Маркетингтік зерттеулер туралы

Кіріспе 2
1. Маркетингтік зерттеулердің рөлі 3
2. Маркетингтік зерттеулер процесі және оның кезеңдері 7
3. Маркетингтік зерттеулердің әдістері 12
4. Іріктеменің типтері және процедурасы 16
5. Сауалнаманы құрасгыру және пікір сұрау жүргізу әдістемесі 20
6. Ақпаратты өлшеу сенімділігі және қателерді талдау 24
7. Мәліметтерді талдау 26
Қорытынды 29
Қолданған әдебиеттер 30
Маркетингтік зерттеулер дегеніміз - компанияның басқару шешімдерін дұрыс қабылдау мақсатымен, алдына қойған маркетингтік міндеттерге сәйкес ақпаратты жинау, өңдеу және мәліметтерді талдау мен қорытындыларды ұсыну.
Маркетингтік зерттеулердің міндеттеріне мыналар жатады: фирманың нарықтағы бәсекелестік позициясын анықтау, оның өткізу және баға саясатын, тауарды нарыққа жылжытудың мәселелерін бағалау, тұтынушылардың мінез-құлқын зерттеу, олардың талғамдарын анықтау, нарықтың әлуетті мүмкіндіктерін зерттеу, сатып алушылардың жаңа тауарға деген әсерін, бәсекелестер тауарын, макроортаны талдау.
Маркетингсік зерттеулер - бұл тұтынушылардың талғамдары мен талаптарын зерттеуге бағытталған фирманың маркетингтік әрекетінің маңызды түрінің бірі. Мұндай зерттеулерді кәсіпорындар маманданған және консалтингтік фирмаларға тапсырыс жасау арқылы немесе өзінің марке-тингтік бөлімдерінің күшімен өткізеді. АҚШ компанияларының 75%-ында осындай бөлімшелер бар, онда маркетологтар, статистер, бағдарламашылар, әлеуметтанушылар, психологтар жұмыс істейді.
1. Есімжанова С.Р. Маркетинг.Оқу құралы. Алматы Экономика 2003.
2. «Тауар таңбалары, кызмет көрсету таңбалары және тауар шығаратын жерлердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы // Егемен Қазақстан. - 1999. 2 тамыз.
3. «Теріс пиғылды бәсеке туралы» Қазақстан Республикасының Заңы // Егемен Қазақстан. - 1998. 11 маусым.
4. Ілиясов Д.Қ. Маркетинг: теориясы мен практикасы: Оқу кұралы:Алматы, Қазақ университеті, 2002.
5. Котлер Ф. Маркетинг негіздері. Ағылш. ауд. М.Т. Ізбасаров Алматы, Жазушы, 2000.
6. Нысанбаев С.Н, Садыханова Г.А., Маркетинг негіздері, А.: Қазақ университеті, 2002.
7. Фатхудинов Р.А. Стратегический маркетинг: Учебник. - М.: ЗАО «Бизнес-школа» Интел-Синтез», 2000.
        
        Тақырыбы: Маркетингтік зерттеулер
Мазмұны:
Кіріспе 2
1. Маркетингтік ... рөлі 3
2. ... ... ... және оның ... 7
3. ... ... әдістері 12
4. Іріктеменің типтері және процедурасы ... ... ... және ... сұрау жүргізу әдістемесі 20
6. Ақпаратты өлшеу сенімділігі және қателерді талдау 24
7. Мәліметтерді ... ... ... ... ... зерттеулер дегеніміз - компанияның басқару шешімдерін
дұрыс ... ... ... ... маркетингтік міндеттерге сәйкес
ақпаратты жинау, өңдеу және мәліметтерді талдау мен қорытындыларды ұсыну.
Маркетингтік зерттеулердің ... ... ... ... ... ... анықтау, оның өткізу және баға саясатын,
тауарды нарыққа жылжытудың мәселелерін бағалау, тұтынушылардың мінез-құлқын
зерттеу, ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін
зерттеу, сатып алушылардың жаңа тауарға деген әсерін, бәсекелестер тауарын,
макроортаны талдау.
Маркетингсік зерттеулер - бұл тұтынушылардың талғамдары мен ... ... ... ... ... маңызды түрінің
бірі. Мұндай зерттеулерді ... ... және ... ... ... ... немесе өзінің марке-тингтік бөлімдерінің
күшімен өткізеді. АҚШ компанияларының 75%-ында осындай бөлімшелер бар, ... ... ... ... ... ... Маркетингтік зерттеулердің рөлі
Қазақстанда маркетингтік зерттеулерді көптеген маманданған ... ... ... БРИФ ... және ... зерттеулер
агенттігі, «Gallup Media Asia», «Amer-Nielsen», BISAM, ... ... Sange Resarch, IGM, ... ... ... ... және ... компаниялары (8-кесте). Бұл ұйымдарға қаржылық мүмкіндіктері бар
қазақстандық кәсіпорындар тапсырыс ... ... ... жылдық айналымы 9 млрд доллардан астам болса, ал Қазақстандағы
маркетингтік зерттеулерді жүргізетін компаниялардың бір ... ... ... мың ... ... ... зерттеулерді жүргізудің қажеттілігін
әлі түсіне бермейді. Сондықтан Қазақстан нарығында осындай ... ... ... ... тиіп ... Солай бола тұрса да
маркетингтік зерттеулердің бағасы Қазақстанда Ресейдегіден 1,5-2,0 есе, ... 5-10 есе ... ... ... ... мен ... зерттеулер кеңінен қолданылып жүрген жоқ. Мысалы, Жапонияда
шоколадты тұтыну талғамдарын пікір сұрау әдісімен ... (750 ... ... ... ... ... 63 мың доллар, АҚШ-та - 62,7 мың, ... -36 мың, ... ... - 14 мың ... ... -10 ... тұрады.
Ең қымбат маркетингтік зерттеулер бірнеше жүз миллион долларға дейін
жетеді, «Фордтың» «Эдселл» автомобилін шығаруына байланысты ... ... млн ... ... мен зерттеулері дұрыс болмауына байланысты
«Конкордтың» шығындары 3000 млн доллар ... ... ... эконометрия, математика,
әлеуметтану, психология сияқты әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... қажет. Сондықтан
ақпарат дұрыс жинақталып, қолдану үшін талдануы керек. Ақпарат жинаудың ... ... бар. Оның ... ... және ... ... болып
бөлінеді.
Екінші ретгі (вторичные) мәліметтер - бұл ... ... ... ... басқа мақсаттар-мен жиналған ақпарат.
Екінші ретті мәліметтердің артықшылықтары:
1. Бұл ... оңай ... ... және ... түрде арзан
/фирмалардың материалдары, салалық жарияланымдар, мерзімдік басылымдар және
т.б./.
2. Екінші ретті мәліметтер бастапқы ақпараттан ... ... ... ... ... сенімді болады.
Кемшіліктері:
1. Екінші ретті ақпарат ескі болуы мүмкін, өйткені ол ... ... ... ... жалпы сипатта болғандықтан ... ... ... ... ... мүмкін.
Екінші ретті ақпарат негізінде жүргізілетін зерттеулер «кабинеттік»
деп аталады.
Екінші ретті ақпарат фирманың ішкі ... және ... ... болады. Фирманың ішкі құжаттамаларына - пайда туралы
есептер, бухгалтерия және қаржы ... есеп ... ... ... ... ... құндылықтардың есеп
тізімдемесі жатады. ... ... ... ... ... ... ... газеттер мен журналдар, кітаптар,
консалтингтік фирмалардың, жарнама агенттіктерінің есеп ... ... ... ... ... ... ... өйткені олар әр түрлі
мақсаттар мен әр түрлі жағдайларда жинақталғандықтан, ескіріп кетуі мүмкін.
Сондықтан қайталама ... ... ... ... ... және ... мұқият тексеру керек.
Егер зерттеуші өзіне қажетті ақпаратты сыртқы көздерден таба ... ... ... ... ақпарат - бұл нақты зерттелетін мәселені шешу үшін жаңа ғана
жиналған ақпарат. Мұндай ... ... деп ... ақпаратты жинау үшін көп шығын, еңбек және ... ... ... ... ... ... жоспарын дайындау қажет.
Бастапқы ақпараттардың артықшылықтары:
1. Зерттеудің нақты мақсатына сәйкес жиналады.
2. Ақпаратты жинау әдістемесі ... және ... ... ... ... ... ... Көп уақыт және қаражат керек ... ... ... алу үшін 6 айдан астам уақыт қажет).
2. Кейбір мәліметтер алынбауы мүмкін.
Бастапкы жэне екінші ретті ... ... ... ... ... ... Қазақстандық компаниялардың зерттеушілік қызметі
|Зертгеу түрлері |Зерттеуші компаниялар |Зерттеу ... |
| ... ... | |
|1 |2 |3 ... |BISAM Central ... стратегияны |
|мінез-құлқын зерттеу.|Asia БРИФ IGM Комкон-2 |жасау, фирманың нарықтык |
|Нарыкты және ... ... ... ... ... ... | ... ... ... | ... ... талдау |
|теу | | ... ... ... ... Media |Жарнама компаниясының |
|аумағындагы |Asia» ... ... және ... ... пен |Еуразия BISAM Central |жасау. БАҚ рейтингін ... ... |Asia ... ... ... тиімді |
|окыр-мандар ... ... ... ... |
|аудитория-сының ... ... ... |
|тиімділігін мөлшерлеу| ... ... ... ... ... Central |Сауда маркасын позиция-лау, ... ... |Asia БРИФ IGM ... ... ... ... |
|ораманы тестілеу, |Еуразия Экс-перт ... ... ... жасау, |Консалт орталығы |ассортименттік саясат-ты, |
|байқау ... ... ... ... және ... ... | ... жасау. |
|Бөлшек сауданы, |BISAM Central ... ... ... ... |Asia БРИФ ... ... ... |
|дистри-быоцияпы | ... ... ... ... | ... дистрибьюция |
| | ... ... ... даму |BISAM Central ... ... ... және |Asia БРЙФ ... |дәрежесін, нарык үле-сін, |
|си-паттамалары ... ... ... |
| | ... белгілеу |
|Баскару |IGM ... ... ... | ... ... және ... |
|өткізу саясаты, | ... ... ... | | ... |IGM ... ... ... ... және ... ... |не-месе жаңасын кұру ... | ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... жасау |
|Директ маркетингін,|«АзияДирект» AVANPOST ... ... ... ... | ... жаңа ... | ... ... сату ... ... | ... ... ... |
|ынталанды-ру | ... ... | ... ... |
|әзірлеу және жүргізу | ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... и ... ... ... ... Маркетингтік зерттеулер процесі және оның кезеңдері
Маркетингтік зерттеулерді бес ... ... ... ... ... мен ... ... Зерттеу жоспарын құру.
3. Ақпарат жинау.
4. ... ... ... ... ... ... ... Маркетингтік зерттеудің
тұжырымдамасы – ... ... ... және мақсаттарын айқын
белгілеу, жұмыс жорамалын жасау.
Егер азық-түлік өндіруші компания ... ... ... ... шешетін негізгі мәселесі - тұрақты сатып алушыларды жұмылдыру болып
табылады. Мұндай жағдайда ... ... ... үшін ... ... бұрын мынадай сұрақтарға ... алу ... ... деп ... ... ... Әр сатып алушыны тұрақты деп
санауға бола ма? Тұрақты сатып ... ... ... ... деп ... тиіс пе, әлде жеке ... ... алған жөнбе?
Тұрақты сатып алушылардың қандай сипаттамалары (жынысы, жасы, табысы, мекен-
жайы) зерттелуге тиіс? Олар ... ... ... ... ақпаратты қайдан
алды? Сатып алушылармен қай ... ... ... ... ... сатып алу
кезінде ме немесе одан кейін бе? Пікір сұрауды қай жерде жүргізген дұрыс:
дүкенде ме, ... ... ма ... үйде ме? ... ... басқа
дүкендерді ашу туралы шешім қабылдауда қолдануға бола ма? тұтынушыларды
қалай зерттеу керек: анкеталық сауалдама ... ... ма ... олардың
мінез-құлқын тауар сатып алу кезінде бақылау қажет пе? Егер пікір сұрау
жүргізілсе, анкетаның түрі ... ... ... ... немесе құрылымдық
емес түрде ме? Пікір сұрау ... не ... ... ... ме ... ... алу ... өткізіле ме?
Маркетингтік зерттеулердің бірінші кезеңінде оны әзірлеу талаптарын
қалыптастыру және зерттеу мәселесін анықтау қажет. ... анық ... ... ... негізі. Егер мәселе дұрыс тұжырымдалса, ол аздап
шешілді деуге ... ... мен ... ... анық және ... ... зерттеулер соғүрлым тиімді болады. Ақпарат жинау -
қымбатқа түсетін шара. Сондықтан мәселе бүлдыр немесе дұрыс ... ... ... ... ... ... мәселелер
каталогын құру да кіреді.
- Әдетте, мәселелер өндірістік-өткізу қызметін талдау нәтижесінде және
басшылар мен мамандардан ... ... ... ... ... ... кейін мақсаттар қойылады. Егер мәселе (объект)
- бұл міндеттердің жалпы қойылымы болса, онда ... - ... ... жеке міндеттердің жиынтығы болып табылады. Мақсаттар
анық құрастырылып, олардың сандық ... ... ... ... ... өткізу көлемі төмендей бастады. Осы қүбылыстың себептері мен
факторларын анықтау зерттеулердің мәселесі болып ... Бұл ... ... ... алдына мынадай мақсаттар (міндеттер)
қойылады: өнімге сатып алушылар ... ... осы ... ... өзгеруіне бәсекелестердің тигізетін әсерін талдау; тауар өніміне
нақты сұранысы бар ... ... ... ... (профилін)
анықтау (жасы, жынысы, білімі, табысы және т.б.).
Мәселені анықтау үшін "неге" деген сұрақ қойылады. Егер зерттелінетін
мәселе туралы ешбір ... ... ... ол ... ... ғана ... онда
барлау зерттеуін пайдалану қажет. ... ... ... ... ... ... ... үшін ақпаратты алдын ала жинау мақсатында
қолданылады. Ал егер мәселе нақты анықталған болса, бұл ... ... ... зерттеулерді пайдалану керек. Шешуді керек ететін мәселені,
зерттеуді талап ... ... ... қажет, яғни оны зерттеу мақсатына
сәйкес құрастыру керек. ... ... ... ... ... төмендеген.
Осыған байланысты маркетинг маманының алдында оны қалай жоғарылату керек
деген мәселе туады. Бұл ... ... алып ... қажет пе? Немесе
жарнама мен өткізу арнасын өзгерту керек пе? Маркетинг маманы оның себебі
тарату арналарының ... ... деп ... бұл ... зерттеуді
талап ететін мәселенің негізі бола алады.
Басқа мысал. Компания жаңа өнімді өндіру қажет деп есептейді. ... ... ... ... жаңа ... ... ... әзірлеу
және оған деген тұтынушының әсерін анықтау керек.
Шешуді талап ететін мәселені «шешімдер ағашы» ... ... ... ... ... ... ... мәселе орналасады,
одан әр түрлі шешу тәсілдерін көрсететін бұтақтар тарайды.
Маркетингтік зерттеулердің ... ...... ... ... Бұл ... ... анықтау, мәліметтер көздерін
айқындау, оларды жинау және ... ... ... ... ... ... жоспарын әзірлеудің бірыңғай ... және оны ... ... әдісі жоқ. Зерттеу ... ... ... көрсетілген
Алматы қаласының салқындатқыш сусындар ... ... ... әдістемесі.
Үшінші кезеңде ақпарат алу көздері анықталады. ... ... ... ... зерттеуден басталады. Одан кейін ғана бастапқы
ақпаратты жинауға көшу керек. Екінші ... ... мән ... ... ... ... ... қайталама ақпарат кейде
зерттеу мақсаты үшін жеткілікті болады. Екінші ретті ақпараттарды ... ... ... зерттеу ұйымдарының есеп берулері, фирмалар
жүргізетін "күнделік жазбалары" (сатып ... ай ... ... ... алу ... ... жатады.
Көп жағдайда маркетингтік зерттеуді өткізу үшін ... ... ... ... ... 3 әдісі бар:
1. Бақылау - бұл ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды бақылау жолымен бастапқы
ақпаратты ... ... Ол ... ... ... және ... стандартты немесе еркін жағдайда жүргізілуі мүмкін.
Бұл әдістің артықшылығы - ... ... ... ... емес, тұтынушы мінез-құлқын бақылау мүмкіндігі.
Кемшіліктері - қабылдау субъективтілігі, көп ... ... ... ... (мотивтері) және психологиялық ерекшеліктері туралы
ақпарат алынбайтындығы.
2. ...... бір ... ... ... ... бір ... көптеген тәуелді айнымалыларға ықпалы анықталады.
Эксперименттер зертханалық және далалық болып бөлінеді.
Зертханалық басқа факторларды зерттеуге мүмкіндік береді. Далалықтар
нақтылы жағдайда ... ... және ... ... ... теріске шығармайды. Бұл - нарықтың шектелген, бірақ мұқият таңдалып
алынған секторында жүргізілетін, бақыланатын ... Оның ... ... ... ... факторлардың өзгеруі нәтижесінде болатын сату көлемі
немесе пайданы болжау. ... ... жаңа ... жаңғыртып,
жетілдірілген өнімді енгізу үшін пайдаланылады.
3. Пікір ... ... - ... ... ... жүзеге асыру
мақсатымен респонденттермен (пікір сұраушылармен) жеке ... ... ... ... кең ... ... ... зерттеулердің 90%-ы
пікір сұрауға негізделген. Ол өнеркәсіптік кәсіпорындарда да, маркетингтік
агенттіктерде де жақсы қолданылады. Пікір ... ... және ... ... ... ... ... барлық сауалдамаға қатысатындар
бірдей сұрақтарга жауап береді. Құрылымдық емес ... ... ... жауаптарға байланысты сұрақтар ... ... ... ... ... ... ... сұралушылар арасында (студенттер, зейнеткерлер);
• Бір уақытта сұралушылар саны ... ... ... ... ... ... ... (еркін немесе кұрылымдық схема);
• Пікір сұрау жиілігі бойынша (бір ... ... рет ... ... ... ... зерттеулерде бақылау ... ... ... ... ... ... ақпарат жинауға кіріспей тұрап, зерттелетін өзгермелілерді
анықтау керек. Ең дұрысы, ақпарат ... ... ... ... ... құрылған кесте макеттерінің жиынтығы дайындалуы керек.
Ақпарат жинауға ... ... ... ... анықталуы керек.
Тұтынушылар талғамы бойынша жауаптар саны 2-кесте
|Жас шамасы ... ... |
| |А ......... |
|30 дан төмен | | | ... ... | | | ... жас және одаи | | | ... | | | ... ... ... кезеңінде маңызды мәліметтер мен
нәтижелерді көбірек алу ... ... ... бағаланады және
талданады.
Мәліметтерді талдаған кезде тиісті орта шамалар алы-нады, ең елеулі
өзара байланыстарды ... үшін ... ... ... (ара ... коэффициенттері есептеледі.
Маркетингтік зерттеулердің соңғы кезеңінде негізгі қорытындылар мен
есеп беру ... Ол ... ... ... шығатындай болуы
керек. Есеп беру кіріспе, негізгі және қорытынды ... үш ... ... сөз - ... парағы, мазмұны, меморандум және ... ... ... ... ... нәтижелері қарастырылып,
ары қарай зерттеу қажеттілігі туралы ұсыныстар жасалады. Кіріспеде - зерт-
теудің мақсаты мен ... ... Есеп ... ... ... ... және ұсыныстар сипатталады. Есеп беруде
зерттеу әдістерінің қысқаша шолуы болады, ал техникалық бөлігі ... ... есеп беру ... және ... қызметінің қызметкерлері
үшін түсінікті және осы мәселе бойынша ... ... ... ... ... жазылуы керек.
3. Маркетингтік зерттеулердің әдістері
Маркетингтік зерттеулердің әдістері оны жүргізу мен ... ... ... сандық және сапалық болып бөлінеді.
Сандық әдістер деп - жабық типті құрылымдық ... ... әр ... сауалдамаларды жүргізуді айтады.
Сапалық әдіс — ақпаратты сапалы сипаттау және оны стандартты ... ... ... ... Бұл әдіс ... ... сұхбат,
фокус-топтар және т.б. қолдануға негізделген.
Зерттеу мақсаттарына сәйкес зерттеудің ... ... ... ... ... ... - мәселелер мен болжамдарды дәлірек
анықтау үшін ақпаратты алдын ала алу ... ... ... Бұл ... мәселені нақтылауға,
идеялар ұсынуға және білімді көтеруге ... ... ... төмендігі жарнаманың нашарлығына ... ... бар, ... ... ... нәтижесінде басты себеп ... ... ... ... ... жүргізудің негізгі жолдары - екінші ретті
мәліметтерді қолдану, әдебиеттермен жұмыс ... ... және ... ... ... алу, таңдалғаи оқиғаларды талдау. Барлау зерттеулерде
анкеталық пікір сұрау қолданылмайды, оларды жүргізудің нәтижесінде ... ... ... ... ... - маркетингтік мәселелерді, әр түрлі
жағдайларды, нарықтарды, ... ... ... ... маркетингтік зерттеулер. Мұндай зерттеулерде не, кім,
қайда және ... ... ... ... ... ... деген сұрақтарға
жауап ізделеді. Мұндай мәлімет қайталама ақпаратта бар, сонымен қатар оны
пікір сұрау мен бақылау ... ... да ... ... ... ... - ... байланысына қатысты ғылыми
болжамдарды тексеру үшін жүргізілетін маркетингтік ... ... ... ... ... ... жауап алуға болады. «Егер X
факторының мәнін өзгертсек, онда Ү-тің белгілі бір мөлшерін ала аламыз ба?»
Мысалы, «Эйр Астана» әуе ... ... ... 10%-ға ... жолаушылар саны 7%-ға ұлғаюы мүмкін бе? Мұндай зерттеулер негізінен
математикалық әдістерді пайдалану арқылы жүзеге асырылады.
Маркетингтік зерттеулер ... ... ... ... көшеді, одан соң казуалды зерттеулер жүргізіледі. Маркетингтік
зерттеудің негізгі бөлігі, ол - болжамды тексеруде ... ... ... олар себеп-салдар байланысын айқындауда онша тиімді емес.
Маркетингтік зерттеулердің кең қолданылатын әдістеріне мыналар жатады:
1. Құжаттарды талдау әдісі;
2. ... ... ... жүргізу әдісі;
3. Сарапшылар бағалауы.
1. Құжаттарды ... ... ... және ... болып екіге бөлінеді.
Дәстүрлі талдау дегеніміз - талданатын ... ... ... және ... ... ... ... талдаудың басты кемшілігі -
субъективтілігі (өз пікірінде болу, ... ... ... ... талдауда (контент-талдау) нақты және сандық
өлшенетін параметрлер қолданылады.
Пікір сұрау әдістерінің барлық жиынтығын ... ... деп ... ... ... ең ... әлеуметтанушылар пайдаланды. Пікір сұрау
әдістерінің мынадай ... ... ... ... ... ... ... сұрау. Пікір сұрау
пошта, телефон және жеке әңгімелесу арқылы жүргізіледі. Жеке ... - ... ... ... дің ең ... ... Қажет болса, зерттеуші
сауалнамадағы (анкетадағы) сұрақтардан да басқа сауалдар қойып, зерттеу
нәтижелерін ... ... Бұл ... - ... ... әңгіме
өткізуді жоспарлауды және білікті мамандардың қатысуын талап ететін қымбат
әдіс. Пікір сұрау ... ... ... атап ... болады:
• Жеке сұхбат - бір адаммен әңгімелесу. Жеке сұхбат жұмыс орнында,
үйде және ... ... ... Ол ... ... ... ... байланысты бірнеше минуттан бір сағатқа дейін созылуы мүмкін.
Кейбір ... ... ... үшін ... ... тиіс ... ... не
ақшалай өтемақы беріледі. Жеке сұхбат — мәлімет жинаудың ең қымбат әдісі.
... ... - 5-10 ... ... ... ... сұхбат
жүргізіледі. Әңгімені жүргізуші жоғары білікті, объективті ... ... және ... мен ... мінез-құлқын,
ерекшеліктерін ұғынуы қажет.
• Ірі дүкендерге келушілерден сұхбат (интервью) алу. ... ... ... ... ... ... мұндай сұхбат өндірістік-
техникалық мақсатқа ... өнім ... ... ... пайдаланады. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... Телефондық сауалдама ақпарат жинаудың ең ... ... ... Лртықшылықтары: көп респонденттерді қамтиды, салыстырмалы түрде
бағасы төмен болады. Кемшіліктері - тек ... ... ... ... және ... ... ... әңгіме өткізіледі, жауап алу және оның
сапасын тексеру қиынға соғады.
• Компьютерленген сұхбат. Интернет көмегімен ақпарат жинау - ең ... ... ... ... ... ... ... төмендігі. Кемшіліктері: жауап берушіні ... ... ... ... ... өздері толтыруы. Мұндай
тәсіл сұхбат алуды ыңғайлы және ... ... үшін ... ... бір ... ... топ ... ұйым
қызметкерлері, қонақүй тұрғындары бола алады. Бұл ... ... ... ықпалының аздығымен және салыстырмалы түрде
арзандығымен сипатталады.
• Пошталық сауалдама - ... ... ... арқылы жіберу.
Алайда пошталық сауалнама қарапайым және ... ... ... ... Ал ... ... дәрежесі төмен және баяу
болады.
Пікір сұрау әдістерінің артықшылықтары:
1. Сұрақтарды ... ... ... ... ... әдістермен салыстырғанда жүзеге асырылуы қарапайым;
3. Терең талдау ... ... ... ... ... өңдеу қиындығы;
3. Уақыт пен қаражат көп кетеді.
Сауалдама жүргізген кезде ақпарат үш әдіспен жиналады:
1. ... ... ... ... респонденттерге сұрақ қойып,
жауаптарды белгілеп отырады.
2. ... өз ... ... ... ... компьютер көмегімен қойылады.
2. Фокус-топ - құрылымдық емес сипаттағы ... алу ... ... ... ... кішігірім тобы. Бұл
әдістің мәні - әр түрлі тұтынушылар тобының ойларын айқындау.
Фокус - топ талғамдары, қажеттіліктері, ойлары әр ... ... ... ... ... жұмыс ұзақтығы 1,5-2 сағатқа созылады. Ton
8-12 адамнан тұрады. Топтың жұмысын ... ... ... нақты мәселеге бейімдеп отырады.
Фокус-топтарды болашақта сандық түрде анықтауға болатын болжамдарды
анықтау және жаңа тауар тұжырымдамасын ... үшін ... ... телефон арқылы бір адаммен сауалдама жүргізу 25 ... ... ... ... 30 ... ... ... Ал модератордың
бір сессиядағы еңбек ақысы 1500-2000 долл. тұрады. Бұған қосымша жалға
кететін және ... ... ... керек шығындар да бар.
3. Зерттеудің панельдік әдісі - бірдей уақыт аралығында нақты ... ... ... ... ... ... Зерттеу пәні мен тақырыбы тұрақты;
• Мәліметтерді жинау ... ... ... ... ... ... тұрақты ... ... ... үй шаруашылықтары және т.б.).
Бұл әдіс бойынша ... ... ... жаңа ... ... өзгерістердің даму заңдылықтарын ... ... ... ... ... тез өзгеріп отыратындықтан, бұл әдіс
жиі пайдаланылады, өйткені зерттеушінің өзгерістерді бақылап ... бар. ... құру және оны ... көп ... ... шығынды
қажет етеді, сондықтан мұндай зерттеулермен маманданған инсти-туттар,
ғылыми орталықтар және ... ... ... ... ... ... типі мен ... бөле отырып, сатып алушының жаңа тауарды қалай қабылдағандығын
тексеріп және ... ... ... ... ... ... ... бірлік сипаттамасы бойынша панель былайша бөлінеді:
• тұтынушылық панелі. Оның мөлшері жеке ... ... ... ... ... ... ... сауда ұйымдары, саудагерлер қатысады.
• Тауар шығаратын өнеркәсіптік ұйымдардан тұратын панельдер.
• Зерттелетін мәселе ... ... ... ... ... эксперттік зерттеулерден басты
айырмашылығы - олар біліктілігі әр түрлі көп ... ... ... ... ал ... бағалау саны шектелген кәсіби мамандардан
сауалдама алу арқылы өткізіледі.
Маркетингтік зерттеулерде "Дельфи" және "Ми ... ... ... ... орын ... ... - ... дәлелді ету үшін бірнеше рет пікір
сұрауға ... ... ... "Ми ... ... ... ... негізінде
творчестволық шешім қабылдау әдісі.
Зерттеулердің нақты әдісін таңдау ... ... ... бір ... ... ... мен ... байланысты
белгіленеді.
4. Іріктеменің типтері және процедурасы
Іріктеме жоспары үш сұраққа жауап беруі керек.
1. Ірікгеме құрамьш ... ... Ол үшін ... ... сұрау қажет,
соны анықтау керек. Бұл іріктеме бірлігі деп аталады. Зерттеуші қажетті
ақпаратты табумен қатар ол ... ... алу ... де ... ... ... бе, ... бе немесе тек әйелдерден бе?
2. Іріктеме мөлшерін немесе көлемін анықтау. ... ... ... ... ... ... ... Бұл іріктеме көлемі деп аталады.
Іріктеме мөлшері ... ... ... ... ... ... Ірікгеме амалдары. Іріктеме мүшелерін қалай таңдауымыз ... ... ... ... және ... ... ... - маркетингтік зерттеу үшін тұрғындардың бір бөлігін ... ... ... ... ... зерттеп, толық сынакган өткізуге
болады ол — ценз ... деп ... Ал ... түрі - ол ... ... бір бөлігін ғана зерттеп, жалпы топқа қатысты қорытынды
шығару. Зерттеуші алдымен жиынтықтың құрамын белгілеп алу қажет. Ол ... ... ... тұра ма? Әлде оған ... ұйымдар, сауда
фирмалары, дүкендер кіруі керек пе? Мысалы, жеке ... ... ... ... тек ... ... жастағы адамдар немесе тек ... әлде тек ... ... бар ... тұруы мүмкін.
Іріктеме негізі (база) деп іріктеме жасалатын элементтер тізімін
айтады. Ол ... ... ... тұлғалардан, және т.б.
тұруы мүмкін.
Сонымен бірге іріктеменің территориялық ауқымын да анықтау керек.
Ауқым - ... ... ену ... қанағаттандыратын топ элементтерінің
пайыздық үлесі.
Іріктеме әдістерін кездейсоқ (ықгималды) және ... ... ... деп екі ... ... ... ... (37).
Кездейсоқ (ықтималды) іріктемеге жиынтықтың әрбір мүшесі берілген нөлдік
емес ықтималдықпен енуі мүмкін. Кездейсоқ емес іріктемеде оның кез ... ... ... ... ... емес. Барлық кездейсоқ емес
(детерминированные) іріктемелер жеке пікірлер мен талғамдарға негізделеді.
Бас жиынтық — ... ... ... ... Бұл ... ... белгілі параметрлермен сипатталады.
Мысалы, зергтелетін бас жиынтық Алматы қаласының барлық ... ... оны ... ...... ... табыс деңгейі және
т.б.Бас жиынтық параметрлерін бағалауда - ... ... ... ... дәлдігі дегеніміз - зерттеу нәтижелерінің қателік
деңгейі. Ол ... ... ... ... Егер
миллиондаған доллар мен көптеген ... ... ... зерттеу
қорытындыларына байланысты болса, бағалау дәлдігі өте жоғары болуға тиіс.
Іріктеменің сенімділігі - бағалаудың нақты мәнге жуық ... ... ... үшін ... ... құрамын былай
анықтаймыз. Ол үшін ... ... ... ... олардың
әрқайсысына номер беріп, солардың ішінен кездейсоқ іріктеу арқылы
сауалдамаға ... ... ... ... іріктемеге қарағанда репрезентативті
деп есептеледі. ... ... ... ол ... мүмкін болатын қатесін нақты ықтималдықпен бағалауға мүмкіндік
береді.
А. ... емес ... ... ... ... - ... ... жоспарсыз стихиялық
түрде таңдалынады. Бұл әдіс өте қарапайым және шығынды аз ... ... ... ... ... арқылы көрермендерден спирттік ішімдік пен
шылым туралы тележарнамаларға тиым салу жөнінде өз ... ... ... білдірген пікір басқаларынан басым деп түсіндіріледі.
Негізгі кемшілігі: дәл емес.
2. Әдейі іріктемеде - зерттеуші ... ... ... ... ... ... ... ықтимал жеңімпазы,
зерттеушінің таңдап алған ұзақ ... ... ... ... ... ... ... анықталады.
3. Квоталық іріктеме - іріктеме элементтерінің үлесі зерттелетін
популяция үлесіне сәйкес келуі қажет. Мысалы, егер ... оқу ... саны 10 ... ... ... 20%-ы ... 20%-
ы 2-курста, 30%-ы 3-курста және 30%-ы ... ... Егер біз ... ... ... ... онда әр курс ... көрсетілген
қатынасты сақтай отырып, студенттерді іріктеп аламыз.
4. Типтік іріктеме дегеніміз - ... ... бір ... ... немесе халықтың белгілі бір ... ... ... тек студенттер немесе зейнеткерлер, не жұмыс істемейтін
әйелдер қатысуы керек.
Ә. Кездейсоқ іріктеме.
1. Кездейсоқ іріктеменің кең ... түрі ... ... ... ... ... элементтерінің зерттелетін іріктемеге
түсу мүмкіндігі бар. Мұндай іріктемеде таңдау ... ... ... ... ... топтың әрбір тұтынушысы іріктеме
мүшесі бола алады. Мысалы, зерттеу ... ... ... ... ... ... ... немесе бесінші адам сауалдамаға ... ... ... үшін ... гипотети-калық жиынтық
негізінде бас жиынтықтың ... ... ... ... ... ... мәні ... жиынтықтың дисперриясын табу үшін ... ... ... ... ... іріктеменің жалпы санына бөлінеді.
Іріктеменің жалпы саны 30-ға, ал ... ... мәні 70-ке тең ... ... былай табылады:
(30-70)2 +(40-70)2 +... + (80-70)2
;
30
2. Топтық іріктеме - ... әр ... ... бөле іріктеп,
содан соң әр топ ішінде қарапайым іріктеме жүргізіледі.
Маркетингтік зерттеулерде жүйелі топтық іріктеме жиі кездеседі ... ... ... үшін 20 ... 5 ... ... алу ... көлемі 20 элементтен тұрса, іріктеу үлесі 20/5 = 4-ке тең ... ол төрт ... ... ... ... ... ... аралығы 4-ке тең. Жалпы жағдайда оны ... ... ... табуға болады. Егер айқындама 1-ден басталса, кездейсоқ 1,5,9,13,17
элементтері ... ... ... ... қарапайым кездейсоқ
іріктемеге қарағанда қалыптастыру оңай.
3. Іріктеу бірнеше рет қатарынан жүргізілсе, яғни ... ... ... ... ... ... ... -
көпсатылы немесе панельді тәсіл деп атайды.
4. Стратификацияланған ... — бас ... ... бөлшектерге (қабаттар, стралар) бөліп, әр бөлшекте қарапайым
кездейсоқ іріктеме ... ... ... ... студенттерді
білім алу деңгейіне байланысты бакалаврлар мен ... ... ... ... ... ... ... дәлдігін қамтамасыз
етеді.
Территориялық іріктеме бірлігі ретінде территориялар (аудан, ... ... ... ... көп ... бөлінеді. Олардың
әрқайсысында кездей-соқ іріктеме жүргізіледі. Мысалы, ... ... ... ... ... қажет. Тараз қаласының барлық отбасыларының
нақты санын ... қиын ... ... ... ... ... ... содан кейін отбасылар іріктеліп алынады.
Іріктелінген отбасыларда шарапты ... ... ... және ... ... бүкіл жиынтыққа таратылады. Белгілі бір отбасының да
іріктемеге ену ықтималдығы, іріктелген ... ... ... ... ... ... көбейтіндісі ретінде анықталады.
Мысалы, егер қалада 20 мың отбасы тұратын ... ... 400-ін ... болса, бұл кездегі таңдау үлесі: 400/20000x100%= 2% тең.
Іріктеу мөлшері немесе көлемі. Іріктеу мөлшері неғүрлым ... ... ... ... ... ... ... және сенімдірек болады.
Экономикалық зерттеулерде бүкіл тұрғындардың 1% қамтитын іріктеулер ... ... ... ... ... ... анықтаудың
бірқатар тәсілдері бар.
1. Еркін тәсіл - ... ... ... ... ... ... дәл болу үшін іріктеме бас жиынтықтың
5%-ын ... ... Бұл әдіс ... ... ... ... пікірді зерттеу кезінде іріктеме ... ... ... ... өйткені тапсырыс ... ... ... ... ұсынады. Бұл әдіс қымбат.
3. ... ... 1 млн ... бар үлкен қала-ларда 500 адамнан
пікір сұрау алу арқылы репрезентативті қорытындылар жасауға болады. Кейбір
жағдайларда Еуропалық зерттеу компаниялары осы тәсілді ... ... ... ... ең ... ... сенім-ділік аралығын
(интервалын) есептеу больш табылады.
Сенімділік ... ... - бұл ... бір ... ... нақты пайызы сәйкес болатын шеткі нүктелер өрісі. Бұл ... ... ... бөлігінің орташа квадраттық ауытқуы түсінігіне
негізделген: ол ұлғайған сайын сенімді ... ... ... ... ... ... 95 ... 99 пайызға тең сенімділік
аралығы стандартты ... ... ... тек оның ... ғана ... ... де қамтамасыз етіледі. Сауалдамаға қатысушылар оларды сұраудың
ыңғайлылығына байланысты жиналған ... онда ... ... ... іріктемелік жоспарьш әзірлеу процесі
|Көрсеткіштер |Сипаттамалары ... ... ... ... кондитерлік бұйымдарды сататын |
| ... ... ... мен ... сауда |
| ... ... ... |Көтерме кәсіпорындар немесе бөлшек сауда дүкендері|
|Іріктеме ... ... ... Статистика агенттігінде тіркелген |
| ... ... ... және ... ... |
| ... ... көлемі |«Үлкен саусақ» ... ... ... басты |
| ... ... 5 %-ын ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Алматы қаласының кондитерлік ... ... ... және бөлшек сауда дүкендерінде зерттеудің ... ... ... ... көрсетілген.
5. Сауалнаманы құрасгыру және пікір сұрау жүргізу әдістемесі
Маркетингтік зерттеулер зерттеушіден анкета сипаты мен зерттеу бағытын
анықтайтын кейбір жорамалдарды ... ... үшін ... ... жеткілікті болуды талап етеді.
Сауалнама (анкета) - пікір сұрау өткізу үшін ... ... ... ... ... жауап алатын пікір сұрау
парағы. Сауалнама кеңінен қолданылмастан ... ... ... ... ... ... болса жойылуы керек. Сауалнама құру ... өнер деп ... ... ... әдісін мәліметтерді жинау кезінде қолдан-
ғанда, зерттелетін мәселеге сауалнама ... ... және ... ... ... ... кеңінен қолданудан бұрын, оның
кемшіліктерін айқындау және болдырмау үшін тестілеуден өткізу керек.
Пікір сұрауды дұрыс ... үшін ... ... ... ... ... күрастырудың талаптарын орындау:
-сұрақ тек бір мәселе төңірегінде болуы тиіс. Бір ... екі ... ... екі үшты ... болмауы керек.
- Сауалдар түсінікті, бір мәнді, нақты және анық ... ... ... ... тиіс.
- Сауалнама зерттеу мақсатына және міндеттеріне сәйкес сұрақтардан
түруы тиіс. ... ... ... ... жауап беруден бас тартуы
мүмкін.
- сұрақтар логикалық сәйкестікпен қойылуы керек. Жеке ... ... ... ... соңында түруы тиіс. Жағымсыз сезім, наразылық
тудыратын сұрақтар ... ... ... ... ... қойылуы керек. Мысалы,
«Сізде автомобиль бар ма?» деген сұрақтың орнына ... үйде ... ... деп ... ... ... ... нақты терминологияны, күнделікті тілді, түсінікті,
терминдерді пайдаланып, жаргондарды қолданбаған жөн.
- Респондент тәжірибесінен тысқары жайт ... ... ... Ол ... ... ... ... лазым. Негізгіні қоймас бұрын
сұрақтарды ой сүзгісінен өткізіп ... ... ... темекі
нарығын зерттеп тұрап, шылым тартпайтын жанға сұрақ қоя ... ... ... ... зерттеушінің көңілі
қалайтын жауапқа жетелеп, көндіруге тиісті емес.
- ... екі ... ... ... керек. Мысалы, "кейде", "жиі",
"анда-санда" деген сөздер көп ... ... ... орнына нақты
сөздер қолданылуы керек. «Сіз» деген сөз кейде ұжымдық ... ... ... ... ... ... оның орнына «Сіз өзіңіз» деген
сөз нақтылау болады.
2. сұрақтарды: қарапайымнан - күрделіге, ... ... ... ... -сыпайыларына көше отырып
қою керек дегендей ... ... ... ... ... ... ... алдымен кіріспе,
таныстырма сауалдар немесе ... ... ... бойынша
хабардарлығын анықтауға жәрдемдесетін сұрақтар қойылады. Мысалы, ашытқы
нарығы туралы зерттеу жүргізу керек ... ... ... ... ... па, соны ... ... Содан соң зерттеуге тікелей қатысты сұрақтар
және бақылау ... ... ... ең ... жеке сипатты сұрақтар
қойылады.
4. сұрақтар саны. сұрақты ... ... ... ... ... керек. Зерттеуге қажет емес артық ... ... ... ... ... емес сұрақтар сауалнаманы ... ... аз ... ... оларға жауап алудың мүмкіндігі мол.
5. Лнкета құрылымы. Кіріспе, деректеме және ... ... ... ... ... ... сұрауға қатысуын өтініп, оның мақсаты
көрсетіліп, респонденттің жауаптарының ... ... ... ... ... негізгі бөлігінде зерттеу мақсаттарын айқындайтын
сұрақтар қойылады, ал деректеме бөлігінде - респонденттердің ... ... ... сияқты сұрақтар қойылады. Сауалнама ... ... ... сұрау жүргізген орны және күні міндетті ... ... ... ... ... ... ... ашық және
жабық түрде болуы мүмкін. Жабық түрдегі сауалнамада мүмкін жауаптар ... ... «иә» ... ... ... жауаптар болады. Олардың
артықшылығы - жауаптарды жылдам ... және ... ... ... ... ... Өте жақсы стандартталған сауалнама - ... ... мен ... ... ... ... Ашық
сұрақтарға жауаптар дәл осы мәселе жөнінде, өз ойын білдіретін ерікті түрде
болуды көздейді. Ашық сұрақтарды ... ... ... дизайны,
бағасы туралы не ойлайтынын белгілеу қажет болғанда, зерттеудің ізденіс
кезеңінде қолдану ... ... сан ... ... ... ... стандартты ашық сұрақтар жиі пайдаланылады,
мұндағы сұрақтар да, жауаптар да стандартты және көп нұсқалы болып келеді.
Олардың ... ... - ... ... ... ... ... онша қажет емес, бірақ адамдардың талғамы, демографиялық және
әлеуметтік-экономикалық сипаттамалары жөніндегі ... ... ... ... Стандартты жабық сауалнамалар бірыңғай-ландырылған
әдіспен алынған ... ... мен ... және жасырын себептерді
(мотивтерді) табу ... ... ... емес ... ... ... ... болған кезде қол-данылады, алайда
сұрақтарға жауап ашық түрде ... Ашық ... бар ... ... ... ... ... Терең сұхбат - бұл респондентпен жеке
әңгімелесу, мұнда ол ойы мен ... өз ... ... ... жабық сауалнамалар кезінде респондеттер ашып айтпайтын мотивацияны
зерттеуде пайдаланылады. Мұнда жобалық әңгіме, яғни ... ... ... ... әдістері қолданылады.
Мысалы, сауалнамада «Менің шылым ... ... ... ... ... өз ... аяқтайды.
Әңгімені құру - респонденттердің ой-қиялына негізделген карикатуралар,
суреттер, фотографиялардағы бейнелер негізінде әңгіме құрастыруға ... ... ... ... ... ... және
стандарттылығының деңгейі туралы шешімдермен белгіленеді. Егер, бағалау
шкаласын қолдансаңыз, ... ... ... ... бас ... ... мәліметтерді жеке кездесуде жинаған жөн. Еркін түрде жауап
берілетін сұрақтар пошталық пікір сұрауға сай ... ... ... ... ... ... ... анықтаған
соң, респондент өз еркімен жауап беруге тиіс пе, әлде оның екі не одан ... ... ... ... ... пе ... белгілі бір шкаланы
пайдалана ма, алдымен соны шешіп алу керек. Жауаптардың көп нұсқалы ... ... ... оның ... тек біреуін ғана таңдап көрсетуі
қажет. ... ... ... ... ... толық қамтуы
және оған "білмеймін", "ойым жоқ", "ойым басқаша", ... ... да ... Дихотомшалық сұрақ қарапайым және ыңғайлы, оны кестеге енгізу оңай,
өйткені ол "Иә" немесе "Жоқ" ... ... ... ... ... ... түрлері бар анкетада «ешқашан», «кейде», «жиі»,
«сирек», ... ... ... ... ... Жазбаша ... ... ... ... алу
респонденттерді ынталандыруға байланысты болады (мысалы, респондентке
арналған хат пен ... ... ... ... ... ... пікір сұраудың мағынасын үнатпауынан оған ... ... ... Сондықтан қайткенде де жауап алудың жолдарын іздестіріп,
ынталандыру ... ... ... ... Уақыттарын бөлгені үшін,
респонденттерге кішігірім сыйлық немесе ақша беруге тура келеді.
Қазіргі кезде бастапқы мәліметтерді жинаудың әр ... ... ... ... ... жүр. Адамның белгілі бір жарнамалық
хабарландыруға арналған назарын және сезімін ... үшін ... ол ... ... адамның эмоциялық сезімі кезінде
бөлінетін тер арқылы көрсетеді. Осы ... ... ... ... т.б. ... жауап беру уақыты: далада - 3 минуттан кем болмауы, үйде
сыйақысыз - 5 минуттан көп емес, үйде ... - 15 ... көп ... ... ... ... ала хат дайындалып, онда пікір сұрау
өткізу мақсаты және оларды таңдау себептері ... ... ... және ... сипатта жүргізілуі керек. Бірінші
жағдайда респондент өзінің аты-жөні және ... да ... ... ... екінші жағдайда ол өзі туралы тек зерттеушінің ғана білуін
сұрайды.
Телефонмен және сұхбаттасушымен пікір ... ... ол - ... ... ... ... ... мынадай жолдармен алынады. Сұхбат
жүргізуші сұрақ ... ... ... ... ... ... ... өздері толтырады.
Зерттеуші қажет болған жағдайда сауалнамадағы сұрақтарға қосымша көп
сауал қойып, әңгімелескен кезде өз ойын қоса ... ... ... ... ... сауалнамада жазылған күйінде өзгеріссіз қою
керек, жауап-тарды талаптарға сәйкес тіркеу қажет. Сұхбат ... ... ... бұрын зерттелетін мәселені, нарықтарды, тұтынушыларды
тереңірек қарастырып білуі қажет. ... ... ... ... ... ... бірер сөз және жауаптардың қүпиялы болатынын айтып
өту керек. Сауалнаманы ... ... ... ... және оның жеке ... ... бастауға болмайды.
6. Ақпаратты өлшеу сенімділігі және қателерді талдау
Өлшеу дегеніміз - зерттеу ... ... ... бір ... ... ... Субъективті қасиеттерге (талғам, әдет, т.б)
қарағанда, объективті қасиеттерді ... ... ... саны) өлшеу
оңай болып келеді. Бұл ... ... үшін ... ... бір ... ... ... ауыстыру керек. Адамдардың белгілі бір ... ... ... ... ... шкалаларының мынадай түрлерібар:
1. Номиналды шкала. Объектілерді айқындау үшін ... ... ... (мысалы, әлеуметтік сақтандыру коды). Зерттеулер жүргізгенде
ерлерге — 1, ал, әйелдерге - 2 ... код ... ... ... ... — «иә» немесе «жоқ», ... ... ... ... ... ... шкаласы — сандық сипаттамалар берілмейді, тек атаулар
ғана пайдаланылады. Мысалы: «Сіз ... ... ... ... ... ... ... «Philips», және т.б.
4. Тізбек шкаласы. ... - ... ... ... ... бір ... ... «кіші» және онымен
«бірдей» болуы мүмкін. Мысалы, «Рамстор» гипермаркетіндегі бағалар туралы
сіздің ойыңыз қандай? ә) олар ... ... ... олар ... ... салыстырғанда төмен;
в) олар басқа супермаркеттердің бағасымен бірдей.
5. ... ... - ... жеке ... ... ... ... белгіленеді. Шкала біркелкі сипатта деп ... ... ... ... оның ... ... 1 мен 5 ... сандарды қолдануға болады.
6. Қатынастар шкаласы - нөлдік нүктесі бар ... ... ... ... ... ... ... тауар сатып алдыңыз? Жауаптар шкаласы: 0
ден 5-ке дейін 5-тен 10-ға дейін болуы ... ... ... көп
екендігін көрсету қажет.
7. Лайкерт шкаласы (сомалау арқылы ... ... ... ... ... көрсетуге мүмкіндік беретін, кеңінен
қолданылатын әдістеме. Мұндай жағдайда бағалау ... ... 5 ... ... жүргізіледі, ол: 5 - толығымен келісемін, ... 3 - ... 2 - ... 1 - толығымен келіспеймін
деген жауаптардан тұрады. Жауаптың ... ... ... ... үшін ... ... жиынтығымен есептеледі. Салыстыру үшін іріктеме
қатысушылары жиынтығының ... ... мәні ... Содан соң
қорытынды шкалада сұрақтардың ... ... және ... ... ... білу үшін ... баға беріледі. Бұл әдісті
сауалнама құрастырғанда, мәнді ... ... үшін ... ... ... ... ... өлшемді өлшеу үшін Лайкерт шкаласы
сияқты дайын стандартты шкалалар түрлерін пайдаланған тиімді.
Таңдалған ... ... ... ақпараттық сипатын айқындап,
статистикалық талдаудың қандай түрін зерттеуде ... ... ... ... ... бір қателер болуы мүмкін:
ә) сауалдар күмәнді болса, ... ... ... ... пікір сұраудан бас тартуы мүмкін;
б) кейбіреулер өтірік жауап беруі ... ... ... ... және ... болуына ықпал етуі керек.
Ақпаратты жинау кезінде кездейсоқ және кездейсоқ емес қателер болуы
мүмкін. Кездейсоқ қателер іріктеменің ... ... ... қателері, респонденттердің жалған жауаптары сияқты факторлар
нәтижесінде пайда болады.
Кездейсоқ емес қателер - ол: 1) ... ... ... ... ... 2) ... жинау қателіктері; 3) мәліметтерді алудағы
қателер; 4) мәліметтерді талдау қателіктері; 5) ... ... ... ... ... емес ... өлшенеді.
Сондықтан олардың алдын алуға болады.
Сонымен бірге қателер былай бөлінуі мүмкін: мәліметті жинаушының және
респонденттердің қатесі. ... ... ... ... ... ... мүмкін. Көзделген қателер - мәліметтерді жинау талаптарын
әдейі бүзу. Мысалы, сұраушының сауалнаманы өзі толтыра салуы, белгілі ... ... бір ... алу үшін ... ... ... ... қолданып әсер етуі.
Сұраушының көзделмеген қатесі мәліметтерді жинау ... ... ... ... ... ... мұқият
болмауына байланысты болады.
Респонденттің көзделген қатесі - ... ... ... жағдайын
жасыру, уақытының тығыздығына байланысты болатын қателер.
Респондештің көздемеген қатесі - ... ... ... ... сұрақты дұрыс үқпағандықтан, уәжі болмағандықтан, жауап беруге
дұрыс көңіл бөлмеуінен болуы мүмкін.
7. Мәліметтерді талдау
Маркетинг мамандары бастапқы ... ... ... ... ... ... дайындайды. Сол мақсатпен ақпаратты алдын ала редакторлық
түзетуден өткізеді. Далалық түзетулер - ол ... ... ... ... мен толтырылмаған жерлерін анықтау мақсатында
жүргізілетін ... ала ... ... ... ... ... тез жүргізіледі. Бұдан ... ... ... ... Онда ... ... тексеріліп, қателері ... ... ... ... Оның ... бөлімде-рінің
жауаптары мүлдем болмайды, дегенмен мұндай ... ... ... келетін кейбір керек ақпараттарды теріп қолдануға
болады.
Мәліметтерді ... үшін ... ... бір ... ... ... Оны кодтау деп атайды. Жауаптарды бір жүйеге келтіру және
оларды толық қамту үшін ... ... мен ... саны әзірленеді.
Кодтау арқылы шикі мәліметтер символға - санауға қолайлы қарапайым ... ... мен ... саны ... ... ... тек қана бір категорияға жататындай болу керек. Ашық
жауаптар әр түрлі сипатта болғандықтан, жабық жауаптарға қарағанда, ... беру ... ... ... үшін әріптерден гөрі ... ... ... ақпараттарды талдау үшін сауалнамадағы
айнымалылардың барлық ... ... ... ... ... ... ... болса, 0-ден 9-ға дейінгі кодтар колданылады, егер айнымалылардың
саны одан көп болса, онда 0-ден 99-ға ... ... ... ... екі
бағанды пайдалану қажет. Әр айнымалы үшін топтар кодтар кітабына енгізілуі
керек.
Мәліметтерді талдау бір өлшемді ... ... ... ... ... ... ... саны
|Бір отбасындағы машина |Отбасы саны ... ... ... ... | | |
|0 |60 |30 |
|1 |120 |60 |
|2 |18 |9 |
|3 |2 |2 ... |200 |100 ... ... ... ... күрделі қателіктерін айқындау,
сонымен қатар есептеу үшін пайдаланылады. Бір мәнді кестелердің артықшылығы
- олар арқылы ... бір ... ... ... ... болады.
Кестедегі сандық мәндердің арақатынасын көрсету үшін олардың пайыздарын ... Ол ... ... ... ... талдау түсінікті болады. Егер
кестеге екі көрсеткіш енгізілсе, онда біз екі өлшемді кестені қарастырамыз.
Егер кестеге жаңа айнымалылар ... онда біз көп ... ... ... ... ... ... пайыздар отбасы мөлшері ... ... ... ... қажет. Осылайша көп өлшемді
кестелер негізінде нәтижелік ... ... ... анықтауға болады (5-кесте).
5-кесте Отбасы мөлшеріне байланысты жеңіл автомобильдер саны (%)
|Отбасы мөлшері ... саны ... ... |1 ... жок |2 ... |Барлығы, | |
| | ... да көп |% | |
|4 ... ... |90 |10 |100 |78 ... одан да аз | | | | |
|5 ... ... |23 |77 |100 |22 ... одан кеп | | | | ... ... ... ... ... талдау
жасалады.
Екі өлшемді және көп өлшемді кестелерді талдау негізінде ... бас ... ... ... ... ... түрінде сипаттау дұрыс, ондағы
айнымалылар мәні X, ал, мәндер жиілігі У осінде белгіленеді.
Бір өлшемді кестелер басқа статистикалық көрсеткіштерді ... ... ол ... ... мән және ... ауытқу.
Мода - неғұрлым жиі болатын жағдайлар. ... ... ... 1 ... биль бар ... ... мәні ... көрсетілген 1 - бағананың мәнін ... ... ... ... ... Бұл бір ... орта есеппен 0,86 автомобиль
бар екенін көрсетеді.
Медиана - реттелген вариациялық қатарды бірдей екі ... ... ... ... ... ... ... 1-ге тең, өйткені, отбасы
мүшелерінде 1 ... бар ... ... жоқ, ал, ... ... одан көп ... ... ... - ... ... ... ... Ол әрбір мәннің орташа деңгейден ауытқуы және осы ... ... бір ... ... ... ... Одан соң ... сәйкес жиіліктер мәніне көбейтіліп, олардың жалпы саны шығарылып,
ол сан бірлікке ... сан ... ... ... мән ... ... береді. Іріктеменің шашыраңқылығының квадратты
түбірі оның стандартты ауытқуы деп аталады (6-кесте).
6-кесте ... ... ... |Мәні орташа ... ... ... ... ... |
| | | | ... |
|0 |-0,86 |0,7396 |60 |44,376 |
|1 |0,14 |0,0196 |120 |2,352 |
|2 |1,14 |1,2996 |18 |23,3928 |
|3 |2,14 |4,5796 |2 |9,1592 |
| | | |200 |79,28 ... ... ... = ... ауытқу a = /0,3984 = 0,6312. ... ... 0,6312 ... ... ... және есеп беру ... ... беруі керек:
1. Маркетингтік ... ... ... ... ... ... ... бақылау және жорамалды нақты
анықтау арқылы өткізілуі қажет.
2. Зерттеу кезінде туындаған ... ... мен ... ... ... ... Ақпаратты жинау мен талдауда тек бір ғана ... ... әр ... ... ... ... ... және есеп беру анықталмаған жағдайларды айқындайды.
5. Зерттеу мен ақпаратты талдауға ... ... ... ... ... үшін ... ... өтелуі керек.
Маркетингтік зерттеулер арнайы маманданған ұйымдар арқылы жүргізілетін
болса, онда зерттеудің ресми ұсынысы, оның бағасы, жасалу ... және ... жеке ... ... ... ... мәліметтер
дайындалады.
Мына жағдайларда маркетингтік зерттеулерді жүргізудің қажеттілігі
болмайды:
1) мәселенің ... ... ала ... ... зерттеуді жүргізу ... ... ... асып ... ... мәселелер мен мақсаттар айқын емес болса;
4) уақыттың тығыздығы;
5) қаражаттың аздығы.
Қорытынды
Қорыта келгенде, ... ... ... ... ... дұрыс қабылдау мақсатымен, алдына қойған ... ... ... ... ... және ... ... мен
қорытындыларды ұсыну табылады.
Маркетинг - ... ... ... ... ... ... мұқтаждықтары мен тілектерін қанағаттандыруға бағытталған
мақсат. Маркетингтік зерттеулердің міндеттеріне ... ... ... ... ... ... анықтау, оның өткізу
және баға саясатын, тауарды нарыққа жылжытудың ... ... ... ... ... ... ... әлуетті мүмкіндіктерін зерттеу, сатып ... ... ... ... бәсекелестер тауарын, макроортаны талдау т.с.с.
Өндірістің әлеуметтік-экономикалық тиімділігін қамтамасыз ететін ... ... пен ... ... маркетингтің рөлі өте зор.
Қазақстанда отандық кәсіпкерлер маркетингті және ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның әртүрлі бөлімшелердің арасында
өзара әрекеттесу нәтижесінде көздеген мақсатқа жеткізеді және ... ... және ... асыру үдерісіне сәйкес ұйымдық - әдістемелік
қамтамасыз етуді талап ... Осы ... ... стратегияларды
қалыптастыру үдерісі кәсіпорынды ... үш ... ... ... кезеңдер қатарымен қарастырылған. Маркетингтік
стратегияны ... және ... ... ... кезінде бөлімшелер арасындағы
механизмді зерттеу стратегиялық маркетингтің негізгі қағидаларына ... ... ... ... ... құруға мүмкіндік
береді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Есімжанова С.Р. Маркетинг.Оқу құралы. Алматы Экономика ... ... ... ... ... ... және тауар
шығаратын жерлердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
// Егемен Қазақстан. - 1999. 2 ... ... ... ... ... ... Республикасының Заңы //
Егемен Қазақстан. - 1998. 11 маусым.
4. Ілиясов Д.Қ. Маркетинг: теориясы мен практикасы: Оқу ... ... ... ... Ф. Маркетинг негіздері. Ағылш. ауд. М.Т. Ізбасаров
Алматы, ... ... ... С.Н, ... Г.А., ... ... А.: ... 2002.
7. Фатхудинов Р.А. Стратегический маркетинг: Учебник. - М.: ЗАО «Бизнес-
школа» Интел-Синтез», 2000.

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Маркетингтік зерттеулер21 бет
Маркетингтік зерттеулер жайлы12 бет
Маркетингтік зерттеулер жүргізу әдістері7 бет
Маркетингтік зерттеулер мен нарық сегментациясы26 бет
Маркетингтік зерттеулер туралы мәлімет36 бет
Маркетингтік зерттеулердің әдістері28 бет
Нарықтағы маркетингтік зерттеулер теориясы30 бет
Стандарттау және маркетингтік зерттеулер9 бет
Ақпарат11 бет
Банк жүйесіндегі маркетингтік басқарудың теориялық негіздері76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь