Жеке тұлғаның ғылыми дүниетанымын қалыптастыру жолдары

І.Кіріспе.

ІІ. Негізгі бөлім
1) Дүниетаным ұғымының мәні және оның құрамды бөліктері
2) Ғылыми дүниетаным негіздері
3) Жеке тұлғаның дүниетанымы қалыптасуының жолдары мен тәсілдері
4) «Дүниетанымдық көзқарастар» ашық сабағына талдау

ІІІ. Қорытынды
І. Қазіргі кезде жұртшылықты алаңдатып жүрген іргелі мәселелердің бірі – жас ұрпақтың рухани құлазуы. Сондықтан да Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев білім беру саласында халқымыздың руханилық дәстүрлерін кең дамытып, өскелең ұрпақты рухани сезімдерінің биік, өз Отанын, халқын қастерлеп сүйетін, сонымен қатар жалпы адамзаттық құндылықтардың бүгінгі таңдағы маңыздылығын түсінетіндей етіп тәрбиелеудің қажеттілігіне баса назар аударуда. Ал адамзаттық құндылық ұғымының мәнін түсіну - бұл жеке тұлғаның өмір сүруінің мәні, оның толық тіршілік етуінің алғышарты деуге болады. Жеке тұлғаның құндылық дүниесінің қалыптасуына оның дүниетанымының ықпалы зор.
Жаңа заманның нарықтық қатынастарына көшу жағдайларында жастардың мемлекеттік және қоғамдық құрылыс жүйесіндегі орны түбегейлі өзгеруде. Сондықтан, қоғам мен мектеп алдында жеке тұлғаның дүниетанымын оның ең алдымен жастардың өзі үшін, сондай-ақ бүкіл қоғам үшін қажетті әлеуметтік - адамгершілік құндылықтарының жаңа жүйесін құру процесіне белсене қатыстыру арқылы қалыптастыру міндеттері жатыр.
Жеке тұлғаның ғылыми дүниетанымын қалыптастыру жолдарын қарастырмас бұрын сол ұғымның өзінің мәнін ашып алайық.
ІІ.1 Дүниетаным – адамның табиғат, қоғамдық өмір туралы білімдерінің жүйесі. Адамдардың дүниетанымы мистика мен идеализмге жат, дәйекті ғылыми дүниетаным. Оның басты ерекшелігі – ғылымға негізделетіндігі. Өзімшілдік, адамға деген өшпенділік, шындықты көре тұра бұрмалаушылық, пессимизмге салыну – керітартпа дүниетанымның басты белгісі. Адамдардың дүниетанымы ұжымшылдықты, гуманизмді, оптимизмді (жарқын болашаққа сену) дәріптеп қоймай, әр адамды дүниені қайта құру жолындағы күреске баулиды. Дүниетаным ұғымының түбірі – дүние. «Дүние» сөзі араб тілінен аударғанда - өмір, тіршілік сөздерінің мәнін береді. Ал жалпы алғанда оны қоршаған орта, табиғат, әлем ретінде қабылдауға болады.
Дүниетанымның екінші құрамы – «таным» ұғымы. «Таным» философиялық ұғым, ол қоршаған ортадағы материалдық шындықтың адам санасында бейнеленуін көрсетеді.
Дүниетанымға қысқаша энциклопедияда «жеке адам және оның қоғамдағы орны, сана - сезімдік қалпы туралы ұғымдардың жиынтығы» деген анықтама берілген. Яғни, ол сана ядросы ретінде орын алады. Дүниетаным дегеніміз – дүниеге деген нақты–тарихи маңызы бар көзқарастың, табиғат пен қоғам дамуының заңдылықтарына, өмірдің әлеуметтік - экономикалық құрылысына, адамның белсенді өмір көзқарастарын анықтайтын қоғамдық-саяси қатынастар жүйесіне қатысты ғылыми негізделген сенімдердің органикалық бірлігі, тұтастығы. Оқушылардың дүниетанымы ғылыми-философиялық білімдерді, заманына сай ғылыми жетістіктерді, сонымен бірге, болмысты танудың жалпы әдістерінің жүйесін жүйелі игеру нәтижесінде қалыптасады.
1. Абай атындағы ҚазҰПУ авторлар ұжымы. «Педагогика» Алматы 2003ж.
2. «Қазақстан мектебі» №3, 2006ж (С.Елекенова – «Дүниетанымдық көзқарастар»)
3. . Г.К.Ахметова, З.А.Исаева, Н.С.Әлқожаева. «Педагогика»
4. Қ.Жарықбаев «Психология», Алматы-1993ж.
5. «Қазақстан мектебі» №11, 2006ж (Жеке тұлғаның дүниетанымы және рухани құндылық)
6. Е.Дайрабаев, Дайрабаева. Педагогика
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БИЗНЕС ФАКУЛЬТЕТІ
Тақырыбы: Жеке тұлғаның ғылыми дүниетанымын
қалыптастыру жолдары
Тексерген: Құдайбергенова А.М.
Орындаған: Сағатқызы ... ... ... ... ... ... Дүниетаным ұғымының мәні және оның құрамды бөліктері
2) Ғылыми дүниетаным негіздері
3) Жеке тұлғаның ... ... ... мен ... ... көзқарастар» ашық сабағына талдау
ІІІ. Қорытынды
Жеке тұлғаның ғылыми ... ... ... ... ... ... алаңдатып жүрген іргелі мәселелердің бірі
– жас ұрпақтың рухани құлазуы. Сондықтан да Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев ... ... ... ... ... кең ... ... рухани сезімдерінің биік, өз Отанын, ... ... ... ... ... адамзаттық құндылықтардың бүгінгі таңдағы маңыздылығын
түсінетіндей етіп тәрбиелеудің қажеттілігіне баса назар аударуда. ... ... ... мәнін түсіну - бұл жеке ... ... ... оның ... ... ... ... деуге болады. Жеке
тұлғаның құндылық дүниесінің қалыптасуына оның дүниетанымының ықпалы зор.
Жаңа заманның нарықтық қатынастарына көшу ... ... және ... ... ... орны түбегейлі өзгеруде.
Сондықтан, қоғам мен мектеп алдында жеке тұлғаның ... оның ... ... өзі ... ... ... ... үшін қажетті әлеуметтік -
адамгершілік құндылықтарының жаңа жүйесін құру процесіне белсене қатыстыру
арқылы қалыптастыру міндеттері жатыр.
Жеке тұлғаның ғылыми ... ... ... ... сол ... ... мәнін ашып алайық.
ІІ.1 Дүниетаным – адамның табиғат, қоғамдық өмір туралы білімдерінің
жүйесі. Адамдардың ... ... мен ... жат, дәйекті ғылыми
дүниетаным. Оның басты ерекшелігі – ғылымға негізделетіндігі. Өзімшілдік,
адамға деген өшпенділік, ... көре тұра ... ...... ... басты белгісі. Адамдардың дүниетанымы
ұжымшылдықты, гуманизмді, оптимизмді (жарқын болашаққа сену) ... әр ... ... ... құру жолындағы күреске баулиды. Дүниетаным
ұғымының түбірі – дүние. «Дүние» сөзі араб ... ... - ... ... ... ... Ал жалпы алғанда оны қоршаған орта,
табиғат, әлем ... ... ... ... құрамы – «таным» ұғымы. «Таным» философиялық
ұғым, ол қоршаған ортадағы материалдық шындықтың адам санасында бейнеленуін
көрсетеді.
Дүниетанымға ... ... ... адам және оның ... сана - сезімдік қалпы туралы ұғымдардың жиынтығы» деген анықтама
берілген. Яғни, ол сана ядросы ... орын ... ... ... ... деген нақты–тарихи маңызы бар көзқарастың, ... пен ... ... ... ... - ... ... белсенді өмір көзқарастарын анықтайтын қоғамдық-саяси қатынастар
жүйесіне қатысты ғылыми ... ... ... ... ... дүниетанымы ғылыми-философиялық білімдерді, заманына
сай ғылыми жетістіктерді, сонымен бірге, болмысты танудың жалпы әдістерінің
жүйесін жүйелі игеру нәтижесінде ... ... ... – қоғамдық сананың ең жалпы және жоғарғы формасы.
Табиғат, қоғам, ой дамуының мәні мен заңдылықтарына ... ... ... жиынтығы оқушы санасында көзқарас, сенім, ойлау-
болжам, аксиома, әр түрлі табиғи және қоғамдық ... мен ... ... ... ... кез-келген ғылымның жетекші
идеялары мен негізгі ұғымдары ... ... ... ... көзқарас, яғни дүние туралы белгілі бір
білімдердің жиынтығы жатыр. ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен қатар күнделікті көзқарастарды ... ... ... ... ... білім және
жаратылыстану ғылымдарының ... ... ... дүниетанымдық көзқарасы оның тікелей өмірлік тәжірибесінен
бастау алады және ... ... ... ... ... ... ... да бала кәмелетке келгенде оның дүниетанымы
барынша қалыптасады.
Жеке тұлғаның дүниетанымы, дүниетанымдық ... мен ... ... кең ... ие ... және ... ... қалыптасу процесі көп қырлы, сондықтан педагогикалық
ғылымда бұл ұғымға байланысты ... ... бар. ...... ... және ... ... алар орнына, оны қоршаған ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар,
адамдардың осы көзқарастар арқылы қалыптасқан негізгі өмірлік ұстанымдары,
наным-сенімдері, мақсат-мұраттары, таным мен қызмет ... ... ... ... және жеке ... ... ... табылады.
Дүниетанымды қалыптастыру – тек жеке тұлғаның ғана ... ... ... бір ... ... ... ... және оның партияларының
жетілуінің елеулі көрсеткіші.
Дүниетаным – ... ... ... ... ... тану ... бола отырып, адамдардың іс-әрекеттерінің ерекшелігін
анықтайтын өмір принциптерінен тұрады.
Тұтас психикалық білім ретінде дүниетаным – ... де ... Оның ...... ойлау, жоғары интелектуалды
сезімдерді білдіру, саналы мақсатты ерік-жігердің дамыған қабілеттілігімен
үйлесімді көзқарастар мен ... ...... ... ... ... мен ... ретінде қабылдауы. Олар табиғат пен
қоғам ... ... ... ... іс-әрекет пен
қатынастардың бағыт-бағдары қызметін атқарады.
Әрбір адамның ... ... ұзақ та ... ... пен ... нәтижесінде қалыптасады. Ал көзқарастар
болса оның рухани мәдениетінің негізін құрап, оның «Мен» деген ... ... оның ... ... ... ... Сенім –
көзқарастардың сапа жағынан мейлінше жоғары күйі. Сенім ... ... ... ... ... ... ұжымдық индивидуалдық
тәжірибесін меңгергеннің нәтижесі. Сенімге айналған білімдер мен ... мен ... ... ... ... айналады.
Регулятивті қызмет атқара отырып сенім жеке ... ... ... ... ... тілек-қажеттілігін, сезім мен
қылықтарын анықтайды. Сенім – жеке тұлғаның қазіргі уақытта іс-әрекетінде
басшылық ... оның ... өмір ... ... ... ... жүйесі –
оның дүниетаным көрінісі. Сезім – сенімнің үйлесімді қасиеті. ... ... алу ... қуанышы мен ақиқат шындығының, сұлулыққа
сүйсіну мен оған ... ... ... мен ... ... ... ... ерік-жігер – дүниетанымның маңызды элементі. Сенім адамды іс-
әрекетке итермелейді. Дүниетаным элементі ретінде теориялық ... ... ... ... ... ... шығармашылық түрде ұғынып
түсіну, дүниетанымды мейлінше жетілдіру, ерік-жігерді сенімді іске ... ... ... – мұрат өмірлік мақсаттар ретінде дүниетанымның
ең маңызды ... ... ... ... Сананың мазмұны сенім сипатына
ие болған жағдайда дүниетанымға айналады.
Адамның дүниетанымы көбінесе оның ... ... ... Оның ... ... түрде адам өмірінің ... ... ... орта – ... ... өміріндегі
қоршаған қоғамдық қатынастардың дамуының белгілі бір ... ... ... орта ... ... ... қай ... қай тапқа жататындығына, белгілі бір топтардың ішкі ... ... және ... ... ... ... онда өмір ... мен қарама-қайшылығы
көрініс тапқан кезде ғана әсерлі және тиімді болып келеді.
Ғылыми ... ... жеке ... ... ... ... қарым-қатынас жүйесіндегі, дүниетанымдық сана, сезім мен ерік-
жігердің тұтас қалыптасу идеясынан бастау алады.
«Дүниетаным – философия, ... ... ол да ... ... ... ... бет алады, ол тек космос туралы білімдерден ғана
емес, сонымен қатар бағалаудан, ... ... ... ... ... ... өзі де – ... бүтіндей дүниеге, адамның осы дүниеге қатынасына деген көзқарастар
жиынтығы.
Жеке ... ...... ... ... жоғары
деңгейімен ерекшеленетін әлеуметтік ... ... ... сипаттарын топтастырған феномен.
Л.И.Божовичтің пайымдауынша, жеке тұлғаның дүниетанымы – ... ... ... ол ... ... ... ... болады, оның
қалыптасу негізі жалпы тәрбиелік бағыттылық, дүниетану мен дүниені ... ... ... Б.Г.Ананьевтің пікірінше, қалыптасып келе жатқан
жеке тұлғаның өз-өзіне деген ... ... жеке ... ... ... ең ... болып келеді. Рефлектілі қасиеттер
«мінез-құлықтың біртұтастығын анықтайды. Бұл орайда олар ... ... ... ... ... ... ... өмір мен іс-әрекеттің
мақсатымен, құндылық ... ... ... ... Жеке ... дүниетанымы қалыптасуының жолдары мен тәсілдері.
Дүниетанымның қалыптасуы, педагогикалық процесс ретінде, объективті
түрде әдіснамалық идеялардың реттелген ... ... ... талап етеді.
Дүниетанымды қалыптастыру үшін адамға бәрінен бұрын білім негіздерін
меңгеру қажет. ... ... ... ... ... ... қалыптастыратын негізгі құрылыс материалы. Тек зердесіне
құйылған, саналылықпен меңгерілген, ... ... ... ... ... ... негізі бола алады.
Оқушы жастардың алған білімі өзінің көзқарасы мен сезіміне айналған
жағдайда ғана оның дүниетанымының ... ... өз ... ... қалыптасуының біртұтас процесі білім берудегі ... оқу ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. Білім ... ... ... бен оқушының бірлескен іс-әрекетімен сипатталады, іс-
әрекеттің ...... ... ... ... ... ... нақты бір іс-әрекеттің бағыттылық негізін қалыптастыру.
Аналитикалық-жүйелік іс-әрекеттердің нәтижесінде (түсінікте, арман-
мұраттарда, теорияларда) білім де, ... ... де бар. ... ... жақтары, бірақ бұл процесте ең басты орында білім тұрады.
Осының барлығы оқушы бойында білім мен ... қоса ... мен ... ете
алуды дамытуды талап етеді. Ғылыми білім құрылымында екі деңгей бар:
эмпирикалық және ... Олар ... ... көлемірек, тереңірек
және толығырақ суреттеуі бойынша ... ... ... ... ... ... сай білімдердің құрылымын қамтитын
әдіснамалық идеялар, теориялар мен принциптер негізінде ... ... ... ... ... ... қозғалыста болады,
басқа жүйелермен қатынасқа түсіп, оларды пайдалану міндеттеріне ... беру – ... ... ... ... пен дағдыларды
меңгерудегі, шығармашылық қабілеттілігінің, дүниетанымы мен адамгершілік-
эстетикалық көзқарастарының ... ... ... ... мен ... ... ... процесі. Оқыту
адамның іс-әрекетін белгілі бір білімдерді, білік пен дағдыларды меңгерудің
саналы ... ... ... қызмет-әрекет ретінде жүзеге асады.
«Түсініктерді, ұғымдарды, заңдарды ... ... ... ... ... ... ... өзі, мұғалімнің басшылығымен, көмегімен
қалыптастырылуы керек. Түсініктердің пайда болуы, заңдарды жете түсіну ... ... мен ... белсенді процесі» (М.Н.Скаткин).
Оқу оқушылардың іс-әрекетінің басты нәтижесі олардың бойында теориялық
сана мен ... ... ... табылады. Оқу іс-әрекетінің
психологиялық мазмұны – іс-әрекеттің жалпы ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаның қажеттіліктерінен,
әлеуметтік үміт пен құндылық бағыттарынан биік тұрған көзқарастарының жалпы
жүйесіне және оның ... ... ... Оқушылардың жағымды
эмоционалдық күйі, олардың жеке ... ... ... мен ... ... ... ... әлеуметтік, жан-жақты
ақпаратпен, саяси қарым-қатынас тәжірибесімен қаруландырады. Ол оқушының
ішкі жан-дүниесіне, жеке ... ... ... ... ... оның ... үлкен әсер етеді. Көзқарас
адамның әлем туралы ... оны ... ... ... ... негізі ғылыми білім болып табылады. ... ... ... ... ... ... теорияға сүйенді және табиғатты, қоғамды,
адамды ... ... ... бекітуге ұмтылды. Барлық оқулықтар,
саяси әдебиеттер осы ... ... ... ... жүйе ыдырап,
коммунистік үстемдік құлағаннан кейін көзқарастық танымда жаңаша тұжырымдар
өмірге ... Діни оқу ... ... ... ... Университеті,
медреселер, басқа діндер де тиісті оқу ... ... ... ... ... ... ... мәдениетпен сусындау жастардың рухани құндылық әлемін байытып,
имандылық, ... ... ... қана ... ... ... қоршаған ортамен үйлесімділікті арттырады.
Оқушыға ғылыми дүниетанымға көзқарас пен ... ... тіл ... ...... ... ... де байланысты
болғандықтан тұлғаның күнделікті ... ... ... ... ... ... араласуы т.б үлкен мән берілу керек.
Оқушының ... ... ... ... ... ... ... ұстаздың өнегесі шәкірттің бойында жақсы мінез-
құлықты меңгеруге ұйытқы болумен қатар тиісті ... ... ... ... ... үлгі ... танылады.
ІІ.4 Оқушылардың ғылыми дүниетанымын қалыптастыруда әр түрлі ... ... тыс ... т.б ... мол. Осы ... мектеп
оқушыларының ғылыми дүниетанымдық тақырыбына арналған ашық ... ... ... ... Ашық ... ... ... толық игеру, тапсырмаларды толық ұғындыра
отырып, жер бетіндегі табиғи құбылыстардың сырын түсіндіру. Адам
мен табиғат арасындағы ... ... ... ... Дамытушылық мәні: табиғат пен адамдар арасындағы байланыс тек
рухани көзқарас ... ... ... ... ... ... Пәнге деген қызығуын, ізденімпаздығын
арттыру.
3) Тәрбиелік мәні: балаларды рухани адамгершілік қасиеттерге баулу.
Кішіпейілдікке, мейірімділікке, имандылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың ... ... ... ... ... ... толықтыру.
Сабақ түрі: Сұраққа жауап беру, әңгімелесу.
Сабақтың көрнекілігі: Абайдың 7-ші қара сөзі ... ... ... ... ... ... оқу ... түгендеу, үй тапсырмасын түгендеу.
3. Ауызша қойылатын сұрақтар:
1) Дүниетаным дегеніміз не?
Жауабы: Қоршаған ортаны танып-білу.
2) Жалпы дүниетанымдық көзқарастар деген сөздің мағынасы ... ... ... ... – дүниеге, қоғамға,
оның заңдылықтарына деген көзқарас, соларды пайымдау, бағалау.
3) Алғашқы адамдар дүниедегі барлық ... ... ... туралы не
ойлады?
4) Табиғатты аялау, оны күту не үшін қажет ойлайсыңдар?
Мұғалім проектордан сурет ... ... ... ... деп біз ... ортаны айтамыз. Ол – күн, су, жан-жануарлар,
топырақ, өсімдіктер. ... бәрі ... ... ... ... Ол
материалдық дүние. Осы жерде біздің көзімізге көрінбейтін тылсым дүние бар.
Оны біз рухани ... деп ... ... ... ... жан дүниесі
арқылы сезінетін дүние. Ол сезім, сенім және ақпарат. ... ... ... ... ... ... келеңсіз қылықтар жасаған кезде азаяды.
Рухани дүние бұзылса, ол материалдық дүниеге әсер етіп апат болуы ... ... екі көз бар. Сол ... ... де ... ... дүние бар және көзімізге көрінбейтін жүрекпен сезінетін рухани
дүние бар.
Адам бойындағы кездесетін жақсы және жаман әдеттерді көрсете ... ... ... ... тәрбиелеу мақсатында шағын көрініс
көрсетіледі.
Адамзат ... ... ... ... ... ... рөлі
жоғары болды. Абыздар – жердегі құдай сөзін сөйлеушілер.
Пайғамбарлар жер бетіндегі құдайдың елшісі. Адамзат білетін ... – Адам Ата, ... ... – Мұхаммед (с.ғ.с) Пайғамбар.
Пайғамбарлардан кейінгі адам мен табиғат ... ... - ... Әулиелердің Пайғамбарлардан ерекшелігі, әулиенің
көзін Құдай ашпайды, Олар өз еңбегімен құдайдың ісін атқарады.
Әулиелердің мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... кейін сөзжұмбақ шешіледі.
Соңынан сабақ қорытындыланып, оқушылар еңбегі бағаланады.
ІІІ. Жалпы ... ... тек ... ... ... ... ғана ... Ол сонымен қатар, қоғамның саналы мақсат-мүдделері мен
адамгершілік, әлеуметтік, гуманистік құндылықтар - ... ... ... оның ... мен ... ... ... қатынасын
анықтауы. А.Швейцер пайымдауынша: «қоғам үшін де, жеке ... үшін ... өмір ... ... ... ... ... білдіреді». Сондықтан да жеке тұлғаның ғылыми ... - оның ... ... ... ... ... ... көздейтін мақсатты қызметі деп ... Жеке ... ... ... ... тану мен бағалау үшін және шешім
қабылдауда ... білу ... ... ... ... Абай атындағы ҚазҰПУ авторлар ... ... ... ... мектебі» №3, 2006ж ...... . ... ... Н.С.Әлқожаева. «Педагогика»
4. Қ.Жарықбаев «Психология», Алматы-1993ж.
5. «Қазақстан мектебі» №11, 2006ж ... ... ... ... ... Е.Дайрабаев, Дайрабаева. Педагогика
-----------------------
Күн
Табиғат
Топырақ
Жануарлар
Су
Тау

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы психология213 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет
Америка этнологиясындағы психологиялық бағыттар4 бет
Жеке тұлғаларды несиелеу71 бет
Жеке тұлғалардың мүлік салығы42 бет
Жеке тұлғалардың мүліктеріне салынатын салық төлемдерін есепке алудың ақпараттық жүйесі37 бет
Жеке тұлғалардың табыстарына салық салу ерекшеліктері86 бет
Жеке тұлғаның даму психологиясы4 бет
Жинақ зейнеткерлік қорға төленетін міндетті зейнеткерлік жарнасының есебі17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь