ҚР-ның салық жүйесі туралы

КІРІСПЕ
I. БӨЛІМ. САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ЖАЛПЫ ТҮСІНІГІ
1.1 Салық жүйесі туралы түсінігі
1.2 Салық жүйесін ұйымдастыру қағидалары
1.3 Салық жүйесінің объектілері мен субъектілері
ІІ БӨЛІМ. ҚР.СЫ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ ЖАҒДАЙЫНА ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасындағы қазіргі салық жүйесі
2.2. Салықтың түрлері
2.3 Салық қызметі органдарының бақылау . экономикалық қызметіне талдау
ІІІ Бөлім. САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 ҚР.сы салық жүйесінің кемшіліктері және оны шешу жолдары
3.2 Қазақстанның салық жүйесінің болашақта жетілдіру мақсаттары
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі: Зерттелімге қойылған талап өзектілігі мен тақырыпта анықтаудың өзі қоғамымыздағы келесі мәселерге жол табу: жергілік және мемлекеттік даму бағдарламасының қаржымен қамтамасыз етуді молайтудағы әлеуметтілік – экономиканың қарқынды дамуына мүмкіндік туғызу, жергілікті бюджет мүмкіншілігін арттырудағы олардың өз кірістері мен шығыстарын теңестіруді қамтамасыз ету мүмкіншілігін өсіру, жергілікті бюджеттің трасферттік қаржылану мүмкіншіліктеріндегі бей-берекеттілікті жою, салық салу мен салық төлеуден жалтару сыбайластық жемқорлыққа жол бермеу жолындағы бақылауды күшейту, салық бақылаушының қызметін тиімді ұйымдастырудың теориялық мәселелерін енгізу және салықтық түсім жоспарының жоғарылауының жетілдірілуі, салықтық бақылау жүргізудің әдістемелігін жетілдірудегі салық қызметкерлерінің қызметіндегі құзыретін жоғарылату, салық заңдылық актілерінің жүзеге асыруды тұрақты түрде бақылау жүргізуді орындау, салықтық бақылауды ұйымдастыруды жетілдіре түсу және оны басқару саясатына арнайы ғылыми негіздеме жасау арқылы пәндік статус әперу.
Бүгінгі күннің ең негізгі талабы "Көлеңкелі экономика мен сыбайластық жемқорлықпен" күрес жүргізу барысындағы қоғамдық даму заңдылықтарын орындау. Ол үшін әрқашанда бақылау жүйесіндегі тексеру, талдау әдістерін кеңінен қолдана біліп оны тек құқықтық негізде жүргізе білу қажеттілігі туындап отыр.
Экономиканың дамуындағы жалпы ішкі өнім үлесіндегі қосымша құн өскен сайын бюджет көздері толықтанып, халықтық әлеуметтік және рухани шығындарын қанағаттандыра түсіру үшін нарықтық қатынастардың құқықтығы күшейе түсуіндегі барлық бағыттарды бақылау жүргізу әділеттіліктің негізгі даму бағыты. Сайып келгенде, зерттелінген мәселенің ғылыми және іс-тәжірибелік маңызы зор бастамалардың бірі екенін айта аламыз.
Тақырыптық зерттелу дәрежесі. Әлемдегі көптеген экономист ғалымдардың еңбектерінде салық тақырыбы, оның маңыздылығы, қоғамның дамуындағы рөлі, экономикадағы алатын орыны кең және терең зерттелген. Сонымен бірге тәжірибеде теориялық жағынан қамтылған және Батыс елдердің үлкен тәжірибесіне негіз болған ғылыми зерттеулер жарияланып жүр. Ғалымдар мен практиктердің жұмыстарында қаржылық бақылау тақырыбы кеңінен қамтылғанымен салықтық бақылау туралы өте аз зерттелген. Тіптен салықтың бақылау функциясы деген түсініктің өзі кейіннен шыққан түсінік. Өкінішке орай салықтық бақылау мәселелері, оның еліміздің салық жүйесіндегі орны мен маңызы, тәжірибе жүзінде қолданылуы Қазақстан Республикасында қазірше жеткілікті қамтылмаған. Мемлекеттің қаржы және салық саясатын жетілдіру мәселелерін зерттеуге өз еңбектерін арнап, сол арқылы экономика ғылымына айтарлықтай үлес қосқан төмендегідей экономистер мен заңгерлерді айтуға болады: А.Герун, А.И.Худяков, А.К.Арыстанова, Б.Б.Шермухаметова, Б.Ж.Ермекбаева, В.Г.Фурсов, В.Д.Мельников, Г.К.Жакупова, Г.М.Бродский, Е.Калюжанова, Е.Х.Сигаев, З.Атығаева, К.А.Сержантов, М.Т.Оспанов, М.Х.Тусеева, С.С.Сатубалдин, А.А.Нурумов, А.Б.Зейнельгабдин, А.Смит, А.Соколов, А.Тривус, В.Д.Ли, Г.А.Лесбеков, Г.Карагусова, Д.Г.Черник, Е.В.Порохов, К.А.Аттапханов, К.Ә. Сағадиев, К.К.Ильясов, М.Б.Кенжегузин, О.Тимофеева, С.Г. Пепеляев, С.М.Мусин, Ф.С.Сейдахметова және тағы басқалар. Бірақ, салық жүйесінің бақылау қызметі мен мемлекеттік қаржылық бақылауының көпжақтылығы және мәселелерінің күрделілігі оның әрі қарай зерттеуді қажет етеді.
1. ҚР Президенті Қазақстан халқына 2010 жылғы жолдауы.
2. 3акон Республики Казахстан "О налоговой системе в Республике Казахстан" от 25 декабря 2006 года.
3. Закон Республики Казахстан "О налогах и других обязательных платежах в бюджет" от 24 апреля 2007 года.
4. "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының кодексі 12.06.2007 жыл.
5. Постановление Правительства Республики Казахстан "О введении обязательной маркировки подакцизных товаров марками акцизного сбора " от 17 июня 2007 года.
6. Постановление Правительства Республики Казахстан "О нормах провоза физическими лицами через таможенную границу Республики Казахстан подакцизных товаров " от 31 января 2006 года.
7. Постановление Правительства Республики Казахстан " О введении обязательной маркпровки подакцизных товаров марками акцизного сбора нового образца " от 16 июля 2007 года.
8. Постановление Правительства Республики Казахстан "О ставках акцизов на подакцизные товары , произведенные в Республике Казахстан и ввозимые на таможенную территорию Республики Казахстан и игорный бизнес, включая лотереи " от 28.02.2006 года.
9. Инструкция № 36 МГД РК "О порядке исчисления и уплаты акцизов'' от 27 июня 2006 года ( с учетом изменеий и дополнений).
10. Инструкция Министерство финансов и Мснистерство государственных доходов Республики Казахстан "О применении налога на добавленную стоимость и акцизов в отношении товаров, ввозимых на территорию Республики Казахстан " от 26 апреля 2006 года.
11. Антология экономической классики . В 2-х т. – М. Экономика , 2006-2007. Т1,-775с . Т2,-486с.
12. Ильясов К.К , Зейнальгабдин А.Б , Ермекбаева Б.Ж Налоги и налогооблажение .- Алматы .РИК,2006.
13. Карагусова Г.Д. Налоги : сущность и пракика использования . Алматы : Қаржы қаражат , 2006г , 64с.
14. Маханов Н. Анализ поступления налогов и платежей в бюджет . Вестник МГД РК - 2001. - № 12. - С. 4-7.
15. Налоговая система зарубежных стран под . ред Д.Г.Черника,- М: Финансы и статистика , 2006г , 184с.
І6. Налоги в развитых странах .Под ед И.Г .Русаковой.- М: Финансы и статистика, 2007г,-224с.
17. Налоги :үчебное пособие Под ред . Д.Г. Черника.-М : Финансы и статистика,2007 ,- 400с.
18. Налоговая системы зарубежных стран.Под ред.В.Г Князева Д. Г.Черника. - М : Закон и право , 2007г ,191с.
19. 0мирбаев С.М . Налоги и налогооблажение Учебно методическое пособие по дистанционному обучению . Караганда Изд-во КарГУ,199Б г, -141с.
20. Оспанов М.Т. Проблемы совершенствования системы управления налогами в Республике Казахстан . - Алматы ; Познание, 2007г,220с 21. Порохов Е. Финансовое-право понятие налога . Вестник Министерство юстиции , 2008г №11, с.37.
22. Прохоров ЕА. Основы налогового право -М: Инвест фонд , 2007г,198с
23. Рахметов Н. О проблемах исполнения прогноза по налогам и другим обязательным платежам за 2008 год. Вестник МГД РК .-2001.№ 3 - С.5 -14
24. Статистичиский ежегодник Под ред . Ж.А.Кулелесова.- Алматы: Қаржы-қаражат, 2008.- 208с.
25. Тулегенов Н. Качество налогового аудита. Вестник МГД РК , - 2008 г. -№12.-С.28-29.
26. “Вестник налоговой службы РК ”, № 2, 3, 9, 2005.
27. “Налоги : элементы, понятие, установление, виды” Худяков А.И., Наурызбаев Н. Е., ТОО “Баспа”, Алматы, 2007.
28. Юткина Т. Ф. “ Налоги и налогообложение ”, “ Инфра ”, Москва, 2005.
29. Идрисова Э. К. “ Налоговое регулирование предпринимательской деятельности в сфере малого и среднего бизнеса ”, Алматы, 2006.
30. Аньшин В. М. “ Налогообложение в системе экономического управления ” , М : ВНИТЦ , 2006 С. 28.
31.“ Финансы ” Мельников В., Ильясов Қ., учебник, Алматы 2007.
32. Құлпыбаев С . “ Қаржы ” оқу құралы, Алматы, 2007ж-668бет.
33. Ермекбаева.Б.Ж, Шет мемлекеттер салықтары»Алматы 2007
34. Керімбек.Ғ.Е. «Салық және салық салу»,әдістемелік оқу құралы.
Алматы: Экономика, 2006.-864бет.
35. Салық және бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі). Алматы: ЮРИСТ, 2007жыл.
36. Е.Смайлов. “Салық мәдениеті – салықты дұрыс төлеп, адал өмір сүру” //Егемен Қазақстан // 2008 ж., 7 маусым 3-бет.
37. З.Кәкімжанов. “Салық кодексіндегі соңғы өзгерістер еліміздің
экономикасына оң әсер ететін болады” // Егемен Қазақстан // 2008 ж., 2 бет.
        
        КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі: Зерттелімге қойылған талап
өзектілігі мен тақырыпта анықтаудың өзі қоғамымыздағы келесі мәселерге жол
табу: ... және ... даму ... ... ... ... әлеуметтілік – экономиканың қарқынды дамуына мүмкіндік
туғызу, жергілікті бюджет мүмкіншілігін арттырудағы ... өз ... ... ... ... ету ... ... жергілікті
бюджеттің трасферттік қаржылану мүмкіншіліктеріндегі бей-берекеттілікті
жою, салық салу мен ... ... ... ... ... ... жолындағы бақылауды күшейту, салық бақылаушының қызметін тиімді
ұйымдастырудың теориялық ... ... және ... ... ... жетілдірілуі, салықтық бақылау жүргізудің әдістемелігін
жетілдірудегі салық қызметкерлерінің қызметіндегі ... ... ... ... ... ... ... түрде бақылау жүргізуді
орындау, салықтық бақылауды ұйымдастыруды жетілдіре түсу және оны ... ... ... негіздеме жасау арқылы пәндік статус әперу.
Бүгінгі күннің ең негізгі талабы "Көлеңкелі ... ... ... ... ... ... ... даму
заңдылықтарын орындау. Ол үшін әрқашанда бақылау жүйесіндегі тексеру,
талдау ... ... ... ... оны тек ... ... жүргізе
білу қажеттілігі туындап отыр.
Экономиканың дамуындағы жалпы ішкі өнім үлесіндегі қосымша құн
өскен ... ... ... ... халықтық әлеуметтік және рухани
шығындарын қанағаттандыра түсіру үшін ... ... ... ... барлық бағыттарды бақылау жүргізу әділеттіліктің негізгі
даму бағыты. Сайып келгенде, зерттелінген мәселенің ғылыми және ... ... зор ... бірі ... айта ... зерттелу дәрежесі. Әлемдегі көптеген экономист ғалымдардың
еңбектерінде салық тақырыбы, оның маңыздылығы, ... ... ... ... ... кең және ... ... Сонымен бірге
тәжірибеде теориялық жағынан қамтылған және Батыс ... ... ... болған ғылыми зерттеулер жарияланып жүр. Ғалымдар мен
практиктердің жұмыстарында қаржылық ... ... ... ... ... ... өте аз ... Тіптен салықтың бақылау
функциясы ... ... өзі ... ... ... Өкінішке орай
салықтық бақылау мәселелері, оның еліміздің ... ... орны ... ... ... ... ... Республикасында қазірше
жеткілікті қамтылмаған. Мемлекеттің қаржы және салық саясатын жетілдіру
мәселелерін зерттеуге өз ... ... сол ... ... ... үлес ... төмендегідей экономистер мен заңгерлерді айтуға
болады: А.Герун, ... ... ... ... ... ... Г.М.Бродский,
Е.Калюжанова, Е.Х.Сигаев, З.Атығаева, К.А.Сержантов, ... ... ... ... ... ... В.Д.Ли, Г.А.Лесбеков, Г.Карагусова, Д.Г.Черник,
Е.В.Порохов, К.А.Аттапханов, К.Ә. Сағадиев, К.К.Ильясов, ... С.Г. ... ... ... және тағы басқалар.
Бірақ, салық жүйесінің бақылау қызметі мен ... ... ... және ... күрделілігі оның әрі қарай зерттеуді ... ... ... ... зерттелетін тақырыптың
таңдалуына, мақсатына және қарастырылатын мәселелер шеңберіне негіз болып
отыр.
Зерттеудің мақсаттары мен ... ... ... мақсаты
салықтық жүйені ұйымдастырудың теориялық және әдістемелік ережесін анықтап,
салықтық бақылаудың экономикалық категория ретінде мазмұнын, ... ... ... ашу үшін ... ... зерттеу және мәліметтер мен
деректерді, заңнамаларды елеу негізінде, оның қызметінің теориялық ... ... ... ... ... тиімділігін арттырудың
жолдарына әдістемелік және іс тәжірибелік ұсыныстарын жасау.
Қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін төмендегідей ... ... салу және ... төлемдерін бақылаудың ғылыми-әдістемелік
негіздерін зерттеу;
- ... ... ... ... ... ... ... ашу жолымен республикалық және жергілікті бюджет
көздерін молайту арқылы бюджет тапшылығын азайту;
- салықтық жүйенің ... және ... ... негіздерін
қолдана отырып талдау жасау арқылы ... ... ... ... ... жүйе қызметінің мазмұнын, қаржылық бақылаудың жүйелес
бөлігі ретіндегі ерекшелігін, ... ... мәні мен ... ... салықтық жүйені ұйымдастыру мен бюджетке түсетін төлемдерді
бақылаудың жүргізілу тәртібі мен оның ... ... ... ... ... ... органының жұмысын негізге ала отырып ... ... ісін және ... ... ... ... көздеу;
- салықтық жүйенің салық комитеттеріндегі ұйымдастырылуы ... даму ... баға беру және ... ... ... ... ... ҚР салық қызметіндегі салықтық жүйені ... мен ... ... нақты ұсыныстар жасау және оларды негіздеу;
- Салықтан ... ... ... көлеңкелі капитал
жасауға жол бермеудегі салықтық жүйені бақылауды күшейту ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы салықтық қатынастар
мен салықтық жүйенің заңдық негіздеріне сүйене отырып, оның ұйымдастырылу
тәртібін жетілдіру мен ... ... ... ... ... ... Республикасы және Оңтүстік Қазақстан
облысы бойынша салықтық жүйені ұйымдастыру және оны ... ... ... н ... ... ... пәні – қаржы бақылау қызметінің салалас бөлігі салықтық
бақылау бағытын ... ... ... және ... ... Қазақстан Республикасы
Конституциясы, Салық Кодексі, Азаматтық Кодекс тағы басқа ... ... ... актілер (оларға түсіндірмелер) мен әлемдік экономика
ғылымының классиктерінің, Ресей және Қазақстандық ғалым-экономистер ... ... ... ... ... байланысты әр
түрлі нысандағы есептілік мәліметтері қолданылған.
Дипломдық жұмыста Қазақстан Республикасы Салық комитетінің
нормативтік құжаттары мен ... ... ... ... ... мен ... баспалар материалдары кеңінен қолданылды.
Зерттеу барысында ... ... ... ... ... және тағы ... экономика-математикалық әдістер
пайдаланылған.
Алға қойылған мақсаттарға жету ... ... ... және ... ... сонымен бірге осы ... ... ... ... ... ... ... және құқықтық әдебиеттерге жүгініп негізделінген.
Дипломдық салықтық бақылау қызметі ... және ... ... ... ... жұмыстардың алғашқыларының бірі.
Жұмыста салықтық бақылауды ұйымдастырудың қазіргі іс жүзіндегі барысы ... ... ... ... оның ... ... ғылыми жаңалығы. Бірқатар теориялық шешімдерді практикалық
талдауларды негізге ала отырып салықтық бақылауды экономикалық ... оның әрі ... ... ... ... ... бойынша
ұсыныстар жасайтындығында болып отыр.
Өткізілген зерттеуді топшылай отырып, бірқатар жаңалық ... ... ... ... ... ... ... мақсатында, салық
заңдарының сақталуын қадағалау, салық комитетінің жұмысын ұйымдастыруда
жаңа ... мен ... ... және ... ... ... ... жоспары мен орындалуы негізінде салықтық ... ... ... ... ... мен ... арасындағы «қоян-қолтық
қарым-қатынаста» жұмыс істеуді ұйымдастыру бағыттарында: кеңінен ақпарат
тарату, үйрету, кеңестер беру мәселелері ғылыми ... ... ... мен ... ... және де ... ... жүйеаралық өзара ақпарат алмасудың бірыңғай ақпараттық
кеңістік шеңберінде, ... ... ... ... басқару
бағыттарындағы салық органдары бақылау құзыретінің ... ... ... ... ... және ... есептеу жүйесі»
жағдайындағы салық органының жұмысының тиімділігіне кешендік баға беру үшін
салық органдарының жұмысының бақылаудағы ... ... ... ... беру ... оның базасын жасау;
- салықтық бақылау қатынастарын басқару ... ... ... ... ... ... ... қорғауға шығарылатын тұжырымдары:
- зерттеліп отырған мәселенің салықтық теориялық базасын жасау;
- салықтық бақылауды жүргізудегі оның ... ... ... пайдалану арқылы сараптауды күшейту;
- салықтық бақылау көрсеткіштерін енгізу: бақылау ... ... ... берешек және алашақ қарыздарды басқару;
- салық комитеттерінің бақылау қызметтерін жүргізу ... ... ... ... ... жетілдірудегі салықтық
бақылаудың есебін енгізу және есеп берудің стандарттық ... ... ... ... ... ... негізгі
ғылыми түйіндері мен оның ұсыныстары және ... ... тек ... ... ... ... Қазақстан Республикасы бойынша Салық
саласының барлық жүйесіне енгізілудегі стратегиялық ... бар ... ... ... ... даму ... ең
негізгі тармақтары жергілікті бюджеттің қаржы ресурстарын ... ... ету ... ... индикативтік жоспарлар
жасауға әзірленуде кеңінен пайдалануға болады.
Дипломдық жұмыстың құрылымы мен көлемі: кіріспеден, үш ... ... ... ... тұрады. Сандық материалдар
кестелерде, суреттерде және қосымшаларда келтірілген.
I. БӨЛІМ. САЛЫҚ ... ... ... ... ... ... түсінігі
Нарықтық экономиканың даму жолын таңдаған кез ... ... ... мен ... үшін ... әрі ... ... негіздің
болуы міндетті. Ал, салықтар мемлекет ... ... ... ... ... қана ... материалдық, экономикалық және құқықтық категория
ретінде қарама-қайшылығы мол, күрделі құбылыс, әрі тауар ... ... ... ... және ... ... дамуының
маңызды факторы болып табылады. Мемлекеттегі қолданылып жүрген салықтардың
жиынтығы, салықтық қызмет органдарының жүйесі және ... ... ... ... құрайды. Салықтардың және бүтіндей салықтық
жүйенің тиімділігіне қол жеткізу ... ... ... ... сенімді арқауы болады.
Қазақстан Республикасының Президентi Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан халқының
әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың басты ... атты 2008 ... ... жолдауында былай деп атап көрсетті: «Салық жүйесін
Қазақстанның жаңа сатыдағы ... ... ... ... салық кодексінің әлеуеті іс жүзінде ... ... ... ... ... ... Ол ... жаңғыртуға, әртараптандыруға
және бизнестің «көлеңкеден» шығуына жағдай жасауға тиіс».
Қазіргі кезде Елбасының тапсырмасымен жаға салық кодексі жасақталуда.
Жаңа кодекс экономикадағы ... ... келе ... ... мәселелердің оң
шешілуіне жағдай жасайды деп күтілуде. Курстық жұмыс тақырыбының өзектілігі
де осында ... ... ... ... ... ... ... нарықтық жолын таңдаған Қазақстан
Республикасы үшін өзіндік ... ... ... аса ... Кез ... ... оның ... дамуының көрсеткіштерімен және
қаржылық негіздерімен айқындалады. Ал, қарапайым салық төлеушілерден, яғни
азаматтардан және ... ... ... ... мен ... ... төлемдер мемлекеттің қаржылық қуатының басты тірегі болып
табылады. Елбасымыз да биылғы ... ... ... тың ... ... атап көрсетті. Мұның барлығы курстық жұмыста қарастырылатын
мәселелердің ... ... ... ... салық жүйесі экономиканы мемлекеттік
реттеудің негізгі қаржы-несие механизмі, ең маңызды реттеушілердің ... ... ... ... ... ... ... мемлекет пен салық
төлеушілер арасындағы қатынастардың жаңа типін қалыптастыру басты негізде
салық жүйесі арқылы жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасындағы ... ... он ... ... уақыт бойы
әрекет етуде және де осы ... ... ... ... ... болуын
жалғастырып келеді. Еліміздің жеке салық қызметінің ұйымдасқан ... он жыл ... ... ... ... ... жүйесін
қалыптастырып және оның, әрі қарай дамуына ... ... ... ... ... ... ... және басқа да
міндеті төлемдер туралы» кодексі 2002 ... 1 ... ... ... Салықтық қатынастарды реттеу деңгейі тағы бір сатыға жоғарылады.
Салықтың түрлері мен ... ... және ... ... ... механизмнің
жеңілдетілуі жұмыс жағдайына жағымды әсер етті. Бірақта салық ... анық ... ... ... қызметтерінің нақты болмауы
салық төлеуден жалтаруға ... ... ... ... қалыптасуына байланысты заңдық және іс-тәжірибелік сұрақтарды
зерттеудің ... ... ... ... ... мақсатын және қарастырылатын сұрақтардың аясын анықтады.Жұмыстың
зерттеу пәні ... ... пен ... ... - ... арасындағы
қаржылық, қатынастар ... ... ... Қазақстан
Республикасы Үкіметінің заң актілері, Қазақстан Республикасының салық
кодексі, Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... ... қазақстандық және шетелдік
ғалым экономистердің ... ... мен ... ... ... негізіне Қазақстан Республикасы Табыс
министірлігінің жоспарлық және есеп беру мәліметтері ... ... ... ... ... ... ... қазынаның
қаражатын молайта түсу - маңызды мәселе. Өйткені, денсаулық ... ... ... беру ... ... мен
студенттердің, басқа да толып жатқан халық ... ... ... ... хақ. Бюджет кірістерінің құрамы, бюджетке шоғырланатын
ақша қаражаттарының формалары шаруашылық жүйелері мен ... ... ... ... ... ... тәуелді. Бұрын бюджет
кірістері ... ... ақша ... ... ... ... ... ол заңды және жеке тұлғалардың салықтық және
салықтық емес төлемдерінен тұрады. ... да ... ... атқаратын
қызметінің ең маңызды, басты түрі мемлекеттік кірістерді қалыптастыру екені
бізге белгілі. Мемлекеттік кіріс деп, ... ... әр ... ... ... түсетін және оның өзіне тән міңдеттерін шешуге, сондай-ақ,
функцияларын ... ... ... қаржылық ресурстарды айтуға
болады. Сол мемлекеттік кірістердің ... ... да ... ... ... орын ... ... мемлекеттің басқа да атрибуттары сияқты
мемлекеттер құрыла бастаған кезде ... ... және олар ... ... мемлекет болып қалыптасуының, сондай-ақ оның ... ... ... ... ... ... мемлекетті
ұстауға қажетті қаражаттар сол мемлекет тұрғындарынан заттай немесе ақшалай
күйінде алынған болса, ... олар ... ... ... ... ... төлемдерге - салықтарға айналған. Салықтардың, ... ... ... ... ... олардың құқықтық табиғатын, мәнін
ашып көрсететін ... ... сол ... ... мемлекеттерде
әлеуметтік әділеттілік, демократиялық және құқықтық принциптері көрініс
берген. Әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... негізделуі де мемлекеттің экономикалық жүйесімен шартталған
болатын.
Сонымен салықтардың экономикалық мәні ... ... ... ... мен ... ... ... қаржылық
қатынастардың бір бөлігін білдіреді. ... ... ... мен халық табысының белгілі бір мөлшерін мемлекет үлесіне
жинақтап, ... ... ... ... ... құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттің өмір ... ... ... ... Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі
қашан да болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, ... ... ... ... ... ішкі және ... саясатын жүргізу үшін
белгілі бір мөлшерде қаржы көздері қажет. Салықтар - ... ... ... ... ... ... ... тұрақтандыру
барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады. Салықтардың
функционалдық, сипаттамасын ... яғни ... ... жасау
арқылы салықтардың тікелей мәнін және экономикалық табиғатын, сондай-ақ
атқаратын қызметтерінің негізгі ... ... ... ... ... ... ... атқаратын рөліне байланысты, мемлекет
алдында тұрған негізгі ... ... ... ... қажетті
экономикалық тұтқа және реттеуші болып табылады. Салықтардың ... ... үш ... бар. ... фискалдық, қайта бөлу және
реттеуші қызметтер. ... ... ... және басқа тиісті
оқулықтарда осы ... үш ... ... кейбір белгілі
экономист-ғалымдардың еңбектерінде оларға қоса тағы бірнеше ... ... ... және ... да ... бюджетке толығымен және уақытылы (мерзімінде) түсіп отыруын
қамтамасыз етеді. Фиск - латын тілінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... яғни
мемлекеттік қазына-бюджетті түсім көздері - салықтар мен басқа да міндетті
төлемдер арқылы ақшалай қаражаттармен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... жұмылдыру қызметі.
Тауарлық-ақшалай қатынастардың, өндірістің ... ... бұл ... ... ... ақшалай кірістерді ұлғайта түседі. Ал қайта
бөлу қызметі, әртүрлі субьектілерінің табыстарының белгілі бөлігін мемлекет
пайдасына қайта бөлу ... Бұл ... ... ... ұлттық өнім
көлеміндегі салықтардың үлесі анықталады, яғни ұлттық табысты бөлу ... бөлу ... оның ... ... ... ... ... көрсетеді. Үшінші қызметі - салықтық реттеу, яғни ... ... ... ... салық түрлерін азайту және
негізделген салық жеңілдіктерін енгізу арқылы, заңды және жеке ... ... ... белсенділіктерін (қызметтерін), сондай-ақ
мүдделерін қамтамасьгз ету. Бұл қызмет ... ... ... ... қызметі деп те аталады. Салықтық реттеу (салықпен
реттеу деген де болады) мүмкіндігінше тиімді салық ... ... ... ... ... ... көрсету, кейде кейбір түрлерін алу
тәсілін өзгерту сияқты әрекеттерден тұрады. Әсіресе бұл қызметті ... ... ... ... қолдану өте тиімді болады.
Мемлекет үстінде аталған салықтардың қызметін қолдана отырып ... ... ... ... ... ... жүргізеді және салық
жүйесін анықтап, ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын шараларды қоғамның нақты бір даму ... ... ... экономикалық саясатпен
ұштастыру да осы қызметтер арқылы жүргізіледі. Енді осы қызметтер ... ... ... шектеліп қана қоймай басқа да
авторлардың пікірлеріне тоқталайық. Белгілі экономист-ғалым Қарағұсова ... ... ... ... мына ... ... ... немесе жұмылдыру қызметі арқылы мемлекет тиісті шығындарын
қаржыландыруға қажетті салықтарды жиыстырады;
2.қайта бөлу қызметі арқылы мемлекет ... ... ... ... ... әлеуметтік саясатты жүзеге асырады, табыстарды халық
арасындағы ... ... ... ... ... өте төмен топтарға
жәрдем береді. Мысал ретінде үдемелі ставкалы табыс салығын көрсеткен;
3.ынталандыру ... - ... ... ... ... ... ... жағдайлар жасауды жүзеге асырады;
4.шектеу кызметі, салық саясаты арқылы ... ... ... ... ... немесе тоқтата тұру больтп табылады;
5.бақылау-есептеу қызметі, кәсіпорындар мен азаматтардың ... ... мен ... және қаржылардың қозғалысын есептеп,
бақылаудан тұрады.
Мемлекет мына жоғарыда көрсетілген ... ... ... еліміздің салық жүйесін анықтайды. Салық ... ... ... ... жалпы экономикалық саясатты негізге ала отырып, салық
саясатын анықтайды. Салық категориясының нақты формалары ... ... ... ... ... ... жатады. Салық
дегеніміз - жеке және ... ... ... ... жабу ... ... бекітілген төлемі. Мемлекеттің алатын ... ... ... ... салық жүйесі дейміз.
Салық жүйесі тікелей және жанама ... ара ... ... - ... ... табысы мен мүлкінен алынатын мемлекет
түсімі, екіншісі - тауар ... ... ... ... үстеме құн
ретінде тағайындалып тұтынушыдан ... ... ... ... ақша
қатынастары мемлекет пен қазынаға енгізетін төлеушінің өзімен тура болады.
Жанама салықтың субьектісі, мемлекет пен ... ... ... яғни ... сатушысы болып табылады. Тікелей салықтар өз кезегінде
нақты мүлік түрлерінің әрқайсына ... жеке және ... ... ... немесе декларация бойынша алынатын ... ... ... салықтардың біреулерін тек заңды тұлғалар, келесісін тек-
жеке тұлғалар, ал үшіншісін - заңды да жеке тұлғада төлейді.
Жанама салықтар құрамы да әр ... - ... және ... ... ... Олардың алынуыда өте қарапайым Олардың ... ... ... да ... Алыну обьектісі мен колданылу әдістері
әр түрлі болып келетін, тікелей және жанама салықтардың жүйесі, мемлекетке
салықтардың - алымдық және ... ... ... ... ... Нарықтық экономикалық қалыптасу ... ... ... ... ... салық саясатының басты мақсаты - ... құру және оның ... ... ... ... беретін салық
механизмін іске асыру.[1]
1.2 Салық жүйесін ұйымдастыру қағидалары
Салық жүйесінің құрамы мынадай: қаржы қатынастары және осы қатынасты
анықтайтын ... ... ... яғни ... салу әдістері мен жолдары;
нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар; салық салуды ұйымдастыру, салық салудың
негізгі принциптері және тағы басқалар ... ... ... ... ... тиімді қызмет істеуіне салық салу механизмінің тигізер
ықпалы өте зор.
Сонымен салық жүйесінің өте ... және ... ... ... ... ... ... нақты тарихи ұлттық даму кезеңдерімен
шартталары белгілі. Сондықтан, қандай да ... ... ... салық
жүйесі бізге эталон бола алмайды. Бірақ дамыған елдерінің салық жүйесінің
тенденциясын және жалпы сипаттамасын ... және ... ... ... ... ... салу кезінде мемлекет белгілі бір принциптерді
колданады. Салық салу ... ... ... ... ... ... ұмытпауымыз қажет. ... ... ... ... ... ... теорияның ең ірі классиктері Адам Смит,
Вильям Питти және т.б. ... ... ... ... төрт ... Адам Смит ұсынған
болатын. Олар күні бүгінге ... ... ... ... ... салуды
ұйымдастыру принциптері ретінде қолданылады.
Бірінші қағида - салық әрбір ... ... ... ... ... тиісті;
Екінші қағида - салық мөлшері мен оны төлеу мерзімі заң жүзінде ... және дәл ... ... қағида - ыңғайлылық қағидасы, яғни ... ... ... ... және осы салық төлеушіге ыңғайлы әдіспен алынуға тиісті;
Төртінші қағида - ... ... яғни ... алу ... ... шығындары мейлінше аз болуға тиісті.
Салық салу кезінде, аталмыш принциптерді ... алу ... ... белгілі қағидаларды қолдану тәртібі туындаған болатын.
Қазіргі кезде қолданылатын салық салу принциптері тікелей салық ... ... ... ... ... ғалым Қарағұсова Г.Ж.
өзінің еңбегінде салық салу принциптерінің ең қолайлы деген түрлерін атап
көрсеткен:
- Салық салмағының тең ... яғни ... ... ... " әділ үлесін
" қосуға міндетті;
- Салық жүйесінің қарапайым және анық болуы, яғни салық төлеушілерге
түсінікті болуы қажет;
- ... ... ... және ... яғни әлеуметтік-
экономикалық мақсаттарға жету үшін, ... ... ... Салықтарды басқару және ... ... ... ... ... аз мөлшерде болуы қажет.
Қазіргі кезеңде, мемлекет алдында тұрған бірден-бір күрделі мәселе
-салық салмағын ... ... ... ... етіп ... Әзірше
осы мәселе жөнінде екі принцип барын білуіміз қажет.
Біріншісі, ... ... ... ... яғни ... ... ... бәрі оның азаматтарына кәдімгі тауар
ретінде берілуге тиісті. Бірақ мемлекеттен ... ... ... болуы мүмкін, ал сол үшін бәрі бірдей төлейді. Нарық кезеңінің
көрінісі ... ... ... мен ... пайда болғаны баршаға
мәлім. Сондықтан мемлекеттен берілетін жәрдем ақыларды, ... ... ... ... табыс көзі жоқ адамдарға беру қажет.
Екіншісі, төлеу қабілеттілігі принципіне негізделген. Бұл жерде салық
айырмашылығы салық төлеушілердің нақты ... және ... ... болады
Мельников В.Д. өз еңбегіңде дүние жүзілік мәні бар салық салу
принциптерінің ұтымды ... ... және т.б. ... атап көрсеткен.
Бұл принциптер нарық қатынастары жағдайындағы салық жүйесінің ... ... ... жүзілік тәжірибеден өткен ол принциптер мыналар:
- Салық салу формаларын ... ... ... ... жөн. ... төлеушілер салық төлеуден жалтара алмайды.
- Салық жүйесі ... ... ... тиіс. Былайша айтқанда,
мемлекет салық төлеушілерді салық жүйесі арқылы ... ... ... ... ... жол ... керек. Өнімдердің, қызметтердің
жеке түрлерін салық ... ... ... әлеуметтік саясат, денсаулық
сақтау, мәдениет салаларын мемлекет қаржыландырғанымен, бұл ... ... ... ... ... ... болмайды).
- Прогресивті салықтардың орнына тікелей пропорционалды салықтарды
басымырақ пайдалану.
- Салық жүйесі экономикалық ... ... және ... ... ... ... ... Көп өнімді жұмыс істегенде
прогресивті салықты қолданбай, салықтардың өнімділікке, өндіріске және
күрделі жұмсалымдарға ... ... ... қандай болатынын ескерту
қажет.
Сонымен салық жүйесі мемлекеттің экономикалық саясатымен ... ... ... еске ала отырып, біздің пікірімізше, салық
салу (салық ... ... ... мына ... ... ... және ... жалпыға бірдей және нақтылық; теңділік
және әділеттілік; ыңғайлылық және жетекшілілік; ... ... ... және ... тиімділік және үнемділік;
жеңілділік және бірдүркінділік.
Қазақстан ... ... оның ... ... ... ... даму жолында көшуі, мемлекет және қоғам
мүддесіне қажетті қаржы-қаражаттардың мемлекет құзырында орталықтандырылуы,
сондай-ақ өтпелі кезеңдегі ... ... ... ... ... ... және ... айларынан өзіне тиесіле орнын алуының
басты себебіне айналып отыр. Мемлекеттік материалдық мүддесі мен ... ... ... аясының тоғысатын жері, көбінесе
объективтігі ... ... ... ... ... табатын салық
салу саласы әрқашанда мемлекеттің салықтық құқығының реттеуші ықпалының
ауқымы ретінде көрініс ... ... ... ... ... ... объективті-субъективтік экономикалық аяны толығымен ... осы ... салу ... ... ... ... ... сипаттағы салықтық қатынастарды реттейтін, әлеуметтік және
фискальдық ... ... ... ... билігінің
әкімшілік және экономикалық әлеуметінің ... ... заңы ... ... ... ... ... тұратын құқықтық
құрылым болып табылады, сондай-ақ оның салықтық құқықтық ... ... пен ... ... ... ... ... экономика жағдайындағы Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... арқылы тікелей
ықпал ету мүмкіндігінің тарыла бастағаны бүгінде баршаға аян. Бұл орайда
халықаралық өркениеті стандарттар мен ... ... сай ... ... ... және ... мүдделерге қол жеткізуге жол ашатын әлеуметтік-
экономикалық жанама ықпал етудің елеулі құралы салықтар, салық салу ... ... ... құқығы пайдаланылады Салықтарға тән барлық
функциялар ... ... ... ... негізінен
корпоративтік шаруашылық аясы субъектілерінің ... ... ... ... байланыстың мемлекет пен ... ... ... мен ... ... іске ... ... пен
салық салу және мемлекеттік бюджет кірістерін қалыптастыру арасындағы
тәуелдік ұтымды ... ... ... ... тиімді салықтық заң
актілерін қабылдаудың теориялық және практикалық ... ... ... ... ... – экономикалық және ... ал ... салу ... ... ... кірісін кіріс
базасын калыптастыруға байланысты қарқынды ... ... ... ... айқындалып, салық кодексінің
ережелерінде заңдық көрініс тапқан мемлекеттің салықтық құзыры ... ... ... ... мен ... да ... ... және алу жөніндегі мемлекеттік өктем өкілеттіліктері қамтитын ая
болып ... ... ол ... ... ... салық
салу жүйесінің стратегиялық фискальдық әлеуетін білдіреді. ... ... ... ... ... ... салық жүйесінің
тактикалық және стратегиялық ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы салық саясатының принциптерінн,
салықтық құқықтық қатынастар жүйесін мемлекеттік ... ... ... ... ... құқығының аясында жүргізілетін салық
әкімшілігі макроэкономикалық өсу тұрысынан және халықаралық салық ... ... ... сай ... мен ... сондай-ақ
корпоративтік шаруашылық ішінде жеке меншік ... жеке ... ... ... мүдделерінің балансты болуын
көздейді және соны қамтамасыз етуге ат ... ... ... ... ішкі және ... салық саясатының ұстанымдарында
көзделген болашақ қоғамдық байланыстардың, яғни салықтық ... ... ... ... ... сондай-ақ салықтық
құқықтық нормаларда белгіленген субъективтік құқықтар мен заңи міндеттер
негізінде нақтылы салықтық қатынастар салықтық ... ... ... ... ... ... ... аясы мемлекеттік және
корпорациялық шаруашылық аялары мен ... ... ... ... мен ... ... ... салықтық құқық пен салық
заңдарына деген салық төлеуші заңды және жеке, мемлекеттік қызметкерлердің,
құқық ... ... және ... саладағы заңгерлердін,
экономистердің және ... ... мен ... ... ... уақытта құқықтың жалпы және арнайы теориялық ... ... ... мәселерін ғылыми зерттеу ісі де кең ... ... ... мәлім. Осының нәтижесінде, жаңаша қалыптасып келе
жатқан ... ... ... ... да ... ... өндіріс аясының тұрақтандырылуына
және салық жүйесінің күшейтілуіне өз үлесін қосуда.
Міне, осындай мән-жайдаларын бәрі салықтық құқықтың жаңаша ... ... ... және ... салықтық қоғамдық қатынастарға
айтарлақтай ықпалын тигізіп қана қоймай, сонымен бірге салық салу ... ... ... және ... ... бір бірінен бөлмей
қарастыру арқылы салық жүйесінің тұрақтыландырылуына және тиімді жұмыс
істеуіне жағдай ... ... Осы ... ... ... пен ... зерделеу міндеттілігінің жоғары заң оқу орындарының студенттеріне,
салық ... және ... ... ... органдарының қызметкерлеріне,
прокуратура мен сот ... ... ... ... ... ... ... мен аудиторалға
жүктелуі күн тәртібінде өткір тұрған көкейтесті мәселе екенін көрсетеді.
Салықтық ... ... ... ... ... мағынасы, объективті-субъективтік экономикалық-
қаржылық және құқықтық қоғамдық құбылыс ретіндегі ерекшеліктері; салық салу
процесінің мемлекеттің ... ... ... механизмдері,
мемлекеттің салық жүйесінің әлеуметтік-экономикалық басымдылықтары,
тактикалық және ... ... ... мемлекеттінсалықтық қызметті
негізіндегі салық әкімшілігін жүргізу тәсілдері, салық жүйесінің фискальдық
және реттеуші функцияларын іске ... ... ... ... ... ... және ... мазмұнды құқықтық
нормалардың жиынтығынан ... ... ... ретіндегі көрінісі;
қазіргі заманғы салықтық құқықтық нормалардың салықтық ... ... ... және инвестициялық процестерді салықтық
ынталындыратын сипаты; салықтық құқықтық қатынастардың материалдық және ... ... және ... ... міндетіменің жаңа
құқықтық ... ... ... ... ... көрініс
табуы; шағын кәсіпкерлік субъектілеріне арналған арнаулы ... ... ... ... салу ... салықтық реттеудің салықтық
ынталандыруға және мемлекеттік ... ... ... ... ... фискальдық, трансфертік және индиактивтік қасиеттері,
нормативтік-құқықтық және ... ... ... ... ... ... біртіндеп дамып келе жатқан адамзат
өркениетінің бастапқы кезеңдерінде пайда болған кезінде ... ... ... Лука ... ... тууы туралы өзінің баяндауының сол
күндері патша Авгут жер жүзінің барлық тұрғындары салық ... үшін ... ... ... ... деп ... еді. Осы ... салықтар мен
алымдарға байланысты санақ есебін алу және тізімге ... ... ... ... ... ... мен ... есепке алу жөніндегі аталмыш
өктем іс-қимылдар Сирияны Квирини басқарып тұрған кезде, астарлы мағынада
жүргізілген болады. ... ... ... ... 9 ... ... ... бастады. Ең бірнші алыңған салық дань деа аталынатын. Сол
кездерде алынатын салықтардың бәрі баждар болып ... ... ... алынған: мыт, гостиная, перевоз, вес и мера, торговая, ... ... ... ... ... выход деген салық
төленген, сондай-ақ ям атты салық Орданың елшісі мен оның ... үшін ... ... ... ... ... данные, ямские, пищальные,
деген салықтар городовое и засечное дело, соха, медовая дань, яеуся ... ... ... ... ... ... фискальдық палата құрылған болатны. одан басқа
қаржылар мәселесімен айналысатын камер-коллегия, штатс-контр-коллегия,
комерц-коллегия және ... ... ... ... ... кезде мына келесідей әр алуан ... мен ... ... ... ... ... сбор с ... налоги с постоялых
дворов, налоги на бороду, усы, ... с ... ... продажи съестного,
подушная подать. Кейінгі патшалардың ... ... ... ... ... ... ... налог на доходы с ценных бумаг, сбор
с проезда по ... ... ... с ... по ... ... с заграничных паспортов, паспортные
сборы, акцизы на табак, сахар, ... ... ... ... ... ... налог. Міне, Ресей салық жүйесінің
қалыптасып, дамуы кезінде алынған негізі міндетті төлемдер ... ... ... ... ... ... әр кездегі болмысы және құқықтық тағдыры
патшалар мен билеушілердің, мемлекеттің саяси ... ... ... бола беретін сөзсіз. Қазақстанда да заман-кезеңдеріне сай ... ... ... ... ... Бір ғана ... ... Ұлы жибек
жолы мен өркендеп, дамыған қамал-қалалар Сығанақ, Отырар, Тараз, ... ... ... ... ... ... ... Қойлық, Талхиз,
Екіөгіз, Баба-ата жөніндегі мағлұматтарды айтуға ... Тек ... ... ... ... ... осы ... дерек көздерінің өте аз болуы. Кезінде Қазақстан тарихына, онымен
бірге салық салу мәселелерін шешуге орасан зор ... ... ... ... көзі ... ... ... құруы кезінде, оның тікелей
қатысуымен қабылданған Жеті жарғы болып табылады. Қазақстанның Ресей боданы
болуына ... оның ... да ... ... ... мен өзге де ... ... алынатын болған. Тек Қазақстанның
өзіне тән алымдар да белгіленіп отырған. Мысалы, кибиточный ... ... ... ... ямская повинность және т.б.
8-12 ғасырларда айтарлықтай дамыған салық салу теориясы ... ... ... ... ... ... елдерінің мұсылмандық құқығында
шариатта көрініс тапқан болатын. Салық салудың мұсылмандық жүйесінің
көптеген ... ... ... мен Орта Азия ... олар 19 ... Ресей экономикалық жүйесіне қосылмай тұрып
таралған еді.
Шариат араб сөзі ... ... ... жол ... ... ... ... қатынастарын, соның ішінде салықтарға байланысты
мән-жайларды да жанжақты реттейтін нормалары бар ... ... өте ... ... ... жүйесі болып табылады. Белгілі өзбек ғалымы,
мемлекеттанушы А.Саидов 12 ғасырдағы ... ... ... ағым
–бағытының деуге болады факиғы- факих-діни құқық танушысы Бурхан-дин ... ... ... ... ... ғасырлар бойына жасалынған
түсіндірмелер хидоя, Мұсылман ... ... ... ... ... құқығын айырықша ерекшелегі – оның біртұтастағы
және ... ... ... батыс континентальдық,
англосаксондық құқық жүйелерінде байқалатын, ... ... ... ... құқықтық, әдептілік және діни нормалар деп бөлу ... ... ... философиясы, ол үшін рухани, діни ... ... ... яғни ... ... зайырлық және практакалық
қызметтері бөлінбес сипатта болады деп ... ... ... ... тәсілдерін қолдану қажеттілігі жөнінде Әмір Темір көреген
өзінің Халықтан кірістер мен контрибуциялар жинау туралы ... ... ... ... ... ... ... түсірмеу керек және
аумақтардағы елді мекендерге салмақ салуды ... ... ... халықтың
кедейленуі мемлекеттің қазынасының тапшылығына ... ... ... ... ... ... ... болмауы әскери және
басқа күштердің ылдырап кетуіне ... ... ал ... ... және басқа да күштердің болмауы ... ... ... ... ... болады.
1.3 Салық жүйесінің объектілері мен субъектілері
Қазақстан Республикасының Үкіметі 1995 ... ... ... ұзақ мерзімді тұжырымдамасын қабылдап, онда ... ... мен ... ... ... халықаралық салық салу
қағидаттарына ... ... ... ... ... ... ... басқада міндетті төлемдер туралы»1995 жылғы сәуірдің 24-
інде Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар жарлығы шықты. Енді
бұрынғы 42 ... мен ... ... қысқартылып, олардың саны небәрі 11
болып қалды.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы сәуірдің 24-індегі заң
күші бар жарлығы Қазақстан Республикасының 1999 ... ... ...
440-1 заңына сәйкес заң мәртебесін алды. Осы уақыт ... ... және ... Республикасының заңдарымен бұл заңға
өзгертулер мен толықтырулар енгізіледі. Салықтардың, оларды ... алу ... ... жеңілдіктерінің жиынтығының
болатындығынан салық жүйелерінің ... ... ... ... ... өркениетті елдерде салықтардың бүкіл жиынтығы әр түрлі ... ... ... ... ... пайда болады және мемлекеттің
өмір сүріп, дамуының ... ... ... ... құрылымының өзгеруі,
өркендеуі қашан да болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен
бірге қалыптасады. Әр бір ... ... ішкі және ... ... үшін ... бір ... ... көздері қажет. Мемлекет салықтарды
экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында ... ... ... ... ... ... ... үшін, олардың экономикалық маңызын
түсіну қажет. Ал салықтардың экономикалық маңызы ... ... ... қатысты. Салықтар негізгі мынадай қызметтері
(функциялары) бар ол ... 1-ші ... ... ... ... көрсетілген негізгі функциялармен ... ... ... функцияларын атап кетуге болады.
Реттеушілік қызметі – салықтың ең негізгі қызметі. Осы қызмет арқылы
салықтар ел ... өз ... ... яғни салықтар реттеу жүзеге
асырылады. Салықтық реттеудің ең басты мақсаты - ... ... ... Салық түрлері,салық салу әдістері салықтық реттеудің тетіктері болып
саналады. Жоғарыда көрсетілген ... ... ... тек ... ... реттеп қана қоймайды. Сонымен қатар ақша және ... ... ... ... ... және кіші кәсіпкерлікті
дамыту жұмыстарын жүзеге асырады. Әрине, салықтық реттеу тетіктері ... ... ... ... басқа да экономикалық тетіктермен тығыз
байланыста ... ... ... ... салық ставкалары мен салық
жеңілдіктерінің алатын ... ... ... ... ... шектен
тыс жоғары қойылған стафкалар кәсіпкерлердің ынтасын төмендетіп, өндірістің
төмендеуіне және ... ... ... ... ... соқтырады.
Осы сияқты салық жеңілдіктерінің де теңсіз жағы және бар. ... ... ... ставкалары жөнінде мынаны байқауға болады:
а-егер төленетін салық мөлшері ... ... ... 50 процентінен
асып кетсе, онда ол өндірістің тоқтап қалуына соқтырады;
ә-егер салық мөлшері ... ... ... 45-50 проценті
аралығында болса, онда жай, ұдайы ... ... ... ... ... төлеуші табысының 35-40 проценті мөлшері
аралығында болса, онда ... ... ... ... ... ...... немесе бюджеттік қызметі. Бұл
қызметі (функциясы) арқылы мемлекеттік ... ... ... құрылып,
салықтардың қоғамдық міндеті артады. Себебі, салықтар мемлекеттік бюджеттің
кірісін ... ... ... ... – қорғаныс, тағы басқа да
шаралардың іске асуын қамтамасыз ... бөлу ... ... ... ... ... бір ... пайдасына өтеді. Бұл қызметтің іс - әрекетінің көлемі ішкі ... ... ... үлес салмағы арқылы анықтайды. Соңғы ... ... ... ... ішкі ... салықтардың үлес
салмағы 40 проценттен көбірек болып отыр. Бұл ... ... ... ... жоғары. Еліміздегі мемлекет мүддесі үшін қаржы көздерін
орталықтандырудың бір айғағы осы. ... мына ... ... ... ... пайдалана отырып еліміздің салық жүйесін
анықтайды. Салық механизмінің ... ету ... ... ... ... ... ала ... салық саясатын анықтайды.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35 – ... ... ... ... алымдарды және өзге де міндетті ... ... ... әрі ... ... ... - жазылған. Салықтардың
әлеуметтік – экономикалық мәнімен мазмұны олар ... ... ... түседі. Кәзіргі кезде салықтар фискалдық, реттеуші және қайта бөлу
сияқты негізгі үш ... ... ... әр ... – осы ... ішкі ... ... ерекшеліктерін білдіреді.
Фискалдық функция барлық мемлекеттерге тән негізгі функция. Оның
көмегімен ... қор ... ... өзі салықтардың қоғамдық
міндеттерін ... ... ... салықтар мемлекеттік бюджеттің
кірістерін толтыра отырып, экономиканы, ...... ... ... ... ... Салықтардың реттеуші функциясы мемлекеттің
экономикалық қызметінің ұлғаюымен байланысты пайда болады. Ол ... ... ... ... ... ықпал етеді. Бұл
кезде салықтардың нысандарын таңдау ставкаларының алу ... ... ... ... Бұл реттегіштер қоғамдық ... ... ... мен ... ... ... ... бөлу функциясы арқылы түрлі субъектілер табысының бір ... ... ... Бұл ... іс-әрекетінің көлемі ішкі жалпы
өнімде ... ... ... арқылы анықталады. Соңғы жылдары
Қазахстанда ішкі ... ... ... ... ... ... орын
алып отыр. Егер 2007 жылы ішкі ... ... ... ... 19,7 пайыз
болса, 2006жылы ол 16,6 пайызға, 2007 жылы-22,6 пайыз,2008 жылы - ... ... ... ... ... – 29 ... ... – 33,3 пайыз).
Салық салу объектілерін есепке алу және оларды бағалау тәсілдеріне қарай
салық ... ... төрт ... қолданылады: кадастырлык, салық төлеушінің
декларациясы бойынша, табысты алу көзінен ұстап ... ... ... ... салу ...... саласындағы шаралар жүйесін
қоғамның оның нақтылы кезеңіндегі әлеуметтік – экономикалық мақсаттар мен
міндеттеріне ... ... ... ... ... ... ... қалыптасу кезеңінде салық саясатының негізгі бағыты
немесе салық саясатының басты мақсаты – салық жүйесін құру және оның ... ... ... ... ... ... іске ... жүйесі - өзінің құрамы жағынан бірнеше компоненттерден тұратын
күрделі модель. Салық ... ... ... ... ... және осы ... анықтайтын салықтар; салық механизмі, яғни
салық салу әдістері мен ... ... мен ... құжаттар; салық
салуды басқару және салық қызметі органдары. Салық салудың әдістері мен
жолдары, нұсқаулар мен ... ... ... ... ... ... ... принциптері және т.б-лар салық механизміне жатады.
Салық ... ... ... ... ... ... салу механизмінің
тигізер ықпалы өте зор. Енді осы салық ... ... мен ... салу
механизміне кеңірек тоқталайық. Қандай да бір ... ... ... және ... ... Салық салу механизмі де сол сияқты
белгілі бір салық элементтерінен құралады.
Салық элементтері - бұл мемлекеттің заң ак ... ... ... ... мен ... салуды ұйымдастыру.
Негізгі салық элементтеріне мыналар ... ол мына 2-ші ... ... ... объект, салық көзі, салық ставкасы, салық өлшем бірлігі
салық оклады, салық жеңілдіктері, салық ... ... мен ... ... және салық қызметі органдарының құқы мен міндеттері, - салықтың
төлеуін бақылау, салықтық жазалау шаралары. Енді осы ... ... ... берейік.
Салық субъекті (салық төлеуші) дегеніміз – заң ... ... ... ... жеке және ... ... объектісі – табыс, мүлік, еңбек ету ... ... ... жасалатын операциялар, мүлікті басқаға беру, табиғи ... ... құн, ... және ... ... көзі – ... салынатын табыс.
- Салық ставкасы немесе бәсі өлшем бірлігінен алынатын салық мөлшері.
- Ставкалар ... ... ... ... ... ... салық объектісінен түсетін табыстың мөлшеріне
байланыссыз, өлшем бірлігіне тұрақты соммамен тағайындалады.
- Проценттік ставкалар үш ... ... ... немесе прогрессивті;
регрессивті және пропорционалды.
Үдемелі немесе прогрессивтік ставкалар салық салынатын табыстың өсуіне
сәйкес ұдайы үдеп, өсіп отырады.
Регрессивтік ставкалар, ... ... ... табыстың
төмендеуіне сәйкес, азайып отырады.
Пропорционалдық ставкалар салық салу ... ... ... бір ... ... ...... төлеушінің белгілі бір салық объектісінен
төлейтін салық ... ... ... ... ... сәйкес салық
төлеушіні біртіндеп ... ... ... ... ... ... ... босатылатын, салық салынбайтын минимум, шегерістер,
салық ставкасын төмендету, салық төлеу мерзімін ұзарту жатады.
Салық төлеу мерзімі – салық төленетін ... ... ...... ... салықты төлеген кезде
алдымен бюджетке қандай салықтар төлеу керек екенін, яғни ... ... бір ... ... ... ... міндеттері мыналар:
- салық заңдарының орындалуын қамтамасыз ету, оның тиімділігін
зерделеу;
- заңдардың, салық салу мәселелері жөнінде ... ... ... ... ... ... ... төлеушілерге олардың құқықтары мен міндеттерін түсіндіру,
салық заңдары мен салық салу жөніндегі нормативті актілердегі өзгерістер
туралы салық ... ... ... ... төлеушілер өз тарапынан мынадай міндеттерді атқарулары тиіс:
1. уақытылы салық инспекциясына тіркеліп, тіркеу ... ... ... ... комитетінің актілеріне сәйкес есеп
құжаттамаларды жүргізуге, осы есеп құжаттамаларды бес жыл бойы ... ... ... ... декларациясын тапсыру;
4. атқарылған жұмыс немесе көрсетілген қызмет үшін ... ... ... ... ... ... ... бойынша атқарушыға төленген
соммалар туралы ақпарат беруге;
5. салық заңдарын, салық төлеу ... ... ... ... ... ... қазіргі салық жүйесі салықтарды құру мен
алудың нақты ... ... ... ... элементтері арқылы салық
салудың тәртібін белгілейді.
Салық субъектісі немесе ... ... Ол – заң ... ... ... жүктелген тұлға, алайда нарық механизмі ... ... ... ... – салық салынушыға аударылуы мүмкін.
Салық салынушылар – ... ... ... (салық жүктемесі) түсетін
жеке тұлғалар, ... ... ... (салықтың ең соңғы, нақты
төлеушісі), яғни мемлекет азаматтары.
Салық объектісі. Салық төлеушіге салық төлеу міндеттілігін ... ... ... ... ... ... оқиға). Мүлік пен іс-
әрекеттер салық объектілері және салық салуға байланысты ... ... ... ... ... ... ... салықтық міндеттемесі
туындайды.
Салық базасы. Салық базасы – салық салу объектісі мен ... ... ... ... ... ... өзге де ... олардың
негізінде бюджетке төленуге тиіс салықтар және басқа да ... ... ... ... ... базасы мыналар болып
табылады:
- табысқа салынатын салық. Бұған корпорациялық және жеке ... ... ... ... ... Олар ... құнға салынатын
салықтарды, кеден баждарын біріктіреді;
- капиталға салынатын салық. Оған жер ... ... ... ... ... жатады.
Салық салу өлшем бірлігі – салық базасын сандық тұрғыдан ... ... салу ... ... ... ... ... қуаты көлік құралдарына салынатын салық ауқымы болып табылады,
ал қуат ат күші, киловатт ... ... ... алаң жер салығының
ауқымы болып ... бұл ір елде ... ... гектар, акр, шаршы метр
өлшемдерінде ... ... ... ... ... литр, баррель,
галлон қолданылады. Салық ставкасы – ... ... ... ... сомада немесе процентпен белгіленетін салықтық ... ... салу ... ... ... және процентті болып бөлінеді.
Тұрақты ставкалар – табыс көзіне қарамастан салық салу бірлігіне абсолюттік
сомада белгіленеді (мысалы, ... 1 ... ... 1 ... ... ...... базасына қарай алынатын табыстың мөлшеріне
байланысты салық өлшем бірлігіне салынады.
Проценттік ставканың 3 түрі бар:
- ... ... ... ... ставкалары – салық объектісіне (оның мөлшерін
саралауды есепке алмай) бірдей ... ... ... ... ... – салық салынатын табыстың артуына сәйкес ... ... ... ... салық төлеуші салықтың үлкен
абсолюттік сомасын ғана емес, ... ... оның ... де ... Мұндай
ставкалар ең алдымен табысы көп тұлғаларға ауыртпалық түсіреді.
Регрессивті ставкалар – табыстың өсуіне қарай төмендейді және табысы
көп ... ... ... ... ал ... аз ... ... түсіреді.
Салық жеңілдіктері – заңға сәйкес төлеушілерді салықтан толық ... ... ... жеңілдіктеріне мыналар жатады:
салық салынбайтын минимум – салық салудан толық босатылатын ... ең аз ... ... ... ... ... (асырауындағы жандарға, мүгедектерге – жеке табыс салығы
бойынша; ... ... ... ... ... табиғат
қорғау шараларына жұмсалатын шығындардың сомасынан-корпорациялық табыс
салығы бойынша және т.б.); салық салынатын табыстың ... ... ... босату кезіндегі ұйғарымды жәрдемақы, жеке табыс салығы бойынша
өтемақы ... ... ... салудың жекесубъектілері мен
төлеушілердің санаттары үшін салық ставкасын ... ... ... ... ... мерзімін ұзарту және салық
бойынша ... ... ... да жатады.
Жеңілдік кезеңі – салықтар бойынша заңмен белгіленген жеңілдіктердің
іс-әрекет ететін уақыты.
Салық төлеу мерзімі мен тәртібі – ... ... ... ... ... аудару шаралары. Салық төлеу тәртібі салықты ... ... ... ... үшін ... төлеушілер мен салық органдарының құқықтары мен міндеттері -
Салық кодексінің жалпы бөлімінде берілген.
Салықтық ...... ... ... салық заңының
орындалуын, жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... және уақытылы аударылуын бақылауы. Салық ... ... ... олардың жасырған сомасын, төмендеткен табыстарын төлеттіріп
алу, салық заңын бұзу ... ... ... не ... ... ... төленетін төлемдер мерзімін өткізіп алғаны ... ... ... қолданылады.
Салық салу объектілерін есепке алу және ... ... ... ... ... ... төрт ... қолданылады:
- кадастрлық;
- салық төлеушінің декларациясы бойынша;
- табысты алу көзінен ... ... ... ... ... салықты есептеу мен оны алу, салық салу
объектілерінің ... ... ... ... ... (жер ... ... нормасын көрсете отырып, олардың тізімдемесі негізінде жүзеге
асырылады.
Декларацияда салық төлеушілер табыстың көлемі, қажетті жеңілдіктерді,
шегерімдерді ... және ... ... ... ... ... ... бойынша салық декларациясын есепті салық кезеңіне
сәйкес тапсырып ... ... ... ... салығын, жеке табыс
салығын, көлік ... ... ... және жер ... ... ... режімін қолданатын заңды тұлғаларды қоспағанда) салық
органына олар бойынша ... ... ... ... ... ... ... кешіктірмей өткізеді. Жеке табыс салығы ... ... ... ... төлем көзінен салық салынбайтын табыстары барлар;
- тұрғын үй салу мен ... ... ... ... ... жүзеге
асырғандар;
- ҚР шегінен тыс жерлерден табыстар алатын жеке тұлғалар;
- ҚР ... тыс ... ... ... ... ... ... тұлғалар;
- ҚР сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ... заң ... ... беру ... ... жүктелген адамдар;
- ҚР Парламентінің депутаттары, судьялар табыс етеді.
Әскери қызметкерлер мен ішкі ... ... ... ... ... бойынша декларацияны уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген
тәртіппен ұсынады. Салық ... ... ... ... ... ... дейін жазбаша өтініш алған ... ... ... ... ... ... ету ... екі айдан аспайтын
мерзімге ұзартуға құқылы. Бірақ ... ... ... ... ... әдіс ... ... төлеуші жұмыс істейтін ұйымның,
мекеменің бухгалтериясы одан салықты табыс алынған жерде есептеп, ұстайды.
Төртінші әдіспен салық ... ... сан ... ... ... ... төленеді. Патент – арнаулы салық режімін ... ... және ... ... бюджетке төленгендігін растайтын құжат.
Салықтық есептің екі әдісі ... ... және ... ... ... табыстар мен шегерімдер жұмысты орындау, қызмет
көрсету, мүлікті жөнелту мен кірістеу және ол бойынша жасалынған ақы ... ... ... ... ... ... бойынша табыстар мен
шегерімдер ақы төлеудің уақытына ... ... ... ... ... ... және ... алу мақсатымен тиеп жіберу
мезетінен бастап есепке алынады. Бұл әдіс салық ... үшін ... оны ... ... ... ... қабылданған. Төлеушілер
үшін оның кемшілігі – салық төлемдері ... ... ... төленбеген
жағдайда да аударылуы тиіс, бұл айналым қаражаттарын ... ... ...... ... ... мен
басқару әдістерінің жиынтығы, бұған әр түрлі салықтық реттеу құралдары ... ... ... ... ... салу ... және т.б.) ... өзінің салық механизміне салық заңдылықтары арқылы құқықтық нысан
беріп, оны реттеп ... ... ... ... ... ... жиынтығы, яғни салық заңдары ережелерін ... ... ... мен тәртіптерінің жиынтығы. Объективті негізгі
бағытталмаған ... ... ... ... ... процесіне
субъективтік қол сұғу ретінде қарастырылады және ... ... ... ... ... салық салуды басқарудың негізі болып
табылатын салықтық құқыққа сүйеніп, салық қатынастарын реттеуге ... ... ... ... – бұл ұйымдық-экономикалық категория ретінде осы
ұғымды түсіндіретін салық теориясының аясы, ... ... ... ... жасалынған бөлігін қоғамдастыру кезінде қалыптасатын
қайта бөлу қатынасы кезіндегі объективті қажетті басқару ... ... ... ... ... ... нысандары мен
әдістерінен, оларды өзгерту мен күшін жоюдан, оларды төлеуді қамтамасыз ... ... ... Бұл ... ... қатынастың барлық
саласы жүйемен шектеуге болады.
Салық жүйесі және оның қызмет ету ... ... бір ... ... етуі керек. Сонда ғана салық жүйесі өз қызметін ... ... ... ... ... принциптерінің, жалпы салық салу теориясының негізін қалаушы
болып ... ... әрі ... Адам Смит ... ... ... ... салық төлеушінің әрқайсысының табысына сәйкес алынуы ... ... ... мен оны ... мерзімі алдын ала және дәл анықталуы керек
(анықтылық принципі);
әрбір салық салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы ... және ... ... ... ... жиналған түсімнен оны жинауға кеткен шығын аз болуға тиіс ... ... ... ... ... ... ... бұл
процеске реттемелеуді енгізді. Салық салудың кейінгі даму барысында
принциптердің тұжырымдамалары ... ... ... ... ... ... ... Қарапайымдылық принципі. Салық механизмі салық ... ... ... ол айқын әрі жеңіл болуы керек. Ол үшін мына шарттар
орындалуы қажет:
- салық ... өте көп ... ... да ... ... ... бір салық түріне бірыңғай салық ставкасын белгілеу қажет;
- салық салуобъектісін, салық салынатын ... ... ... ... ... ... ... қолдануға ыңғайлы және түсінікті
болғаны дұрыс;
- ... ... не үшін ... оған ... негіздер бар
екенін дәлелді болуы керек. Салық жеңілдіктерінің мейлінше аз ... ... ... ... ... ... яғни ... жүргізілген
көзден төлеген ыңғайлы.
2. Әділеттілік принципі. Салық жүйесінде әділеттілік принципі тікелей
және көлденең екі бағытта сақталуы тиіс.
Тікелей ... ...... ... табыстарына тең
жағдайда біркелкі салық салынады;
Көлденең әділеттілік принципі – ... ... ... ... ... ... бірдей шарт қойылуы керек. Салық төлеушілер ... ... не ... ... ... бірдей ставкамен салық төлеуі тиіс.
3. Салыстыру принципі. Бұл принцип бойынша салық ставкаларын бекіткен
кезде, олардың мөлшері ... ... ... жүрген салық ставкаларымен
салыстырылып отырылуы қажет.
4. Салықтардың анықтылығы – ... ала ... ... мен
талаптардың мызғымас теңдігі елдің барлық аумағында және барлық ... ... үшін ... мен ... біркелкілігі.
5. Жеңілдіктердің ең аз саны. ... ... ... және ... салу ... тең емес ... ... қояды.
6. Салық салудың экономикалық бейтараптығы. ... ... ... ... және ... өсуіне кедергі жасамауы
тиіс.
Қазақстанның салық заңнамасында сонымен бірге салық және бюджетке
төленетін ... да ... ... ... ... ... ... әділдігі, салық жүйесінің біртұтастығы және салық заңдарының
жариялылығы принциптері негізделеді. ... ... ... ... ... ... ... көлемде және белгіленген мерзімдерде
орындауға міндетті.
Салықтар мен бюджетке ... ... да ... ... ... ... Салық салудың айқындылығы салық төлеушінің салықтық
міндеттемелерінің туындауының, ... және ... ... мен тәртібін салық заңында ... ... ... ... салу ... ... және міндетті болып ... ... ... ... беруге тиым салынады. Қазақстанның салық
жүйесі оның ... ... ... ... ... ... бірыңғай
болып табылады. Салық салу мәселелерін реттейтін ... ... ... міндетті түрде жариялануға жатады.
ІІ БӨЛІМ. ҚР-СЫ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ ЖАҒДАЙЫНА ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасындағы қазіргі салық жүйесі
Қазіргі уақытта, 2002 ... 1 ... ... ... жаңа ... ... ... енді. Осы кодекс бойынша 9 түрлі
салықтар мен 27 ... ... ... ... да ... төлемдер заңды
және жеке тұлғалардан алынады. Салық жүйесінде басты орынды салықтардың
түрлері алатыны сөзсіз.
Салық ... ... ... ... мемлекет алдында туындаған
міндеттемесі деп ... Оған ... ... ... салық органына тіркеу
есебіне тұруға; салық салу объектілері мен салық ... ... ... салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... есептілігін жасауға, оны белгіленген мерзімде
табыс етуге, салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... ... салық төлеуішден -
оның салық міндеттемелерін толық ... ... ... ... ал ... ... оларды қамтамасыз ету жөніндегі тәсілдерді көзделген
тәртіппен мәжбүрлеп орындату шараларын қолдануға ... ... ... даму ... көрсеткендей, салық жүйесінің даму
кезеңі деп бір орында, өзгеріссіз тұрып ... ... ... ... ... ... ... көшу жолында қалыптасатын іс-
тәжірибелер, ... ... ... ... ... ... жүйесі де өзгеріп, дамып, бара-бара жақсара түсуі тиіс.
Бүгінде Қазақстан Республикасының салық ... ... ... ... ... ... экономикалық-құқықтық принциптерінде көзделген
әлеуметтік-экономикалық басымдылықтарға орай салықтар мен басқа да міндетті
төлемдері мемлекеттік ... ... ... ... баланысты
бөледі. Осындай мән-жайлар тұрғысынан салық жүйесіндегі іс-қимылдырға
қатысушылардың құқықтары мен ... ... және ... ... салық әкімшілігінің негізгі бағыттары,
республикалық және ... ... ... нақтыландыруға қажетті
ақпараттар базасы, мемлекеттік бюджет ... мен ... ... ... ... ... құқық негізінді
жүргізілетін мемлекеттік салық әкімшілігі салық ... ... ... ... ... мақсатты әлеуметтік-экономикалық
ұстанымдарды, ішкі және ... ... ... ... ... ... жүйесін мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... басқару
негізіндегі нарықтық түрлендірулерге айтарлықтай бейімделген салықтық
жоспарлау, мемлекеттк салықтық реттеу және ... ... ... ... ... элементтері жатады.
Бүгінде Қазақстан Республикасының Қазақстан Республикасының мен
салықтары ұдайы және айтырлықтай реформалану ... Бұл ... ... ... мен өмір тынысына, сондай-ақ мемлекет пен қоғамның
мүдделері мен ... ... ... пен ... ... мен шығыстарын қалыптасыру принциптерін жаңалауға,
салықтар жүйесін өзгертуге, салық салу базаларын таңдау және ... орай ... ... ... ... ... ... билік органдары мен ... ... ... ... ... ... ... болып табылады және ол
мемлекеттің экономикалық саясатының заңи күші бар ... ... ... ... ... ... қатынас талабына сай
дамуы жағдайында салық ... бір ... ... ... ... ... қысқа уақыт аралығында қабылданған ... ... ... ... ... оның әлі де ... ... күні республикада салық заңдарының барлық негізгі кемшіліктері
ескерілген, әрі жетілдірілген жаңа Салық ... ... 2008 ... ... ... ... ... әсеріне, заман талабына сай
қабылданған Салық кодексінде келесідей ... ... ... ... ... барлық шаруашылық субъектілеріне салықтандырудың
тең жағдайын жасау. Екіншіден, кейбір ... ... ... ... ... жою ... салық жүктемесін жеңілдету.
Үшіншіден, салық заңдылығы жөніндегі барлық ережелер мен нормаларды тікелей
қызмет ететін заң мөлшерінде ... ... ... ... ... ... ... заңдылығында өзгерістер мен толықтырулар болашақта да
жүргізіліп отырылады. Өйткені ... ... бір ... қалмайды, ол жаңа даму сатысына көшкен сайын салық заңдылығының ... ... ... сай ... ... керек. Сондықтан өзгерістің
енгізілуі де заңды. ... ... ... енді ... ... ... бір рет ... тиіс. Енгізілген өзгерістер келесі жаңа
жылдың басынан бастап күшіне енеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ала ... операциялар мен қаржы шешімдерін
жоспарлауға мүмкіндік берсе, екінші жағынан салық қызметкерлерінің жұмысын
жеделдетуге және жеңілдетуге көп ... ... ... ... 2006 ... қаңтарынан бастап күшіне енді. Ол салық салудың ... ... ... ... ... ... бағытталған.
Жаңа Салық кодексіндегі салықтардың, салық сипатындағы алымдардың
тізбесі мыналарды құрайды. 4- суретте корсетілген.
Салықтар және басқа да ... ... ... ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдердің
сомасы «Қазақстан Республикасының бюджет кодексі» мен тиісті қаржы ... ... ... ... ... белгіленген тәтіппен тиісті
бюджеттердің кірісіне түседі.
Сөйтіп, Қазақстанның салық жүйесі салықтардың және басқа да ... ... ... ... ... қатынастарын реттеуші құқықтық
нормалар ҚР Салық кодексінде сараланған және ... ... ... ... ... ҚР Қаржы Министрлігі Салық ... ... ... ... ... ... органдарна облыстар, Астан
және Алматы қалалары бойынша ... ... ... ауданаралық
салық комитеттері, аудандар, қалалар және ... ... ... ... ... бірге қаржы полициясының бөлімшелері жатады.
Салық қызметі органдары салық және бюджетке төленетін ... ... ... ... ... міндетті зейнетақы жарналарының толық
және дер ... ... ... жөніндегі, сондай-ақ салық
төлеушілердің салықтық міндеттемелерін орындауына салықтық бақылауды
жүзеге ... және ... ... ... ... ... жөн: ... экономикалық және категориясы, екінші жағдайда-бұл
экономикалық-құқықтық ... ... ... ... ... ... ... және алу) үрдісі.[2]
2.2. Салықтың түрлері
Салық дегенiмiз - үкiметпен мiндеттi түрiнде алынатын төлемдердi айтамыз.
Салықтар тiкелей және қосымша ... ... ... ... ... ... салығы, заңды
тұлғалардан ұсталатын салық, әлеуметтiк салығы, жер ... ... ... ... ... салықтарға жатады: қосылған құн салығы, акциздi жанама салығы.
Корпорациялық табыс салығын арнаулы ... ... ... ... салу ... бар заңды тұлғалар төлейді.
Заңды тұлғалар екі топқа бөлінеді:
1. Комерциялық ұйымдар;
1. Комерциялық емес ұйымдар.
Комерциялық ұйымдар дегеніміз – ... бір ... көзі бар ... ... ... ... ... салық режимдерін қолданатын
заңды тұлғалардың табыс салығын төлеуде өзіндік ерекшеліктері бар.
Кіріс түсіру негізгі ... ... ... және алынған таза
кірісті қатысушылар арасында бөлмейтін заңды ... ... емес ... ... табыс салығын төлеушілер:
- Қазақстан Республикасының резидент заңды тұлғалары (Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі мен ... ... ... Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме ... ... ... ... ... ... табыс алатын
резидент емес заңды тұлғалар.
Корпорациялық табыс ... ... ... салу ... ... ... ... төлем көзінен салық салынатын табыс;
- Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге
асыратын ... емес ... ... ... ... ... ... салығының бірінші салық салу объектісі- ол салық
салынатын табыс.
Корпорациялық табыс салығын ... ... ... ең ... ... ... есептеп алуы қажет.
Ал салық салынатын табыс жылдық ... ... жіне ... шегерімдер арасындағы айырма ретінде айқындалады, яғни:
Салық салынатын табыс= жылдық жиынтық табыс – ... ... 24 ... «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да
міндетті ... ... Қ.Р ... ... ... жылдық жиынтық
табысқа табыстың барлық түрлері, оның ішінде:
1) Еңбекақы төлеу түрінде алынған табыс;
2) Кәсіпкерлік қызметтен алынған табыс;
3) Жеке тұлғалардың мүлүктік ... еп үш ... ... төлеу түрінде алынған табыстарға жеке ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ:
- Қызметкерлерге көрсетілген қызметтердің немесе сатылған тауарлардың
құны мен осы қызметтердің не ... ... ... алу бағасы немесе
олардың өзіндік құны ... ... ... ... ... өз ... ... қатыссыз шығындарын
өтеу шығыстары;
- Жұмыс берушінің шешімі бойынша қызметкердің оған борышының ... ... ... ... ... ... Жұмыс берушінің өз қызметкерлерінің өмірін немесе денсаулығын ерікті
сақтандыру жөніндегі жарналарды төлеуге ... ... Жеке ... ... қалуға жататын табыс салығы есебіне ... ... ... Өз ... тікелей немесе жанама табысы болып табылатын
жұмыс берушінің басқа да шығыстары кіреді.
2.Кәсіпкерлік қызметтен түскен ... ... ... өткізуден түскен табыс;
2.Үйлерді, ғимраттарды, сондай-ақ амортизациялауға ... ... ... ... орай түзетуді ескере отырып сату
кезіндегі құнының өсімінен түскен табыс;
3.Сату ... тыс ... оның ... ... ... ... ... Тегін алынған мүлік пен ақша қаражаты;
- Мүлікті жалға беруден түскен табыс;
- Роялти;
- ... ... ... ... қоспағанда заңды
тұлғалар алған жәрдемақылар:
- Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... үшіналынған табыстар;
- Банк және сақтандыру ұйымдарының резервтік қорларының мөлшерін
азайтудан ... ... ... ... ... табыстар;
- Негізгі құрал-жабдықтарды сатудан түскен табыстар;
- Амортизациялық аударымдар және негізгі құрал-жабдықтар бойынша
шегерістер жасау.
3.Жеке ... ... ... ... ... ... тұрғын-жайы болып табылмайтын жылжымайтын
мүлікті;
- Бағалы қағаздарды, заңды тұлғаға қатысу үлесі мен ... ... емес ... ... ... Асыл ... мен ... металдарды, олардан жасалған зергерлік
бұйымдарды және асыл тастары мен бағалы металдары бар басқа да ... өнер ... мен ... ... ... ... орай ... енгізуді ескере отырып, сатудан алынған құнының
өсімі жатады.
Активтерді бағалаудың салық төлеуші осының алдындағы ... ... ... өзге де ... ауысқан кезде салық төлеушінің жылдық
жиынтық табысы бағалаудың жаңа әдісін қолдану нәтижесінде ... оң ... ... және теріс айырма сомасына азайтылады. ... өзге ... ... салық төлеуші салық органына жазбаша
хабарлап, салық кезеңінің басынан бастап жүргізеді.
Шегерімдер.
Салық төлеушінің жылдық жиынтық табыс ... ... ... ... ... ... ... шегеріледі және бұл шегерім деп
аталады. Шегерімдерді жылдық жиынтық табысты ... ... ... ... ... ... ... төлеуші жүргізеді. Бұл шығыстар
болашақтағы кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, олар нақты ... ... ... ... ... ... шығыстары қай салық
кезеңіне қатысты болса, сол ... ... ... ... ... ... ... заңдарында белгіленген нормалар шегінде
шегерілуге жатады. Егер ... ... ... ... ... ... салық салынатын кірісті есептеу кезінде көрсетілген
шығындар тек бір рет ... ... ... ... ... ... ... табыс табуға байланысты салынған
немесе танылған ... ... ... ... шегеріп
тасталады.
Шегерімге жататындар:
Қызмет бабындағы іссапарлар ... және ... ... ... ... ... ... шегерімдер;
Төленген күмәнді міндеттемелер бойынша шегерімдер;
Күмәнді талаптар бойынша шегерімдер;
Резервтік қорларға аударымдар бойынша шегерімдер;
Ғылыми ... ... ... және ... конструкторлық жұмыстарға
жұмсалатын шығыстар бойынша шегерімдер;
Сақтандыру сыйлықақылары бойынша шығыстарды шегеру;
Әлеуметтік төлемдерге жұсалған ... ... ... ... ... және ... ... әзірлік
жұмыстарына жұмсалған шығыстар бойынша шегерімдер және жер қойнауын
пайдаланушылардың ... да ... ... ... ... ... ... қатынастар жүйесіне ену отандық салық салу ... ... ... Механикалық еліктеу мен нарықтық экономикасы дамыған
мемлекеттердің, сонымен қатар экономикасы транзитті мемлекеттердің салық
жүйесін ... ... ... ... ... ... жүйесі мен
қадағалау құралдарының көрінісі ғана болатын еді. ... ... ... ... ... ... ... салық салу жүйесін құру мен
жұмыс атқару тәжіриесін максималды ... ... ... ... бөлу ... ... ... салық салу жүйесінің
үш моделін бөліп көрсетуге болады. Оларға:
Салық салу ... ... ... табыстарды қарастыратын модель;
Салық салу обьектісі ретінде көбінесе шығыстарды қарастыратын модель;
Табыстар мен ... ... ... ... арасындағы тепе-
теңдікті қамтамасыз етеді.
Бұл модельдер ... салу ... ... ... ... даму динамикасы экономикасы тоқырау, салық базасы ... ... салу ... ... ... ... ... экономикасы дамыған елдерде – табыстар. Кәсіпкерліктен ... ... ... ... тікелей салық салынады. Үшінші модель
экономиканың тұрақты даму теориясына әлдеқайда сай ... ... ... ... ...... ... сай уақытылы
енгізілген түзетулер жанама және тікелей салықтар ... ... ... ... экономиканың тұрақты және ... ... ... Бұл ... ... қалыптастыру процесінде салық
төлеушілер мен ... ... ... ... ... базасының
қысқаруына және нақты салық формаларының оңтайлық мүмкіндігінің қысқаруына
әкеліп соғатын экономикалық дағдарыс кезінде мүдделердің ... ... ... ... ... құрасында ең маңыздысы қосылған құн салығы
болып табылады.
Салықты француз экономисты Лоре шығарған. Лоре ... құн ... жылы ... ... ... үкіметі бұл салықтың экономикалық мазмұнын
талдап, гипертрофиялық экономика, өндірістің құлдырауы мен ... ... ... кезеңде оны енгізудің маңызы жоқ деп шешті. ... ... соң ғана ... экономикалық жағдайы жақсарғаннан кейін
қосылған құн ... ... ... ... Лоре сол ... айналымнан алынатын салықты ауыстыра алатын қосылған құн
салығының әсерінің ... ... ... ... айналым салығына сай
қарқынды әсерін жою мақсатымен туындады. 1968 жылы ... осы ... ... ... дейін салық таза күйінде қолданылып көрген
жоқ. Бірақ, 1968 жылдан бастап салықтың тартылуы интенсивті ... ... әсер ... 1967 ... сәуірінде Европалық одаққа кіретін
мемлекеттерде қосылған құн ... ... ... ... түрінде енгізуді
қабылдаған бірінші және үшінші Еуропалық Одақ Директивасы болды және енгізу
мерзімі ... ... ... ... ... ... ... құн салығы жүйесінің жұмыс істеуі міндетті болды.
Қосылған құн ... ... ... ... ... ... ... кеңейту мен өз ... ... ... ... мүше ... қосылған құн салығына сәйкес салық базаларының
мөлшерлері келісілді. ... құн ... ... ... арқылы толтырылатын ортақ қаражат қорын құрды. Орташа алғанда
Еуропалық Одаққа мүше ... бұл ... ... табыс бөлігі
ортақ салық түсімдері де 15-17% немесе ЖЮ-дің 7% құрайды. Қосылған ... ... ... ... жүзеге асыру барысында ... құн ... ... – жанама салықтың маңызды формасы. Көп жағдайларда
қосылған құн салығын Батыс Еуропалық интеграция ... ... ... ... ... ... бөліп Европалық Одақ мемлекеттерінде
қосылған құн салығы Европалық Одақ бюджетін ... ... көзі ... ... ... мөлшерлемелері 5%-дан 33%-ға дейін ауытқуда.
Айналыс қосылған құн салығын қайта құру негізінде Францияда ... құн ... ... ... ... салығы ретінде қолданыла
бастады. Қосылған құн салығы фискалды саясатты іске ... ... оған ... ... ... да тән. ... ... капиталға инвестицияланған қаражаттар босатылады.
Банктер, ... ... ... мен ... тұрғын үйлерді
зайымға беру салықтан босатылады. Қосылған құн ... ... ... ... ... сырт ... ... бюджет дефицитын
жабу ең алдымен қосылған құн салығынан түсетін түсімдердің көлемін ... ... ... ... ... ... түрде салық салу
қорлану процессі мен қызмет ... ... ... әсер ... Одақ ... ... жүйесін өзгертудің негізгі
уәждеуі:
қосылған құн салығы жаңа техника ... ... ... ... айналым
жүйесінің реттелуін және тез жүргізуге мүмкіндік береді;
ортақ нарыққа мемлекеттердің ... ... құн ... ... ... мен ... бір ... салықтардың жеңілдік жағдайын жасау
сақсатында қосылған құн салығын бөлшек сауда сатуларынан ... ... ... тиімді;
қосылған құн салығы бюджеттік түсімдерді әлдеқайда көтереді;
сонымен қатар, осы факторлардың ішінде саяси аргументтер болып – ... кіру ... ... Дәл осы ... еуропалық мемлекеттер
арасында осы салықтың кең тарауына түрткі болды. Қазіргі кезде Еуропалық
Одақ мүшелерінің барлығы ... ... ... қосылған құн салығына көшу макроэкономикалық тұрғыдағы
ортақ нарық форма кезінде іске асырылады. Көші ... өзі ... ... ... ... ... тиімділігі;
- Жанама салық жүйесінің түбегейлі талдауы;
- Шетел мемлекеттерінден ... ... ... бар ... ... Жаңа ... көшу мерзімін анықтау;
- Әр сату операцияларына счет-фактура толтыру міндеттілігі;
- Ақпараттар мен құжаттарды өндеуді автоматтандыру;
- Қосылған құн ... ... банк ... ... ... ... ... құн салығын талдау еуропалық ... және ... ... ... салық салудың кең тарағанын көрсетті. ... ... ... сұрақ біртекті болып табылмайды. Қосылған құн
салығына өту базасы ... ... ... ... ... салу ... ... бірдей емес. Бұл салық түріне көшу, өз ... ... ... және ... ... ... қажет етеді. Мысал ретінде
АҚШ мемлекетін алсақ болады. Бұл шешімді қабылдау үшін, олар 2 жыл ... ... ... ... ... ... барлық кемшіліктер
мен артықшылықтарды салмақтағанда, АҚШ-қа бұл салық түрінің тиімсіздігін
көрді. Бұндай шешімге ... да ... ... құн ... ролі ... ... ... тәжірибелер жүогізушілердің ойынша, бұл салық түрі
мемлекеттік бюджеттің тапшылығының басым бөлігін ... деп ... ... ойы бұл ... ... ... ... салық базасының
дайындылығының жоқтың қасы және ... ... ... жоғары
қарқындылығын көздейді. Қосылған құн салығы Қазақстан экономикасында өтпелі
кезеңде тіпті тәуекелінің жоғары болуын көздейді, ... ол оның ... ... мен ... құн ... ... техниканың
жетіспеушілігін қамтиды. Қосылған құн салығы тауарған деген сұранымды
реттеп отырады. Бұл ... ... ... жүйелерінде үлкен роль
атқарады. Бұл салық түрі дүние жүзінің 60 ... ... ... ... ... ... ... қосылған құн салығы 1992 жылы қаңтарында
енгізілді. Советтік қоғам кезінде жүріп жатқан ... бұл ... ... ... із ... Нақ осы ... ... туралы статус алған еді. Қаржы-Несие Кеңес үкіметінен мұра болып
қалған қаржы-несие жүйесі нарықтық даму ... ... жас ... сай ... ... ол ... ... негізделген болаьын.
Сондықтан ең бірінші заңдық актілердің, ... ... ... ... ... ... ... туралы» және
«Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі туралы» заңдарымен, қаржы жүйесі
реформалары ... ... ... ... ... ... қарсы сәйкес жаңа салық жүйесі қалыптасты. Жанама салықтың
механизмін зерттеуде көп мүшелерде ... ... ... ... қосылған құн салығына көңіл ... ... ... ... ... ... қосылған құн салығына көз қарастары емес. Кей
экономистер қосылған құн ... ... өсуі мен ... ... ... ... ... 2007-2008ж.ж. салықтың айналымынан
қайтарылуы және ... ... ... ... ... құн ... енгізу ұсынымының қысқаруына әкеп
соқты және өз есебінен өнеркәсіптің құлауы ... ... ... жоғармалауына әкеледі, екіншіден сұранымның төмендеуіне ... алу ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар өзін-өзі қаржыландыруға немесе қайта өндіруге
қабілеттері төмендейді. Осыдан ... ... ... ... бөлу ... ... ... болды және жоғарғы қарқынды
инфляцияға тура әкеп соқты. Бұдан біз өтей ... ... ... ... өндірістік өнімнің, яғни ... және ... ... және тағы ... ... болады. Ол
экономикалық сана жүйелерінің және бөлек компоненттердің ... туып ... ... құн ... қарсылығын білдірушілер үшін
бұл өте күрделі католизатор болып табылады. Нақ осы жерде олар ... ... ... мен ... ... ... ... Бюджетке
неғұрлым қосылған құн салығынан көр түсім түскен сайын, ... ... ... ... ... қосылған құн салығы «қарсылығын
білдірушілер» ойынша, жаңа жоғары қарқынды технологияға кері ... ... ... және ... ... ... өздері шығаратын өнімнің құны қосылған құн ... ... ... ... ... ... үшін ... құн салығы
пайдасыз болып отыр. ... ... пен ... құн ... ... жоқ, ... инфляцияның болуы, қаржы ресурсының тыстан асып
кетуінен оны өндіру үшін материалдың ... ... ... негізінен
қосылған құн салығын алып тастауды талап еткен, оның ... ... ... ... ұсынады. Экономика жүйесінің дамуындағы ең маңызды
сәт болып айналымға салынатын салықтың ... ... ... ... болды. Бұған әртүрлі әсерлер болды. Нарықтық қатынастардың дамуы
меншіктің түрлерінің көбеюіне әкелелі, ... ... ... ... ... құруға әкелді, осыған байланысты бұрынғы салықтың
түрінің алынуы қиын болды. Делдалдық қызметтердің өсуі де әмбебап ... ... Ол осы ... ... қазынаға тартуды керек етті.
Қазақстан Республикасының аумағында ... және ... ... ... тауарларға, сондай-ақ тiзбесi
анықталған қызмет түрлерiне акциз ... ... ... ... ... ... ... тауарларды Қазақстан Республикасының кедендiк аумағына
импорттайтын;
3) Қазақстан Республикасының аумағында бензиндi ... ... және ... ... ... ... саудада өткiзудi жүзеге
асыратын;
4) егер Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес бұрын Қазақстан
Республикасының аумағында ... ... ... ... төленбесе,
конкурстық массаны, тәркiленген, иесi жоқ акцизделетiн тауарларды, ... ... ... ... ... ... және ... аумағында мемлекет меншiгiне өтеусiз берiлген ... ... ... ... ... ... ... қызметтiң акцизделетiн түрлерiн
жүзеге асыратын жеке және заңды тұлғалар акциз төлеушiлер болып табылады.
Резидент емес заңды тұлғалар және олардың ... ... ... ... ... табылады.
Мыналар:
1) спирттің барлық түрлерi;
2) алкоголь өнiмi;
3) темекi бұйымдары;
4) бензин (авиациялық бензиндi қоспағанда), дизель отыны;
5) жеңiл ... ... ... ... ... автомобильдерден басқа);
6) шикi мұнай, газ конденсаты акцизделетiн тауарлар болып табылады.
Қызметтің акцизделетiн түрлерi мыналар болып табылады:
1) ойын ... ... ... мен ... ... ... Республикасының Үкiметi бекiтедi және
тауар құнына процентпен ... және ... ... ... ... абсолюттiк сомада (тұрлаулы) белгiленедi.
Алкоголь өнiмiне акциздер ставкасы онда су араластырылмаған (жүз
проценттiк) спирттiң болу көлемiне ... ... ... ... ... ставкалары спирттiң бұдан әрi пайдаланылу мақсаттарына
қарай ... ... ... ... үшiн ... ... акциз
ставкасы алкоголь өнiмдерiн өндiру үшiн пайдаланбайтын адамдарға
өткiзiлетiн ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
Ойын бизнесi объектілерiне акциздiң базалық ставкасының ең ... және ... ... ... ... Үкiметi бiр жылға ... ... ... органдар ойын бизнесi объектiлерiне
белгiленген ... ... ... ... бiр ... ... жүзеге асыратын барлық салық төлеушiлер үшiн бiрыңғай
акциз ставкасын ... ... ... ... сәйкес жеке тұлғалар
оңайлатылған тәртiппен өткiзетiн ... ... ... ... және жиынтық кедендiк төлем құрамына қосылуы мүмкiн, ... ... ... ... заңдарына сәйкес айқындалады.
Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес Қазақстан
Республикасының кедендiк ... ... ... үшiн шығарылатын
акцизделетiн тауарлардың жекелеген түрлерiне акциз ... ... ... төлемнiң құрамына енгiзiлуi мүмкiн. Акцизделетiн тауарлардың
жекелеген түрлерiнiң тiзбесiн және жиынтық төлемнiң ставкаларын ... ... ... ... ... өзi жасап шығарған және (немесе) өндiрген және
(немесе) ыдысқа ... ... ... ... асыратын мынадай
операциялары:
акцизделетiн тауарларды өткiзуi;
акцизделетiн тауарларды алыс-берiс негiзiнде ұқсатуға беруi;
алыс-берiс, оның iшiнде акцизделетiн ... пен ... ... ... табылатын акцизделетiн тауарларды беруi;
жарғылық капиталға жарнасы;
заттай ақы төлеген кезде акцизделетiн тауарларды пайдалануы;
тауар өндiрушiнiң акцизделетiн тауарларды ... ... ... ... ... ... ... және (немесе) өндiрген және (немесе)
ыдысқа құйылған тауарларды өздерiнiң өндiрiстiк ... ... ... өзі ... үшін пайдалануы;
2) бензиндi (авиациялық бензиндi қоспағанда) және дизель отынын
көтерме саудада өткiзуi;
3) бензиндi ... ... ... және ... ... бөлшек
саудада өткiзуi;
4) тәркiленген және (немесе) иесi жоқ, мұрагерлiк құқығы бойынша
мемлекетке өткен және ... ... ... ... ... өткiзуi;
5) ойын бизнесi саласындағы қызметтi жүзеге асыруы;
6) лотереяларды ұйымдастыруы және өткiзуi;
7) акцизделетiн тауарлардың, акциз маркаларының, ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Мыналарға:
1) егер Қазақстан Республикасының салық кодексіне сай белгіленген
талаптарға сай келсе, акцизделетiн тауарлардың ... этил ... ... және оның ... ... ... ... орган белгiлейтiн квоталар шегiндегi этил спиртi:
тауар өндiрушiде аталған өнiмдi өндiру құқығына Қазақстан Республикасының
лицензиясы бар болған жағдайда ... және ... ... ... медицина мекемелерiне босатылса;
Қазақстан Республикасының Салық кодексiне сәйкес
жеке және заңды тұлғалардан ... ... ... бюджеттi
толтырады.
Әрбiр елде үкiметтiң шығындарына және салық салуына көп көңiл
аударады. ... ... ... ... ... ... өте күрделi шарттарда болған, яғни сол уақытта ... ... ... ... ... ... ... қаржы жағдайы
крезистiк әрекетте болды. Нарықтық экономикаға көшкен мемлекеттерде салық
алудың үш ... ... ... ... қосындысы жұмыскерлердiң табысына
пропорционалды бөледi;
2.Регресивтi ... ... ... де, ... жоғарлатып алынады;
3.Прогрессивтi салық-жұмыскерлердiң табысы көбеюiне қарай ... ... ... ... екi ... бөлiнедi:
1.Жалпы мемлекеттiк салықтар-мемлекеттiк бюджеттi реттейтiн көздерi
болады.Олардан түскен ақшалар әр түрлi бюджеттерге аударылады;
2.Жергiлiктi салықтар және ... ... ... табысының
көздерi болады.
Жалпы мемлекеттiк салықтарға жатады:
- Заңды және физикалық тұлғалардың табысына ... ... ... құн ... ... ... ... жасалатын операцияға
салынатын салық, арнайы салықтар.
Жергiлiктi салықтарға жатады: жер салығы, заңды және ... ... ... ... ... ... физикалық
тұлғаларды мемлекеттiк төлемдердi өткiзу үшiн алынатын төлемдер, акционер
өткiзу төлемдерi және тағы ... ... ... ... ... ... ... салудың мынадай принциптері бар ол 5-суретте
нұсқада корсетілген.
Қазақстан ... ... салу ... 5-сурет
Әдiлеттiк принцпi-барлық тұрғындардан салық алынады және ... ... ... ... салықтар тепе-тең түрде бөледi.
Анықтылық принцпi-салық төлеушiге алдын-ала сомасы, уақыты ұсынылады.
Ыңғайлы принцпi-салық төлеушiге ыңғайлы уақытта салықтар алынады.
Үнемдеу ... ... ... азайтуға тырысады.
Салық салынатын агенттерге жатады: пайда, тауардың құны, қосымша құны,
физикалық және заңды ... ... ... ... ... Бағалы
қағаздардың операциясына салынатын салық. Объективтi тек қана бiр салықты
төлейдi. ... әдiсi ... ... тiкелей және қосымша түрге
бөлiнедi.
Тiкелей салықтарға жатады: табысқа, пайдаға, ... ... ... ... ... ... салыққа жатады: қосымша құн салығы, акциз, кеден салықтары
тағы да басқа салықтар кiредi.
Салықтың ... ... ... ... ... Тарату функция;
1. Ынталандыру функция.
Фиксалды функция-мемлекеттiк бюджеттiң кiрiс жағы салық ... ... ... ... ... ... ... функциясы-әрбiр салық каналдың тиiмдiлiгi бағаланады. Салық
жүйесiне өзгерiстер енгiзудi анықтайды.
Тарату функциясы-салық арқылы жинақталған ақша ... ... ... ... ... басқару органдары, бiлiм беру, денсаулық
сақтау тағы басқа сфераларға бөлiнедi.
Ынталандыру функциясы-жаңадан құрастыруға шағын фирмаларға әр ... ... ... преференция тағы басқалар берiледi.
Преференция дегенiмiз-бегiтiлген түрдегi инвестициялық ... ... салу ... бөлген кезде мынадай классификация жасауына
болады:
1. Мүлiкке салынатын салық;
1. Ресурсты төлемдер (жер салығы);
1. ... ... ... ... Әсер жасауға салынатын салық;
1. Басқа салықтар.
Салық мiндеттемесi ... ... ... ... ... ... ... және салық заңына сәйкес жүргiзiледi.
2008ж. 12 маусымында №209-11 ... ... ... ... ... басқа да (салық) мiндеттеме төлемдерi туралы» салық
кодекiсi қабылданды. Кодекске сәйкес жеке және ... ... ... мемлекеттiк бюджеттi толықтырудың негiзгi көзi болып табылады.
Салық кодексi республикалық және ... ... ... ... ... және ... ... төлемдердi
белгiлейтiн, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... алым мен ... ... ... Қазақстан
Республикасындағы барлық салықтық ... ... ... заңды
құжат болады. Салық кодексi ... ... ... ... ... салық салу объектiсiмен салықтың негiзгi түрлерi бойынша ... ... ... мен ... да ... төлемдер деп – кодексте
белгiленген тәртiпке сәйкес Қазақстан ... ... ... ... ... ... Салықтарды, алымдарды және басқа
да мiндеттi төлемдердi енгiзу және ... ... ... ... ... заң ... ... жүктелген. Бұл құқық тек қана
салық кодексiне өзгертулер мен толықтырулар ... ... ... ... ... ... ... орындау барысында, салық
салынатын объектiсiмен, салық базасын, салық ... ... ... ... ... Бұл ... салық салынатын объектiсi және салық
салумен байланысты ... ... және ... ... егер де олар
бар болса, онда салық төлеушiнiң мiндеттемесi де пайда ... ... деп – ... физикалық базасын айтады және де салық
салу объектiсiне басқа да сипаттамасы бойынша салық салуға жатуы ... ... ... ... ... және ... да төлеулердiң мөлшерi
анықталады.
Салық ...... ... ... ... ... ... болып табылады. Салық мөлшерлемесi пайыздық немесе абсалюттiк
сомасы бойынша салық базасының өлшем бiрлiгiне қарап белгiлейдi.
Салық ... – бұл ... ... әрбiр салық түрiне және салық
кодексiнiң басқа да мiндеттi ... ... етiп ... ... ... ... салық базасы анықталып бюджетке ... ... пен ... да мiндеттi төлемдерi есептелiнедi.
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... сату мақсатында жөнелтiлген, қызметтiң ... ... ... ... ... мен ... табысының кезеңiне
қарамастан, салықтық есептiң әдiсiне қарап есептеу әдiсi ... ... ... ... етiп ... ... мен басқа
да бюджетке төленетiн мiндеттi төлемдердiң сызбасы төменде көрсетiлген.
Кәсiпорынның бюджетiн есепке алу ... ... ... ... ... ... алынады. Бұл бөлiмшеге:
3110-“Төлеуге тиісті корпорациялық табыс салығы”
3120- “Жеке табыс салығы”
3130- “ҚҚС”
3140- “Акциздер”
3150- “Әлеуметтік ... ... ... ... құралдары салығы”
3180- “Мүлік салығы”
3190- “Өзге салықтар”
Корпоративтiк табыс салығы бойынша бюджетпен есеп айырысу 3110
«Төлеуге тиісті ... ... ... ... ... шотында жүредi.
Корпоративтiк табыс салығының салық салынатын ... ... ... ... ... ... оның деңгейi жылдық табыс жиынтығы мен
шегерiмiнiң (тұрақты мекемелер арқылы қызметпен жүзеге асырылатын, ... ... ... ... арқылы анықталады
Жылдық табыс жиынтығына: жөнелтiлген өнiмдер, атқарылған жұмыстар,
көрсетiлген қызметтер және басқа да операциялар үшiн, ... ... ... ... ... ... да ... өзара есеп айырысу
ретiнде үшiншi тұлғаларға ... ... не ... ... ... ... ... кiредi.
Кәсiпкерлерлiк қызметтен түскен кiрiстерге: өнiмдi (жұмысты,
қызметтi) сатқаннан түскен ... ... ... ... ... өсуiнен, сондай-ақ амортизациялауға жатпайтын активтер
мен инфляцияға байланысты ... ... ... ... алу
барысында түскен кiрiстер; басқа да сатудан түскен тыс ... ... ... бойынша кiрiс; девиденттер; ақысыз алынған мүлiктер ... ... ... ... ... түсетiн кiрiстер; мемлекеттен
және басқа да заңды тұлғалардан алынған жәрдем ... ... ... оның ... шектеуден түскен кiрiстер және тағы басқа
жатады.
Салық төлеушiлер жылдық табысының жиынтығынан ... ... ... ... Қазақстан Республикасында заңды тұлға резиденттер
алынған бұрындары төлем көзiнен ұсталады;
- кәсiпорынның ... ... ... ... номиналдық
құнынан артқан деңгейi, яғни элементтердiң ... ... ... ... ... кезiнде алынған табыстары;
- әр түрлi апатты төтенше жағдайына душар ... ... ... ... алынған мүлiктердiң құны егер де олар арналымы
бойынша пайдаланса;
- мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... тегiн негiзгi құралдарының құны;
- зейнетақыны қамтамасыз ету туралы Қазақстан ... ... ... ... ... ... жылдық табысының жиынтығынан оны алуға байланысты
барлық ... ... ... ... ... салығы салынатын еңбекақы
бойынша шығындары да, яғни қызметкерлердiң материалдық және ... ... ... шығарылған шығындар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының
заңымен реттелетiн мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру және арнайы қорларға
салынатын ... ... ... ... ... ... ... яғни жылдық табыс жиынтығын алумен ... ... ... ... ... Бұл ... сол ... жасаған салықтық кезеңнен
шегерiледi, бiрақ оған болашақ кезеңнiң шығыстары ... ... ... келесi шегерiстер жасалады.
Қызмет бабымен iс сапарға кеткен шығындары және өкiлеттiлiк шығыстары
Қазақстан ... ... ... ... ... шегерiледi:
- iс-сапарға жiберiлген жерiне дейiн кеткен нақты жолмен байланысты
шығындары жатады;
- шетелдiк iс-сапарда жүрген кезiндегi ... ... ... Үкiметiнiң белгiленген норма шегiнде берiледi.
Алынған сыйақы (мүдде) бойынша шегерiм келесi деңгейде ... ... ... ... (кредит, займ,) мүлiктер, дисконттар ... ... ... ... ... оның ... ... мезинг
бойынша да, депозиттер сондай-ақ мүлiктер теңгемен алынса (немесе арналса),
онда ... ... ... ... ... ... 1,5-ке ... ресми мөлшерлемесi бойынша шығарылған
сомасы шегiнде шегередi, ал ол ... ... ... (немесе
орналастырылған) болса, онда ол Лондонның ... ... ... ... ... ... ... сомасының шегiнде
шегерiлуге тиiс. Жоғарғы шектеумен қоса, несиенiң максималды марапаттау
сомасында шегеруге жатады.
Заңды тұлға ... ... ... ... ... ... салығының
Төлейтiн марапаттау = марапаттау х ... ... ... ... ... сомасы. ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру
мөлшерлемесi және Лондонның банкаралық рыногының ... ... ... сондай-ақ несиенi (қарызды) рәсiмдеу
кезiндегi мөлшерлемесi пайдаланады. ... ... ... ... ... сомасын есептеу кезiнде қалқып ... ... ... ... жасалған күнделiктегi мөлшерлемесi есепке алынады.
Күмәндi мiндеттемелердiң төленуi бойынша ... ... ... ... деп ... ... ... төлеушi
кредиторға төлесе, онда оның сол ... ... ... ... ... ... қарыз талабы бойынша шегерiм тиiстi
құжаттармен расталса және ол ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заң
тұлғалары және жеке кәсiпкерлерi көрсеткен ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырып жүрген заңды тұлғалар-резидент еместердiң де және үш ... ... ... ... ... ... Республикасының
заңына сәйкес салық төлеушi-дебиторлық банктер деп таныған жағдайда
шығады.
Резервтiк (провизиялық) ... ... ... ... ... қызметiн заңға сәйкес жасалған ... ... ... асыратын жер қойнауын пайдаланушының осы кең ... ... ... ... операциялардың аяқталуына байланысты кең
орнын игеру зардаптарын жою қорына (резервтiк немесе провизиялық ... ... ... ... тастауға құқығы бар. Тап
осындай құқықтар ... де, ... да ... ... ... ... несиелерi, қаржылық лизингiнi қоспағанда, ... ... үшiн ... ... Бұл ... категориясына жатқызу тәртiбiн және жағдайына ... ... ... осы ... ... бар
мемлекеттiк органдардың келiсiмi бойынша анықталады. Ғылыми-зерттеу,
жобалық және ... ... ... ... шегерiм жасау. Негiзгi құрал- жабдықтарды алу, оларды орнату
және ... ... ... ... ... ... алумен
байланысты ғылыми-зерттеу, жобалау және ... ... ... ... ... ... ... шығынды
шегеруге жатқызу үшiн ... ... ... ... және басқа да құжаттар бойынша негiзделуi керек.
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... қайтарым сипаттағы шарттар ... ... ... ... ... бойынша ... ... ... ... алады. Бiрақ ... ... ... ... ... Банк ... де осы процесске
қатысты болғандықтан, ... ... ... және ... шегерiске жатқызуына құысы бар. ... ... ... бойынша шегерiмдер. Салық төлеушiнiң ... ... ... ... және бала ... ... ақы ... жөнiндегi шығыстарын есептi кезеңде ... ... ... ... байланысты ақы
төлеуге ... ... да ... ... мөлшерден
шегерiлуге тиiстi. Табиғи ресурстарды ... ... ... ... ... ... шығындар. Жер байлығын
зерттеу, барлау және пайдалы қазбаларды ... ... ... ... ... ... ... әкiмшiлiк шығындар және
қол қойылған бонустарды, ... табу ... ... ... қоса алғанда, ... ... ... ... ... ... ... жатады және ол жеке
топты ... ... ... ... шегi 25 ... аспауы керек.
Геологиялық жұмыстары жасалған контракт аясында жүзеге асырады,
ол ... ... ... ... сату ... ... табыстары;
- жылдық табыс жиынтығынан түзету ретiнде алынып ... жеке ... ... ... ... ... айырмасы бойынша шегерiм жасау салық төлеушiнiң
оң ... ... ... ... ... ... ... салық салынатын табыстың 50% деңгейiмен ... ал ... ... өз ... ... ... табыспен ... ... ... ... шығыстар мен табыстарын
қоспай ... ... ... ... ... Ескерiлмей
қалған терiс бағамның сомасы ... ... ... ... ... алынатын кредиттер заемдар бойынша терiс бағамдық
айырмасы ... ... ... ... ... барысында пайда
болады, онда ол обьектiнiң ... қоса ... ... да,
өсiмдер де, олардың танысуына қарап ... ... ... ... ... ... ... Салықтарды шегерiс жасау.
Бұл ... ... ... ... ... ... шегеруге жатады, яғни ... ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағында және басқа ... ... ... мен ... ... ... сондай-ақ
үстеме пайданың салықтары (яғни кәісiпорынның рентабельдi ... одан ... ... да ... ... ... қоса,
өткен кезеңдер Ұшiн ағымдағы салық кезеңiнде төленген салықтар ... тиiс. ... ... кезеңде өткен кезеңдер ... ... қай ... ... сол ... ... активтер бойынша шегерiс жасау. Тiркелген активтерге-
салық ... ... ... ескерiлген және
кәсiпкерлiк қызметте ... ... ... ... емес ... жатады. Негiзгi құрал-жабдықтарждың мынадай
түрлерiне амортизациялық аударымдар есептелiнбейдi: жер, өнiм ... ... ... ... ... және өнер ... жұрт ... автомобиль жолдары, тротуорлар, бульварлар,
скверлер; аяқталмаған күрделi ... ... ... ... ... ... ... жатқызылатын негiзгi құрал-
жабдықтардың құны; инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... өздерiне тиiсiлi
шектеулер ... ... ... мүлiк түрi
бойынша шектелген ... ... ... есебi» тарауында
көрсетiледi. Салық ... өз еркi ... ... да ... қолдануына құқылы, бiрақ ол ... ... ... ... ... ... үшiн өз ... салынған
құрылыстардың шығыстары және ... ... Ұш ... кем
емес пайдаланған ... ... ... ... еркi ... ... мерзiмiнiң кез-келген с„тiнде
қалған амортизацияның ... ... ... алады.
Төлем көзiнен ... ... 15% ... ... сондай-ақ ол ... ... ... ... де табысынан ұсталады. 15% мөлшермесi бойынша ... ... ... ... ... депозиттер бойынша марапаттаулар ... ... ... ... салымдары бойынша төленетiн ... ... ҰБ ... алып ... ... операциясын жүзеге
асырғаны үшiн ... ... ... ұтыс;
- заңды тұлғалардың төлейтiн марапаттау сомасы (банк-резидент,
зейнетақы жинақтау ... ... ... үшiн ... ... кірмейді).
Егерде ұтыстардан, марапаттаудан табыс салыЈы ұсталса және
оларды растайтын құжаттары ... онда олар ... ... ... ... емес тұлғалардан таза табысынан 15% мөлшерiнде ... ... таза ... ... ... табыспен
корпоративтiк салық ... ... ... ... Республикасының көзiнен алатын табыс түрлерiнiң
қатарына жатады:
- өнiмдi, жұмысты, қызметтi ... ... ... ... қаржылық, аудиторлық, ... тағы ... ... ... табыс;
- мүлiктердiң құнының ... ... ... ... ету құқына жеңiлдiк жасаудың арқасында алынатын
табыс;
- ... және ... ... ... бұл ... мен
өсiмдер өз мiндеттемелерiн тиiстi орындалмаған резиденттерге ... ... де ... ... ... алынған табыстары және үлестiк қатысудан
алынған ... ... ... алынған табыстары;
- Жалға беруден алынған ... ... ... ... ... ... алынған табысы;
- резиденттердiң төлеген ұтыстары;
- басқа да қызматтен ... ... ... ... резидент еместерден
алынатын табыстармен мына төмендегi мөлшерде табыс салығы ... ... және ... ... ... ... ... 15% (1).
- тәуекелдiлiктi ... ... ... ... ... ... 15% (2).
- қайта сақтау шарттары бойынша ... ... ... ... халықаралық байланыста тасымалдау ... ... ... ... 178 бабы ... ... ... (1-шi мен 4-
шi бабын қоспағанда) салықтар ұсталады- (5)
Мыналар кiрмейдi:
- Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... жеткiзу мен байланысты төлемдер;
- банк-резиденттерiнiң корреспонденттiк шоттарын ... және ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздардан жасалған операциялардан
түскен түсiм;
- Сатып ... ... ... ... қарыздар
бойынша есептелiнген марапаттау сомасы–iшкi ... ... ... ... ... ( ҚР тыс ... ... Республикасының резиденттiк емес шетелдiк
компаниясы 10000 доллар ... ... ... ... ... берген.Келiсiм-шарт талабы бойынша қажет сомманы толық
көлемде резидент емес ... ... ал ... ... ... ... салыј бойынша барлық мiндеттемелерiн Қазақстан
Республикасының резидентi болып ... ... ... ... ... ЖШС –гi ... емес компанияға тауарлары үшiн дер кезiнде
төлемеген айыппұл санкциясын төлеген, оның мөлшерi 5000 доллар ... ... яғни ... емес ... ... ... санкциясынан салық шегертiлiп, қалған сомасы ... ... ... Ендi бiз ... байланысты шоттар кореспондециясын
құрастырамыз.
Резидент емес заңы тұлғалардың ... ... ... ... ... тұрақты ұйымның қызметi арқылы жүзеге асады.
Резиент емес заңды тұлғаның табысынан тұрақты ұйымның қызметiмен байланысты
барлық ... түрi ... ... ... ... ... тiкелей
шығыстың барлығы жатады. Резидент емес заңы ... өз ... ... ... ... ... жоқ, атап ... бұл резидент емес заңы тұлғаның меншiлiгi қолдану ... ... ... үшiн ... ... ... және ... төлемдердi
жасауға;
- көрсетiлген қызметi үшiн комиссиондық табыстарды алуға;
- осы резидент емес заңы ... ... ... ... ... ... ... көздерін жасақтаудың ең негізгі құралы болып
табылатын салық жүйесі, ел эканомикасын қайта ... ... ... және ... ... ... іске ... мүмкіндік
туғызады. Салық жүйесін мемлекетпен заңды тұлғалар ... ... ... салықтар мен алымдар, ... салу ... ... ... ... мен ... ... актілер, салық салу органдары
мен салық қызметі жиынтығы құрайды. Кез ... ... ... жүйесі
оның әлеуметтік, саяси, экономикалық және ұлттық ерекшеліктеріне орай
қалыптасады. Сондықтанда ... ... ... ... үш кезеңін
көрсетуге болады оны 6-ші сурет нұсқадан көруге болады.
Қазақстан Салық жүйесінің даму кезеңі 6-сурет
Енді осы ... ... ... ... ... айтып
көрсетіп, жеке-жеке тоқталып өтелік. Қарапайым салық жүйесі Қазақстан
аумағында революцияға ... ... Бұл ... ... бір ... ... ... ұлттық әдет-ғұрыпты, ... ... ... еске ала ... құрылса, екінші жағынан Ресей жөне
көршілес орта азиялық мемлекеттермен болатын сауданың, шаруашылық және
экономикалық байланыстардың ... ... ... мал ... арналған ең құнарлы жерлерді өз
қолдарында ... мал ... ... ... пен жер ... жер ... төлейтін болды. Мал ... ... ... бір ... ... ал жер өндейтін аудандарда
егіннің оннан бір ...... ... ... ... ... мен
сұлтандардың көшіп-қонуының жағдайын жасау, жауынгерлер беру, қару-жарақпен
және азық-түлікпен қамтамасыз ету мойындарында болды. ... өз ... ... соғым, сыбаға беретін болды. Хандар соттың үкімін оннан бір
бөлігі ретінде соттық бажды (хандық) және көшпелі көшпенді ... ... ... бұл ... ... жүйесі сол аймақтағы байлар мен
хандардың жеке қажетін ... ... ... ... ... ... ... жаңа Үкіметтің
билік алуы Казақстан аумағында қалыптасқан ... ... ... ... ... ... біртұтас салық жүйесін орнатып, ... ... ... қамтыды. Алғашқы салықтар ... ... Бұл ... жүйесінде әкімшілік - командалық ... етек ... тек ... ... ғана емес, барлық кәсіпорындар мен мекемелердің
жұмысын қадағалап, бақылап, басқарып отырды. Қазақстанның 2008 жылға дейін
өзіндік салық ... ... айта ... жөн, ... ол жалпы
Одақтың салық жүйесіне енді. Оның құлдырауымен Тәуелсіз ... ... ... ... ... ... қалыптастыру міндеті
тұрды. Осы мақсатта Қазақстан Республикасының 2008 жылдың 25-желтоқсанында
қабылданған "Қазақстан ... ... ... туралы" Заңды
тәуелсіз Қазақстанның салық жүйесін құрудың ең ... ... ... Бұл еліміздің экономикасын реформалаудағы күрделі ... Осы ... ... ел ... ... ... ... іске аса бастады.
Қабылданған Заңға сәйкес 2008 ... ... ... ... ... ... ... Жалпыға міндетті төленетін жергілікті салықтар мен алымдар;
3 Жергілікті салықтар мен алымдар енгізілді;
Дегенмен, өмірге келген әрбір жаңа құбылысқа кездескен ерекшеліктермен
қатар кемшіліктер де бұл ... да тыс ... ... ... ... ... анықтаудың қиындығы шектен тыс
дәлелсіз беріліен салық жеңілдіктері, салық ставкаларының бір салық бойынша
бірнеше түрлі болуы, ... ... ... негіздерінің тыс қалуы және
тағы басқа кемшіліктер ... ... одан ... ... ... айқын көрсетті. Әрине бұл өмір талабына сай. Экономиканы ... ... ... ... ... баршамыз түсінеміз. Сондықтан салық
жүйесі де біртіндеп қалыптасады, түзеледі ары ... ... ... 2008 жылдың басында салық реформасының ұзақ мерзімді
концепциясын ... Бұл ... ... салық жүйесін ... ... ... ... салу ... ... қызмет
етуге жеткізу көзделген.
Осы концепциясы іс жүзіне асырудағы ... ... ... ... ... жылы ... Заң күші бар "Салық
және ... ... ... да ... төлемдер туралы" Жарлығы болып
табылады. Қазақстан Республикасында 2007 ... ... ... ... ... ... іске ... Бұл жаңа салық жүйесі біршама болса ... ... ... бейімделіп, халықаралық тәжірибеге мейлінше
жақындатылған,
Енді бұрын қызмет еткен 45 түрлі салықтар мен ... саны ... , ... ... мен ... саны 11-ге ... ... жарлығының өмірге енгенінен бастап оған көптеген өзгерістер мен
толықтырулар ... ... саны ... 17-ге ... ... ... 2008 ... 1 қаңтарынан бастап ... жаңа ... ... күшіне енді. Осы кодекс бойынша 9 түрлі
салықтар мен 27 ... ... ... басқада міндетті төлемдер заңды
және жеке тұлғалардан алынады.
Салық төлеушінің салық заңдарына сәйкес мемлекет ... ... деп ... Оған ... ... ... салық органына тіркеу
есебіне ... ... салу ... мен ... ... ... ... салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдерді есептеуге, салық есептілігін жасауға, оны ... ... ... ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдерді
төлеуге міндетті.
Мемлекет салық ... ... ... салық төлеушіден – оның салық
міндеттемелерін толық көлемінде орындауын талап ... ал олар ... ... ... ету жөніндегі тәсілдерді ... ... ... ... ... ... ... Республикасының даму кезеңдері көрсеткендей,
салық жүйесінің даму кезеңі деп бір орында, өзгеріссіз тұрып ... ... Ел ... ... ... ... көшу ... іс-тәжірибелер, экономиканы дамыған елдердің ... ... ... ... де ... дамып, бара-бара
жақсара түсуі тиіс.
2.3 Салық қызметі органдарының бақылау – экономикалық қызметіне талдау
Салық ... ... және оның ... ... ... ... органдарына салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдердің толық түсуі ... ... ... ... және дер ... ... ... ету жөніндегі, сондай-ақ салық
төлеушілердің салық міндеттемелерін орындауына салық бақылауын жүзеге асыру
жөніндегі міндеттер жүктеледі.
Салық органдарына:
- ... ... ... ... Астана және Алматы қалалары бойынша салық комитеттері.
- Ауданаралық салық комитеттері.
- Қалалар бойынша салық комитеттері.
- Қаладағы аудандар бойынша салық ... ... ... ... ... ... қызметі органына төменнен жоғары
қарай тікелей бағынады. Салық ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Қала бойынша салық комитетінің құрылымын қарастырайық:
1. ... ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету бөлімі.
4. Ірі салық төлеушілермен жұмыс жүргізу бөлімі.
5. Орта жөне шағын ... ... ... төлеушілермен
жұмыс жүргізу бөлімі.
6. Ірі салық төлеушілерді тексеру бөлімі.
7. Шағын жөне орта кәсіпкерлікті тексеру бөлімі.
8. Мобильдік топтардың салықтың бақылау жұмысын ... ... ... есеп және ... ... бөлімі.
10. Өндіріп алу бөлімі.
11. Өндірістік емес төлемдерге өкімшілік ету бөлімі.
12. Акциздік салыққа әкімшілік ету бөлімі.
13. Жеке тұлғалар тарапынан төленетін ... ... ету ... ... төлеушілерді тіркеу бөлімі.
15.Әкімшілік-шаруашылықпен қамтамасыз ету бөлімі. Салық ... ... ... ... ... ... ... бірліктерде бөлімдер саны, бөлімдердің атауы мен
қызметінің бағыты келтірілген құрылымнан өзгеше ... ... ... ... мүмкін, бірақ мынадай бөлімдер міндетті түрде болуы тиіс:
Салық төлеушілермен жұмыс жүргізу бөлімі.
- Тексеру ... ... алу ... ... есеп және ақпараттық технология бөлімі.
Салық комитетінің келтірілген құрылымындағы бөлімдер жұмысының негізгі
мазмұнын қарастырайық. ... және ... ... ... ... ... жалпы бақылауды ... ... ... ... ... ... ... салық комитетінің
жұмысын жетілдіру мақсатындағы ұсыныстарды зерттеу ... ... ... ... ... салық салу
талаптарын бұзушылық фактілері ... ... ... ... жүргізеді және салық комитетінің жұмыскерлерінің жеке іс қағаздарын
жүргізеді және ... ... ... ... істеуге үміткер
кандидаттардың арнайы тексеруге ... ... ... ... сондай-ақ салық комитетінің кадрларымен басқа да жұмыстар
жүргізеді.
Құқықтық қамтамасыз ету ... - ... ... қаралғанда
белгіленген тәртіп бойынша сотта, құқық қорғау органдарында және басқа
органдарда ... ... ... ... ... ... ... басқа құқықтық сипаттағы құжаттар жобасының белгіленген талаптарға
сәйкестігін ... ... қою ... ұйымдастырады және жүргізеді.
Сонымен қатар, комитетте құқықтың ... ... ... ... және оның ... асуына қатысады, құқықтық қызмет туралы
ақпаратты талдайды, оперативті ... ... ... ... ... ... ... жою үшін шаралар қабылдайды
және құқықтық қызметті жетілдіреді.
Салық ... ... ... ...... төлеушілердің
декларациясын (мағлұмдамасын), есеп айырысуын, есебін, тіркеу бөлімінен
түсетін ақпаратты қабылдауды жүзеге асырады. Салың ... ... ... жеке ... ... және ... ... басқа
да міндетті төлемдердің сомасын есептейді: Әрбір ... ... ... іс ... ... төлеушімен хат жазысуды жүргізеді; Ұсынылған
салық есептілігі ... ... және ... ... ... ... ... айқындау мақсатында хронометраж жүргізеді;
Салық төлеушілерге әкімшілік шараларын қолдану үшін ... ... ... ... ... ... ... мониторинг пен рейтингтік баға беруді және
басқа жұмыстарды жүргізеді.
Тексеру бөлімі - салық заңдарының сақталуы мен ... ... ... ... мен ... ... мәселелерді тікелей
ұйымдар мен кәсіпорындарда зерттеп, жарлық бойынша тексереді.
Құжаттардың жиынтық тексеруін, тақырыптың ... ... ... тексеру қорытындысын құқық қорғау органдарына
жібереді, уақтылы ақпарат, бақылау тапсырмаларын жасайды және ... ... ... ... ... ... актісі бойынша белгіленген берешек
сомасы туралы материалдарды 10 ... күні ... ... ... алу
бөліміне тапсырады. Бөлім қызметіне комитеттің ... ... ... орындалуын, жарлық бойынша тексеру, ... ... ... ... ... ... жүргізу, салықтардан
жалтаруды әшкерелеу және тыю, декларацияны ұсынудан бас ... ... ... ... әшкерелеу жұмысын жүргізу және оларға сәйкес
шаралар қолдану жатады. Мобильдік топтардың салықтың ... ... ... ... - жер ... мен ... ... толық және уақтылы
төлеу мәселелері бойынша тексеру жүргізеді, салық комитетіне жеткізілген
бағдарламалық деректердің орындалуы ... ... ... ... бұзу ... ... ... әкімшілік тәртіпті бұзғандық
туралы хаттама толтырады, салықтардың қосымша есептелген сомасының уақтылы
түсуіне және ... ... ... ... ... ұйымдастырады,
әкімшілік төлемақы мен салықтар сомасын өндіріп ... ... ... ... есеп және ақпараттық технология бөлімі – ... ... ... жасайды, белгіленген тәртіпте іс ... ... ... ... жедел-бухгалтерлік есеп жүргізеді, 10% -ының
жинақтаушы ... ... ... ... ... мекемелерден
банктік құжаттар алады, жеке тұлғалар бойынша банктік ... ... ... ... салығы бойынша банктік құжаттарын ... ... ... ... ... ... патент, куәлік
және қарапайымдалған декларация бойынша түсетін соманың есебін ... рет ... ... мен ... есептіліктегі бланктердің есебін
жөне оларды табыс ету мен қабылдауды ... және ... ... ... ... ... алу бөлімі – алым-салық (берешек) қалдықтарының өсуі мен
төмендеу ... ... ... ... ... ... хабар
жібереді, банктік есепшоттар бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру
туралы өкімді ... ... ... ... ... ... мәжбүрлі
өндіріп алуға қабылданатын шараларды жүзеге ... ... ... ... органдарына тапсырады.
Өндірістік емес төлемдерге әкімшілік ету ... - ... ... ... ... және ... ... мәселесі бойынша аумақтық
уәкілетті органдардың ... ... ... емес ... ... ... ... бойынша мемлекет меншігіне өткен
мүліктер жұмысына жауап беру, ... ... ... ... ... өнеркәсіп қоймаларына тәркіленген (конфискацияланған) тауарларды
комиссиялық қабылдап алуды жүргізу, тәркіленген ... ... ... ... ... бағалау және өткізу тәртібінің сақталуына бақылау
жасау, тәркіленген мүлік бойынша аукцион ұйымдастыру жұмыстарын ... ... ... ... - СТН иеленуді жүргізу, заңды және ... ... ... және ... тіркеуге қою, есепке тұрмаған салық
төлеушілерді айқындау, қазыналық жадысы бар ... ... қою және ... шығару, чек кітапшаларын тіркеу, КБМ (кассалық-
бақылау машиналары) техникалық қызмет ... ... ... ... КБМ ... ... жеке кәсіпкерлер ретінде тіркеу,
патент негізінде кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлғалардан түсетін
алымдар мен салықтарға ... ... ... ... ... ... ... атқарады. Салық төлеушілердің декларациясын, ... ... ... тиісті журналда тіркегеннен кейін қатаң
есептіліктегі ... ... осы ... ... жүргізеді, комитет бойынша кіріс және шығыс құжаттарын
қабылдайды және оларды тіркейді.
Салық қызметі органдарының құқықтары мен ... ... ... органдарының құқықтары
Салық қызметі органдары:
1) Кодексте көзделген нормативтік құқықтық актілерді әзірлеуге және
бекітуге;
2) өз құзыреті шегінде ... ... ... орындалуы мен
тоқтатылуы жөнінде түсіндіруді жүзеге асыруға, түсініктеме беруге;
3) Кодексте ... ... ... ... жүзеге асыруға;
4) салық төлеушінің ақша құжаттарына, бухгалтерлік кітаптарына,
есептеріне, ... ... ... ... ... ... декларацияларына және салық міндеттемелерін орындауға
байланысты өзге де құжаттарына Қазақстан ... заң ... ... ... ... ... ... салық төлеушіден уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нысандар
бойынша ... және ... ... ... да ... ... есептеу
мен төлеу (ұстау мен аудару) ... ... ... толтыру жөнінде
түсіндірмелер, сондай-ақ салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдермен, жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... және дер ... ... (ұсталғандығын және
аударылғандығын) растайтын құжаттар беруді талап етуге;
6) Қазақстан Республикасының заң актілерінде ... ... ... ... ... ... салықтық құқық бұзушылықтар
жасалғанын айғақтайтын құжаттарды салық төлеушіден алып қоюға;
7) ... ... ... ... табу үшін ... ... салық салу объектілері мен салық салуға ... ... ... төлеушінің мүліктеріне (тұрғын үй-жайлардан басқа)
түгендеу жүргізуге;
8) Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушіден электрондық
құжаттар түріндегі ... ... ... салық төлеушіге - заңды тұлға мен жеке кәсіпкерге
салық салуға байланысты мәселелер бойынша коммерциялық, банктік және ... өзге де ... ... ... ... Республикасының
заң актілерімен белгіленген ... ... ... ... ... ... банк ... жекелеген түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдардан оның банк шоттарының бар-жоғы және ... ... ... осы
шоттардағы ақшаның қалдығы мен қозғалысы туралы мәліметтер алуға;
10) Кодекстің ерекше бөлімінде көзделген жағдайларда ... ... ... ... әдіспен айқындауға;
11) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес соттарға талаптар қоюға
құқылы.
Салық қызметі органдарының Қазақстан Республикасының заң ... өзге де ... бар. ... ... ... міндеттері.
Салық қызметі органдары:
1) салық төлеушінің құқықтарын сақтауға;
2) мемлекеттің мүдделерін қорғауға;
3) салың төлеушінің ... ... ... ... зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы жарналарының дер кезінде
ұсталуына, аударылуына ... ... ... ... ... ... ... салу объектілері мен салық салуға
байланысты объектілердің есебін, есептелген және ... ... ... ... басқа да міндетті ... ... ... ... салық есептілігінің нысандарын толтыру тәртібін
түсіндіруге;
6) салық тексеруін қатаң нұсқамалар бойынша жүргізуге;
7) Кодекс ... ... ... ... сақтауға;
8) Кодексте көзделген мерзімдер мен жағдайларда салық төлеушіге ... ... ... ... тапсыруға;
9) салық төлеушінің өтініші бойынша үш күн ... ... ... ... ... бюджетпен есеп айырысуларының жай-
күйі туралы оның жеке шотынан көшірмені ... ... ... ... ... және ... ... басқа да
міндетті төлемдер бойынша салық міндеттемелерінің ... ... ... (квитанциялар) көшірмесінің бес жыл бойы ... ... ... ... ... мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау
және өткізу тәртібінің сақталуын, ... оны ... ... ақшаның
бюджетке толық және дер кезінде түсуін ... ... ... ... міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз ету ... және ... ... ... ... ... ... сәйкес
мәжбүрлеп өндіріп алуға;
13) Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы
Кодексіне сәйкес салық ... ... ... салуға міндеті.
2. Салық тексеруі барысында салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдерді төлеуден қасақана ... ... ... ... ... ... банкроттық фактілері анықталған кезде салық
органдары Қазақстан Республикасының заң актілеріне сәйкес іс жүргізу
шешімін қабылдау үшін ... ... ... ... тергеуіне
жататын материалдарды жібереді.
3. Салық қызметі органдары Қазақстан Республикасының салық заңдарымен
көзделген өзге де міндеттерді орындайды.
Салық қызметі ... ... ... ... ... (ата-анасы,
жұбайы (зайыбы), аға-інілері, апа-қарындастары, балалары) немесе жекжаты
(ерлі-зайыптылардың аға-інілері, апа-қарындастары, ата-анасы мен балалары)
болып табылатын және ... ... ... ... ... ... ... төлеушіге қатысты мұндай лауазымды адамның қызметтік міндеттерін
жүзеге асыруына тыйым салынады.
Салық қызметі органдарының ... ... ... ... ... Салық қызметі органдарының лауазымды адамдары қызметтік міндеттерін
атқару кезінде заңмен қорғалады.
2. ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлерінің денсаулығына орташа ауырлықтағы зиян келген
жағдайда, оған республикалық бюджет қаражатынан бес ... ... ... өтемақы төленеді, кейін бұл сома Қазақстан ... ... ... ... ... алынады.
3. Қызметтегі жұмысын жүзеге асыруына байланысты салық қызметі
органдарының лауазымды ... ... ... ... одан ... мүмкіндік бермейтін ауыр зиян келген жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... өндіріп
алынатын), бес жылдық ақшалай табысы мөлшерінде ... ... ... ... ... мен зейнетақысының мөлшері арасындағы айырма (өмір
бойы) төленеді.
4. Салық қызметі органдарының лауазымды адамы қызметтік ... ... ... ... жағдайда қаза тапқан (қайтыс болған) адамның
отбасына немесе оның асырауындағы адамдарға (мұрагерлеріне):
1) Қаза тапқан ... ... ... соңғы лауазымы бойынша
республикалық ... ... он ... ... табысы мөлшерінде
біржолғы жәрдемақы төленеді;
2) ... ... ... ... мөлшерде және
тәртіппен асыраушысынан айырылуына байланысты мемлекеттік ... ... ... ... ... ... салық қызметі органдары
қызметкерлерінің денсаулығы мен мүлкіне келтірілген зиян, сондай-ақ салық
қызметі органдары ... ... ... ... мен ... ... мен мүлкіне келтірілген зиян осы сома кейін
адамдардан өндіріп ... ... ... ... ... толықтай
өтеледі.
Нарықтық қатынастары дамыған елдерде салықтар экономика мен әлеуметтік
хал-аһуалын тұрақты дамытудағы реттеушілік қасиеттері бюджеттік қатынастар
мүмкіншілігіне ... ... ... ретінде қолданады. Салықтардың
жәрдемімен мемлекет қоғамдық қасиеттілік пен ... ... ... ... тепе-теңдікке қол жеткізіледі. Салықтардың
арқасында экология жағынан зиянды өндірістердің кеңейуіне айыппұлдар мен
шектеулер ... ... ... байлықты тиімді пайдалануын қамтамасыз
етеді. ... ... ... даму бағдарламасының ... ... ... ету және ... ... ... ... ие болады.
Салық ауыртпалығын жеңілдетуді ... ... ... өсу ... туғызу болса, көлеңкелі экономиканың қысқарып,
болашақтағы экономиканың өсімі негізде ... ... ... ... Демократиялық мемлекеттің негізгі белгілерінің бірі
болып ... ... ... ... мен ... ... топтарының
салықтың мәдениетінің бар болып саналатындығы баршаға мәлім. Сол ... және ... ... ... ... жүргізуші және кепілі мен
бас идеологы ретінде қатысушылардың ... ... ... ... есеп
аалып отыруы керек. Қабылданған ... ... ... іске асыру
бойынша кәсіби білім мен салық мәдениет белгісінің ... ... ... ... ... біз ... толық іске асырылмайтын, ал экономика
көлеңкелі ... ... ... ... ... ... ... салық есебінің кемуінде бюджет ... ... ... ... жетістіксіздігіне трансферттік жабу бюджет көздерін
молайту емес керісінше тұтынушы психологиясын туғызуда.
Келесі мәселе жалпы ішкі ... ... жаңа ... ... ... қорлардың (жеке меншіктегі құрылыс үй шарушылығы,
шаруашылық басқа да субъектілер) салық салымы мен алымында жете ... ... ... де, ... ... ... сәйкес үкімет және тиісті атқарушы органдар салықтарды төлеудің
дұрыстығы мен ... ... ... ... ... ... ... түрлерімен үлгілеріне мыналар жатады:
- салық төлеушілерді тіркеу есебі мен жеке объектілердің есебі;
- жүйеге ... ... ... есеп беру ... ... ... ... анықтау);
- салық төлеушілердің моноторингі (нақты салық салынатын мөлшерді
анықтау үшін салық төлеушілердің қаржы-шаруашылық қызметтерін ... ... ... ... ... ... ережелердің сақталынуын бақылап
бақылау жасау (фискалдық жадысы бар бақылау; акциздік тауарлардың ... ... ... ... ... құжаттық салықтарды тексеру;
кешенді, тақырыптық, қарама-қарсы, рейдтік; салық ... 17 ... ... ... түрлері).
Мемлекеттік бақылау түрлері, оның ... ... ... ... ... ... кейін ғана мемлекеттік салық
экономиканың және әлеуметтік ... ... ... шешімдер мен ережелер
бекітіледі. Олардың орындалуынсыз қоғам алға ... ... ... қаржы-қаражат тұрақтылығына азаматтардың өмір сүру
деңгейін көтеруге және қауіпсіздігіне қол жеткізуге ... ... деп – ... ... яғни ... ... ... актілерді т.б. орындалуын қадағалау.
Салық бақылауын жүзеге асыру – іс жүзінде ... ... ... ... ақша ... құюға кететін және осы мемлекеттік
қаржы жүйесінің құрамына кіретін табыстарды жинау болып табылады.
Салық бақылаудың субъектісі – ... ... ... яғни тек
салықтық тексеру жүргізуге құқығы бар орган – салық комитеті.
Салықтық ... ...... ... ... заңды
міндеттемелер жүктелген тұлғалар. Олар салық төлеушілер, салық ... ... ... ... ... бар тұлғалар.
Салық төлеу пәні – тексерушілердің салық заңдары, Салық ... ... ... және де ресми құжаттар бойынша атқаруға,
орындауға тиіс міндеттері.
Салық бақылаушының мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... қатысушының өз міндетін санасыз
орындалғанын анықтау; айыптарды ... және ... ... бекітілген
жауапкершілікке тарту; салық заңын бұзушылықты жою; ... өтеу ... ... түріндегі мемлекеттік материалдық қорғау; салық заңын
бұзушылықтың алдын алу.
Салық бақылауды жүзеге асыру ... ... ... ... ... бөлінеді. Тікелей салық бақылауына тексеру – тексеруші тұлға алғашқы
құжаттарымен, ... ... ... ... ... ... ... болады. Оның құжаттық, рейдтік, ... бар. ... ... ...... субъектісі мен объектісі
тексеру жүргізу кезінде байланысқа түспей сырттай жүргізіле ... ... ... ... ... ... – алдын-ала, қазіргі және ... ... ... болады. Салықты бақылаудың ішкі және сыртқы болып
бөлінді, бақылау ... бір ... ... ... ... аралық бағытттарға байланысты.
Салықтық бақылау – салықтық ... ... ... ... ... ... бақылау тексерілетін салық төлеуші туралы
ақпараттарды жинау, жинаған ... ... ... ақпараттар
бойынша шамалау немесе мөлшерлеу кезеңдерінен тұрады. Құжаттар көздеріне
қарай салықтық тексеру құжаттық жәнеіс жүзінде деп ... ...... ... және сапалық жағдайларын зерттеу
лабораториялық сараптама мен әртүрлі әдістер нәтижелерін шығару.
Салық ... ... ... ... ... бақылауы (САЭБ)» ақпараттық жүйесін енгізу үлкен жетістік болып
отыр. Бұл ақпараттық жүйе салықтық тексерулерді жүргізуді және ... ... ... Салықтық тексеру тексеруге дайындау
тексеруді жүргізу, тексеру нәтижелерін ... ... ... заңын
бұзушылықты жою үшін нұсқаманың қаулының орындалуын бақылау мерзімдерінен
тұрады.
Салық кодескі бойынша ... ... ... ... (кешенді тексеру, тақырыптық тексеру, қарама-
қарсы тексеру);
- рейдтік тексеру (салық органының тіркеу ... ... ... ... ... ... ... және бір жолғы талон
құжаттарын тексеру, акциздік тауарларды тексеру);
- хронометражды зерттеу (салық төлеушінің нақты ... мен ... ... ... ... білу ... салық органы жүргізеді).
ІІІ Бөлім. САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 ҚР-сы ... ... ... және оны шешу жолдары
Ғалымдар мен тәжірибешілердің пікірлеріндегі салық жүйесі туралы
көзқарастар. ... ... ... ... ... ... орынбасары: А. Базарбаева
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Салық комитетінің
мекен – ... ... ... ... ... ... ... бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы ... ... ... ... Бұл ... ... кодексінде салық
актісі бойынша ... ... ... ... шағымдарын
уәкілетті мемлекеттік органның қарауы көзделген.
Сондай – ақ аумақтық салық комитеттерінің камералдық бақылау
нәтижелері ... ... ... ... және ... төленетін басқа
да міндетті төлемдердің есептелген ... ... ... ... ... ... байланысты мынадай түсініктеме жасаймыз.
Салық кодексінің 517 – бабында салық бақылауының нысандары салық
тексерістері түрінде де, сондай – ақ ... ... ... де
көзделген.
Салық кодексінің 18 – ... ... ... ... мен ... ... ... Салық тексерістері
актілері бойынша хабарламаларға салық төлеушілер шығымдарын қарау тәртібі
айқындалған.
Айтылғандарға байланысты, алдағы уақытта ... ... және ... ... ... ... ... Салық комитетіне түсуіне жол бермеу үшін облыстар, Астана,
Алматы қалалары бойынша салық комитеттеріне және № 1 ... ... осы ... ... тұрған аумақтық салық комитеттері мен
салық төлеушілерге жеткізу тапсырылады.
Қазақстан салық жүйесіндегі кейбір мәселелер : А.Д. ... да ... ... ... ... негізінен екі
қызметті атқарады. Біріншісі ... ... ... ... ... ... қызмет ешкімді де алаңдата қоймайды себебі кез ... өмір ... үшін ... ... өте ... нәрсе.
Реттеуші қызмет әркімнің, мейлің мемлекеттің немесе кәсіпкерлердің болсын,
аса қызықтыратын мәселесі болып табылады. Баршамызға белгілі таразының ... бар, ... ... ... туындаса, ал екіншісі еркін
кәсіпкерлікті ұстағандардың мүдделерінен шығады.
Қазақстандағы салықтардың атқаратын реттеуші қызметіне ... оның ... өз ... сәйкес келе бермейтін жақтарын
байқаумызға болады. Салықтардың ... ролі ... ... жауап беруі қажет: мемлекеттік бюджетке түсетін кіріс мөлшерінің
белгілі бір деңгейін ұстап ... және ... мен жеке ... ... ауыртпалығын реттестіру.
Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясында болашақтағы
мемлекетіміздің негізгі байлық көзі шикізатты, соның ... ең ... ... ... ... Осыған сәйкес, салық жүйесінің ... ... ... бірі ... ... ... тиімділігін арттыру болып табылады.
Үкімет басшысының хабарлағанындай, 2008 жылдың қорытындысы
бойынша, мұндайды экспорттау тек ... ... ғана ... 500 миллион АҚШ доллары шамасындағы ... ... ... ... ... ... бюджетіміздің төрттен бір бөлігіндей
мөлшерін құрайды. Егер бұл көрсеткіш тек қана мұнай саласында орын ... онда ... ... шикізатын экспорттаудан ... ... ... ... ... екен ... ... экономиканың келеңсіз әрекеттерінен еліміздегі
күнделікті тұрмыстық қажеттіліктерге аса зәру болып ... ... көп ... ... ... жағынан, салық салынатын базаның
кемуінен, экспорттаушы емес экономиканың басқа салаларында ... ... ... ... ... ауыртпалығы арта түсуде.
Аталған кемшіліктерді жою үшін, ең алдымен салық заңына жаңадан
өзгертулер енгізу аса қажет. Кіріс ... атап ... ... ... кодексінде айтарлықтай өзгерістер енгізілмеген, демек,
жіберілген кемшіліктер алдағы уақытта да ... ... ... ... әбден саралануы және салық жылының ... ... асуы ... ... ... үшін салық жүйесінің ең болмағанда үш –
бес жылға дейін тұрақты ... ... аса ... шарт ... табылады.
Тұрақсыз экономика жағдайында бұлай болу әрине мүмкін емес,
әсіресе жалпы ішкі өнімнің мөлшері ... ... ... ... өте ... ... айтқанда, жоғарыда аталған ұсыныстарды жүзеге асыру
қиынға соғады, ал олардан ... ... ... айтарлықтай болары
анық.
Мемлекет салық органдары алдына жұмыстың тиімді әдістерін ... ... ... ... ... етуді мақсат етіп
қойды. Бұл мақсаттың маңызы мен мәні ... ... ... және де ол ... ... ... ... соншалықты
бюджет жағдайы жақсы болады.
Дипломдық жұмыста ғылыми жолмен қазіргі салықтық жүйені ... ... ... зерттеу жүргізіліп, оның ерекшеліктері
көрсетілді. ... ... - ... бақылаудың құрамдас бөлігі
ретінде түсінік берілді, оның ... ... мен ... әрекет ету сферасы және бақылау объектісі анықталды.
Салықтық жүйені бақылау салықтық қатынастарды ... ... ... ... элементі ретінде
қарастырылды. Салықтық бақылаудың ... ... ... ... отырып,
оның әр түрлі: мәндік, ұйымдастырушылық, әдістемелік және техникалық
аспектілеріне мінездеме ... ... ... ... ... ... оның қарсылықтарға әлсіздігі, жетілмегендігі, салықтар
мен салықтық әкімшілік ... ... және ... ... сонымен бірге салықтық құқықтардың азаматтық және ... ... ... ... ... бақылау
субъектісінің ұйымдастырылу ... ... ... етудегі кемшіліктері, ақпараттануының даму деңгейінің нашарлығы
көрсетілген.
Қазақстан Республикасы Оңтүстік Қазақстан облысында жүргізілген
салықтық бақылау ... ... ... ... ... ... ... және бюджетке түсетін салықтар және
басқа да міндетті төлемдердің түсуін бақылаудың ... мен ... ... ... ... бақылаудың нақты бір түрлерінің
салық жүйесінің дамуы мен салықтық бақылаудың ұйымдастырылу ... ... ... ... ... сол ... салықтық
жұмыстардың ұйымдастырылыуының және салықтық құқық бұзушылықтың деңгейіне
тәуелді ... ... ... комитеттерінің жұмысын бағалаудың
қазіргі әдісін оқып, оның қолданылатын көрсеткіштерінің көп көлемдігінің
және сапалық ... ... ... ... ... көрсетілген.
Зерттеу материалдарын негізге ала отырып, төмендегідей
қорытындыға келдік:
- қазіргі кездегі Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... үзілуі, әр түрлі іс-
әрекет сферасындағы төлемеушілік ... ... ... асырылуда;
- салықтық бақылаудың жұмыс жасауының ... 1) ... ... ... ... ... бар заңдар мен ... ... 2) ... ... ... қорғау т.б.
органдарымен өзара қарым-қатынастары мен бақылау субъектісі аппаратының
құрылымын ... ... ... ... - техникалық
қамтамасыз етілуі, салық төлеушілердің және салық салу базасының есебі үшін
мемлекеттік басқару, ... ... ... ... жүйелермен өзара
қарым-қатынастың ақпараттық бұқарасының жасалуы;
- салықтарды бекітуші және ... ... ... ... ... ... жеткілікті дамымаған. Бұл: а)заңдар мен ... ... ... ... ... ... ... түсінуге
апаратын анықтамалардың анық еместігімен; в)заңдар мен заңдық актілердің
келістірілмегендігімен; ... ... ... ... ... және ... ... жоқтығымен байланысты;
- көрсетілген сәйкес келмеушіліктер салық төлеушілердің құрылып
жатқан салық жүйесіне деген жақсы емес ... ... ... ... ... ... ... кезінде анықталатын көптеген салықтық
құқық бұзушылыққа және де ірі ... ... ... әкеп ... ... жатқан салық жүйесіне деген салық төлеушілердің
жағымсыз қатынасы салықтық бақылау ... мен ... ... ... ... және ... ... төлеуден
жалтаруды туындатады. Сонымен бірге, ... ... ... мен әдістемелік қамтамасыз ... ... ... ... және ... ... жаңа жолдары мен әдістерін
жасау және енгізу салық ... ... ... ... ... ... деңгейден елеулі қалып отыр;
- салық органдарының вертикалдық қатаң бағынушылығы мен аймақтық
және ... ... ... ... аппаратының таңдау
еркіндіктері арасында қарама-қайшылықтар бар. Бұл жоғары тұрған ... мен ... ... ... ... әдістемелік басқару,
кадрларды дайындау және қайта ... ... ... ... бар ... ... жақсы жұмыс тәжірибесін енгізу жағынан
өзара ... кері ... ... салық қызметінің ұйымдастыру жұмысын ... ... мен ... ... ... әрі ... ... мүмкін
емес;
- бүгінгі таңда ақпараттық жүйелердің ... ... ... тұжырымдамасы жоқ. Ақпараттанудың бүкіл ақпараттық
жүйесінің өзара байланысы сияқты оның әр ... ... ... өңдеу, жеткізу мәселелері теориялық жеткілікті қамтылмаған.
Ақпараттық жүйе ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жасап жатқанымен атаулы талаптарға сай емес;
- қазіргі ... ҚР ... ... ... ... ... жоқ, қолданылып жатқан жүйе негізінен көлемдік
(сандық) көрсеткіштермен базаланған. ... ... ... ала
отырып, автор салықтық бақылаудың тиімділігін арттырудың негізгі мүмкін
болған бірнеше бағыттарын ... ... ... ... ... ... және ... әкімшілігін жетілдіру; екіншіден, салықтық
бақылау субъектісінің ... ... ... ... ... ... сыртқы ұйымдар мен мекемелермен
өзара қарым-қатынасы бойынша ... ... мен ... ... ... ... материалдық-техникалық және кадрлық
қамтамасыз етілуі; салық төлеушілермен ... ... ... бақылаудың тиімділігін арттыру, автордың ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың құқықтық негіздерін дамытудағы жаңа заңнамалар
мен ... ... ... ... төлеушілермен тікелей жұмыс
істейтін ... ... ... комитеттері тәжірибеде ... ... ... ... керек, көптеген жобаларды қатар ... ... ... ... ... ... ... қажет. Заңның
немесе нормативтік актінің шығуынан кейін барынша тез ... ... ... асыру бойынша әдістемелік материалдарды жасап ... ҚР ... ... ... жобалардың сынағы өткізілетін базалық
салық комитетін сәйкес комитеттермен және ҚР Үкіметі комиссиясымен ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіздік, бірлік және
орталықтандыру қағидаларының жүзеге асырылуы, салықтық бақылау ... ... ... ... ғана ... ... ... материалдық-техникалық қатамасыз ету,
қаржыландыру, т.б. Ақпараттық, техникалық және ... ... ... ... ... ... ... әсер етуші
факторлардың бірі.
Қазіргі уақытта ҚР салық ... ... ... ... жұмысын
перспективалық және ортамерзімдік жоспарлау бойынша шектеу жоқ. Мемлекеттік
салық қызметіне әр жыл сайын елімізде ... ... ... ... сипаттамаларына, олардың орнына, сонымен бірге салық төлеушілердің
жүріс бағыттарының үрдісіне терең талдау жасау ... ... ... ... ... мен ... жасау керек.
Салықтан жаппай жалтару ... ... ... ... ... ... ... ел көлемі мен басқа да жағдайлар салық
органдарымен, басқа да ... ... ... ... ... ... мәселесі бойынша өзара қарым-қатынастың қажеттілігін
көрсетті. Сондықтан да, салық органының ... ... ... ... ... ... және банктік органдармен жүйелер аралық
ақпарат алмасуының тәртібі мен нысанын ... ... ... бекіту
керек.
Салық қызметін бағалаудың критериларын сапалық сипатта негіз беріп
қайта бағалау керек. ... ... ... ... ... бағалау
үшін салықтардың есептелуінің толықтық дәрежесін көрсететін жалпылама
көрсеткіш қолданылуы керек. Ол ... ... өзі ... ... мен
декларациялардағы салық сомалары салық салу базасының негізінде есептелуі
керек сомаларды салыстыру жолымен анықталады. ... ... ... тиіс ... ... қатынасы – аймақтағы салықтың есептелу
коэффициентін береді.
Қорыта келгенде, Республикамыздағы салықтық бақылауды ... ... ... ... ең ... ... ... салық жүйесінің
жақсаруына, сол арқылы ... ... ... ... ... тигізетін шараларды кеңінен қарастыру керек. Атап айтқанда:
Салықтық бақылаудың қатаң әділ болуын, оның тұрақтылығын, тек ... ... ... ... ... ... ойластыру;
Салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін ... ... ... ... ... ... ... қиындық туғызатын
мәселелерді шешу;
Алдын-ала бақылау түрін дамытып, салықтық құқық бұзушылықтардың болуына жол
бермеу ... ... ... ... ... етіп ... мекеменің қайта-қайта тексеріліп, екіншісін елеусіз қалдыруды
болдырмау;
Салықтық ... ... ... ... ... ... ең
төменгі сатыдағы салық органы қызметкерлерінің жоғарыға берген ұсыныстары
негізінде жасау;
Салықтық бақылауды жүргізуші ... ... ... ... ... атап
айтар болсақ, жоғарғы оқу орнын бітірген жас мамандарға міндетті түрде кем
дегенде 2 жыл ... ... ... соң ғана ... ... ... ... оқу орындарының оқытушы-ғылыми қызметкерлері мен
салық инспекторларынан біріккен ... ... ... сол арқылы
арнайы орта және жоғарғы оқу ... ... ... тікелей осы
заманғы салық маманы болып шығатындай етіп жағдай жасау;
Тексеру ... ... ... ... бақылауының заңнамасына өзгеріс
енгізу керек.[3]
3.2 Қазақстанның салық жүйесінің болашақта жетілдіру мақсаттары
Салық салуды ұйымдастыру – салық төлеушінің ... ... ... ... заң аясында дер кезінде толық орындалуы.
Салық міндеттемелері – салық төлеуші тіркеуге тұрған сәттен ... ... ... ... ... түрлеріне қарай төлеуші болуына
байланысты сол салық түрінің міндеттемелері Салықтық бақылау ... ... ... есептелген салық сомасынан бюджетке өз уақытында және
толық түсуін бақылауды жүргізілу ... бар. ... ... ... ... жеке тұлға мен заңды тұлға деп ... ... ... ... ... оны өндіру мен салу кезіндегі салықтық
бақылау объектісі болып табылады. Салықтық бақылаулдың ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруда: есептелінетін
салықты болжау мен жоспарлау, қабылдаған есептіліктегі ... ... ... ... ... ... есептелінуін бақылау; салықты өндіруді
ұйымдастыру: бюджетке ... ... ... мен ... ... ... мен оны талдау, салық соммасының бюджетке түсуін бақылау.
Салықтық бақылауды ... ... ... ... талдау
жасау. Экономикалық және құқықтық әдебиеттерде салықтық бақылаудың мәні тек
салық заңдылықтарын сақаталуындағы дұрыс ... мен ... ... ... ... ... Бұл көзқарастар салық ... ... ... ... негізделінеді. Бақылауды
ұйымдастырудың ... ... ... ... ... ... ... комитеті жұмысын ұйымдастырудағы ... ... ... ... ... ... пиғыл әсерінен
көп қиындықтарға тап болуда. Бұл салықтық бақылауды ұйымдастыру және әрекет
ету ... ... ... ... ... ... ... қоғамда салық
түсімдерін бақылаудың мағынасы, оның экономикалық және қоғамның әлеуметтік
салаларына әсері туралы ... ... ... ... ... ... қарай дамыту қажет екенін көруге болады. Салықтық бақылаудың негізгі
міндеті – заңды бұзған тұлғалардың жауапкершілікке тартылудан ... ... ... ... ... ол үшін ... бақылауды оны төлеушілерді
түгелімен тексерілуі қамтылуы керек. Салықтық бақылаудың құқықтық ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің функциялануының құқықтық базасының бақылауды
жүзеге асыруға және оның тиімділігіне әсер етеді.
Салықты бақылаудың нәтижесі тек ... ... ... ... салық органы қызметкерлері тарапынан жіберілетін ескерту ... ... ... ... ... төменгі жағдайларда заң
бұзушылықтар жиі кездеседі:
- қосылған құн салығы салым айналуын ... ... ... есеп бермейтін тіркеуде жоқ, шот-фактуралары
мен реквизиті жоқ ... ... құн ... ... ... қосымша құн салығы бойынша жеңілдіктерді дұрыс қолданбау;
- айыппұлдар мен өсімпұлдарды есептеуде.
Салық ... ... ... өздерінің ... ... және де ... ... ... ... ... Себебі салық төлеушілер салықтың төлемдік мөлшерін барынша
төмендетуге тырысады. Сондықтан салық алынатын объекті алдымен әрқашанда
тексерілуі ... ... ... өз ... ... жасау үшін
әрқашанда даулы мәселелерді туғызады, немесе ... ... ... да жол ... ... ... орай ... органдарының
алдында тұрған мақсаттаға қол жеткізуі қажеттілігін бағалау ... ... ... ... талдау әдістерін бақылау
процестерін күшейтуге қолдана білу мен құқықтық шараларды салық ... ... ... етеді.
Салықтық бақылаудың қамту интервалы – тексерумен қамтылған
объектілер ... ... ... ... ... ... ... 0,01-
ден 1,0-ге дейінгі аралықты қамтиды. Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша
салық комитеті ... ... ... төлеушілердің тексерумен
қамтылғандарының ... ... ... ... ... қатынасына
тоқталатын болсақ тексерумен қамту санының коэффициенті:
- 2003 жылы 0,083;
- 2004 жылы 0,142;
- 2005 жылы 0,088;
- 2006 жылы ... 2007 жылы ... 2008 ... болатындығын көреміз.
Салықтық бақылау интервалы 1,0-ге жеткенде, бақылаумен ... ... ... ... сөз, ... ... көрсеткішке қол жеткізу мүмкін
болмай отыр.
Автордың ... ... ... өндіруді бақылау
коэффициентін (К) есептеуге келесі формуланы ұсынады;
K=Z/V
Мұндағы:
Z – қосымша есептелген салық сомасы
V – жалпы салық түсімдері.
Мысалыға ... ... ... ... кесте - ҚР ҚМ Салық комитетінің 2004-2008 жылдардағы бақылау
коэффициенті.
|Кезеңдер ... ... ... |Бақылау коэффициенті|
| ... ... - V |- K |
| ... ... -| | |
| |Z | | ... жыл |22,3 |587,0 |0,038 ... жыл |29,4 |733,9 |0,040 ... жыл |40,0 |808,0 |0,050 ... жыл |59,4 |1004,6 |0,059 ... жыл |68,3 |1103,5 |0,062 ... - ... ... ҚР СК мәліметтерін пайдалана отырып автор |
|есептеген ... ... ... ... ... ... жағдайдағы салықтық бақылауға жетілдірудің қажеттігі
тәжірибе көрсеткендегі төменгі шарттарда байқалады.
- ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуі жеткілікті дәрежеде
еместігінен;
- салықтық бақылау субъектісі мен салық төлеуші ... ... ... қиындықтарды, салық төлеушілердің салық жүйесіне
деген онша жақсы емес ... және де ... ... ... салықтық бақылау органының қаржылай жеткіліксіз қамтылуынан,
яғни салық жинауға байланысты мемлекет ... ... тек ... саяси фактор да болып отыр.
Салықты бақылаудың тиімділігі олардың ... ... және ... ... болдырмау мен салық салу объектілерін
көбейту арқылы бюджет тапшылығын жою. Мысалыға келесі мәліметтерді ұсынуға
болады:
2-кесте - Оңтүстік Қазақстан облысында ... ... мен ... ... мәліметтері бойынша аудандардағы шаруа қожалықтары
санының салыстырмалы кестесі (01.04.2007 жылға).
|Аудандық, қалалық|Салық комитетінің |Облыстық статистика|Айырмасы ... ... ... ... |(-кем, +артық) |
| ... ... ... бойынша | ... |1287 |1102 |185 ... |3700 |4094 |-394 ... |1840 |2400 |-560 ... |2068 |2931 |-863 ... |15920 |19105 |-3185 ... |5198 |5235 |-37 ... |5832 |7634 |-1802 ... |443 |610 |-167 ... |2235 |2545 |-310 ... |3138 |3394 |-256 ... |4498 |4374 |124 ... ... |748 |181 |567 ... |183 |7045 |-6862 ... |5033 |1031 |4002 ... |28 |43 |-15 ... |52151 |61724 |-9573 ... ... ... ... жетілдіруде
төмендегідей мәселелерді шешуді мақсат етіп қою керек:
- әр маманды ... ... үшін курс ... ... ... отыру;
- компьютерлік бағдарламамен қатар салық заңдарына өзгерістер
енуден салық инспекторы мен оны ... ара ... ... бақылауды жетілдірудің ең негізгі міндеті оның базасы
мен саласын кеңейту. Салық салу базасы – ...... ... ... ... оның ... есептелінуімен қатар салық салынбай ... ... алу. ... ... ... ... қосымша
есептелген оның өсу қарқыны ... ... ... (мың ... 3-
кестеде көрсетілген.
3-кесте салық базасының бақылау нәтижесінде қосымша есептелген өсу
қарқыны
|Қала атаулары |2007 ж |2008ж ... |
| | | ... ... ауданы |27478,0 |65153,8 |237,2% ... ... |22183,5 |31422,6 |141,6% ... ... |29054,6 |150,6% |150,6% ... ... ... |607407,0 |122,2% ... ... |4953,5 |16863,8 |340,4% ... бойынша |727150,4 ... |165,8% ... ... бойынша салық органы жұмысының тиімділігінң
кешендік бағалау ... ... ... ... ... ... Оны салық төлеушілердің өздері есептеген деклорациялардағы нақты
салық сомасы мен аймақтағы салық салу ... ... тиіс ... ... алуға болады. Нақты есептелген және есептелуге тиіс салық
сомасының қатынасы – ... ... ... ... ... Бұл ... ... болып табылады да ... ... ... ... ... ... ... өзара қарым-
қатынастардың дәрежесін есепке алады. Коэффициенттің ... ... ... зерттеу үшін негіз болуы мүмкін. Бұл ... ... ... және қарыз деңгейіне, ... ... ... Бұл ... ... ... ... мәселелерді: салық салу базасының ... ... ... ... ... ... ... екі түрге бөлуге болады:
- салық органының жұмысын кешендік санаттаушы;
- ... ... ... ... жеке ... сандық және сапалық
тұрғыдан жағдайын көрсетуші.
Корпоративтік ... ... мен ... төлеу тәртібін
бұзуда салықтық бақылауды жетілдіру. Есептелген ... мен ... ... жасалуының толықтығы және уақтылылығы бақылау
тікелей ... ... ... да, салық органдарына
түскен банктердің ... ... ... ... төлем
тапсырмаларының, көшірмелері регистрлерінің және т.б.) ... ... ... ... өте ... салық төлеушілердің бухгалтерлік есепті ұйымдастырумен ... ... ... ... туғызады. Сонымен бірге
салық төлеушілер ... ... ... кәсіпорындардың елеулі
санын салық органдары қызметкерлерінің біршама азғандай аппараты ... ... ... ... ... бақылау тегіс
қамти алатын бола алмайды. ... ... ... ... ... ... ... салық органдарында әрбір салық
төлеуші бойынша және салықтар мен ... ... ... әрбір
түрі бойынша есептеулер тағы түсімдердің шұғыл-бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... маңызды мәселе
монополистік ... ... ... ... ... табылады. Мысалы, қазіргі уақытта ... ... ... шет ... капиталдың қатысуымен жұмыс ... ... мен ... ... ... ... айтқанда, егіс және астық жинау уақытында ... ... ... ... ... мұнай өнімдеріне
бағалар шұғыл асып ... ... 2007 ... ... ... Ай-80 ... ... екі есеге, Дизел отынына баға 1,8
есеге асып ... Бұл ... ... ... ішкі ... өңдеуші зауыттың өнімін жеткізіп беру ... ... жоқ ... және бұл ... ... ... шығындары орта есеппен ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, салық заңдылығына сәйкес
жанар – жағармай сатушылар ... бас ... ... ... ... ... ... жанар – жағармай бекеттері бойынша
акциздік декларациясын тапсыркға және ... ... бар. Ал ... тарапынан хронометраждық зерттеулер мен тағы да басқа қадағалау
шараларын жанар – жағармай ... ... жері ... ... ыңғайлы.
Декларация тапсырған салық комитетіне басқа аудандардағы бекеттерді бақылау
уақыт жағынан тиімсіз, әрі қиын, соның ... ... ... ... ... ... ... бойынша декларацияны жанар –
жағармай бекеттерінің орналасақан жеріндегі салық комитетіне ... етіп ... ... ... бір ... ... ... өзгертулерді талап
етеді. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... салық әрекетінің механизімін өңдеу жер
кадастірінің ... ... ... , ... ... ... ... басқарудың автоматтандырылған
жүйесінің, жерді ... ... ... ... ... беру
жүйесінің міндетті түрде құруын болжамайды. Келешекте үш ... ... ... және жеке тұлғалардың ... ... ... ... да, жеке ... ... ... ... салық енгізуді қарастырған жөн ... ... ... ... мұндай салықты енгізудің мақсаты
– мүлік пен жердің ... ... ... салық салу
есебінен жергілікті бюджеттердің ... ... ... саясатының негізгі бағыттарын анықтау ... пен оның ... ... ... ... маңыздылығына сүйену керек. Төлемдер проблемасы - бұл салықтарды
есептеу мен ... өз ... ... ... ... қиындататын,
жетілген заңдылық негізінің жоқтығынан жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... ... де кездесіп отырады. Осындай
қиындықтарды шешу мақсатындағы ... ... ... бірі
ретінде осы 2006 жылғы 5 шілдеде шыққан «Мүлікті жария етуге байланысты
рақымшылық жасау ... ... ... ... ... ... заңдастыру туралы Заң бір жағынан халыққа мүлігін заңдастыру
барысында көптеген есіктерге жүгіріп, көптеген кезектерге ... ... ... ... ... ... мүмкіндік берсе,
екінші жағынан мемлекет үшін салық салу базасын ашуға мүмкіндік береді.
Яғни, өз ... ... ... ... ... ... ... тіркеуге қояды. Мүлікті заңдастыру үшін оның ... 10 ... алым ... ... ... ... бастап салық
бақылауына ілігетінін, келесі есептік кезеңнен бастап аталмыш мүлікке ... ... ... ұтымды шешім қабылдағаны анық байқалады.
Және бір айта кететін жай, егер заңдастырылатын мүлік – ... үй ... 2006 ... бірінші қаңтарына дейін мүлік салығы төленген болса, ол ... ... ... Салық бақылауын жетілдіру барысында базаны
кеңейту мүмкіндігіне бұл ... оң әсер ... деп ... ... ... Заңға сәйкес жылжымалы мүліктер және
көліктерді жария ету жүзеге ...... ... ... ... жылынан
бастап түсуі мүмкін салық сомасы.
|ОҚО Мақтаарал ... ... №1519 ... ... ... |босатылмайтын |Қаулысына сәйкес | ... ... ... |алымнан босатылатын | |
| ... ... ... | |
| | ... | ... ... |98 |10245 |463 ... |34490,3 |321,0 |33562,6 |606,7 ... | | | | ... | | | | ... ... ... ... 2007 ... 1 науырызына алынған мәлімет |
|бойынша ең төменгі салық сомасы мөлшерінде автор есептеген (мың ... ... ... ... ... ... бюджетіне келесі
жылдан бастап тек көлік және тағы басқа ... ... кем ... мың ... ... ... Бұл бір ғана ... 1 науырызға дейінгі
мәліметі, ал жария ету мерзімі аяқталуына дейін Республикамыздағы ... ... ... ... ... ... салық салу базасы
ұлғайатындығы сөзсіз.
Әлеуметтік салықтың маңызын аша отырып, оның ... ... ... ... ... салу мен ... объектілеріне ерекше ... ... ... ... Дәл осы ... ... органдар жағынан сол
немесе ... ... ... ... ... ... туралы сөз айта отырып, оны есептеу мен
бюджетке аудару ... ең ... ... ... ... және салықтың осы түрін төлеумен байланысты бұзулар ... ... ... ... ... ұсынамыз. (№3 сурет).
Тек қана әлеуметтік салықтың төленуімен байланысты салықтың бұл
түрін есептеу кезінде ... ... ... ... ең кемі 6 ... 17 кішірек обьектілері бар тәртіп бұзуларды ... ... ... деңгейіне байланысты және сонымен қатар ол әрбір
тәртіп бұзуға заңдылықпен сәйкес құжат дайындауы тиіс.
Шығыстарға салық енгізудің барлық ... ... ... ... ... жеке ... үйлестірудің мүмкін еместігі)
табыспен аяқталмады. Сондықтан келесі бапта ... алу ... ... ... ... ... тағыда тұтынудың салық салынуын
кең ... ... ... ... ... ... ... салық үлгіде
– кәсіпкерлік қызметтің материалдық негізін кәсіпкердің ... ... ... және ... ... - ... тұтынушылық салықтар
(акциздер үлгісінде).
Біздің ойымызша, Қазақстанның ... ... ... кәсіпкерлік салық салудың дербес элементі ... ... ... ... ... ... Бұл ... келесі
фактілер дәлелдейді. Біріншіден, кәсіпкерлік қызметке ... ... ... ... ... үшін ... ететін элементтердің көбісін
өзіне енгізетін бірыңғай салықтық жүйенің шегінде жасалады. Салық салудың
кәсіпкерлік қызметпен ... да, ... емес те ... үшін анық ... ... ... кәсіпкерлік қызметке салық
салу үлгісі біздің елімізде азаматтық және салықтық құқықтаңы ... ... ... азаматтық құқық қабілеттілігіне
байланысты.
Бұл мәселеде олардың қозғалысының ... мен ... ... тиісті бюджеттерге келуін қамтамасыз ете отырып,салықтың
бақылау үшін және ... ... үшін де ... ... ... ... ... келіп дайындалған нұсқауларға саралық
енгізу қажет. Жанама салықтарды жетілдіру негізінде басты көрсеткіш ... ... ... мен ... төлеуі бойынша барлық ережелерді
анық түсіндіру есебімен оларды төлету үшін обьективті ... бар ... ... ... кезінде ҚР-ң нормативті құжаттары
мен заңдарыиен мөлшерленген акциздердің есебін реттеудің тәртібі дұрыс
ақпарат ... ... ... ... сомаларының есебін
ұйымдастыру салық декларациасын жазу үшін де ... ... ... ... ... (шоттар, шот-факторлар, жүк құжаттар, кіріс
кассалық ордерлер, аяқталған жұмыстарды қабылдау актілер және ... ... жеке ... ... ал сонан соң бухгалтерлік есептің
регистрлерінде бейнеленуі тиіс. Журнал-ордерлер, ведомостар, машинограмалар
және т.б. негіз акциздерге қатысы бар ... ... ... (жұмыстар, қызметтер) мен басқа активтерді өткізу ... ... ... ... осы ... ... ... а) сатып алынған акцизді
тауарлар бойынша; б) өткізілген акцизді тауарлар ... ... ... заңдылығына негізделіп тиісті
міндеттемелерді орындау кезінде салықтың бақылауды жетілдіру мақсатында
жеке ... ... ... ... ... ... ... айтқанда ,
салықтың жүйесі және оның ішінде салықтың ... тек қана ... істі ... емес, салық салудың басты тағайындалуының –еліміздегі
кәсіпкерліктің дамуын ынтыландырушы міндетті істі де атқаруы тиіс.
Салықтар үшін ... ... ... ... ... мадақтау, аймақтың экономикалық саясатты ... ... ... ... - қайшылықтарды жою негізгі мақсаты болып қала
береді. Салықтық саясаттағы аса маңызды бағыт ... ... ... ... Оған әрбір екі-үш айда ... ... ... ... өзгерістер мен қосымшаларды жинақтау, оларды бюджетпен
қоса қарауға қою ... ... ... ... өзгерістер мен қосымшаларды,
бұрын бірталай рет орын алғандай, өткен күнмен енгізу керек емес. Мұндай
үрдіс өз ... ... ... ... ... істеуінің басты талабы
- заңды және жеке тұлғаларға салық салуға ... ... ... ... және ... инвесторлардың ынтасын төмендетеді.
Қазіргі жағдайларда ... ... ... ... ауырпалық әлі де жоғары, олардың ішінде көбісінің тиімділігі де
төмен. ... ... ... ... ... ... ... салық салу деңгейін көрсетуші ... ... ... мәлім. Алайда, салықтық ауыртпалық пен ... ... ... ... ... ... әдістемесі жоқ.
Салықтық ауырпалықтың ауырлығы туралы жанама түрде түсінік бере ... ... ... ... ... ... ... бақылау
Қазақстанда салықтық заңдылықтың тұрақтылығын төмендегі қағидаларға ... ... ... ... ... пен ... қызметті ынталандыру;
Өнім шығарудың көлемін көбейтуге, еңбек ... ... ... ... табысты көбейту нәтижесінде тұтынуды көбейтуге мүмкіндік
туғызу;
Мемлекеттік бюджетті ... ... ... ... ... ... шектеуге мүмкіндік туғызу;
Бағалар мен инфляцияның деңгейін тұрақтандыру;
Ресми және көлеңкелі экономиканың ара қатынасын тиімді ... ... ... ... ... ... ... жолымен анықталады, сондықтан оның негізіне елдің территориясында
әрекетте болған салық салу жүйесінің ... ... ... ... ... ... саясаттың келісу процессі жасалатын салықтың бақылауға
сәйкес таңдалған бағыт ... ... ... ... есебімен құрылады.
Салықтар бұрыннан белгілі мемлекеттің қызметінің барлық бағыттарын
қаржыландыру көзі және ... ... іске ... ... ... табылады. Салықтар заңдық тұрғыдан мемлекеттің тәуелсіз
құқығының бірі ретінде көрсетіледі.
Салықтар ... ... ... ... үлкен
рольді атқаруға орындауға қабілетті. Олардың түрлері ставкаларын реттей
отырып, экономиканың тұрақты ... ... ... ... проблемалары күрделі және қарама қайшылықты болып
отыр. Алайда, қазіргі күнде салық жүйесіне енгізілген ... ... ... мен ... ... әлеуметтік қорғалуын қамтамасыз ететін
іс-әрекеттің мінсіздігі туралы айту әлі ерте. Өз кезегіңде соңынан ... ... ... ... содан соң «оң тәжірибе»,
яғни олардың мемлекеттің қазынаға түспей қалуын қамтамасыз ететін ... ... ... Бұл ... ... ... ... және алымдар жүйесінің «тармақталуы» сипатына мән
береді.
Қазақстан Республикасының 2008 жылдың 12 ... ... және ... ... ... да ... ... туралы» заңының
шығуымен байланысты салық заңдылығы жетілдірілді, жетіспеушіліктер жойылды,
салықтар мен алымдар құрылымы жеңілдетілді. Бірақ қазір де ... ... деп ... ... онда әлі де ... кемшіліктер қатары
жеткілікті.
Әлеуметтік салықтар Қазақстан Республикасының бюджет кірісіне
маңызды әсер етеді, олар ... ... ... ... отыр. Бюджет
түсімдерінің өсуінің бір себебі өндіріс немесе тауарды, қызмет пен ... ... ... Кейбір экономистердің айтуы ... ... ... ... ... ... экономикалық түрткі болады.
Әлеуметтік салық экономикалық мәні жағынан салық салу жүйесіне
кіреді. Әлеуметтік салықтардың ... ... ... тең ... ... яғни егер ... салық ставкасы жоғары болса,
отандық кәсіпкердің бәсекеге қабілеттілігіне кері әсер етеді және ... ... Ал ... ... ... ... төлеушілердің
салықтық ауыртпалығын төмендетеді, соынмен ... ... ... үнемдеуге және бейресми экономиканың бір ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылы әлеуметтік
салықтың ставкасы 21 пайыздан 20 пайызға төмендетілген еді. Бүгінгі таңдағы
әлеуметтік салықтық ... ... ... ... ... ... ҚР ... мекемеарқылы жүзеге
асыратын резидент еместер, шетелдік заңды ... ... ... ... ... ... 5-кесте.
|Қызметкерлердің салық салынатын табысы| ... ... ... жылдық есептік ... ... ... ... 20 ... ... ... ... 40 ... жылдық есептік |15 еселенген жылдық ... ... ... ... ... ... ... |
| ... 15 ... ... 200 еселенген жылдық есептік |40 ... ... ... ... дейін ... ... ... ... |
| ... 12 ... ... 600 ... ... ... |200 ... жылдық есептік |
|көрсеткішке дейін ... ... ... ... ... ... 9 ... ... еселенген жылдық есептік |600 еселенген жылдық есептік ... ... ... ... ... асатын |
| ... 7 ... ... ... ... ... етуін жетілдіру салық
төлеушілер үшін де, бюджеттің кіріс бөлігіне де оң жағынан әсер етеді.
Салық ... ... ... ... ... ... байланысты. Әрбір салықтың пайда болуының өзіндік
ерекшеліктері бар. Алғашында ... ... ... ... ... ... ... қолданыла бастады.
Мысалы, 2007 жылдары АҚШ-та өнеркәсіп өнімдерінің көлемін сипаттау үшін, ... жаңа ... ... ретінде аналитикалық мақсатта қолданылды.
Әлеуметтік салықтың көрсеткішінің обьектісі ретінде қолдану
қажеттілігі Еуропалық елдердегі жалпы қамтамасыз етіледі.
Әлеуметтік салық ... ... ... жақында енгізілген
салық болып табылады. Бастапқыда бұл салық түрін ... ... ... ... және ... ... ... және
медициналық көмекке құқығын жүзеге асыру үшін ... ... ... 2007 жылы ... ... әлеуметтік салықты енгізу сонымен бірге
әлеуметтік салықтың кішкене уақытында ставкі ... ... ... және ... ... ... мен толықтырулар енгізілді.
Әлеуметтік салық стакасын 26-дан 21 пайызға төмендету (01.07.2007 ж бастап)
03.05.2008 ж №183 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... ақыны
төлеу қоры табылды, сәйкесінше ол ... ... ... ... ... дейін алынды. Бұл жағдайда салық төлеушілер болып
материалды және ... ... ... ... және ... ... ... төлемдеріне белгіленген ставка бойынша осы салықты
есептейтін жұмыс есептеліп, жұмысшылар ... ... ... осы ... ... жұмыс беруші ұйымдар танылады. Еске алатын
болсақ Қазақстанда салық салудың екі түрі бар: ... ... ... ... және ... ... ... табысқа салықты ұстау.
Әлеуметтік салық- мемлекетте алынатын салықтардың бірі. Ол 2008
жылдан бері бұған дейін қолданылып келген ... ... ... әлеуметтік сақтандыру, міндетті медициналық сақтандыру, халықты
әлеуметтік қамту қорларына аударылатын ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі еңбекке ақы төлеу
қорының 28 % ... ... ал ... ... ... ... жатқызылады. Әлеуметтік салық түсетін түсімдер
мемлекеттік бюджеттің 15,7% ... ... ... ... ... олардың филиалдары мен өкілдіктерінде қызмет ... ... ... ... ... тұлғалары және жеке кәсіпкерлер болып
табылады.
Салық салу обьектісі болып ... және ... ... ... ... ... тұратын жұмысшыларға, шетел
азаматтарына және азаматтығы жоқ тұлғаларға төленетін жалақы және басқа ... ... ... ... ... ... жеке ... зейнетақы қорына аударылатын міндетті зейнетақы жарналарының
бөлігі ретінде, ... ... ... ... ... және ... ... байланысты уақытша еңбек етуге жарамсыздығына әлеуметтік
жәрдемақы, баланың тууы кезінде материалдық көмек, ... ... ... ... мемлекеттерден грант есебінде ... ... және ... ... ... ... ... басқа төлемдер
ретінде түзетулерге жатады.
Салық мөлшерлемесі ... ... ... ... ... ... үш айлық есеп көрсеткішінің мөлшерінде
және әр жұмысшыға екі айлық есеп көрсеткіші мөлшерінде ... ... ... ... кейінгі айдың 15-нен кешіктірілмей
төленеді.
Әлеуметтік салықтар ... ... ... ... ... Әлеуметтік салықтар бюджет кірістерінің тұрақты көзі ... ... ... айтуы бойынша ... ... ... ... ... ... ... тірек
болады.Әлеуметтік салықтар тұрақты мекемелер мен өкілдіктерде, филиалдарда
қызмет ететін заңды тұлғаларға салынатын ... ... ... бір
бөлігін бюджетке аударуды көрсетеді. Салық салынатын айналым бойынша
бюджетке төленуге ... ... ... ... айырма ретінде
анықталады.
Салық салынатын айналым және салық салынатын импорт қосылған құн
салығын салу обьектілері болып табылады.
Әлеуметтік салық ... ... ... ... салық органы
тұлғаға оның әлеуметтік салық ... ... ... ... ... ... міндетті:
-тұлғаның атауы және деректемелері;
-салық төлеушінің тіркеу нөмірі;
-әлеуметтік салықты төлеуші болып тіркелген күні;
Егер ... ... ... он екі ... ... ... ... мөлшері салық салынатын ең төмен айналым ... ол ... ... ... органына өзін әлеуметтік ... ... ... ... ... беруге құқылы. Әлеуметтік салықты
төлеуші мұндай құқықты өзін әлеуметтік салық бойынша ... ... ... кем ... екі жыл ... соң пайдалана алады.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық-экономикалық құрылысы
мен саяси іс-бағытына ... ... ... ... бөлудің басты
қаржылық құралы, мемлекеттің кірістері және ... ... ... көзі ... ... ... ... мазмұны нақты түрде көрінеді, ал салықтардың әлеуметтік-
экономикалық мәні олардың ... мен ролі ... ... ... ... және функцияларымен ... ... ... ... салықтарды төлеу әрбір адамзаттың қасиетті
борышы деген еді. ... көп ... ... даму ... ... ... ұдайы жүзеге асырылатын ақшалай төлем болып
табылады. Экономиканың ... даму ... ... ала ... қажеттіліктерге сай ... ... ... ... ... бойынша іске асырылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бүгінде Қазақстан Республикасының салық жүйесі өзінің құрылу және
жұмыс істеу ... ... ... көзделген
әлеуметтік-экономиқалық басымдылықтарға орай салықтар мен басқа да ... ... ... ... ... ... баланысты
бөледі. Осындай мән-жайлар тұрғысынан салық ... ... ... мен ... ... және ... жүргізілетін салық әкімшілігінің негізгі бағыттары,
республикалық және ... ... ... ... ... базасы, мемлекеттік бюджет кірістері мен ... ... ... ... ... ... ... салық әкімшілігі салық жүйесінің тактикалық және
стратегиялық салықтық әлеуетін, ... ... ішкі және ... ... ... ... ... қатынастар жүйесін мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру процесін
қамтиды.
Қазіргі заманғы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... салықтық
жоспарлау, мемлекеттк салықтық реттеу және мемлекеттік салықтық бақылау
сияқты салық механизмінің элементтері ... Бұл ... ... кезең
талаптары мен өмір тынысына, сондай-ақ мемлекет пен қоғамның ... ... ... ... пен ... ... мен ... қалыптасыру принциптерін жаңалауға, салықтар
жүйесін өзгертуге, салық салу ... ... және ... орай ... асырылып жатқаны белгілі. Салық жүйесі
мемлекеттік билік органдары мен ... ... ... ... ... ... ... болып табылады және ол
мемлекеттің экономикалық саясатының заңи күші бар ... ... ... ... құқықтың жалпы және арнайы теориялық
проблемадарын, салықтық заңдардың елеулі мәселерін ... ... ісі ... ... жүзеге асырылып жатқаны ... ... ... ... келе жатқан Қазақстан Республикасының салықтық құқығы да
мемлекетіміздің ... ... ... ... және ... ... күшейтілуіне өз үлесін қосуда.
Міне, осындай мән-жайдаларын бәрі ... ... ... құрылымы
мен мазмұнына, маңызына және реттелінетін салықтық қоғамдық қатынастарға
айтарлақтай ықпалын ... қана ... ... ... ... салу ... ... теориялық және практикалық мәселелерін бір бірінен ... ... ... ... ... және ... ... жағдай жасап отыр. Осы ... ... ... пен салықтық
заңдарды зерделеу міндеттілігінің жоғары заң оқу орындарының студенттеріне,
салық қызметі және қаржы полициясы агеттігі ... ... мен сот ... ... ... бақылау
комитетінің қызметкерлеріне, экономистерге, бухгалтерлер мен ... күн ... ... ... ... мәселе екенін көрсетеді.
Салықтар мемлекеттің бюджеттік ... ... ... ... ... мүлік салығы да орын алады. Заңды тұлғалар (оның ішінде
резидент еместер), олардың ... ... және өзге де ... мүліктің тұрған жері бойынша әр жыл үшін төлейтін ... ... ... ... ... ... қалдық құнынан 1 процент ставка бойынша жыл ішіндегі ... ... үшін ... ... ... ... мүлік салығы есептеу кезінде обьектінің жаңа ұғымы пайда болды-
амортацизацияланған активтер. ... ... ... ... ... ... іспеттес, сонымен қатар салықтарға ... ... ... әсер ... салықтың бір түрі саналады. ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің
салық жүйесінде қызмет жасайды. Осы салықтың алыну механизмі көптеген
елдерде бір-біріне ... ... ... айырмашылықтары бар.
Мүлік салығын төлеушілердің ... ... ... ... ... ... ставкасы да артады. Әрбір мемлекет өзінің салық саясатына
байланысты салық ... ... өз ... ... ... ... Қазақстан Республикасында халықтың әлеуметтік
жағдайын көтерудің көптеген бағдарламалары іске асуда. Мүлік салығын ... ... ... және жеке ... мүлік құнына байланысты.
Нәтижесінде біздің еліміздегі мүлік салығының ставкасы ең ... ... ... салығында салық салу обьектілерінің тұрған жері бойынша
салықтың төленетіні ... ... ... ... ... ... ... яғни салық салу обьектілері басқа облыстардың аумағында ... ... ... осы түрі ... есептеме беру тәртібіндеге
өзгерістер белгіленді. Бұл ретте төлемдер обьектінің тұрған жері ... ал ... ... ... ... мен ... құрылымдық
бөлімшелері тұрған жері бойынша ағымдық төлемдердің есептерін және салық
бойынша декларация тапсырады. Бірақ бұл ... олар бас ... ... ... негізінде заңды тұлға жыл аяқталғаннан кейін құрылымдық
бөлімшелері бөлігінде есептелген және ... ... ... ... ... ... ... салығын төлеудегі декларация ... ... ... ... ... 31 наурызынан кешіктірмей тапсырады.
Қолданылып жүрген заңдарға сәйкес мүлікке салынатын салықты төлеуге ... ... ... үшін ең ... қаражат көзі, сол салықтардың
бірі мүлік салығы болып табылады. Қазіргі уақытта салықтар арасында мүлік
салығының ... ... ... ... ҚР ... Қазақстан халқына 2010 жылғы жолдауы.
2. 3акон Республики ...... ... в ... от 25 ... 2006 ... ... Республики Казахстан "О налогах и ... ... в ... от 24 ... 2007 ... "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы"
Қазақстан Республикасының кодексі 12.06.2007 ... ... ... Республики Казахстан "О введении
обязательной ... ... ... ... акцизного сбора " от 17
июня 2007 года.
6. Постановление Правительства Республики Казахстан "О нормах провоза
физическими ... ... ... ... ... Казахстан
подакцизных товаров " от 31 января 2006 года.
7. Постановление Правительства ... ... " ... ... ... подакцизных товаров марками акцизного
сбора нового образца " от 16 июля 2007 года.
8. ... ... ... ...... ... ... товары , произведенные в Республике Казахстан и ввозимые на
таможенную ... ... ... и ... ... включая
лотереи " от 28.02.2006 года.
9. Инструкция № 36 МГД РК "О порядке исчисления и ... ... ... июня 2006 года ( с ... изменеий и дополнений).
10. Инструкция Министерство финансов и ... ... ... ...... налога на добавленную стоимость
и акцизов в отношении товаров, ... на ... ... ... от 26 ... 2006 года.
11. Антология экономической классики . В 2-х т. – М. Экономика , 2006-
2007. Т1,-775с . Т2,-486с.
12. ... К.К , ... А.Б , ... Б.Ж ... ... .- Алматы .РИК,2006.
13. Карагусова Г.Д. Налоги : сущность и пракика использования . ... ... ... , 2006г , ... Маханов Н. Анализ поступления налогов и платежей в бюджет .
Вестник МГД РК - 2001. - № 12. - С. ... ... ... ... стран под . ред Д.Г.Черника,- ... и ... , 2006г , ... ... в ... странах .Под ед И.Г .Русаковой.- М: Финансы и
статистика, 2007г,-224с.
17. Налоги :үчебное пособие Под ред . Д.Г. ... : ... ... ,- 400с.
18. Налоговая системы зарубежных стран.Под ... ... ... - М : ... и ... , 2007г ... 0мирбаев С.М . Налоги и налогооблажение Учебно методическое
пособие по ... ... . ... Изд-во КарГУ,199Б г, -141с.
20. Оспанов М.Т. ... ... ... ... в Республике Казахстан . - Алматы ; Познание, 2007г,220с 21.
Порохов Е. ... ... ... . ... ... ... ,
2008г №11, с.37.
22. Прохоров ЕА. Основы налогового право -М: Инвест фонд , ... ... Н. О ... ... ... по налогам и другим
обязательным платежам за 2008 год. Вестник МГД РК .-2001.№ 3 - С.5 ... ... ... Под ред . ... Алматы: Қаржы-
қаражат, 2008.- 208с.
25. Тулегенов Н. Качество налогового аудита. Вестник МГД РК , - ... ... ... ... ... РК ”, № 2, 3, 9, ... “Налоги : элементы, понятие, установление, виды” ... ... Н. Е., ТОО ... ... ... ... Т. Ф. “ Налоги и налогообложение ”, “ ... ”, ... ... Э. К. “ Налоговое регулирование предпринимательской
деятельности в сфере малого и среднего бизнеса ”, ... ... ... В. М. “ ... в системе экономического управления
” , М : ВНИТЦ , 2006 С. ... ...... В., ... Қ., ... ... 2007.
32. Құлпыбаев С . “ Қаржы ” оқу ... ... ... ... Шет мемлекеттер салықтары»Алматы 2007
34. Керімбек.Ғ.Е. «Салық және салық салу»,әдістемелік оқу ... ... ... ... және ... төленетін басқа міндетті төлемдер туралы
(Салық кодексі). Алматы: ЮРИСТ, 2007жыл.
36. Е.Смайлов. “Салық мәдениеті – салықты дұрыс төлеп, адал ... ... ... // 2008 ж., 7 маусым 3-бет.
37. З.Кәкімжанов. “Салық кодексіндегі ... ... оң әсер ... ... // Егемен Қазақстан // 2008 ж., 2 бет.
38. ... ... ... ... және салық салу»,әдістемелік оқу құралы.Алматы:
Экономика, 2006.-864бет.
[2] .Налоговая ... ... ... ред.В.Г Князева Д. Г.Черника. -
М : Закон и право , 2007г ,191с
[3] ҚР Президенті Қазақстан халқына 2010 ... ... ... ... ... ... ... төлеуді бақылау
салық төлеу мерзімі мен тәртібі
салық ставкасы
салық салу бірлігі
Салық элементтері
салық базасы
салық ... ... ... үшін ... ... мен ... түрлерінің жиынтығы
Салық салу қағидаттары
Салық құқығы мен заңдылығы
Салық
элементтері
Салық
механизмі
Салықтарды
басқару жүйесі
Ақпараттық қамтамасыз ету
Салықтық
бақылау
Салықтардың
есеп құралдары
Салықтарды алудың әдістері
Салықтар және басқа да міндетті бюджет төлемдері.
Жанама
Кеден ... ... ... кеден бажы
• алдын ала шешм қабылдағаны үшін төлемақы
• Алымдар
• жер учаскелерін пайдаланғаны үшін ... жер ... ... су ... ... үшін ... ... ортаны ластағаны үшін төлем
• жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін ... ... ... табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін төлем
• радиожиелік спектрн пайдаланғаны үшін төлемақы
• қалааралық және халықаралық телефон байланысын ... үшін ... кеме ... су ... ... үшін төлемақы
• сыртқа орнатқан жарнамасы үшін төлем

• заңды тұлғаны тіркеу үшін алынатын алымдар
• жеке кәсіпкерлікті ... үшін ... ... ... ... құқығын және онымен жасалынатын мәмілелерді тіркеу
үшін алынатын алымдар
• азаматтық әуе кемелерін тіркеу үшін алынатын алымдар
• радиоэлектор ... және ... ... ... ... үшін ... дәрі-дәрмек заттарын тіркеу үшін алынатын алымдар
• автокөлік ... ... ... ... ... ... ... алымдар.
• Аукциондардан алынатын алым
• Жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым
• Телевизиялық және ... ... ... ... ... беру үшін ... ... табыс салығы
• жеке табыс салығы
• экспортталатын шикі мұнайға, газ конденсатына салынатын рента салығы
• жер қойнауын пайдаланушыларға салынатын салық
• әлеуметтік ... жер ... ... ... салынатын салық
• мүліктерге салынатын салық
• құмар ойын бизінесі салығы
• ҚҚС
• акциздер
ҚР-дағы ... салу ... ... принципі
Үнемдеу принципі
Әділеттілік принципі
Қазақстанның Салық жүйесінің даму қызметі
Әкімшілік басқарудың салық жүйесі
Қарапайым салық жүйесі
Жаңашыл салық жүйесі

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 100 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"АТФ Банкі" АҚ-ның тартылған қаражаттарын талдау және бағалау61 бет
"ҚазТрансОйл" АҚ-ның өндірістік-шаруашылық қызметі58 бет
1950 - 1980 жылдардағы КСРО-ның халықаралық қатынастар жүйесіндегі Үндістанмен байланысы61 бет
2013-2015 жылдардағы ҚР-ның макроэкономикалық көрсеткішіне сипаттама14 бет
XХІ ғасырдың қарсаңыңдағы ҚР-ның әлеуметтік-экономиқалық саясаты22 бет
«Alatau Dairy» ЖШС-ның ұйымдастырушылық құрылымы мен қызметінің негізгі бағыттары29 бет
«Kaspi bank » АҚ-ның қызмет ету және несиелерді ұйымдастыру25 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
«алматы құс» аақ-ның несиелеуді ұйымдастыруын талдау18 бет
«атф банк» ақ-ның негізгі қызметін ұйымдастыру12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь