптасқан басқару жүйесіне қайшы келіп, оны әрі қарай жетілдіре өзгертуге мәжбүр етеді. Мұны қоғам дамуының ғасырлар ғана емес, өткен мыңжылдықтар дәлелдеп отыр. Ол дәлелдер марксизм ілімдерінің маңызды тармақтарының бірі – қоғамның өндіргіш күш-қуатында болатын жан-жақты өзгерістер өндірістік-экономикалық қатынастардың да сәйкесті өзгеруіне алып келетіндігі жөніндегі ғылыми тұжырымды толығымен растап отыр. Осындай қатынастар жүйесіне мемлекеттік басқарудан туындайтын қарым-қатынастарды да жатқызуға болар еді. Өйткені мемлекеттің даму негізі экономика болса, онда аталмыш қарым-қатынастар да ең алдымен әлеуметтік-шарушылық сипатта болып, осы бағыттағы заңнамалық шешімдерге сүйенеді.
Осы тұрғыдан келгенде еліміз тәуелсіздік алған кезден (1991 жылдың желтоқсаны) бастап мемлекеттігімізді жаңадан құру барысында оны басқару жүйесі өзгермелі жағдайларға жиі ұшырағаны өзінен-өзі түсінікті. Міне, осы өзгерістердің негізі болған – экономикалық тоқырау жағдайынан шығу кезеңдері, шаруашылық жүргізудің жаңа нарықтық үлгісінің орнығуы және де әлеуметтік-экономикалық өсу қарқынының тұрақтылығына қол жеткізу проблемаларын шешу барысында мемлекеттік басқару органдар жүйесі мен міндеттері осы аталған курстық жұмыстың негізі болып табылады.
Бұл курстық жұмыстың мақсаты – тарихи шолу жасай отырып, мемлекетіміз бен оны басқару жүйесін бөлек және арнайы зерттеуді талап ететін мәселе ретінде қарастыру.курстық жұмыс екі бөлімнен құралған. Бірінші бөлімінде, «Мемлекет мәні және нысандары», жалпы мемлекеттің пайда болуы, дамуы, мемлекеттің нысандары мен жіктелуі қарастырылған. Мұнда сонымен қатар мемлекеттік нысандары әр түрлі елдердегі басқару айырмашылығына көңіл бөлінген.
Ал, екінші бөлімде, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесінде» еліміздің мемлекеттік басқарудағы ұстанып отырған саясаты мен мемлекеттік қызмет көрсетуді жетілдірудің негізгі бағыттарына тоқталған. Ең алдымен, мемлекетіміздің мемлекеттік-аяси құрылымы көрсетілген және де мемлекеттік басқарудың қалыптасу және даму кезеңдері қамтылған.
1. Мемлекеттік басқарудың теорилық негіздері//Ихданов, Мемлекеттік басқару теориясы, Алматы,-2009.
2. Мемлекет: мәні, белгілері, негіздері // Баққұлов., Құқық негіздері Оқулық,-Алматы,2004.-248 бет;
3. Қазақстан Республикасы мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру// Оспанов., Құқық негіздері.2бас.,-Алматы: Жеті Жарғы,2007.-304 бет;
4. Қазіргі мемлекеттік басқарудың адам дамуындағы ролі// Адам дамуы,-Алматы,2003;
5. Сущность гоударственного управления// Атаманчук., Теория государственного управления: курс лекции.-М.: Юрид.лит.,1997.-400стр;
6. ҚР-ның мемлекеттік басқару механизмі//ҚР Конституциясы,1995;
7. Н.Ә.Назарбаев Қазақстан-2030//Мемлекеттік басшысының Қазақстан халқына Жолдауы-қазан,1997;
8. О местном государственном управлении в РК. Закон РК от 23 января 2001 года, №148//Казахстанская правда-2001.-30 января;
9. Мемлекеттік басқаруды реформалау// Ақиқат,2008,№ 12;
10. Қазақстан бүгінде...//Сартаев., «Тәуелсіз Қазақстан»-2009;
11. Реформирование системы государственного управления. Зарубежный опыт и Казахстан.// научное издание.-Алматы: КИСИ при Президенте РК, 2005;
12. Н.Ә. Назарбаев, ХХІ ғасыр тоғысында.-Алмтаты,1996;
13. М.С. Әшімбаев, Формиравание института президенства в ходе политического транзита в Казахстане// http//centrasia.com;
14. Қазақстан Республикасының мемлекеттік құрылымы// http// www.akorda.kz;
15. ҚР-ның мемлекеттік органдарының сайттары// http// www.government.kz, www.e.gov.kz.
        
        Жоспар
Кіріспе…………………………………………………………………………1
І бөлім. Мемлекет мәні және нысандары
1. Мемлекет ... ... ... ... ... Мемлекет нысандары және оның жіктелуі…………………………...12
3. Мемлекеттік басқару: ұғымы, қағидаттары, әдістері, қызметтері…….25
ІІ бөлім Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару ... ... ... ... басқару құрылымы және
мемлекеттік билік тармақтары………………………………………..…………29
2.2. Қазақстанның мемлекеттік басқару ... ... мен ... ... ... жүйесі қоғам дамуының «іргетасы» - экономика ... ... ... ... ... ... «құлақ түріп» отыру
керек. Өйткені, тынымсыз өзгерістер уақытында еленбейтін, сондықтан ... ... ... онда олар ... қалыптасқан басқару жүйесіне
қайшы келіп, оны әрі қарай жетілдіре өзгертуге ... ... Мұны ... ... ғана емес, өткен мыңжылдықтар дәлелдеп отыр. Ол дәлелдер
марксизм ілімдерінің маңызды тармақтарының бірі – ... ... ... ... жан-жақты өзгерістер өндірістік-экономикалық қатынастардың
да сәйкесті өзгеруіне алып келетіндігі жөніндегі ғылыми тұжырымды толығымен
растап отыр. Осындай қатынастар жүйесіне ... ... ... да ... болар еді. Өйткені мемлекеттің даму негізі
экономика болса, онда аталмыш қарым-қатынастар да ең алдымен әлеуметтік-
шарушылық ... ... осы ... ... шешімдерге сүйенеді.
Осы тұрғыдан келгенде еліміз тәуелсіздік алған кезден (1991 ... ... ... жаңадан құру барысында оны басқару
жүйесі өзгермелі жағдайларға жиі ... ... ... ... ... негізі болған – экономикалық тоқырау жағдайынан ... ... ... жаңа ... үлгісінің орнығуы және де
әлеуметтік-экономикалық өсу ... ... қол ... шешу ... ... басқару органдар жүйесі мен
міндеттері осы аталған курстық жұмыстың негізі болып табылады.
Бұл ... ... ...... шолу жасай отырып, мемлекетіміз
бен оны басқару жүйесін бөлек және арнайы зерттеуді ... ... ... ... жұмыс екі бөлімнен құралған. Бірінші бөлімінде,
«Мемлекет мәні және нысандары», жалпы мемлекеттің ... ... ... ... мен ... ... Мұнда сонымен қатар
мемлекеттік нысандары әр түрлі ... ... ... көңіл
бөлінген.
Ал, екінші бөлімде, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару
жүйесінде» ... ... ... ұстанып отырған саясаты мен
мемлекеттік қызмет көрсетуді жетілдірудің негізгі бағыттарына тоқталған. Ең
алдымен, мемлекетіміздің ... ... ... және ... ... қалыптасу және даму кезеңдері қамтылған.
1.1 Мемлекеттің жалпы түсінігі, мәні, белгілері
Мемлекет әлеуметтік институт, ұйым ретінде үнемі өмір сүріп келген ... ... ... түсу ... ... қалыптасты (1-кесте). Ғылыми
болжам бойынша, жер шары бұдан 4-5 миллиард, алғашқы адамдар мөлшермен ... жыл ... ... ... аумағын ең ежелгі адамдар бұдан 1
млн.жыл бұрын қоныстана бастаған деген деректер бар. Біздің заманымыздан ... жыл ... ... ... ... яғни ... ... деп
болжанатын «ақылды адам» (хама сапиенс-homo sapiens) ... ... ... ... ... ... заманымыздан бұрынғы 4-5 мың
жылдықтарда Ежелгі Египетте, Вавилонда, Үндістанда, Қытайда дүниеге келді.
Сонда 35 мың жыл ... ... ... өмір ... ... ... ... Бұл дәуір ғылымда адамдардың қандық туысқандық белгілері мен
бірігіп еңбек ету, өмір сүру ... ... ... топ болып өмір
сүрген, мемлекеттің пайда болуына дейінгі аралық алғашқы ... не ... ... деп ... Бұл кезеңде мемлекет әлі қалыптаса қойған ... ... ... не рулық құрылыс кезеңінде адамдар ... ... жасы ... ... ... ру, ... ... кеңесінің беделімен, ықпалымен реттеліп отырды.
Мемлекеттің пайда болу үрдісінің негізінде адамдардың қажеттіліктерді
қанағаттандырудан туындайтын ... сан ... ... және ... ... Еңбекті не іс-әрекеттің осындай сан-салаға ... ... ... еңбек бөлінісіне, кәсіптің қалыптасуына, мамандықтың
тууына, біліктіліктің, дағдының, әдеттің нәтижесінде еңбектің белгілі ... ... ... ... ... ... ... Адамдар
арасында әлеуметтік теңсіздік біртіндеп ... ... ... ... оны ... ... ... туды. Сөйтіп, қоғамық
еңбек бөлінісінің, жеке меншіктің, бай мен ... ... ... ... ... ауысу, аумақтың анықталуы сияқты
құбылыстар мемлекеттің пайда болу ... ... ... айтылған
әлеуметтік факторлармен қоса мемлекеттің пайда болуының демографиялық,
психологиялық, геосаяси, жағрапиялық, ... т.б. ... ... ... елдердің табиғи-жағрапиялық, мәдени, діни, салт пен сана,
дәстүрлерінің ерекшеліктеріне байланысты мемлекеттің қалыптасуы бірнеше
жолдармен ... ... ... ... ... үш жолы
қалыптасты: 1) шығыстық жол; 2) батыстық жол және 3) ... ... ... ... пайда болуы ... ... ... ... етуге арналған жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... ыдырау кезеңінде ірі су каналдарын қазу, суармалы ирригациялық
жүйелер құру, құрғақшылықпен күресу, дамбалар салу, ... ... ... ірі де ... ... ... жүргізу керек болды.
Бұндай аса ауыр жұмысты іске асыру жекелеген ... ... ... ... келмейтін еді. Міне осы күрделі істерді жүзеге асыру
үшін арнаулы ... ... ... болды. Ол аппарат жетіле ... ... ... ... елдеріндегі мемлекеттердің қалыптасу
себептеріне:
- ірі ирригациялық жүйелерді салу;
- оны іске асыру үшін ... ... ... топтастыру,
ұйымдастыру;
- атқарылатын жұмыстарды бір орталықтан басқару жатады.
Батыс елдерінде мемлекет ... ... ... ыдырап, жеке
меншіктің, мүлікті теңсіздіктің және таптардың қалыптасуы нәтижесінде пайда
болды.
Мемлекеттің пайда болуының аралас жолы ... ... ... ... ... бірден өткен елдерге тән. [1,4]
Мемлекеттің пайда болу жайындағы теориялар. Мемлекеттің ... ... ... ең ... бірі ... (құдайтанушылық)
теория. Теология дегеніміз құдайды, Алланы танитын ғылым, лім. Аталған
теорияның негізін ... бірі ... ... ... Фома ... ... ... жатқызуға болады.
Теологиялық теория мемлекетті мақсаты мен мәні жер ... ... ... тәртіп пен үйлесімділік, жүйелілк, татулық, бірлік
орнату болып табылатын құдайлық кәсіп танылды. Биліктің ... ... ... ... жер ... ... тіршілік атаулының, оның ішінде
мемлекеттің де жаратушысы. Ал құдай жаратқан ... сыры ... де ... түсіну мүмкін емес. Сондықтан құдай жаратқан дүниеге,
мемлекетке және билікке шүбә келтірмей, ... ... ... дұрыс. Теократиялық теория өзінен-өзі қялдың барысында пайда бола
қойған жоқ. Оның ... ... ... бар. Адамзат тарихында
пайда болған ең алғашқы мемлекеттер діни сипатта болып оны ... ...... ... ... ... құдайлық негізі оның
беделін нығайтып, шешіміне міндеттілік берді. Мысалы ежелгі Вавилон патшасы
Хаммурапидің заңдарында патшаның билігін ... ... ... ... деп ... ... ... құдайдан таралғаны жайындағы
пікірлер барлық діндерге тән.
Мемлекеттің пайда болу жайындағы екінші бір ... ол ... деп ... Теория отбасы руға, ру тайпаларға, тайпалар ... , ал ... ... ... бір ... ... нәтижесінде
мемлекет пайда болады деп түсіндіреді. Сондықтан мемлекет үлкен ... ... ... ... ... қол ... ... отағасының отбасы мүшелерімен қатынасына ұқсас деп ... ... ... қалаушыларға Аристотельді, Конфуцийді және
ХVІІІ ғасырда өмір сүрген ағылшын ойшылы Р.Фильмерді жатқызуға болады.
ХІІ-ХVІІІ ғасырларда ... ... ... ... шарттар
теориясы қалыптасты. Теорияның негізін қалаушылар Т.Гоббс, Дж.Локк, Ж.Ж.
Руссо, Д.Дидро болды. Аталған теорияның ... ... ... пен оны ... ... ... құқықтарын,
бостандықтарын, меншігін, қауіпсіздігін қорғау, бірлікте, татулықта,
бағыныштылықта тұру ... ... ... ... ... ... теория бойынша мемлекет қоғамдық еңбек бөлінісінің, отбасының,
жеке меншіктің және бір-біріне қарама-қайшылықтағы таптардың шығуынан пайда
болды дейді. Маркстік ... ... ... ... ... К.Маркстің, Ф.
Энгельстің, жұмысшы табы диктатурасының идеологтары В.И. Лениннің, И.В.
Сталиннің есімдерімен байланысты.
Зорлық, күштеу ... ... ... ... ... руларды,
тайпаларды, халықты, ұлтты, тұрғындарды бір орталыққа біріктіру мақсатында
мәжбүрлеу, күштеу әдістерін қолданады, ... ... ... ... ... ... қоса мемлекеттің сыртқы ... ... яғни ... бір ... ... еіші бір
тайпалық одақты немесе ұйымды өзіне күштеп бағындырудың барысында мемлекет
пайда болды деген пікірде осы ... ... бір ... ... ... көрнекті өкілдері Е. Дюринг, К. Каутский, Л. Гумплович.
[5,9]
|Алғашқы ... ... ... ... болу ... ... ... ... болуы; ... ... ... |
|қанаушы тап ... ... ... ... мемлекет құрады. ... ... ... ... ... ... ... теория; |
|діни теория; ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сәйкес |
|біріктіреді; ... ... ... ... ... ... салық |
|қалыптасады. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің құрылуы, оның себептері |
1-кесте Мемлекеттің қалыптасуы [2,235]
Мемлекет адамдардың ... ... ... деген
қажеттіліктері, бірлікке, татулыққа, ... ... ... ... ... ... ... пайда
болған деген пікір ... ... ... ... ... Оның ... өкілдерінің бірі орыс заңтанушысы Л.И. Петражицкий
болды. [1,5]
Мемлекет: ұғымы, мәні, белгілері, нысандары, механизмі, ... ... ... ... ... рет ... ойшыл Николло
Макиавелли (1469-1527) енгізген. Оған дейін мемлекет деген ұғымның орнына
«республика», «корольдік», «қалалық қауым», ... ... ... ... билік» сияқты әр түрлі атаулар қолданылып келген.
Мемлекеттің түпкі мәні қандай болса оның ... ... ... ... ... да ... болады. Демек, осы
тұрғыдан қарағанда мемлекетті оқып білуді оның мәнін ашып көрсетуден бастау
дұрыс әдіс. Мемлекеттің мәні ... оның ... ... ... ... ... ... анықтайтын барынша маңызды, тұрақты ішкі
және сыртқы жақтары мен ... ... ... мәнін ашып
көрсетудің екі жолы қалыптасқан: таптық (маркстік-лениндік) ... ағым ... мәні ... ... ... құрайтын өндірістік қатынастардың сипатымен ... ... ... ... осы ... тікелей араласатын
таптардың алатын орны мен атқаратын ролінен ... ... ... ... әлеуметтік құбылыс ретіндегі мәнін аша отырып, таптық
қоғамда оның үстем етуші таптың мүддесін қорғайтынын көрсетеді. ... ... ... ... қарама-қайшы таптарға бөлінген кезеңде
пайда болады деп түсіндіреді. Адамзат қоғамындағы алғашқы таптық мемлекет
ол құл иеленушілердің ... ... құл ... ... ... мемлекеттің мәні қоғамның алғаш рет таптарға – құл иеленушілер мен
құлдарға бөлінгенін ... Осы ... ... ... ... ... екінші тапқа өзінің үстемдігін жүргізудің құралы.
Мемлекеттің әлеуметтік мәнін жақтаушылар мемлекет адамзат қоғамына
ортақ, әмбебап, ... ұйым ... ол ... ... ... ешкімге артықшылық, кемшілік жасамйбірдей қорғау керек деген
пікір айтады.
Солардың барлығын ескере келе, ... ... ... ...
егемендікке ие, құқықтың негізінде, арнайы аппараттың көмегімен елді
басқаруды іске асыратын, заңдандырылған ... мен ... ... ... ... саяси биліктің ұйымдастырылуының ерекше түрпішіні деп айтуға
болады.
Мемлекеттің мәні оның ерекшеліктері мен ... ... ... ... ... ... ... саяси
партиялар, қоғамдық бірлестіктер, ұйымдар мен институттардан ерекшеленетін
өзіндік бірнеше белгілері бар. Ондай ... ... ... ... ... ... ... (бұқаралық) билік,
мемлекеттің егемендігі, құқық пен заңдардың барлығы, салық пен ... ... ... ... ... ... өзінің белгілі бір аумағы болады. Аталған
аумақта сол мемлекеттің ... ... ... және ... ... ... ... таралып, іске асырылады. Тек елшілік
аясында немесе басқа да халықаралық ... ... ... ... бір ... ... екінші мемлекеттің билігі жүрмейді.
Мемлекеттің екінші бір белгісі ол ... ... ... ... ... болуы себебі ол, сол мемлекеттің ... ... ... тұратын елдің, адамдардың барлығына бірдей ... ... ... билік пен басқару органдары, ... ... ... Тек ... қана сот, ... ішкі ... ... абақты сияқты органдар мен мекемелердің көмегімен
мемлекеттік билікті іске асырады.
Халықаралық құқық ... ... ... ең негізгі белгілерінің
бірі сол мемлекеттің аумағында тұратын халқының болуы. Мемлекеттік билік
өзінің аумағында тұратын адамдардың арасындағы қоғамдық ... ... ... ... ... сол халыққа арналған құқықтық нормативтік актілерді
қабылдайды. Қабылданған құқықтық нормативтік ... ... ... ... және ... ... орындалуға, сақталуға және іске
асырылуға тиіс.
Мемлекеттің келесі бір белгісі ол мемлекеттің егемендігі. ... ішкі және ... ... ... ... ... егемендігін үш жақта қарастыруға ... ... ... ... ... ... ... болуы |
|Билеуші органдардың болуы ... ... ... ... аппаратының болуы, |
|басқарудан басқа ... ... ... ... ... ... құру |
|үшін салықтар жинау ... ... ... ... ... ... сақтайтын органдардың |
|болуы ... ... ... ... ... ... ... барлық |
|саласында атқаратын жұмысының ... ... ... ... ... ... ... |
|функциялар ... ... ... ... |
|функциялар |
|экономикалық ... ... ... ... бақылау ... ... ... ... ... ... ... |
|Мәдени ... ... ... ... ... ... |
|ғылыми-техникалық ... ... ... Мемлекеттің функциялары [2,237]
бүкіл аумағына, халқына ... ... ... ... ... ... ... екіншіден, мемлекет органдарының бірыңғай
жүйесін құрайтын ... ... ... үшіншіден, мемлекеттік
биліктің өз істерін өз ... ... ... бар ... ... тағы бір белгісі ол мемлекетте құқықтың, ... ... пен ... ... ... байланысы. Кез келген мемлекет өзінің
саясатын, билігін белгілі бір нормативті ... ... ... ... ... пен ... сол ... өзі қабылдап бекітеді және ... ... ... ... заңдастыруға көмектеседі, қоғамдағы
тәртіп епн тұрақтылықты, қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ... ... ... тағы бірі сол ... ... ... ... болуы. Салықтар, алымдар, төлемдер – мемлекеттік аппаратты,
қызметкерлерді ұстауға, қоғамның ... ... ... ... ... ... қайтарылмайтын, халық табысының бір
бөлігі. Мемлекет халықтан салық алып, оны мемлекеттік аппаратты ... ... ... ... [3,8]
1.2. Мемлекет нысандары және оның жіктелімі
Мемлекет нысандары – саяси өкіметті ... ... ... ... ұйымдастыру нысандарын және саяси режимді қосып алады.
Егер «мемлекеттің негізі» санаты мемлекеттегі басты, заңдылық неге
байланысты ... ... ... ... санаты – қоғамда кім және
қалай басқарады, қалай ұйымдасқан және ... ... ... ... ... істейді, ол аумақтың тұрғындары қалай біріккен, әр түрлі
аумақтық және саяси ... ... ... ... қандай
әдістердің және жолдардың көмегімен саяси билік жүргізетіндігін ... ... көп ... ... ... ... ... институттардың беріктігі тәуелді.
Құқық нысанына – оның құрылымы, әлеуметтік-экономикалық факторлар,
сонымен бірге табиғи, климат жағдайы, ... және діни ... ... ... дамуы әсер етеді.
Мемлекет нысандарының құрамдары (4-кесте):
- Басқару нысаны – жоғарғы мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... және ... қарым-
қатынастары сипатталады. ... ... ... ... ... ... және республикалық болып
бөлінеді.
- ... ... ...... ... құрылысын,
мемлекетпен оның аумақтық бөліктерінің арасындағы ... ... ... ... ... ... ... және конфедеративтік (достастық)
мемлекеттер ... ... ... ...... ... іске ... жолдары
мен әдістерінің жүйесін көрсеседі. Осы ... ... ... және ... ... режимдерге
бөлінеді.
|Мемлекет нысанының түрлері |
|Мемлекеттің жоғары аппаратының ... ... құру ... ... ... ... ... және |
|ұлттық құрылысы, автономиялардың, |
|өлкелердің бір-бірімен байланысы, ... ... ... ... ... ... мемлекетті басқару |
|тәсілдері, саясаттағы ... ... ... Мемлекеттің нысаны [2,238]
Мемлекеттік басқарудың нысандары – ... ... ... ... ... ... ... оның органдарының құрылуындағы
тәртіпті және олардың тұрғындарымен қарым-қатынасын сипаттайды (5-кесте).
Жоғарғы мемлекеттік билікке мемлекет ... ... ... не
президент), заң шығару органы, үкімет.
Мемлекет басшысының жағдайына ... ... және ... ... ... – жалғыз билеуші) – басқару ... ... не ... ... ... қолына шоғырланады – монархтың
(корольдің, патшаның, шахтың, императордың т.с.с.).
Монархияның белгілеріне:
- Жоғарғы ... ... ... ... мұра ретінде беріледі;
- Басқаруының уақыты шектеусіз (абсолютті) болады;
- Сайлаушылырдың еркінен тәуелсіз болады.
Монархияның шектелусіз түрі ... ... ... өкілеттік
мекемелері болмайды және мемлекеттің егемендігін алып ... ... ... ... ... ... кездегі феодализмнің абсолюттік монархиясы –
Сауб Аравиясы мен Брунейде сақталған және шектелген (конституциялық ... яғни ... ... ... ... ... алып ... мемлекеттік органдар бар, олар өз жағынан монархтың билігіне шектеу
жүргізу үшін құрылған (Англия, Жапония, Испания, ... ... ... жүз ... ... уақытта, дүние жүзіндегі
үстемдік құрған басқару нысаны болды. Арнайыланған ... ол ... ... ... елдердің үшінші бөлігіне тараған.
Республика (латын сөзінен аударғанда – мемлекеттік, қоғамдық іс) ... ... ... басшысы сайланады және ауыстырылады, ал ... ... ... не олардың өкілеттік органдарымен
белгіленеді.
Республиканың белгілеріне :
- ... ... ... ғана уақытқа сайлау;
- Сайланушылардың еркіне тәуелділік.
Кім үкіметті құрады, ол кімнің бақылауында болады және ... ... ... байланысты республикалар президенттік, парламенттік және
аралас болып бөлінеді.
Президенттік республикаларда (АҚШ, Бразилия, ... ... т.б.) ол ... президенттің өзі ғана орындайды. Парламенттік
республикаларда (Германия, Италия, Индия, Израиль т.б.) – парламент, аралас
(Франция, Финляндия, Польша, ... ... т.б.) – ... пен
Парламент бірге жүргізеді.
Президенттік республикада, Президент парламенттен тәуелсіз сайланады,
не сайлаушылар коллегиясымен, не тікелей ... ... және ол ... ... дәне үкіметтің басшысы қызметін атқарады. Ол өзі
Үкіметті тағайындайды және оның ... өзі ... Бұл ... ... сенімсіздік вотумын жариялай алмайды, ал ... ... ... ... мен ... ... ... Президент пен Үкіметтің жұмыстарын шектеуге мүмкіншілігі бар және
бюджетті құрғанда, тағы сондай жағдайларда Президентті жұмысынан ... ... ол ... бұзып, қылмыс жасаса). Президенттің өз
жағынан, заң ... ... ... ... ... қолдануға құқы бар
(латын тілінен – «тыйым салу»).
Қазақстан Республикасының Президенті (Конституцияның 63-бабы) ... ... ... ... білдіргенде, Парламент Премьер-
Министрді тағайындауға екі ... ... ... ... ... немесе Парламент пен мемлекеттік ... ... ... ... ... салдарынан саяси дағдарыс
болғанда Парламентті тарата алады.
Парламенттік республикада – үкімет заң ... ... ... ол ... алдында жауапты. Парламент дауыс арқылы ... ... ... ... ... ... үкіметтің басшысына
(министрлер, кеңесінің төрағасына, премьер-министрге, канцлерге) нақты
министрдің өзіне жариялауға құқығы бар бар. ... ... ... ... ол өте қарапайым орында: оның міндеттілігі, әдетте
өкілетті органдардың қызметімен тежеледі. Яғни, конституциялық монархиядағы
мемлекет басшысының қызметінен ... өте аз. Шын ... ... ... үкімет басшысы есептеледі.
Аралас ( жарты президенттік, жарты парламенттік) республиканың
сипатына үкіметтің екіжақты жауапкершілігі ...... ... ... ... Мұндай республикада президент және парламент
халықпен тікелей сайланады. Мемлекеттің басшысы Президент болып ... ... ... және ... саяси күштердің Парламенттег
бөлінуіне байланысты тағайындайды. Мемлекет ... ... ... ... ... ... оның ... бекітеді.
Парламент, үкіметті жылдағы бюджетті бекіту жолымен тексеруге
мүмкіндігі бар, оған ... ... ... вотумын жариялауға да
болады.
Мемлекеттік құрылым нысандары – ... ... ... ... ... ... және аумақтық бөлудің жолы, мемлекеттің барлық
органдарының белгілі қарым-қатынастарын, оны құрайтын органдардың бөлігімен
келісімділігін қамтамасыз етеді (6-кесте).
Осы түсінігімізге ... ... ... ... ... ... ... құрылым нысандары:
1) Унитарлық – ... ... ... әкімшілік-аумақтық
бөліктерінің мемлекеттік тәуелсіздік белгілері жоқ, олардың ... ... және ... ... жүйесі бар, мысалға Польшаны,
Венгрины, Болгарияны, Италияны айтуға болады. Орталықтанған унитарлық
мемлекеттерге – Швецияны, Данияны, ал ... ...... ... жатады, ондағы үлкен аумақтар
кеңейтілген ... ... ... ... ... ... өз мәселелерін ешқандай тәуелсіз шеше алады.
2) Федералдық – күрделі ... ... ... ... және ... мөлшердегі мемлекеттік тәуелсіздікті, басқа
да мемлекеттік ... ... Онда ... ... мен ... ... заңдардың негізінде, субъектілерінің
де жоғарғы мемлекеттік органдары бар. ... ... ... және ... аумақтық принциппен ... бар ... не ... ... (Ресей).
Федерациялар орталықпен субъектілердің ... ... ... ... ... көрсетілгендей
|Мемлекеттік басқару нысаны ... ... ... Египет, |
|Үндістан ... ... ... ... ... |
|мемлекеттер ... ... ... ... аристократиялық |
|республикасы ... ... ... ... |
|Орта ғасырдағы Қала |
|республикалар ... ... ... республика |
|(Австрия, Италия) ... ... ... ... |
5-кесте. Мемлекеттік басқару нысаны [2,239]
субъектілерінің келісімінсіз өзгертілмейді. ... ... ... ... тек ... ... құзыретіне, басқасы – федерация
субъектілеріне, үшіншісі – одақ пен оның ... ... ... ...... экономикалық және әскери мақсаттарға жету
мақсатында құрылған ... ... ... ... ... ... мүмкін, бірақ олар, не үшін біріккендері
туралы мәселелерді реттеумен шұғылданады.
Қазіргі кезде, қауымдастырылған мемлекеттік бірігудің жаңа ... ... ...... мемлекеттер достастығы деп атайды. Мысалға
қазіргі әрекеттегі ТМД ... ... ... Ол ... ... түсініксіз жағдайлары көптеу.
Сонымен бірге, жоғарыдағы айтылған мемлекеттер ... ... ... да ... мемлекеттер нысандары болған – империялар,
протектараттар және басқалары.
Мысалы, империя - ... ... ... ... ... ... ... – аумағы жағынан кеңдігі, бір
орталықтағы мықты өкімет билігі, ... шет ... ... ... әр ... ... және мәдени құрамы. Мысалы,
империялар (Рим, Британия, Ресей) әр түрлі тарихи ... ... ...... ... халі тнашарлау мемлекетке көрсеткен
формальді көмегі, әдеттегідей, ондай ... ... ... ... ... алынуы мүмкін.
Саяси режим – саяси өкілетті іске ... ... ... және ... ... ... кейіптегі мемлекетің негізінде
болатын әр түрлі өзгерістер, ең алдымен оның режимінде көрініп, мемлекеттік
құрылым нысанына және мемлекеттік басқару нысанына тікелей ... ... ... – саяси режимнің динамикалық (қимылдағы), функционалдық сипаты.
«саяси ... және ... ... ... ... ... Егер біріншісі, қоғамның саяси ... ... ... ... ... сол билік қалай іске асырылады,
ол институттар қалай әрекет жасайтынын (демократиялық не ... ... ... бір ... бір |
|жоғарғы сот, бір конституция, бір |
|мемлекеттік бюджет, бір ... ... ... бір |
|жергілікті басқару аппараты. ... ... сол ... ... ... тиіс немесе федеретивтік |
|мемлекет құруы да мүмкін. |
|Неше автономия болса, сонша ... ... Әр ... ... Үкіметі |
|және Жоғарғы Соты бар. ... ... ... |
|мемлекет құрады. Әр автономияның |
|азаматы одақтың да азаматы болып |
|есептеледі. Бір қарулы күштер, ... ... бір ... ... ... ... ... ... ... ... ... ең маңызды, себебі негізгі билік жүйесінің
құрылымын алдын-ала ойға ... ... ... ... ... ... ... құру туралы шын мәніндегі прициптер ... ... – әр ... ... ... ... өмір ... саяси райды
сипаттайды.
Саяси режимнің белгілері:
- Саяси өкіметті ұйымдастыру тетігіндегі халықтың қатынасу ... ... ... ... Мемлекеттің құқығы мен адам бостандығының және азаматтық құқықтарының
арақатынасы;
- Жеке адам ... ... ... ... іске асыру тетігінің шын сипаты;
- халықпен саяси билікті тікелей іске асыру деңгейі;
- ақпарат ... ... ... ... ... ... ... ашықтығы;
- мемлекеттік емес құрылымдардың қоғамның саяси ... орны ... заң ... мен ... биліктерінің арақатынасы.
Авторитарлық режим – қоғамның мемлекеттік-саяси құрылымы, онда саяси
билік халықтың аз қатынасуымен (таппен, партиямен, бетке ... ... Бұл ... ең ... ... ... (соқыр
бағыныштылыққа негізделген) жатады, яғни билік епн ... ... ... бір түрі ... ... ... ... Франко,
Чилиде Пиночета басқарған кезеңдерде болды).
Авторитарлық саяси режимнің белгілері:
1) орталықта және жергілікті жерлерде, билік біреудің не бірнеше тығыз
байланысты органдардың ... ... ... ... ... ... бір мезгілде халық шын мәніндегі мемлекеттік биліктен
қол үзеді;
|Демократиялық басқару ... ... ... ... адамның |
|бостандығы; ... ... мен ... толық қамтамасыз |
|етілуі; ... ... ... ... ... ... ... |
|бостандығын және теңдігін ... ... ... басқаруда |
|демократиялық принциптерді |
|бұзбау; ... ... ... ... беру; |
|қатаң заңдылықты, ... ... ... ... ... ... негізде жүргізу. |
|Мемлекеттің бірлестіктерді ... ... ... |
|Адамның бостандығына, құқығына |
|шектеу ... ... ... ... ... ... қанауға лауы; |
|Жеке адамдарды, бірлестіктерді |
|қуғынға лауы; ... ... ... ... ... ... ... тәртіпті |
|жою; ... ... ... ... ... ... ... саяси басқару нысаны [2,241]
2) заң шығаруға, атқаруға және сот биліктеріне бөлу ... (көп ... ... ... органдарын өзіне
бағындырып, басқа орагндарға заң шығары және сот ... ... ... ... билігі, билігі бар субъектімен тежеледі;
4) шын мәнінде сот қосымша орган ... ... ... ... ... пайдаланылады;
5) мемлекеттік органдарды, лауазымды адамдарды сайлау, ... ... есеп ... ... аясы ... ... ... тән
болады;
6) мемлекетті басқаруда әкімшілік-бұйрық әдістері үстем болады;
7) жеке цензурасы ... ... ... ... ашықтық»
сақталады;
8) біртұтас идеологиясы болмайды;
9) қоғамдық орталардың барлық орталары ... ... ... ... бар, ... жол ... ... бастаушы партияның идеологиясына бағынуға міндетті,
оған қарсылары таратылып қуылады;
11) адамның және азаматттың құқығы, бостандығы жарияланған мен ... іске ... ... саяси ортада);
12) жеке адам билікпен ... ... ... ... ... шын ... қоғамның бақылауында жоқ және ... ... ғана ... ... ролі өте ... ... тоталитарлықтан өзгеше.
Тоталитарлық режим. «Тоталитарлық» дегеніміз ... ... - ... ... ... ... – пайда болып дамыған елдердің ... де ... тән ... болған.
Тоталитарлық режим, қоғамдық өмірдің барлық ... ... ... ... жасайтындығымен, адамның толық жағдайда ... және ... ... ... ... ... ... мемлекет).
Тоталитарлық саяси режимнің белгілері:
1) мемлекет қоғамдық өмірдің барлық салаларына ... ... ... ... ... ... іс жүзінде түгелімен саяси биліктен ... ... ... ... ... сезімділікте (таза фашистік кейіптегі
мемлекет) екендігі күмәнсіз;
3) экономиканың, ақпарат құралдарының, мәдениеттің, діннің және
адамдардың жеке ... ... ... ... дейін, мемлекеттің монополиялық бақылауында болады;
4) абсолютті «құқықтық», дәлірек құқыққа ... ... ... яғни ... ... тек сол ... егер ... көрсетіосе – деген қағидаға негізделген;
5) мемлекеттік билік бюрократиялық жолмен құрылады, қоғамнан жасырын
жолдармен «ореол ... ... ... ... жіберілмейді;
6) басқарудың әдісі ретінде күштеу, ... және ... бір ... ... – шын ... ... кәсіби
аппаратын онымен қосып жіберу, оппозициялық жолдағыкүштерге тыйым
салу;
8) адам мен азаматтың ... мен ... ... ... ... ... іске асырудың кепілі жоқ;
9) экономиканың негізінде үлкен меншіктер: общиналық, монополиялық
және мемлекеттік меншіктер жатады;
10) арнайы бір ғана идеологиясының ... шын ... ... ... ... бір ... диктатор мен оның
қоршауындағылардың қолында ... ... ... ... органдардың репрессивтік әрекетіне
бақылаудың жоқтығы;
2.1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару құрылымы ... ... ... Парламенті өкілді биліктің бір палаталы ...... ... ... ол ... - 1937 ... ... КСР Конституциясы
негізінде, содан кейін 1978 жылғы Қазақ КСР ... және 1993 ... ... ... ... ... еді. Өзі жұмыс
істеген кезде Жоғарғы Кеңес он үш рет ... ... 16 ... ... ... ... ... туралы" Конституциялық заң мемлекеттік билікті заң
шығарушы, атқарушы және сот ... бөлу ... ... ... ... құру ... ... қадам болды.
1993 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы Жоғарғы
Кеңесті республиканың бірден-бір заң ... және ... ... ... ... Ол өте ауқымды өкілеттіктерге ие болды, мұның өзі
мемлекеттік ... бөлу ... ... ... тыю және ... ... қиындатты. Сөйтіп, 1993 ... ... ... ішкі қарама-қайшы құқықтық базасы болды. Соған қарамастан Жоғарғы
Кеңес қабылдаған заңдар жаңа ... ... ... ... ... ... жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы Парламентті заң
шығару қызметін жүзеге асыратын жоғары өкілді ... ... ... ... ... ... тікелей ғана емес, Парламент арқылы да білдіретін
болды.
Парламент республикалық ... және ... пен ... ... бақылау жөніндегі есеп ... ... ... есебін бекітеді, бюджетке өзгерістер мен толықтырулар
енгізеді. Парламент үкіметтің ... ... ... кері ... ... ... білдіруі мүмкін.
Қазақстан Республикасының Парламенті өз жұмысын ... ... ... ... ... ... Палаталардың, Палаталар
Бюроларының, тұрақты комитеттердің және ... ... ... және жеке ... тұрады.  
Кезекті сессиялар жылына бір рет қыркүйектің бірінші жұмыс ... ... ... ... дейін өткізіледі. Парламент сессиясы Сенат пен
Мәжілістің бірлескен отырыстарында ашылады және жабылады. ... - ... ... ал ол жоқ болған кезде Мәжіліс Төрағасы
ашады. [14]
ҚАЗАҚСТАН ... ... (ҚРП) ... заң ... ... ... асыратын ең жоғарғы
өкiлдiктi орган. 1995 ж. 30 ... ... ... ... Конституциясына сәйкес Парламент екi рет (1995 ж. және 1999 ... ... ... оның ... ... ашылған сәттен
басталып, жаңадан сайланған Парламенттiң бiрiншi сессиясы ... ... ... ... ... ... ... мен реттерде
мерзiмiнен бұрын тоқтатылуы мүмкiн. ... ... ... оның депутаттарының құқықтық жағдайы конституц. заңмен
белгiленедi. ҚРП ... ... ... ... ... екi ... ... — Сенат және төменгі палата — Мәжiлiстен ... ... ... респ. мәндегi қаладан және ҚР астанасынан екi
адамнан, тиiстi ... ... ... ие қаладағы және ел ... ... ... депутаттарының бiрлескен отырыстарында сайланатын
депутаттардан құралады. Сенаттың жетi ... ... ... ... ... ... ... жанама сайлау негiзiнде
жасырын дауыс беру жолымен сайланады.
Сенаттың ерекше қарауына мыналар ... ... ... ... ... Жоғарғы Сотының Төрағасын және
Жоғарғы Сотының судьяларын сайлау мен ... ... ... ... ... ... Республика Ұлттық Банкінің Төрағасын,
Бас прокурорын және Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Төрағасын тағайындауына
келісім ... ... Бас ... Жоғарғы Сотының Төрағасы мен
судьяларын ... ... ... ... құқығынан айыру; Мәжілістің
өкілеттіктері мерзімінен ... ... ... ол ... ... ... ... конституциялық заңдар мен заңдар қабылдау
жөніндегі функцияларын орындау; Конституциямен Парламент Сенатына жүктелген
өзге де өкілеттіктерді жүзеге ... ... ... 5 жыл ... болған, жасы отызға
толған, жоғары бiлiмдi және кемiнде 5 жыл жұмыс ... бар, ... ... 3 жыл ... ... ... 6 жыл өкiлеттiк мерзiмге
Сенат депутаты бола алады. Сенат ... ...... ... ... ... тұрақты комитеттері:
- Заннама және құқықтық мәселелер комитеті
- Қаржы және бюджет комитеті
- Халықаралық ... ... және ... ... ... және ... саясат комитеті
- Әлеуметтік-мәдени даму комитеті
- Аграрлық мәселелер және қоршаған ортаны қорғау комитеті
- Комитеттерге мүше емес
Мәжiлiс 77 депутаттан тұрады. 67 депутат ... ... ... ... және сайлаушылар саны шамамен бiрдей болатын
бiр ... ... ... ... ... ... 10 ... тең
дәрежелi өкiлеттiлiк және бiртұтас жалпыұлттық сайлау округiнiң аумағы
бойынша партиялық тiзiм ... ... ... ... ... ... ... енгізілген
конституциялық заңдар мен заңдардың жобаларын қарауға қабылдау және осы
жобаларды ... ... ... ... санының көпшілік даусымен
Республика Президентіне Республика Премьер-Министрін ... ... ... ... ... ... ... Конституциямен
Парламент Мәжілісіне жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру. Мәжіліс
депутаттарының ... ... ... ... ... ... ... кемінде бестен бірінің бастамасы бойынша Мәжіліс Үкіметке
сенімсіздік білдіруге хақылы.
Мәжiлiс депутаттарын сайлау ... ... тең және төте ... ... ... дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Республиканың жасы 25-
ке толған азаматы Мәжiлiс депутаты бола ... ... және ... арқылы, сондай-ақ, өзiн өзi ұсыну ... ... ... ... ... ... комитеттері:
- Аграрлық мәселелер комитеті
- Заңнама және сот-құқықтық реформа комитеті
- Халықаралық ... ... және ... ... ... даму комитеті
- Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитеті
- Қаржы және ... ... ... ... және ... даму комитеті
Парламент депутаты Конституцияға сәйкес, Парламенттiң бiрiншi
сессиясында, оның ... ... ... ... ... ... етуге, республиканың тұтастығы мен тәуелсiздiгiн нығайтуға ... ... ... ... мандатқа, қандай да болсын аманат
пен тапсырмаға тәуелдi емес. Ол ... ... ... ... ... ... ... қол сұғылмаушылық құқықты пайдаланады. Қандай да
бiр қылмыс жасағаны дәлелденген жағдайда Конституцияда көзделген тәртiппен,
заң бойынша ... ... ... Парламент депутатының
өкiлеттiгi оның кәсiпкерлiк қызмет атқаруы, коммерц. ұйымдардың басқарушы
органының немесе ... ... ... ... ... ... ... депутат болып сайлануы себептi ... ... ... ... күшi жүретiн қызмет аясы бар, сонымен бiрге
олар бiрқатар өкiлеттiктердi ... ... ... ... өз ... ... ... мәселелердi әуелi
Мәжiлiсте, содан соң Сенатта қарау арқылы заңдар қабылдайды; респ. бюджеттi
және оның атқарылуы ... ... ... ... ... ... талқылайды, мемл. салықтар мен алымдарды белгiлейдi және
оларды алып тастайды; ҚР-ның әкiмш.-аумақтық құрылымына ... ... ... ... ... ... жасау туралы актiлер
шығарады; палаталардың бiрлескен комиссиялары ... ... ... ... ... ... ... оларды қол сұғылмаушылық құқығынан айырады; Үкiмет мүшелерiнiң
есептерiн тыңдайды; палаталардың ... және ... ... ... қабылдайды, ҚР Конституциясында (54-бап) көзделген
басқа да өзгерiстердi жүзеге асырады. 
Конституцияның ... ... ... ... ... мыналар
жатады: Президенттiң ұсынысы бойынша Жоғ. сот төрағасын тағайындау және
қызметтен босату, ... Бас ... және ... ... ... ... тағайындауына келiсiм беру; Бас прокурорды, Жоғ. ... ... ... ... ... өкiлеттi органдардың
өкiлдiгiн мерзiмiнен бұрын тоқтату; Президенттi қызметтен кетiру ... ... ... ... ... ерекше құзырына мыналар жатады: тиiстi заң жобаларын қарауға
қабылдап алу және қарау; Парламент ... ... ... ... ... ... Орт. ... комиссиясы төрағасын,
төраға орынбасарларын, хатшылары мен мүшелерiн ... және ... ... ... ... және оның ... тыс сайлауын
өткiзудi тағайындау; әдiлет бiлiктiлiк ... ... 2 ... ... ... ... мемл. опасыздық жасады деген айып тағу, т.б. (ҚР
Конституциясы, 56-бап).
Қазақстан Республикасы Парламенті ... ... ... ... ... ... ұсынысы бойынша
Конституцияға өзгерiстер мен ... ... ... ... ... өзгерiстер мен толықтырулар енгiзедi; респ. бюджеттi
және Үкiмет пен Респ. бюджеттiң атқарылуын ... ... Есеп ... атқарылуы туралы есептерiн бекiтедi, бюджетке өзгертулер мен
толықтырулар енгiзедi; Президенттiң қарсылығын ... ... ... ... бойынша Президент қарсылық бiлдiрген күннен бастап бiр ай
мерзiм iшiнде қайталап ... мен ... ... ... (бұл ... ... ... қабылданғанын бiлдiредi); Президенттiң
бастамасы бойынша әр Палата депутаттары жалпы санының үштен екiсiнiң дауыс
беруiмен Президентке бiр ... ... ... заң шығарушылық өкiлеттiк
бередi; Президенттiң Премьер-министрдi; Ұлттық банк төрағасын тағайындауына
келiсiм бередi; Премьер-министрдiң Үкiмет ... ... ... ... ... ... ... тастайды (Палата
депутаттары жалпы санының үштен екiсiнiң дауысымен Үкiмет бағдарламасының
екiншi рет қабылданбауы ... ... ... болып табылады); әр
Палата депутаттары жалпы санының үштен екiсiнiң дауысымен, ... ... ... кемiнде бестен бiрiнiң бастамасы бойынша Үкiметке
сенiмсiздiк бiлдiредi; соғыс және ... ... ... ... ... ... ұсыныс енгiзедi, т.б.
Парламент Республиканың бүкiл ... ... күшi бар ... Парламенттiң қаулылары, Сенат пен Мәжiлiстiң қаулылары түрiнде заң
актiлерiн қабылдайды. Республика Заңдары Президент қол ... ... ... ... пен оның ... заң ... ... өзгеше көзделмесе, Палаталар депутаттары ... ... ... ... ал ... ... ... мәселелер бойынша әр Палата депутаттарының жалпы санының кемiнде
үштен екiсiнiң көпшiлiк дауысымен ... ... ... ... ... ... тағайындауға екi мәрте
келiсiм бермесе, Парламенттiң Палаталарының арасындағы немесе Парламент пен
мемл. ... ... ... ... келiспеушiлiк салдарынан саяси
дағдарыс болғанда — Президент Парламенттi тарата алады. ... ... ... ... ... ... ... өкiлеттiгiнiң соңғы 6
айында, сондай-ақ, алдыңғы таратудан ... 1 жыл ... ... ... ... ... тұрақты к-ттерде атқарылады, олардың саны
әр Палатада жетеуден аспауға тиiс. Палаталардың бiрлескен қызметiне қатысты
мәселелердi шешу үшiн Сенат пен ... ... ... ... құруға құқылы. Заң жобасы Мәжiлiстiң тұрақты к-тiнде алдын-ала
қаралып, к-т ол бойынша қорытынды ... ...... ... ... ... талқылау екi оқылымда ... ... ... мен ... ... және конституц. заңдар
қабылдау немесе оларға ... мен ... ... ... ... екi ... өткiзiлуi мiндеттi.
Сенаттың қаралған заң жобасы бойынша қарсылық бiлдiруге құқы бар. Сенат
депутаттары жалпы санының көпшiлiк дауысымен қабылданбаған жоба ... Егер ... ... ... ... ... ... жобаны қайтадан мақұлдаса, онда жоба Сенатқа қайта талқылауға
және дауысқа салуға берiледi. Қайта ... заң ... сол ... ... енгiзуге болмайды.Әр Палатаны депутаттардың ... ... тiлдi ... ... ... ... Төрағалар
палаталардың жұмысын жүргiзедi. 
Тұтастай алғанда, Парламенттiң қос палаталы құрылымы Қазақстанның
жоғары заң ... ... ... пiкiр ... ... ... жұмыс iстеуiн мақсат етедi: палаталар бiр-бiрiне бағынбайды,
бiр-бiрiне тәуелсiз құрылады; палаталардың әрқайсысы жеке жұмыс ... ... ... ... аясы мен ... бар. Сонымен қатар
олар көптеген мәселелер бойынша бiрлесiп ... ... ... ... әр кездегi төрағалары: Ө.Байгелдi (1995 — ... (1999 ... Н. ... ... ... төрағалары:
М.Оспанов (1995 — 99), ... ... 2004 ... Орал
Мұхамеджанов.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҮКIМЕТI — Қазақстандағы жоғары атқарушы билiк
органы. 1920 — 24 ж. ... ... АКСР ... ... ... 1925 — 36 ж. ... АКСР Халкомсов, 1936 — 46 ж. ... ... ... ж. ... Мин. Каб. деп ... Қ. Р. Ү. ... ... тармағы ретiнде министрлiктерден, агенттiктерден, к-ттерден тұратын
орт. атқарушы органдар, обл., ауд. және қалалық ... ... ... ... ... ... және олардың қызметiне
басшылық жасайды. Оның құқықтық мәртебесiнiң негiздерi ҚР Конституциясында
бекiтiлген (64-бап). Үкiметтiң ... ... мен ... ҚР ... ... 1995 ж. 18 ... ... Республикасының Үкiметi туралы” (1999 ж. 6 мамырда өзгерiстер
мен толықтырулар енгiзiлген) ҚР-ның конституц. Заңымен ... ... ... ... ... ... ҚР-ның заңдары мен өзге де
нормативтiк ... ... және ... ... үшiн ... ... ... Президентi ҚР-ның Конституциясында көзделген
тәртiппен құрады. Премьер-Министр Үкiмет басшысы ... ... ... ... ... ... ... тағайындайды және
қызметтен босатады. ҚР-ның Премьер-Министрi өзi ... ... ... мерзiмде үкiметтiң құрылымы мен құрамы туралы ҚР Президентiне ұсыныс
енгiзедi. Президент Премьер-Министрдiң ұсынысы бойынша ... ... оның ... ... ... және оларды қызметтен
босатады, орт. атқарушы органдарды құрады, таратады, ... ... ... ... ... мен өзге де орт. ... ... ... ...... орган. Оның құрамына Үкiмет мүшелерi —
республиканың Премьер-Министрi, оның орынбасарлары, министрлер, өзге де
лауазымды ... ... ... мен ... ... ... ... Қазақстан халқына және елбасына ҚР Үкiметi туралы
конституц. ... ... ... ант ... ... ... берiлген. Ол Президентке Үкiмет құрамына кiрмейтiн министрлiктердi,
орт. атқарушы органдарды құру, ... құру және ... ... министр
қызметiне кандидатуралар жөнiнде, министрдi қызметтен ... ... ... Үкiметтiң қызметiн ұйымдастырып, оған басшылық жасайды
және оның жұмысы үшiн дербес жауап бередi.
Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі
Кәрім Қажымқанұлы МӘСІМОВ. 1965 жылы ... ... ... ... заң ... ... ... экономика университетін
бітірген. АҚШ-тың Колумбия университетінде тағылымдамадан өтті. ... ... ... ... араб ... ... ... бас экономист, бөлім бастығы, одан кейін республика Сыртқы
экономикалық байланыстар министрлігінің Үрімші (ҚХР) ... аға ... ... Қазақстан сауда үйінің атқарушы
директоры, ... ... ... және ... жинақ банктерінің
басқарма төрағасы ... ... ... және коммуникация министрі, Премьер-
Министрдің орынбасары болып тағайындалған.
2003 жылдың маусымынан Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшісі, 2006
жылдың қаңтарынан бастап Премьер-Министрдің орынбасары қызметін ... ... ... айынан бастап Қазақстан Республикасының Премьер-
Министрi. [15]
Үкiметке ... ... ... ... ... ол ... саясаттың негiзгi бағыттарын, оны жүзеге асыру жөнiндегi
стратег. және ... ... ... ... мемл. бағдарламаларды
әзiрлеу; әлеум.-экон. және ғыл.-тех. дамудың индикативтiк ... iске ... ... ... ... ... респ.
бюджеттi және оған енгiзiлетiн өзгерiстердi әзiрлеуге ... ... ... және оның ... ... есеп ... ... атқарылуын
қамтамасыз ету; ҚР-ның қаржы жүйесiн нығайту ... ... ... асыру; мемл. валюталық, қаржы және ... ... ... ... ... заңдылықтың сақталуына мемл. ... ... және ... ... ... ... баға құралуының мемл.
саясатын әзiрлеп, ұйымдастыру; мемл. ... баға ... ... мен қызмет көрсетулердiң ... ... ... ... ... оны пайдалану шараларын әзiрлеп,
жүзеге асыру, мемл. меншiк құқығының қорғалуын ... ету; ... ... ... ... ... ... әлеум. қамсыздандыру және әлеум.
сақтандыру жүйесi мен шарттарын айқындау; мемл. ... ... ... ... iске ... ... ... дамытудың
аймақаралық мәселелерiн шешудi қамтамасыз етедi; ғылым мен ... жаңа ... ... мәдениеттi, бiлiм берудi, денсаулық
сақтауды, туризм мен спортты дамыту жөнiндегi мемл. саясатты айқындап, ... ... ... мен ... ... ... ... пайдалану және
қорғау шараларын әзiрлеп, жүзеге ... ... ... ... қамтамасыз ету; азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын ... ... пен ... ... ... ... ... мен
қорғаныс қабiлетiн, аумақтық тұтастығын сақтау және ... ... ... ... ... әзiрлеп, iске асыру; келiссөздер жүргiзу және
үкiметаралық келiсiмдерге қол қою ... ... ... ... ... ... және ... ұйымдармен қарым-қатынасты дамытуын
қамтамасыз ету; сыртқы экон. ... iске ... ... ... ... дамыту шараларын қолдану; халықар. қаржы ұйымдарымен ... ... ... жүзеге асыру; Конституциямен, заңдармен және президент
актiлерiмен жүктелген өзге де ... ... ... ... ... ... және ... туралы конституц. заңда белгiленген
нысандарда Республика Президентiнiң алдында жауапты.
ҚР-ның Премьер-Министрi үкiмет қызметiн ... оған ... оның ... үшiн жауап бередi, Президентке Үкiмет қызметiнiң негiзгi
бағыттары жөнiнде баяндайды, қаулылар шығарады. Үкiмет мүшелерi өз құзыретi
шегiнде ... ... ... Олар ... ... ... жұмысы немесе тапсырылған жұмыс аясы үшiн ... ... ... ... ... палатасы үкiмет мүшелерiнiң
қызметтерi жөнiндегi есептерiн тыңдауға хақылы. Үкiмет мүшесi ... ... ... оны ... ... жөнiнде Президентке
мәлiмдей алады. Үкiмет ҚР Конституциясы, ... ҚР ... ... ... және ... ... үшiн өз ... бүкiл мемл. аумағында мiндеттi күшi бар Үкiмет қаулылары мен
Премьер-Министрдiң өкiмдерiн ... ... iске ... ... Бұл ... мен ... Конституцияға, заңдарға, Республика
Президентiнiң актiлерiне қайшы келмеуге ... ... ... өз ... ... жасап, бұл туралы
Парламентке баяндама ұсынады. Егер Парламент Үкiметтiң ... ... екi ай ... ... қайтадан ұсынады. Егер
Парламент депутаттарының жалпы санының 2/3-сiнiң дауыс беруiмен бағдарлама
тағы да қабылданбаса, онда бұл ... ... ... ... заңдық ұсыныстар енгiзуге хақылы. Ол заң жобаларының жоспарын құрып,
соған сәйкес парламент ... заң ... ... Заң жобаларын
дайындауға олардың сапасы үшiн жауапты болатын министрлiктер, мемл. к-ттер,
агенттiктер, бiрiншi басшылар қатысады. Қ. Р. Ү. ... ... ... ... ... және жаңадан сайланып, қызметке кiрiскен ҚР
Президентiне үкiмет мүшелерi жазбаша қол қойған өтiнiш беру ... ... ... ... ... және ... Үкiметi туралы констиуц.
заңда республика Үкiметiнiң, оның мүшелерiнiң тиiстi өкiлеттi ... ... түсу ... мен ... ... Егер ... оның
кез келген мүшесi өздерiне жүктелген мiндеттердi одан әрi орындау мүмкiн
емес деп санайтын болса, онда олар ... ... өз ... ... ... хақылы. Конституцияда (53-бап, 7-тармақ, 61-бап, 7-
тармақ) көзделген ... ... ... ... ... ... өзiнiң орнынан түсуi туралы ҚР Президентiне ... ... ... ... ... ... ... ҚР Президентi он
күн мерзiмде қарайды. Орнынан түсудi қабылдау Үкiметтiң не оның ... ... ... ... бiлдiредi. Премьер-Министрдiң
орнынан түсуiн Президенттiң қабылдауы немесе оны қызметiнен босатуы ... ... ... ... ... ... ... де Үкiметтiң өкiлеттiгiн тоқтату туралы шешiм қабылдауға және
оның кез ... ... ... босатуға хақылы. Үкiмет жүргiзiп отырған
саясатпен келiспейтiн және оны жүргiзбей отырған үкiмет мүшелерi ... ... ... тиiс. ... және өзге де орт. ... органдардың басшылары болып
табылатын ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырады; өз құзыретi шегiнде дербес шешiмдер қабылдайды; ҚР ... ... ... ... ... мемл. органдардың жұмысы
үшiн, сондай-ақ, тиiстi мемл. органдардың қарауына жататын ... ... iстiң жайы үшiн ... жауап бередi; ҚР заңдарының, ҚР Президентi
мен Үкiметi актiлерiнiң орындалуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... өз қызметiнiң
мәселелерi жөнiнде парламент палаталарына есеп ... ... ... орт. ... ... органдарды қызметiнiң
сипатына қарай салалық құзыреттi ... ... ... бақылау және қадағалау органдарына, мемлекеттiң арнайы немесе
ерекше атқарымдарын iске асыратын ... ... ... ... Қазiргi кезде мына салалар бойынша респ. орт. атқарушы органдары
жұмыс iстейдi: экономика салалары бойынша: Экон. және ... ... ... мин., А. ш. мин., Көлiк және ... мин., ... ... ... мин., ... және сауда мин., Қоршаған ортаны
қорғау мин., Мемл. материалдық резервтер ... ... ... ... жөнiндегi агенттiк, Жер ресурстарын басқару жөнiндегi ... және ... ... ... ... бойынша: Мәдениет мин., Ақпарат мин., Бiлiм және ғылым мин., ... ... ... ... мин., Денсаулық сақтау мин., Туризм және спорт
жөнiндегi агенттiк, Көшi-қон және демография жөнiндегi агенттiк; әкiмшiлiк-
саяси қызмет бойынша: ... ... мин., Iшкi ... мин., ... мин.,
Әдiлет мин., Төтенше жағдайлар жөнiндегi ... ... ... ... ... ... ... және олардың өз қызметiн
атқаруының тәртiбi “Қазақстан Республикасының Үкiметi туралы” конституц.
Заңмен (18.12. 1995), ҚР Үкiметiнiң 1997 ж. 13 ... ... ... мин. (Мемл. к-тi) туралы үлгi ережемен және әрбiр мин.,
агенттiк, к-т туралы ... ... ... ... ... ... ... жатқан орт. атқарушы органдар: ҚР-ның
министрлiктерi; ҚР-ның ... ҚР ... ... ... табылатын к-ттер, департаменттер және басқармалар.
ҚР-ның Министрлiгi мемл. басқарудың тиiстi саласына басшылық жасайтын,
сондай-ақ, заңдарда көрсетiлген ... ... ... ... орт. ... ... болып табылады. Министрлiктi Премьер-
Министрдiң ұсынысымен Президент құрады, қайта ... және ... ... болып табылатын министрдi де Премьер-Министрдiң
ұсынуымен Президент қызметке тағайындайды және қызметтен ... ... ... ... ... және ... ... орындалуы және оның өз қызметiн жүзеге асыруы үшiн жауап
бередi. Ол ... ... Қ. Р. Ү-нiң ... ... ... мен штат ... Үкiмет бекiтедi. Министрлiкте министрдiң
орынбасарлары (вице-министрлерi), сондай-ақ, министрлiктiң ... да ... ... ... ... ... алқа — кеңесшi орган
құрылады. Алқаның сандық құрамын Үкiмет, ал жеке ... ... ... Мин. өз ... ... ... ... белгiленген
тәртiппен ҚР-ның барлық аумағында мiндеттi күшi бар бұйрықтар түрiнде
актiлер ... ... ... тек ... ... Заң бойынша барлық министрлiктер өзара тең болып табылады
және бiр-бiрiне әкiмш. бағынышты емес, ... олар ... ... ... бiрлесiп қызмет атқару немесе ... ... ... iс-қимылдарын қажет ететiн (мыс., респ. мақсатты
бағдарламаларды iске асыру, қылмыспен күресу, т.б. ... ... ... ... мен келiсiмдер жасаса алады.
ҚР-ның агенттiгi де орт. атқарушы ... ... ... ... ... ... құрады, қайта ұйымдастырады және
таратады. Ол тиiстi мемл. басқару саласына басшылықты, сондай-ақ заңдарда
белгiленген ... ... ... мен өзге де ... және рұқсат беру
мiндеттерiн жүзеге асырады. Агенттiктердiң және Үкiмет құрамына кiрмейтiн
басқа да орт. ... ... ... ... ... тағайындайды
және қызметтен босатады. Агенттiктiң құрылымын оның ...... ... оның құрылымы департаменттер мен басқармалардан тұрады.
Агенттiк төрағасының ... ... ... — алқа құрылады. Оның құрамын
агенттiктiң төрағасы бекiтедi. Агенттiк төрағасының ... ... ... ... табылады. Министрлiктер, агенттiктер мен өзге де
орт. атқарушы органдар ... ... ... ... ... ... мемл. мекемелердiң штат санының ... ... ... ... ... ... ... қызмет
жөнiндегi агенттiк, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ... ... ... ... ... және бәсекелестiктi қорғау жөнiндегi
агенттiк, Респ. бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп к-тi ... ... ... ҚР ... ... ... және оған ... мемл. орган мәртебесi берiлген. Орт. атқарушы органның құрылымдық к-
тi тиiстi орт. атқарушы органның құрылымдық бөлiмшесi болып ... ... орт. ... ... басшысының ұсынуымен үкiмет құрады, қайта
ұйымдастырады және таратады. Құрылымдық бөлiмше орт. ... ... ... ... және ... ... жүзеге асырады,
сондай-ақ, салааралық үйлестiрудi жүзеге асырады немесе мемл. ... ... ... жасайды. Орт. атқарушы орган басшысының ұсынуымен
үкiмет ... ... ... тағайындайды және оны қызметтен
босатады. Оның ... ... және ... мемл. органдармен өзара iс-
қимылының тәртiбiн үкiмет белгiлейдi.
8-кесте. Қазақстан Республикасы жоғарғы сотының ... ... ... ... [11]
Сот билігі органдарына: Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты, ... ... сот ... ... процестің
жекелеген тармағының болмауымен ерекшеленеді. Экономикалық даулар олардың
субъектілеріне қарамастан азаматтық сот өндірісі аясында шешіледі. Соттар
қаралып ... ... ... ... ... ... қаулы және бұйрық
үлгісіндегі сот актілерін қабылдайды.
    ... ... ... соттардың азаматтық, қылмыстық,
шаруашылық және ... да сот ... ... заңда көрсетілген процесуалды
формада олардың қызметтеріне сот қадағалу ... сот ... ... ... ... ... ... Конституциялық Кеңесінің 1997 ... ... №3 ... ... ... ... ...
бабы 1 тармағының нормасымен бекітілетін, қолданылатын құқық Жоғарғы ... ... ... ... ... ... Соты сот ... заңнамалық нормалар, оның ішінде Конституция
нормаларын қолдану мәселелері бойынша ғана нормативтік қаулылар шығаруға
өкілетті деп түсінген жөн".  [15]
Конституциялық Кеңес ... ... ... ... ... ... ... Конституциялық Кеңесі өкілеттіктері алты жылға
созылатын жеті ... ... ... ... өмір бақилық
мүшелігіне Республиканың Экс-Президенттері құқылы болып табылады.
Конституциялық Кеңестің Төрағасын Республика Президенті тағайындайды және
дауыс теңдей бөлінген ... оның ... ... ... ... Кеңестің екі мүшесі Республика Президентімен, екеуі Сенат
төрағасымен, ... ... ... ... Конституциялық
Кеңестің қалған мүшелері әр үш жыл сайын жаңартылып тұрады.   
Конституциялық Кеңестің ұйымдастырылуы мен ... ... ... Кеңес:
-Республика Президентінің сайлауы;
- Парламент депуттарының сайлауы;
-республикалық референдум
өткізудің дұрыстығы туралы мәселеге қатысты туған таласты шешеді.
Конституциялық Кеңес:
-Парламентпен қабылдаған және ... қол ... ... сәйкестігін;
халықаралық келісімдердің Конституцияға сәйкес бекітілуін қарайды. 
Конституциялық Кеңес
Конституция нормаларына ресми түсінік береді;
- ... ... ... ... босату туралы 
Парламентпен тиісті шешім қабылданғанша,  Республика Президентін қызметінен
босату туралы соңғы шешімге келгенге ... ... ... ... туралы ұйғарым жасау;
  Конституциялық Кеңестің қорытынды шешімі қабылдаған ... ... ... және ... ... ... республиканың барлық аумағында
жалпыға бірдей міндетті болып табылады. Басқа да шешімдердің өз ... ... ... ... ... ... қарсы пікірін еңсермеген жағдайда ... ... ... ... саналады және конституциялық өндірісі
тоқтатылады.
Игорь Иванович РОГОВ Конституциялық Кеңестің Төрағасы. 1950 жылы ... Баку ... ... келді. С.М.Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік
университетінің заң фаукльтетін ... ... ... ... ағаш өңдеу
комбинатында станокшы болып бастады. Университетті аяқтағаннан соң Алматы
қаласы Әуезов ауданындық ІІБ-де ... ... ... ... кейіннен 15
жыл бойы оқытушылық қызметпен айналысты. Президент аппараты мен ... аға ... ... ... ... ... төрағасының орынбасары қызметтерін атқарды. Мемлекет ... ... ... сот ... ... Әділет
министрлігіне тағайындалды. Соңғы уақытта Қазақстан Республикасы Президенті
Әкімшілігі басшысының орынбасары-мемлекеттік-құқықтық басқарманың бастығы.
Заң ғылымдарының докторы, ... ... ... ... ... еңбектердің авторы.
"Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағына ие.
2004 жылдың 15 маусымында Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... ... ... реформа барысы биліктің, мемлекеттік
саясаттың, қоғамдық толғаулардың бірден-бір зейін қояр ... ... ... бастап бүгінгі 2008 жылдың Елбасы Жолдауы –
«Қазақстан азаматтарының әл-ауқатын арттыру – ... ... ... жүзеге асырылып жатқананнан бергі өткерілген жол түбегейлі саяси
экономикалық, әлеуметтік, идеологиялық өзгерістер мен реформалар ... ... ... ... мен ... сондай-ақ Қазақстанның
тәуелсіздігі мен егемендігі, қауіпсіздігінің басты тетігі болып ... ... ... ... ... ... Қазақстанның мемлекеттік басқару жүйесінің қалыптасуы мен даму
реформасы
жатыр. Әкімшілік реформаны концептуалдық, идеологиялық, нормативті-құқықтық
мазмұны бойынша кезең-кезеңге бөлуге болатыны белгілі. ... ... ... ең ... ... және мазмұнды ізденіс жолын ұсынады.
Әкімшілік реформаның нормативті-құқықтық алғышартын, ... ... ... ... Қазақстанның саяси тарихын келесі кезеңге
бөлуге болады.
Қазақстанның мемлекеттік басқару жүйесінің ... мен ... ... ... ... ... Бұл ... тәуелсіз және егемен
Қазақстан мемлекеті дамуының ... ... ... ... саяси
лидерлер мен мемлекеттік лауазым иелерінің басты мақсаты саяси ... ... ... жаңа ... ... ... байыпты
өтуін қамтамасыз ету болды. Реформаның мәні – мемлекеттік басқару жүйесін
тәуелсіз Қазақстанның жаңа билік, есеп беру ... ... ... ... ... ... басты өзгерістер, жаңа жүйені құруға
емес, бірақ қолданылып ... ... ... арттыруға бағытталған.
Әміршіл-әкімшілдік мемлекеттік басқару жүйесі өзіндік жолмен тәуелсіз
Қазақстан, жаңа билік, жаңа басшылық жағдайына ауысты.
Президент Н.Назарбаев қолдап айтқандай, мәселе ... ... ... радикалды жоюда емес, оны жаңа тәуелсіздік жағдаяты бойынша
өзгертуде болды. Сол ... ... жүйе ... және әділ ... Ол, әрине, экономикалық және басқа бостандықтарды ... ... ... төтенше жағдайларда тиімді болады.
Қазақстанда ... ... ... ... ... ... біз
басқа бір жүйенің қалыптасуына дейін, экономиканы және қоғамды басқару
әкімшілік жүйесін ... және ... ... ... ... ... ... саяси тұрақтылығының
себебі осы болады. [7]
Мемлекеттік басқару жүйесінің бастапқы кезеңінің басты ... ... ... кезекте Қазақстанның тәуелсіз және дербес ... ... ... ... ... көшу ... жаңа міндеттері мен жауапкершілік ауқымын анықтады. Республика
нарықтық мемлекетке тән емес ... және ... ... ... ... үш ... бөлінуі мемлекет басқару жүйесінің алғашқы
кезеңінің басты жетістігі болды. ... ... ең ... билік орны
болып, оған жоғарғы әкімшілік-атқарушы билігі ... ... ... ... ... ... ... Сот сот билігін атқара бастады.
Мемлекеттік басқару жүйесінің дамуының екінші кезеңі 1993-1995 жылдарға
сәйкес ... Ол 1993 жылы 28 ... ... Қазақстанның бірінші Ата
Заңының қабылдануына ... ... ... жүйе ... Осы ... үш тармақ билік принципі заңнамалы түрде бекітілді.
Ата Заңға сәйкес мемлекеттің өкілеттік, атқарушы және сот ... ... ... ... ... Оның үстіне, 1993 жылы 10 желтоқсанда
«Қазақстан Республикасының атқарушы және өкілеттік органдары туралы» заңы
қабылданған. Ол ... ... ... ... атауына, құрылымына
және өкілеттігіне түбегейлі өзгерістер әкелді.
Мемлекеттік жүйе реформасы үшінші кезеңінің басталуы 1995 жылы 30 тамыз
күні ... ... ... ... ... ... есте ... 1995 жылғы Конституция «Қазақстанда
президенттік республиканы түбегейлі орнықтырды...жаңа ... ... ... ... ... ... оған қатысты басқару ... ... Оның ... Президент биліктің барлық үш тармағының
әрекеттерін үйлестірудің конституциялық өкілдігіне ие болды».
1995 ... ... ... Конституциясы атқарушы органдарды
біртұтас мемлекет атқарушы билік құрамы ретінде, бүкіл мемлекеттік саясатты
қамтамасыз ету үшін, тиісті аумақтардың мүдделерін және мұқтаждарын ... ... ... Дәл осы ... жаңа ... ... органдар –
мәслихаттардың қалыптасуы басталады. Осы Конституцияда тағы бір заңнамалық
жаңашылдық: жергілікті ... және ... ... жергілікті
мемлекеттік басқару болып табылады. 2030 жылға дейінгі Қазақстанның ұзақ
мерзімді даму стратегиясы ... ... боп ... ... ... ... реформалау бағдарын айқындаған стратегиялық
құжат болып танылады. Қазақстанда тиімді мемлекет құру және ары ... ... бұл ... кең ... реформалау
міндеттері ретінде белгіленді. [11]
Бұл арада «кәсіби мемлекет», соның ішінде іске ... және ... ... ... ... қол ... ... мемлекет қызметкерлерінің
тиімді де заманауи жасағын құруға басты назар аударылды.
Мемлекеттік реформасының мақсаттары былайша айқындалған:
- «...нарықтық экономикаға ... ... ... ... ... қызметті және басқару құрылымын қалыптастыру;
- Басым мақсаттарды іске асыра алатын үкімет құру;
- Ұлттық мүдделер күзетінде тұратын мемлекет тұрғызу».
Мемлекеттік басқару жүйесі ... ... ... 2001 ... ... дейінгі мерзімді алады. 2001 жылдың қаңтарында өте маңызды оқиға
– көпжақты талқылаулардан кейін ... ... ... басқару туралы» заң қабылданды. Кейбір қағидаларының толық
пысықталмағанына қарамастан бұл ... ... ... ... ... ... ... құқықтық олқылықтарын жабуға
көмектесті. Бұл заң жоғары атқарушы органдар және жергілікті ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару-Қазақстан Республикасындағы заңнамаға
сәйкес, белгіленген аумақта мемлекеттік саясатты ... үшін ... және ... ... ... ... жылдан 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясын іске асыру мақсатында
мемлекет дамуының онжылдық стартегиялық жоспары ... Осы ... 2010 ... дейінгі саяси және мемлекеттік құрылыстың негізгі нысаны
мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттырудағы басты ... ... ... ... 2010 жылға дейінгі Стратегиялық даму жоспарында
нақты қадамдар көрсетілген.
Бірінші қадам мемлекеттің саяси өмірінде ... ... ... өсуі ... ... қадам басқару қызметтерін орталықтан аймақтарға бөлу болып
аталған. Қазақстан Республикасының 2010 ... ... ... ... аймақтандыру саясатының басты міндеттері қарастырылған.
Біріншіден, билік деңгейлері арасындағы іс-шаралар ... және ... жете ... ... ... ... тиімді қызметі үшін
алғышарттар жасау.
Үшіншіден, демократиялық мемлекет ... ... ... ... ... ... ... іске асыру. Бюджетті
аймақтандыру жергілікті басқару органдарының ... ... ... етеді. [6]
Қазақстан Республикасының Экономика және бюджетті жоспарлау министрлігі
Үкімет билігімен 2003 ... 10 ... ... ... ... ... өкілдіктерді ажырату және ... ... ... ... дайындады.
Қорыта айтқанда, реформалар негізінде, Қазақстанда мемлекет ... ... ... ... жасалынды. Қазіргі күнде «Қазақстан-
2030» Стратегиялық бағдарлама аумағында ... ... кең ... ... ... ... мемлекет басқарудың жетілдіруі өз шешімін
табуда.
Мемлекет басқару жүйесі реформасының бесінші кезеңі. Қазақстанның
экономика ... ... ең ... елу ел ... ... ... ұсынылғаннан кейін басталады. Мемлекет басқару жүйесін
дамытудың ұсынылған тұжырымдамасы мемлекет билігі тиімділігін, есеп беруін
арттыру, ... ... ... ... ... ... жүйе ... реформалардың өмірге енгізілуін және
атқарушы биліктің дамуын бағалаудың басты тетігі мен ... ... ... ... ... мен ... болды.
Қазақстанның әкімшілік реформасы ең дамыған батыс елдері жетістіктері мен
тәлімдері тәдірибеснде жүргізілуі керек деп ... ... ... Қазақстан Халқына жыл сайынғы Жолдауында
айтылғандай, «соңғы ... ... ... ... өкілеттілігін
ұлғайтуда көптеген мемлекеттік басқару ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызмет құру,
атқарушы билік жауапкершілігін арттыру ... ... ... ... ... жұмысы тәжірибесіне профильді парламент комитеттері
отырысында Үкімет мүшелері кандидатураларын талқылауы ... ... ... ... есеп ... ... ... заңнамалары мен
тәжірибелері арттырылды.
Қазіргі әкімшілік реформа кезеңінің басталуы және ... ... ... Демократиялық реформалар программасын нақтылау мен
әзірлеу Мемлекеттік ... ... ... деп ... болады.
Қазақстан Президентінің бастамашылығымен құрылып, оның ішінде Парламент,
саяси партиялар, қоғам зиялылары өкілдері ... ... ... ... ... ... ... арттырылуы болды.
Мұның өзі, сайып келгенде – Парламенттің, саяси партиялардың, депутаттық
фракциялардың ... ... ... жергілікті билік органдарының халық
алдындағы есептілігін, сот билігінің тәуелсіздігін ... ... ... ... ... мен әзірлеу Мемлекеттік комиссияның ұсыныстары, ҚР Конституциясына
2007 жылы енгізілген өзгерістер мен толықтырулар үшін ... ... ... ... ... ... мен толықтырулары
туралы» атты заң жобасы бұл келелі жұмыстың нәтижесі еді. Барлық ... және ... ... ... топтарға бөлуге
болады.
Бірінші, Парламент ролін арттыру, оның билік жүргізу өкілеттігін және
жауапкершілігін ... ... ... бүкіл саяси пікірталаста
талқыланғанмәселенің бірден-бірі ... ... ... ... ... ... кезеңде, президенттік билік түрін
сақтап қалу керек деп, Мемлекеттік Комиссия келісті.
Осы кезеңнен бастап, мемлекеттік ... ... ... ролі ... ... ... ... пікірмен келісуге болады.
Екінші, саяси партиялар ролінің нығаюы.
Саяси партиялар ролін нығайтуда, тепе-теңдік жүйе бойынша ... ... ... ... ... деп ... ... Бұған
қоса,енді Премьер-Министр парламенттегі партиялық көпшілікті көрсетеді. Осы
шешім келесі оң іске әкеледі:
Біріншіден, Үкімет құруда саяси ... ролі ... ... ... ... енді ... жасақтау мен
шешімдері бойынша оның одан арғы іс-қимылы үшін ... өз ... ... ... ... ... ... жеткен партияның және
коалицияның ... іске ... ... ... ... ... ... енді
жергіліктіөзін-өзі басқарудың негізі болып бекітілді;
Төртіншіден, сот жүйесінің жетілдірілуі;
Бесіншіден, ұлтаралық келісімді нығайту мен ... ... ... ... қоғам институттарының одан әрі дамуы;
Жетіншіден, азаматтар құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметі құрылуы
мен дамуы барлық атап айтылған ... ... ... тығыз байланыста өтіп жатыр.
Қазіргі кең ... ... ... ... ... экономика саласындағы дүниежүзінің ең дамыған елу мемлекетке
кіру тарихи стратегиясынан және сәйкес мемлекеттік ... ... ... Оның өзі ... және ... ... ... серпін берді.
Қорытынды
Сонымен, мемлекеттің негізін түсіну, мемлекет ... ең ... ... ... ... ... зерттеу – оның қызметіндегі
және белгілеуші ерекшеліктерді ашу, оның ... ... көп ... ... ... ... ... әлеуметтік институт ретінде қабылдау.
Қазіргі теория шын мәніндегі мемлекеттің болмысын көп өлшемдерге
байланысты ... ... бірі - ... ... ... ... ... жұмыста аталғандай, мемлекет нысанын: басқару, мемлекеттік құрылысы
және саяси тәртіп негізіне жіктелу бойынша бағалаймыз.
Қазақ халқының ... ... ... іске ... 1991 жылы 16
желтоқсанда ... ... ... ... ... заң қабылданып, 1995 ... 30 ... ... ... Конституциясының 2-бабында көрсетілгендей:
«Қазақстан ...... ... ... ... ретінде құрылды.
Елімідегі мемлекеттік билік жүйесі Конституциямыздың 3-ші бабына сәйкес
құрылып, оның үш ... (заң ... ... ... және ... ... ... өзара үйлесімділік епн бірін-бірі тежемелік
жағдайда іске асырылып келеді. Бұл жерде мемлекеттік басқарудың ... ... ... ... беру талабы «Қазақстан-2030» Стратегиясын іске
асыру міндеттерінен туындайды. Осы ... бірі – ... ... өздеріне онша тән емес қызметтерді орталықтан аймақтарға
және мемлекеттен жекеше секторға беру, сөйтіп, ... ... ... ... ... бері болып табылады.
Үкіметте мемлекеттік басқару ... ... ... төрт ... тобы ... Кәрім Мәсімовтың айтуынша, Елбасы
«Мемлекеттік басқару жүйесін жаңғырту ... ... ... ... ... ондағы міндет-мақсаттарды жүзеге асыру үшін ... төрт ... ... тобы құрылды. Экономика және бюджеттік
жоспарлау вице-министрі Виктор Супрун басқаратын бірінші ... ... ... жүргізу, мемлекеттік басқару құрылымдары мен еңбекақы
төлеу жүйесін жетілдіру, мемлекеттік органдар ... ... ... ету ... ... Екінші жұмыс тобын Президент
Әкімшілігі
Қолданылған әдебиеттер:
1. Мемлекеттік басқарудың теорилық ... ... ... ... ... мәні, белгілері, негіздері // Баққұлов., Құқық негіздері
Оқулық,-Алматы,2004.-248 бет;
3. Қазақстан Республикасы мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру// ... ... Жеті ... ... ... ... ... адам дамуындағы ролі// Адам дамуы,-
Алматы,2003;
5. Сущность ... ... ... ... ... курс лекции.-М.: Юрид.лит.,1997.-400стр;
6. ҚР-ның мемлекеттік басқару механизмі//ҚР Конституциясы,1995;
7. Н.Ә.Назарбаев Қазақстан-2030//Мемлекеттік басшысының Қазақстан халқына
Жолдауы-қазан,1997;
8. О местном государственном управлении в РК. ... РК от 23 ... ... ... правда-2001.-30 января;
9. Мемлекеттік басқаруды реформалау// Ақиқат,2008,№ 12;
10. Қазақстан бүгінде...//Сартаев., «Тәуелсіз Қазақстан»-2009;
11. Реформирование системы государственного управления. Зарубежный опыт ... ... ... КИСИ при Президенте РК, 2005;
12. Н.Ә. Назарбаев, ХХІ ғасыр тоғысында.-Алмтаты,1996;
13. М.С. ... ... ... ... в ... ... в ... http//centrasia.com;
14. Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... ... ... ... ... http// www.government.kz,
www.e.gov.kz.
-----------------------
әскер
әскер
әскер
әскер
Мемлекет басқару нысаны
Мемлекеттің құрылымдық нысаны
Мемлекеттің саяси ... ... ... ... ... мемлекет
Конституциялық кеңес
ҚР Президенті
Парламент келісімімен Премьер-Министр тағайындалады
Кеңестің мүшелерінің үшеуін ... ... ... төрағасы, екеуін
Мәжіліс төрағасы 6 жылдық мерзімге тағайындайды.
Үкіметтің Премьер-Министрі
Сенаттың 7 депутатын ... ... ал ... 32 депутаты әрбір
облыстан, Астана және Алматы қалаларынан (2 ... ... ... ... 3 жыл сайын қайта сайланып отырады.
сенат
мәжіліс
5 жылдық мерзімге 77 депутат сайланады, ... ... 67-сі бір ... ... 10 адам ... ... бойынша.
Облыс, Алматы және Астана қалаларының әкімдері
Облыс, Алматы, Астана мәслихаттары
Аудан әкімдері
Аудан мәслихаты
Село, кент әкімдері
Қазақстан ... ... ... 18 ... ...

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қаржылық бақылауының теориялық аспектілерін зерттеу, сонымен қатар Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қаржылық бақылау, іске асыру механизмі66 бет
Қазақстан Республикасының әлеуметтік саясатының мемлекеттік-аймақтық түрі және оны іске асырудың механизмдері65 бет
Қазақстан Республикасы – президенттік басқару нысанындағы унитарлық (біртұтас) мемлекет17 бет
Қазақстан Республикасында орман басқару жұмысының қамтамасыз етілуі14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь