Радиоактивті қалдықтардың жер қойнауындағы сақтау орындары мен қорымдарын құрудың қазіргі программалары мен жобалары

1 Радиоактивті қалдықтардың жер қойнауындағы сақтау орындары мен қорымдарын құрудың қазіргі программалары мен жобалары
2 Пайдаланған әдебиеттер
Әлемде радиоактивті қалдықтарды қоймада, қорымдарға және көметін басқа орындарда көму жүйесін негіздеу, жобалау, модельдеу және әлемдегі табиғи зерттеу тәжірибелері аз емес. Радиоактивті қалдықтарды қауіпсіз етіп сақтайтын қоймаларды құру үшін орындалатын ұлттық және халықаралық программалар мен жобалар саны, сонымен бірге радиоактивті қалдықтарды ұзақ уақыт сақтау кезінде радионуклидтердің қозғалысы және олардың қоршаған ортаға тигізетін әсерін зерттегендегі зерттеулер мәліметтері аз емес. Кейбір мәселелер төмен белсенді қалдықтар мен орта белсенді қалдықтарды өндірістік ауқымда көму жолдарын жүргізіп жатыр. Жоғары белсенді қалдықтарды геологиялық формацияда көму мүмкіндіктерін қарастыруда. Бірақта мәселенің соңғы шешімі 2000-2020 жылдар аралығында қабылданады.
Төмен белсенді қалдықтарды өндірістік ауқымда көмуге мысал ретінде мынаны алуға болады; «Три – Майл – Айленд» АЭС-ғы қалдықтарды АҚШ-ы төмен белсенді қалдықтар үшін арналған экологиялық аумақта жоюға болады /1/. Бұл аумақта құрғатқыш жүйесі болғандықтан, ол арқылы жер асты суы орталық коллектр мен жинақ сыйымдылығына өтеді. Су шұңқырының бетонды негізінде қалдықтары бар контейнерлерді тиейтін көлемі 80м3 бетонды бөлік орнатылады. Бір қабатты толтырғаннан кейін бетонды жабумен жауып, белсенділігі төмен деңгейдегі контейнерлердің келесі қатарын белгілейді. Қабаттың беткі қатары графимен, құммен, сазбен жабады да, бетіне тамыр жүйесі тереңге кетпейтін өсімдіктер өсіреді.
Ал ұзақ өмір сүретін орта белсенді қалдықтарды көму жағынан Ұлыбританияда зерттеулер нәтижелері бойынша бұл қалдықтарды мұхит түбінің геологиялық формациясында жою технологиясы бағаланған. Себебі Ұлыбританияның көптеген ядролық орталықтары мен қондырғылары теңіз жағалауына немесе сол жерге жақын орналасқан.
1. Трофименко А.П. Информационный анализ состояния работ в мире по обращению с радиоактивными отходами // Атомная техника за рубежом.- 1991.- №1
2. Мельников Н.Н. и др. Подземное захоронение радиоактивных отходов / Апатиты.-1994.
3. ОАО «Волковгеология» Учебно-методическое руководство по радиоэкологии и обращению с радиоактивными отходами для условий Казахстана / Алматы-2002.
        
        РАДИОАКТИВТІ ҚАЛДЫҚТАРДЫҢ ЖЕР ҚОЙНАУЫНДАҒЫ САҚТАУ ОРЫНДАРЫ МЕН ҚОРЫМДАРЫН
ҚҰРУДЫҢ ҚАЗІРГІ ПРОГРАММАЛАРЫ МЕН ЖОБАЛАРЫ
Әлемде радиоактивті қалдықтарды қоймада, қорымдарға және көметін ... көму ... ... жобалау, модельдеу және әлемдегі табиғи
зерттеу тәжірибелері аз ... ... ... ... ... ... құру үшін орындалатын ұлттық және ... мен ... ... ... ... ... қалдықтарды ұзақ
уақыт сақтау кезінде радионуклидтердің қозғалысы және ... ... ... ... ... ... мәліметтері аз емес.
Кейбір мәселелер төмен ... ... мен орта ... ... ... көму ... жүргізіп жатыр. Жоғары белсенді
қалдықтарды геологиялық ... көму ... ... ... соңғы шешімі 2000-2020 жылдар аралығында қабылданады.
Төмен белсенді қалдықтарды өндірістік ауқымда көмуге ... ... ... ... «Три – Майл – ... АЭС-ғы қалдықтарды АҚШ-ы төмен
белсенді қалдықтар үшін арналған экологиялық аумақта ... ... /1/. ... ... ... ... ол арқылы жер асты суы орталық
коллектр мен жинақ сыйымдылығына ... Су ... ... ... бар ... тиейтін көлемі 80м3 бетонды бөлік
орнатылады. Бір ... ... ... ... жабумен жауып,
белсенділігі төмен деңгейдегі контейнерлердің келесі қатарын ... ... ... графимен, құммен, сазбен жабады да, бетіне тамыр
жүйесі ... ... ... ... ұзақ өмір ... орта ... қалдықтарды көму ... ... ... ... бұл ... ... ... формациясында жою технологиясы ... ... ... ... орталықтары мен ... ... ... сол ... ... ... жер ... көму тәжірибесі негізінен өткізгіш қабатта сұйық
қалдықтардың ... ... ... ... ... Ресейде иондалған
сәулелердің жоғары белсенді пайдаланған көздерін көму тәжірибеде бар.
Мұндай ... үшін ... ... жер ... қоймалар қолданылады.
Пайдаланған көздерге арналған типті ... ... ... ... 6м-ге тең ... ... құдыққа орналастырады. Қойманың тиеу
каналы диаметрі 108мм болатын имек ... ... Ол ... ... ... жоғарғы шекті температурасы 503К кезде ... Бк ... тең ... салуға есептелген.
Ғылыми зерттеу институттарының мәліметі бойынша қатты және ... ... ... Ресейдің еуропалық бөлігінде сәкесті тасты
тұз сілемдерін іздеуге үлкен көңіл ... ... тұз ... ... ... жер асты ... түріндегі қорым 1 суретте
көрсетілген.
Шет елдерде зерттеу жобаларына үлкен мән беріледі. АҚШ-та, ... ... ... ... ... ... ... қатарлары жеткілікті. Мәліметке толы зерттеу
материалдары ... ең қиын ... ... ... ... ... қалдықтар мен орта белсенді қалдықтарды әртүрлі
жолдармен көму ... ... ... ... ... іске асқан қалдық ретінде қарастырылады. ... ... одан әрі ... мен ... ... үшін жүргізіледі.
Бірақта көптеген елдерде әліде болса бұл ... жою ... және ... аудандардың проблемаларының соңғы
шешімдерін тапқан жоқ .
Төмен белсенді қалдықтар мен орта белсенді ... көму ... ... ... Германия қатты радиоактивті ... ... ... ... ... және ... шахталары). Ал
жоғары белсенді қалдықтарды өндірістік көму ... ... ... ... жер асты ... кең ... зерттеулер осы
мәселелерді шешуге бағытталған. ... ... ... ұлттық және
халықаралық программаларында ... ... ... ... Жер ... ... ... жоғары
қалдықтарды қауіпсіз етіп көму және олардың жүрісін бақылау жасаған бірнеше
мысалдар белгілі /2/.
Германияда радиоактивті қалдықтарды көму тұз ... ... ... өте көп, олар ... ... көму ... ... орындарына ерекше басымдылық көрсетеді. Гермения мамандарының пікірі
бойынша олардың ішіндегі негізгілері ... ... ... ... жер асты ... ... кезінде пайда
болатын жарықтар мен жарылған жерлердің алдын алады;
- тұзда ұзақ уақыт бойы тұрақты болып тұратын үлкен ... ... ... мүмкін;
- тасты тұз басқа жыныстарға қарағанда жағары белсенді қалдықтарды
көму ... ... ... ... жылу ... ... тасты тұздың суда еруіне қарамастан тұзды формация ерекше тұрақты
болып келеді. ... тұз кен ... ... ...
Сурет 1. Ғылыми зерттеу институттары мәліметтері бойынша жер асты
қорымының ... ... ... 2- көму ... 3- ... ... 4,5-
торлы бағана, 6- технологиялық бағана (скважина), 7,9- жұмыс және ... ... 8- ... ... ... уран ... болған жерлерді интенсивті өңдеу және Семей
полигонында қырық жыл бойы ядролық қондырғыларды ... ... ... ... ... ... ... орналасқан
белсенділігі әртүрлі үлкен мөлшерде радиоактивті қалдықтарды шығарады.
Радиоактивті қалдықтардың негізгі қоспасы уранды өндіру және ... ... ... болады. Олар Маңғыстауда, Көкшетау, Жамбыл, Шымкент,
Қызылорда және Шығыс Қазақстан облыстарында ... ... ... ... ... ... БН-350 ... қ.) энергетикалық
ядролық қондырғысында, мұнай, газ өндіру және ... газ ... ... ... ... ... қаласындағы БН-350 энергетикалық
реакторда сұйық қалдықтар технологиялық қондырғылардың ... ... ... ... репенерациясынан және оларды жуудан
пайда болған. Сұйық қалдықтар ... су ... ... құйылып
дозиметриялық бақылаудан өткізіліп, 3х10-9 Кu/л (110 Бк/л) белсенділігінде
қуатты өндірістік канализацияға жіберіледі.
Урансыз тау өңдеу және қайта ... ... ... ... үшін сақтау қоймалары орны қазіргі уақытқа ... ... асты ... жарылыстардан шыққан қалдықтар (12,9 млн. Кu) тау
жарылыстарының қортылған көлемінде өмір ... ... Жер ... ... ... тау ... пайда болатын қуыстың
рекультивациясы арнайы зерттеуді талап етеді. Атырау, ... ... және ... ... жер ... ... қосымша
зерттеулерді қажет етеді.
Уранды таудағы тәсілмен өндіру кезінде жер бетінде үлкен көлемде жыныс
шығарады. Оның ішінен тек ... ... ... азғантай бөлігі
ғана қайта өңдеу және молайту ... ... ... ... уран және торий қатары бар табиғи радионуклидтері бар үлкен
көлемде жыныс ... ... ... ... ... ететін төмен белсенді
қалдықтар бар жыныс көлемі де кездеседі. Бұл үйінділер ... ... ... ұсақ ... және қарқынды түрде Rn-222 бөледі де, ол жел
болған кезде атмосфераға таралады. ... және газ ... ... ... ... ... ( негізінен Ra-226 және Th-232)
топырақ, мұнай шламдары, құрылғылар, ... ... ... ... бар ... ... ұзақ әсер ... Қазіргі уақытта бұл
топтың радиоактивті ... ... маңы ... кен ... ... ... ... да үлкен мәнге ие, өйткені құрамында жоғары
табиғи радионуклидттер бар ... ... ... ... мен оның ... ... ... бұрын жасақталуы керек. Қазіргі ғылым мен ... ... ... және ... ... қатер
туғызатын әлемде радиоактивті қалдықтар елеулі мөлшерде жасақталғаны
белгілі. ... ... ... ... ... ... игеру сатысынан бастап мемлекеттік және халықаралық (МАГАТЭ)
ереже нормалары және ... ... ... көму
Радиоактивтік қалдықтарды көму пункттері жіктеледі:
өзінің қолданылу мақсаты бойынша:
сақтау пункті;
көму пункті.
Жер бетіне қатысты радиоактивтік қалдықтар пункттерінің орналасу тереңдігі
бойынша:
жерүсті (жер ... ... ... одан ... ... ... ... 10 метрге дейін, қалдықтар
күндізбелік беттен төмен);
терең (қалдықтар күндізбелік беттен 10 метрден ... ... ... ... қалдықтарды көмуге уақытша
рұқсаттарды ресімдеу тәртібі
Барлық радиоактивтік қалдықтар, олардың агрегаттық жай-күйіне ... ... ... ... ... ... рұқсатты:
қалдықтардың жалпы активтілігі радиоуыттылығы бойынша радионуклиттердің А
және Б тобы үшін 100 ... ... және ... қауіпсіздік нормаларына
сәйкес В және Г топтары үшін 1000 кюриден астам кезде Қазақстан
Республикасының уәкілетті органы;
қалдықтардың жалпы активтігі радиоуыттылығы бойынша ... ... Б тобы үшін ... 100 кюри және В және Г ... үшін ... 1000
кюри кезінде Қазақстан Республикасының облыстық уәкілетті органдары.
Кен өндіру, уран ... және ... ... ... орын ... ... көп ... Радиоактивтік кендерді өндіру және
қайта өңдеу жөніндегі кәсіпорындарды жою және қайта бейіндеудің санитарлық
ережесінің талаптарына сәйкес көмуге жатады. Осы қалдықтарды орналастыруға
уақытша ... ... ... ... ... ... тәртібіне сәйкес беріледі.
Радиоактивтік қалдықтарды көмуге уақытша қалдықтарды алу үшін ... ... ... мынадай құжаттар ұсынылады:
радиоактивтік қалдықтарды көмуге арналған өтінім, онда көмуге жататын
активтік қалдықтардың түрі мен ... ... ... ... көздері)
көрсетіледі;
ядорлық материалдарды және олардың негзіндегі бұйымдарды өндіру, іске қосу
және қолдану бойынша қызметті жүзеге асыруға немесе ... ... ... ... құқығын куәландыратын құжаттар көшірмесі
(рұқсат, санитарлық паспорт).
Радиоактивтік қалдықтарды көмуге арналған уақытша рұқсат белгіленген
нысанда ресімделеді, ... ... ... ... ... міндетті тіркелуге жатады және 6 айдан аспайтын мерзімге
беріледі.Қазақстан Республикасының уәкілетті органдары уақытша рұқсатты
уақытты ресімдейді немесе оны кәсіпорынға ... ... ... ... 30 ... кешіктірмей бас тартады.
Радиоактивтік қалдықтардымен қызмет жасау түрі ... ... ... заңды тұлғалардың міндеттері
Радиоактивтік қалдықтардымен шаруашылық қызметі (сақтау, көму, жинау,
тасымалдау, зерттеу және т.б.) нәтижесінде байланысқан ... және ... ... ... рұқсаттарды, ал қажет болған жағдайда осындай жұмыстарды жүргізуге
рұқсаттарды алу үшін ... ... ... ... ... немесе
осындай қызметті бастауды шешу туралы белгіленген нысанда хабардар етуге;
жер қойнауында радиоактивтік қалдықтарды сақтау/көму пункттерін құрған
жағдайда жер қойнауын пайдалану құқығына ... ... ... ... алудың экологиялық және басқа салдарын және осы
аумақ пен оның қойнауының болашағын ескере отырып жер ... ... ... ... ... ... сақтау/көму және сұйық
қалдықтарды сақтау пункттерін салу учаскеслерінде жобалық-сметалық
жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... арналған жоба жасауға;
халықтың және персоналдың әрі қоршаған ортаның радиациялық қауіпсіздігі
жөнінде барлық шараларды қабылдауға;
радиоактивтік қалдықтарды сақтау/көму пункттеріне оны пайдалануға енгізу,
қолдану мерзімін ... және ... ... ... ... ... ... органға статистикалық есептік белгіленген нысаны
бойынша радиоактивтік қалдықтардың пайда болуы мен қозғалысы туралы
мәліметтер жіберуге.
Пайдаланған ... ... А.П. ... ... состояния работ в мире по
обращению с ... ... // ... ... за ... ... ... Н.Н. и др. Подземное захоронение радиоактивных отходов /
Апатиты.-1994.
3. ОАО ... ... ... по ... обращению с радиоактивными отходами для условий Казахстана / Алматы-
2002.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
JSP, PHP, ASP Web программалау тілдеріне шолу. Сайт құру кезеңдері5 бет
Кәсіпорынның тауарлы-стратегиясын құру есебі40 бет
Мәліметтер қорын басқару жүйесі (МҚБЖ). Негізгі ұғымдар. МҚБЖ - нің функционалды мүмкіндіктері. МҚБЖ - мен жұмыс істеу негіздері20 бет
Программалық құралдар4 бет
ҚР-да жекешелендіру мәні, кезеңдері және оны жүргізу әдістері3 бет
Delphi жобалары14 бет
Windows - тың стандартты программалары6 бет
Windows жүйесінiң стандартты программалары7 бет
Windows жүйесінің стандартты программалары туралы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь