Бейнелеу өнері сабақтарында және сабақтан тыс үйірме жұмыстарында кескіндеме оқыту әдістемесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІН ОҚЫТУДЫҢ НЕГІЗІ
1.1 Кескіндеме өнерін оқытудың жас ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Бейнелеу өнері саласындағы кескіндеме өнерінің
даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
1.3 Әр түрлі ағаштардың сабақтары мен жапырақтарының
түрлі . түсті жобасы. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

2 БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ САБАҚТАРЫНДА ЖӘНЕ САБАҚТАН ТЫС ҮЙІРМЕ ЖҰМЫСТАРЫНДА КЕСКІНДЕМЕ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ.
2. 1 Бейнелеу өнері саласындағы кескіндеме өнерінің
даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
2. 2 Табиғат көріністерінің түрлі.түсті бояудағы композициясы.
Жыл мезгілін, уақыт көрінісін, көңіл.күйді беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .42

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
Кіріспе
Оқушыларға эстетиалық тәрбие мен көркемдік білім беру процесінде пән мұғалімдерінің практикалық бағдарламаларының мол болуы белгілі дәрежеде ықпал етеді. Біздің елімізде мектептегі жас ұрпақты ғылыми-техникалық прогресспен қазіргі мәдениеттің дамуына сай өмірге дайындау талап етіледі.
Тәрбие берудің жалпы мақсаттарына сәйкес мектепте бейнелеу өнерін оқыту мынадай мақсаттарды көздейді:
1) Қоғамның жан-жақты дамыған белсенді мүшесін дайындау. Орта мектепте бейнелеу өнерін оқыту жалпы білім беру мақсатын көздейді. Жалпы білім беретін мектепте математиктер, композиторлар дайындау сияқты суретшілерді дайындайды. Бұл арнаулы оқу орнының міндеті. Мектептегі әрбір пән бірлесе отытып, оқушыларды жан-жақты гармониялық дамуын қамтамасыз етеді. Кейбір мектептерде суретшілер дайындайды, сондықтан көркемдік білім негіздерін меңгерудің қажеті жоқ деп көрсетеді. Адам бейнелеу сауаттылығының негізін меңгермесе, өнерді бағалауға да түсінуге де үйрене алмайды. Эстетикалық тәрбие беру процесінде мемлекеттің даму жолындағы замандастардың еңбегінің әсемдігін көрсету маңызды орын алады.
2) Оқушылардың дүние танымын қалыптастыру негізінде эстетика және көркемдік тәрбие беру. Эстетикалық тәрбие дегеніміз оқушылардың қоғамдағы, ғылымдағы, өнердегі, табиғаттағы әсемдік қабілетін толық қабылдау, тәрбиелеу болып табылады. Эстетикалық тәрбиенің мәні әрбір адамның әсем өмір сүруіне әсемдікті жан-жақты қырынан көре білуге эстетикалық тәрбие беру процесінде адамдардың сезімі, талғамы, көзқарасы, идеясы қалыптасқан. Мектептің міндеті эсетикалық тәрбиенің әр түрлі әдістері арқылы бала жүрегі мен сезіміне әсер етуі эстетикалық тудыру творчестваның арттыру белсенділігі болып табылады.
Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру, олардың көркемдік білімге дейін көтеру мәселесі бүгінгі таңда айрықша мәнге ие болып отыр. Қазіргі уақытта халықпен өнерге деген ынта ықыласы анағұрлым артты. Халықтың творчествасын жаңғыртып одан әрі дамыту бүгінгі күннің көкейкесі мәселесі болып табылады. Бұл орайда жазатын сәндік қолдаңбалы өнерінің мәнімен алатын орны ерекше. Эстетикалық талғам ерекшеліктерінің бірі – адамның тарихи мұраты халық өнеріне көз қарасының өзі өмір тәжірибесінің атасы жатуда.
Өнер мектеп өмiрiнiң алғашқы күнiнен бастап-ақ баланың әлемге көзқарасын қалыптастыру құралы ретiнде, әлемдi бiртұтас эстетикалық жағымды мәнiмен қабылдауға, бағалауға және ассоциациялауға, яғни оймен байланыстыруға, бейнелi ойлауға үйретiп, көркемдік білім, біліктілігін дамытады. Әсемдікке баулып, өнер шығармаларын әсерлі сезініп, түсінуін және оны толқыныспен қабылдауын қалыптастырады.
Аңдау, аңғару түріндегі ойлау машығына жақындау көркемдік таным әрекетінің өзіндік бір ерекшелігін өрісі ашылмай-ақ жеде қабыл нәтежиесі ғана көрінетін ой қисынымен кәдімгі сыршылдық сезім бірлігін іздеу керек. Логикалық тыныс, сезімдік сипат қашанда жаратылыс құбылысын суреткер санасы байта қорытып, келісті мүсіндеген бейне бойында біте қайнасып жатады. Әрине логикалық жүлге өз алдына жеке бөлініп ап-айқын, бадырайып тұрмайды, ол тек сезім арқылы өріліп жетеді. Өйткені , сұлулық игілігін сомдау жолында өнер адамы қашанда ойлана отырып, тіршілік жарасымын бұрмаламай, өз әл қадірынша дүние құбылысын бар болмысымен мейлінше қаз қалпында, дәлелді бейнелеуге тырысады.

Бейнелеу өнерін оқытудағы осындай жетіспеушіліктер пәннің мазмұнын қайта қарап, жетілдіру мен жаңарту қажеттігін ұсынады. Қазіргі таңда бұл міндеттерді шешудің өткір қажеттілігі ғана емес, объективті мүмкіншіліктерінің бар екендігі байқалды.
Дипломдық жұмыстың нысаны Кескіндеме оқыту әдістемесінің үрдісі.
Дипломдық жұмыстың пәнi: Үйірме жұмыстарында кескіндеме оқыту әдістемесі
Дипломдық жұмыстың мiндеттерi: Үйірме жұмыстарында кескіндеме арқылы оқытудың мазмұны мен әдістемесін анықтап, теориялық тұрғыдан негіздеу;

Дипломдық жұмыстың жаңалығы: - мектепте бейнелеу өнерінің үйірме жұмыстарында кескіндеме оқытуға насқау дайындалды.
Дипломдық жұмыстың құрылымы: кiрiспеден, екі тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тiзiмiнен, қосымша және суреттерден тұрады.
Қолданылған әдебиеттер.

1. «Изобразительное искусство Казахстана» изд АК Каз ССР им. М.О. Ауезова Алма – ата 1963.
2. Балтабаева Ж.К. « Бейнелеу өнері» Алматы «Мектеп» 1987.
3. Беде Г.В. Сұңғат Москва 1988.
4. Болдырев Н.И. « Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы 101-104 бет
5. Ғалымбаева А. « Өнер» алматы 1981.
6. Ералин К.Е. Бейнелеу өнерінің сабақтары Шымкент, ШПИ, 1992- 45 б.
7. Ералин К.Е. Қазақ совет бейнелеу өнері эстетикалық тәрбие беру Алматы, 1988 -31 б.
8. Ералин К.Е. Қазақстан бейнелеу өнері шеберлері Алматы, М – Талант 1997 -105 б.
9. Ильина Т.А. « Педагогика» 429 – 431 бет.
10. Кенбаев М.С. Камаков А.О. « Бейнелеу өнері» Алматы «Мектеп» 1987.
11. Крупская Н.К. « Таңдамалы педагогикалық шығармалары» 574 – 578 бет.
12. Қазақ Совет Энциклопедиясы, Бас ред. М.К.Каратаев Алматы 1975 6 том.
13. Қазақстан акварелі «Өнер» Алматы 1989 5 -20 бет.
14. Очерк изобразительного искусства Казахстана Отэмсона Б.В.
15. Левитан И. И. изд. «Советский художник» Москва 1963 стр 3-9.
16. Советтік Қазақстанның бейнелеу өнері « Өнер» 1990.
17. Харламов И. Ф. Педагогика Москва Высшая школа 1990.
18. Шишкин изд. «Аврора» Ленинград 7-14стр.
19. Щипанов А.С. «Әуесқой жас суретшілер мен мүсіншілерге» Алматы «Мектеп» 1989.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..................................3
1 бейнелеу өнерін оқытудың негізі
1.1 Кескіндеме өнерін оқытудың жас
ерекшелігі..............................6
1.2 ... ... ... кескіндеме өнерінің
даму
тарихы......................................................................
.............13
1.3 Әр түрлі ағаштардың сабақтары мен жапырақтарының
түрлі – ... ... ... ... ... және ... тыс ... жұмыстарында
Кескіндеме оқыту әдістемесі.
2. 1 Бейнелеу өнері ... ... ... 2 ... көріністерінің түрлі-түсті бояудағы композициясы.
Жыл ... ... ... көңіл-күйді
беру....................................34
Қортынды...................................................................
..........................................42
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.............44
Кіріспе
Оқушыларға эстетиалық ... мен ... ... беру ... ... ... ... мол болуы белгілі дәрежеде
ықпал етеді. Біздің елімізде ... жас ... ... ... ... дамуына сай өмірге дайындау талап етіледі.
Тәрбие берудің жалпы мақсаттарына ... ... ... ... ... ... көздейді:
1) Қоғамның жан-жақты дамыған белсенді мүшесін дайындау. Орта мектепте
бейнелеу өнерін оқыту жалпы білім беру ... ... ... ... мектепте математиктер, композиторлар дайындау сияқты
суретшілерді дайындайды. Бұл ... оқу ... ... ... пән ... ... оқушыларды жан-жақты гармониялық дамуын
қамтамасыз етеді. Кейбір ... ... ... көркемдік білім негіздерін меңгерудің қажеті жоқ деп
көрсетеді. Адам бейнелеу сауаттылығының негізін меңгермесе, ... да ... де ... ... ... ... беру
процесінде мемлекеттің даму жолындағы замандастардың ... ... ... орын ... ... дүние танымын қалыптастыру негізінде эстетика және
көркемдік ... ... ... ... дегеніміз оқушылардың
қоғамдағы, ғылымдағы, өнердегі, табиғаттағы әсемдік қабілетін толық
қабылдау, тәрбиелеу болып табылады. Эстетикалық тәрбиенің мәні әрбір
адамның әсем өмір ... ... ... қырынан көре білуге
эстетикалық тәрбие беру процесінде адамдардың ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі әдістері арқылы бала жүрегі мен ... ... ... тудыру творчестваның арттыру белсенділігі болып
табылады.
Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру, олардың ... ... ... ... ... ... ... мәнге ие болып отыр. Қазіргі уақытта
халықпен өнерге деген ынта ықыласы анағұрлым ... ... ... одан әрі ... ... ... көкейкесі мәселесі болып табылады.
Бұл орайда жазатын сәндік ... ... ... ... орны ерекше.
Эстетикалық талғам ерекшеліктерінің бірі – адамның тарихи мұраты ... көз ... өзі өмір ... ... ... ... ... алғашқы күнiнен бастап-ақ баланың әлемге көзқарасын
қалыптастыру құралы ретiнде, әлемдi бiртұтас ... ... ... ... және ... яғни ... ... ойлауға үйретiп, көркемдік білім, біліктілігін дамытады. Әсемдікке
баулып, өнер ... ... ... түсінуін және оны толқыныспен
қабылдауын қалыптастырады.
Аңдау, аңғару түріндегі ойлау ... ... ... ... ... бір ... өрісі ашылмай-ақ жеде қабыл
нәтежиесі ғана көрінетін ой қисынымен кәдімгі сыршылдық сезім ... ... ... ... ... сипат қашанда жаратылыс құбылысын
суреткер санасы байта қорытып, келісті ... ... ... біте
қайнасып жатады. Әрине логикалық жүлге өз алдына жеке ... ... ... ол тек сезім арқылы өріліп жетеді. Өйткені , ... ... ... өнер ... ... ... ... тіршілік
жарасымын бұрмаламай, өз әл ... ... ... бар ... қаз ... дәлелді бейнелеуге тырысады.
Бейнелеу өнерін оқытудағы осындай жетіспеушіліктер пәннің мазмұнын
қайта қарап, жетілдіру мен жаңарту ... ... ... ... ... шешудің өткір қажеттілігі ғана ... ... бар ... ... ... ... ... оқыту әдістемесінің үрдісі.
Дипломдық жұмыстың пәнi: Үйірме жұмыстарында ... ... ... мiндеттерi: Үйірме жұмыстарында кескіндеме арқылы
оқытудың мазмұны мен әдістемесін анықтап, ... ... ... ... ... - мектепте бейнелеу өнерінің үйірме
жұмыстарында кескіндеме ... ... ... ... ... кiрiспеден, екі тараудан, қорытындыдан,
пайдаланылған әдебиеттер тiзiмiнен, қосымша және суреттерден тұрады.
1 бейнелеу өнерін ... ... ... ... ... жас ерекшелігі
Ғылыми тұрғыдан тану дегеніміз – жер-жаћан шындығын, күш қуатын
парасат – білімін пайдалану, ұғыну, адам игілігіне ... үшін оныњ ... ой ... көре ... ... ... үлгісінің тарихи жолы бастан
кешкен, сезінген тәжірибелік ... дер ... ... ... ... ... топшалау арқылы жинақталған қыруар
білімнің бірте-бірте жүйелену ең алдымен дүние кеңістігінде бағыт-бағдар
табуға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ғана ... алыс аспан шырақтарының да ... ... ісі ... ... ... дүние болмысына қатынасы бір-бірінен алшақ
кете алмайды, сырт ... әр- ... ... денелер әрекетін іштей
бауырластырып жіберетін диалектикалық толассыз тіршілік бұл. Таным өрісінің
кемелдену ... ... ... ... ... ... ... бойлап, шын жаратылыс мәнісіне барған сайын жақындата түсер рухани
қыруар үлгісі, жалпы адамзаттық көркемдік ... ... мен ... ... көп ... ... етіп отыр.
Жұмыр жерге табанын тіреген әр адам көзімен көріп ... жер – ... ... шексіз - шетсіз ұлан – ... ... ... ... бояуы түрлі–түсті, тұңғиығы тере, дамып, құбылып, бірте
–бірте өзгеріп, ... ... ... ұлы ... ... адам ... ғарыш, ғалам дейтіндей ғалама балама ... ... мен ... даму белестері, адамзат ұрпағының міне дәл осы ғалам құпиясын ... ... ... бай тәжірибесі, сайып келгенде хақ дүниенің
бірлігі заңдылығына сүйенген біртұтас әлем тану ... ... ... Һәм көрінбеген сырын түгелдеп, ең ... ... ... орны болмайды”, - дейді Абай жетінші сөзінде.
Ақынның жалынды жүрегі, өмір шындығын мейлінше саралап ... ... ... ... ... жайлы тебіреніп отырып, әлем құпиясына ... ... өнер ... ... енді әлем ... ... ... сұлулық беделі ғана емес, ғылыми ізденіс жаңалықтары
да тікелей тән. ... ... оның ... ... ... тұрғыдан танып – білудің жаңа Велесі Томас Манн мұрасында
дәстүрлі, ... ... ... үлгілердің өзін құлпыртып
жіберген .
Көркемдік таным ... ... тек ... жер ... келбетіне тарихи қатынас, ... ... ... ғана ... ... ... көрінбейтін адам өмірімен, тұрмысымен ... ... ... ... ... ... әр қилы ... арқылы да
өрісін кеңейтіп келеді.
Көркемдік таным табиғатын, өзіндік мүмкіндігін жетілдіре
отырып, адам ... жаңа ... ... ... жете ... ... ... қызмет етуде ұлан ғайыр ... ... ... ... фантастика терең деп бойлап еніп барады .
Суреткер фантастсист бірін-бірі толықтыратын ғылым мен көркемөнердің
тоғысқан тобында тұр. ... ... ... ... ... кейіпкер,
амал-тәсілдерімен барлау жасап, көз жіберіп, олар адамзат ұрпағының
болашақққа бетбұрған ... ... ... ... ... -өнер
мазмұнын байытып, табиғат тану сезімін ұштай түскен. Ғарыш мұхитын ... ... ... ... ... ... ... өрісінде
жаңа жанрдың туып, қалыптасуының алғашқы ... де ... ... көз онша ... ... ... рең ... бай жаңа аспан
денелері бедерін, күн мен түннің алмасуын аңғартар ... ... кең ... әлем ... ... ... түр ... ажырата алатын болдық .
Тұңғыш ғарышкер – суретші Леоновтың шығармалары шынайы,
шыншылдық мәнерде ... адам ... ... көк ... ... ... - түйсінісін жеткізуге ... Өз ... ұғым ... ... жан жақты қамтитын ... ... ... ... бәрібір, адамзат ұрпағының рухани дүниесін, қайталанбас
қанық ғарыш бояуын қаз – ... бере ... тек ... өнер
деген. Ғалам мұхитының ғажайып бояулар реңін, ... үш ... ... әлемдердегі күн мен түн ... жан ... ... ... қиял мен ... арман үлесіндегі құпия
жұмбақ сырларды ол тұңғыш рет ... ... ... ... да, ... ... де ... бүгінгі замандастарымыздың жан
жылуын, сезім ... ...... адамгершілік мейірімін
жырлаған. Үш түрлі бояудың құлпыра жайнап құбылған ...... әлем ... ... ... бояу соны ... ... суретшілер, ғалымдар ... ... ... ... келбетін айқындау жолында бірін – бірі
толықтырып, байытып ... ... ... ... ... аз
емес. Мұндай кезде ... ... ой ... ... сабақтасып ақиқат өмір ... ... ... ... ... суретке айналып кетеді
Дүние тану үрдісінің қарышты қадамы, шексіздігі – заттар ... ... ... ... ... ... нысанасы
айқындала түскен сайын пейзаждық өнер ... де ... ... ... ... Жаратылыс шындығын нақтылы тарихи
кешен тұрғысында ... оның сан – ... ... жан – ... өнер ... тән ... ... кеңес суретшілері өзге елдер табиғатын мүсіндеу
арқылы жол ... ... ... ... әлемін игеру
тақырыбын да рухани тірек тұтқан.
Әлем ... ... ... әлі жете танылмаған ... ... өнер ... ... ... ... болмысын да, жерден
ғалам кеңістігінде нақты тарифи ... ... ... ... ... өмір ... бір ... жақын, шынайы бейнелеуге
ізгі талпыныстар жасауда. Күн ... ... ... ... ұғым, әлем тану жітілігі, ғарыштық жаңа ... ... ... шерітетін аңыз болжам ... ... ... ... ... ... – мағынасы тереңдей түскен.
Ғылыми, көркемдік дүние таным тәсілдерін ... ... ... жанр ... ... ... ... әдеби түрде,
құнарлы, ... ... ... жаңалықтар ұлылығын жеткізіп, іздену
өрісін ашатын бейнелеу, ... ... де ... ... ... ... ... жазу
мәдинеті, өмір өрісін, ... ... ... ... ... мәселелерге барлау, - сөз жоқ, фантастардың жан-жақты ... ... ... біріне айланып отыр.
Бірақ соған қарамастан, қалай дегенмен, “Әлем және ... ... әлі де ... баяу игеріліп келе жатқанын ... де ... ... ... Көз ... ... ... табиғаттың таң
ғажайып кеңістігін тану жолында қазіргі адам ... ... ... ... өсу , жеке бір ... ғана ... көркемдік ой жүйесі
әлі тұтас қамти алған жоқ. “Ғылыми фантастика... ... ол ... ... біздің рухани сусынымызды қандыра алар мекен ?” -
дейтін Ш. Айтматов ... жаны ... ... ... өз ... ғылыми табыстармен сабақтас
дамыған. Суретшілер ежелден жаратылыс сырына жан-жаќты бойлау үшін ... кең ... ... өнер ... ... ... ... сезіну жолында математикалық зерттеу үлгілерімен керем ет
байыған. Кешендік ... ... ... ... байланысты
дүние заңдылықтарын зерттейтін математикалық әдіс қылқалам шеберлерін
ерекше қызықтырған. Көрінетін ... ... ... ... ... ауа, жарық сәуле ... ... ... мен ... ... басшылыққа алынып, бейнелеу өнері ақыл-
ой, парасат, білім ұғымымен пара-пар саналған кездер де ... ... ... ... ... жете сезіну
жолында жаратылыс зерттеушілер тәрізді пейзажистке де өсімдіктер дүниесін
тал май зерттеп, ботаника негіздерін ... ... еді. Адам ... ... ... бояу, түр-түс құбылысы тұрғысынан тану, түйсіну мүмкіндігін
кеңейту үшін бейнеленетін нәрсенің ішкі құрылымын белгілеп, кеңістік ... ... үшін ... ... ... да зерттеп үйрену
қажет болған.
Шын суреткер ... ... ... ... ... оған
мол мұра, зор ... ... ... ақыл - ой дарытқан
ғылым – білім, парасат ... өз ... жан – ... ... ... өнер үлгілері ғана ұрпақтан ұрпаққа қастерлі қазына ... ... Шын ... ... өнер ... қай – қайсынан ... ... ... ... жан ... суреткер көңіл
күйімен, шеберлік, сезімімен біте ... бір ... ... ... бай ... өлмес бейнелер қуанышын табамыз.
Замандастары “орыс өнертану ... ... ... ... жан ... ... голланд бейнелеу өнерінің
тамаша үлгілерін жинаған Ресей ... ... ...... ... ... өнері тарихы жайлы нұсқалар” авторы
ретінде танылуы да тегін ... Осы ... ... екінші
бөлімі, бірінші бөлімінің жеке ... ... ... ... ... ... ... келбетін айқындауға ғылыммен
көркемөнердің өзара ... ... ... өнер ... бері ... ... 1880 жылы Д.И. Менделеев
“А.И.Куинджи ... ... ... мақала жазған. Менделеевтің
пікірінше, жаратылыс тану ғылымы мен жер ... ... ... тууы ... ... ... Адам өзін қоршаған
дүние болмысына ... ой ... ұшы ... кең ...... ... Тұңғыш рет өзі ... деп ... алып ... ... ... сезінді.
Табиғат көркі бұлардың қай – ... ... ... ... ... ... ... тұрады. Ал, таураттық
желілерге көріністің азын ... ... ғана ... ... ... ... ... кескінінің ұлан – ғайыр қиыр –
қырқасын түгел ... ... ... ... бәрін де ... ... ... таным жүйесіндегі осы өзгерістердің өзі – ақ
жаратылыс ... ... ... ұғым – ... ... ... ... – бірте жол аша берді. Ғылым ... ... ... ... ... тұту – ... өнер ... қасиеттердің бірі.
Көркем өнерді ғылымиландыру ... ... ... ... ту ... отыр. Джон Бор “Жаңа пейзаж”
дейтін мақаласында қазіргі ... ... ... ... – бізге мейілінше кереғар көзқарас. Өнер ... ... ... ... бірден – бір дара мақсат ... ... ... ... қарабайырландыруға ғылым ... ... ... ұғым тәсілімен алмастыруға есте
болмайды.
Абстракционистер жаратылыс мағынасын тек ғалым ... ... ой ... ашуға тырысуда “Абстракционизм табиғаты ХХ
ғасырдағы ... ... ... жєне ... өнерінің
табиғатқа қатынасы ”дейтін кітабында жарияланған өзге бір мақаласында
Бор абстракционис- ... ... – ең ... белгілерді тап
басу тер ... ... ... ... бара ... ... ең ... белгілерді тап басу – ... ... ... деп ... ... ... ... қисынды талдаудан
абстракционизмнің айырмашылығы – табиғатты ... ... ... ер кін ... құрастыру, жинақтау болып табылады. Ал,
жаратылыс мәнін ... ... ...... тану ... емес.
Суретші табиғат әлемін қисындылық тұрғысынан жүйелеуге ... ... ... ойлау жемісін айшықтап ... ... ... ... ... ешқашан оның дара мақсаты болмаған.
Ғалам көрінісінің ғажайып жұмбақ ... ... ... ... жан – жақты игеру жолында ғылыммен көркем
өнердің жаңа ... ... ... даусыз.
Көркемдік тұрғысынан дүние сырын игеру – ... әр – ... әр ... мән – ... талдау, саралау
жолымен жай ойлана үңілу ғана емес, ол ең ... ... ... ... бар ... ... жан – ... тану,
рухани жан – жылуымен егжей – тегжейлі сезіну.
Табиғат бейнесінен біте ... ... ... ... ... шамасын байқаймыз, танылу сипаты, ... ... ... ... жаратылыс шындығы ... ... ... ... ... ... айшықты өрнекті келісімін
табады. ... ... ... сезіну, көркемдік тұрғыдан тану жалпы
өмір құбылысына табиғи қатынас түрлерінің бар ... ... ... ... ... ... кейінгі өнер тәжірбиелерінен де
аңғаруға болады. Телжанов шығармасында адам табиаттың өзекті ... ... ... ашатын тиянақ –тірегі ретінде білдіріп, ұлттың бояу рухы да
айқын аңғарылған.
Пейзаж тек тес ... ата ... ... біте ... бір ... бабын жеткізеді. Жер мен адам ... ... ... адам ... ... әсемдеп жырлауға мол
мүмкіндік туғызған. Дала төсінде ... ойға ... ... ... сол ... біті ріп, ... келбетіне айрықша ажар дарытқан.
“Сұлулық дегеніміз – адам жанымен ... , адам ... ... әлеуметтік құбылыс”,- деп жазады профессор
В.П.Тучаринов. Осы көзқарас ... ... ... ... табиғатқа тән ақиқаттық ... ... ... жеке ... сұлулықты сезіну мүмкін емес. Көркемдік,
әдемілік ұғымының өн ... осы екі ... ... де аялған,
біреуінен бас ... ... ... жеке дара ... ... ... Бейнелеу өнері саласындағы ... ... ... өнер ... ... зор, ... ... әкететін,
сиқырлы аймақ. Ол адамзат дамуының таң шапағында, біздің тарихтан ... ... ... ... Сан ғасырлар бойынша
суретшілердің басшылыққа ... ... ... ... өзгеріп
отырады, бір стильдің орнын екінші ... ... ... ... ... дами ... өнерлердің арасында кескіндеме суретшінің қырағы ... ... ... толық бере алса керек. Сан жүздеген жылдар бойы
ол табиғаттан үйреніп, ... ... ... ... бейнелеудің
таңдай қақтыратын жаңа әдістерін ойлап тапты. Оның ... ... бай бола ... ... өте ... жүргізілуі, бояулардың бай
үндестігі, жарық пен көлеңкенің батыл, күтпеген контрастары, бейнеленіп
отырған ... ... ойлы ... және ... логика,
қиялдың қызықты құбылмалылығы, осының бәрі кескіндемеге өз міндеттерін шешу
үшін берілген.
Батырлардың ... ... ... ... ... көз ... ... жас қыз денесінің нәзіктігін және
ағаштардың дөрекі қабығын көзге түсетіндей етіп беру тіс қаққан ... ... ... Кең ... емендердің қуатын, көктемгі
қайыңдардың жан жадыратар жасыл жапырақтарын, қаһарлы да ... ... – сұр ... және айлы ... ... жұмбақ әлемін, буырқанған
көк теңізді сендерге қызықты, сан ... ... ... көрсетіп бере
алады.
Ал ең ғажабы бұл емес! Бар ... ... ... ... ... ... қимылмен, келіп керілген кенеп бетіне қылқаламмен бояу жағады –
міне одан ... тірі адам көз ... ... оның жүзіндегі көзге
шалына ... ой ... мен ... таң ... ... ... түсірген және бір мезгілде сендерге
оның жан - дүниесін ашып ... ... ... ... - ол ... ... бір ... бір күшті сезімде бірге соғуға мәжбүр етеді. Ол шапшаң, бірден әсер
етеді, оның тілі ... тіл. Оған ... ... ... ... ... өзі ... шегінеді.
Аса көрнекті Кеңес кескіншілерінің бірі - А.Пластов кескіндеме туралы
осылай шабыттана айтады.
Кескіндеме - бұл ... ... ... және ... ... ... музейлерде қызықтайтын картиналар ғана емес. Кескіндеме ұғымы кең әрі
мейілінше сан алуан техниканы қамтиды, мысалы ... сулы ... ... ... ... кескіндеме болады. Тіпті аздап
боялған суретке (пастель) ауысатын кескіндеме бар.
Мұның бәрі станоктік, яғни станок та (мольбертте ) ... ... ... де ... Оның ... біз ... ... Мұлдай кескіндеме арнайы техникада әк суына
араластырылган бояулар және жаңа ... ... жиі ... Мүлдем бояусыз
- ақ жасалатын өзінше ерекшелігі бар ... ... де бар. ... материалдардың алуан түсті кесектерінен жасалады (мозайка). Сондай -
ақ «жарықтанатын» кескіндеме - шыныдан жасалған картинадан өтіп түрлі ... ... ... ... де ... ... шығармаларын орындаудың алуан түрлі техникаларын қарастыруға
көшпестен бұрын түс танудың кейбір меселелерімен танысайық.
Кескіндеменің түсі. ... ... ... ... біз түс, ... біршама сөз еттік. Бірақ онда түс әлі де тапшы, оның ролі ... ... ... ... түс ... ... ол ... орынға ие болады және барлық күш-қуатымен
өркен жаяды.
Түс - кескіндеменің жаны. Шынында да реалистік кескіндеменің көркемдік
қүралдарының негізінен ... және ... ... ... ... ... ... «түс» деп нені түсеміз. Бәлкім, бізге
тәжірибеден белгілі заттардың боялғандығы ... ... олай ... ... күрделі нәрсе екен. Кескіндеме - біздің қайсы бір заттар
туралы білімдеріміз жөніндегі ... есеп ... осы ... ... боямалау емес, түстік жағдайды оны нақты жағдайларда ... ... ... бере ... ... жасыл, гүлдің қызыл, ал қардың ақ екенін ... ... ... ... осындай бояулармен бояй аламыз ба? Бұл ... ... те, ... деп те жауап беруге болар еді. ... ... ... іс жүзінде сұрғылт немесе көк дерлік, немесе ... ... ( ... ... бара ... күн сәулесінде) болып шығуы мүмкін. Егер
картинада қарды бір ғана ақ бояумен боясақ, қар сияқты әсер қалдырмай, ... дақ ... ... ... ... ... ақ ... мыңдаған - қызғылт,
алтын түстес, көгілдір және ... ... ... ... ... ... әйел Морозова» атты картинасында қардың ... ... ... аударып, мұқият қарап көріңдер.
Егер заттардың «дәл өзіндей» түстерді ... ... ... сан
құбылмалылығын қалай нанымды беруге болады. Бәрін де картинада ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келетін
бояуды таңдап алуға ұмтылу тіпті де ... ... ... ... қылқалам
ұстап затқа жақын келіп, таңдап алынған түсті, ол ... – дәл ... ... ... ... жатудың қажеті жоқ. Картинада, басқа түстердің
қоршауында заттың өзіне сәйкес ... ... та ... – дәл түс ... қабылданатындай түсті тауып, іріктеп алу қажет.
Сөйтіп суретші заттардың түсін емес, олардың ... ... ... Ол ... ... ... белгілі табиғи түсіне онша сәйкес
келмейтін, біршама басқаша ... ... ... ... ... ... ол осы бояулардың картинаның ішіндегі барлық түстік дақтар
заттың өзіндегідей бір ... ара ... ... етіп ... осы түстік қатынастарды дұрыс алу реалистік кескіндеменің негізіне
жатады.
Біздің түстерді қабылдауымызға, әдемі «сабақтас» түстің пайда болуына
жарық, қашықтық (ауа ... және ... ... яғни ... ... ... ... шешуші ықпал жасайды. Мәселен, өте ... ... ... ... ашық тал ... ... түскен жерлерде түстер
өзінің қанықтылығын жоғалтады, ағарып түссізденеді. Бұлтты ... ... ... ... ... қанықтылығына ие болады да ... ... ... ... ... көбірек қабылдайды. Кейде
жаңа айналыса бастаған ... мұны ... де ... ... ... ... ең ашық ... салады, ал
көлеңкелердегіні күңгірттеу үшін суық түсті бояуды пайдаланады.
«Кескіндеменің бүкіл құпиясы», - ... ... ... ... ... басқа, түстерді қабылдауға қашықтық ауа қабаты әсер етеді. Бұл
жөнінде ауа ... ... ... ... Заттардың бір
қабылдайтын түстері шағылысқан ... ... бір - ... жіберетін
рефлекстерімен де анықталады. Бәрін де тесіп өтіп, қоршап алғандай болатын
күшті де ... ... де кіші ... осынау айқұш - ұйқыш айқасқан
ағымдары ерекше түстік ортаны, ... ... ... қатарды жасайды.
Картинаның барлық бояулық үйлестірімдері бірыңғай, тұтас, ... және ... ... ... кезде, оның мұндай
жалпы түстік кейпі ... ... деп ... ... басты белгілерінің бірі жалпы және суық реңктердің бірлігімен
күресі. Белгілі бір заттың жарық түсіп тұрған және ... ... ғана ... ... ... жылы ... суық ... реңктерімен
де міндетті түрде ерекшеленеді - егер жарық жылы ... ... ... жылы ... ... ... осы жалпы түстік дақтарда оларға қарама ... ... ... қылаң береді. Әрбір жағылған бояу көрші бояуға
ұқсамайтын, оған контрасты болуы ... Әр ... ... ... мен ... ... – түсті жобасы.
Ағаш сабақтары мен жапырақтарды бейнелеу тапсырмасы көркем – графика
факультетінің студенттері үшін өте ... ... ... ... ... ... ... мектеп оқушылары орындайтын тапсырмадай
есептейді. Бірақ дәл осы жаттығуда студенттер акварельмен ... ... ... ... ... ... аса көп ... талап етпейді, ал пайдасы ұшан
теңіз. Күрделі тапсырмаларда студент заттарды бояумен ғана жиі ... ... ол ... ... үлгілеу қажеттілігін сезінеді.
Тапсырманың қарапайымдылығына қарамай, біз бұл жаттығуларды ... ... ... ... орындауға кеңес береміз. Мысалы:
қайыңның жапырағын салу керек. (13 сурет). Ең алдымен суретті ... Уақ ... мен ... ... қоса ... контурын
белгілеңіз. Сонан соң табиғи түспен жапырақтың жарқыл мінезін ... Бояу ... ... тұрып, түрлі түсті нюанстар енгізіңіз – ... ... ... реңк ... бір жерлерде жасылдау, сулы қабатта
бояу ериді және жеңіл өткелдер ереді. Бояуға кебуге сәл ғана ... ары ... ... ... ... ... ... Жапырақтың
сыртқы шеті қалың түсте болады, ортасына жақындай келе бояу ... уақ ... ... ... қарағанда ашықтау түске ие. Әр уақ
сабақшаның мәнін күшейте отырып, бір мезгілде оның суретін де ... Егер ... ... ... уақ ... ... олардың арасы
қою болып кетсе, ал сурет жалпы ... ... ... ... ... ... Ол
үшін бояу жаққышты таза суға сулап алып, онымен бейнемен жалпы жүріп өту
керек. Суланған бояу ... ... ... ... ... ... жаттығу да
сондай методикалық ізділікпен орындалады, бірақ күрделі тапсырмамен. Табиғи
зат ретінде ... ... ... ... олар ... – түсті бояуға
әлде қайда бай.
Жұмыста батылдық пен дағды пайда болған соң, ағаш ... ... ... ... ... Бұл ... орындауда бояудың
түрлі-түсті ерекшеліктерін іздеу керек. сабақтағы барлық ... ... ... ... сияқты, ал іс жүзінде олар бір-бірінен ерекшеленеді.
Бұл жерде қашықтық ықпалы (кеңістік болашағы) және рефлекстер де, жапыраққа
түскен ... ... де ... ... ... натюрморт: балкондағы, ауладағы, және т.б.
Бұл тапсырманы орындауға ... ... ... стол ... ... ... бір ақ зат, ... тарелка немесе дастархан қою міндетті.
негізгі оқу әдістемелік тапсырма бойынша ... ... жаза ... ... ... ... мәнін, ауамен қатынасын, ... ... ... бұл ... ... ... байланысты, ол кезде мұғалімнің басшылығымен студенттер
практикалық ... ... Жылы және суық ... қатынасы
этюдтерде үлкен мәнге ие. Қойылған нұсқадағы терең суық ... ... ... ... ... бөлінеді, ал жылы түстер- айналадағы
көкалдан, жерден беріледі. Осы ... ... ... ... ... ... салу күрделене түседі.
Бұл этюдтерді салу бірнеше сеанстарға берілген. Күңгірттеу құбылмалы
күнде, ашық ... ... ... ... ... ... ол кезде
жарықтың түсуі біркелкі болады. Ол ... де ... ... ... ... тұрған жарық кезінде заттардың көлемді ... ... ... пен ... ... ашық ... ... контрастілерге
ие болады. Бірақ, ашық күндерінде түстер ... тек суық және ... ... ... ... Осылайша жұмыс атқарған кезде,
көптеген күрделі және жұмсақ байланыстарды байқауға болады.
Кескіндемедегі ең қиын тапсырмалардың бірі, ол ашық ... ... ... ... ... ... болып есептеледі. Жан-жақтан нұсқаға
түсіп тұрған көптеген рефлекстер заттардың көлемін ... ... ... бұл ... өте ... ... түстер қатынасын табу тек
плэнерде ұзақ уақыттан бері жазып жүрген суретшілерге ғана ... ... ... ... ... тез әрі ... ірі ... бейнелей алу ерекшелігі ескеріледі. Оның формасын, жарық ... ... мен ... ... орналасуын меңгере отырып, жаза
білуді меңгереді. ... ... ... ... ... ... ... формасының біркелкілігін, оны бейнеде неғұрлым анық етіп көрсете
алады.
Қаламмен орындалған суретке ... ... ... ... түрлілігін көрсетеді. Тұрмыс заттарының негізгі ерекшеліктерін
меңгергеннен ... оның ... ... мен формаларын жайғана қылқаламмен
бейнелеуге кірісеміз, кейін оның түстік қатынасын шеше ... оның ... ... ... отырып жазамыз. Қылқаламды арнайы суға жуып
отырып, оның ылғалды ... ... ... ... етіп жазғанда
мазоктары дәл мол жағылуы тиіс, сонда заттың формасының беттері түрлі
түстерді бере ... оның ... ... ... ... тез салу ... мәні ... бір мағынаны шешіп,
эстетикалық талаптарды береді, жәнеде форманың әуенді орналасуының, түс
және тон ... ірі ... ... ... заттардың
пластикалық ерекшеліктерін, хроматикалы және ахроматикалы ... ... ... шеше ... Тұрмыс заттарын салу міндеттері түрлі
түстің мінездемесімен бекітіледі, ол ... ... ... ... немесе суық, жарық немесе күңгірттеу жерлерін шешуі ... ... ... ... қатынастарын анық қабылдай отырып дамуын
студенттер ұға алады. Заттың жазықтықта перспективалы орналасқан ең ... ... ... ... ... ... ... белгілі түсіп тұрған ... ... ... ... ол ... тонның қатынастарын дұрыс шеше отырып, сол жазықтықтағы
түрлі заттардың терең ауада ... ... ... ... ... наброскілер адамның ойында натураның белгілі анықтамаларын, ірі
заттардың жалпы формаларын салу әдісіне үйретеді.
Еңбек, ... ... ... ... салғанда,
композициялық шешімді дұрыс есеппен жаза білу керек. Ол заттардың ... ... өмір ... ... ... жазуға жеткіземіз.
Тұрмыс заттарынан құралған этюдтерді жазған кезде ... ... ... ... ... ие. ... ... бейнелеу өнерінің
қызықты шешімдерін игере алады.
Негізгі жұмысты бастар алдында кішкене акварельмен салынған эскиз жазып
алуымыз қажет. ... ... ... ... ... негізі мен
түстердегі дақтар негізінің арақатынасын айқындайды. Қойылған нұсқада
арнайы еңбек заттары белгілі ... ... бере ... ... агрономшы немесе инженердің жұмыс ... ... ... ... ... және т.б.). Натюрмортты қою үшін негізінен ірі
көлемді формадағы ... ... ... олар ... ... ... ... салатын әрбір студент қойылған нұсқадан белгілі ... ... ... ол үлкен тон және түстер мағынасын жақсы меғгереді.
Композициялық шешімнің тәуелділігі, берілетін контрастілермен ... Бұл ... ірі ... ... ... ... мүмкін, және сфералық формадан куб ... ... ... ... ... ... ... үйлесімімен
қолданылуы мүмкін. Натюрморттың композициялық шешімін жазғанда ... және ... ... ... ... ... ... рольде болады. Ол кезде жалпы колоритінің сюжеттен
берілетін ара ... ... ... Қойылған натюрмортты нұсқада беру
үшін фонын жазу үлкен мағына береді. Түрлі ... ... фон, ... ... бір мезгілдегі контрастілері түрлі күште әсер ете
отырып, оның силуэтін ерекшеліндіреді. Егер нұсқада заттардың артында ... ... ... ... ... етіп, ірі және майда бүрмелері
формаға гармониялы етіп бере ... ... түсу ... ... ... көлеңке суық- жылы түстердің қатынасын шеше алатындай
орналастырып жаза білу ... Ең ... роль ... түсу ... Бұл ... ... ... түсетін жерлерінің формасының
анықтылығы мен ірі көлеңкелі учаскелерінің массаларын да бірге жаза отырып,
ұсақ-түйектерін біріктіру әдістерін ... ... де ... ... ... ... және ... тыс үйірме жұмыстарында
Кескіндеме оқыту әдістемесі.
2. 1 Бейнелеу өнері саласындағы кескіндеме өнерінің
даму тарихы.
“Басқа ... ... ... ... қырағы көзі
шалғанның бәрін ... ... бере алса ... Сан ... бойы ол табиғаттан үйреніп, дүниені қызғылықты ететін бәрін-
бейнелеудің таңдай ... жаңа ... ... ... Оның
бейнелеу құралдары шексіз бай бола ... ... өте ... ... бай ... ... пен көлеңкенің батыл,
күтпеген конттрастары, бейнеленіп отырған ... ... ... және ... ... қиялдың қызықты құбылмалылығы
- осының бәрі ... өз ... шешу үшін ... өнер ... ... зор, ... еліктіріп әкететін,
сиқырлы аймақ. Ол адамзат ... таң ... ... ... ... үңгірлерінде дүниеге келді. Сан ғасырлар
бойынша суретшілердің басшылыққа ... ... ... ... ... бір ... ... екінші стиль ... ... ... ... дами ... ... ... жібек маталардың ... көз ... ... жас қыз ... және ... ... қабығын көзге түсетіндей етіп
беру тіс ... ... ... ... ... Кең ... қуатын, көктемгі қайыңдардың жан ... ... ... да ... ... ... ... және
айлы түндердің тылсым, жұмбақ әлемін, ... көк ... ... сан ... ... ... көрсетіп бере алады.
Ал ең ... бұл ... Бар ... ... ... ... да ... қимылмен келіп бетіне қылқаламмен бояу
жағады- міне енді одан ... тірі адам көз ... ... ... ... ... ... ой нышандары мен құштарлықтары
таң ғажайып қырағылықпен ... ... ... және бір ... оның жан ... ашып ... ұлы мәні ... ол сансыз жүректерді бір
мәнді ойды, бір ... ... ... соғуға мәжбүр етеді. Ол
шапшаң, ... әсер ... оның тілі ... тіл. ... ... ... Оның ... уақыттың өзі кейін ... ... ... ... бірі – ... ... ... шабыттана айтады. «Кескіндеме – бұл ... ... және ... ... ... біз ... картиналар ғана ... ... ... кең ... сан ... техниканы қамтиды, мысалы түрлі сулы бояулармен
– темперамен, гуашьпен, ... ... ... болады»….
Тіпті аздап боялған суретке (пастель) ауысатын кескіндеме ... бәрі ... яғни ... ... жасалатын
кескіндеме. Манументтік кескіндеме де ... Оның ... ... ... көреміз. Мұндай кескіндеме арнайы
техникада - әк ... ... ... және жаңа сылақ
беті не жиі ... ... ... – ақ ... ... бар ... ... де бар. Бейне ... ... ... ... ... ... Сондай –
ақ “жарықтанатын” кескіндеме – шыныдан жасалған картинадан өтіп ... ... ... түсіретін кескіндеме де болады (витраж).
Кескіндеме шығармаларын орындаудың ... ... ... ... ... түс ... кейбір мєселелерімен
танысайық.
Кескіндеменің түсі. Гравюраға арналған өткен ... ... ... ... біршама сөз еттік. Бірақ онда түс әлі ... оның ролі ... де ... ... ... ... айқындайды, мұнда ол жетекші орынға ие ... жєне ...... ... ...... жаны. Шынында да ... ... ... ... ... және ... ... түс құрайды. Бірақ кескіндемедегі түс деп ... ... ... тәжірибеден белгілі заттардың боялғандығы
болар. Бақсақ, олай ... ... ... күрделі нәрсе екен.
Кескіндеме – біздің қайсы бір ... ... ... жөніндегі
протоколдық есеп емес, осы білімдерге сәйкес суретті ... ... ... оны нақты жағдайларда біз қабылдағанымыздай ... бере ... ... ... ... ... ал ... ақ екенін
тәжірибеден білеміз. Біз ... ... ... ... ... ба? Бұл ... “ия” деп те, “жоқ” деп те жауап ... еді. ... ... ... ... іс жүзінде
сұрғылт немесе көк ... ... ... ... дерлік ( мысалы,
батып бара жатқан күн ... ) ... ... ... Егер
картинада қарды бір ғана ақ ... ... қар ... әсер
қалдырмай, жай ақ дақ болып шығады. ... ... ... ақ
қарда мыңдаған – қызғылт, алтын түстес, көгілдір және күлгін ... ... ... ... әйел ... атты ... ... қалай салынғанына назар аударып, мұқият арап көріңдер.
Егер заттардың “дәл ... ... ... табиғаттың
түстік сан құбылмалылығын қалай нанымды беруге болады. ... ... ... ... түстердің өзара қатынастары шешеді. Заттың
түсімен сәйкес келетін ... ... ... ... тіпті де керек
емес. Суретшіге қолына ... ... ... ... ... ... ... ол дәлме – дәл сәйкес келуі үшін затпен ... ... жоқ. ... басқа түстердің қоршауында заттың
өзіне ... ... ... та ... – дәл түс ретінде нанымды
қабылданатындай түсті тауып, іріктеп алу ... ... ... ... ... ... түстік өзара
байланысын зерттейді. Ол қайсыбір ... ... ... табиғи
түсіне онша ... ... ... ... ... болып
көрінетін бояуларды ... ... ... ол осы ... ... ... түстік дақтар заттың өзіндегідей бір
–бірімен ара қатынаста ... етіп ... осы ... ... ... алу реалистік
кескіндеменің негізінде жатады.
Біздің түстерді қабылдауымызға, әдемі ... ... ... жарық, қашықтық (ауа қабат) және ... ... ... ... ... қатар тұруы шешуші ықпал жасайды.
Мәселен, өте ... ... ... ... жазғы ашық тал
түсте, жарық түскен жерлерде ... ... ... ... ... ... күндері немесе көлеңкеде, керісінше,
түстер өзінің қанықтылығына ие ... да ... ... ... ... ... көбірек қабылдайды. Кейде ... ... ... мұны ... ... күшті жарықта тұрғанда ең ашық ... ... ... ... үшін қара бояуды пайдаланады.
“Кескіндеменің бүкіл құпиясы”, - ... ... ... мен ... ... ... түстерді қабылдауға қашықтық ауа, ... ... Бұл ... ауа ... ... ... ... бір қабылдайтын түстері шағылысқан ... ... ... ... ... ... де анықталады. Бәрін де ... ... ... ... ... де әлсіз, үлкен де ... ... ... - ... ... ... ... түсінік
ортаны, әлдебір жалпы түсінік қатарды жасайды. ... ... ... ... тұтас, жарасымды реттілікке және
өмірлік шынайлыққа ұмтылған кезде, оның ... ... ... ... ... деп атайды. Профессионал кескіндеменің басты
белгілерінің бірі ... және суық ... ... ... бір ... ... ... тұрған және көлеңкеленген бөліктері
жарықтанумен ғана ... ... ... жылы ... суық ... де міндетті түрде ерекшеленеді – егер ... жылы ... онда ... жылы ... ... ... осы ... түстік
дақтарда оларға қарама – қарсы реңктер кей – ... ... ... ... бояу ... бояуға ұқсамайтын, оған ... ... және суық ... ... ... кескіндемеге
интенсивті әуен береді. Кескнідемешінің міндеті – картинаның ... алас ... ... ... ... ... ... саланың бірі – пейзаж. Пейзаж дегеніміз өзі француз
сөзі, біздің тілімізге ... ... ... ұғымды береді. Өнер
саласында да пейзаж жеке жанр ... ... ... тек ... ... сол ... графика, керамика, мүсін, бетіндегі рельефтерде
т.б. Пейзажды негізінен табиғат ғана емес, адам ... ... ... сюжеттік көріністер бейнеле береді. ... ... ... дүниесі мен адамдар басты рольді атқармайды, керісінше
композициялық шешімді дұрыс атқару мақсатында немесе ... ... ... қосымша деталь ретінде таңдап алынады. Бұл заңдылықты ... ... ... ... ... ауысып кетуі ғажап емес, суретші
айтарлықтай деңгейге жете алмайды.
Алғашқы ... ... ... яғни ... ... ... табиғатты жан-жануарлар дүниесін бейнелейді. Мәселен ... ... ... ... ... ... ... бейнелеулерін кездестіруге болады.
Сонымен қатар бұл бейнелер тек жартасқа бейнеленіп қана қоймаған,
өзіндік композициялық шешімі бар, ... бір ... ... ... жанрының алғашқы жазбалары ежелгі шығыста Крит жерінде,
яғни Египет жерінде кездестіруге ... Онда ... ... б.э. ХХ ғ. Аңшы фараондардың өмірлерінен көріністер, сол сияқты
жабайы ... ... аң ... сәті бейнеленген жазбаларды (роспись)
кездестіруге ... Сол ... б.э. ХХ ғ. ... ... ... ... құстармен бірге табиғат суреттерін кездестіруге
болады.
Бұл аталған табиғат суреттерінің ... тек ... ... ... ... ... орта ғасырлар Европа өнерінде, ежелгі Икон жазуы орыс ... ... ... ... ... бұл ... ... апаратын
басбалдақтар еді.
ХХІ – ХХІІ ғ.ғ. пейзаж Европа өнерінде белгілі бір тақырыптағы
картинаның фонын ... ... тек фон ... ғана ... ... ... ... суретшісі Леонардо да Винчидің белгілі Монне Лизаны
(1503 - ... ... ... ... яғни ... бере бастауы ХІ ғасырда
Қытай өнерінде байқалды. Қытай пейзаж ... ... ... ... ... жазылған. Оған мысал, ... ... ... ... орындаған « Өзен пейзажы » деп аталған жұмысы. Уақыт
өте келе Қытай пейзаж шеберлерінің ... ... ... ... ... ... өнерде пейзаждың өз алдында «жанр» болып ... ... ... ... ... ... суретшілер картина жазғанда бір нәрседен ... ... ... сызықтың перспективаға, кеңістікті беруге жалпы картинаның сюжетін
реалды түрде ұмтыла бастады.
ХХ ... ... ... ... ... ... «Ғажайып
аулау» (1444 Женева) деген картинасында ... ... ... ... ... ... Бұл сол ... үлкен жеңістік еді.
Одан кейінгі суретшілердің кіші өлшемдегі картиналарында нидерландық
И.Потини-рада, неміс А.Дюрерде және А. Альтдо ... план өз ... ... ... ... план ... ... талданып жазыла бастады.
Дәл осы уақытта, яғни қайта өрлеу дәуірінде итальян ... ... ... бөле ... ... ... ... А.Матеньи, Джорджоне
картиналарында табиғат ... ... ... әуен бере бастады.
Картинаның көп бөлігін ... орта ... ... ... ортасында П.Бейгеля табиғатпен адамзатпен бөлінбес,
ажыратқысыз бірлігін көрсетуге өз ... ... ... алды және ... ... суретшінің «Жыл мезгілдері», «Қар бетіндегі аңшы» (1565-
екеуі де Вена өнер музейі) деген жұмыстары мысал.
ХХІ ғасырда табиғат салу ... ... ... ... ... түрде
бейнелеу етек алды.
Бұл ғасырда, яғни жаңа ағым класицизм қалыптасты.
Пейзаж ... енді ... жаңа ... ... ... ... деп танып, картинада басты орында табиғат образ ретінде
таңдап алынып, сол картинаның арқауы табиғат ... ... ... И. ... картиналарында мифологиялық
кейіпкерлер және антикалық мифология ... ... ... және ... 1949 ... Ал ... баро стиліндегі суретшілерде,
олардың пейзаждарына табиғаттың стихиялық күш ... ... ... күн ... ... байланысты ауа қабаттарының
өзгеруі, атмосфераның өзгеруінде болып қалыптасты.
Кескіндеме өнер әлеміндегі орасан зор, өзіне еліктіріп ... ... Ол ... ... таң ... ... ... бұрынғы
ата-бабаларымыздың үңгірлерінде дүниеге келді. Сан ... ... ... алған идеялары, олардың ұмтылыстары өзгеріп
отырады, бір ... ... ... стиль басты, бірақ бәрібір ... дами ... ... ... ... ... қырағы көзі
шалғанның бәрін мейілінше толық бере алса керек. Сан ... ... ... табиғаттан үйреніп, дүниені қызғылықты ететіннің бәрін ... ... жаңа ... ойлап тапты. Оның бейнелеу құралдары
шексіз бай бола бастады. Сызықтардың өте ... ... ... ... жарық пен көлеңкенің батыл, күтпеген контрастары, бейнеленіп
отырған нәрсені орналастырудағы ойлы ... және ... ... ... ... осының бәрі кескіндемеге өз міндеттерін шешу
үшін берілген.
Батырлардың ... ... ... ... ... көз жанарының дымқылдануын, жас қыз денесінің нәзіктігін және
ағаштардың дөрекі қабығын көзге түсетіндей етіп беру тіс ... ... ... ... Кең ... ... қуатын, көктемгі
қайыңдардың жан жадыратар жасыл ... ... да ... ... – сұр тұманды және айлы түндердің тылсым, жұмбақ ... ... ... ... қызықты, сан қырлы кескіндеме өнері көрсетіп бере
алады.
Ал ең ғажабы бұл емес! Бар ... ... ... ... ... нәзік қимылмен, келіп керілген кенеп бетіне қылқаламмен бояу жағады –
міне одан ... тірі адам көз ... ... оның ... ... ... ой нышандары мен құштарлықтары таң ... ... ... түсірген және бір мезгілде ... жан - ... ашып ... ... ... ... - ол сансыз жүректерді бір мәнді
ойды, бір күшті сезімде бірге соғуға мәжбүр етеді. Ол ... ... ... оның тілі ... тіл. Оған ... ... емес. Оның
алдында уақыттың өзі кейін шегінеді.
Аса көрнекті Кеңес кескіншілерінің бірі - А.Пластов кескіндеме ... ... ... - бұл ... ... жасалған және пакет рамаға салынған,
біз музейлерде қызықтайтын картиналар ғана емес. Кескіндеме ұғымы кең ... сан ... ... ... мысалы түрлі сулы бояулармен,
темперамен, гуашьпен, акварельмен салынған кескіндеме болады. Тіпті аздап
боялған суретке (пастель) ауысатын ... ... бәрі ... яғни ... та (мольбертте ) жасалатын кескіндеме.
Монументтік кескіндеме де болады. Оның ... біз ... ... ... ... ... ... әк суына
араластырылган бояулар және жаңа сылақ бетіне жиі жасалады. Мүлдем бояусыз
- ақ жасалатын өзінше ... бар ... ... де бар. Бейне
түрлі материалдардың алуан түсті кесектерінен жасалады ... ... ... «жарықтанатын» кескіндеме - шыныдан жасалған картинадан өтіп түрлі -
түсті ... ... ... де болады (витраж).
Кескіндеме шығармаларын орындаудың алуан түрлі техникаларын қарастыруға
көшпестен бұрын түс танудың кейбір меселелерімен танысайық.
Кескіндеменің түсі. Гравюраға арналған ... ... біз түс, ... біршама сөз еттік. Бірақ онда түс әлі де ... оның ролі ... ... ... ... түс ... айқындайды, мұнда ол жетекші
орынға ие ... және ... ... ... ... - ... жаны. Шынында да реалистік кескіндеменің көркемдік
қүралдарының негізінен суретпен және жарықпен көлеңкемен ... ... ... ... ... деп нені ... Бәлкім, бізге
тәжірибеден белгілі ... ... ... ... олай емес,
басқаша, неғұрлым күрделі нәрсе екен. Кескіндеме - біздің қайсы бір ... ... ... ... есеп ... осы білімдерге сәйкес
суретті боямалау емес, түстік жағдайды оны ... ... ... ... ... бере білу.
Біз шөптің жасыл, гүлдің қызыл, ал қардың ақ ... ... ... ... ... ... ... бояй аламыз ба? Бұл сұраққа «ия»
деп те, «жоқ» деп те жауап беруге ... еді. ... ... кескіндеменің
шығармаларды іс жүзінде сұрғылт немесе көк дерлік, немесе тіпті қызыл
дерлік ( ... ... бара ... күн сәулесінде) болып шығуы мүмкін. Егер
картинада қарды бір ғана ақ бояумен ... қар ... әсер ... ... дақ болып шығады. Мұның болатын себебі, ақ қарда мыңдаған - қызғылт,
алтын түстес, көгілдір және ... ... ... ... Суриковтың «Бояр әйел Морозова» атты картинасында қардың суреті қалай
салынғанына назар аударып, мұқият ... ... ... «дәл өзіндей» түстерді көшірмесек, табиғаттың түстік сан
құбылмалылығын ... ... ... ... ... де картинада дұрыс
табылған түстердің өзара қатынастары шешеді. Заттың түсімен сәйкес ... ... ... ... ... де керек емес. Суретшіге қолына қылқалам
ұстап затқа жақын келіп, таңдап алынған түсті, ол ... – дәл ... ... ... салыстырып жатудың қажеті жоқ. Картинада, басқа ... ... ... ... ... дұрыс та дәлме – дәл түс ретінде
нанымды қабылданатындай түсті тауып, іріктеп алу қажет.
Сөйтіп ... ... ... емес, олардың түстік өзара ... Ол ... ... ... ... табиғи түсіне онша сәйкес
келмейтін, біршама басқаша сияқты болып көрінетін бояуларды пайдалануы
мүмкін. ... ол осы ... ... ... барлық түстік дақтар
заттың өзіндегідей бір -бірімен ара қатынаста болатындай етіп ... осы ... ... дұрыс алу реалистік кескіндеменің негізіне
жатады.
Біздің түстерді қабылдауымызға, әдемі «сабақтас» түстің пайда болуына
жарық, қашықтық (ауа ... және ... ... яғни ... ... ... тұруы шешуші ықпал жасайды. Мәселен, өте күшті ... ... ... ашық тал түсте, жарық түскен ... ... ... ... ... түссізденеді. Бұлтты күндері немесе
көлеңкеде, керісінше, түстер өзінің қанықтылығына ие болады да ... ... ... ... ... ... ... Кейде
жаңа айналыса бастаған кескіндемешілер мұны ... де ... ... жарықта тұрғанда ең ашық бояулармен ... ... ... үшін суық ... бояуды пайдаланады.
«Кескіндеменің бүкіл құпиясы», - дейді ... ... ... көлеңкелерде.
Жарықтан басқа, түстерді қабылдауға қашықтық ауа қабаты әсер етеді. Бұл
жөнінде ауа ... ... ... айтылады. Заттардың бір
қабылдайтын түстері шағылысқан сәулелермен заттар бір - ... ... де ... ... де тесіп өтіп, қоршап алғандай болатын
күшті де әлсіз, үлкен де кіші рефлекстердің осынау айқұш - ... ... ... ... ... ... ... түсінік қатарды жасайды.
Картинаның арлық ... ... ... ... ... және өмірлік шынайылыққа ұмтылған кезде, оның ... ... ... ... ... деп ... Профессионал
кескіндеменің басты белгілерінің бірі жалпы және суық реңктердің бірлігімен
күресі. Белгілі бір заттың жарық түсіп тұрған және ... ... ғана ... ... ... жылы ... суық түстік реңктерімен
де міндетті түрде ерекшеленеді - егер ... жылы ... ... ... жылы ... ... Бірақ осы жалпы түстік дақтарда оларға қарама -
қарсы реңктер кейде қылаң береді. ... ... бояу ... ... оған ... болуы тиіс.
Жылы және суық ... ... ... ... әуен ... ... міндеті - картинаның жақын және
алыс нүктелеріндегі түстердің айырмашылығын ... ... ... ... ... бояудағы композициясы.
Жыл мезгілін, уақыт көрінісін, көңіл-күйді беру.
Табиғат көріністерінің түрлі-түсті композициясы. Жыл мезгілін, уақыт
көрінісін, көңіл-күйді ... ... екі ... 10 ... кем
емес. Ізденіс нобайлары, нұсқаулары және сол ... ... ... ... ... ... ... 30х40мм. Акварель, гуашь.
Идеялық ойды тапқан соң түп нұсқасы және картина нобайы орындалады. ... ... ... және ... ... табу мен ... өте ... Бұл жерде түстердің үйлесімдердің, жарық заңдылықтарын,
түр-түсін біліктілікті пайдалану міндетті түрде керек.
Үлгі ... ... ... ашық ... ... ... ... бұл жерде автобустар, жеңіл және жүк ... ... ... ... ... ... ... және дамыта
отырып, бояу ерекшелігін таба отырып, біздің отанымыздың заманалық табиғат
көрінісін ... ... ... ... ұжым ... ... ... жолды көрсете отырып жазу немесе ... ... ... көрінісінде тақырыптық байланыс табиғатпен бірге адамды ... ... ... ... ... ... заманды, біздің
әлеуметтік ортаның сызықтар арқылы көрсетуге негізделеді.
Тапсырманы орындауда студеттерге уақыттың күні мен жыл ... бояу ... ... мәніне ие табиғат мезгілін
бақылау мен зерттеу жұмысы беріледі. Табиғаттың әртүрлі ... ... ... отырып бірқатар заңдылықтарды бекітуге болады. ... ... ... ... ... бәріне ақшыл-күлгін түсті шашады. Атқан
таңның сәулесі көрушінің көзіне ауаның атмосфера ... өтіп ... ... түстегі ауа қызғыш қызыл сәулемен бірігіп ... ... ... рең береді. Бұлттарға түскен күннің сәулесі
ауаның жұқа қабатынан өтіп жылы және ... ... ... сарғыш- қызыл рең
алады, ал таза аспан бұл ... ... ... реңі ... ... ... заттарда түс әдетте қызғыш реңкке ие, ... ... сия ... ... ... ... ... сайын
және алдыңғы жоспарға жақындаған сайын, қызғыш түстер ... ... ал ... ... суықтау және табиғи түстің мінездемесіне жақын
болады.
Таң атқандағы және күн ... ... ... ... қырсы
қызғыш –сары және қызыл-сары түстерінде кездеседі. Бұл былай ... ... ... ... күні бойы ... ... бөлігі жиналып
қалады, ал бұл қабаттан күннің сәулесі өтеді. Міне осы тозаңдар батып бара
жатқан ... ... яғни ... ... ... ... рең
береді.
Таңғы немесе кешкі күннің шуағына бөленген ... ... ... ... ... ... қызғыш немесе қызғыш сары
сәулелер жасыл түсті ... әр жері ... ... еніп ... ... және табиғаттағы түстік және мәнерлік ... ... ... ... дәл солай ешқашан ... ... ... ... өзіне қарап жұмыс істей отырып, әр жұмыс ... ... ... ... бояу ... аса ... ... кеңістіктегі түрлі-түсті және мәнерлі қатынастарын, жер мен аспанның,
заттардың түрлі- түсті түсіне боялған түсі мен ... ... дәл ... ... ... орындай отырып,идеялық ой басшылыққа алынады.
Осыған сәйкес нұсқаларға себеп дәлел, түс ... ... ... ... ... ... ... алады.
Нұсқаларды орындау үстінде кеңістіктің түсі мен мәнерінің көкжиекке
жақын тұсын көрсетуде жаңылыспау керек. Жаздың ашық ... ... ... сай көк ... көтерілгенде аспанның түсінде жеңіл көгілдір
жасылдау және қызғыштау түстер ... ... ... Сәл ... рең ... ары қарай тап-таза көгілдір түс көрінеді. Ауаның ең
жоғарғы қабатында сия көк ... көк түс ... ... ... ... ... реңдерін дәлме –дәл жеткізу табиғаттың өзіне қарап үзбей
салыстыру арқылы жүзеге асады. ... ... ... ... беріледі, бояуға сұйықтық құю қолданылмайды. Еріткіштерді пайдалану,
әсіресе ақшыл колердағы май, ... ... ... ... ... кептіріп жібереді.
Күн сәулесі түскен жеңіл қаңғыған ... ашық ... сай ... рең ... ... ... ... өзінің жарықтанаған рефлексін қабылдай отырып, сарғыштау немесе
сары сұрлау болады. Жаздың күні көгілдір аспан қабатындағы ... ... ... ... және ... ... айта ... түстердің
салыстырмалылығын түсіне білу керек.Жоғары қабаттағы ... ... ... реңі ... ... ... жылы-ақ
бөлігімен салыстырғанда сезіледі. Егерде берілген шілде айындағы нұсқасын
қазан айының ашық күнінде салынған дәл ... ... ... ... бөліктерімен күздің күніне қарағанда жылы әсер қалдырады.
Үйлер, мұнаралар, ормандар т.с.с. көрініп ... ... ... ... ... ... сұрғылт-көгілдір немесе қызғыш ... Түсі ... ... ... ашықтау бір-ақ аспаннан түсі
қоюлау болады. Онда ауа қабатының түстік қатынастары қанық, аспан ... ... ... ... Жердің ортаңғы жоспары сәл білініп тұратын
жарықтау ... әр ... ... ... және ... ... ... Мұнда кірпіштен көтерілген үйлер,
мұнаралар, ... ... ... ... ... ... бірақ
мәнерлі және түстік айырмашылықтар жылы, туыс түстер: осындағы барлық
кеңістік аймағында аспанның ... ... ... мен ... маңызды
әсері бар. Жоспардың алдыңғы заттары ашық, айқын материалмен бейнеленеді.
Жарықтың заңдылықтарын есепке ала отырып ... ... ... ... ... көрерменнің қабылдауын т.с.с. нұсқамен
картинадағы бейнелеудің барлық ... мен ... ... ... ... бағынуын, кеңістіктің бүтінділігін,
колоридті және идеялық ойды білдірудіт ұғыну шарт.
Заттың өзінен түрлі-түсті ... ... көре білу ... ... ... ... де әртүрлі: шырша қою- жасыл, тал
жарқыраған сұрғылт- жасыл т.с.с.қайыңның ... ... ... ... жылы рең ... өйткені оның бұтақтары мен жапырықтарына күн
сәулесімен бірге аспаннан түскен ... ... де ... Тұтылған
бөлігінде ол аспанның салқындау ашық реңімен қосыла жасыл ... ... ... ... ... ашық кездерінде ашық аспан аясында
сәулелер жылы, ал көлеңкелер- суық ... ... Ағаш ... ... ішкі қабатында түс анағұрлым қанық жасыл болады, ... ол ... ... ... ... тіке өтпейді. Мұндағы қайыңның түсі
сарғыш-жасылдау қанық түстегі жапырықтарынан өткен сәулелер және ... ... ... ... ... қабатында түс қоңырқай
жылы реңді жасыл болуы мүмкін,өйткені ол жерге шөп пен жерге күннен сәуле
түсіп ... ... әсер ... ... қаланың табиғи көріністерін орындай отырып, студент
әртүрлі кеңістік жоспарында орналасқан ... ... ... ... ... заттардың пішіні мен материалдардың түсі мен мәнерінің
қатынастарын байқай отырып табиғи заттың өзіне аса көңіл қоя қарау керек.
Нұсқаны орындай ... ... ... ... ... ... ... ұмытпау қажет. Егер аспан ашық, көгілдір түсті бейнелейді.
Сондықтан ашық күн көлемді заттардың үстіндегі ... ... ... ... ал ... ... сәулелер- жеңіл сарғыш немесе ашық қызыл
(розовый) болады. Бұл құбылыс ақ киімде басқа да ашық ... ... ... Күнге сәулеленген жер, жасыл шөп және ... ... ... ... мен бұлттарға шығылысқан жылы түстер болады.
Бейнелеу өнері ағымында түстік рефлекстерді бақылауға алу керек ... ... ... ... ... ... ... қабылданады қағаз
бетінде солай беруді ұстану қажет. Табиғаттағы жарық сәулелер мен ... ... және ... бетіне дәлме-дәл бейнелеу міндетті түрде
қажет. Алдыңғы жоспар ... ... ... ... ... ... сарғыштау сонымен бірге артқы жоспардан тығыздау және
көлемділеу екендігін ажырата білу қажет.
Табиғаттың ... ... ... ... ... және ... дәлме –дәл жалпылама бейнелеуден бастайды. Ары қарай аспанның
төменгі, ортаңғы және ... ... ... ... ... жердің артқы ортаңғы және ... ... ... бірінші кезеңінде кенепті қатты тартуға болмайды,
керілген кенепке бірқатар ақ бояу жағылған жөн. ... ... ... ... ... жер мен аспанның бірінші кезеңдік жалпылама
көшірмеден кейін ... орта мен ... ... келістіре отырып
заттардың мәнерлі түстік қатынастарын суреттейді. Үш кеңістіктік жоспардың
арасындағы түстік қатынас мәнерінің байланысын ... ... ... ... ... ... ... белгіленсе, оны бөлшектеудің қажеті жоқ. ... бояу ... ... колер бояумен аспан мен жердің дәлме-
дәл қатынасын ... ... ... пішініне, түсіне, мәнеріне және
заттарға қарай алдыңғы жоспарды көркемдеп бейнелеуге болады. Алдыңғы және
артқы жоспардың ... ... ... жоспарынан алады. Алдыңғы
жопардағы көлеңкелерді көлемдірек, яғни ашықтау және ... ... ... ... ... ... ... композициялық нұсқаны
бейнелеуде идеялық ойға бөгет жасайтын бірқатар артық ... ... ... ... істеу барысында суретті бәрінен бұрын ұсақ-
түйек емес, үлкен көлем мен ... ... ... алады
кескіндеме өнерінде жалпыламадан нақты бөлшектерге, содан кейін ... ... ... тақырыпқа нұсқалар, нобайлық жобалар
жасалғаннан ... және ... ... ... ... ең ... ... материалды жалпылауға, яғни катинамен жұмыс істеуге өтеді.
Табиғат көрінісінің ... ... ... ... ... ... ... орталыққа орналастырады: ол табиғаттың үлгісін беруде
тақырыпты ... ... ... ... ... ... барлық
құралдарымен астын сызып тұрып айқындайды.
Картинаны құрастыруда көкжиек деңгейін дұрыс ... аса ... ... ... ... яғни жоры ... табиғатты кең келбетті
жоспарда беруге мүмкіндік береді. Керісінше төменгі көкжиек табиғаттағы
сәулеттілік пен ... ... ... жол ... ... ... заттар: ағаштар, мұнаралар, адамдар ... ... ... бос ауа кеңістігінде өте анық және көркем ... және ... есте ... ... ... ... идеялық ойды кеңірек көрсетуге
кедергілер жасайтын бірқатар мәнсіз, ... ... алып ... ... ... егер оның айналасында көрерменнің көңілінен шығатын
көз тартар жеңіл, мән қатнасын жалпыланған ... ... ... ... ... ... ... алады.
Жарық түс және мәнері де комозициялық орталықты анықтаудың құралы
болып табылады. Мысалы: тратордың салыстырмалы қара ... ... ... алыс ... өте ... ... ... қарамай жақсы
байқалады. Алдынғы жоспарға бірнеше ағаш, күрделі және ... ... ... ... енгізсе болғаны, трактор аз байқалатын табиғи
көріністің елеусіз бөлшектеріне айналып кетеді.
Керекті жағдайларда композицияның көзге аз ... ... ... ... және ... ... түс пен жарықпен
бейнелейді. Табиғи көріністің негізгі ... ... ... ажыра
көрсету мүмкін.
Шығармашылық жұмыста көлемі, қарама қарсы түстер арқылы бейнелерді
орындауды, түс шешімінің мән-мағынасын ... ... ... ... ... ... олардың барлығы шығарманың жалпы шынайылығына,
өмір шындығына, көлеміне және өнердің негізгі заңдарына ... тиіс ... есте ... ... ... ... колоридіне қияли және эмоциялық көркемдік
құралы ретінде ерекше орын алады. Картинада ... ... ... ... қанық түсті гаммалармен өрнектелген ашық жылы күйді
жеткізуге ... Қара күз ... ... ... табиғи кескіндемеде
табиғаттың күңгірт кезеңдерінде әртүрлі түстік сұр реңі ... ... ... мен жаз – табиғат өміріндегі гүлдену кезеңі түстің жылы
гаммаларына жататын толық, жарық ерекшеліктері мен ... ... ... архитектоникасын және көркемдік
ерекшелігін сақтау мақсатында керген үлкен көлемдегі кенепжәне түсі ... ... аса ... заттарды кіргізуге болмайтынына кеңес
беріледі. Ол негізгі заттрды ... ... ... ... – халықтың салт – санасын, мәдениетін, адамзаттың эстетикалық
мәдени қарым қатынастарын қалыптастырушы ағын.
Көркемдік, әдемілік ұғымының өн ... осы екі ... ... ... ... бас ... ... бәрібір жеке дара сұлулық сырын
жеткізе алмайды.
Өнер үлгілері эстетикалық ғажайып мұралар сыйлай отырып, өмірде де
сұлулық ... ... ... ... заңдары бойынша түрлендіруге
тәрбиелейді. Сұлулық заттың, жаратылыс құбылысының түр – түсі тұтас, ... ... оны жете ... бел ... ... ... ... сезімталдық, сыршылдық кәнігі қасиетімен үндесіп, бауырласып
барып бірте – бірте ашыла ... Әр ... ... ... ... ... да зерттеушінің табиғат әсемімен жан – жақты қатынасының
белгілі бір сапалық ...... ... айқындалады.
Халқымыздың сонау арғы кезеңдегі мәдени өміріне көз жүгіртіп қарасақ,
ерте заманда он ... өнер ... ... ... ... ... ... мыс, алтын, күміс сияқты металлдардан
қорытып, әсем бұйымдар мен елін қорғайтын батырлар үшін қару – ... ... ... ер – ... ... таңғажайып шежіре болып шертіледі. Олардың
көбінің ажары аталмай қалғанмен, ... ... ... мәдени мұралары,
кейінгі ұрпақтар өміріне өнегелі үгі, әсемдікке баулитын өнер ... өнер әр ... өз ... мұң – ... ... ғана ... ... тәрбиелеуші және қозғаушы күші болып табылады.
Қарап отырсаңыз, табиғатқа ... ... өте ұзақ ... ... ... Дап – ... ... көктен ешнәрсе түспейді. Болашақ заман
өнеріне де біз ғасырлар бойғы көркемдік таным тәжірибесі ... ... ... ... ... ... туындас, бірақ, әрине ізденіс өрісі,
зиялылық мүмкіндігі мейлінше кеңейген, келер күндер құндағынан күлім қағып,
жан иесі мен жаратылыс ... ... ... ... ... ... берер өнер салтанаты болады деп қана ұғамыз.
Табиғатқа мәңгілік бақыт дамыту, жасартып, жаңартып ... ие ... өзін ... жер – жиһанды билейтін адам ... ... ... ұрпағының жалпы жарық дүниемен қатынасы арқылы
ашылатын, о, заманнан желі тартқан ... ... ... «Изобразительное искусство Казахстана» изд АК Каз ССР им. М.О. Ауезова
Алма – ата ... ... Ж.К. « ... өнері» Алматы «Мектеп» 1987.
3. Беде Г.В. Сұңғат ... ... ... Н.И. « ... ... ... методикасы 101-104 бет
5. Ғалымбаева А. « Өнер» алматы 1981.
6. Ералин К.Е. Бейнелеу өнерінің сабақтары ... ШПИ, 1992- 45 ... ... К.Е. ... ... ... өнері эстетикалық тәрбие беру Алматы,
1988 -31 ... ... К.Е. ... ... ... шеберлері Алматы, М – Талант
1997 -105 б.
9. Ильина Т.А. « ... 429 – 431 ... ... М.С. ... А.О. « ... өнері» Алматы «Мектеп» 1987.
11. Крупская Н.К. « Таңдамалы педагогикалық шығармалары» 574 – 578 ... ... ... ... Бас ред. М.К.Каратаев Алматы 1975 6 том.
13. Қазақстан акварелі «Өнер» Алматы 1989 5 -20 бет.
14. Очерк изобразительного ... ... ... ... ... И. И. изд. ... ... Москва 1963 стр 3-9.
16. Советтік Қазақстанның бейнелеу өнері « Өнер» 1990.
17. Харламов И. Ф. Педагогика Москва Высшая школа ... ... изд. ... ... ... ... А.С. ... жас суретшілер мен мүсіншілерге» Алматы «Мектеп»
1989.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейнелеу өнері сабағында көне мұраларды оқыту арқылы оқушылардың рухани білімін дамыту46 бет
Кескіндеме өнерін сабақтан тыс үйірме жұмыстарында қолдану37 бет
Баротроптық қозғалыстағы тұтқырлы газ моделі үшін айырымдық сұлбанының орнықтылығы мен жинақтылығын зерттеу28 бет
Топырақты тығыздауға арналған құрылыс машиналары5 бет
Түрік тілін үйретуде оқулықтың және көрнекі құралдардың алатын орны10 бет
Қазақ тілін оқытуда қолданылатын оқу-әдістмемелік кешендер34 бет
Қазақ халық педагогикасы құралдары арқылы өлкетану жұмыстарында оқушылардың экологиялық мәдениетін қалыптастыру98 бет
Құрылыс машиналары6 бет
Өлкетану жұмыстарында қазақ халық педагогикасы құралдары арқылы оқушылардың экологиялық мәдениетін қалыптастыру23 бет
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь