Саяси институттар. Негізгі заңдар

КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Саяси институттар
2. Негізгі заңдар
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Жүйе дегеніміз – құрылымы күрделі, құрамындағы бөліктері өзара ретті ұйымдасқан әрібағытталған тәуелді байланыста бола отырп, ажырамас тұтастық құрайтын, сол негізде іс-әрекет атқарып, дамып отыратын құбылыс.
Осы тұрғыдан алғанда қоғам – объективті заңдылықтар негізінде қалыптасатын, тұтастық сақтайтын, қызмет атқарып, дамып отыратын әлеуметтік жүйе. Оның негізінде материалдық өндіріс әдісі жатады. Қоғамдықжүйені түрлі таптар мен әлеуметтік топтар, олардың мүдделерін бейнелеп, іске асуын қамтамасыз ететін түрлі институттар(мемлекеттік мекемелер) мен механизмдер және олардың арасындағы өзара тығыз да ретті байланыстар құрайды. Қоғам құрамында сан алуан кіші жүйелер бар: дара адам, отбасы, ұжым, әлеуметтік топ, саяси ұйым мен қозғалыс, т.б. Оларды экономикалық, саяси, әлеуметтік және рухани жүйелер деп салалар бойынша да жікьеуге болады.
Саяси жүйе қоғамдағы сан түрлі әлеуметтік топтардың түпкілікті мүдделерін бейнелейді, оларды іске асыруғаарналғантүрлі элементтер мен механизмдерді біріктіреді және олардың саясатқа байланысты өзара қарым-қатынасын тұтастырып отырады. Оның қызмет атқару механизмдері тұрақтылық пен өміршендікті қамтиды. Бұл механизмдер арқылы қоғамдағы әлеуметтік қайшылықтар шешіліп, түрлі топтардың ұйымдар мен қозғалыстардың т.б. іс-әрекеттері реттеліп отырады.
Саяси жүйенің құрылымын анықтауда әртүрлі көзқарастар қалыптасқан. Соның ішінде орыс ғалымы М. Х. Фарушкин ұсынған жіктеме соңғы кезде саясаттанушылардың оң ықыласына ие болып отыр. Саяси жүйенің басты элементі, өзегі – саяси билік. Себебі, түптен келгенде бүкіл саяси жүйе саяси билікті қамтамасыз етуге қызмет етеді. Ол қоғамдағы барлық адамдардың мүддесіне қатысты.
1. СЫДЫҚОВ Ұ. - САЯСАТТАНУ (Оқулық), Алматы – 1996ж
2. “ҚАЗАҚСТАН” (Энциклопедия),
3. ЖАМБЫЛОВ Д. - САЯСАТТАНУ
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. САЯСИ ИНСТИТУТТАР
2. Негізгі заңдар
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
ЖҮЙЕ ДЕГЕНІМІЗ – ҚҰРЫЛЫМЫ КҮРДЕЛІ, ҚҰРАМЫНДАҒЫ БӨЛІКТЕРІ ӨЗАРА РЕТТІ
ҰЙЫМДАСҚАН ӘРІБАҒЫТТАЛҒАН ТӘУЕЛДІ БАЙЛАНЫСТА БОЛА ... ... ... СОЛ ... ІС-ӘРЕКЕТ АТҚАРЫП, ДАМЫП ОТЫРАТЫН ҚҰБЫЛЫС.
Осы тұрғыдан алғанда қоғам – ... ... ... ... сақтайтын, қызмет атқарып, дамып отыратын әлеуметтік
жүйе. Оның негізінде материалдық өндіріс ... ... ... ... мен әлеуметтік топтар, олардың мүдделерін бейнелеп, іске ... ... ... ... мекемелер) мен механизмдер
және олардың арасындағы өзара тығыз да ретті байланыстар құрайды. ... сан ... кіші ... бар: дара ... ... ... ... саяси ұйым мен қозғалыс, т.б. Оларды экономикалық, ... ... ... ... деп салалар бойынша да жікьеуге болады.
Саяси жүйе қоғамдағы сан түрлі әлеуметтік топтардың түпкілікті ... ... іске ... ... мен ... және олардың саясатқа байланысты өзара ... ... Оның ... ... ... ... пен
өміршендікті қамтиды. Бұл механизмдер арқылы қоғамдағы ... ... ... топтардың ұйымдар мен қозғалыстардың т.б. ... ... ... жүйенің құрылымын анықтауда әртүрлі көзқарастар қалыптасқан.
Соның ішінде орыс ғалымы М. Х. ... ... ... ... ... оң ... ие ... отыр. Саяси жүйенің ... ...... билік. Себебі, түптен келгенде бүкіл саяси жүйе
саяси билікті ... ... ... ... Ол ... барлық адамдардың
мүддесіне қатысты.
Саяси жүйенің құрылымы ... ... ... төрт ... ... ... ... мен мекемелер); саяси
қатынастар; саяси принциптер мен нормалар және ... сана мен ... ... ... биліктің қызмет атқаруы саяси институттарарқылы
жүргізіледі. Ол өз ... ... ... ... тікелей саяси
институтар, жанама саяси институттар және ... емес ... ... мәні оның атқаратын қызметінен(функцияларынан) ... ... ... ... келе ... жүйенің басты функциялары
есебінде мыналарды атауға болады:
1. Саяси жүйе – қоғамның ... ... даму ... Одан ... ... ... демографиялық құрылымдар
мен рухани жағдайдың болмысы көрініс табады.
2. Саяси жүйе арқылы әлеуметтік мүдделер іріктеліп, топтастырылады, ... ... ... ... ... ... жүйе ... топтастырушылық міндет атқарады(консенсус,
тұрақтылық, тұтастық).
4. Маңызды әлеуметтік мүдделердің саяси ... ... және іске ... етеді.
Ортақ мәнді белгілері болғанына ... ... ... өз
ерекшеліктерін қамтып, бойына сіңірген өзіндік саяси жүйесі ... ... да ... ... ... ... ... түрде
қарастырып жіктеуге, топтсатыруға және ... ... ... ... ... де саясат туралы ғылымда саяси жүйелерді әртүрлі өлшем тұрғысынан
жіктеу орын алған:
□ Маркстік тәсіл, мәселен, қоғамның формациялық ... ... ... ... ... басшылыққа ала
отырып құл иеленушілік, феодалдық, буржуазиялық және коммунистік
саяси ... ... ... ... ... қарай әскери және азаматтық, ұлттық-
демократиялық және ... ... ... ... Саси ... режимдердің ... ... ... және ... ... есебінде
қаралады.
□ Саяси жүйелер өзінің ұстанған ... ... ... қарай консервативті және трансформацияланушы жүйелер
болып бөлінеді.
... және ... ... туралы да
айтуға болады. Дәстүрлі жүйеде биліктің ... түрі ... ... ... ... осы ... жаңғырып,
жаңарған жүйеде дамыған азаматтық қоғам бар, саяси рольдер
нақтыланған.
□ Саяси ... ашық және ... ... және ... буындарына дербестік берілген, т.б. болып бөлінеді.
Саясаттанушы ғалымдар көбінесе ... ... Г. ... жасаған
жіктемесіне ой тоқтатады. ОЛ ... ... ... ... мәдениет
айырмашылығын басшылыққа ала отырып, ... ... ... ... ... ... ... және индустрияландырылмаған; тоталитарлық.
Негізгі бӨлім
Енді Қазақстан республикасының саяси ... ... ... ... қысқаша жеке-жеке тоқталайық.
Табанды жүргізілген саяси реформаның нәтижесінде Қазақстанда
демократиялық саяси жүйе типі ... оған ... ... ... ... ... негізінен, біртұтас мемлекеттік биліктің заң
шығарушы, атқарушы және сот биліктеріне тармақталу принципі орнықты;
- мемлекет басшысын және ... ... ... ... ... ... асырылды;
- саяси көп түрлілік заңмен нығайтылды, көп партиялықтың орнығуына негіз
қаланды;
- мемлекеттік емес бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... емес ... құрылуда;
- тұрғындардың барлық этникалық ... тең ... ... іс ... іске ... 28 ... ... егемен мемлекет Қазақстанның алғашқы
Конституциясы қабылданды. Ол жаңа мемлекеттің құрылуы мен ... ... ... бір ... рөл ... ... ... өзгерістер жаңа Конституцияны қажет етті, ол 1995ж. 30 ... ... ... 1998ж. ... ... Парламент Конституцияға Парламенттің өкілеттілігін, қоғамдық
өмірдің демократиялық ... ... ... жуық ... ... ... ҚР ... кіріспеден, 9 тараудан және 98
баптан тұрады. Конституция бойынша, ҚР өзін ... ... және ... мемлекет деп есептейді. ... ... ... ... оның ... ... мен бостандықтары танылады.
ҚР президенттік басқару формасындағы унитарлық мемлекет. ... ... ... ... ... бастауы болып табылады және
оны тікелей республикалық референдум, еркін сайлаулар арқылы, сондай-ақ,
мемлекеттік ... өз ... ... ... жүзеге асырады.
Мемлекеттік билік Конституция мен заңдар негізінде, биліктің заң ... және сот ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Бұл тармақтар бір-біріне ықпал ете отырып,өзара байланысты
болады. Конституция ... және ... ... жариялай отырып,
әр түрлі саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктердің құрылуына жол ашады.
Мемлекеттік және жеке ... ... мен тең ... мәні ... оның ... су, ... мен жануарлар дүниесі, басқа да ... ... ... ... ... тілі – мемлекеттік тіл ... ... ... ... ... ... мен дамытуға жағдай
жасап, қамқорлық етеді. “Адам және азамат” тарауында азаматтық алу мен ... ... ... экономикалық, саяси, әлеуметтік және мәдени
құқықтары мен бостандықтары, сондай-ақ, олардыңміндеттері туралы нормалар
жинақталған. ... ... мен ... ... ... ... және зандық кепілдіктеріне және ұлтаралық келісімді
қамтамасыз ... ... ... ... ... бесінші, алтыншы, жетінші тараулар Президенттің,
Парламенттің, Үкіметтің, Конституциялық кеңестің және соттардың ... ... ... бап ... ол ... Президент
жарлықтарының, басқа да нормативті құқықтық актілердің дәл де бірыңғай
қолданылуына ... ... ... ... ... ... мүддесіне
өкілдік етеді. Жергілікті мемлекеттік басқаруға және өзін-өзі ... ... ... Жергілікті мемлекеттік басқаруға мәслихаттар –
жергілікті ... ... және ...... ... ... 2001 ... 24-қаңтарында “Жергілікті мемлекеттік басқару
туралы” жаңа Заң қабылданды, онда ... мен ... ... қызмет тәртіптері бекітілді.
ҚР Конституциясы жоғары заңдық күшке ие. Бұл барлық ... ... ... қаулылары, барлықмемлекеттік органдардың басқа да
нормативті құқықтық ... оның ... ... ... оған ... ... дегенді білдіреді. Конституция республиканың территориясында
тікелей ... ... Бұл ... сотта және ... ... ... қағидаларын негізге ала отырып, өз ... ... ... ... ... ... Ал мемлекеттік органдар
даулы мәселелерді шешкенде Конституция нормаларын ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
ПРЕЗИДЕНТ
ҚР-ның Президенті – мемлекеттің сайланып қойылатын басшысы, ондағы ең
жоғары лауазымдық ... кең ... ие: ... құрады, Парламенттің
келісімімен ... ... оны ... ... ... палаталарын құруға белсене қатысады; заңдар мен заңдық
күші бар жарлықтар шығаруға құқылы; ... ... ... ... ... Республика Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы ... ... ... ... ... ... ... және
қызметтен босатады; республикалық бюджеттің орындалуына бақылау жүргізу
жөніндегі Санақ комитетінің төрағасын 5 жыл ... ... ... ... ... бүкіл территориясында төтенше жағдай енгізуге
құқылы; азаматтарға кешірім беруді, т.б. жүзеге асырады.
Президент мынадай жағдайларда Парламентті ... ... 1) ... ... білдірілгенде; 2) Премьер-министрді тағайындауға келісім
беруден парламент ... екі рет бас ... 3) ... ... ... ... пен ... биліктің басқа да
тармақтарының арасында болған елеулі пікір алшақтығынан дағдарыс туғанда.
1998 ж. қазанда ... ... Н. Ә. ... конституциялық
реформа жүргізуді ұсынды. Депутаттар мен ... ... ... реформаның өзекті мәселелеріне ... ... ... шешімін тапқан, парламентариларийлермен болған пікір алмасудан
кейін, 1998 ж. 7-қазанда, Парламент Сенаты мен ... ... ... ... 1995 ... ... ... түзетулер
енгізіліп, “ҚР-ның Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар ... ... Заңы ... Негізгі Заңға барлығы 19 түзету енгізілді,
бұлар Презиленттің, ... ... ... сайлау тәртібінің
конституциялық-құқықтық мәртебесіне ... әсер ... Осы ... ... ... мерзімі 5-тен 7 жылға дейін ұзартылды:
Президенттікке сайлануды 65 ... ... шарт ... тасталынды;
сайламды жарамды деп тану үшін ... 50% ... ... беру ... ... алынып тасталынды; сондай-ақ, Президент мерзімінен бұрын
қызметінен кеткен немесе ... ... ... оның міндетін уақытша
атқару тәртібі енгізілді.
1999 ж. ... тыс ... ... ... Н. Ә. ... ... ж. 27-маусымда ҚР Парламенті ... ... ... ... ... мәртебесін анықтаған ... ... ... ... ... Заңы ... Парламенті 1995 ж. 30-тамызда бүкілхалықтық референдуммен
қабылданған Конституцияға ... заң ... ... ... ... ... орган болып табылады. ҚР-ның Жаңа Негізгі Заңына сәйкес
Парламент екі рет – 1995 ж. және 1999 ж. ... ... екі ... ... ... – Сенат, төменгі
палата – Мәжіліс.
Сенат депутаттары әрбір облыстан, республикалық мәндегі қаладан және ҚР-
ның ... екі ... осы ... ... ... ие қаладағы
және ел астанасындағы барлық өкілетті органдар ... ... ... ... жеті ... Парламенттің өкілеттік
мерзіміне Президент тағайындайды.
Мәжіліс жетпіс жеті депутаттан тұрады. Алпыс жеті ... ... ... ... құрылған және сайлаушылар саны
шамамен бірдей болатын бір мандатты территориялық сайлау округтері ... Он ... тең ... ... және біртұтас жалпы ұлттық
сайлау округі территориясы бойынша партиялық тізім негізінде сайланады.
Әрбір Палатаның ... ... күші ... ... аймағы бар,
сонымен бірге бірқатар өкілеттіліктерді бірге ... ... ... ... ... ... ... құзырына мыналар
жатады: Президенттің ұсынысы бойынша Жоғарғы сот төрағасын ... ... ... ... Бас ... және Ұлттық қауіпсіздік
комитетінің төрағасын тағайындауына келісім беру; Бас прокурорды, Жоғарғы
сот төрағасын дербес құқықтылығынан ... ... ... ... мерзімінен бұрын тоқтату; Президентті қызметінен босату ... ... ... қарау, т. б.
Мәжілістің жеке құзырына мыналар жатады: тиісті заңдар жобаларын
қарауға ... алу және ... ... ... ... Президенттің
қарсылығы бойынша ұсыныстар дайындау; Президенттің ұсынысы бойынша Орталық
сайлау комиссиясы төрағасын, ... ... ... мен ... және босату; Президенттің кезекті сайлауын жариялау және оның
кезектен тыс сайлауын өткізуді тағайындау, т. ... ... ... мәжілістерінде: Президенттің ұсынысы
бойынша Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар ... ... ... ... бюджетті және Үкімет пен бюджеттің
орындалуын ... ... ... ... ... ... ... депутаттардың жалпы санының үштен ... ... ... ... ... оған бір ... аспайтын
мерзімге заң шығарушылық өкілеттік беруге құқылы; Президенттің Премьер-
министрді, ... банк ... ... ... ... ... білдіре алады; соғыс және бейбітшілік мәселелерін
шешеді; республикалық ... ... ... ... ... т. ... ... Парламенттің қос палаталы құрылымы Қазақстанның
жоғары заң шығарушы органы қызметінің пікір ... ... ... ... ... ... мақсат етеді: палаталар бір-біріне
бағынбайды, бір-біріне тәуелсіз құрылады; палаталардың ... жеке ... ... ... ... қызмет саласы мен міндеттері бар.
Сонымен қатар олар көптеген ... ... ... ... ... ... биліктің жоғарғы органы болып табылады. Ол мемлекеттік
биліктің ... ... ... министрліктерден, агенттіктерден,
комитеттерден, жергілікті атқару ...... ... ... ... ... ... органдар жүйесін басқарады.
Президент ... ... ... ... ... оны ... ... Премьер-министрдің ұсынысы бойынша
Үкімет құрылымын анықтайды, оның ... ... ... ... ... ... орталық атқарушы органдарды құрады, Үкімет
мүшелерінен ант ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
саясатының, оның қорғаныс қуатының, қауіпсіздігінің, қоғамдық тәртіптің
сақталуының негізгі бағыттарын ... ... ... және оның орындалуы туралы есепті ұсынады, Мәжіліске заңдар
жобасын ... және ... ... ... ... ... басқаруды ұйымдастырады, сыртқы ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырып, оған
басшылық етеді, оның жұмысына жауап береді, ... ... ... ... ... баяндайды, қаулылар шығарады. Үкімет мүшелері өз
өкілеттіктері шегінде дербес шешімдер ... Олар ... ... ... үшін Премьер-министрдің алдында жауап береді.
Парламенттің ... ... ... ... ... ... ... Үкімет мүшесі заңдарды орындамаған ... ... ... ... ... ... мәлімдей алады. Үкімет, өз құзыры
шегінде , бүкіл мемлекет ... ... ... ие қаулылар
қабылдайды. Жаңадан құрылған Үкімет өз қызметінің бағдарламасын жасап, бұл
тұралы ... ... ... Егер ... Үкіметтің бағдарламасын
қабылдамаса, Үкімет екі ай ішінде бағдарламаны қайтадан ұсынады. Егер
парламент ... ... ... ... екісінің дауыс беруімен
бағдарлама тағы да қабылданбаса, онда бұл ... ... ... Үкімет зандық ұсыныстар енгізуге құқылы. Үкімет заң жобаларының
жоспарын құрып, соған сәйкес ... ... ... жобаларын
ұсынады. Заң жобаларын дайындауға олардың сапасы үшін жауапты ... ... ... ... ... ... Үкімет
Президенттің Парламент ... заң ... ... ... ... Үкімет сыртқы қызметтерді де атқарады. ... ... ... және үкіметаралық келісімдерге қол ... ... ... ... қаржы, білім ... ... ... ... ... ... шараларын жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының үкіметі Президенттің өкілеттік мерзімі
шегінде қызмет етеді және жаңадан ... ... ... ... ... КЕҢЕС
Конституциялық кеңес дербес және мемлекеттік органдарға, лауазымды
тұлғаларға, ... ... ... ... ... ... тәуелді емес, тек қана ... ... ... ... былайша құрылады: төраға және екі мүшесін
республика ... екі ... ... ... және екі мүшесін –
Парламен Мәжілісінің Төрағасы тағайындайды. Олардан ... ... ... ... ... ... көпшілік
дауысымен шешіледі, ал дауыстар тең бөлінген ... ... ... болып табылады.
Конституциялық кеңестің құзыры мемлекеттік өмірдің маңызды мәселелерін
қамтиды, бұл ... олар өз ... ... емес, Конституцияда
аталған органдар мен лауазымды тұлғалардың мәлімдемелері бойынша қарайды.
Олар: ... ... ... ... ... ... депутаттарының
жалпы санының кемінде бестен бір ... және ... ... ... дауға айналған жағдайда Президент, Парламен
депутаттарының сайлауын, республикалық референдум ... ... ... ... ... ... ... Конституцияға
сәйкестігін Президен қол қойғанға дейін қарап шығады; республиканың
халықаралық ... ... ... қол ... ... ... Конституция нормаларына ресми түсіндірме ... ... ... ... ... (ол өз ... орындай
алмаған жағдайда) немесе оны қызметінен кетіру ... ... ... мәселелері қойылған жағдайларға қорытынды шешім шығарады.
Жағарыда көрсетілген мемлекеттік лауазымды тұлғалардан басқа, соттар да
Конституциялық кеңеске мәлімдеме жасау субъектісі бола алады. Олар мұны ... істі ... ... ... жататын заң немесе басқа
нормативті құқықтық акт адам мен азаматтың ... ... ... бостандықтарын кемітетініне көздері жеткен жағдайда істейді. Бұл
жағдайда сот істі жүргізуді тоттатып, бұл ... ... емес ... Конституциялық кеңеске мәлімдеуі қажет.
Құзырлы органдар мен лауазымды тұлғалардың Конституциялық кеңеске
жасаған мәлімдемесі өз-өзінен кейбір ... ... ... ... ... ... депутаттары сайлауын жүргізудің дұрыстығын
тексеру туралы мәлімдеменің жасалуы Президенттің қызметке ... ... ... ... ... ... ал ... қабылдаған
заңдардың Конституцияға сәйкестігін тексеру туралы жасалған мәлімдеме оған
Президенттің қол қою мерзімін тоқтатады. Соңғы шешімді ... ... ... бір ай ... ішінде (егер мәселе өте шұғыл болса,
Президенттің талап етуімен бір айлық мерзім он ... ... ... ... ... ... Олардың заңдық күші өте жоғары: егер заңдар
және халықаралық шарттар Конституцияға сәйкес емес деп танылса, онда ... ... ... егер ... және ... да ... актілер адам мен
азаматтың конституциялық құқылары мен ... ... деп ... олар ... ... және ... жатпайды. Негізгі Заңның 74-
бабының ... ... ... ... ... ... территориясында орындалуы міндетті ең соңғы шешім болып
табылады және ... ... ... бірге, Конституциялық кеңестің
шешіміне тұтастай немесе ішінара Президенттің наразылық білдіру мүмкін:
наразылық ... ... ... ... екі ... дауыс
беруімен қанағаттандырылады (наразылық ... ... ... ... ... жоқ деп саналады).
Конституциялық кеңестің жоғары мәртебесіне сай, оның ... ... ... ... ... өз ... мерзімдері ішінде
тұтқындауға, айдап ... ... сот ... ... ... ... ... қылмыстық жауапқа тартуға болмайды.
СОТ ЖҮЙЕСІ
ҚР-ның 2000 ж. 25-желтоқсанда қабылданған “Қазақстан Республикасындағы
сот жүйесі және ... ... ... ... ... ... реформалау жөніндегі негізгі жетістіктерді дамытты. Президенттің
“Қазақстан Республикасындағы соттар және соттардың мәртебесі ... күші ... ... ... ... ... өз ... тапты. Олардың қатарында: Қазақстанда
соттар лауазымын ауыстыру жүйесі; сот ... ... ... және оған ... соттар; облыстық және оған теңестірілген
соттар; ҚР-ның Жоғарғы соты, т.с.с. бар.
Конституциялық ... ... сот ... жүргізушілер ретіндегі сот
жүйесінің және соттардың тәуелсіздігі алынған. Әділ сотты ... ... ... және ... ... ... қандай да бір ықпал етуге
ешкімнің құқы жоқтығы заң жүзінде бекітілген.
Конституциялық заң ҚР-дағы сот жүйесінің біртұтастығын жария етті. ... ... ... мен ... ... ... ... жалпы және біртұтас принциптерге негізделеді. Соттар зандылықты
орындау барысында ... ... ... ... ... ... Сот ... бірлігі, сондай-ақ, Қазақстандағы соттардың
заңмен қатаң бекітілген біртұтас мәртебесіне және заңдық ... ... ... ... ... ... ... міндеттілігіне
зандық кепілдік берілуіне негізделеді. Заң барлық сот мекемелерін ... ... ... ... ... ... мекемелерін
қаржыландыру... әділ соттың толық және тәуелсіз жүзеге асырылуын қамтамасыз
етуге тиіс”.
Конституциялық заңның 1-бабында Қазақстанда, заңда ... ... ... сот ... тартылатын қосымша заседательдер институтын
енгізу мүмкіндігі туралы айтылған.
Қазіргі Қазақстанның қажеттілігіне ... ... ... ... ... ... соттардың құрылымы Конституциялық заңмен енгізіледі:
облыстық және оған теңестірілген соттарда – бақылау ... ... ... ... соттардың біріккен коллегиясы; Жоғарғы сотта бақылау
коллегиясы, азаматтық іс бойынша коллегия, қылмыстық іс бойынша коллегия,
соттың ... ... ... ... ... сот ... ... таратылды.
Жоғарыда көрсетілген сот органдарының құрамындағы «пленумның орнына
«соттың біріккен отырысы» құрылды.
Жоғарғы соттың біріккен отырысы: сот тәжірибесін ... және ... ... ... ... сот ... ... нормативтік қаулылар қабылдайды, т.б. ... рет сот ... ... ... Облыстық сот ... ... ... анықталды. Республикадағы сот мекемелеріндегі
шаруашылық және азаматтық істер коллегиялары біріктірілді. ... ... ... ... ... ... ... негізде
іріктеу шаттары бекітілді. Сондай-ақ, аудандық соттарға кандидаттарды
байқаудан өткізу шарттары ... ... ... ... шара ... ... кез ... судьяға қатысы – Республика
Жоғарғы сотының төрағасына, облыстық сот ... мен ... және ... сот ... мен судьяларына қатысты – облыстық
сот төрағасына берілген. Судьялар сот ісін қарау барысында заң бұзғаны және
еңбек тәртібін ... ... ... ... әдепке жатпайтын қылықтар
көрсеткені үшін тәртіптік жауапкершілдікке тартылады.
ҚҰҚЫҚ ҚОРҒАУ ОРГАНДАРЫ
Қазақстан Республикасының қазіргі заңы ... ... ... ... Ішкі ... ... ... Кеден комитеті,
Әділет министірлігі органдары, Қаржы полициясы, Адвокатура, ... ... ... ... ... – адам мен ... мен құқығын, мекемелер мен ... ... ... ... ... Президенті Жарлықтарының және басқа да нормативті-
құқықтық актілерінің нақты әрі біркелкі қолданылуын бақылау.
Ұлттық заңнаманың даму ... ... ... ... алғаш
рет жоғарғы өкілетті орган қабылдаған Заңмен емес, заң түріндегі нормативті
актімен анықталды.
Сол секілді Ішкі ... ... ... ... ... ... ... Өйткені ол дербес құқық ... ... ... ... заңы бойынша алдын ала тергеу мен жауап алу,
жедел іздестіру қызметі, сонымен қатар ... ... пен ел ... ету, адам мен азаматтардың бас бостандығы мен құқығына ... мен ... ... ... ... мен ... ... жүзеге асырады.
Ұлттық қауіпсіздік мәселелері Қазақстан Республикасы тәуелсіздігі мен
егемендігінің орнауына байланысты ерекше мәнге ие ... ... ... ... ... ... ( кеден ісі, кеден саясаты) да ... ... бірі ... ... ... ... ету ... негізгі міндет мемлекеттің экономикалық, саяси,
идеологиялық біртұтастығын сақтайтын ұлттық ... ... ... ... – республиканың саяси, экономикалық және
әлеуметтік өмірінің құқықтық негіздерін орнықтыруға көмектесетін органдар
жүйесін құрайды.
Нотариат – бұл ... ... ... ... жеке ... ... ... заңды түрде бекітілген жүйесі.
Адвокатура азаматтардың өздерінің құқығы мен бостандығы сот ... ... заң ... алу ... ... ... ... 13-бабы бойынша және 1997 жылғы 5 ... ... ... ... ... сәйкес қызмет істейді.
АЗАМАТТЫҚ ЗАҢДАР
Қазақстан Республикасының Азаматтық заңдары - әр ... ... күші ... ... ... ... ... жүйесі Азаматтық
кодекстен (АК), оған сәйкес қабылданған Қазақстан Республикасының басқа да
заңдарынан, ... ... ... заң күші бар
Жарлықтарынан, Парламен ... мен ... ... ... ... қатысушылардың тең құқықтылығына ... және ... да ... ... және ... ... ... қатар мүліктік қатынастармен байланысы
жоқ жеке мүліктік емес қатынастарды ретке келтіретін ... ... ... ... заңмен нормалары заңдарда, нормативтік-құқықтық ... ... ... ... ... бекиді. Бұл орайда,
Қазақстан Республикасының 1998 ж. 24 наурыздағы ... ... ... ... ... ... ... олардың заңдық күшіне қарай әрекет ететінін айтқан жөн.
1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы азаматтық-құқықтық
қатынастар үшін ең ... ... ... ... табылады. Қазақстан
Республикасының Конституциясы бірқатар азаматтық құқық нормаларын ... ... ... ... ... және жеке ... , сондай-ақ олардың тең дәрежеде қорғалатыны көрсетілген.
Азаматтық заңдылықтар ішінде ... ... ... ерекше орын алады. Ол 1124 баптан тұрады. Азаматтық кодекстің Жалпы
бөлімі 1994 жылы 27 желтоқсанда, ал ... ... 1999 ... 1 шілдесінде
қабылданды.
Азаматтық кодекс Қазақстан Республикасының бүкіл территориясынданың
бүкіл территориясында ... және жеке ... емес ... құқықтық жолмен реттеуді қамтамасыз етуді көздейді. Осыған сәйкес,
Азаматтық ... ... ... ... ... ... қатынастарды
реттеуге бағытталған азаматтық заңның неғұрлым маңызды ... ... ... ... ... қатынастардың
нормативтік негізін салу азаматтық ... ... ... ... Онда кәсіпкерлік қызметтің анықтамасы берілген және кәсіпкерлік
саласындағы қатынастарды реттеуге бағытталған көптеген құқықтық нормалар
бар.
Орныққан ... ... ... ... ... ... ... арнаулы заңдар азаматтық заңдылық жүйесін ... ... ... ... ... ... 1996 ж.
10 шілдедегі “Авторлық құқық және аралас құқықтар туралы” ... Осы ... да ... ... ... ... сияқты жалпыға бірдей сипатқа ие
болмаса да, арнаулы азаматтық құқықтық қатынастарды ... ... ... ... ... ... актілердегі азаматтық-құқықтық нормалар
Азаматтық кодексе қайшы келмеуге тиіс. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... келелтін азаматтық құқық
нормалары кодекске тиісті өзгертулер енгізілгеннен ... ғана ... ... нормалары Азаматтық кодекс пен басқа да заңдық
актілерде ғана емес, ... ірге заң ... ... актілерде де
болады. Мысалы, Қазақстан Республикасы Президентінің “Азаматтар мен заңды
тұлғалардың ерікті кәсіпкерлік қызметпен ... ... ... туралы”
1998 жылғы 27 сәуірдегі Жарлығы.
Азаматтық кодекстің 3-бабының ... ... ... Президенті, министрліктер және басқа да орталық органдар,
жергілікті өкілетті және ... ... ... ... ... заңдылықтың басқа да актілерінде қаралған жағдайлар мен шектерде
азаматтық қатынастарды реттейтін актілер шығара алады.
Азаматтық із жүргізу заңдары
Қазақстан егемендік алғаннан ... ... ... талабын ескере
отырып, азаматтық іс бойынша әділ сот жүргізудегі соттардың қызметі заңдық
тұрғыдан қамтамасыз етілді, бұл заңдарға “Азаматтық іс жүргізу кодексі
(АІЖК)”, ... ... және сот ... ... ... ... ... “Адвокаттық қызмет туралы”, “Мемлекеттік баж салығы
туралы”, “Сот сарабы туралы” ... ... ... Президентінің
“Қазақстан Республикасының прокуратурасы туралы” Заң күші бар. Жарлығы және
т.б. заңдық актілер жатады. Бұл заңдар ... ... пен ... ... қорғалуын тиісті түрде жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Қазіргі заңдарда сот арқылы қорғауға, оның ... ... ... ... сот ... ... ету ... Заңды тұлғалар (ұйымдар, мемлекет) мен азаматардың құқықтық
қатынастарынан туындайтын кез келген дауларды (шешілуі заң бойынша
әкімшілік және басқа органдарға берілген жағдайлардан ... ... ... ... ... ... қабылданған шешімге сотта қарсы
шығуға болдаы (АІЖК, 24, ... ... ... қызетін әр жақтың өз еркін білдіруімен
байланыстырады, іс ... ... ... ... ... ... ... әр
жақтың белсенділігін және олардың өз әрекеті үшін жауапкершілігін
арттырады.
АІЖК ... сот ... ... ... ... ... мен ... азаматтық істің сотқа жататындығын, талап ету және
т.б. секілді бірқатар жаңа ережелерді қамтиды.
Азаматтық іс жүргізу заңдары сот ... ... ... бойынша
оңайлататын бұйрықтық өндіріс, бұзылған құқықтарды дер кезінде қорғау
ретіндегі сырттай өндіріс, құқықты сотта қорғалуына кепілдік ретіндегі
шағыым арыз ... ... да ... ... ... еңбек қатынастарын жаңарту өмірлік маңызы
бар әлеуметтік мәселе. Бұл ... ... ... жаңа бағыты мен еңбек нарығындағы жағдай ... ... жою, ... қорларын тиімді түрде пайдалану туралы сөз болып
отыр. Бір сөзбен айтқанда, еңбек бостандығы, ... түрі мен ... ... ... конституциялық құқықтарын ... ... ... ... ... ... ретке келтіру керек.
1999 жылдың 10 желтоқсанында қабылданған “Қазақстан Республикасындағы
еңбек ... Заң осы ... ... ... 1993 ж. 22 ... ... ... туралы” Қазақстан Республикасының Заңы еңбек
қорғаудағы жұмысшылар ... ... ... ... ... ... және ... денсаулытың бұзылуына байланысты саладағы
ұлттық саясаттың негізгі принциптерін белгіледі.
Тәртіптік және ұжымдық еңбек дауларын шешу тәсілдерін ... ... ... ... ереуілге шығу қақын жүзеге асыру тәртібі Қазақстан
Республикасының 1996 ж. 8 шілдеде қабылданған ... ... ... мен
ереуілдер туралы” арнаулы Заңында бекітілген. Өз мүшелерінің еңбек және
басқа да ... ... ... және оған ... ... ... еңбек жағдайын қорғау және жақсарту шаралары
Қазақстан Республикасының 1993 ... 9 ... ... одақтар
туралы” Заңында анықталған.
Қазақстан Республикасында еңбек қатынастарын жаңартудағы заң негіздерін
қалыптастыру жаңа заңдарды қабылаумен қатар, ... ... ... мен өзгерістер енгізу, сондай-ақ, еңбек туралы заңға кодтандыру
жүргізуді қамтиды. Қазақстан Республикасының ... ... ... актілерінің қабылдану қажеттілігі барынша айқын болып отыр.
Онда ... ... ... еңбек қатынастарын реттеуге
бағытталған құқықтық нұсқаулар мен ережелерді ... ... ... еді.
Отбасы – неке заңдары
1998 ж. 17 желтоқсанда ... ... ... ... және
отбасы ттуралы” Заңы отбасы құқығынынң негізі болып табылады. Бұл ... ... ... ... қатынастары 1970 жылғы ҚазақКСР-інің
“Неке мен отбасы туралы кодексімен” реттелді. Бұл ... жаңа заң ... ... ... ... ... ... қарауға үлкен көңіл
бөлді. Бұрынғы заң кәсіпкерлік қызметтің дамуына ... ... ... ... ... жеке кәсіпорын құруына мүмкіндік берілмеді,
өйткені ол автоматы ... ... ... ... ... отбасы мүшесін материалдық базамен ... етіп әрі ... ... қызметтің қолайсыз мүліктік зардаптарынан сақтау үшін жаңа
заң күйеуі мен әйелі арасында неке келісімінің жасалуын қарастырды, ... ... ... некеде тұрған кезде алынған ... ... ... ... ... болады.
Кәмелетке толмаған ата-аналардың мүддесін қорғай отырып, заң неке жасын
2 ... ... ... рұқсат берді, ал бұрынғы заңда тек 1 жылға дейін
түсірілетін. Бүгінгі күні неке жасы ерлерге де, ... үшін де 18 ... ... ... тағы бір жаңалығы - ерлі зайыптылардың қос фамилия
алуына мүмкіндік тууы. Және сот ... ... ... не ... ... ал ... жағдайларда әр жақтың материалдық және отбасы
жағдайын ескере отырып төлеммен босата алады. ... ... ... ... алу мүмкіндігі қарастырылған. Алиментті ақшалай сомамен
өндіріп алғанда заң арқылы алимент индексациясы ... ... ... ... ... айып ... Заң бойынша
алимент келісімдерін құру мүмкіндіктері берілген.
Заң кәмелетке толмаған ... шет ел ... ... алуын,
баланы тәрбиелеуге беру туралы (патронат) еркін келісім негізіндегі жүзеге
асырылтаын балаларды тәрбиелеудің жаңа түрін ... ... ... ... ... деңгейдегі әкәмшәләк-территориялық
бәрләкте әкім сайлау институтын қалыптастыру болды.
2001 ... 1 ... ... ... ... ... ... туралы кодексі” мемлекеттік басқару саласындағы
қоғамдық қатынастарды Қазақстан Республикасындағы жаңа ... ... ... ... ... ... ... туралы кодексте әкімшілік жазалау
шаралары кеңейтілді, сонымен қатар ... ... ... ... деген 57-бап қосылды. Мынадай бөлімдер дербес белгіленген:
“Әкімшілдің жауапкершілік пен ... ... ... босату”,
“Кәмелетке толмағандардың әкімшілдік жауапкершілігі”, “Азаматтардың ... ... ... ... ... ... ... құқығына әкімшілдік озбырлық жасау құқық бұзушылығы”, “Кәсіптік
қызмет саласында әкімшілдік құқық бұзушылық”, “Жеке адам құқығыа әкімшілдік
озбырлық жасау құқық бұзушылығы”, ... ... ... бұзушылық”,
“Дәлелдер мен дәлеледеу”.
Қазақстан Республикасында өткізілген құқықтық реформаға сәйкес, ... ... ... бірі ... ... ... күрес болып табылады. “Әкімшілдік ... ... ... 30-бөлемде құқық бұзушылыққа жататын мынадай нормалар бар:
- қаржылық бақылау шараларының бұзылуы;
- мемлекеттік қызметтерді атқару өкілеттігі бар ... ... жеке ... ... ... сый ... ... тұлғаларға заңсыз материалды сый беру;
- заңсыз кәсіпкерлік қызмет жасау және ... ... ... ... ... ... арқылы заңсыз кіріс алу;
- коррупциялық құқық бұзушылық фактісі ткралы біле тұра өтірік
мәлімет ... ... ... ... ... ... ... күресте
шаралар қолданбауы.
Қылмыстық заңдары
1998 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енген Қазақстан ... ... ... ... қажет ететін әлеуметтік
құндылықтардың дәрежесі мен рөлі қайта қаралды. Қазіргі ... ... ... ... ... ... жаңа ... пен басқа
көзқарасыт бейнелейді. Жаңа Қылмыстық кодексте ... ... ... ... оның ... және ... ... қарағанда, бірінші орынга дам мен азаматтық ... және ... ... мен оның жеке меншігін сақтау мәселесі ... ... ... ғана ұйымдардың құқық және заңды мүдделерін, қоғамдық
тәртіп пен қоршаған ортаны, ... ... пен ... ... және ... мен ... мүдделерін қылмыстық озбырлықтан
қорғау туралы айтылады. Осыған сәйкес Қылмыстық кодекстің жалпы ... ... ... заңдарда түгелдей) қылмыстық жауапкершілік шегін
анықтайтын және ... ... ... қолданылатын нормалар бар. Дербес
тараулардағы нақты нормаларда жүйелі түрде: қылмыс заңы ... не; не ... ... саналады; жазалау дегенді қалай ұғуға болады; ... ... ... адам ... ... пен ... жағдайларда босатылады; кәмелетке толмағандар үшін ... ... ... ... ... мәжбүрлеу шаралары
қандай деген сұрақтар анықталады.
Осылардан көрініп тұрғанындай, жеке ... ... ... тартылмауына кепілдік берілуін қамтамасыз ету – ең ... ... ... бөлімі қылмыс деп аталатын қоғамға қауіпті
әрекеттерді, олардың белгілерін және ол үшін ... ... ... қамтиды.
Қазіргі Қылмыс кодексінің дербес бөлімдерінде мынадай қылмыстар
анықталған: 1) жеке адамға қарсы; 2) ... мен ... ... 3) конституциялық құқық пен адам және азамат бостандығына ... ... пен ... ... ... 5) конституциялық құрылыс
негізі мен ... ... ... 6) жеке меншікке қарсы; 7)
экономикалық қызмет саласындағы; 8) коммерциялық және ... ... ... ... 9) ... ... мен ... тәртібіне қарсы;
10) тұрғындар денсаулығы мен адамгершілікке қарсы; 11) экологиялық; ... 13) ... ... ... ... 14) ... тәртібіне
қарсы; 15) әділ сот пен жазалау ... ... ... қарсы; 16)
әскери.
Қылмыстық іс жүргізу заңдары
1997 жылғы 13 желтоқсанында қабылданып, 1998 жылдың 1 қаңтарында күшіне
енген ... ... ... іс ... заңы ... сот
жұмысында қылмыстық іс жүргізу тәртібін реттейтін, ... ... ... ... ... ... әрі ... заң боып
табылады. Ол әділ соттың ... ... ... еркі мен ... белгілейтін конституциялық нормаларға, сондай-ақ халықаралық
құқықтық жалпыға мәлім ... мен ... ... ... және ... ... қазіргі ҚІЖЗ 12 тарак, 56 бөлім
мен 541 ... ... ... және ... ... бөлінеді. Жалпы бөлім
іс өндірісін тұтастай тарастыратын негізгі ... ... ... ... ... іс жүргізу тәртібін анықтайтын заң жүйесі ... іс ... ... ... мен принциптері туралы; қылмыстық
іс жүргізу жөніндегі жалпы ережелер туралы; ... ... ... ... мен қызмет адамының ... ... ... ... сондай-ақ басқа да процеске қатысушылардың құқығы
мен ... ... ... процестегі дәлелдер мен дәлелдеулер туралы;
процестік мәжбірлеу шаралары туралы, оларды қолданудың ... ... ... ... ... ... ... туралы.
ҚІЖЗ-ның ерекше бөлімін қылмыстық ісі қозғау, ... ала ... ... алу өндірісі, заңды күшіне енбеген бірінші инстанциялық сот өндірісі,
үкім мен сот ... ... ... ... ... ... жағдайларға байланысты қылмыстық іс өндірісінің қайтдан баталуы
мәселелерінің тәртібін біртіндеп реттейді. Сонымен қатар, ... ... сот ... ... ережелерін толықтыратын арнайы нормалар
жинақталған. Олар: кәмелетке ... ісі ... ... ... бар адамдар ісі ... ... ... сот ... ... ... қатар қылмыстық процесті жүргізуші
органдардың шет ел мемлекеттерінің ... ... ... ... ... нормалар.
Салық заңдары
Қазақстан Республикасының салық заңдары республикалық және жергілікті
бюджетке түсетін салық түріндегі міндетті ... ... ... ... ... қатынастарын тәртіпке келтіретін
(Қазақстан Республикасының кеден ісі жөніндегі зеңмен ... ... ... ... ортаны ластағаны үшін төленетін төлемдер ... заң ... ... ... ... ... үшін төленетін
міндетті төлемдер, сонымен қатар жинақтаушы зейнетақы қорына төленетін
міндетті ... ... ... ... ... актілерінен
басқа) Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 24 ... ... ... ... да ... төлемдер туралы” Заңынан, “Транчфертті бағаларды
қолдануға мемлекеттік бақылау туралы” Заңынан, Қазақстан ... мен ... ... ... актілерінен, сонымен қатар
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігімен келісілген ... ... ... ... актілерінен тұрады.
Қазақстан Республикасы территориясындағы салық тікелей және жанама
болып бөлінеді. Соңғысына ... ... ... ... пен акциздер
жатады. Қалғандары – тікелей салықтар.
Қазақстан Республикасында төмендегідей салықтар, ... ... ... да ... ... бар: ... мен жеке адамдардан ... ... ... ... ... акциздер; құнды эмиссия қағаздарын
тіркеу үшін және мемлекеттік тіркеуге жатпайтын ... ... ... ... ... үшін төленетін ақшалар; жер қойнауын
пайдаланушыларға арналға ... мен ... ... салық;
автотранспорт құралдарынынң Қазақстан Республикасының территориясымен жүріп
өткені үшін жиналатын ақша; жер салығы; ... мен жеке ... ... ... ... құралдарын салық; бірыңғай жер салығы; кәсіпкерлік
қызметпен айналысатын жеке ... және ... ... үшін ... ... жекелеген түрлеімен айналысу құқы үшін алынатын лицензиялық
төлем; аукциондық саудадан алынатын төлем; рыноктарда тауарар сату ... ... ... және ... ... ... қосарланған салықты жою жөнінде
республиканың шет ел мемлекеттерімен жасасқан халықаралық ... ... да ... ... 1 ... ... республика қосарланған салықты жою
жөнінде мына мемлекеттермен: Ұлыбританиямен 1996 жылдың 21 ... 1997 ... 26 ... Польшамен 1996 жылдың 13 мамырынан, АҚШ-
пен 1996 жылдың 30 желтоқсанынан, Пәкстанмен 1997 жылдың 29 ... 1997 ... 27 ... және т.б. ... 26 ... ... мақсаты – компаниялар алатын бір ғана кірістен екі
рет: алғашында капитал салынған елде, ал кейіннен компанияның өзі ... ... елде ... алынатын жағдайды жою немесе реттеу. ... шет ... ... ... ... ... азайтады,
сөйтіп ол шет ел компанияларының тиімді жұмыс істеуіне ықпал жасайды.
Егер Қазақстан Республикасы қатысатын халықаралық ... ... ... ... ... ... ережелер белгіленген
болса, онда сол келісімнің ... ... ... ... қатысатын халықаралық келісімдер, бұл келісімде оны ... ... ... акт ... ... болатын жағдайдан басқа кездің
бәрінде салыққа қатынасты тікелей қолданады.
Бюджет заңдары
Бюджет заңдары Қазақстан Республикасы Конституциясының ... ... 1 ... ... ... ... ... Заңнан, тиісті
жылға арналған республикалық бюджет туралы Заңнан, сол жылғы ... ... ... ... ... және ... да ... мәселесі
жөніндегі нормативтік-құқықтық актілерден түрады.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджеті, ... ... ... ... ... ... және ... тұрады.
Алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет ... заң ... ... Үкіметі Қазақстан Республикасының Парламентіне
өтіп бара жатқан жылдың 15 ... ... ... ... ... ... алдағы қаржы жылына республика бюджеті туралы заң
жобасымен бірге Қазақстан Республикасының алдағы үш ... ... ... ... ... көрсетуі тиіс.
Республикалық бюджетті қабылдау және оған өзгертулер мен толықтырулар
енгізу ... ... ... ... ... ... біріккен
отырысында қаралады. Талқылауда мыналар баяндамалар жасайды: Қазақстан
Республикасының әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... адам, қаралып отырған мәселе бойынша
қоырытнды сөздермен қаржы министрі, Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... Парламенті Палаталарының
өкілдері.
Алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет бағдарламасының
деңгейінде парламент Палаталарының ... ... ... екі рет
оқылып және сол жылдың 15 желтоқсанына дейін бекітіледі. Алдағы жылға
арналған ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Үкіметі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... Парламенті 15 желтоқсанға дейін кезекті
қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңды ... ... ... ... ... ... жылының 1 тоқсанындағы
республикалық қаржы жоспары туралы” Жарлық шығаруға құқылы, ол Парламент
республикалық бюджетті қабылдағанға ... ... ... ... ... ... ... ьабиғи ортаның маңызды нысаны, бііл азаматтардың
тіршілік әрекеттерін қамтасыз ететін ең басты негіз болып ... ... ... жер рөлі өте зор, ол ... өзінің пайда
болуы мен өмір сүру мүмкіндігін анықтайтын фактордың дәл өзі.
Мемлекеттік кеңістік шакарасы белгілі жер териториясына ... ... ... деңгейде оынң саяси және ... ... ... ... жер ... ауқымдылығын мақтаныш етуге толық
құқылы. Қазақстан Республикасы – планетадағы жері кең ... ... ... кеңестік республикалар ішінде жерінің ... ... тек ... ғана ... тұрады, ал дүние жүзінде 9-орын ... жер қоры 271 287 мың га ... Ауыл ... арналған
жер 201 099,5 мың гектарға тең, бұл барлық жер қорының 74%-ін құрайды.
Орта есеппен әр адамға 18,1 га жер ... оынң ... 13 га ... тиісті. Осындай жер қоры әлемнің бірде бір елінде жоқ.
Елдің экономикалық және саяси болашағы, көбінесе, жердің жағдайына, ... ... ... ... ... ... ... мән
берілетініне байланысты. Сондықтан жер қорын сақтау және оны ақылмен дұрыс
пайдалану мемлекет қызметінің басты бағыты болып ... Бұл ... ... 30 ... ... Қазақстан Республикасы Конституциясында және 1995
ж. 22 желтоқсандағы Қазақстан ... ... ... ... ... ... ие болды. Конституциялвқ ... ... ... ... Жер туралы заңды жер қорын орынды ... және ... ... ... шешуге тиіс болды. Жер
реформасы басталысымен, рыноктық өзгерістер шеңберінде, осы ... ... ... әсер ететін экономикалық, ұйымдастыру-нормативтік
алғышарттар пайда болды. Жер құқығының жаңа ... ... ... жер ... ... өзгерту мен тиімді дамыту процесі
жүруде.
Рыноктық өзгерістердің құқықтық негіздірін қалыптастыру шеңберінде,
1995 ж. 30 ... ... ... ел ... ... ... жер заңымен бірге, жерге жеке меншік құқығы болуын жоққа
шағармайды. Одан сәл ... 1994 ж. 24 ... ... ... ... ... мәселелері туралы”, 1994 ж. сәуірде
қабылданған “Жер қатынастарын одан әрі ... ... ... ... пайдалану құқығы мен жалдау құқығына қатысты ... ... ... 1995 ж. 22 ... ... “Жер туралы”
Жарлықта да жер алғаш рет мүлік ... ... ... 8-пункте) нарық
айналымы жүйесінде жерді пайдалану құқығы анықталды.
Жарлық жаңалықтарының негізгі бағыты – жер ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық
қатынастардың барлық түрлерінің бірдей құқықпен дамуы үшін ... және ... ... ... ... мен ... жер құқығын қорғау. Экономикалық реформа шеңберінде жер
қатынастарын ... жеке ... және жер ... құқығы
субъектілерінің құрамын кеңейту, олардың ... ... ... ... ... ... тәсілдерін біртіндеп шектеу
шаралары жүргізілуде.
2001 жылғы 24 қаңтарда Қазақстан Республикасының “Жер ... ... бері ... жер ... даму ... ... ... анықталған: Қазақстан Республикасы жер қорының жеті жер
санатынан тұратын (1-бап); жер ... ... ... міндеттері және
құрылымы (3, 4, 5-баптар); заңда пайдаланылатын негізгі ұғымдардың тізімі
(9-бап); мемлекеттік және жеке меншіктік ... ... және ... ... ... және ... жер ... құқықтардың мәні ашылады.
Республиканың біртұтас жер қорын құрайтын барлық жер сипатының ... ... Жер ... ... ... және ... да
құқықтардың нысаны ретінде кең сипаттама берілді. Жеке меншік ... жер ... ... мен ... ... болуының
негізі және жағдайы, жерге жеке меншік құқығы мен жер пайдалану құқығының
және ... жер ... ... өзгертілуі мен тоқтатылуының
шарттары белгіленді. Жер ... ... ... ... ... ... жер заңы мынадай принциптерге негізделді: Қазақстан Республикасы
халқының өмірі мен қызметінің негізі, табиғи нысаны ... ... ... жеке ... ... ... және жеке меншіктік жер құқығының
теңдігі; жер ... ... жер ... ... жер ... ... ... азаматтық айналымда болуы; жерді ... ... ... шаруашылықпен айналысу және жер құқық қатынастары ... тең ... жер ... сот ... ... ... жеоді тиімді пайдалануды қамтамасыз ету; жерді мақсатты ... ауыл ... ... жерді артықшылығы; жерді сақтау және
пайдаланудағы мемлекеттік шаралар; жерге істелген зақымды толық жою ... ... ... ... жеке ... иелерінің, жер
пайдаланушылардың жеріне келтірілген зақымның ... ... ... ... ... жерлерге болған шығынның орнын әділдікпен өтеу; жер
туарлы заң, негізінен, жоғарыда аталған Жарлықта айтылған ... ... мен ... ... ... ... “Жер туралы” Заңы
жерді жеке меншікке және тұрақты пайдалануға берілу ... ... ... ... жер ... мерзімін 99 жылдан 49 жылға жейін
қысқартты. Жерді ұзақ ... ... алу ауыл ... ... ... түрі болды. Жерге жеке меншік, мемлекеттік емес ... ... ... жер ... ... мен қорғауға,
Жерді қорғау мен тиімді пайдалануға мемлекеттік бақылауды қамтамасыз етуге
бағытталған әр түрлі деңгейдегі ... 100-ге жуық ... ... ... ... жер ... ... мен табиғатының
күрделенуі оларды реттеуде “Жер туралы” Заңмен қатар азаматтық, ... ... ... қаржылық және басқа да заң салаларының
нормаларын қолдану қажеттігін көрсетеді. “Жер ... Заң ... олар жер ... ... ... ... енді ... былай елеулі өзгерістерге ұшырамауға тиісті
нарықтық жер қатынастарының заңдық ... ... Жер ... заңның келесі
даму кезеңінде мемлекеттік тәуелсіздіктің бүкіл кезеңінің тәжірибесін,
нарықтық экономика зыңдылықтарымен ... ... ... ... ары ... ... міндеті тұр. Болашақта Жер кодексі
түріндегі, жер қатынастарының ... ... ... ... ... ... ... акт қабылдануы мүмкін.
Кеден заңдары
Қазақстан тәуелсіздігін алғаннан кейінгі сыртқы ... ... ... ... әр ... кәсіпорындарға сондай-ақ жеке тұлғаларға
сыртқы рыноктарға өз ... ... шыға алу ... ... ... ... ... арқылы тауар мен тасымал құралдарын өткізу ... ... ... күрт ... ... ТМД ... ... процесіне өз қызметімен қатысуы Республиканың ... ... ... ықпал етті. Айталық, Республиканың қазіргі
Кеден кодексі (толық аталуы - ... ... ... ... Заң) оған қатысушы ТМД мемлекеттерінің кеден заңдарының негіздері
туралы 1995 жылғы 10 ақпанындағы келісіміне сәйкес қабылданды.
1995 жылғы 20 ... ... ... және ... арасындағы,
кейін Қырғызстан қосылған “Кеден одағы туралы” келісімнің де және ... ... ... ... да ... аталған заңнан кем емес.
Кеден жұмыстарымен байланысты барлық негізгі ережелер Кеден одағына мүше-
мемлекеттерінің бәрінде бірдей ... ... Бұл ... заңдарының үлестіру жұмыстары әлі де жүріп жатыр. Бұған 200 ж. ... ... ... ... ... Белорусь Қырғызстан, Ресей және
Тәжікстан арасындағы Еуразиялық ... ... жаңа ... беруі
тиіс.
1995 ж. 20 шілдеде кодтандырылған акті ... ... ... ... ісі ... Заңы ... реттеу саласының негізгі
актісі болып табылады. Бұл заң барлық адамдармен тұлғалардың бірдей негізде
тауарлар мен ... ... ... ... ... ... әкелу және
шығару құқын реттейді, кеден ісі ұғымын кеден саясатын жүзеге асырудың ... ... ... ... ... Сондай-ақ кеден органдары
қызметін ұйымдастыру-құқықтың негіздерін айқындайды. Заңда Республиканың
сыртқы және ішкі саясатының ... ... ... ... ... саясатының біртұтастығы мойындалып, тауарлар мен тасымал құралдарын
кеден шекарасынан ... тек ... ... ... анықталады. Сондай-ақ
тауарлар мен тасымал құралдарының барлық саласын қамтитын 15 түрі ... ... Заң ... төлемінің толық тізімін беріп, олардың төленуі
мен есептелу тәртібін, ... ... ... мен ... ... ... ... ережелерін бұзғаны және кеден органдарының
қызметіне бас сұққаны үшін ... ... ... ... ... ... тәртібін тағайындайды. Кеден органдары құқық
органдары деп есептелінеді және ... ... ... ... ... Бл ... ... түрінде көптеген заңдық актілер
арқылы реттеледі, оларды орталық кеден органы болып ... ... ... ... ... ... ... және істері
мәселесі бойынша өкілетті мемлекеттік орган (Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік кіріс министрлігі) ... ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар оның жалпыға ... ... ... нормаларымен және қалыптасқан халықаралық
тәжірибелермен кеден қызметін үндестіру мен ... ... ... келе ... ... ... ... жүйесін нақты бір типке
жатқыза қою қиын. Тоталитарлық жүйеден кеше ғана шықтық. Оның ... ... ... жоқ. ... англо-американдық жүйеге ұмтылудамыз,
континентальды-еуропалық жүйеге тән сипаттардың да, азиялық ... бар ... ... жөн. ҚР, Ата ... көрсетілгендей, “өзін
демократиялық, зайырлы, ... және ... ... ... оның ең ... ... – адам және оның өмірі, құқықтары мен
бостандықтары. ... ... ... ... ... пен ... тұрақтылық; бүкіл ... ... ... ... ... патриотизм; мемлекет өмірінің аса маңызды
мәселелерін демократиялық әдістермен, оның ... ... ... ... ... беру арқылы шешу” (1-бап). Ең бастысы
Қазақстанның саяси жүйесі мемлекеттік ... ... бір ... ... ... ... басқару нысандағы демократиялық жүйе есебінде
қалыптасып келеді.
Қолданылған Әдебиеттер:
1. Сыдықов Ұ. - Саясаттану (Оқулық), Алматы – ... ... ... ... Д. - САЯСАТТАНУ
-----------------------
Саяси билік
Саяси жүйе
Саяси институтар, (ұйымдар, мекемелер)
Саяси қатынастар
Саяси сана мен ... ... мен ... ... институттар
(мемлекет, саяси партиялар)
Жанама саяси институттар
(кәсіподақ, жастар ұйымы, т.б.)
Саяси емес құрылымдар

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Едігелік» идеологиясының мәні5 бет
Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы8 бет
Саяси әлеуметтену11 бет
Саяси-әлеуметтендіруде тарихи білімнің орны86 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
Қазіргі кезеңдегі Қазақстан Республикасының әлеуметтік саясаты: саяси талдау48 бет
Қазақстандық қоғамды модернизациялау жағдайындағы саяси жарнама17 бет
Қоғамның саяси жүйесі4 бет
“Отан” Республикалық саяси партиясының мәлімдемесі7 бет
Еліміздің тарихи-құқықтық дамуының жалпы заңдылықтарының көрсеткіші ретіндегі дәстүрлі қазақ қоғамындағы меншік институтының қалыптасу тарихын және әртүрлі кезеңдердегі оның дамуын зерттеу155 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь