Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпорындардың экономикадағы ролі, даму теңденциясы мен қызмет тиімділігі және жетілдіру жөнінде ұсыныстар

КІРІСПЕ

1.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ШАҒЫН КӘСІПОРЫН ДАР ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1 Шағын кәсіпорындар қызметін ұйымдастыру
1.2 Шағын кәсіпорындардың экономикадағы ролі

2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ШАҒЫН КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ ДАМУ ТЕНДЕНЦИЯСЫ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТ ТИІМДІЛІГІН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстандағы шағын кәсіпорындардың даму тенденциясы
2.2 « ЕРКА» ЖШС қызметінің тиімділігін талдау.

3. ОТАНДЫҚ ШАҒЫН КӘСІПОРЫНДАР ҚЫЗМЕТІНІҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазақстан Республикасының дамуының қазіргі сатысы экономика мен қоғамды өзгертуде өте күрделі мәселелердің пайда болумен сипатталады. Әсіресе шағын және орта бизнесті дамыту мемлекеттік экономикалық саясаттың басымды бағыты болып саналады.
Сондықтан да кәсіпорын төңірегіндегі көптеген мәселелердің экономикадағы ролінің өте маңыздылығын дәлелдейді. Оның негізгі маңыздылығын ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауында: «еліміздің экономикалық саясатының бірден-бір басымды бағыты кәсіпкерлік» деп аталынған. Сондықтан, шағын кәсіпорын дамытуды басқару еліміздің жүзеге асырып жатқан саясатының стратегиялық мәселесі болып табылады.
Оның стратегиялық маңыздылығын бағалау үшін Қазақстан экономикасының мынадай ерекшеліктеріне көңіл бөлу қажет:
-айқын көрініс алған шикізаттық бағыт;
-импортқа тәуелділігі;
-қайта өңдеу өнеркәсібінің нашар дамуы;
-аймақтар бойынша өндіргіш күштердің біркелкі орналаспауы.
Бұл аталғандар біздің экономикамыздың мұндай зардаптарын шағын және орта бизнестің даму жолдарымен ғана жеңуге болады. Себебі, шағын кәсіпорындарды дамытудың маңыздылығы мемлекеттің экономикалық жетілуіне ықпал етуі және өндіріске, халықтың жұмыспен қамтылуына жеткілікті түрде қамтамасыз ете алуы жатады. Сол үшін кәсіпорын қызметі еліміздің шаруашылық қызметінің жандандырғыш күші деп білуіміз қажет. Осыған байланысты мемлекетке кәсіпорын жан-жақты қолдау мен қорғау табуын тек шағын кәсіпорындарды дамытумен бірге оның нарықтық экономиканы дамытуда қосар үлесі де аз емес болады.
Сондықтан бүгінде республикамызда экономиканы қайта құру жолында оның негізі болып табылатын кәсіпкерлік қатынастарды дамытып, жандандыру және олардың ұйымдық-құқықтық нысандары мен мемлекеттік реттеу әдістерін жетілдіру күн тәртібіндегі мәселелер бойынша бірінші кезекке қойылып отыр. Оған куә ретінде Қазақстан Республикасы Президентінің тарапынан жасалынып жатқан кәсіпорындарды қолдау, жандандырып нығайту туралы шараларды, сондай-ақ осы шараларды материалдық және құқықтық актілерді атап өтуге болады. Сондықтан кәсіпкерлікті еліміздің шаруашылық қызметінің жандандырғыш күштері деп білуіміз қажет. Осыған орай айта кететін бір жайт, мемлекетімізде шағын кәсіпорын жан-жақты қолдау табуын тек кәсіпорын дамыту үшін деп түсінбей, сонымен бірге оның нарықтық экономиканы дамытуға қосар үлесінің де қомақты екенің естен шығармауымыз қажет. Демек нарықтың өрлеп, өркендеуі кәсіпорын қызметтеріне айтарлықтай дәрежеде тәуелді болады.
Нарықтық экономикаға өтудің салдарынан пайда болған меншікке деген құқықтық заңдық күшке ие болғаннан соң Қазақстанда, сонымен қатар ТМД елдерінде де кәсіпорын қызметінің қайта жандануына жол ашылды.
1. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан. ҚР-сы Президентінің Қазақстан халқына арнаған Жолдауы. 2007 жыл 1-наурыз.
2. Сәбден О. Бәсекелестік экономика, Алматы - 2007 ж;
3. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау, Алматы-2001 ж;
4. Қазақстан Республикасының 2001-2005 жылдардағы шағын кәсіпорындарының қызметі. Статистикалық жинақ;
5. ҚР-ның Азаматтық кодексі, Алматы-1999 ж.
6. Окаев К.О. Предпринимательство в РК, Алматы-1999 ж;
7. Бердалиев К.Б. Қазақстан экономикасын басқару, Алматы-2001 ж;
8. Бердалиев К.Б., Тұрсынбаев А.А. Менеджмент теориясы мен тәжірибесі, Алматы-2002 ж;
9. Под ред. Жатканбаева Е.Б. Малое препринимательство: теория, мировой опыт и Казахстан, Алматы-2001 ж;
10. Битемиров Қ.Т. Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму жолдары және құқықтық негіздері, Алматы-1998 ж;
11. Егемен Казақстан газеті // табыс та, міндет те көп. 27.12.2002 ж;
12. Афанасьев В. “Анатомия” малого бизнеса //Росийский экономический журнал. 1994. №2.–с.55-64.
13. Абалкин Л. Старна располагает условиями для вывода экономики на путь устойчивого равновесия // Экономист-1996 №1–с.3-9.
14. Афанасьев В. Малый бизнес: проблемы становления // Росийский экономический журнал. 1993. №2.–с.59-62.
15. Баранников А. Помочь малому бизнесу // Экономика и жизнь. 1996. №6. с.33.
16. Қазақстанның қысқаша жылнамалылығы - 2006ж;
17. Дауранов И. Проблемы развития малого бизнеса в Казахстане, Аль-Пари, №3-4, 72-75бет.
18. www.ct\kz;
19. www. khabar.kz;
20. www. rambler.ru;
21. www.yandex. ru;
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ
1.Қазақстан Республикасында шағын кәсіпорын дар қызметін ұйымдастырудың
теориялық ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың экономикадағы ролі
2.Қазақстан Республикасында шағын кәсіпорындардың даму тенденциясы және
қызмет тиімділігін талдау
2.1 Қазақстандағы шағын кәсіпорындардың даму ... « ... ЖШС ... ... ... ... шағын кәсіпорындар қызметінің тиімділігін арттыру жолдары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының дамуының қазіргі сатысы ... ... ... өте ... мәселелердің пайда болумен сипатталады.
Әсіресе ... және орта ... ... ... ... ... бағыты болып саналады.
Сондықтан да ... ... ... ... ... өте маңыздылығын дәлелдейді. Оның ... ел ... ... халқына Жолдауында: «еліміздің
экономикалық саясатының бірден-бір басымды бағыты кәсіпкерлік» ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырып жатқан саясатының стратегиялық мәселесі болып ... ... ... бағалау үшін Қазақстан экономикасының
мынадай ерекшеліктеріне көңіл бөлу ... ... ... ... бағыт;
-импортқа тәуелділігі;
-қайта өңдеу өнеркәсібінің нашар дамуы;
-аймақтар бойынша өндіргіш күштердің біркелкі орналаспауы.
Бұл аталғандар біздің экономикамыздың мұндай зардаптарын шағын ... ... даму ... ғана ... ... ... шағын
кәсіпорындарды дамытудың маңыздылығы мемлекеттің экономикалық жетілуіне
ықпал етуі және өндіріске, ... ... ... ... түрде
қамтамасыз ете алуы жатады. Сол үшін кәсіпорын қызметі еліміздің шаруашылық
қызметінің жандандырғыш күші деп ... ... ... байланысты
мемлекетке кәсіпорын жан-жақты қолдау мен қорғау ... тек ... ... ... оның ... экономиканы дамытуда қосар
үлесі де аз емес болады.
Сондықтан бүгінде республикамызда экономиканы қайта құру жолында ... ... ... кәсіпкерлік қатынастарды дамытып, жандандыру және
олардың ұйымдық-құқықтық нысандары мен мемлекеттік ... ... күн ... мәселелер бойынша бірінші кезекке қойылып отыр.
Оған куә ретінде Қазақстан Республикасы Президентінің тарапынан жасалынып
жатқан ... ... ... ... ... ... сондай-
ақ осы шараларды материалдық және құқықтық ... атап ... ... кәсіпкерлікті еліміздің шаруашылық қызметінің ... деп ... ... Осыған орай айта кететін бір ... ... ... ... ... табуын тек кәсіпорын дамыту
үшін деп түсінбей, сонымен бірге оның нарықтық экономиканы дамытуға қосар
үлесінің де қомақты ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын қызметтеріне айтарлықтай дәрежеде тәуелді болады.
Нарықтық экономикаға өтудің салдарынан ... ... ... ... ... ... ие ... соң Қазақстанда, сонымен қатар ТМД
елдерінде де кәсіпорын ... ... ... жол ашылды.
Соңғы жылдары Қазақстанда ірі монополистік кәсіпорындардың ... ... ... ... орын ... ... ... ол кәсіпорындардың
орнына мемлекеттік жаңа құрылымдар құруы керек делінеді. Ал шын ... оңай ... ... ... еліміздегі мемлекеттік кәсіпорындар өкінішке
орай дамып келе жатқан бәсекелестік ортада жұмыс істей алмайды. Сондықтан
да ... ... ... ... беру қажет. Олар Қазақстанда
бағаның тұрақтылығын, бәсекелестік ортасын қамтамасыз етер еді.
Еліміздің экономикасында орын алып отырған ... ... ... ... ... ... мәселелердің қатарына жатқызылып
жүргені баршаға мәлім. ... ... ... ... екі есе, үш
есе орындайтын ірі кәсіпорындардың барлығы дерлік өз ... ... ... ... ... ... ... жаңа заман талабына сай өнім
шығара алмағандығы. Яғни, ... ... ... өте ... болғандығы.
Әлемдік тәжірибе көрсетіп отырғандай, ... ... ... шаруашылықтың бөлінбес, ажырамас бір элементі ... ... ... елдердің қайсысын алсақ та өздерінің экономикалық және
әлеуметтік мәселелерін шешуде кәсіпкерлікке арқа ... ... ... ... нарықтық экономикалық
қатынастарды құруда алатын маңызды роліне байланысты бұл жұмыстың мақсаты –
Қазақстан ... ... ... ... ... даму ... мен ... тиімділігін талдау және жетілдіру
жөнінде ұсыныстар жасау.
Қойылған мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер анықталынады:
-шағын кәсіпорындардың қызметін ... және ... ... ... ... ... даму ... көрсету;
-Қазақстандағы шағын кәсіпорындардың даму тенденциялары мен жағдайы
зерттелінеді;
Курстық ... ... ... негізін Қазақстан
Республикасының заңдылықтары, жарлықтары мен ... ... ... ... ... ... ҚР-ң ... мерзімді басымдылықтар құрайды. ... ... ... және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. Қазақстан Республикасында шағын кәсіпорын дар қызметін ұйымдастырудың
теориялық мәселелері
1.1 Шағын кәсіпорындар қызметін ұйымдастыру
Кәсіпорын іс ... ... оны ... дипломатиялық қарым-
қатынастары, адамдар арасындағы қарым-қатынастар ретінде қарастыру керек.
Сондықтан осы процеске қатынасатын адамдарды бизнесмен деп ... ... ... ... әрекетретінде қарастырылады. Оның
басқа тірліктерден айырмашылығы – ол ... ... ... жеке ... бірі ... ... саналады. Бұл
кәсіпкерліктің экономикалық негізі өндіріс ... жеке ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік ұғымының тарихы орта ғасырлардан басталады. Тіпті
сол ... ... ... ... ... ... болған. Орта ғасырда « кәсіпкер » ... ... ... бұрынғы антрепренерің , яғни француз сөзі ... екі ... ... мен ... ... ұйымдастырушы;
2)өндірістік немесе құрылыс жобаларын басқарушы;
Ал «кәсіпкерлік» ... ең ... 18 ... ... ... Ричард Контильон (1680-1734ж.ж) енгізген. Ол «кәсіпкер деп нарық
жағдайында тәуекел етуімен байланысты іс-әрекеттер ... ... ... » айтқан.
Бұл тұрғыда Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... қарамастан, азаматтар мен заңды
тұлғалардың тауарларға (қызмет, өнім) сұранысты қанағаттандыру арқылы пайда
табуға бағытталған ынталы қызметі” және ол ... өз ... ... және мүліктік жауапкершілігімен жүзеге асырылады делінген.
Кәсіпкерліктің бірнеше анықтамаларын ... ... бұл ... ... бөліктерін атауға болады:
1)жауапкершілік, тәуекел, инициатива;
2)жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау;
3)құралдарды іске асыру еркіндігі;
4)жаңа шешімдерді, идеяларды іздеу;
Жоғарыдағы кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... көруге болады. Сонымен, кәсіпкерлік
дегеніміз - ол жеке бизнесті ұйымдастыра білу және оны ... ... ... ... ... ... қатынастарды қарастырудың алғашқы сипаты-оның субъектісі
мен объектісі. Кәсіпкерліктің субъектісіне экономикалық қызметке қатысушы
түрлі мүшелер, ... ... ... жатады, сосын кәсіпкерлік
қызметті бір топ адамдар ... ... ... яғни ... ... ... ... кәсіпкерліктің объектісіне адамның белгілі-бір қызметі, нақты
жағдайда жаңашылдық, ерекше мағынадағы өндіріс, ... ... ... қосу жатады..
Әрбір кәсіпорынды басқару мәселесі – ... өнім ... ... ... құрылым құруды ұйымдастыру, табыстың
шешуші тетіктерін және де әлсіз ... табу ... ... ... ... ... жаңа шағын кәсіпорын құру процесі 3 негізгі ... ... ... ... деп ... ... ... қызмет түрін
және көлемін анықтау және ұйымдастырушылық- құқықтық формасын таңдайды;
2-ші кезең, яғни ... ... ... құжаттарды дайындау
процестері мен мемлекеттік тіркелу және кәсіпорынның атрибуттарын енгізу
мәселелері ... ... ... жаңа ... ... ұйымдастырушылық
құрылымын құру мәселесі қарастырылады, яғни негізгі өндірістік құрылымын,
басқару құрылымы, персоналдық ... және ... ... шаруашылық жүргізу тәсілі ретінде бірнеше негізгі
белгілері бар. Оның ... ... бірі ... ... мен ... ... егемендігі нарық механизмі әрекетін
қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... әртүрлілігіне қарай іздеу мен таңдау еркіндігі
болып табылады.
Кәсіпкерлікке тән тағы бәр сипаты- ол ... ... ... ... ... болжауды қарастырылған нұсқалармен
салыстырғанда табыс ала алмау немесе зиян шегудің ... ... ... мүмкін болатын және шығындар мен ... ... ... ... ... ... ретінде
жаңашылдық, шығармашылық ізденіс, жауапкершілік, іскерлікте ... жеке ... мен ... ... ... ... кәсіпкерлік бірнеше белгілер мен қызметі ... ... ... ... ... ... меншік түріне қарай: -жеке, мемлекеттік және аралас;
үшіншіден, аумағы бойынша: -жергілікті, аймақтық, ... ... ... ... ... ... құрылыс,
көліктік, саудалық, инфрақұрылымдық;
бесіншіден атқаратын қызметтеріне байланысты: -өндірістік, коммерциялық,
қаржылық, кеңестік;
алтыншыдан, ... ... ... ... ... ... ... -сенім серіктестіктері;
-жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер;
-қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер;
Монополизммен күресудің ... ... жолы ірі, орта және ... ... ... ... ... табылады. Жалпы алғанда,
ірі кәсіпорындарға қарағанда шағын кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылар
талғамына тез бейімделу мүмкіндігі;
2) кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру үшін, бастапқы ... ... ... ... ... аз ... ... жаңарту, жаңашылдықты енгізу, жаңа идеяларды жүзеге асыруға
икемділігі;
4) ... ... ... ... ... ... капиталының,
айналым деңгейінің жоғарылығы және қоршаған ... ... ... ... ... басқару қарапайымдылығы, ірі бюрократиялық құрылымның
болмауы;
6) ... және ... ... ... ... ... деген
ортақ мүдделерінің болуы, мотивацияның жоғарылығы;
7) ірі кәсіпорындармен әріптестік ... ... ... ... ... ... ... шағын фирмалардың біреуі пайда болып, біреуі
жойылып отырады. ... ... ... ... озық ... ... озық ... көлемі жағынан тұрақты өсу тенденциясы
байқалады. Олардың бір бөлігі ірі ... ... ... басқалары
қалыптасқан иерархияның құрылымына енуге ұмтылатын, шаруашылық ... ... ... құрылады, бірақ олардың бәріне бірдей ең маңызды мәселе
қаржымен қамтамасыз етілуі ... ... ... оның ... ... ... ... шағын кәсіпорындардың барлығы өзара тұтынушының ... және ... ... үшін ... ... да, ... қатынастарға негізделген нарықтық жүйе шағын кәсіпорындар
жүйесін өсіру мен дамытуды ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар қарқынды және тез дами бастаған кеңес
экономикасының ЖЭС кезеңі осыған мысал бола ... Олар ... ... ... ... ... ... шикізат, отын, құрал талап ... ... ... ... жеке ... мен ... ... жеңілдетті. Екінші ... ... ... ... келеді, сұранысқа тез жауап бере алады, ... ... ... тез ... ... ... жеке ... капитал
өнеркәсіпке ене отырып, нарықпен тығыз байланысы бар экономика салаларына
жұмсалады.
Сонымен қатар ... ... жэс (нэп) ... ... өткізу
нарығы, әрі шикізат, материалдар және жартылай ... ... ... ірі ... ... материалдық негізін де құрады.
Шағын кәсіпорынның дамуы үшін, оны қолдау ... ... ... ... ... ... құру, шағын
кәсіпорындар үшін кадрлар жүйесін құру ... ... Бұл ... ... ... мен ... жөнінде критерийлер қалыптастырып,
талдау жасауға мүмкіндік береді. ... ... ел басы ... ... 1997 жыл 6-наурыздағы “Шағын кәсіпкерлікті дамытуды,
мемлекеттік қолдауды және ынталандыруды күшейту жөніндегі ... ... ... ... жұмысшылар санымен шектелгн шағын
кәсіпорындар әрекет ... ... ... ... ғылым мен ғылыми
қызмет көрсетуде-100 адамға дейін, өндірістен басқа салаларда –50-ге дейін,
өндірістік емес салалар ... ... ... ... - ... тәжірибеде шаруашылық жүргізуші субьектілерді шағын және орта
кәсіпкерлікке жатқызудың жалпы ... ... ... ... капиталдың мөлшері активтерінің шамасы, айналым көлемі және т.б.
айтуға болады. ... ... жиі ... критерийлерге
кәсіпорындардағы жұмыскерлердің орташа жылдық саны, кәсіпорынның жылдық
айналымы және активтерінің мөлшерін жатқызуға ... ... ... негізгі критерийі- жұмысшылар саны болып ... ... ... ... ... ... ... және даму
ұйымының анықтауы ... ... саны ... ... ... 100-адамға дейін (шағын), 100-500 ... ... орта ... саны ... жоғары болса ірі кәсіпорындар ретінде белгіленген.
Біздің ... ... ... ... саны және ... ... ... қатар кәсіпорынның кемшіліктеріне мыналарды
жатқызамыз:
1) тәуекел деңгейінің жоғарылығы;
2) ресурстық, қаржылық, техникалық, ... ... ... ... ... ... және ... стандарттарға сай өнім өндіру
мүмкіндіктерінің төмендігі;
4) қызметкерлер біліктілігінің айтарлықтай жоғары ... ... ... ... ... ... ... атқару мүмкіндігі;
5) қосымша қаражаттар тарту және несие алу мүмкіндіктерінң төмендігі.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерін дамыту ... ... ... ... олардың қызметі үшін қолайлы жағдай ... ... ... ... ету, жұмыс істейтін бизнестің
жалпы санын ұлғайту, олар өндіретін тауарлардың, ... ... ... ... ішкі ... ... ұлғайту, халықтың
өзін өзі еңбекпен қамтуын дамыту болып ... өсім мен ... ... ... ... кедейшілігі проблемасын жеңудің маңызды бағыттарының бірі шағын
бизнесті дамыту үшін ... ... ... ... ... ... ... жүйесін жетілдіру; шағын
кәсіпкерлікті қаржы-кредиттік және инвестициялық ... ... ... кәсіпкерліктің инфрақұрылымын дамыту; шағын ... ... ... ... ету және насихаттау; кәсіпкерлік
мәселелері жөніндегі нормативтік құқықтық базаны жүйелеу және ... ... жаңа ... ... құра ... бір ... әлеуметтік жағдайдың тұрақтануына және халықтың әл-ауқатының
өсуіне ықпал етеді, екінші жағынан жұмыссыздар үшін ... ... ... және ... ... экономиканың дамуына
инвестицияларға жіберуге мүмкіндік береді.
Индустриялық ... ... ... ... ... жаңа кәсіпкерлердің қалыптасуына жәрдемдесу ... ... ... ... ... ... экономикалық және индустриялық аймақтарды құру кезінде бизнес-
инкубаторлар құру көзделеді. Бұл бизнес-инкубаторлар ... ... ... ... ... сондай-ақ шағын кәсіпорындардың
өнеркәсіптік өндіріспен бірігуге, бағдарлауға мүмкіндік береді.
Бизнес-инкубаторлар мен ... ... ... индустриялық-
инновациялық дамудың өңірлік бағдарламалары мен ұлттық даму ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ
микрокредиттеуді дамытуды қоса алғанда, қаржыландыру ... ... ... кезінде жүзеге асырады.
Қабылданатын шаралар ел ... ... ... ... ... болжауға мүмкіндік береді. 2015 жылға қарай ... өз ... жаңа ... ... ... және ... мәні бойынша Шығыс Еуропа көшбасшы елдерінің деңгейіне
жетеді. ... ... ... ... ... ... түрде қысқарады. Шағын кәсіпорындардың ІЖӨ-дегі үлесі 50 %-ға дейін
өседі. Салық ... үлес ... 30 %-ды ... ... Шағын
кәсіпорындардың құрылымдық қайта бөлінуі жүреді, оның ... ... 20 %-ды ... ... кәсіпорындарындағы жұмыспен
қамтылу 2,0 млн. адамға дерлік өседі. Индустриялық-инновациялық ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Шағын бизнесті дамыту үшін қолайлы жағдайлар ... ... ... ... одан әрі де ... ... ... бірі болып
табылады. Бұл әсіресе тұрғындарға барынша жан-жақты және ... ... ... ... үшін ерекше маңызды. Бұл істе барлық ... ... ... рөл ... ... ағаш ... ... шаштараз, дүкендер мен дәмхана әр елді мекенде болуы тиіс. Біз
іскер адамдарды табуымыз, оларды қолдауымыз және ... ... ... ... ... ... өндірісті кеңейтуге,
өндірістік процестерді интенсификациялауға тауар өндірушілердің шаруашылық
және қаржылық ... ... ... ... ... Бұл ... қызметті тиімді ұйымдастыру керек.
Ал бұл дегеніміз: -ұзақ ... ... ... ... ... жасау;
-қажетті ресурстарды жасау, табу;
-өнімділігі жоғары еңбекті ынталандыру;
-ішкі және сыртқы қарым-қатынасты ... ... ... бизнестің дамуы іскер адамдардан жаңа мамандарды
үйренуді, адамдар арасындағы қатынастың жаңа түрлерін ... ал ... жаңа ... ... ... ... жүзеге асыруда ауыл шаруашылық саласында жұмыс істеп
жатқан кәсіпорындардың өндіріс процестерін ұйымдастыру ... ... ... рөл ... Бұл ... мен ... ... дамуының стратегиялары, жоспарлар мен басқару шешімдері
қабылданып, оларды жүзеге асыру ... ... ... ... арттыру қорлары табылып, кәсіпорын ... ... ... ... экономикадағы ролі
Қазақстан өз дамуының жаңа белестеріне көтерілді. Экономикалық
өсудің жоғары қарқыны көптеген әлеуметтік ... ... ... ... жаңа ... сапалық көрсеткіштердің мәні артып,
әлемдік деңгейге бағдарланған тұрмыстың әлдеқайда жоғары ... ие ... биік ... қол ... ... бола ... ... ресурстық, ғылым мен білімнің, индустриялық әлеуетті жұмылдыру
шаруашылық жүргізу ортасының ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізу үдерістеріне
толыққанды қатысуын қамтамасыз ... ... ... Президенті “Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан” атты ... ... ... ... ... үрдістерге сәйкес дамып
келе жатқан ел болуын қалаймыз. Әлемдегі жасалған жаңа мен озық ... ... ... шаруашылықтан шағын да болса өзіне лайық
“орнын” иемденген әрі жаңа ... ... ... ... ел ... қалаймыз”, деп атап көрсетуі жаңа ... ... ... ... ... ... екендігін танытады.
Қазақстанның экономикалық дамуының ... ... ... ... ... ... ... арттыру маңызды орынға ие
болады. Шағын кәсіпорынның дамуы бәсекелестік ортаның ... ... ... тауарлармен, жұмыстармен, қызметтермен толықтыруға ... ... ашу ... ... ... ... шешуге, халықтың
әлеуметтік-экономикалық жағдайын ... ... ... ... және ... да ... ... оң шешімін табуына
септігін тигізеді. Шағын кәсіпорын халықтың ... ... ... ... мен ... кең ... ... бюджетке
салықтық түсімдердің бірталай үлесін қамтамасыз етіп отыр. Облыстағы шағын
кәсіпорындарды дамыту көрсеткіштері экономиканың осы ... ... ... ... ... ... динамикасы бар. Өнеркәсібі дамыған
өңір ретінде облыстың экономикалық дамуының ерекшелігін ескере отырып түсті
металлургия, ... ... ... ... және ағаш ... ... және тамақ ... ... ... ... одан әрі ... ... отыр. Бұл өз кезегінде
шағын ... ... ... ... ... оның ... айқындайды. Шағын кәсіпорындар үшін перспективалы қызмет
салаларының бірі – пайдалы ... ... және ... өңдеуді
ұйымдастыру.Қазірдің өзінде Тарбағатай ауданында бентонит саз топырақтары
кеніші әзірленуде, соның ... ... ... өнім ... шығарылады.
Бентонит саз топырақтарын пайдаланудың перспективалы бағыттары - ... ... ... ... ... ... ... «Тагансорбент» дәрілік құралын шығаруды жолға ... ... ... ... ... отыр. Нарықтық экономикаға ... ... және ... ... ... отырып, қоғамдық
өндіріс құрылымының түбірлі қайта құрылуын талап етеді.
Әлемдік тәжірибе ... ... бұл ... шағын
кәсіпорындардың дамуынсыз мүмкін емес. Шағын экономиканың ... ... ... элементі болып табылады және үстемдік етуші
қоғамдық – ... ... ... ... ... роль атқарады.
Соңғы уақытта мерзімді ... ... және ... басылымдарда
республика экономикасындағы шағын кәсіпорын формасының даму болашағымен
байланысты ... ... ... ... ... ... ... нарықтық қатынастарға кіруінің неғұрлым тиімді
және икемді формасы ретінде қарастырады. Тек қана ... ... ... өзгеруіне тез жауап қайтара отырып, ... ... ... береді. Мұндай белгілер ... ... ... және ... ... – техникалық прогрестің жылдамдауы,
өндірілетін тауарлар мен қызметтер номенклатурасының ... ... ... ие ... ... жағдайларда шағын кәсіпорындар ірілеріне
қарағанда жылдам икемделгіш болып келеді, олар өте жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... сапалы заттар
жасап шығарады.
Шағын экономика кәсіпорыны ... ... ... ... ... елеулі артуын қамтамасыз ете алады, ... және ... ... ... ... ... ... мынандай
факторлар тән: құрылысқа жұмсалатын шығындарды қысқарту негізінде күрделі
жұмсалымдардың жылдам айналуы, ... ... ... және ... ... ... ... бөлігінің басымдылығы, инфрақұрылымды
объектілер құрылысына шығындардың аз жұмсалуы.
Ағымдағы шығындарды пайдалануды жақсарту ... ... және ... ... құрал – жабдықтарын жоғары
өнімділігіне ... ... ... аппараттың шығындарын қысқартады.
Жоғары монополияландырылған бұрынғы одақтас республикалардың
экономикасында бірінші ... ие ... ... ... ... кәсіпорын елеулі үлес қосады. В.Афанасьевтің пікірі
бойынша “шағын ...... ... ... ... бұл ... ... әртүрлі аспектілерінен көрінеді, ол өзінің элементерінің
көптігінен және ... ... ... ... өте ... ырық ... ... жағынан, тар шеңберде мамандану мен ... ... ... ... ... ірі ... позициясын бұзатын байсалды сапада түседі. Нақ осы ... ... ... ... монополияның әлсіреуіне және тоқтап қалған
техникалық прогрестің жылжуында елеулі роль атқарады. Батыс ... ... ... ... бөлу ... ... ... саны 8-15, ал кем дегенде 4-5” болу керек..
Ресей экономистері Блинов А. мен Никитов А. ... ... ірі ... ... ... ... ... аз роль атқармайтындығын бөліп көрсетеді.” Шындығында мемлекет
те, жеке тұлға да ірі кәсіпорынға капитал салуға ... ... ... бойынша олар жиі ғана жоқ (мемлекет), ал ... олар ... ... емес ... барлық жағдайда проблемалы.” Ол өте үлкен
көлемде капитал салуды талап етпейді, керісінше оның ... ... ... ... және аз емес ... табуға нақтылы мүмкіндіктер
береді. Мұның бәрі өзінің шағын ғана ... ... ... ... ... ... да ... өзіне тартатын еді.
Шағын кәсіпорынның ғылылыми – ... ... ... ... ... ... байқалады. Мысалы, АҚШ-та әрбір оң жаңа
технология идеясының тоғызы шағын кәсіпорында пайда болады.
Шағын ... осы ... және ... да ... байланысты дамуы республика экономикасын реформалаудың елеулі
факторы және құрамды бөлігі екенін көрсетеді.
Қазақстанда ... ... ... ... шағын
фирмаларды құрумен бірге жүреді. Бұл процестің шындығы көпшілікке таңымал,
сондықтан шағын кәсіпорындар кең ауқымды назар аударатын объектіге ... ... ... ... ... ... жұмыстары ішінен олармен шағын
кәсіпорындар сипаттамасында ... ... ... ... ... ... ... нақты кәсіпорын негізделетін меншік нысанының
көптүрлілігі; екіншіден, өндірістің шағын ... ... бұл ... ... ... ... келтірмейді; үшіншіден, шағын кәсіпорын
ірі құрылымнан басқару стилі бойынша ерекшеленеді, мұнда шешуші рөлді басшы
атқарады; төртіншіден, ... ... ... ... ... салымдарды қоспайды (қаржыландырудың жалғыз көзі жеке
өз қорлары мен банктердің ... ... ... ірі ... ... алу процесінде, ... ... ... жаңа ... ... ... ... бір ескертетін нәрсе, мұнда мәселе шағын кәсіпорыннан ... бір ... ... ... ... отырған жоқ.Олар орта және ірі
кәсіпкерлікпен ... ... ... өмір сүре ... Бірақ Батыс
мамандарының пікірі бойынша бұрынғы социалистік елдерде экономикалық ... ... ... ... ... болу ... ... бизнес көмегімен болады.
Дегенмен әлі күнге дейін “шағын кәсіпорын ” ... ... жоқ. Шет ... және ... ... ... кәсіпорынға
берілген бірнеше анықтамаларды қарастырайық. ... ... ... кәсіпорын мәселесіне арналған классикалық жұмыс) шағын ... ... ... ... ... байланысты. Ол былай деп жазады:
“...шағын кәсіпорынның ... ... тану ... ... ... ... ететіндігі айқын болу керек. Бүгіндегі үлкен фирмалардың
барлығы дерлік шағыннан және осы күнгі көлеміне дейін осындай және басқа ... ... ... ... ... ... ... рыноктардың
жетіспеушілігінен және бәсекенің кемшілігінен” деп есептейді.
Эдит Пенроуз шағын ... өмір ... ... ... ... деп ... ... фирмалардың
өндірістік мүмкіндіктері үлкен фирмалардың қолдана алмай бос қалдырған
техникаларынан тұрады, ... ... ... ... табысқа жету
мүмкіндіктеріне ие.”
Қазіргі шетел экономистері бұл мәселеге былайша ... ... ... ... ... кәсіпорындар -бұл бір адамға немесе
шағын адамдар тобына жататын және ... ... ... ... ... ... және ... өмір сүруі үшін, үлкен
бизнес жасайтын ортагың өзгеруіне бейімделуге мәжбүр.”
Л.Филлионның анықтамасын жалғастыра отырып, ... ... ... ... “бұл кәсіпорындардың ерекше белгілері болып,
уақытша және тұрақты жолдамалы жұмысшылар санының аздығы ... және ... ... ... ... ... ... өз еңбегі, кәсіпкерлік
молшығы болып табылады.”
Ресей экономисі Ф.Шамхаловтың анықтамасы сәл өзгеше болып келеді, ол
“...шаруашылық ... ... ... ... ... кәсіпорын
қызметінің аз ғана үлеске ие.”
“Әр түрлі салалардың шағын кәсіпорындарын біріктіретін мұндай сала
біздің ... ... ... ... деген жалпы атқа ие болды,”-
деп есептейді.
Бұлардан Қазақстандық экономистерде шет ... жоқ, олар ... көп ... шағын кәсіпорындар құрмай толыққанды нарық
қалыптаспайды, өйткені нақ осы ... ғана ішкі ... ... тез ... ... деп атап көрсетті.
П.С.Шимнің анықтамасы бойынша, шағын кәсіпорындар “... ... емес ... ... ... ... ... формасы
болуы қажет, олар өндірісі дамыған елдерде өзінің тиімділігін өндіріс пен
өндірген құралдардың бір ... және бір ... ... болуының
арқасында жоғары екендігін ... ... ... түсіндіру қиын емес. Өйткені мәселе 90-жылдарға дейін
біздің экономикалық ... ... ... жайында болып отыр.
Жоғарғыдан, “шағын ... ... ... ... ... ... қуат-күші мол және ынталы адамның интеллектуалды
қызметі деп атауға болады. Ол қандай да бір ... ... ... оның ... ... ... отырып, басқару арқылы, оларды
бизнесті ұйымдастыруға пайдаланады. Кәсіпкерлік “динамизм”, “ынталылық”,
“батылдылық” секілді ... ... ... қызықты
идеялар шағын кәсіпорындарды өмірге әкеледі. Өзіне пайда әкелуді ... ... ... ... ... ... Бизнестің тарихи
кәсіпкерлердің негізгі ниеті материалдың болғаның біледі. Олар сонда да
әрқашан моральдық ... ... Осы ... ... әрекет етуге мәжбүр етті, бизнесті ұйымдастырудың жаңа жолдары
мен шешімдерін іздеуге итермеледі. Нақ осы ... пен ... және ... бизнес” ұғымдары өзара байланысты деп айтуға құқық
береді.
Шағын өндірістік қалыптасу процестерінің ... ... ... ... ... ... ... белгілерді,
екіншіден құқықтық мәртебесінен шаруашылық механизмдері ... ... ... ... ... статистикада кәсіпорынның көлемін
үш негізгі белгілер бойынша бағалау ... ... ... ... өнім көлемімен және өндірістік қорлардың көлемімен. Шағын
бизнес кәсіпорынның қызметін осы аталған белгілермен бағалауға бола ма? ... ... беру өте ... Мысалы, экономист Э.П.Горбунов кәсіпорын
көлемін анықтаудың көрсетілген үш белгісінің ... “... ... ... ... ... беру ... ... жұмыс істеушілер
саны өнім көлемі мен негізгі қордың ... ... деп ... ... ол, шағын кәсіпорындар “... аз құрал-жабдықтарды иеленеді,
ауысымдылықтың аз мөлшерлі коэфицентіне ие, ... күні бұл орта және ... ... 1,5-2 есе ... деп өз анықтамасын негіздейді,
автор қалған екі көрсеткішті (тауар өнімінің ... мен ... ... ... “... ... ... жұмыс
істеушілер санына қатысты реттеліп отырады” деп анықтайды.
Келесі экономист Е.А.Тарасов бұл ... ... Оның ... ... ... ... ... техникамен
жабдықтандырылғанда жұмыс істеушілердің аз ғана ... ... ... ие ... ... бұл әсіресе экспериментальді өндіріс саласына
қатысты.”
Зерттеушілердің көпшілігінің ... ... ... ... ... инфляцияның жоғары дәрежесі және шаруашылық ... ... ... “... ... ... ... де ... та,
пайданың көлемі де” белгілі сипат бола алмайды, сондықтан тек қана “...
дәстүрлі көрсеткіштердің ішінен ... ғана ... ... ... ал ол ... ... ... отырады.” Біздің көзқарасымыз бойынша
кәсіпорынның интегралды көрсеткішінің мөлшерін анықтау мақсатында арнайы
зерттеулер жүргізу қажет, ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдерде шағын кәсіпорындар жұмыс істеушілер санымен
ғана ... ол ... ... ... ... ... ... айналымының көлемдерімен, пайда массасымен және т.б. да
анықталады.
2.Қазақстан Республикасында шағын ... даму ... ... ... ... Қазақстандағы шағын кәсіпорындардың даму тенденциясы
Республикамызда нарықтық қатынастарды қалыптастырудағы маңызды
міндеттердің бірі – ... ... ... Шағын кәсіпорындар
экономиканың құрылымдық қайта құруын жеделдетеді, тұтынушылардың ... ... ... ... ... бизнестің дамуы мен қызмет жасауына
қажетті ұйымдастырушылық, экономикалық және ... ... ... ... ... Оған ... ... кәсіпорындар кез келген халық шаруашылығының саласында, ... ... ... ... құрыла алады;
-өнеркәсіппен құрылыста жұмыскерлер саны 200-ге дейін;
-ғылым мен ғылыми қызмет көрсету саласында: ... саны 100 ... ... ... ... ... ... саны 25 адамға
дейін;
-бөлшек саудада: жұмыс істейтіндер саны 15 адамға дейін.
Шағын кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар құрады. Шағын
кәсіпорын мемлекеттік тіркеуден өткен күннен ... ... ... ... болады. Кәсіпорын шаруашылық қызметін жүргізуде, шығарған өнімге,
міндетті ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда жүргізіліп жатқан реформалардың түпкі мақсаты әлеуметтік
проблема, ол ... ... ... ... ... ... ... экономиканы, тұтынушыға қызмет ету режиміне ауыстыру қажет. ... ... ... бұл ... ... ... типі сәйкес келеді. Оның негізгі белгілері: батыл инициатива,
толық еркіндік пен ... ... ... бақылау мен
қажеттілікті іздеу, бәсекелік ... ... мен ... мәселелерін
талдау.
Қазақстанда шағын кәсіпорындар Одағы ... Бұл ... ... ... ... ... ... олардың қызметін жүйелейді.
Ол мынадай бағыттар бойынша жүргізіледі:
-Қазақстанда шағын кәсіпорындарды қолдау қорын құру;
-жеңілдік жағдаймен несиелеу;
-шағын кәсіпкерлікті қаржыландыратын ... ... ... ... ... ... және сақтандыру бойынша кепілдіктер беру;
-шағын кәсіпорындар мемелекеттік тұрақты бағалар мен тарифтерді қолданған
кезде, олардың орнын толтыру үшін қаржыландыру;
-шағын ... ... ... қызметпен айналысуға ... ... ... ... ... бағыттардан басқа
шағын кәсіпкерлікке көмек көрсетуге арналған аймақтық құрылымдар құрылған.
Ол ... ... ... ... ... мен
инновациялық орталықтарды жатқызуға болады.
Республика Президенті Н.Ә.Назарбаев кәсіпкерлікке барынша қолдау көрсету
мәселелеріне айрықша көңіл ... Оның ... ... ... ... күшейту және оны жандандыру жөніндегі шаралар ... осы ... ... ... ... ... және қаржы-
материалдық базаны одан әрі жетілдіріп, жер-жерде азаматтарды ... ... үшін ... ... ... жоғары талап қойып, бұл
мәселені ұлттық экономиканың ... аса ... ... ... ... ... ... шаралардың іс жүзінде нақты жүзеге
асуы жеткіліксіз болып отыр.
Шағын бизнеске қолдау көрсетуге бөлінетін ... ... ... ... ... қаржыландырудың ықтимал көздерін іздестіру жұмысының
жолға қойылуы да қанағаттанғысыз. Екінші деңгйіндегі банктердің шағын ... ... ... ... ... беру тәртібі баяу енгізілуде.
Шағын бизнесті дамыту ... ... бар, ... іс ... Бұл ... ... тығыз байланыс жасамай, оынң ... ... басу ... ... Жеке және ... бизнестің дамуына заңдық
база жасау және және оған ... ... ... ... ... ... ... бөлімде бизнеспен шұғылданатын шағын кәсіпорындардың ... және жеке ... ... ... ... ... ... көрсетеміз, олар Республикада шағын бизнестің маңызды
қырларын сипаттайды.
1-кесте Өңірлер бойынша ... ... ... ... ... |2002 ж |2003 ж |2004 ж |2005 ж |2006 ж |2006 ж |
| | | | | | |2002 ж |
| | | | | | ... |
|Қазақстан |115354 |130770 |145160 |141783 |192255 |166,7 ... | | | | | | ... |4010 |4572 |4949 |5056 |6609 |164,8 ... |4470 |4915 |5387 |5546 |7329 |163,9 ... |5343 |5986 |6532 |6606 |8668 |162,2 ... |2434 |3056 |3689 |4113 |5162 |212,1 ... ... |8661 |9555 |3323 |9568 |12721 |146,9 ... |4045 |4283 |4542 |4439 |5762 |142,4 ... ... |2633 |3013 |9792 |3423 |4200 |159,5 ... |8520 |9243 |5931 |9367 |12429 |145,9 ... |5333 |5722 |2802 |6061 |7595 |142,4 ... |2379 |2596 |3905 |3215 |3948 |165,9 |
1 ... ... |2922 |3398 |12628 |4104 |5169 |176,9 ... |6006 |6655 |7087 |6509 |8860 |147,5 ... Қазақстан |3280 |3627 |3763 |4045 |5157 |157,2 ... ... |10234 |11314 |10120 |12382 |16791 |164,1 ... ... |7397 |8921 |10681 |12117 |16428 |222,1 ... ... |37687 |43914 |50029 |45232 |65427 |173,6 ... ҚР-ң Статистика жөніндегі агенттігінің негізінде ... ... ... ... берілген мәліметтер негізінде қысқаша талдау жасасақ,
өңірлер бойынша тіркелген шағын кәсіпорындардың саны жыл сайын өскен. ... ... 2006 жылы ... шағын кәсіпорындардың
тіркелген саны 166,7 % артса, ... ... 222,1 %, ... 212,1 %, ... қаласында 176,9 %, Алматы қаласында 173,6 %-
ға ұлғайып отыр. Сонымен қатар шағын ... ... ... ... және ... ... ... аймақтарда орналасқан,
оларға Алматы және Астана қалаларын, Оңтүстік Қазақстан, Ақтөбе, Қарағанды
және Шығыс ... ... ... ... ... ... жалпы санындағы үлесі 222,1 % және 173,6 %, 164,1 %, ... %, 146,9 % ... ... ... ... ... азаюы мен қосымша
жұмыс орындарының ашылуына, экономикалық белсенді халықтың тез өсуіне де
ықпал ... Бұл ... ... ... ... ... мәнге ие
болады. Шағын кәсіпорындардағы жұмыс істейтіндерді де аймақтар және қызмет
түрлері бойынша қарастыруға болады.
Соңғы ... ... ... болмағандықтан, қол
жеткізілген мәліметтер бойынша келесідей талдау жасадық.
2007 жылдың 1 қаңтарына ... ... ... ... 172,3 ... жуық ... ... кәсіпорындары тіркелді, бұл
2006 жылдың 1 желтоқсанымен салыстырғанда 0,7% –ға ... ... 66,7% -ы ... істеп тұрған болып ... ... ... ... ... немесе жүзеге асыруға ... 2006 ... ... 47,8 мың ... ... жұмыс істеді.
Шағын бизнестің белсенді кәсіпорындары арасынан 63% –ы ... 6 ... кем ... ... ... бөлінісінде белсенді
кәсіпорындардың басым көпшілі Алматы ... (26,6 %), ... (9,6% ), ... қаласына (8,6% ) және Шығыс Қазақстан (7,9
%) облыстарына келеді.
2007 жылғы ... ... ... ... өсуі 2006
жылғы тиісті кезеңмен салыстырғанда Қарағанды және ... ... ... ... барлық өңірлерінде байқалды. Ең көп өсімге
Батыс ... ... ... ... Ақмола мен Жамбыл
(әрқайсысында ... және ... ... ... ... ... ... қалалары (тиісінше 24,3% және 9,8%-ға) қол жеткізді. Жоғары өсу
қарқыны Атырау, Шығыс Қазақстан және ... ... ... Қарағанды және Солтүстік ... ... ... өндірісі (тиісінше 0,8% және 1,4%-ға) төмендеді. Сонда 10 өңірде
өнеркәсіп өндірісінің республикалық деңгейінен асып ... ... ... ... ... тіркелген шағын
кәсіпорындар саны
жыл басына
| |2002 ж |2003 ж |2004 ж |2005 ж |2006 ж |2006 ж |
| | | | | | |2002 ж |
| | | | | | ... ... |115354 |130770 |145160 |141783 |192255 |166,7 ... ... |8213 |8879 |9294 |8900 |11193 |166,7 ... және ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... балық |292 |311 |318 |285 |365 |125 ... | | | | | | ... |13791 |15090 |16170 |14419 |19190 |139,1 ... өндіру |757 |839 |949 |884 |1271 |167,9 ... | | | | | | ... ... |11999 |13206 |14198 |12478 |16592 |138,3 ... ... |1045 |1023 |1057 |1327 |128,2 ... бен су ... | | | | | | ... бөлу | | | | | | ... |11118 |13314 |15825 |16567 |23110 |207,9 ... |50657 |58289 |64816 |55475 |76113 |150,3 ... | | | | | | ... бұйымдар | | | | | | ... жеке | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... мен |1956 |2129 |2339 |1903 |2626 |134,3 ... | | | | | | ... және ... |6730 |7460 |6832 |9304 |156,6 ... |5311 |6034 |6695 |6128 |8340 |157,0 ... |630 |696 |765 |704 |964 |153,0 ... ... |2612 |2754 |2898 |2482 |3787 |144,9 ... ... | | | | | ... | | | | | | ... |17430 |19569 |22031 |21909 |29951 |171,8 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... және | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... |3344 |3705 |4009 |13011 |16616 |496,9 ... және | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ҚР-ң ... ... агенттігінің негізінде дайындалған |
|мәліметтер ... ... 2006ж, 2002 ... ... ... бөлігі
Коммуналдық, әлеуметтік және дербес қызметтер көрсету 496,9% , ... ... ... ... ... 207,9% ; Кен өндіру
өнеркәсібі 167,9%; сауда; ... ... ... мен ... ... ... 150,3 % маманданған жылжымайтын мүлікпен
операциялар, жалға беру және тұтынушыларға ... ... 171,8 ... ... ... ... сфералары бойынша даму жағдайындағы
үлкен кемшіліктердің бірі олардың өндірістік сфера емес ... және ... ... ие ... Оның ... ... қатарына
өндіріспен айналысу үшін қаражат көлемінің жеткілікті ... ... ... ... ... жатқызамыз, сондай-ақ, тәуекел
деңгейінің жоғарылығы мен капитал қайтымдылығының салыстырмалы түрде ұзақ
болуымен ... ... ... ... ... ... 2005 ... басында және
өткен жылдарда да экономикалық қызмет түрлеріндегі жұмыспен қамтылғандардың
ең көп саны сауда; ... ... ... мен ... ... ... ( ... (17,9 %), өңдеуші өнеркәсіпте
(13,0 %), ауыл шаруашылығы, аңшылық және ... ... (12,9 ... ... ... ... беру және ... қызмет
көрсетуде (12,3 %) еңбек етеді.
Шағын кәсіпорындарда жұмыспен ... ... ... ... ... қамтылғандардың ¼ бөлігі Алматы қаласының
үлесінде, ал ... көп ... ... ... ... ... Оңтүстік
Қазақстан облыстарына және Астана қаласына ... ... ... ... ... ... 19,0% жоғарылады. Облыстын ... ... ... ... шығарымның 30,6% өз қызметін сауда,
автомобильдерді, ... ... және жеке ... ... 27,3% ... оның ... 15,0% өңдеуші өнеркәсіп, 16,6% құрылыс
және 12,4% жылжымайтын ... ... ... беру және ... ... саласында жүзеге асырған, ал аймақтық тұрғыда өнім шығару
Қарағанды қаласына 66,3%, Теміртау 11,2 %, Жезқазған ... 7,5% ... ... түрлері бойынша тіркелген шағын кәсіпорындар
саны бойынша да соңғы жылдардағы статистикалық деректер ... ... ... ... ... ... ... кезде тұтастай республика бойынша шағын кәсіпорындар дамуының
көрсеткіштерінің ... ... ... 2007 ... 1 ... 850 ... жуық ... кәсіпкерлік субъектілері тіркелді. Шағын
кәсіпорын саласында жұмыс істейтіндердің саны 1,7 ... ... ... ... ... ... ... байланысты тіркелген
шағын кәсіпкерлік субъектілерінің ¾ ғана әрекет ... ... ... ... ... ... ... шағын кәсіпорынның үлесі 32
%-ке жуықты құрайды.Шағын кәсіпорындардың ... ... ... ... іс жүзінде өзгерген жоқ. Жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... үстем жағдайды
сауда саласы алады – саны 554 630 жұмыс ... ... бар ... 118 307 жұмыс істейтін адамы бар 32 021 субъект ... ... ... ... ... жалға берумен,
тұтынушыларға қызметтер көрсетумен – ... ... саны – 121 354 ... ... ... ... – жұмыс істейтіндер саны – 98 272
адам 27 499 субъект, олардың ішінен көптеген саны ... ... ... ... ... санынан 89 076 адам).
Шағын кәсіпорын өндірген өнімнің көлемі 2007 жылғы 1 ... ... ... млн. ... ... ... ... шағын
кәсіпорын өнімі жалпы көлемінен шағын кәсіпорын шығарған ... ең ... ... ... ... мен ... ... жөндеуге – 25
%, құрылысқа – 17 %, ауыл ... – 15 % ... ... 1 ... ... ... шағын кәсіпорынның бюджетке
түскен ... ... млн. ... ... ... түсетін түсімдердің
жалпы көлемінің 15 %-ын құрады.
2.2 « ЕРКА» ЖШС қызметінің ... ... ... ... ... 2002 ... ... айыннан
бастап автомобильдерге аккумуляторлық батарейлер жасайтын зауыт «ЕРКА» өз
қызметін жүзеге ... ... ... мен ... Швеция,
Италия, германия және АҚШ өнеркәсіптеріндегі ең үздік мамандар жасайды, ал
Қазақстанның маманданған Конструкторлары зауодтың ... ... ... ... ... әлемде жоғары сапалы аккумуляторлық батарейлер
біздің республикамызда да шығарылады. Бұл зауыт негізінен Өкіметтің ... өнім ... ... сәйкес әлемдегі ең ... ... ... ... қуаты -1 жылда 1-1,5 млн.дана
автомобильдік аккумулятор батареясын құрайды. «ЕРКА» ЖШС зауыты басқару
және ... ... ... ... арғасында өнім өндіруде
жоғар,ы табыстарға жетті. ... ... ... ... ... ... ... сапалық менеджменттің
жүйесінің сертификаттық аудитін өтіп, 2004 жылдың 23 шілдесінде халықаралық
стандарттарға сәйкес № CH 04/0543 ... ие ... ЖШС ... ... ... ... толық автоматтануын
айқындайды. Қазіргі технология негізгі өндіріс операцияларын тексеруге
мүмкіндік берді. ... ... ... ... техникалық
талаптарға сәйкес келмейтін ... ... ... ... деп
тапты. «ЕРКА» ЖШС ... ... ... тізіміне екі
жылдық кепілдік береді. Зауытты шикізатпен АҚ «Южполиметал», АҚ ... ... және т.б ... ... ... қатар, Ресейден,
Ұлыбританиядан, Испаниядан, Италиядан, Кореядан, Жапониядан, Қытайдан
шикізатпен жабдықтайды. Біздің ... ... ... өндіріске
қажет қорғасының 70% негізгі жабдықтаушылары болып келеді.
Кәсіпорын негізіндегі қызметтері: -аккумуляторлық ... ... ... ... ... ... өңдірумен сату.
-коммерциялық кәсіпкерлік.
-сыртқы сауда және басқа да кәсіпкерлікпен айналысады.
Басшылар: Директор-Манликов Қайрат
Эм Генадий Германович
Искакова Зауре Канапьянона
Персоналдар ... ... 350 адам ... ... Оның ішінде:
-жұмысшылар 247 адам, ИТР-58 адам, жұмыскерлер-45 адам.
БАС КООРПОРАЦИЯ
ДИРЕКТОР
Сапа ... ... Бас ... ... ... ... бөлімі
Бас орын- ... ... ... басары
Бас ... ... ... ... ... өнім
Кедең
бюросы
Қауіпсіздік инженер
Инженер эколог
1-сурет «ЕРКА» ЖШС–тің әкімшілік басқару құрылымы
«ЕРКА» ЖШС аккумуляторлық ... ... ... үшін жаңа
«Кальций» технологиясын қолданады. Бұл ... ... оң ... ... ... ... ... қосады және оның тиімділігі
келесіде, біріншіден, кальций қосылған ... ... ... қауіпсіз болады, екіншіден, бұл ... ... ... таза ... ... ... ... жасалынған аккумуляторлық батарейлер жаңа эксплуатациялық
қасиеттерге тән болады. Мысалы, бұл аккумуляторлар суды ... ... ... және бұл ... үшін өте ... ... өндірісінде
қолданылатын құйынды құрылымы батарейдің өз ... ... ... ... жай ... қарағанда кальций қосылған
аккумуляторлар өз ... ... ... 3-есе үлкен болады. «ENERGY
GO» аккумуляторлар маркасы от ... ... ... ... ... батарейдің ішіне оттың кіруіне мүмкіндік бермейді. Сонымен
қатар, аккумуляторлық батарейлердің биіктігі 10-15 мм – ге ... ... «BM Energy» ... шет ... де ... ... технологиясын қолданудағы
тиімділігі келесіде:
1. Газ шығарылуының төмендегі
2. Өз бетінше разрядталуы
3. Стартерлік қасиеттерінің жоғарылығы
4. Аккумулятордың биіктігінің қысқаруы
5. Вибрациялық ... ... тұра ... ... ету ... ... Қорғасын шығынының қысқаруы және аккумуляторлық ... ... ... ... Адам ... ... ... орнына қауіпсіз кальциймен ауыстыру
2. Қоршаған ортаны шаңнан, ... ... ... ... ... ... Негізгі өндірістік процесстерінің жартылай не толық . автоматтануы.
Жаңа құрал-жабдықтар барлық негізгі өндіріс процестерін ... ... 2002 жылы ... ... үш түрін өндірсе,
2004 жылы 12 ... ... ... ... ... өндіру үшін отандық
және шет елдік шикізаттар қолданылады. Отандық шикізатты қолданудағы
өзіндік құны 75%, ал шет ... ... ... ... ... ... «Азия Авто» Өскемен қаласындағы Нива маркасын шығаратын зауыт.
2. «MWA TRANS» ЖШС ... ... ... ЖШС ... қаласы.
3. «Казахмыс Корпорациясы» АҚ, Жезқазған қаласы.
4. «Азар» Шымкент қаласы.
5. «TSK ENERGY» ЖШС ... ... және ... ... ... ... ... нарығы кеңейді. Бұрын «BM Energy»
аккумуляторлары тек ... мен ... ... ғана ... күні ... батарейлер Қырғыстан, Өзбекестан, ҚХР, Иран мен
Чехияға жіберіледі.
Нарықтық ... ... ... ... ... көңіл
бөлінеді. Осы талдау арқылы кәсіпорынның даму перспективасын анықтауға
болады. Қаржылық ... ... ... ... өндірісте тиімді
пайдалануды және максималды пайда алуды көздейді.
3-кесте «ЕРКА»ЖШС-ң технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау
|№ |Көрсеткіштер ... |2004 ж. |2005ж. | ... ... | ... | |( +; - ) |004ж |
| | | | | | ... ... ... ... | тг. |700706261 |1340706219|640000058 |191.3 |
| ... ... | | | | | ... ... ... |тг. ... |1063900672|540658228 |203.3 |
| |өзіндік құны | | | | | ... ... ... |тг. ... |276805547 |99341830 |156 |
|4. |Кезең шығындары |тг. ... ... ... |176.4 |
|5. |Жалпы және әкімшілік |тг. |42121676 |67561711 |25440035 |160.4 |
| ... | | | | | ... ... шығындар|тг. |23213666 |58854674 |35641008 |253.5 |
|7. |Сыйақы төлемдер үшін |тг. |51216367 ... ... |154.6 |
| ... | | | | | ... ... ... |тг. ... |71193434 |10281426 |11.7 |
| |түскен табыс | | | | | ... ... емес |тг. |582432 |763137 |180705 |131.0 |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... |тг. ... ... ... |117.0 |
| ... ... табыс| | | | | ... ... |тг. ... ... |10462131 |117.0 |
|Ескерту: Кәсіпорынның мәліметтері негізінде жасалды ... ... ... «ЕРКА» ЖШС қызметінің жалпы
көрсеткіштеріне технико-экономикалық талдау ... ... ... ... ... 2004 жылы ... мың тг., ал 2005 жылы
1340706219 мың тг. болып, 191.3 %-ға өскенің көріп отырмыз. ... ... ... ... ... ... жасай отырып, оның бір жыл
уақыт аралығында 203.3 %-ға артып отырғаның ... ... ... құны ... мың тг. ... ... ... мен жаңартуға
байланысты. Бұрғылап-отырғызу станоктарын, қолсаймандарын сатып алу арқылы,
зауыт ішілік жұмыстар жеңілдетіліп, ... ... ... өнім ... ... ... мүмкіндігі туды. Тиімділік көрсеткіші
ретінде жалпы табыс 2005 пен 2004 жылдарды салыстырғанда 99341830 мың ... ... ... ... тағы да сол ... ... ... байқаймыз. Яғни, 2005 жылдары 2004 жылға қарағанда 89060404 мың
тг. 176.4 %- ға ... ... ... ішінде көбінесе коммерциялық
шығындарға көп ... ... яғни бір жыл ... ЖШС зауыты 253.5 %- ға, 35641008 мың тг. көлемінде шығындарға
ұшырады. Келесі көрсеткішіміз Салық салынғанға ... ... ... ... ... түскен табыс пен негізгі емес қызметтен түскен табыс
арасындағы айырмашылықты көрсетеді. 2005 пен 2004 ... ... ... 117.0 %- ға өзгерді. Ал таза табысымыз 2005 жылы 10462131
мың тг. өсті. Көрсеткіштің мұндай өсімі кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... жұмсап, тек қана ... ... мен ... ... ... ... ... ЖШС 2005
жылы сатылымдылық және өндірістік қарқыны жоғары болды.
Мен «ЕРКА» ЖШС зауытына көрсеткіштер ... ... ... Кәсіпорынды жан-жақты қарастырып, ашу үшін осы кәсіпорынның
қаржылық ... ... ... ... баланста көрсетілген
өкрсеткіштер арқылы, біз «ЕРКА» ЖШС-нің ... ... ... ... ... ... Бұл анализді жасау үшін аналитикалық
кесте құрайық.
4-кесте «ЕРКА» ЖШС-нің қаржылық ... ... ... |2004 ж. |2005ж. ... жж. |
| | | ... ... ... |3,0 |1 |33,3 ... және ... ... |0,12 |0,31 |258,3 ... | | | ... ... қарыз коэффиценті|0,24 |0,12 |50 ... ... ... |0,2 |0,1 |50 ... ... ... ЖШС-нің қаржылық тұрақтылық
көрсеткіштерін бағалаймыз. Ең ... ... ... ... ... Қаржылық тұрақтылық–табыстың шығындарының тұрақты түрде
артуы. Ол ақша ... ... ... қамтамасыз етеді және оларды
тиімді пайдалану арқылы өнім өндіру мен өткізу үрдісінің ... ... ... ... ... ... ... болатын
деңгейінде төлем қабілеттілігі мен несие ... ... ... ... ... ... қаржыны бөлу мен ... ... ... ... ... ... жағдайы. Кәсіпорынның
қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі-бір кезеңдегі қаржылық тұрақтылығын
және оның өз ... ... ... ... мен өзінің қарыз
міндеттемелерін уақытылы өтеуі үшін қаржы ресурстарымен ... ... ... ... ... ... жағдайы мен
құрылымын қарыздық капиталдарын тарту деңгейі және осы қарыздарға қызмет
көрсетуді ұйымдастыру қабілетін сипаттайды.
Кәсіпорынның ... ... ... көрсеткіштермен
сипатталады. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын ... ... ... ... қатынасын көрсететін ... ... ... ... Бұл коэффицент жоғары болған
сайын, соғұрлым банктер мен инвесторлар қаржыландыруға сенімді кіріседі.
Бұл коэффицент кәсіпорын ... ... ... өз қаражатымен, ал
қандай бөлігі қарыз қаражатымен қаржыландырылатындығын ... ... ЖШС ... қаржылық тұрақтылығының қаржыландыру коэффицентіне
тоқталатын болсақ, кәсіпорынның қаржысы келесідей өзгерген: 2004 жылы ... 2005 жылы 1-ге ... яғни 33,3 %-ға ... Бұл ... ... жоғары қаржылық тұрақтылығын сақтай алады ... ... ... ... ... кенінен қолданылады, қатыстырылған капиталдың меншік капиталына
қатынасымен анықталатын қарыз және ... ... ... Бұл ... кәсіпорын активтеріне салынған меншікті
қаражаттың әрбір теңгесіне қанша ... ... ... ... ... бұл ... ... берілгендерімен сипатталады.
2004 жылы 0,1 болса, 2005 жылы 0,3-ке тең. Бұның мәні кәсіпорын есеп ... ... ... ... ... қаражаттардың әрбір
теңгесіне қарыз қаражатының 12 ... ... ... Есеп ... ішінде қарыз қаражаттары меншіктік салымдардың әрбір теңгесіне 31
тиынға дейін көбейген. Демек кәсіпорын қарыз ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын жоғалтпаған. Келесі
көрсеткіштен ағымдағы берешек қарыз 2005 жылы 2004 жылға қарағанда 50% ... ... ... ... ... 50%-ға тең ... ... болады.
Бұл жерден қаржылардың дұрыс пайдаланылмай жатқандығы көрінеді.
5-кесте Кәсіпорынның мүліктік жағдайын бағалау.
|Көрсеткіштер |2004 ж. |2005 ж. ... жж. ... ... тозу ... |0,3 |50 ... ... ... |0,2 |0,7 |350 ... | | | ... ... ... құны |0,8 |0,9 |112,5 ... және |0,4 |0,7 |175 ... ... | | | ... ... | | | ... ... 5- ... берілген «ЕРКА» ЖШС-ң мүліктік жай-күйінде
қандай ... ... ... зерттеу қажет. Бұл кәсіпорынның
материалды- ... ... ... және негізгі қорлары болып
саналатын, оның өндірістік потенциалының маңызды ... ... ... ... ... жалпы құныңдағы негізгі құралдарының
нақты құнының үлес салмағының өзгеруіне ... ... ... ... ... кәсіпорынның кәсіпкерлік қызметінің көлемін анықтаудағы басты
бағыт болып табылады. Кәсіпорын ... ... ... ... нақты құнының коэффицентінің мөлшері баланс активтерінің барлық
сомасының 50 %-н кем болмауы керек. «ЕРКА» ЖШС-ң негізгі құралдарының ... 2004 жыл мен 2005 ... ... -112,5 %-ға ... активтерін таратудың тиімділігін сипаттайтын ... және ... ... ... Ол ... ... құның ұзақ мерзімді активтер құнына бөлу
арқылы анықталады. Өндірістік кәсіпорындарда берілген көрсеткіштің ... ... ... тиіс. Талданып отырған кәсіпорында бұл көрсеткіштің
деңгейі 2004 жылы 0,4 және 2005 жылы 0,7-ге ... ... Бұл ... ... ... өсу қарқыны иммобильді қаражаттардың өсу
қарқынынан артуының нәтижесінде өсіп отыр. Кәсіпорын ең төменгі ... ... ... ... ... ... ... жағдайда қол жеткізеді.
Негізгі құралдардың техникалық жағдайын сипаттайтын маңызды көрсеткіш-
бұл осы негізгі құралдардың тозу ... оның ... ... ... қатынасы арқылы анықталатын тозу коэффиценті. Бұл
кәсіпорындағы негізгі құралдардың тозу ... 2004 жылы 0,6 ... жылы 0,3-ке ... ... Бұл ... ... ... тозуын айтпай-ақ, олардың көбісінің табиғи тозғандығын және
ескіргендігін көрсетеді. ... ... ... ... ... ... базасын нығайтуға және жаңартуға қатаң
көңіл аударуы тиіс. Келесі көрсеткішіміз- ... ... ... Ол 2004 ... тең ... ал 2005 жылы 0,7-ге ... көреміз.
6-кесте «ЕРКА» ЖШ –нің рентабельділік коэффиценттері.
|Көрсеткіштер |2004 ж. |2005 ... ... ... |0,12 |0,07 |58,3 ... табыстылық рентабельділік |0,05 |0,05 |1 ... | | | ... ... ... |0,09 |0,1 |111,1 ... коэффиценттері | | | ... ... ... |0,12 |0,07 |58,3 ... | | | ... ... ... кәсіпорын қызметінің
тиімділігі мен қаржы нәтижесінің салыстырмалы ... ... ... ... ... ... талдау кезінде табыстың
абсолютті көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... емес ... түскен, салық салынғанға дейінгі жиынтық ... ) және т.б. оның ... ... жұмыс істеп отырғаның толық
сипаттай алмайды. Сондықтан ... ... ... ... ... ... Рентабельділік көрсеткіштері
кәсіпорынның салыстырмалы табыстылығын сипаттайды. Яғни, капиталдың ... ... ... пайыз түрінде өлшенуі немесе есептелуі.
Олардың ішінде негізгілері ретінде келесілерді атап айтуға ... ... ... ... Ол кәсіпорынның таза
табысының активтердің құнына ... ... және ... ... 1-ге қанша теңге таза табыс әкелетінің көрсетеді.
Сонымен, ... ... ... ... рентабельділік
коэффиценттеріне келетін болсақ, оның көрсеткіші 2004 жылы 0,05 және ... ... тең ... ... ... кәсіпорынның активтерінің табысы
өзгеріссіз қалды. Ал табыстылық коэффиценті 2005 пен 2004 ... ... ... 2004 жылы 0,12 ... 2005 жылы ... Келесі көрсеткішіміздің бірі- меншік капиталының табыстылық
рентабельділік коэффиценттері. ... ... ... осы ... ... ... ... бизнеске салудан алынуы мүмкін табыстарға қол
жеткізеді. Батыс елдерінде ол кәсіпорын ... ... ... әсер ... Бұл ... мәні ... иелерінің салған
салымдарының әрбір ақшалай бірлігі қанша таза ... ... ... ... табысы 2004 жылы 0,09 болса, 2005 жылы 0,1-ге өскенің,
111,1-ға ұлғайғаның ... Ал ... ... ... 2005 жылы 58,3 %-ға ... Бұл ... негізгі өндірістік
қорлардың 1-теңгесіне таза табыстың қанша теңгесі келетінің көрсетеді.Бұл
жерден «ЕРКА» ЖШ –нің ... ... ... пайдаланылмай
жатқандығы көрінеді.
3. Отандық шағын кәсіпорындар қызметінің тиімділігін арттыру жолдары
Кейінгі онжылдықтарда экономикасы дамыған Батыс ... ... ... шағын және орта бизнес ролі арта түсті. Мұның басты себебі-
экономикалық сектрдың кәсіпорындарына тән артықшылықтар.
Тұрақты экономикалық ... ... ... түрде дамуы мүмкін,
тұтынушылардың сұранысының өзгеруіне тез ... ... ... ... ... етеді, жаңа жұмыс орындарын ашады, ... топ пен ... ... құрылуына жағдай жасайды, елдің жалпы
ұлттық өнімінде үлкен үлеске ие бола алады, ... ... ... сомаларын береді.
Дамыған елдерде шағын кәсіпорындар мынадай салаларда басым ... ... ... ... ... ... салалары. Қазір шағын
кәсіпорындар жоғары технологиялық сфераларға: машина құрылысы, ... ... ... ... ... ... ... салаларына әр тараптандырылып жатыр.
Шағын және орта кәсіпорындардың ірі ... ... ... етуі ... ... тән ... ... және орта бизнес:
Шағын және орта бизнесті дамыту жөнінде Жапония мемлекеті де ... ие ... ... ... ... ... назар аударады. Себебі шағын бизнесті
дамыту арқылы Жапония соғыстан қираған елден жоғары технологиялық ... ... ... ... ... шағын және орта бизнес
субъектілерінің ... ... ... ... ... ... ... мен
салыстырғанда алдыңғы қатарда тұр.
Дәстүр бойынша әрбір ірі корпорация өз жанында бірнеше ... ... Бұл ... бас ... ... болады және
өздерінің ұйымдық құрылымын жасайды, жаңа өнімдерді ... ... ... кәсіпорындар үлесіне: өндірістік өнімнің 55%-зы, ... ... ... сауданың 80%-зы тиеді. Еркін нарықты бәсеке шағын
кәсіпорындарға сыртқы ортаға ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды жаңартуға,
технологияны жаңартуға, өнімге деген сұранысты дамытуға ... ... ... бизнесті мемлекеттік қолдануының басты ерекшелігі-басымды
бағыттарды ... ... ... ... бағыттар бір немесе одан да
көп жылдарға бекітіліп, кейіннен өзгеріп тұруы мүмкін. Мемлекет ... ... ... алуда да көмектеседі. ... ... ... ... ... ... Әрбір министрлік,
әр ведомство өз шығындар бюджеттіне шағын бизнеске ... ... ... және орта кәсіпорындарға жеңілдетілген салық мөлшерлемесі
қолданылады. Жапонияда шағын және орта кәсіпорындар жалпы ұлттық өнімнің
73%-ына ие ... ... ... ... тәжірибесі:
Ұлыбританияда шағын бизнес субъектілеріне жылдық тауар айналымы 2
миллион фунт ... ... ... ... 1 ... ... және жыл бойы 50 ... жұмыспен қамтитын кәсіпорындар жатады.
Ұлыбритания мемлекеттік консультациялық қызметі бастаушы кәсіпкерлерге
қажетті кеңестер береді. ... ... ... ... шешу ... бухгалтерлік есепті қалай жүргізу керектігі туралы, нарықты қалай
зерттеу керек екендігі туралы ... ... ... ... ... кәсіпкерлер үшін әр түрлі семинарлар мен курстар ұйымдастырып
тұрады. Сонымен қатар Үкімет ... ... ... үшін қарыздық
кепілдеме береді. Шағын кәсіпорындар салықты табысқа ... соң ... ... ... ашу үшін жұмсалатын күш-жігерді шет
елде ... ... ... ... ... ... ... Үкіметінің шағын кәсіпорындар үшін жасап жатқан шараларын атап
өткен жөн.
Франциядағы тұрақты ... ... ... ... ... ... мақсатты түрде жүргізіп жатқан саясаты жатыр. Басты назарда
шағын және орта кәсіпорындар. Себебі бұл кәсіпорындар нақты ... ... ... Франция шағын кәсіпорындарға- жұмысшылар саны 500-ден
аспайтын кәсіпорындар жатады. ... орта ... 000 ... ... ... есеп пен бір ... 7 адам жұмыс істеген.
Әдетте әкімшілік процедуралар шағын кәсіпорындарды ... ... ... ... да ... ... формалды мәселелерді
қысқартуға көшті. Францияда шағын және орта бизнесті экономика, ... ... бір ... ... ... ... әкімшілік, әлеуметтік процедуларды оңтайландыру арқасында азайды.
Францияда шағын бизнесті несиелеу ... ... ... ... бұл ... Қаржылық механизм арқылы мемлекет ... ... ... ... бюджет арқылы шағын және орта
бизнеске жұмыспен қамтуды да қаржыландырады. Яғни ... және ... ... ... ... Францияда жұмыссыздар өз кәсіпорынын
ашу үшін мемлекет көмегіне сүйене алады.
Азиялық қаржылық кризис көрсеткендей шағын және орта ... ... аз ... Осыдан бұл кәсіпорындар үлкен кәсіпорындарға
қарағанда артықшылықтарға ие. Үкіметтің шағын және орта ... ... ... өте ... ... ... ... және бұл саясат
кәсіпорындардың ары ... ... ... ... ... ... да ... іс-шараның
әлі көп екенін байқауға болады. Шағын кәсіпкерлік қолдау ... ... ... ... ғана, экономикалық бұл секторын көтеру
үшін ... ... ... ... ... Республикамызда шағын және орта
кәсіпкерлікке қағаз жүзінде емес, шет елдегі сияқты нақты ... ... он төрт жыл бойы ... ... ... бірі ...   қолдау мен дамыту болып табылатынын атап кету керек. Неге?
Жай жауап беруге болады: нарықтық ... ... ... жүйесі ірі,
орта және шағын кәсіпорындардың тиімді үйлесімді болуын талап ... Бұл  ... ... ... ... ... елдердің экономикасының маңызды
ерекшелігі - шағын кәсіпорындардың пайдасына ірі құрылымдық алға жылжу, бұл
бәсекеге қабілеттілікпен, ... ... үн ... және ғылыми -
техникалық алға басуды тездетумен, ... ... ... ... аз ... және т. б. ... ... мысалы, тіркелген
18,1 млн фирманың 97%-ы қызметкерлерінің саны ... 500 адам ... ... ... фирмалардың  90% -да 15-тен аз адам еңбек
етеді. Шағын кәсіпкерліктің үлесіне ЖІӨ 38%-ы және ... ... ... АҚШ ... ... ... ... құрылымдары
кадрларды дайындау, маркетинг, ... ... шығу және ... бір ... іске асырды. Жетпіс ... жуық (!) ... ... ... ... 2 ... доллардан аса 
инвестиция жаңа және жұмыс ... ... құру мен ... Тек ... он ... ғана ... кәсіпорындарға (ШК) 31 млрд.
доллар несиеге 180 мың мемлекеттік кепілдіктер ... ... ... ... заң тағы 1953 жылы қабылданған болатын. Демек, ... ... –  ... ... жотасы» деп тегін айтылмайды.Қазіргі
заманғы экономикаға ШК кемінде екі үлкен тобының бар болуы ... ... кету ... Олардың бірі ... ... ... рөлі ... ал ...... ... жасауды артық
көреді. Бұл топтардың арақатынасы АҚШ-та -50:50, ... ... -70:30, ... - ... ... әр ... ... мен сарапшылары шағын  кәсіпорындарда   жұмыссыздықпен ... өте зор ... ... ... Ол ... елдерде  азаматтардың
70-80%-на жұмыс және мемлекеттік ... ... ... ... ... күні ... ... державаларында осы экономиканың осы әр 10
секторының 9-ы, ал ... ...... ... жартысы
жатады, оларда халықтың еңбекке қабілетті 2/3-тей бөлігі ... ... ... Голландияны келтіруге болады. Халқының саны 16 млн.  адам ... ... 15,0 млн.) 4 ... ... ... ... бар. ҚР статистика жөніндегі агенттігінің деректері бойынша
елімізде 2005 ... ... ... ... ... саны (бұдан әрі – ШКС) 626187, жұмыс істеп ... – 481623 ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші
субъектілерінің жалпы санының 90,1%, олардың ішінде ... ... саны 103291 (19,33%) жеке ... – 231440 (43,3%)
болған. ШКС-де істейтіндердің саны – 1343,3 мың адам ... ... ... ... 18,88% -ы ... ... ... одан арғы даму кезеңді шағын кәсіпорындарды
қолдауға  қажетті байланысты  (құқықтық, салықтық) талаптардың жасалуымен.
Мәлімет ... 1987 ... ... ... 1986 жылдың ... ... ... ... ... КСРО заңы күшіне енгізілгенде 
жеке ... іс ... ... ... 1990 ... ... КСР-дағы шаруашылық қызметінің еркіндігі және кәсіпкерлікті ... заң ... бұл шын ... ... дамуының негізіне
айналды, ал 1992 жылдың ... ... ... ... қорғау туралы» өте маңызды заңы ... ... ... ... мен дамыту жөніндегі бірінші екі
мемлекеттік бағдарламаның ... ... үшін ... ... іске
асырылғанын, соған қарамастан республикада жеке кәсіпкерліктің құрылу мен
қалыптасу негізінің қалануына мүмкіндік берді. ... ... ... мүлікті мерзімінен ұзарта сату, жеке және заңды тұлғаларға
несиелік көмек көрсету, мемлекеттік ... ... ... ... акциялар түрінде өтуі үшін, соның ішінде жеңілдік бағалармен сату
жолымен жеңілдік ... ... ... Сол ... тауарлық биржалар,
бағалы қағаздардың   биржалары, валюталық ... ... ... ... ... ... коммерциялық
ақпараттық орталықтар, жарнамалық агенттіктер және ... ... он ... ... қолдау мен дамытудың бес
мемлекеттік бағдарламасы орындалған ... ... ... мен ... ... жылдарға арналған  кезекті бағдарламасының
тиімді түрде  іске асырылып жатқанын атап  кету ... ...... ... ... құруға бағдар алған шағын
кәсіпкерлікті дамыту жолымен орта тапты ... ... ... ... Президентінің 2005 жылдың ... ... ... ... - 12-мамырда үкімет 2005 – 2007
жылдарға арналған Қазақстан ... ... ... ... ... шаралар бағдарламасын бекіткенін атап ... ... ... қарқынын арттыру үшін 1997 жылдың 
маусымында-ақ: "Жеке кәсіпкерлік туралы", "Шағын кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... актілерге
бірқатар өзгертулер мен толықтырулар ... ... ... ... ... тіркеудің, оларды жабудың, ... ... ... ... оңайлатылған есептілік құрылымы жасалды,
оның өсуін көтермелеу мақсатында  қолданылмайтын мемлекеттік ... ... ... ... ... қолдау, соның ішінде
қаражаттық қолдау ... ... 1997 ... ... "Шағын
кәсіпорындарды   мемлекеттің қолдауы туралы"  заңға сәйкес ... ... жеке ... өндірістік кооперативтер,
шаруашылық серiктестiктері (акционерлік ... ... ... ... орташа саны  50 адамнан аспайтын және активтерінің
орташа жылдық жалпы құны алпыс мың ... ... ... ... ... ... үшін ... офистік жайларды мерзімін  ұзартуа сату көзделді;, орнында
болғанмен елдің  алыс ... ... ... жеңілдіктер
айқындалды  және т. б. Бұжан ... ... ... орай орай ... ... бастап барлық бақылайтын органдардың тексерулері ҚР
Үкіметінің қаулысына және ҚР Бас ... 1999 ... ... ... ... ... заңдылық пен  олардың
негізділігіне ... ... және ... ... қолдау үшін ҚР мемлекеттік кіріс министрлігі патент бойынша
жүзеге асырылатын жеке кәсіпкерліктің  ... ... ... 1999 ... ... 2000 жылы 131-ге дейін көбейтті. Бірақ атап өту керек 2001 жылы
Салық кодексінде бұл ... күші ... ... ... ... ... мен саны бойынша шектеулермен ауыстырылды.
2000 жылдың 11-сәуірінен  31- желтоқсанына ... және 2003 ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлік субъектілерін
тексеруді тоқтатқан болатын. 1999 жылдың қазанынан бастап шаруа ... үшін ... жер ... ... Бір жолғы талондар
енгізілді. Шағын ... ... ... ... ... ... ішінде : АҚ «Шағын кәсіпорындарды дамыту қоры» ... ... ... үшін оған 10 ... аса  ... ... - инкубатор және 3 техникалық бақ бөлінді. Бұл тәуір нәтижелер
берді. Н. Ә. ... ... ... бір ... атап ... ... қабылдап  және түсініп, одан өз қуысын тауып, оның
артықшылықтарын іске асырып және — аса ... сол -  ... ... ... ... ... қарамастан, шағын
кәсіпорындарды   одан ары айтарлықтай ... ... ... Ең ... ... жетілдіру керек. Статистикалық деректер ... ... ... ... 50%-ы ... 20%-ы қызмет
көрсету саласында, ал өнеркәсіпте - тек қана 13%-ы, ауыл шаруашылығында —
8%-ы, құрылыста -9%-ы ... ... ... ШК ... ... кету ... ... Қазақстанның оңтүстік - шығысы мен оңтүстігінде
ШК жалпы санының  40%, ал батыста - тек қана 10,5%-ы ... ... ... ... да ... болып қалуда.  Кәсіпорындарды   дамытуды 
белсенді түрде қолдайтын және республика үшін  оның ... ... ... ... Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев: шағын 
кәсіпорында ... ... ... ең аз ... 50%-ы ... істеуіне
қол жеткізу керек деген мақсатты алға кездейсоқ  қойған ... ... ... өткен Қазақстан Кәсіпкерлерінің ХІ ... ... ... 11 бағытын, сонымен қатар оны қолдау
шараларын да айқындады. Оларды еске ... ... жеке ... ... ... яғни оған
"сауылатын" сиыр емес, "қасиетті" сиырдай қарауы керек...»
2. ... ... ... және ... ... ... «тазартылсын»
және кәсіпкерліктен оларға тән емес шығындар алынып тасталсын...».
3.«Мемлекеттік аппараттың саны қысқартылсын... Үкіметке "тексерушілердің"
және бақылаушылардың ... алуы мен ... ... де, ... ... үшін бақылайтын органдардың
саны бойынша үш ай мерзімінде нақтылы ұсыныстар енгізілсін».
4.«Лицензиялық-тіркеу процедураларының саны  барлық ... асып ... ... ... ... ... белгіленуде. Есептердің алуан
түрлерінің саны ... ... ... ... ... да болмасын
лицензиялардың,  рұқсаттардың санын  жарты ... 5-10 есе ... ... Әкімшілігіне оның барысын бақылауға   
тапсырма берілді».
5.«Алты пайызға инфляция кезінде несиелер неге 20 - 22 ... ... ... ... жыл ... ... ... етеді деп шағымданады. Үкіметке және Ұлттық ... бір ... осы  ... ... ... ... тапсырма берілді».
6.«Шетелдік тауарларға қарсы қорғау шаралары неге осы уақытқа дейін ... ... ... ... бойынша ҚҚС тәртібі қашан ... Шет ... ... ... керек...». 
7. «Қазақстан ДСҰ-на кіру қарсаңында. Жұмыс істейтін өндірістерді қайта
қаруландырған немесе жаңа технологияларды ... ... ... лизинг, бәсеңдету  саясатын жаңа техникамен және технологиямен
қамтамасыз еткен жөн»
8. «Жалпы ... ... ... ... ... ... ... жыл емес... Табыс салығын ... ... ... гөрі ... ... ... оны жинау процедурасы салық төлеуші
біле тұра ұтылады...».
9. Әлеуметтік саладағы заңнаманы, еңбек ... ... ... ... ... ... жөн, ... туралы заңда жұмыс берушінің
есебінен оқытумен ... ... ... ... қарастырған жөн...».
10.«Салалық, аймақтық және макроэкономикалық деңгейде еңбек ... ... ... және ... ... ... тармағын салып, тұрғындарға шағын несие ... ... ... қызмет көрсету жүйесін, шағын және орта кәсіпкерліктің 
ұйымдық инфражүйесін құру ... сөз ... ... ... қабылдау кезінде 
жүйе аймақ, ведомство ... ... ... осы ... ... ... ... түрде білетіндей етіліп жасалсын. Үкімет
пен кәсіпкерлік арасында дәнекерлік буынына айналатын  қалыпты сауда ... ... құру ... ... 28–қазанда Астанада Қазақстан Кәсіпкерлерінің конгресінде
сөз сөйлеген ... ... ... ... ... ... ... нобайын анықтады. Сонымен, оның үш ... ... ... ... пен ... таңда, Президенттің пікірінше, негізгі ... ... ... ... ... ... жауапкершілік пен қоғамдағы өзгерістер арқылы қарастыру ... ... ... ... пен ... ... күш-жігер арқылы
шешетін 5 өзекті міндет қойды. Олардың ... ... ... атап ... ... ... ... тиімді жағдайлар жасау кезіндегі елдер мен
аймақтардың бәсекелесуі. ... ... ... ... ... өрнегі былай
– «Мемлекет кесіпкерлік пен халық ... ... ... ... ... ... ... көрсететін ведомстволық
қызметтерінен түбегейлі түрде алшақтап, кесіпкерлер мен тұрғындардың нақты
мұқтаждықтарына ... ... ... ... ... ... ... керек. Үкіметке мемлекеттік органдардың жұмысын рейтингілік
бағалау жүйесін жасау тапсырылды. Бұл ... ... бірі ... ... ... пен ... ... барлық
деңгейлердегі тілдесу тетіктерін жетілдіру ... ... ... ғана ... ... ... құру ... кесіпкерлікті мемлекеттің қолдауының: «оқыту – консалтинг ... ...... ... ... ... ... Жеке
меншікті қорғау жұмысын жалғастыру керек. Мұнда ... ... ... ... ... ... қол ... күмән жоқ.
Мысалы, 2004 жылдың 20-қыркүйегінен бастап  ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу куәлікті және филиалдар мен
өкілділіктерді ... алып ... ... карточка және салық
төлеушінің куәлігі, яғни «бір ... ... ... бір ... ... асырылады. 2005 жылдың қаңтарынан құрылыс, туристік ... ... ... ... тартуға рұқсаттарды беру ... ... ... минисірліктерде және ведомстволарда
сарапшылар кеңестері қалыптастырылуда; Кәсіпкерлердің ... ... ... ... - қадағалау функцияларын қысқарту және
жүйеге келтіру, олардың санын азайту мәселесі бойынша тұрақты ... ... ... үкімет іскерлік бастамашылық жолында заңнамалық,
әкімшілік және ... ... ... және ... ... ... алуға, оларды барынша қысқартуға, сондай-ақ шағын және орта бизнес
құрылымдарының мемлекет алдында қандай да бір негізсіз ... ... ... ... ... қатар, салық заңнамасының кәсіпкерліктің дамуын
толығымен ынталандыруы, ... ... ... ... үшін одан әрі жетілдіре түсу қажет.
Табиғи монополиялар аясын барынша қысқартуға ... ... ... бәсекелестік қатынастарды құрылымсыздандыру мен дамытудың жаңа
бағдарламаларын жасап, ... ... ... ... ... монополиялар сақталып қалған телекоммуникациялар мен
аэронавигация, темір жол көлігі мен порттар, электр энергетикасы, мұнай ... ... ... ... ... үй коммуналдық шаруашылығы сияқты
секторларын реттеу мен бақылау мақсатында ... ... ... ... ... мен ... құру барысын жетілдіру қажет. Мәселен,
«жалғыз ... ... ... ... фирманы екі-үш күннің
ішінде тіркете ... ... ... ... және ... ... өсу үшін ... Қазақстанның
шағын және орта бизнесінің жоғары сапалы өнімдері мен ... ... ... ... ... пен ... ресурстарын
жариялы әрі конкурстық негізде белсендірек пайдалануымыз қажет.
Жаңа ... ашық және ... ... ... ... ... бағдарламалар әзірлеу тиімді, онда үздік бизнес-идеялар жаңа бизнес
қалыптастыру, айталық, заңгерлік және консультациялық шығындарды жабу үшін
қаржылық және ... ... алар еді. Бұл ... «Қазына» қорына
қатысты деп ойлаймын.
Қорытынды
Жалпы бүгінгі таңда Қазақстанның танымал экономист-ғалымдары
шағын кәсіпорын мәселелерін терең қарастырғанда, оның ... ... ... ... ... ... мен ... ассортиментін көбейту және өндіріс
көлемін ұлғайту;
-экономиканың мемлекеттік секторының тиімсіз өндірісін қолға ... ... және ... ... ірі кәсіпорындар қызметінің тиімділігін
арттыру;
-қосымша әрі көмекші өндірісті жаңдандыру;
-нарық сұранысына ыңғайлы және шұғыл жұмыс ... өнім ... ... ... ... көлемін ұлғайтып, халықтың әл-ауқатының
артуына ықпал ету;
-жаппай жұмыссыздықты ... ... ... ... пайда болуына ықпал ету мүмкіндіктері;
-экономикадағы бәсекелестікті дамыту;
Сондықтан бұл жұмыстың зерттеу бағыты ... ... ... ... ... кезекте отандық тауар және ... ... ... ... ... экономиаксының дамуының
негізгі тұтқасы ... ... ... елдерде шағын кәсіпорындарды
дамытуға басты назар аударылады. Дегенмен бүгінгі таңда шағын кәсіпорынды
дамыту мен оны ... ... ... экономиаклық реформаларының
басым бағыттарының бірі болып саналады. Сондықтан бұл ... ... даму ... оның қалыптасуындағы негізгі кедергілері мен
оның экономикадағы ролі, шағын ... даму ... мен ... ... басқару тұрғысынан талданады. Сонымен қатар, осы
жұмыстың қолданбалы мәнділігі шағын кәсіпорындар қызметін ғылыми ... ... ... ... ... ... кең ... Бұл тұрғыда келесі мәселелерді ескеру қажет:
-қызметтің тиімділігі мен ұтымдылығын арттыру;
-шағын кәсіпорындар қызметінің ... ... ... ... ... ... салу жүйесін тиімді тұрақтандыру;
-шағын кәсіпорындар қызметін мейлінше ... ... ... ... яғни тиімді менеджментті іске асыру сияқты мәселелер
жатыр.
Шағын кәсіпорындар көтеріліп келе жатқан экономиканың дамуын сақтауға
және ... ... ... ... Өндірістің ұйымдастырушылық-
шаруашылық нысанын ... ... ... ... ... ... болмайды. Экономикамыздың дамуын жалғастыруда ең
алдымен өнеркәсіптегі шағын кәсіпорындардың үлесі мен ... ... ... арқылы жету керек.
Шағын кәсіпорындардың дамуының бүгінгі кезеңі өндірістік үрдіске жаңа
технологияны, прогрессивті құрал-жабдықтарды, икемді ... ... ... ... келетін ерекше талап қояды.
Шағын кәсіпорындардың ісінде өндірістің ... білу ... ... ... көлеміне бейімделуге, еңбек шығындарының қандай
болатынына, нарықтың қандай коньюнктурасына сәйкестенуге ... ... ... ... ... Нарықтық жағдайда әрбір шағын кәсіпорындардың
деңгейлері мен ... ... ... Жүргізілген
талдаудан кейін келесідей қорытынды шығаруға болады:
Шағын ... ... ... ... тұрақты
экономикалық өсуіне және дамуына, өндіретін өнімінің бәсеке қабілеттілігіне
байланысты.
Тауар өндірушілердің негізгі мақсаты, ... ... ... ... ... сапа ... бәсеке қабілетті өнім
өндіретін жоғары рентабельді ... ... ... тиімділігі-кәсіпорыннның өзіне потенциялымен
және тұрақты дамуын қамтамасыз ететін ... орта және ұзақ ... ... ... ... ... категория.
Өндірістің тиімділігін көтеретін жалпы стратегия жоқ. ... ... ... ... ... ... ... және әртүрлі факторларға байланысты өздері жасайды.
Нарықтық жағдайда әрбір кәсіпорын ... ... ... ... ... жаңа және ... түрін шығару;
- нарықты дамыту;
- диверсификация
Шағын кәсіпорынның өндірістегі тиімділігін ... ... ... факторларды есепке алумен ғана шектелмей, ... ... мен ... ... ... ... ... барлық
пайдалылығын экономиканы дамытуға, барлық ресурстарды ... ... және ... ... көтеру, шағын кәсіпорынның жаңа
орындарын құру арқылы жүзеге асырылады.
Сонымен қатар, шағын кәсіпорындар жаңа ... ... құра ... ... ... әлеуметтік жағдайдың тұрақтануына және халықтың әл-
ауқатының өсуіне ... ... ... ... жұмыссыздар үшін төлемдерге
бюджеттік шығыстарды қысқартуға және ... ... ... ... ... ... ... таңда бизнестің дамуы іскер адамдардан жаңа мамандарды
үйренуді, ... ... ... жаңа ... ... ал ең
маңыздысы жаңа білімдерді талап етеді.
Бұл ... ... ... ауыл ... ... жұмыс істеп
жатқан кәсіпорындардың өндіріс процестерін ұйымдастыру заңдылықтары мен
принциптеріне маңызды рөл ... Бұл ... мен ... ... ... ... ... мен басқару шешімдері
қабылданып, оларды жүзеге асыру бақыланады. ... ... ... ... ... табылып, кәсіпорын қызметінің нәтижесі
бағаланады.
Шағын бизнесті ... үшін ... ... ... ... ... ... одан әрі де біздің негізгі міндеттеріміздің бірі болып
табылады. Бұл әсіресе тұрғындарға ... ... және ... ... ... ауылдар үшін ерекше маңызды.
Қазақстанның экономикалық дамуының қазіргі ... ... ... ... ... ... ... маңызды орынға ие
болады. Шағын кәсіпорынның ... ... ... ... тұтыну
нарығын қажетті тауарлармен, жұмыстармен, ... ... ... ... ашу ... жұмыспен қамту мәселесін шешуге, халықтың
әлеуметтік-экономикалық жағдайын ... ... ... ... және ... да ... ... оң шешімін табуына
септігін тигізеді.
Сондықтан, шағын кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... роліне байланысты бұл жұмыстың мақсаты–
Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпорындардың экономикадағы ... даму ... мен ... ... ... және ... ұсыныстар жасау.
Қойылған мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер анықталынады:
-шағын кәсіпорындардың қызметін ұйымдастыру және бағалау ерекшеліктері,
экономиакадағы ролін ... ... даму ... ... ... ... даму ... мен жағдайы
зерттелінеді;
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Жаңа әлемдегі жаңа ... ... ... Қазақстан халқына
арнаған Жолдауы. 2007 жыл 1-наурыз.
2. Сәбден О. Бәсекелестік экономика, Алматы - 2007 ... ... К.Ш., ... Э.Т., ... Ж.Г. ... жағдайын талдау, Алматы-2001 ж;
4. Қазақстан Республикасының 2001-2005 жылдардағы шағын ... ... ... ... ... ... ... ж.
6. Окаев К.О. Предпринимательство в РК, Алматы-1999 ж;
7. Бердалиев К.Б. Қазақстан экономикасын басқару, Алматы-2001 ж;
8. Бердалиев К.Б., Тұрсынбаев А.А. ... ... мен ... ... Под ред. ... Е.Б. ... ... теория, мировой
опыт и Казахстан, Алматы-2001 ... ... Қ.Т. ... ... кәсіпкерлік қызметтің даму
жолдары және құқықтық негіздері, Алматы-1998 ж;
11. Егемен Казақстан газеті // ... та, ... те көп. ... ... ... В. ... ... бизнеса //Росийский экономический
журнал. 1994. №2.–с.55-64.
13. ... Л. ... ... условиями для вывода экономики на
путь устойчивого равновесия // Экономист-1996 №1–с.3-9.
14. Афанасьев В. ... ... ... ... // ... журнал. 1993. №2.–с.59-62.
15. Баранников А. Помочь малому ... // ... и ... 1996. ... ... ... ... - 2006ж;
17. Дауранов И. Проблемы развития малого бизнеса в Казахстане, Аль-Пари,
№3-4, 72-75бет.
18. ... www. ... www. ... ... ru;

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қазақпарат» ұлттық компаниясындағы басқаруды талдау67 бет
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет
Бірлесіп бақыланатын шаруашылық серіктестіктердің, еншілестердің және тәуелді серіктестіктердің инвестициясының есебі25 бет
Бірлескен кәсіпорындарды басқару және ұйымдастырудың теориялық негіздері50 бет
Банктердің нарықтық экономикадағы ролі туралы20 бет
Бағалы қағаздар рыногы8 бет
Бағалы қағаздар туралы мәлімет4 бет
Дамыған елдердегі кәсіпкерліктің ұйымдық-құқықтық түрлері және құрылымдары9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь