Қызмет көрсету нарығының қызмет ету мәні және негізгі принциптері

І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
1.1 Қызмет көрсету нарығының қызмет ету мәні және негізгі принциптері.
1.2 Қазақстанда қызмет көрсету нарығының даму жағдайы
1.3 Қазақстанда қызмет көрсету нарығының даму жағдайы
1.4 Қазақстанда қызмет көрсету нарығының даму жағдайы
1.5 Қазақстанда қызмет көрсету нарығының даму жағдайы

ІІІ Қорытынды
ІV Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Соңғы кездері әлемдік экономика құрылымында қызмет саласының маңыздығы жоғарлауына байланысты, оны тереңірек зерттеу мәсеслесі туындап отыр. Әлемдік экономиканың бұл саласы әлі күнге дейін нашар зерттелген. Сондықтан әлі де қызметтер мен әлемдік алмасудың күннен күнге өсіп жатқан масштабына қарамастан, қызметке берілген нақты анықтама жоқ, қызмет түрлерінің бәрімен мойындалған жіктелуі жасалмаған, сондай-ақ қызмет саласын реттейтін жетік жүйе жоқ.
Дамыған елдер үшін, дәл осылай дамушы елдер үшін де экономикалық өсуге әсер ету үшін қызмет саласының дамуын тездету басты міндетке айналып отыр. Алайда бұл қызметтердің өзін және олардың жалпы ел дамуына әсерін нақтылап зерттемейінше мүмкін емес.
Соңғы жылдары қызметтер маңызын өсу үрдісі байқалып отырғаны бәрімізге танымал, сонымен қатар қызмет саласының өсімі материалды өндіріс өсімінен жоғары болып отыр. Қызмет саласы шаруашылықтың ірі секторына айналды оған әлемдік ЖІӨ-нің 62-75% тиеселі ( бұл тауарлармен сауда үлесінен айтарлықтай үлкен), мұнда жұмыс істейтіндердің 63-75% шоғырланған, бұдан басқа ол еңбектің техникалық қамтамасыз етілуінің өсуіне, жаңарақ технолнгиялардың ендірілуіне және т.б. өз септігін тигізеді.
Қызмет саласын зерттеу оған қатысты түсініктер мен сипаттамаларды анықтап, талдауды қажет етеді. Сондықтан ең алдымен қызмет түсінігін қарастыру қажет.
Қазіргі кездегі теория мен тәжірибеде қызмет терминіне берілген біртекті анықтама жоқ. Негізінен әр түрлі көзқарастарға сәйкес қызмет түсінігі, не сәйкесінше еңбек қызметінің нәтижесі, не қызметтің өзі деп қарастырылады. Кейбір жағдайларда қызмет процесс және еңбек қызметі нәтижесінің бірлестігі ретінде қарастырылады.
Қызмет категориясын әр түрлі тұрғыдан түсіндіру оның материалдығына, тауарлылығына және басқа да сипаттамаларына қатысты болуы мүмкін.
Осылайша қызмет категориясын түсінуге қатысты теориялық аспектілердің бірқатары қазіргі уақытта белсенді талдануда.
        
        Мазмұны
І Кіріспе
ІІ Негізгі бөлім
1. Қызмет көрсету нарығының қызмет ету мәні және негізгі ... ... ... ... нарығының даму жағдайы
3. Қазақстанда қызмет көрсету ... даму ... ... ... ... ... даму жағдайы
5. Қазақстанда қызмет көрсету нарығының даму жағдайы
ІІІ Қорытынды
ІV Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Соңғы кездері әлемдік экономика ... ... ... ... ... оны тереңірек зерттеу мәсеслесі туындап отыр.
Әлемдік экономиканың бұл саласы әлі күнге ... ... ... әлі де ... мен ... ... ... күнге өсіп жатқан
масштабына қарамастан, қызметке берілген нақты анықтама жоқ, ... ... ... ... ... ... ... реттейтін жетік жүйе жоқ.
Дамыған елдер үшін, дәл осылай дамушы елдер үшін де ... ... ету үшін ... ... дамуын тездету басты міндетке айналып
отыр. Алайда бұл қызметтердің өзін және олардың жалпы ел ... ... ... ... ... ... қызметтер маңызын өсу үрдісі байқалып отырғаны бәрімізге
танымал, сонымен қатар қызмет саласының өсімі материалды өндіріс өсімінен
жоғары болып отыр. Қызмет ... ... ірі ... ... оған
әлемдік ЖІӨ-нің 62-75% тиеселі ( бұл тауарлармен ... ... ... ... ... ... 63-75% ... бұдан
басқа ол еңбектің техникалық қамтамасыз етілуінің өсуіне, жаңарақ
технолнгиялардың ... және т.б. өз ... ... ... ... оған ... ... мен сипаттамаларды
анықтап, талдауды қажет етеді. Сондықтан ең алдымен қызмет түсінігін
қарастыру ... ... ... мен ... ... ... ... анықтама жоқ. Негізінен әр түрлі көзқарастарға сәйкес ... не ... ... қызметінің нәтижесі, не қызметтің өзі деп
қарастырылады. Кейбір жағдайларда қызмет ... және ... ... ... ретінде қарастырылады.
Қызмет категориясын әр түрлі тұрғыдан түсіндіру оның материалдығына,
тауарлылығына және басқа да ... ... ... ... ... категориясын түсінуге қатысты теориялық аспектілердің
бірқатары қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы және
дамуы.
1.1 Қызмет көрсету ... ... ету мәні және ... ... ... ... ... халыққа тұрмыстық қызмет көрсету,
денсаулық сақтау, әлеуметтік қамтамасыз ету, ... ... ... ... және осы ... ... сала ретінде қарастырылды.
Қандай да бір жағдайларда бұл салаға қосымша тұрмыстық және коммуналды
шаруашылық, мәдениет пен ... ... мен ... және ... ... бұл ... ... барлық қызмет түрлері материалды емес
сипаттағы, халыққа қызмет көрсетулер ... ... ... саласын бұлай түсіндіру өте шартты болып табылады. Өйткені
біріншіден қызметтер жай тұлғаларға да, заңды ... ... ... да ... ... көп ... материалдысипатта болулары мүмкін (сервисті
қызметердің бірқатары, ... ... ... пне ... және ... қолданыста қызмет түсінігі кең мағынада қолданылады:
қоғамдық ұйымдастырылған ... ... ... да бір ... ақы үшін ... ... да бір нәрсе істеп беру. ... ... ... түсінігі нақтырақ анықтаманы қажет етеді,
өйткені ол қызмет саласының мәнін түсінуде маңызды болып табылады.
Осыған орай ғылыми әдебиетте ... ... ... ... ... Осылайша К.Марк қызмет түсінігі мен тауардың немесе
қызметтің тұтынушылық құнының әсерімен салыстырды. Оның пікірінше: қызмет-
бұл ... не ... ... ... ... ... Бұл
анықтамаға сәйкес қызметтер тікелей адам еңбегі ... ... ... ... бола ... ... ... адам тұрақты
түрде тұтыну заттары ретінде тауарлар мен, қызметтермен немесе қызмет
көрсетушілердің еңбегімен ... ... ... ... ... ... көрсетеді, дәл осылай әр түрлі бағдарламалар ... және тағы ... ... ... ... көп ... ... арқылы қанағаттандырылады және бұл қызметтің пайдалы ... ... құны ... ... ... ... ... еңбек процесін қызмет деп
түсінуге болмайды, қызмет- бұл еңбектің пайдалы ... ... тек ... ғана ... ... ... ... түрінде де көрініс
таба алатындықтан, оларды ажырату үшін ... емес ... ... атауын берді.
Американдық ғалым Ф.Котлер қызмет түсінігін оның тауарлы табиғатына,
пайдалылық пен құндылық қасиеттеріне сүйене отырып ... ... ... ... және ... да бір ... иелік етуге әкелмейтін
бір жақ екіншісіне ұсына алатын кез- келген шара немесе тиімділік.
Басқа американдық ... Т.П. ... ... ... ... ... ... бірліктің алдын ала рұқсатымен басқа экономикалық
бірліктің қызметі нәтижесінде ... ... ... ... ... өзгеруі ретінде анықталуы мүмкін.
Бұл анықтамалар 19ғ-дың соңында неміс экономистерімен ... ... ғ ... ... ... ... әсер еткен пайдалылық теориясына
сүйенеді. Жоғарыда келтірілген екі анықтамада қызмет саласы өндіріс
саласына экономикалық тең ... ... ... ... ... ... өте күрделі.
Қызметтің ортақ анықтамасының боламуы салдарынан көп жағдайда бұл
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... шектеледі. Бұл көлік, туризм, сақтандыру, банктік және
қаржылық қызметтер, жылжымайтын ... және ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік іс, білім беру,
басқару ... ... ... ... заңдық, техникалық және басқа
кәсіби ... ... ... сонымен қатар ақпараттық есептік
қызметтер. Қызмет салаларын бұлай атап өту олардың экономикалық мәні мен
ерекшелігін ... ... ... ғана ... ... қоса ... ... де
әр түрлі тұрғыдан қарастырылады. Ең алдымен қызметтер ... ... ... ... ... ... ( көлік, фрахт,
байланыс, сауда); өндірістік ( банктік, қаржылық, сақтандыру, ... ... ... ... келісімдер, инжиниринг, лизинг, құрал
жабдықты ... ... ( ... ... ... ... пошталық, үкіметтік); тұтынушылық немесе жеке ... ... ... ... ... үй ... және ... қызметтер « тауарлыбағытталған » деп
қарастырылады, өйткені бұл ... ... ... ... Әлеуметтік және жеке қызметтер негізінен көбірек тұтынушыға,
оның ... ... ... ... ... В.Хиндлидің,
А.Смиттің, Б.Хекманның, Р.Штерннің пікірлерінше қызметтерді екі ... ... ... ... объектісі бола алатын қызметтер, көлік
қызметтері, ... ... ... келісім шарттары және ... ... ... өз ... ... ... заты бола алмайтын
қызметтер. Бұл жеке және мемлекеттік қызметтер.
М.А.Катузиян қызметтерді ... ... ... ... ... ... ... (білім беру, денсаулық сақтау, ойын-сауық
қызметтері). Екінші топқа ... ... ... ( ... ... Және ... ... дәстүрлі үй қызметтері енгізіледі.
Бұл тұрғыдан қарастыруға сәйкес жаа қызметтер – бұл ... мен бос ... ... ... ... ... ... жалпылық тұтынылуы тарихи жаңа феномен болғандықтан олар «жаңа»
қызметтер ретінде сипатталады. Қосымша ... ... ... ... ... ... Ал ... өзінің
экономикалық маңыздылығын жоғалтқан қызметті жатқызған.
Теориялық тұрғыдан бұндай жіктелуді мүлдем теріске шығаруға болмайды,
өйткені ... ... ... маңыздылық тұрғысынан
көрсетті. Алайда олардың өмірлік қолданыс тұрғысынан ол жеткілікті ... емес және ... ... деп айтуға да болады, бұны бірқатар
факторлармен түсіндіруге болады.
Бір жағынан, ғылыми ... ... ... ... ... ... ... біреуіне де жатқызуға болмайтын
қызметтердің жаңа түрлері пайда болды. Екінші жағынан, ... ... ... ... ... ... ... ие болуына алып келді.
Бұл жағдайда қызметтердің өздері ... заты ... ал ... ... ... ... мен ... түріндегі капитал
болады.
Мысалы, 90ж басында әлемдік қызмет ... ... ... ... 40% орналасқан болды.
Бірқатар авторлардың пікірінше қызметтердің технологиялық мазмұнына
байланысты жіктелуі заман талабына дәлірек келеді. Онда екі топ бөлінеді:
білімге ... ... ( ... ... және ... ... медициналық көмек, білім беру, кейбір үкіметтік
қызметтер); «Үшінші деңгейлік» ... ... адам ... төменрек және олар өндірістік әдістер бойынша көбірек
стандартталған. Бұл ... ... ... ... ... ... байланысына сүйенеді.
Алайда бұл сызбанұсқа да экономикалық ғылым талаптарына ... ... екі топ ... ... түрлері дерлік кәсіби
білімді талап етеді. Екіншіден қазіргі өмірде және ... ... ... ие ... ... көрсетілмеген компьютерлік
бағдарламалаудың барлық түрлері, ... және ... ... формалары, қаржылық қызметтердің барлық ... ... ... ... ... мен ... ... өсуші
көлік, байланыс, сауда сияқты қызметтер. Үшіншіден, қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... түрлері бір
топқа біріктірілген. Осылайша сипаты және экономикалық құрылымы ... мен ... беру ... франчайзинг пен туризмді біріктіруге
келмейтін сияқты.
А.Сламкулова қызмет саласының негізігі облыстарын келесідей жіктеуге
ұсынады:
- ақпараттық ... ... ... ( интернет және
компьютері қамтамасыз етудің барлық түрлері; бұқаралық ақпарат ... ... ... таратудың басқа әдістері); консалтингтік;
ақпараттық білім беру (білім беру жүйесі; ... ... мен ... ... ... ... барлық түрлері); сайентологиялық (ғылыми
және шығармашылық қызмет); ойын- сауық индустриясы ;
- ... ... ... байланыс);
- витальды қызметтер (денсаулық сақтау, санитарлық және гигиеналық
қызметтердің барлық түрлер;
- әлеуметтік тұрмыстық ... ... ... тауарлар
саудасы; тамақтану саласы (мейрамханалар, кафелер, асханалар және т.б.);
тұрмыстық қызмет көрсету ... ... ... ... ... тұрмыстық коммуналды сала (құрылыстан басқа); демалыс және ... үй ... ... ... (өндіріс саласын және ... ... ... ... қамтамасыз ететіндер); қаржылық қызметтер (оның
ішінде банктердің және басқа да мекемелердің қызметтері; халықтың белгілі
бір топтарының әл ауқаттылығын ... ... ... ... ... қызмет етулеріне нарықтық коммерциялық сипатына тән сақтандыру,
зейнеткерлер қорлары мен компанияларының ... ... ... ету ... , ... ... және тағы басқа осы
сияқты қызметтер); өндірістік тағайындалған тауарлар саудасы; заңды және
жәй тұлғалардың әлеуметтік қажеттіліктерін нарықтық ... ету ... ... қызметтер, ұйымдастыру мен басқару облысында кәсіби
экономистер мен мамандар қызметтері және т.б.); ... ... және ... ... ... техникалық қызметтер: өндірісті ... ... ... ... ету ... ... ... процесстерді жасау және жетілдіру); өндіріс саласындағы
жөндеу қызметтері; тұтыну саласындағыжөндеу қызметтері.
Ұсынылып отырған анықтамада бірқатар артықшылықтар бар. ... ... бір ... ... ... ... жеке елдің және тағы осы
сияқты), халықтың әлеуметтік қабатының, жекелеген адамдар топтарының әр
түрлі қызмет түрлерінде ... ... ... ... ... ... ... саласының келесідей жіктелгені тиімді, әрі
ыңғайлы көрінеді:
- әлеуметтік мәдени қызметтер секторы ( білім ... ... ... ... ... ... материалды-тұрмыстық қызметтер секторы (тұрмыстық коммуналды
шаруашылық,тұрмыстық қызмет көрсету, ... ... ... ... ... ... және инженерлі- технологиялық қызметтер
секторы ... және ... ... ... желілік
қызметтер).
Қызметтерді классификациялау негізіне қызметтердің басқа игіліктерден
айырмашылығын өндіруші мен тұтынушының ... ... ... ... ... ... ... болып
қызметтердің қаншалықты материалданғандығына немесе қаншалықты адам
еңбегін ... ... ... ... ... өндіруші мен тұтынушы арасындағы
тікелей ара қатынас болғандықтан, онда жеке ... ... ... анықтау адам факторының салымы басым қызмет көрсетулер
мен байланысты. Мұнда жатқызуға болатындар:
- ғылым және ... ... ... ... ... қатар дене шынықтыру мен спорт);
- мәдениет пен өнер;
- бос уақыт өткізу қызметтері;
- рекреациялық ... сән ... ... қарттарды күту;
- аяқ киім жөндеу, киім тігу, ... ... ... тапсырыстар
негізіндегі қызметтер;
- бөлшек сауда және басқа да қызметтер.
Тұтынушы мен өндіруші ... ара ... аса ... ... ... ... ... факторлардың қатысу дәрежесі
жоғары болатын қызметтерді тұтынушылық тағайындалған ... ... ... ... жолаушылар көлігі;
- телекоммуникация және ақпараттық қызмет көрсету;
- қаржылық –несиелік сала және сақтандыру қызметтері;
- тұрмыстық- коммуналдық қызметтер, тұрғын ... және ... емес ... ... ... ... ... қызметтер (моншалар, кір жуу
мекемлері, тұрмыстық техниканы жөндеу);
- тамақтану мен баспананы қамтамасыз ету бойынша қызметтер ... ... ... ... және тағы ... ... тағы бір ... өндірістік ( инжиниринг, лизинг, құрал-жабдықтарды жөндеу және
т.б.);
- бөлуші (сауда, көлік, байланыс);
- кәсіби (банктер, сақтандыру, қаржылық, кеңес ... ... ... ... (үй ... жән ... ... байланысты
қызметтер);
- қоғамдық (теледидар, радио, білім, мәдениет)
Іскерлік (кәсіби) қызметтердің жаңа түрлері – жылжымайтын ... ... бос ... орналастыру, ақпараттық, маркетингтік
және жарнамалық қызметтер, бухгалтерлік баланстар мен есеп ... ... және ... ... қызметтер- гувернанткалар,
жеке бала бақшалар мен мектептер;
Қоғамның қажеттіліктері ... ... ... ... ... ... ... даму жағдайы
Қызмет саласы - бұл қоғамдық өндіріс саласында функционалды
тағайындалуы материалды және ... емес ... ... ... ... ... ... мен қызмет түрлерінің жиынтығы.
Кейбір авторлар қызмет саласына келесідей анықтама береді: қызмет
саласы- бұл кәсіпорындармен, ұйымдармен, ... жай ... ... ... әр ... ... ... біріктіретін
жалпылама категория. Яғни бұл авторлар жеке тұлғалармен ... де ... ... ... ... бөліп көрсеткен.
Материалды өндіріс саласымен салыстырғанда қызмет саласына бірқатар
ерекшіліктер тән:
- тауарлардан өзгеше, қызметтер негізінен бір ... ... ... күні ... бос ... ... ... емес, дәл осылай кинотеатрларда, театрларда сатылмаған билеттер
және т.б.). Бұл ... ... мен ... реттеу проблемасына
әкеледі.
- қызметтер жиі өнімге мүлдем қарама қарсы деп ... ... ... де ... ... ролі ... ... жөндеу, сатудан кейінгі қызмет көрсету және тауарларды
сатумен ... ... да ... ... көп ... қызметте
өнім элементі, дәл осылай өнімді сатуда да қызмет элементі орын алады.
- ... ... ... ... қызметтерді тұтыну
шексіз, Тұтынушы әдетте қызметтердің бірнеше ... ... ... ... дамыған саласы ойын-сауыққа,
демалысқа уақыттың пайда болуына мүмкіндік береді, туризмнің дамуы
байланыс ... ... ... және т.б. ... ... қызметтердің (денсаулық сақтау, білім беру, мәдениет)
жоғары қоғамдық маңыздылығы жекелеген қызмет түрлеріне жеңілдіктердің,
дотациялардың, тегін ұсынылудың болуын анықтап ... ... ... ... ... ... орын ... неғұрлым заттық компонент аз болса, соғұрлым клиенттерге әр
түрлі ұйымдардың қызметтерін ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы істеп келе жатқан ұйымдар сәйкесінше ертерек
көрсетілген қызметтердің нәтижелеоімен таныстыру арқылы танымал ете
алады. ... ... ... ... ... ... ұйымдардың
қызметтерінің сапасын бағалау өте қиын.
- тұрғын үй мен қызметтері мен ... ... ... ... ... және қоғамдық тамақтану
мен сауда қызметтерінің бірігу процесі интенсивті ... ... таза ... ... және олар кешенді сипат алуда.
- материалды өндіріс ... ... ... ... ... ... мемлекетпен қорғалады. Сонымен қатар көп елдеоде
көлік және байланыс, ... және ... ... ... ... денсаулық сақтау, коммунаоды қызметтер дәстүрлі түрде толығымен
немесе жартылай мемлекет меншігінде болады. Көп елдердің үкіметтерінің
санауынша ... ... ... ... пен тәуелсіздікке қауіп
төндіруі мүмкін, сондықтан ол тауарлар саудасымен салыстырғанда қатал
бақыланады.
- ... ... мен ... ... ... ... ... қызмет көрсетудің сапасы адамдық еңбек ресурстарының
сапалық құрамынан тәуелді болады.
Қазіргі уақытта қызмет саласы эконмиканың ең ... және ... ... біріне айналып отыр. Ол қызметтің кең ... ... ... мен ... ... ... ... мен
делдалдылықтың әр түрлі түрлеріне дейін. Барлық ұйымдар дерлік қандай
да болмасын дәрежеде қызмет көрсетеді.
Дамыған елдер ... ... ... ... және нарық
тауарлармен қаныққан сайын қызметтерге де ... ... екі ... ... ... нарығы басқа нарықтардан
өзгешеленеді:
- қызмет асы көрсеткенге дейін болмайды. Бұл ... ... ... салыстырып, бағалау мүмкіндігін жояды.Тек күтіліп орырған
нәтиже мен алынғанды ғана салыстыруға болады.
- ... ... ... дәрежесі тән.Бұл
клиенттерді тиімсіз жағдайға қояды, ал ... ... ... ... ... ену, ... ... кірумен салыстырғанда
әлдеқайда қиын. Қызмет нарығында табиғи монополиялардың орын алуы ... ... ... ... ... ... ... қызмет
түрлерін қорғау үшін мемлекеттік реттеу қажет.
Шартты түрде қызмет саласын реттеудің үш ... ... ... ... екі ... және көп жақтық.
Реттеудің ең маңызды ұлттық шаралары медицина, білім беру сияқты
қызметтердің маңызды салаларында, яғни ... ... ... және ... ... ішкі нарығын шетел
бәсекелестерден қорғауға және қызметтер экспортын ... , ... ішкі ... реттеу шаралары негізінде елдің
саяси, экономикалық және ... ... ... ... ... ... қамтылуы, қызметтердің басты сфераларында
жергілікті жұмысшыкүшінің жұмыспен қамтылуы, қызметтердің ... ... ... қолдау, ұлттық қорғаныс мүдделерін
ескеру, ішкі капитал салымдарының өсімін ынталандыру, ұлттық мәдени
құндылықтарды сақтаужәне т.б.
Ұлттық реттеудің алты ... ... ... ... ... төлем балансын жақсарту ... ... ... ... шаралары:валюта айырбастаудың белгілі ... ... ... сомаларды шектеу, шетел ... ... ... ... ... ... тұтынылуын кеңейтуге бағытталған,
мемлекеттік сатып алулар жүйесі ( көлік байланыс және тағы ... ... ... ... ішкі және ... ... бәсеке
қабілеттіліктерін жоғарылату мақсатында жеңілдіктер беру арқылы олардың
дамуын ынталандыру ( субсидиялар, жеңілдетілген ... салу ... ... бен ... ... ... және тағы басқалары болуы
мүмкін.
- экономиканың ұлттық салаларын, оның ... ... ... (сақтандыру, банк ісі, жарнама, бухгалтерлік есеп, және тағы
басқалар) нығайту мақсатында тікелей капитал ... ... ... ... шетел азаматтарын жалдау бойынша шектеулер.
Бірқатар елдердің банктер мен ... ... ... ... ... ... ... қызметтерде
қабылдаушы ел азаматтары болу қажетілігі айтылған.
- шетел кәсіпорындарына дифференциацияланған ... ... ... ... ... ... ... салық салынуы мүмкін.
Аталған шаралардан басқа мемлекет қызметтердің жекелеген ... ... ... ... мүмкін.
Біріншіден, қызметтердің ұлттық саларының заңмен ... ( ... және ... ... ... ... «Білім туралы» заңы).
Мысалы, ҚР «Білім туралы» заңына сәйкес барлық мемлекеттік емес ... ... ... ... ... өту ... ... кейін
бұндай мекемелер білім беумен басқару органдарынан лицензия алулары
қажет. Лицензиялау ... оқу ... мен ... білім беру қызметінің мемлекеттік салалық стандартына
сәйкестігі тексеріледі.
Екіншіден, белгілі бір қызметтер ... ... ... ... тиым ... ... ақпараттық қызметтер облысында шетел
қолданушыларына ұлттық мәліметер банкіне кіруге шектеулер әрекет етеді.
Көп ... ... ... радио және теле
бағдарламалардың импортына тиым салынған.
Үшіншіден, шетел компаниялардың ... ішкі ... ... орнату. Мысалы, шетелдің заң фирмаларына тек
халықаралық құқық бойынша ғана кеңес ... ... ... ... бір ... импортын шектеу ... ... ... квоталар, салықтар және тағы осы
сияқтылар жиі қолданылады.
Осылайша қызметтермен халықаралық және ішкі сауданың ... ... және ... ... ... күшеюі оны реттеудегі
қажетілікті күшейту. Бұны екі жақтық мемлекеттік келісімдер және ... ... ... жүзеге асыруға болады. Халықаралық ұйымдар
шеңберінде қызметтермен сауданы реттеу ( көп ... ... ... түрі ... ... жүз жыл ішінде қызмет саласының өзі де кординалды ... ... ... ... ... ... болды, ал жалпы
құрылымды сауда, көлік, тұрмыстық және үй қызметтері басым болды,
қазіргі уақыта қызметтердің ... аса түрі ( ... ... ... ... экономикасының дамуы тек жай ғана сандық өзгерістерге,
тек қана ... ... ... ... мен ... ... өзгеруіне ғана келіп тірелмейді. Бұл сапалық
сипаттағы да процесс, онда ... емес ... ... ... ... ... қызметтердің рөлі мен орнының өзгеруі ... Аса ... ... бұл ... ... ... мәдениеттің қоғамның дамуына салатын салымның өсуі, олардың
экономикалық өсудің, әлеуметтік прогресстің, өмір ... ... ... ... ... ... ... эволюциясының маңызды заңдылығы ол матриалды
өндірістен бөлек ... ... ... ... және ... тереңдігінен қазіргі щаруашылықтың тиімділігі тәуелді. Заттық
өнім мен қызметтің ара қатынасының өсуі бірнеше бағыт бойынша ... ... ... ... ... көрініс табатын еңбек
функциялары көбейіп отыр, тұрақты түрде инженерлі-техникалық, әкімшілік
персонал саны мен оның ... өнім ... ... ... ... ... мен қызметтер өндірісі өскен сайын бұл ... ... көп ... және ... ... ... жабдықтану мен қамтамасыз етілу деңгейінің
сапасы жоғарылауда; заттық ... ... ... ... ... ірі ... ... отыр.
XXғ. Соңғы он жылдығында шаруашылықтың бұл екі типінің ... жаңа ... ... ... ... ... ... қызмет және заттық өнім бірігіп кеткен.Бұл өзара ... ... ... медиабизнесте, баспа ісі сияқты
қызмет саларында көрініс тапқан.
Экономика салаларының ең перспективалы және тез қарқынмен дамушы,
қызмет ... өте кең ... ... сала ... ... ... өтпелі кезеңді бастан кешіріп отырған басқа елдердегі
сияқты қызмет саласының жедел қарқынмен дамуын ... ... ... ... ... субьектілердің экономикалық
тәуелсіздік жағдайына ие болуы; қызмет саласында капитал ... ... ... ... түрлерінің көбі үлкен көлемдегі бастапқы
капиталды, жоғары біліктілікті талап ... және тағы ... ... ... ... ерекешеліктері елімізде ... ... ... ... ... жұмыссыздық
деңгейі өсіп кеткен кезде қызмет саласы бұл проблеманы шеше ... ... ... ... ... ... толықтырылып отырды, бұл ... ... ... ... ... ... ... спектрінің
кеңеюіне әсер етті.
1995 жылы көрсетілген ақылы қызметтердің жалпы көлемі 47860,4млн.
теңгені, 1996 жылы- 64682,5млн. ... және 1997 жылы 77848,5 ... ... ал сәйкесінше кезеңдерге өсу 69,6% және 84,5% құрады.
1995 жыл мен 1997 жыл ... ... ... ... ... ... басым үлесті коммуналды шаруашылық
қызметтері мен жолаушылар көлігінің қызметтері алды және осы ... ... бұл ... басым болуы үрдісінің тұрақты
басым болу үрдісінің тұрақты болуы байқалды. Осылайша, коммуналды
қызметтердің үлесі жалпы қызметтер ... ... бір ... ... ... ... ... туристік-экскурсиялық қызметтер
көлемі ұлғайды, олардың үлесі 0,4%-тен 0,9%-ке дейін ... ... ... ... ... ... өсуі ... Байланыс
қызметтерінің үлесі жедел қарқынмен жоғарлады: 8,6%-тен 12,4%-ке дейін.
Қызметтеің басқа ... үлес ... ... ... 0,1% мен
2,0% аралығында болды.
Жекелеген қызмет түрлерінің өсуімен ... ... ... ... ... дейін, жолаушылар көлігі қызметтерінің
27,5%-тен 21,2%-ке дейін, тұрмыс-үй шарушылығының қызметтері 6,7%-ден
4,8%-ке дейін төмендеді. Көрсетілген қызметтер ... ... ... ... ... 1,5%-тен 0,7%-ке ... ... ... ... ... ... ... Мәдениет, мектепке дейінгі мекемелерде баларды күту
облысында, дене мәдениеті мен ... ... ... ... ... және ... ... қызметтер көлемінде олардың үлес салмағы
шамамен бір деңгейде болып, 0,7%, 1,3% және сәйкесінше 0,1% ... жылы ... ... және ... 267 млрд ... 1999 жылы 240 млрд. теңгеге қызмет көрсетілді.
2000 жылы 1999 жылмен салыстырғанда көрсетілген ... ... ... және ... ... ... 388 ... теңгені, ал
өсу қарқыны 1,6 есені құрайды.
1998-2000 жылдарда көрсетілген қызметтер ... ... ... ... қызметтер басым, бұл осы салада альтернативті қызмет
түрлерінің ... ... ... Осы ... ... олардың
орташа үлес салмағы 26,1% болды. Білім беру ... ... ... ... жалпы орта білім облыстарындағы қызметтер
(шамамен 50%) құрайды. Осы кезде қызметтері саласында репититорлық;
жекелеген пәндерді тереңдетіп ... орта ... ... ... ... және басқа да жаңа ... ... ... тарай
бастады.
Денсаулық сақтау қызметтері 13,7% құрады. ... ... ... ... ... ... үлес мемлекеттік
сектор мекемелеріне тиеселі болды.
Осы кезеңде республикада қызметтердің жекелеген түрлері ... ... жж. ... аралығында персоналсыз жалға беру – 0,1%-
тен 0,5%-ке дейін, негізінен кәсіпорындарға көрсетілетін қызметтер 8,6%-
тен 22,4%-ке дейін, есептеуіш техника ... ... ... дейін ұлғайды. Жылжымайтын мүлікпен операциялар, кәріз, қалдықтарды
тазалау ... ... осы ... ... болды және
сәйкесінше 5,4% пен 1,3% құрады.
2004 жылдың басына қазақстандық қызмет ... ... ... ... ... ... ... қызметтер,
машиналар мен жабдықты жалдау және жеке ... ... ... ... ... беру ... ... компьютерлік
қызметтер және сонымен байланысты қызметтер, зерттеулермен әзірмелер
бойынша қызметтер, ... ... өзге де ... ... саласындағы қызметтер, кәріз қалдықтарды тазалау,
санитарлық өңдеу бойынша ... және ... ... ... ... және ... шараларды ұйымдастыру бойынша қызметтер
және өзге де қызметтер.
2004 жылдың жыл ... ... ... және ... 54296,7 млн. ... сомасына қызметкөрсетілді, оның
ішінде қызметтеің негізгі түрі ... ... 511816,4 ... қызметтің екінші реттік түрі бойынша 4919,7 млн. теңгені,
профильді емес кәсіпорындармен – 33592,4 млн. ... және ... ... ... – 3968,2 млн. ... ... екінші реттік түрі бойынша қызмет саласында айтарлықтай
көлем 86,7%. Астана мен ... ... ... Ол ... ... ... нарығындағы қызмет
2885,3 млн, 58,6% пен тұтынушыларға қызметтер ұсыну (1312,1 млн теңге
немесе 26,7% бұл бухгалтерлік есеп пен ... ... ... және ... ... және тағы осы ... ... ) есебі арқылы болды.
Жеке кәсіпкерлерде өз қызметтерін негізінен жылжымайтын мүлікпен
байланысты (1702,9 млн. ... ... 42,9%), ... ... комфорт
ұсыну қызметтері (901,9 млн. теңге немесе 22,7%) және фотосурет (364,9
млн. теңге енмесе 9,2%) қызметтері облысында ... ... ... ... ... (23,3%), Шығыс Қазақстан (16,8%), Қарағанды
(11,9%) және Павлодар (10,9%) облыстарының ... ... ... ауыл шауашылығы сияқты салалардың қызмет саласы
үшін профильді емес кәсіпорындар бойыншада ұқсас жағдай ... ... ... ... үш бөлгін Астан мен Алматы
қалаларының кәсіпорындары көрсетті.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... орын алып отырған
құбылыстар мен үрдістерді талдаймыз.
2004 жылдың басына қазақстандық ... ... ... ... саны 22870 ... ... Бұл 2001 жылмен
салыстырғанда 7942 кәсіпорынға көп ... ... ... ... ... Қызмет көрсететін кәсіпорындардың ең ... ... ... ... ... 23,1%, ... өзге
қызметтер 32,0%, мемлекеттік басқару саласында ... 20,8% ... ... және ... шараларды ұйымдастыру бойынша қызметтер
10,7% көрсететін кәсіпорындар алады. ... ... ... ... ... түрлерінің барлық түрлері бойынша қызмет
көрсететін кәсіпорындар санының абсолютті өсуін көреміз. Бұл кезең
аралығында компьютерлік ... және ... ... ... ... саны ... ... сондай-ақ зерттеулер мен
әзірмелер бойынша ... ... ... ... де ... Бұл ... ... нарығының дамуындағы оң үрдіс болып
табылады, өйткені бұл қызметтер біліктілігі жоғары ... ... ... әлемде кең дамып отырған перспетивалы қызметтер.
Қызметтер нарығындағы оң үрдіс ... ... өзге ... ... ... ... екі есеге жуық өсуі, бұл ең
алдымен көрсетілетін қызметтер ауқымының кеңеюін сипаттайды.
Қызмет ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар санының абсолютті өсуі орын алды. Қызмет
көрсететін кәсіпорындардың басым ... ... ... ... және 2004 ... ... көрсететін кәсіпорындардың
төрттен бір бөлігіне жуығы ... ... ... ... ... және ... ... орналасқан. Бұны
метериалды өндіріс пен қызмет саласының дамуындағы тығыз байланыс ... ... ... ... мен ... ... орындалған
қызметтердің 69,8% тұтынушыларға өзге қызметтер мен мемлекеттік
басқару саласындағы ... ... ... Ал ... құрылымында келесі қызметердің үлесі өсті: ... және ... ... ... ... ... ... бойынша қызметтер 0,8%-ке, тұтынушыларға ұсынылатын өзге де
қызметтер 8,9%-ке, демалысты, ... және ... ... ... ... 1,2%-ке.
2001-2004 жылдар аралығында көрсетілген қызметтер ... ... ... ... ең көп ... (барлық
өндірілген қызметтің 53,3%) Астан мен ... ... ... ... ... өндіру бойынша айтарлықтай үлесті Атырау
облысы алады, бұнда жалпы көрсетілетін қызметтердің 10,3% өндіріледі.
Қызметтерді өндіруде Батыс Қазақстан 5,9%, ... ... 4,7% ... 3,9% ... үлестері қалған аймақтармен салыстырғанда
жоғары. Қызметтердің ең аз көлемі Қызылорда мен Жамбыл облыстарында,
сәйкесінше 1,3% және 1,4% ... ... ... ... ... ... бойынша
қызметтер 41622,0 млн.теңгені немесе барлық ... ... ... Жылжымайтын мүлікпен байланысты қызметтердің 32,1% Астана
қаласына тиеселі. Ал Алматы мен Астана қалаларына қызметтің бұл ... ... ... ... ... 54,6% келеді.
Жылжымайтын мүлікпен байланысты қызмет көрсетуден Қарағанды 6,9%, Батыс
Қазақстан 6,0, Атырау 5,9 және ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда жоғары.
Машиналар мен жабдықты операторларсыз жалдау және жеке пайдаланатын
заттар мен тұрмыстық тауарларды жалға беру ... ... ... ... орын алып ... Бұл қысқару негізінен қызметтеің
бұл түрінің ... мен ... ... ... төмендеуі
есебінен болды. Республика ... ... мен ... ... және жеке ... заттар мен тұрмыстық
тауарларды жалға беру ... ... ... ... ... ... ... 38,5%.
Компьютерлік қызметтер және сонымен байланысты ... ... ... ... 6,6 есе ( 2091 млн ... 3832 млн. ... ал жалпы көрсетілген қызметтердегі үлес салмағы 2 есе 1,2%-тен
2,5%-ке дейін ... ... ... және ... ... 60,4% ... ... көрсетілді. Осы облыста
көрсетілетін қызметтердің 14,6% Астана ... ... ... бұл
түрін көрсету бойынша республиканың басқа аймақтарымен ... ... ... ... 4,7%, ... 4,6%, ... 3,3% байқалды.
1998 жылмен салыстырғанда 2004 жылы зерттеулермен әзірлемелер
бойынша қызметтер көлемі 5,3 ... ( 3762,8 млн. ... 20150,9 ... ... және олардың барлық қызмет түрлеріндегі үлесі 2,5 ... ... ... өсті. Қызметтің бұл түрінің дамуын ... ... бұл ... де ... ... ... ... көруге
болады ( зерттеулер мен әзірлемелер бойынша қызметтердің 47,2% оған
тиеселі). ... бұл ... ... ... ... ... мен ... облыстары айтарлықтай үлес қосады, сәйкесінше
15,4% және 12,2%.
Тұтынушыларға ұсынылатын өзге де ... ... де ... озат ... табылады ( бұл саладағы барлық қызметтің 34,3%).
Қызметтің бұл ... ... ... ... және ... өсу ... Атырау ( 18,6%-тен 22,1%-ке дейін) және
Батыс Қазақстан ( ... ... ... облыстарында байқалып отыр.
Республика бойынша көрсетілетін тұтынушыларға ұсынылатын өзге ... ... ... қаласында қалыптасады. Қызметтің бұл
түрінің барлық аймақтар бойынша ... өсу ... ... ... ... өңдеу бойынша қызметтер және соған
ұқсас қызметтерді көрсетуде жалпы үлестегі Алматы қаласының үлесі 20,1%
ең жоғары. ... бұл ... ... ... ... үлкен
айырмашылықтар байқалмайды.
Мемлекеттік басқару мекемелерінің қызметтері барлық ... ... 187298,2 млн. ... құрайды. Бұл атқарушы және заң
шығарушы қызмет облысындағы қызметтер, салық салу, денсаулық ... ... ... әкімшілік қызметтер, қорғаныс, әділет, өрт
қауіпсіздігі және ... ... ... ... қызметтер.
Бұл қызметтердің 46,7% Астана қаласында көрсетілді.
Демалысты, мәдени және ... ... ... ... ... 8% 40843,7 млн. ... құрайды. Қызметтің бұл түрінің
көлемінің 54,9% Алматы қаласы ... ... ... ... және ... ... ... үлес салмағы 2-4% аралығында
шоғырланған.
Өзге де ... ... 2004 жыл ... 1469,1 млн. ... 0,3% ... Бұл ... 27,7% Алматы қаласына тиеселі.
Сонымен Қазақстан Республикасында 2001-2004 жылдар ... ... ... құрылымын талдау қызметтердің өндірілу
көлемі бойынша аймақтар арасында айырмашылықтың үлкен екенін көрсетеді.
Қызметтердің көрсетілу көлеміне ... ... ... ... бөлуге болады: жалпы қызметтер көлемін қалыптастыруда озаттар
Алматы мен ... ... ... ... ... ... ... – Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Қарағанды ... ... ... көрсетудегі үлестері орташа аймақтар –
Солтүстік Қазақстан, Қостанай, Павлодар, ... ... ... ... және ... ... ... топты республикада
өндірілетін қызметтердегі үлесі өте төмен Қызылорда мен ... ... ... өзге де ... ... ... ... бабын құрайды 36%. Сондықтан олардың
құрылымын қарастырған дұрыс. Тұтынушыларға ұсынылатын өзге де қызметтер
саласында көрсетілетін ... ... ... қызметтер
құрастырады құқықтық қызметтер; кәсіпорындарды (холдинг компанияларды)
басқару ... ... ... және ... ... ... мен сызбалар; сәулет саласындағы қызметтер; ... ... ... ... мен ... ... қызметтер;
жарнама саласындағы қызметтер, персоналмен қамтамасыз ету ... ... ... мен ... ... ету ... ... бойынша қызметтер көлемінде айтарлықтай
үлесті шағын кәсіпорындармен көрсетілген қызметтер (39,8% ... млн. ... ... 2002 ... ... бұл категориядағы
кәсіпорындармен көрсетілген қызметтер көлемі 9,7%-ке өсті, бұл
негізінен ... ... ... мен ... мәдени және
спорттық шараларды ұйымдастыру қызметтерінің көлемдерінің өсуі есебінен
болды.
Орта кәсіпорындары мен 63452,5 млн. ... ... ... 31,9% ... ... ... 24,5% өсім байқалған) қызмет көрсетілген. Бұл
көлемнің үштен бір бөлігі (35,4% немесе 57792,1 млн. ... ... ... ... және ... ... қызметтер түрінде жасалды. Мемлекеттік басқару
облысында 61120,3 млн. теңге немесе 37,4% көлемінде қызмет көрсетілді.
Сәйкесінше ... ірі ... үшін де ... ... ... 28,3% ... 144769,1 млн. ... құрағанымен,
мұнда да мемлекеттік басқару облысындағы қызметтермен тұтынушыларға
ұсынылатын ... ... ... ... ... ... ... қызметтер, сонымен қатар зерттеулер
жүргізу мен қауіпсіздікті қамтамасыз ету ... ... түрі ... ... ... ... ... мемлекеттік меншік ... ... ... алады. Олармен 252161 млн. теңге 49,3% қызмет
көрсетілді, ол негізінен ... ... ... ... пен ... ... және ... шараларды ұйымдастыру
қызметтерінен тұрды.
Жеке меншік нысанындағы кәсіпорындармен 21038 млн. ... ... ... ... 41%) ... ... оның ең үлкен
көлемі 133168,2 млн. теңге енмесе 63,4% ... ... ... облысында, шаштараздар мен сән салондарының қызметтері ... ... ... ету ... қызметтер облысында қалыптасты.
Басқа мемлекеттер, олардың заңды тұлғалары мен ... ... 4951704 млн. ... ... қызметтерді
қамтамасыз етті, бұл жалпы қызметтердің 9,7% ... ... ... және ... облысындағы қызметтер.
Негізгі қызмет түрі ... ... ... ... ... 248697,8 млн. ... ... 48,6%
құрады. 2002 жылдың деңгейіне өсім тұрақты бағада 35,3%-ті құрады, ... ... ... өзге де ... ... нарығындағы қызметтер, компьютерлік қызметтер, сондай-ақ
демалыс пен ойын сауықты ұйымдастыру бойынша қызметтер саласында қызмет
көрсету ... өсуі ... ... ... Қызмет көрсетудің барлық
түрлері бойынша дерлік олардың көлеміне ақы осы қаржыландыру көзінен
төленген.
Мемлекеттік бюджет қаражаты ... ... ... көлемі
229027,3 млн. теңгені құрады, бұл барлық төленген қызметтердің 44,7%
құрайды. Ал бұл ... 80,7 ... ... ... қалыптасты.
Халықтың қаражаты есебінен көрсетілген қызметтер көлемі 35856,1
млн. теңгені немесе 7% ... ... ... ... 55,4%-і
жылжымайтын мүлікпен байланысты операциялар арқылы орындалған.
Сонымен қазақстандық қызмет нарығында жекелеген қызмет түрлерінің
дамуын ... ... ... ... ... аламыз.
Қазақстанның қызмет нарығындағы оң үрдістерді атап ... ... ... ... ... ... спектрінің кеңеюі, оны
тұтынушыларға ұсынылатын өзге де қызметтер құрылымынан байқай ... ... ... уақытта қызмет саласы клинеттердің мүдделері мен
қажеттіліктерін ескертетін, бір жерде көрсетілетін ... ... мен ... ... және т.б. қызмет көрсетудің жоғарғы
сапасынан тұратын ... ... ... ... ендірумен
сипатталады. Мысалға, автомобиль станцияларында мамандандырылған сауда
салондары тәулік бойы ... ... тез ... ... және ... үй кешені саласында қызмет көрсетудің жоғарғы сапасының
үлгілері ... «Regent Hotel» «Hyatt Regency Hotel» ... ... ... ... бола алды.
Алайда қызмет нарығының дамуында теріс құбылыстар да бар. ... ... ... ... ... ... аймақтарының үлестері әлі де төмен. Сондай-ақ қызмет
көрсетулердің ... ... ... ... ... мен Алматы қалаларында ғана ендірілуде. Бұдан басқа
кәсіпорындарға ... ... ... және тағы да осы ... ... көлемінде біраз өсу үрдісі байқалғанымен, көрсетілген
қызметтердегі олардың үлес ... әлі де ... ... ... ... ... ... басқарудың шетелдік тәжірибесі
Дамудың индустриалды кезеңінен өткен экономикалық жүйелерде ... жаңа ... ... ие болу ... ... ... бұл ... елдер экономикасының ЖІӨ-де және халқының
жұмыспен қамтылуының құрылымында «үшінші сектор» үлесінің өсуі болып
табылады.
Қызмет ... ... ... ... негізгі себебі ретінде
өндіріс пен тұтыну процесстерінің дамуы мен кеңеюі, сондай-ақ ғылыми-
техникалық ... ... ... ... барлық түрлерінің, ұлтаралық ғылыми және мәдени
айырбастаудың ... ... ... ... ... ... ... адамның саны тұрғысынан өсіп отырған ... ... ... ... ... ... ... отырған қызметтердің байытылуы оралдың бағасының төмендеуі
салдарынан қызметтерге қол ... ... ... және ... ... жағдайының жақсарумен (жалақыны өсіруге, зейнетақыны
өсіруге, жұмыс күнінің ... ... ... ... қатар жүрді.
Қазіргі дафмыған экономикалық жүйелерде қызмет саласының даму процесі ... ... ... ... ... динамикалық дамуы тән болды және ол
XXғ. 20-30 жж. басталды. Бұл кезеңді ... ... ... ... ... ... ... әсіресе оның қарапайым
формаларының қысқаруы, халықтың жұмыспен ... ... ... ... ... ... ... өндірісі мен ауыл
шаруашылығының ЖҰӨ-гі үлесі 30-32% ... ... ... саласы
кәсіпорындарыа капитал салымдарының өсімі (әсіресе 1929-1933 жж әлемдік
дағдарыстан ... ... өсім ... ... ... ауыл
шауашылығы мен өнеркәсіп өндірісіне қатысты тәуелсіз болды.
Қызмет ... ... ... ... ... халықаралық
қызмет саласының қалыптасуы мен дамуын бөліп көрсетуге болады. Абсолютті
және ... ... ... ... ... ... нарығы бар және оның функционалдануының шарты ретінде
жетілген бәсеке, мемлекеттік реттеу және бір елде көбірек артықшылықпен
қызметті ... ... ... пікірлес болды. Алайда ... және ... даму ... ... ... ... ... бірқатар ерекшеліктерін ескеруді талап
етті.
Қызметтермен халықаралық саудасының ерекшелігін түсіндіру ... да бір ... ... ... ... ... ал осы елмен
өндірілетін қызмет артықшылығы, яғни оның сапасы ... ... ... ... түрде жас нарық болуы салдарынан, сондай-ақ
оның дамуының аяқталмағандығы мен әр түрлі ... ... ... ... ... қазіргі кезде елдердің
«сервистік» мамандануының әзіргі кең тарамауына септігін тигізіп ... ... ... де ... ... ... болады:
швейцариялық банктер мен медициналық қызметтер, итальядық дизайнерлердің
қызметтері, жапониялық инжиниринг..)
Үшінші кезең «үшінші ... ... және ... ... ... ... елдер экономикасында қызмет саласының бүгінгі келбет алғанға
дейінгі дамуын қарастырамыз.
Соғыстан ... ... ... ... ... топтарының
экономикасының құрылымында қызмет саласының басым дамуымен сипатталады.
70 жж. өзінде-ақ бұл ... ... ... ... жартысы
шоғырланды.
XXIғ. басына қарай жалпы жұмысбастылықтағы қызмет саласының үлесі ... Бұл ... ... ... ... әлі де ... ... позицияларды иеленіп отыр. Канада да ол 71%, АҚШ- та 77,4%
құрайды. Алайда солтүстік америка елдері мен еуропалық елдер ... ... ... ... Тек ... он жылда ғана Еуроодақ
елдеріндегі өндірістік емес сектордағы ... 5,2% ... ... Нидерландыда, Бельгияда, Швецияда, Норвегияда
бұл көрсеткіш американдық көрсеткішке таянып қалды. 80 жж. жұмысбастылық
құрылымы солтүстік көршілерден ... ... ... бұл
негізінен Грецияда, Испания және Португалияда қазір қызмет ... өте ... ... өсуде. Мысалы, Грецияда соңғы 20 жыл
ішінде қызмет саласындағы ... ... екі есе ... 90 жж
соңында жалпы жұмыс істеушілердің 60% құрады. ... ... ... құрылымында қызмет саласының барлығында ұқсас орын
ала бастауы көріп отырмыз.
Қызмет саласы тек жаңа жұмыс орындарының өсу ... ... ... ... ... жұмысшы күшінің мамандандырылуы құрылымы бойынша аса
біртекті емес ... ... ... емес ... ... дамымауы ғылыми-техникалық
прогресстің ерекшіліктерімен, өндіріс пен еңбекті ұйымдастырудың жаңа
формаларының пайда болуымен, мемлекеттік ... ... және ... ... өз ... ... ... міндеттемелірдің
динамикасымен анықталады.
Бұл саланың барлық саларын төрт үлкен топқа ... ... ... және ... қызметтер, қаржылық, сақтандыру, риэлторлық
қызметтер); бөлу қызметтері (көтерме және ... ... ... ... ... үй ісі, ... тамақтану, рекреациялық қызметтер, үй
қызметтері); әлеуметтік (денсаулық сақтау, ... ... әр ... ... ... бөлу қызметтері қызмет саласының ірі саласы болды.(бұл салада
жалпы жұмыс істеушілердің 40-45% ... ... ... ... ... екі он жылдықта өндірістік қызметтердегі жұмысбастылық жалпы
қызмет саласындағы жұмысбастылықтың өсу қарқынына қарағанда ... ... ... Бұл ... саласының ғылыми-техникалық
прогресспен тығызырақ байланысты болумен түсіндіріледі. Нәтижесінде XXIғ.
басында өндірістік емес салада қамтылғандардағы осы ... ... ... Өндірістік қызметтердің аса дамып келе жатқаны бұл кәсіби және
іскерлік ... ... ... ... ... бұл тобында жұмыс
істейтіндердің жартысынан көбі шоғырланған, ал қаржылық және сақтандыру
қызметтері баяуырақ дамыған. Іскерлік қызметтердің даму ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын
тікелей индикаторлардың бірі болып табылады.
Әлеуметтік және бөлу ... ... ... ... ... ... ¼ ... шоғырланған. Бөлу қызметтерінің
үлесі соңғы он жылдарда тұрақты болып отырса, әлеуметтік қызметтердегі
жұмысбастылық ... ... ... динамикасына сәйкес
өзгеріп отырды. Салалардың бұл тобында жұмысбастылықтың өсуінің жоғарғы
қарқындары «әл ауқаттылық қоғамы» гүлденген кезде, яғни 60 жж. ... ... ... ... бұл ... ... ... бюджетті дефициттерді қысқарту саясатымен, яғни оның салдары
ретінде әлеуметтік шығындардың өсуін ... ... ... ... ... ... үлесі Скандинавия
елдерінде орын алып отыр, мұнда ол жалпы жұмысбастылықтың 1/3 ... саны ... ең ірі ... ... ... ... ... мелекеттік басқару болып табылады.
Бөлу салаларында да өндірістік емес салада жұмыс істейтіндердің ¼
шоғырланған, олардың ... ... ... Бұл ... маманданған
еңбектің тұрақты өсуіне қарамастан, ол әлі де басқа салалардан, бірінші
кезекте ... ... ... ... ... дәрежесі
бойынша артта қалып отыр.
Жекелеген елдердің ... емес ... ... жеке салаларының үлестерінің әр тектілігімен сипатталады.
Егер қонақ үй ісі және ... ... ... жекелеген
елдерде ұқсас болса, үй қызметкерлерінің еңбегін қолдануда айтарлықтай
өзгешіліктер бар. Егер ... ... ... мен Швейцарияда үй
қызметкерлеріне жеке қызметкерлеріне жеке ... ... 1/5 ... ... қалған елдерде олардың үлесі 1% аспады.
Қызмет саласының дамуы тарихы тұрғыдан әйелдердің ... ... ... болса, негізінен жоғары ... ... ... ... ... ... ер
адамдардың еңбек күшінің тартылу қарқынын жеделдетті; екіншіден, бұл
салада істейтін қызметкерлердің мамандану ... ... ... Егер 80жж. ... ... ... ... ететін ер адамдар үлесі
дамыған елдерде 45-49% ... ... ... ол 55-62% ... өсіп ... XXғ. шаруашылықтың үш негізгі секторы арасында ресурстармен
өнімдердің бөлінуінің пропорциялары арасында ... ... ... ... мен ... туралы, көріп отырғанымыздай,
батыстың бірқатар елдеріндегі жұмысбастылықтың құрылымындағы өзгерістер
арқылы талдауға болады.
XXғ.дың бірінші ... ... ... ... ... саласының дамуымен қатар, баяуырақ қарқанмен болсада
индустриалды сектордыңда кеңеюі жүріп жатқандығын байқауға болады. АҚШ-та
шамамен 50жж., ал ... ... ... 60жж. бұл ... ... орын
алды, жұмысбастылық пен өндіріс құрылымы ... ... ... ... және бұл осы ... тек ауыл шаруашылығы жұмыскерлеріің
ғана емес, сонымен қатар индустриалды ... ... де ... ... қызмет көрсету нарығының бүгінгі таңдағы дамытуды қажет
ететін секторлар – бұл іскерлік сектор, атап ... ... ... ... ұйымдар, Қазақстан Республикасының президенті
Жолдауында ... ... ... ... ... іске ... ... қабілетті экономиканың үлгісін таңдай отырып, бәсекелеатікті
дамытуға экономикалық қарымы мол басым салаларды таңдап, сол ... ... ... дамуына жол ашу.
Шағын және орта кәсіпкерлікті дамыиудың түбірінен жаңа идиологиясын
түзу керек. Кәсіпкерлікті мемлекеттік ... ... ... ... жағдай құру қажеттігі.
Қызмет көрсету нарығын бақаруда ұйымдастырушылық құрылымын әрі қарай
жетілдіру экономика мен ... ... ... ... ... ... Басқарудағы әрі қарай жетілдірудегі негізгі ... ... ... ұйымдастырушылық басқарудың негізгі заңдылықтарына, дәл кезеңдегі
мақсаттарға сәйкес болуы ... және ... ... ... ... қызмет көрсету жақсаруы шаруашылықтың экономикалық тетігінің
өзгерілуімен ... іске ... ... ... ... көрсету саласын басқару жүйесін жетілдіру
жолында біздің ... ролі өте зор. Ол өз ... ... ... ... дамыту қолдау көрсету. Көптеген ... ... Тек қана ... ... ... қана ... ... да
сектоларға көңіл бөлу.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік-психологиялық тренингті ұйымдастыру принциптері5 бет
Салық міндеттемелері67 бет
Салықтардың экономикалық мазмұны, кажеттілігі, қызметтері және ұйымдастыру принциптері44 бет
Сусыз карналлит, құрғатылған карналлит, скн пеші, карналлитті хлоратор, анодты хлоргаз, мұнайлы кокс, жылулық, материалдық байланстар90 бет
ҚР ислам банктерінің операциялары мен қызмет ету принцптері30 бет
Ұйымның есеп саясаты23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь