Сақтандыру операцияларына салық салу жүйесі, оны жетілдіру жолдары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
І. Сақтандырудың экономикалық мәні, құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.1 Қазақстан Республикасындағы сақтандырудың мәні мен түрлері ... ... ... ..5
1.2 Сақтандыру секторының институционалдық құрылымы ... ... ... ... ... ... ...29
ІІ. Сақтандыру операцияларына салық салу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... .38
2.1 Сақтандыру операцияларына салық салу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .38
2.2 Сақтандыру компанияларына салынатын салықтардың бюджеттегі рөліне экономикалық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
ІІІ. Қазақстан Республикасындағы сақтандыру қызметін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..70
3.1 Қазақстандағы сақтандыру операцияларына салық салу жүйесін жетілдірудегі мәселелер және оны шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...70
3.2 Сақтандыру компанияларына салық салу жүйесін дамыту перспективалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...76
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 84
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..87
Зерттеу жұмысының өзектілігі Қазіргі замандағы экономикадағы сақтандыру қаржылық тұрақтылық құрылымы ролін атқарады. Бұл мемлекетке, бизнеске, халыққа кездейсоқ жағдайлардан пайда болуына байланысты сол зияндарды өтейді.
Нарықтық экономика кезеңіндегі сақтандыру операцияларының салаларының, қызметтерінің өркендеп, дамып, әлеуметтік тұрғыдағы Қазакстандықтардың жағдайын көтеруге өзінің күрделі материалдық іргесін көрсетеді.
Сақтандыру экономикалық категориясы ретінде «қаржының» құрамдас бөлігі болып табылады. Сақтандыру теориясы қаржылық ғылымның бір бөлігі, ал сақтандыру ісі әрбір мемлекетте қаржылық несиелік жүйесінің бір бөлігі.Сақтандыру категория ретінде қоғамдық қатынастардың ертедегі көрінісі болып табылады. Сақтандырудың экономикалық маңыздылығы қоғамға қажетті. Сақтандырудың өз функциялары болады және өзіне тән нақты ерекшелігі бар. Олар: тәуекелдік, жинақылық, алдын алу, қор жинау, дамыту.
Сақтандыруды жүргізу үшін әртүрлі ұйымдастырушылық құқықтық сақтандыру нысандары арқылы сақтандыру компаниялары құрылады. Олар өздерінің әртүрлі сақтандыру қызметтерін нарықтық қатынасқа ұсынады.
Нормативтік және құқықтық базасының жоқтығынан бөлек министрліктер мен ведомствалар құрған жаңа сақтандыру ұйымдары пайда болды. Өкінішке орай, жаңа сақтандыру ұйымдарының басым көпшілігі тек атаулары бойынша ғана болды. Іс жүзінде олар жеке басының байлығы үшін, қолма-қолсыз ақшаны нақты ақшаға айналдыру үшін, кейде қылмыстық капиталды «жылыстау» үшін құрылған. Сөйтіп, бірқатар сақтандыру компаниялары сақтандыру несиелерін қайтармаумен байланысты ұрыстарға тап болды.
Диплом жұмыстың негізгі мақсаты сақтандыру операцияларына салық салу жүйесін зерттеп, жетілдіру жолдарын анықтау болып табылады.
Диплом жұмыс тақырыбымның өзектілігі сақтандырудың маңыздылығын, қажеттілігін, нарықтық қатынастағы орнын, сақтандырудың жіктелуін, сақтандыру соммасын, төлемін, операцияларына салық салуды, сый ақысын есептеу әдістемесі, кәсіпорындардың, ұйымдардың, азаматтардың жеке және медициналық сақтандырудың, азаматтық құқықтық жауапкершілігін сақтандыру, кәсіпорындардың мүліктік мүдделерін және Қазақстан Республикасының сақтандыру қызметінің дамуы мен өркендеуі ол нарықтық экономикалық қаржылық негізі.
Елде нарықтық өзгерістердің кеңеюі және тереңдеуімен бірге сақтандырудың қолдану сферасы да кеңеюде. Сақтандыру тәуекелдердің кең көлемін қорғайтын тиімді нарықтық механизмдердің бірі ретінде өндірістік, еңбек, экономикалық, қоғамдық және басқа да қатынастардың ажырамас бөлігі болып табылады. Сақтандыру институты халықты қорғау, техногендік, экологиялық және экономикалық қауіпсіздік аймағында маңызды мемлекеттік міндеттерді шешу үшін қолданылады.
1. ҚР Азаматтық Кодекс, 1 маусым1999 ж. №409-1 3РК.
2. Қазақстан Республикасының «Сақтандыру туралы » Заңы 23 .1995ж.
(өзгерістер мен толықтыру енгзілді) 12.02.2007 ж
3. Қазақстан Республикасының «Сақтандыру қызметері туралы» Заңы
20 .10.2000ж. .(өзгерістер мен толықтыру енгзілді) 12.02.2006 ж.
4. ҚР Сақтандырудың нормативті құқықтық Алматы; 2000ж.
5. Жуйриков. К К «Страхование в условиях перехода к рынку» - Алматы, 2007г
6. Жуйриков. К. К Страхование в Казахстане – пути дальнейшего развития. Алматы, 1994г.
7. Жуйриков . К.К, Назарчук И, Жуйриков Р. Страхования: теория, практика, зарубежный опыт: Учебник – Алматы, ОФ «БИС», 2000г.
8. Балабанов И.Т., Степанов В.Н. Занимательное страхование. – Москва, Финансы и статистика, 1998г.
9. Страхование: теория, практика, зарубежный опыт. Жуйриков К.К., Назарчук, Жуйриков Р. – Аламты, 2001г.
10. Страховое дело: учебник под. ред. проф. Рейтмана. Л.И. – Москва: Финансы и статистика; 1992г.
11. Страхование от А до Я (книга для страхователей). Под ред. Корчевской Л.И и Турбина К.Е.- М: Инфра – М, 1996г.
12. Страховой портфель (книга для предпринимателя, книга страховщика, книга страхового менеджера) – Рубин Ю.Б, Солдаткин В.И – М: Анкил, 1994г.
13. Финансы – Учебник для экономических специальностей. Под ред. Ильясова К.К, Мельникова В.Д.
14. Худяков А.И. Страховое право РК. – Алматы: Жеты- Жаргы, 1997г.
15. Шахов В.В. Введение в страхование: экономический аспект - М: Финансы и статистика, 1992г.
16. Шахов В.В. Страхование – М: ЮНИТИ, 1999.
17. Балабанов И.Т, Степанов В.Н. Занимательное страхование – М: Финансы и статистика, 1998г.
18. Воблый К.Г. Основы экономики страхования – М: Анкил, 2007г.
19. Журавлев Ю.М, Секерж И.Г. Страхование и перестрахование: теория и практика – М; 2007.
20. Лер О.Э. Страховой рынок Казахстана – Алматы: Каржы – каражат, 2007г.
21. Моисеев А. Страховой рынок: поиск путей развития. Аль Пари, 2007 №5, стр. 33.
22. Орналюк – Малицкая Л.А. Платежеспособность страховой организации. – М: Анкил, 2001 г.
23. Таланов А. Полное спокойствие может дать только страховой полис. Технологии управления, 2006 №2-3, стр. 33.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...............................................3
І. Сақтандырудың экономикалық мәні, құрылымы……………….........……..5
1.1 Қазақстан Республикасындағы сақтандырудың мәні мен
түрлері..............5
1.2 Сақтандыру секторының институционалдық
құрылымы...........................29
ІІ. Сақтандыру операцияларына салық салу
ерекшеліктері.............................38
2.1 Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... рөліне
экономикалық
талдау......................................................................
......................50
ІІІ. Қазақстан Республикасындағы сақтандыру қызметін жетілдіру
жолдары.....................................................................
.............................................70
3.1 Қазақстандағы сақтандыру операцияларына салық салу ... ... және оны ... ... ... ... салу жүйесін дамыту
перспективалары.............................................................
......................................76
Қорытынды...................................................................
.........................................84
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
....................87
Кіріспе
Зерттеу жұмысының өзектілігі ... ... ... қаржылық тұрақтылық құрылымы ролін атқарады. Бұл мемлекетке,
бизнеске, халыққа кездейсоқ жағдайлардан ... ... ... ... ... экономика кезеңіндегі ... ... ... ... ... ... тұрғыдағы
Қазакстандықтардың жағдайын көтеруге ... ... ... ... ... ... ретінде «қаржының» құрамдас
бөлігі болып табылады. Сақтандыру теориясы қаржылық ғылымның бір бөлігі, ал
сақтандыру ісі ... ... ... ... ... ... категория ретінде қоғамдық қатынастардың ертедегі
көрінісі болып табылады. ... ... ... ... Сақтандырудың өз функциялары болады және өзіне тән нақты
ерекшелігі бар. ... ... ... ... алу, қор ... дамыту.
Сақтандыруды жүргізу үшін әртүрлі ұйымдастырушылық құқықтық сақтандыру
нысандары арқылы сақтандыру компаниялары құрылады. Олар өздерінің әртүрлі
сақтандыру қызметтерін нарықтық қатынасқа ... және ... ... ... ... министрліктер мен
ведомствалар құрған жаңа сақтандыру ұйымдары пайда болды. Өкінішке орай,
жаңа ... ... ... ... тек атаулары бойынша ғана
болды. Іс жүзінде олар жеке басының байлығы үшін, ... ... ... ... ... ... қылмыстық капиталды «жылыстау» үшін құрылған.
Сөйтіп, бірқатар сақтандыру компаниялары сақтандыру несиелерін қайтармаумен
байланысты ұрыстарға тап болды.
Диплом жұмыстың негізгі ... ... ... ... ... ... жетілдіру жолдарын анықтау болып табылады.
Диплом жұмыс тақырыбымның өзектілігі сақтандырудың маңыздылығын,
қажеттілігін, ... ... ... ... ... ... төлемін, операцияларына салық салуды, сый ... ... ... ... ... жеке ... сақтандырудың, азаматтық құқықтық жауапкершілігін сақтандыру,
кәсіпорындардың ... ... және ... ... ... дамуы мен өркендеуі ол нарықтық экономикалық
қаржылық негізі.
Елде нарықтық ... ... және ... ... ... сферасы да кеңеюде. Сақтандыру тәуекелдердің кең көлемін қорғайтын
тиімді ... ... бірі ... ... ... ... және ... да қатынастардың ажырамас бөлігі болып
табылады. Сақтандыру институты халықты ... ... ... ... ... ... маңызды мемлекеттік міндеттерді
шешу үшін қолданылады.
Халықаралық ... ... ... Қазақстан Республикасының
сақтандыру облысындағы реттеудің басымдылықтары ... ... ... ... мен сақтанушылар мүдделеріне жауап беретін реттеудің
нақты, екі жақты емес қағидалар мен ... ... ... қалыптастыру;
• егер кейбір функциялар аймақтық ... ... ... ... ... сақтандыруды басқарудың нақты жүйесін
орнату.
Сақтандыру нарығының жағдайы халықтың және ... ... ... ... ... ... олардың осы
нарыққа деген сенім дәрежесіне тікелей байланысты. Сондықтан қазақстандық
сақтандыру нарығын нығайту ғана емес – бұл ... ... ... қол ... ... сақтандыру сферасында жүргізілетін
реформалар, нарықтық ... ... рөлі мен орны ... ... ... білу де ... ... табылады.
Дипломдық жұмыстың зерттеу пәні ... ... ... ... ... табылады.
Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы сақтандыру операцияларын
дамытудың негізгі бағыттарын жүзеге асырудың ... ... ... ... ... объекті ретінде Қазақстан Республикасының ... ... ... ... қоғамның экономикалық мүдделерін қорғаудың
маңызды құралдарының бірі және ... ... ... әдісі
ретінде республика экономикасының дамуына әсерін ... ... ... ... ... операцияларының дамуының
тенденцияларын талдау қажеттілігі туындайды.
Диплом жұмысының міндеттері:
• Қазақстан Республикасының сақтандырудың экономикалық мәнін анықтау
... ... ... салу ... көрсету және оның
жетілдіру жолдарын анықтау.
Диплом жұмыстың құрылымы кіріспеден,үш бөлімнен және қорытындыдан тұрады.
І. Сақтандырудың экономикалық мәні, құрылымы
1.1 ... ... ... мәні мен ... нарықтық реформалардың қозғалуына байланысты Қазақстан
Республикасында сақтандыру ісін түбірімен өзгерту туралы сұрақ ... ... ... ... ... дамуының маңызды
шарттарының бірі ретінде сақтандыру нарығын қалыптастырудың ... ... ... ... ... ол ... құралдарының тұтыну
тауарларының нарығымен, капитал және бағалы қағаздар нарығымен, еңбек ... күші ... ... байланысты нарықтық құрылымның ажырамас бөлігі
болып табылады.
Республикадағы мемлекеттік сақтандырудың одан әрі дамуы ... мен ... ... ... 1991жылы Қазақстан Республикасының Үкметінің қаулысы
қабылданды, оған ... ... ... ... ... Министрлігінің ұйымдастырушылық құрылымынан бөлектенді. ... ... өз ... ... ұйым ... ... ... сақтанушылардың мүддесінде өзінің қорлары мен құралдарын ... ... ... ... ... ... ... сақтандырудың
бірінші бәсекелестері пайда бола бастады – жеке акционерлік сақтандыру
компаниялары мен қоғамдары. Екі жыл ... ... саны ... ... ... ... ... басынан бақылаусыз
жүргізілді.
Нормативтік және ... ... ... бөлек министрліктер мен
ведомствалар құрған жаңа сақтандыру ұйымдары пайда болды. ... ... ... ... ... ... тек атаулары бойынша ғана
болды. Іс жүзінде олар жеке басының ... ... ... ... ... ... ... кейде қылмыстық капиталды «жылыстау» үшін құрылған.
Сөйтіп, бірқатар ... ... ... ... ... ұрыстарға тап болды.
Қазақстан Республикасында сақтандыру бизнесін мемлекеттік реттеу
жүйесін құру үрдісі созылып кетті. «Қазақстан ... ... ... заңы 1992 жылы ... ... және 1 ... бастады. Заң сәтсіз болып шықты. Онда ең бастысы болған жоқ ... ... ... ... ... және ... бақылау механизмдері қарастырылған жоқ. Заң ... ... ете ... жоқ. ... компаниялары бір-
бірімен бәсекеле отырып, сақтанушылардың мүдделері зардап шегетін шекарадан
аттап өтті.
«Қазақстан Республикасында сақтандыру туралы» қолданыстағы ... мен ... ... бір ... ... Президентінің 1994 ж 16 сәуірден, «Сақтандыру нарығын
қалыптастыру мен ... ... ... шаралары туралы»
Жарғысымен түзетулер енгізілді.[2.25]
Бұл жарғымен сәйкес сақтандырудағы лицензиялық және қадағалау
мемлекеттік ... ... ие ... ... ... ... ... құрылды.
Бірақ кейіннен сақтандыру департаментінің қызметінде ведомстволық
және корпаративті бағыттылық пайда болды. Ол ... ... ... ... сақтандыру департаменті өте маңызды ...... ... ... ... ... өтірік
сақтандырушылардан және басқа да іскерлерден ... ... ... ... ... ... саны 10 ... азайып кетті. Сақтандыру
күрделі бизнес болып табылатын ұйымдар ғана ... ... ... ... үшін ... ... ... заң актісі ретінде, 2008 ж. қазанда қабылданған «Сақтандыру
туралы» заңының күшіне ие Қазақстан Республикасының Президентінің ... Ол ... және жеке ... ... ... ... үшін нақты жағдайларды қалыптастырды, шетел инвестициялары ... ... ... ... ... ... ... реттеу үшін ведомстволық және
корпаративті қадағалаулардан тәуелсіз, ... ... ... ... нарық қадағалау және қаржылық ұйымдарды бақылаудағы ... ... ... ... ... ... ... жүктелді: сақтандыру ұйымдарын тіркеу, оларға
сақтандырудың ... бір ... ... ... үшін ... беру,
барлық сақтандыру компанияларының қызметіне бақылау орнату, практика мен
сақтандыру қызметін жалпылау, республикадағы сақтандыру нарығының ... ... мен ... ... ... белгіленген тәртіппен
жасау және ұсыну.
2007 жылдың 1 қаңтарына 70 сақтандыру ұйымдары өз ... ... ... ... ... бірақ, 2007 жылдың аяғына тек 42 ұйым
ғана сақтандыру келісім-шарттарын жасады, соның ... ... ... бір ... ұйымы, 3 - шетелдіктердің қатысуымен және 3 - 100%
мемлекеттің ... 2008 ... ... ... ... ... ... 36 сақтандыру компаниясы және 2009 жылы 38 сақтандыру
компаниялары жұмыс атқарып жатыр.
Қазақстан Республикасының қаржылық ... ... даму мен ... өсуімен сипатталады. 2008 жылғы қарқынды экономиканың дамуы
сақтандыру нарығының ... ... ... ... ... ұйымдарының
өзіндік активтері, жинақтық сыйақылары, капиталы елеулі деңгейге өсті.
Сақтандыру нарығының ... өсуі ... ... 2008-2009 жылғы әр қадам сайын жүзеге асып
отырған сақтандыру нарығының бағдарламасындағы бекітілген мақсат, шешімдер
жүзеге асырылуда және олар ... ... ... ... ... ... сонымен қатар ең бастысы
тұтынушыларға ... ... ... ... пен ... ... инфрақұрылымын жақсарту,сақтандыру қызмет көрсетулерінің сапасын
жоғарылату,ерікті және міндетті ... ... жаңа ... ... стандарттардеңгейіне дейін ... ... ... ... өсіміне және сақтандыру нарығының
субектілерін реттеуге 2008жыл оңтайлы жетістіктер жылы деп ... ... ... ... «сақтандыру
міндеттемелері» бойынша енгізілген толықтырулар мен өзгерістер сақтандыру
қатысушыларына сақтандыру нарығындағы ... ең ... ... ... ... ... сәйкес мемлекеттік органдар
сақтандыру нарығын реттеуге байланысты заңдар өткізе бастады. Қазақстан
Республикасының заңдық актілерінде ... ... ... ... жағдайы жоғары болуын талап етеді. Қазақстанның ... ... ... және ... ... нарығының
мемлекет аралық сызбаларында, қайта сақтандыруда құқықтық шарт жасайды.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасында шетелдік сақтандыру ... және 12 ... ... 30 ... 36 ... ... Республикасының сақтандыру нарығының 2006 ... ... ... ... көрсеткіштен 27 145,0 млн теңгеге
немесе 67,5%-ға ... ... ... ... ... ... үлесі 80% құрады. Ал 2008 жылдың каңтарында ... саны 40-қа ... ... ... сақтандыру сыйақыларының көлемі 26 652,5
млн. Теңгені құрады немесе сақтандыру сыйақыларының ... ... ... орай ... емес ... ... сақтандырудың жалпы
сыйақыларының көлемінен 35,2% берілген.
Жалпы 2005 жылғы сақтандыру төлемдерінің көлемі 10769,8 ... ... ... салыстырғанда 59,7%-ға өсті.Бұған орай сақтандыру
төлемдерінің үлесі ... ... ... ... ... ... сыйақыларының көлемі (73000млрд теңге) 2005 жылдың
қорытындысы бойынша 0,91%, ал 2007 жылы 0,74% ... ... ... ... ... ... көлемін де жоғарлатады.Ол 4,5 мың
теңгеге жуық болды.Ал өткен жылмен салыстырсақ 1,8 теңгеге өскен.Сақтандыру
активтерінің жиынтық ... ... млн ... ... ... ... ... 35 897,7млн теңгеге,яғни 49,2%-ға
жеткен.Салыстыра алса 2005 жылы 2007 жылдан 24 053,4 млнтеңгеге көп. ... ... ... 10,7 млрд ... ... пайда түсіреді
және 2005 жылдың түскен түсімі 4,0 ... ... ... ... 2008 жылғы таза пайдасы 3 614,5 млн теңгені ... 1 ... ... ... ... ... млн теңгені құрады.Ол өткен ... ... ... ... ... ... млн теңге, ол 2005 жылдың
1-ші қаңтарындағы көрсеткіштен 157,8%-ға артық. Сақтандыру резервтеріндегі
қайта ... ... ... млн ... ... инвистициялық қоржынындағы
мемлекеттік құнды қағаздар үлесі ... ... ... ... емес ... ... ... 37,4%-ға және 2-ші
деңгейлі банктердің салымдары 20 ,7%-дан ... ... ... ... ... ... ... орындалу ерекшеліктерін қолға алуына байланысты болды. Бірақ,
сонымен қатар, сақтандыру компанияларының капитализациясының көбеюі олардың
қаржылық тұрақтылығы мен нарықтың ... ... ... сақтандыру нарығының құралдары арқылы оның құрылымын
келесі сипатта көрсетуге болады
1-сызба
1-Сызба. Қазақстандық сақтандыру нарығының ... ... ... . К.К, ... И, ... Р. Страхования: теория,
практика, зарубежный опыт: Учебник – Алматы, ОФ «БИС», 2000г.
Қазақстан ... екі ... ... анықталған: өмірді
сақтандыру және жалпы сақтандыру. Одан басқа, міндетті және ... ... ... ... ... ... Заңымен біздің
елде міндетті сақтандырудың кластары қарастырылмайды. ... оның ... ... бөлек түрі екені айтылған. Әрбір ... ... ... ... оны ... және ... талаптарының
шарттары бойынша заң актісімен орнатылады. Бүгінгі күні ... ... ... 5 ... қолданылады: автокөлік
транспорт иелерінің АҚЖ (31.10.96 ж ... ... ... АҚЖ ... ж ... ауыл ... өндірісін міндетті
сақтандыру (10.12.96 ж ... жеке ... АҚЖ ... ж
бастап); төрешілер сот мен олардың мүлкін, медициналық қызмет көрсету және
санаторлы-курортық емдеуді міндетті мемлекеттік ... ... ... басқа, міндетті сақтандырудың 15-ке жуық түрі бар, олардың
көбісі бойынша оларды ... ... ... ... ... ... ... міндеттерін орындау барысында жұмыскердің өміріне келтірілген
зиян үшін жауапкершілікті міндетті ( «Қазақстан ... ... Заң, ... ж ... ... ... ... асырумен
байланысты тәуекелдерді міндетті сақтандыру (Қазақстан Республикасының
«Мұнай туралы» Заң, 28.06.95 ж , ... ... ... ... Республикасының «Қоршаған ортаны қорғау туралы» Заң, 15.06.97 ж.
, №160-1) және т.б. ... ... мәні мен ... яғни ... ... категориясының құрамдас бөлігі.Бірақ егер қаржы
толығымен бөлініспен ... ... ... және жинақты бөлумен
байланысты болса, ал сақтандыру тек қайта бөлініс қатынасын жүзеге ... мәні мен оның ... ... ... ... ... ... қаржы жүйесіне кіреді:
- Негізін анықтаушы қауіп қатер қызметі болып келеді, сақтандыру қаупі,
қауіптің ... ... ... ... ... ... ... көрсету;
- Өмірді сақтандыру категориясында несие категориясымен біршама жақын,
келісім шартта жиналым келісілген ... ... ақша ... жинау,
сақтау өмір сүру күніне және жанұяныңғ молшылығын сақтандыру ... ... ... бұл ... қызметі нің сақтандыру қорының құрамына
кіруін қатаң сақтайды;
- Жалпы ... ... ... сақтандыруда бірге жүріп отырады. Және
бақылау қызметінің жұмысымен сұранысқа ие боладыды, ... ... ... ... сақтандыру операцияларын дұрыс жүргізуге әсерін
тигізеді.
Егер Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жақтарын тексеру нәтижесінде бұзушылықты анықтайтын болса,
онда ол сақтандыру ұйымдарына резервтік ... ... ... ... мөлшелемелерді, сақтандыру салымдарын, ережелер мен сақтандыру
шарттарының, уақытша бос құралдардың салымының сипатын ... ... ... құқылы. Сонымен қатар қайта сақтандыру схемасын өзгертуге
немесе енгізуге бұйрық бере алады.
Егер сақтандыру ... ... ... ... ... кезінде табылған бұзушылықтарды жоймаса, Қазақстан Республикасының
қаржы Министрлігі берілген лицензиялардың қызметін уақытша ... ... ... осы ... ... ... ... қызметін толық тоқтату туралы шешім қабылдауға құқылы.
Ол Қазақстан ... ... ... ... ... яғни қауіп-қатердің көзі ретіндегі көлік
құралдарын пайдалану нәтижесінде үшінші жақтың ... ... ... ... ... зиянды қалпына келтіру. Бұл жағдай Қазақстан
Республикасының көлік құралдары иесінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
міндетті сақтандыру туралы ... ... ... ... ... ... ... тәртіп бұзушылықтың өсуінің себебі ... ... ... ... ... үшін ... жалақы мөлшерінің өте аз болу себебінен оперативті жұмыс және
тергеу бөлімдерінен тәжірибелі ... ... ... ... кәсіпқорлығының жетіспеуін айтуға болады. Бірақ, полиция әлсіздігі
сақтандыру сферасындағы бұзушылық тамырларын ашып көрсетпейді. Олар өмірдің
экономикалық және психологиялық ... ... Ашып ... көптеген біздің отандастарымыз үшін сақтандыру қараңғы орман болып
табылады.
Алғашқы көзқараста сақтандыруда барлығы жеңіл және ... ... ... ... ... сыйлығын төлейді, және
сақтандыру ... ... ... ... ... жоғалтуларының белгілі бір
орнын толтыратын соманы алады. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... сақтандыру компанияларының алаяқтары, халықтан қаражат
жинайтын, қаржылық компаниялармен келісе отырып, көп ... ие ... ... ... ... ... ... сақтандыратыны туралы айтылған.
Сақтандыру нарығы өзара байланысты ... ... ... ... ... ... ескертетін және
инвестициялық.
Сақтандыру нарығының негізгі функциясы оның арқасында сақтандыру
институты бар. Оның мазмұны сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... толтыру нысанында заңды және жеке ... ... ... ... функциясының тағы бір
ерекшелігі өмірді сақтандырумен қамтамасыз етеді және алдын-ала келісілген
сақтандыру соммасын сақтандыру келісім-шартының ... ... ... ... ... ... механизмін іске асырады.
Функция мәні сақтандыру қорын қалыптастыру және мақсатты ... ... ... қалыптасуы, сақтандыру тұрақтылығына және
сақтандыру ... ... ... сақтандыру резервтерінің жүйесінде
жүзеге асырылады.
Алдын ала ескеру жағдайын бақылайтын және орындайтын ... ... ... ... қызметін жүзеге асырумен
тікелей байланысты емес. Берілген функция сақтандыру жағдайларың алдын-ала
ескерту және зиянды ... ... ... ескертетін функциясы
жазатайым оқиғалар мен стихиялық апатты болдырмау немесе ... ... ... ... ... ... Осындай
қаржыландыру алдын-ала ескертетін шаралар қорынан ... ... ... ... функциясын жүзеге асыру.
Сақтандыру қызметімен ұсынылған тізімге төменде ... ... мен ... ... ... ... азаматтық құқықтық жауапкершілік
1.транспорттық құрал иесі;
2.жолаушылар алдындағы тасымалдаушы;
3.аудиторлар мен ... ... жеке ... мен ...... зиян ... қаупімен байланысты объект иелері.
7.қызметтік міндеттерін ... ... ... ... ... зиян келтіргені үшін жұмыс берушінің азаматтық ... ... ... ... ... ... ... түрлері:
1.Жазым жағдайлардан сақтандыру
2.ауру түрлерінен сақтандыру
3.көлік құралдарын сақтандыру
4.темір жол транспорттарын сақтандыру
5.әуе транспорттарын сақтандыру
6.су транспорттарын сақтандыру
7.мүлікті зияннан сақтандыру
8.жүктерді сақтандыру
Қазақстан Республикасының ... ... ... Заңын жүзеге
асыру мақсатында 2009 жылы 8 өзара ... ... (ӨСҚ) ... ... 4 ӨСҚ Қостанай облысында және бір-бір ӨСҚ Қарағанды, Ақмола,
Солтүстік ... және ... ... ... ... ... ... тенгеге 1,5 млн. га сақтандырылған егістік көлемін қамтыды
Себептердің басқа бөлігі, компания клиент туралы ... ... ... ... аралық бақылаудың болмауымен байланысты.
Қазақстанда сақтандырудың дамуының қазіргі этапында сақтандыру
компаниялары заңдардынаманың дұрыс ... ... ... емес іс-
әрекеттермен сипатталады. Келісімдерді қажетті дәрежесін екі ... құру ... ... ... ... ұарту үшін ресми
белгілері бойынша істі сотқа беру. Келісім-шарт заңды бұзғаны үшін ... ... ... ... білдіргені үшін жасалғаны туралы
сотқа мәлімдеу. Өз ... ... ... ... сақтанушы бір
клиентпен болған ұрыс барлық ... ... әсер ... деп ... ... қателіктерді бөлек қызметкердің мойнына ... ... ... ... ... төмендегіндей:
1. Сақтандыру шарты Сақтанушының ауызша немесе жазбаша өтініш-
сауалнамасы негізінде жасалады.
2. Егер ... ... ... ... ... ... (№1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8-қосымшалар) негізінде ... ... ... ... ... ... болып табылады.
3. Сақтанушы сақтандыру шартын жасау кезінде, Сақтандырушыға ... ... ... ... ... және оның ... тәуекелінің) мүмкін шығындарының мөлшерін анықтау үшін елеулі
мәнді жәйттерді хабарлауға міндетті.
4. Сақтандырушы ... ... ... және ... құқылы.
6. Сақтанушы Сақтандырушының сақтандыру тәуекелін анықтау мақсатында
қойған басқа сұрақтарына да осылайша жауап беруге міндетті.
6. Сақтанушы берілген ақпараттың дұрыстығына жауап береді.
7. Егер ... ... ... ... да бір ... ... ... Сақтандырушы артынан сақтандыру ... ... ... ... ... хабарламады деген негізде
жарамсыз деп танылуын ... ете ... Егер ... ... ... ... Сақтанушының Сақтандырушыға
осы баптың 4-тармағында көрсетілген жағдайлар туралы ... ... ... анықталса, Сақтандырушы сақтандыру шартының жарамсыз деп
танылуын талап етуге құқылы.
9. Өтініш-сауалнамада көрсетілуі тиіс мәліметтер мен жағдайлардың толық
болмауына Сақтанушы ... ... ... ... ... мазмұны бойынша дау ... ... ... ... ... Егер Сақтанушы айтпаған жағдайлар жоққа шықса, Сақтандырушы
сақтандыру шартының ... деп ... ... ете ... Сақтандырушының қажет болған кезде, қалауына қарай сақтандырылатын
объектінің құны мен сипаттама ... ... ... құқығын
(пайдалану, иелену және/немесе билеу ... ... ... ... етуге құқығы бар және Сақтанушы бұл құжаттарды беруі
тиіс.
13. ... ... ... бір ... жазбаша нысанда жасау (№9-
қосымша) немесе Сақтандырушының ... ... ... ... беру ... жасалады.
14. Сақтандыру шартында:
1) Сақтандырушының атауы, орналасқан жері және ... ... ... ... ... және ... жері (егер жеке
тұлға болса) немесе атауы, ... жері және ... ... ... тұлға болса);
3) сақтандыру объектісінің нұсқауы;
4) сақтандыру жағдайының нұсқауы;
5) сақтандыру сомасының мөлшері;
6) сақтандыру төлемін жүзеге асырудың тәртібі және мерзімдері;
7) ... ... ... оны төлеудің тәртібі және
мерзімдері;
8) Шарттың жасалған күні және қолданылу мерзімі;
9) егер олар сақтандыру қатынасының ... ... ... ... мен ... ... туралы нұсқау;
10) Шарттың (сақтандыру полисінің) нөмірі, сериясы;
11) ... ... ... ... енгізудің жағдайлары
және тәртібі болуы тиіс.
15. Сақтандыру шарты жоғалған ... ... ... ... негізінде сақтандыру шартының телнұсқасын береді, мұнан
кейін жоғалған сақтандыру шарты ... деп ... және ол ... ... ... ... ... және телнұсқасын рәсімдеу шығыстарын
Сақтанушы ... ... ... ... ... жалпы
сомасы, өтініш берілген күнге Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес
белгіленген 0,1 айлық есептік көрсеткіштен аспауы тиіс.
16. Сақтандыру ... ... кез ... ... ... ... ... Қосымша сақтандыру шартының ажырамас
бөлшегі болып табылады.
Сақтандыру ... ... ... және ... Егер ... ... басқаша көзделмесе, сақтандыру шарты
Сақтанушы сақтандыру сыйлықақысын төлеген, ал бөліп төлегенде – алғашқы
сақтандыру ... ... ... ... күшіне енеді және тараптар үшін
міндетті болады.
2. Сақтандыру шартын бір жылдан кем уақытқа жасау кезінде, ... ... ... ... мөлшерлерінде белгіленеді (толық
емес ай толық болып саналады):
Кесте 1.
Жылдық сақтандыру сыйлықақысы
|Мерзі|1 ай және одан кемі |2 ай ... | | |
|1 |2 |3 |
|1 ... ... 1 айға ... |20 |
|2 ... ... 1 ... 2 айға ... |30 |
|3 ... ... 2 ... 3 айға ... |40 |
|4 ... ... 3 ... 4 айға ... |50 |
|5 ... алғанда 4 айдан 5 айға дейін |60 |
|6 ... ... 5 ... 6 айға ... |70 |
|7 ... ... 6 ... 7 айға дейін |75 |
|8 ... ... 7 ... 8 айға дейін |80 |
|9 ... ... 8 ... 9 айға ... |85 ... ... ... 9 айдан 10 айға дейін|90 ... ... ... 10 ... 11 айға |95 |
| ... | ... ... ... |100 ... көзі: Жуйриков. К К «Страхование в условиях перехода к ... ... ... ... ... ... бір ... қайтарудың,
атап айтқанда сақтандыру сыйлықақысының сақтандырудың ... ... ... ... ... басқаша тәртібі көзделуі мүмкін.
Сақтандыру шартында басқаша көзделмесе, егер бұл осы баптың ... ... ... ... ... ... сақтандыру
шартынан бас тартқан кезде Сақтандырушыға төленген сақтандыру сыйлықақысы
немесе сақтандыру жарналары қайтарылмайды.
Сақтандырушының талаптарын ... ... ... ... ... ... ол ... төлеген сақтандыру
сыйлықақыларын немесе сақтандыру жарналарын толығымен қайтаруға ... ... ... мен ... арасындағы келісім
бойынша осы ережеге ... ... ... ... (сақтандыру
ескертулері, анықтамалары, ерекшеліктері және т.б.) ... ... мен ... ... ... ... ... шарты
бойынша туындаған даулар, тараптардың келіссөздер жүргізуі жолымен
қарастырылады.
1.2 Сақтандыру секторының институционалдық құрылымы
«Сақтандыру ... ... ... ... ... сақтандыру нарығының институционалдық құрылымы ретінде
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы, сақтандыру брокері, сақтандыру агенті,
сақтанушы, ... ... ... ... ... аудиторлық ұйым
(өкілетті аудитор), өзара сақтандыру қоғамы, сақтандырумен ... ... ... асыратын басқа жеке және заңды тұлғалар болып
табылады. Қазақстандық сақтандыру нарығының құрылымы оның ... ... ... ... нарығында сақтандыру ... ... ... ... ... болады:
• сақтандыру қызметтеріне сұранысты қалыптастыратын сақтанушылар;
• бұл сұранысты ... ... ... ... ... операциялары бойынша залалды реттеуді, ... ... ... ... қамтамасыз ететін қайта сақтандыру
компаниялары;
• сақтандырушыдан сақтанушыға сақтандыру ... ... ... ... ... инфрақұрылымының ұйымдары.
Сақтандыру қадағалауын жүзеге асыратын өкілетті мемлекеттік орган
ретінде, қаржылық нарық пен қаржылық ұйымдарды реттеу мен қадағалау ... ... ... деп ... ... ... оның негізгі міндеттері:
• елде тұрақты сақтандыру жүйесін ... және ... және ... нарығының инфрақұрылымын қалыптастыру;
• сақтандыру нарығын реттеу және сақтандыру қызметін қадағалау;
• сақтандыру негіздерін ... ... ... ... ... халықаралық сақтандыру жүйесінде республиканың қатысу қағидаларын
белгілеу;
• сақтанушылардың, сақтандырылғандардың және ... ... мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заң актілерімен
тікелей қарастырылған жағдайлардан басқа, сақтандыру ұйымы мен сақтандыру
брокерінің қызметіне ... ... ... ... ... және жеке ... ... емес
мемлекеттік және қоғамдық ұйымдар, шағын және орта бизнес, ірі өндірістік
кәсіпорындар, қаржылық ... бола ... ... ... және ... түрлері бойынша сақтандырушыны таңдауына ерікті.
Сақтандыру келісім-шартына сәйкес сақтандырушы сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Дамыған сақтандыру нарығының белсенді институционалдық құрылымы
ретінде сақтандыру агенттері мен ... ... ... ... сәйкес, сақтан.дыру ұйымының тапсырысы бойынша және
сақтандыру келісім-шартын жасау бойынша делдалдық ... ... ... немесе заңды тұлға. Сақтандыру ұйымынан алынған өкілеттіктер шегінде
ұйымның атынан сақтандыру агентімен жасалған сақтандыру ... ... ... оның өзі ... ... ... ... брокерінің қызметін сақтандыру және қайта сақтандыру
сұрақтары бойынша кеңес берушілік қызметті және өз атынан және ... ... ... ... өз атынан тапсырысы бойынша
қайта сақтандыру келісім-шартын жасау бойынша делдалдық ... ... ... ... - 2 Қаржылық ұйым мен қаржылық нарықты қадағалау мен реттеу бойынша
ҚР Агенентігі
Брокерлік қызметін, брокерлердің ... мен ... ... ... ... ... ... Сақтандыру
брокерінің жұмыскерлері мен құрушылары бір ... ... ... ... ... ... Республикасының «Сақтандыру қызметі
туралы» Заңымен сақтандыру ұйымы мен оның жұмыскерлерінің және ... ... ... ... ... ... сақтандыру
брокерінің қызметіне немесе қалыптасуына қатысуға тыйым салынады. Сонымен
қатар, ... ... ... ... бейрезидент емес
сақтандыру брокерінің филиалдары мен өкілдіктерін алуға тыйым салынады.
Алғашқы рет Қазақстанның заңдық ... ... ... енгізілді. Актуарии сақтандыру ұйымының қаржылық тұрақтылығы мен
төлем қабілеттілігінің қажетті ... ... ету ... және ... ... ... бойынша міндеттемелердің
мөлшерін экономикалық математикалық есптеулерімен байланысты қызметті
жүзеге ... жеке ... ... ... ... болып, өзіне
алынған міндеттемелерді орындаудың кепілдігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... қолдау бойынша
ұсыныстарды жасау табылады.
Актуарий қызметінің Қазақстан Республикасының Ұлттық банкімен
берілген ... ... ... ... ... бар жеке ... бола
алады. Актуарийдің қызметі сақтандырумен қамтамасыз ету үрдісінің барлық
құраушыларының мониторингін және сақтандыру ... ... ... ... ... ... периодты түрде
тексеруді қарастырады.
Сақтандыру нарығының ... ... ... ... ... ... лицензиясының негізінде сақтандыру және қайта
сақтандыру ұйымының аудиты бойынша ... ... ... ... ... ұйым ... ... қызметі туралы» Заңға сәйкес
Қазақстан Республикасының сақтандыру ұйымдары жыл ... ... ... жүргізуге міндетті. Оның нәтижесі Қазақстан Республикасының Ұлттық
банкіне ұсыналады. Міндетті сыртқы ... ... ... ... ... өзінің құрылымында лицензиялауға жатпайтын ішкі аудит қызметі ... Ішкі ... ... ішкі ... ... ... қатар
өкілетті мемлекеттік органның талаптары ескеріледі.
Сақтанушылар бірлестігі ретінде қазақстандық қаржылық ... ... Оның ... ... қызметі туралы» Заңмен және
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Ол ... және ... ... басқа мүліктік мүдделерін
сақтандыруды жүзеге ... және ... ... үшін ... сәйкес қызмет атқаратын коммерциялық емес ұйым болып табылады
және белгілі бір ... ... үшін ... ... Оның ... ... қағидасына негізделген.
Әрбір коипания пулға сақтандырылған тәуекелдерді өткізеді, пулмен жиналған
салымдардың белгілі бір үлесін алады және ... ... ... ... ... ... орындайды. Қазақстан Республикалық
сақтандыру энергетикалық, инвестициялық, ... ... ... ... ... үшін ... индустриясының дамуының
басында құрылды. Тұрғын үйдің иесі ... ... ... ... ... ... пайда болған жылжымайтын мүліктің және
азаматтардың өздерінің өлімінен болған ... ... ... ... ... ... ... элементтерін сипаттау үшін салымдарды
сақтандырудың мақсаттарын анықтап алу қажет:
- қорланымдардың ... ... ... ... қаржылық құлдыраудан қорғау, банктік жүйе мен ақша
айналымының тұрақтылығын қамтамасыз ету;
- ұсақ салымшыларды тәуекелдерден әлеуметтік қорғау.
Кепілдендіру ... ... ... ... үшін ол ... ... ... түрде еніп, олармен өзара қарым қатынас орнатуы
және мемлекет тарапынан реттелуі тиіс. ... ... ... қызмет
атқаруына ықпал ететін факторлардың бірі – несиелік-қаржылық мекемелер
жүйесінің дамуы ... ... ... ұйымдардың қызметі,
олардың тіркелуі, банкротқа ұшырау процедурасы әрқашан заңға сәйкес болуы
қажет. Сондай-ақ, несиелік-қаржылық ... ... қоса ... және ... ... ... қызмет атқаруы керек.
Сақтандыру жүйелері қызмет ететін барлық елдерде коммерциялық банктер
мұндай жүйелердің қызмет ету аясына енгізілген. Кейбір жағдайларда бұл ... жеке ... ... ... себебі, мемлекеттік банктердің
салымшылары ... ... ... ... ... ... жатпайтын мемлекеттік емес несиелік-қаржылық мекемелердің әртүрлі
типтерін қамтиды. Сондай-ақ, бұл ... ... ... ұйымдарға да қатысты (несиелік одақтар, ассоциациялар және т.б.).
Кейбір елдерде қаржылық мекемелердің бұл топтары үшін ... ... мен ... ... (Германия, Австрия).
Әлемдік тәжірибеде банк салымдарын сақтандырудың міндетті және ... ... ... ... барлық банктер жүйеге міндетті және
заңмен бекітілген тәртіпте қатысады. Көптеген дамыған елдер осы ... ... ... тәжірибе көрсетіп отырғандай, кепілдендіру
жүйелері толығымен өзін ақтап ... ... ... ... – АҚШ (Федералды Резервтік Жүйеге мүше – банктер үшін), Канада,
Ұлыбритания, ... ... ... қалыптасқан. Екінші жағдайда
әрбір банк жүйеге қатысу мәселесін өз ... ... Бұл ... ... ... елдерінің көбісінде, атап айтқанда, Франция,
Германия, Италия және т.б. елдерде ... ... ... ... іске ... ... ... орынды алып отырады. Барлық елдерде, ... ... ... ... ... ... шиеленістер мен ... ... ... ... жүйелердің өзінде-ақ депозиттерді
сақтандыру біраз шығындармен байланысты, себебі бірқатар несиелік-қаржылық
мекемелердің ... ... ... ... ... табылады.
Құлдырау кезінде зиян шеккен азаматтарға өтемдерді төлеу, банктердің
банкротқа ұшырау және ... ... ... ... ... үлкен мөлшерге дейін жетуі мүмкін. Кепілдендіру
жүйелеріне мемлекеттік ... ... ... мен мөлшеріне қатысты
мәселе әрқашан орталықтандырылған ... ... ... кез ... да қаржыландырудың негізгі көзі – жүйеге мүше–банктердің жарналары
болып табылады, ал мемлекеттік қаражаттар кепілдендіру ... ... ... ... ... салым ретінде сипатталады.
Халықаралық тәжірибеде депозиттерді сақтандыру жүйесін негізгі 2 түрге
жіктеу қалыптасқан (ХВҚ мамандарының жіктеуі бойынша) - айқын ... және ... емес ... ... ... ... ... емес жүйесі ең алдымен, заңды жауапкершілікті қамтамасыз ... ... ... ... ... ... болмауымен (төлем қабілетсіздігі жағдайында қаржылық көмек
селективті, яғни арнайы түрде ... ... ... ... ... ... жоқтығымен сипатталады.
Депозиттерді сақтандырудың айқын емес жүйесінің артықшылықтары
мынадай: ірі және ұсақ ... ... ... ... ... және
мемлекет үшін сақтандыру қорын қалыптастыру қажеттілігінің болмауы.
Қарастырылып отырған ... ... ... банк ... ... ... осы ... мемлекеттің қатысу үлесіне
байланысты қабылданады, жеке меншік банктерге ... ... ... ... ... ... ... шығындарының негізгі бөлігі
салық төлеушілерге жүктеледі;
- банктің банкроттығы жайлы шешімді үкіметтің өзі ... бұл ... ... күрделі мәселелер туындайды. Белгісіздік
факторы халықтың ... ... ... ... ... сақтандырудың формальді жүйесі заңды түрде бекітілген
тәсілдер мен процедураларға, заңдар мен нормативтік актілерге (Конституция,
“Ұлттық Банк ... Заң, ... ... ... және банк
қызметтер туралы” Заң т.б.) негізделеді. Әдетте ... ... ... ... мен ... ... сақтандыру шегін (сақтандыру жарналары мен өтемдерінің шектерін);
- басқару мен қатысу құқығын;
- қаржыландыру тәртібін;
- төлем қабілетсіздігінің шарттарын;
- банк банкроттығының тәртібі мен ... ... ... ... ... анығырақ және сенімді болып
келеді.
Көптеген индустриалды дамыған мемлекеттер (Ұлыбритания, Франция,
Нидерланды, Италия т.б.) ... ... ... ... ... бастап қолданып келеді. Кейбір мемлекеттер (Аргентина, Жаңа ... ... мен банк ... ... ... банктер қызметтеріне қатаң стандарттар мен шектеулер енгізді.
Жалпы, депозиттерді ... ... ... ... басты
фактор мемлекеттің экономикалық даму деңгейі болып ... ... даму ... ... ... ... ... депозиттерді сақтандыру тәжірибесін талдау сақтандыру
жүйесінің 4 негізгі ұйымдастырушылық формасын ... ... ... 100% қатысуын білдіреді, мұнда басқару ... ... ... Бұл ... ... ... ... қамтиды, себебі бір банктің банкротқа ұшырауы нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... - қоғамдық корпорациялармен басқарылатын және ішінара
банктермен қаржыландырылатын қорлар ... ... ... - ... ... басқарылатын және банктермен
қаржыландырылатын қорлар. Бұл ... ... ... ... меншікті
қаражаттарын қалыптастыру мүмкіндіктерін арттыруға жағдай жасайды, бірақ
басқа инвесторлар үшін тартымсыз болып ... - ... ... жеке басқарудағы жүйе. Ол
банктердің банкротқа ұшырау нәтижесінде ... ... ... ... жүктейді, алайда егер шығындар шамадан тыс көп болса, ... ... ... Бұл ... мемлекеттің жасырын қатысуын
білдіруі мүмкін.
Сақтандыру жүйесіне ... және ... ... әр елде ... ... ... ... сақтандыру жүйесін басқару ... ... ... асырылады. Франция мен Швейцарияда басқарумен кәсіби
банктік ассоциациялар айналысады.
Кепілдендіру қорын мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... және қордың банкроттығын болдырмауға
мемлекет мүдделі екендігін білдіреді.
Қордың ... ... ... кепілдендіру жүйесінің құлдырауын
білдіреді, ал ол өз ... ... ... ... кері ... ... ... тұрған мәселелердің маңыздылығын ескере отырып, ... ... және ... ... ... керек.
Салымдарды кепілдендіру жүйелері үнемі, яғни жүйелі түрде төленіп
отыратын жарналар негізінде (қаржыландырылатын ... ... ... орын ... кезде пайда болатын шығындарды қатысушылар, яғни мүше ... ... өтеу ... ... ... ... ... жүйелер көбіне ережелерге негізделеді ... ... ... белгісіздік деңгейі төмен болып
келеді. Қаржыландырылмайтын жүйелерде сақтық қоры үнемі қолдап отырылмайды,
себебі сақтық жарналары ... тиіс ... ... ... ... өтетін жәйт, кепілдендіру жүйелерінің көбісі қаржыландыру
схемасына негізделген. ... ... ... ... ... көзі ... және ... (календарлық) жарналарды төлеу жолымен
жүзеге асатын, ... ... ... ... болып табылады. Кейбір елдерде банктер қажет уақытта қосымша
қаражаттарды салады. Банктердің ... ... ... ... ... ... тиіс: салынған қаражаттардың ... ... яғни ... төлеумен байланысты мүмкін болатын міндеттемелерді
жабуға ... ... ... ... ... ... мен мөлшерін
анықтаған кезде келесідей бірқатар мәселелерді шешу ... ... ... және жүйелі (календарлы) жарналарының мөлшерін
анықтау;
• жарналардың ставкалары және ... ... ... ... ... әрбір қатысушының қаржылық жағдайын және өзге де факторларды ескере
отырып жарналарды дифференциациялау;
• қажет ... ... ... ... мен ... және мұндай
шешімдерді тез қабылдау мүмкіндігі;
• қордың қаражаттарын орналастыру.
Салымдардың негізі нақты ... ... ... ... ... ... (АҚШ, ... Германия) немесе сақтандырылған
депозиттер (Жапония, Испания, Турция) болып табылады. Депозиттердің негізі
ретінде жыл соңындағы барлық ... ... ... ... ... ... да шамалар алынады.
Жарналардың ставкалары әртүрлі елдерде кеңінен ауытқиды: жылына 1,2%
Чилиден 0,008% Жапонияға дейін. Дамушы елдерде бұл көрсеткіш ... ... ... ... ... ... ... түзетіліп және
өзгертіліп отыруы мүмкін. Аргентинада беделі өте жоғары банктер үшін ... ... ... ... ... ... ... мақсатты
деңгейге жеткен кезде төленген жарналардың белгілі бір үлесі банктерге
қайтарылады немесе ағымдағы ставкалардың деңгейі ... ... ... ... жарналарын дифференциациялау –
қарама-қайшы процесс болып ... Бір ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы күдік туғызбайтын банктерге
қарағанда үлкен ... ... ... ... ... ... банк
үшін жоғары ставканы белгілеу тиімсіз фактор болып табылады, ... ... ... дер ... ... ... мүмкін. Бұл салымдардың мұндай
банктен кетуін және нәтижесінде қаржылық құлдырауға алып келуі мүмкін.
Банктің банкротқа ... ... қор ... ... ... ... байланысты міндеттемелерді өзіне алады. Сөйтіп, сақтық
оқиға пайда болады. Қор көбінесе банктердің активтерін уақытша ... ... ... ... ... ... ... экономикалық тұрақсыздығы жағдайында келесі ... ... ... ... ... ... оның банкротқа ұшырауы тек
қана салымшылардың алдындағы қарыздары емес, басқа да ... ... ... ... ... ... ... тек қана салым
қабылдаумен байланысты емес. Егер ... ... ... алып ... ... ... ... салымшылармен жұмыс істеу барлық
көрсетілетін банктік қызметтердің шағын ғана ... ... ... ... басқару органдары Орталық банкпен және құлдырауға
ұшырап отырған банкпен банкроттықтың ... ... ... ... жүзеге асырады. Сонымен қатар, басқа да банктер конкурстық
негізде банкротқа ұшыраған ... ... ... ... ... жеңіп алған банк банкроттың активтері мен пассивтерін иемденетін
контрагент болып танылады, ... ... ... шығындары азаяды.
Негізінен, банкті аман алып қалу және барлық ... ...... ... ... ... ... Мұндай мақсатқа қол жеткізу Орталық банк тарапынан да,
мемлекет тарапынан да қолдауды қажет етеді.
Банктік депозиттерді ... ... ... ... бұл жүйе тек қана қалыпты және тиімді қызмет атқарып ... ... ... ... ... ... ғана ... болады.
Ал, жүйелі банктік құлдырау кезінде сақтандыру қорының қаражаттары заңмен
бекітілген ... ... ... ... ... ... мұндай
оқиға АҚШ және Норвегияда 80-ші және 90-шы жылдары банктік құлдырау ... ... ... ... ... ... бір ... уақытта, оларды сақтау, орналастыру және шығындау мәселелері
шешілуі тиіс. Бұл қаражаттарды инвестициялау ... бір ... ... ... ... салымдардың негізгі ... ... ... сай ... ... ... ... – басты принцип емес, оларды орналастырудың ... ... ... ... ... ... ... нақты заңды
бағыттары бар, солардың шегінен шығуға тыйым салынады.
Қор активтерінің бір бөлігі коммерциялық банктерге несиелерді ... ... ... ... ... ... ... бұл мақсаттарға
ресурстардың белгілі бір бөлігі ғана жұмсалуы мүмкін және мұндай салымдар
қысқамерзімді болуы керек: ... ... ... банктердің акциялары
сатылуы тиіс.
Сақтандыру қорларына салымдардың классикалық нысаны мемлекеттік бағалы
қағаздар, әсіресе ... және оңай ... ... ... ... ... Тағы бір жолы – қор ... Орталық банкте
ашылатын шотта орналастыру. Дамушы ... ... ... ... ... ... ... экономикалық дамыған елдерде
эмиссияланған мемлекеттік бағалы қағаздарға, сондай-ақ ірі ... шот ашу ... ... Қордың қаражаттарын орналастыруда
барлық жағдайларда да несиелік, валюталық және ... ... ... ... ... ... ... операцияларына салық салу ерекшеліктері
2.1 Сақтандыру операцияларына салық салу
Сақтандыру операциялары бұл сату-сатып алу ... ... ... оған ... ... пен ұсыныс қалыптасатын ... ... бір ... ... ... орта.
Сақтандыру операцияларын төмендегіндей қарастыруға болады:
• қоғамның сақтандырылған қорғанысын қамтамасыз ету үшін сақтандыру қорын
қалыптастыру мен бөлу ... ақша ... ... ... сәйкес сақтандыру қызметтерін көрсетуге қатысатын сақтандыру ұйымдарының
(сақтандырушылар) жиынтығы ретінде.
Берілген тауарлардың тұтынушылық ерекшелігі қаржы операцияларының
басқа тауарларынын ... ... ... ... 2009ж 18 ... № 126 – ... ... қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес,
сақтандыру қызметі дегеніміз – ақша ... ... ... бір оқиға
болған кезде (сақтандыру оқиғалары) ... мен ... ... ... мүддесін қорғау бойынша қызмет.
Сақтандыру операцияларының субъектілерінің мүдделеріне ... ... ... ... міндетті сипатқа ие емес.Бұл қатер нақты,
бірақ өз шынайылығы боойынша ықтималды. Барлық қоғам үшін нақты, ал ... ... үшін ... ... ... таңдау мен есеп-кисап бар: сол
немесе басқа тауарларды сатып алу ... ... ... ... ... таңдауды жүзеге асыру үшін сақтандыру тауары ... ... болу ... Бұл ... ... қаржылық қарым-қатынастардың
негізгі бөлігі ретінде қалыптасады.
Соңғысы сақталатын жағдайлардың алдын-алу үшін ... ... ... ... объектісімен сақтандырылып сәйкестендіріледі,
сақтандыру себебін ... ... оның ... ... ... ... ... ақша төлемдерінің шарттарын (есеп-
қисапты) анықтайды. Сақтандыру өнімінің куәлігі ... ... ... деп ... ... саналады. Полис – заңды құжат болып
табылатын, мәміленің негізгі сандық ... ... ... ... жіберілген, әр кезде заттық нысанда болатын
жасалған сақтандыру келісім-шартты (сақтандыру өнімін ... ... ... ... ... ... көрінетін жағы) сақтандыру
жарнасы әрқашан сақтандыру соммасынан төмендігі. ... ... ... ... ... және оған деген сәйкес сұранысты
қамтамасыз етеді. Сақтандыру өнімін сатып алудан түскен көрінетін табыс
айқын. Бірақ, ол ... ... ... ... ... ... ... , әдетте, сақтандыру оқиғаларына қарағанда көп. Осыған
сәйкес, егер сақтандыру ... ... ... ... ... ... жоғалтулары болмайды. Сақтандыру – бұл сақтандыру ... мен ... ... ... өзіндік «ойын», яғни сақтанушылар
мен сақтандырушылар. Бұл ... ... мен ... ... ... жеткізілуі керек (теориялық түрде).
Сақтандыру өнімін сатып алу-сату бойынша пайда ... ... ... ... арасындағы қатынасты сақтандырушы орнатады,
яғни сақтандыру өнімінің бағасын (тариф) ... ... ... ... ... ... ... ету үшін төмен болу керек,
бірақ сонымен бірге қажетті табыспен қамтамасыз ету үшін, орнын ... ... ... ... ... өтеу ... кеткен
сақтандырушының шығындарын жабу үшін едәуір жоғары болу керек. Бұл ... ... ... есптеулерді қолдану негізінде шешіледі.
Тариф, бір жағынан, ... ... ... ... ... ... ... оның бағасын анықтайды). Басқа жағынан –
кейбір орташа көлеммен көрсетіледі. ... ... ... ... ... ... түрінде қызмет атқарады. Берілген қарама-қарсылық
сатып алушылардың жеке тәуекелдерін ... ... ... ... ... өнімінің бағаларының сәйкес жіктелу жолымен шешіледі.
Басқаша айтқанда, сақтандыру өнімдерінің ... алу ... мен ... ... ... Олар болған жағдайда
сақтанушылардың жеке ерекшеліктері ескеріледі және бір ... ... ... объектіге ұқыптап қарауға мәжбүрлейді, яғни
сақтандыру тәуекелін минимизацияға ең аз шамаға жеткізу.
Сөйтіп, ... құны мен ... ... ... ... ... - әбден бәсекелік мөлшерлер. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... бағасын
төмендетуге итермелейді. Табыс алу ... ... ... ... ... ... ... операциялары сақтандыру өніміне
деген ... пен ... ... Ол ... ... ... тәртіп бойынша (яғни заң бойынша) ... ... ... дамуының объективті негізі ретінде қайта
өндіріс үрдісінде пайда болатын ... ... ... ету ... және қолайсыз алдын-ала көзделмеген оқиғалар
болған жағдайда ... ... ... болып табылады.
Сақтандыру операцияларының негіздері болып мыналар саналады:
еркін нарықтық экономика, меншік нысандарының ... баға ...... ... ... ... ... таңдау
еркіндігі, сақтандыру қызметтерінің жаңа түрлерін әзірлеу және енгізу және
т.б.
Сақтандыру операцияларының болуының міндетті шарттары:
● сақтандыру қызметтеріне ... ... ... ... ... осы қажеттілікті қанағаттандыратын сақтандырушылардың болуы ... ... ... сақтандырушы және сақтанушы операцияларын бөліп
көрсетеді. Қызмет атқарушы сақтандыру операциялары әр ... ... ... ... интеграциялық жүйе. Сақтандыру операцияларының
бірінші буыны – сақтандыру қоғамы немесе сақтандыру компаниясы. Дәл осында
сақтандыру қорын ... мен ... ... ... ... ... көрініс табады, жеке, ... ... ... ... ... ... ... қатар басқа да
субъектілер қызмет ... ... ... компаниялары, сақтандырушы
делдалдары – сақтандыру агенттері мен брокерлер (маклерлер), әр түрлі
сақтандырушылар ... ... ... ... т.б.
Сақтандыру операцияларының орны екі ... Бір ... ... ... сақтандыру операцияларының қалыптасуына әкелетін, ... ... ... ... Екінші жағынан, сақтандыру
қорғанысымен қамтамасыз ететін сақтандыру ... ... ... ... ... жалпы қаржылық нарықпен байланыстырады.
Сақтандыру саласының дамуына жеке сақтандырудың негізгі технико-
экономикалық көрсеткіштері, атап ... ... және ... ... мен ... арқылы көз жеткізуге болады. Талдауға
2009-2010 жылдар аралығындағы статистикалық көрсеткіштерді ... ... ... 3.
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру сыйақысының деңгейі
2009-2010 жж, млн. тг.
| | ... ... ... ... | |
| ... | |
| | ... ... |Жауапкершілікт|Міндетті |
| | ... ... |ік ... |сақтандыру |
|2009 |96,6 |44,5 |26,1 |4,5 |21,5 ... ... |94901,3 |37076,2 |6632,9 |31463,7 ... ... ... К. К Страхование в Казахстане – пути дальнейшего
развития. Алматы, 1994г.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... операцияларында жеке сақтандыру 17,3 млд.тг. ,
міндетті ... ... ... ... өсті.
Жалпы алғанда 2010 жылы жеке ... 55,8%, ... 21,8 %, ... ... 3,9 %, міндетті ... ... Бұл ... біз жеке ... басқа сақтандыру
түрлеріне қарағанда басым екенін көруімізге болады.
Кесте 4
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру ... ... жж, млн. тг. ... түрлері, салалары |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 ... және ... ... |100 |100 |100 |100 |100 ... ... | | | | | ... сақтандыру, |58,6 |58,9 |63,6 |78,4 |81,5 ... ... - ... |26,7 |22,08 |29,1 |37,4 |46,8 |
|- ... жағдайдан |2,5 |2,69 |2,2 |1,9 |1,5 ... |7,7 |9,26 |8,8 |7,4 |7,5 ... ... |4,9 |4,6 |4,3 |3,8 |3,2 ... ... мүлкі |13,2 |16,2 |15,2 |21,3 |18,2 ... ... - ... |2,5 |2,5 |2,6 |3,0 |2,2 |
|- жүк тасу |2,7 |3,3 |2,7 |5,2 |3,7 ... ... |1,6 |1,2 |0,5 |2,0 |0,4 ... несие тәуекелі |0,1 |0,0 |0,03 |0,03 |0,04 ... |0,7 |0,7 |0,6 |0,9 |0,4 ... |0,2 |0,3 |0,3 |0,2 |0,2 ... |0,1 |0,0 |0,0 |0,01 |0,01 ... ... | | | | | ... ... |0,2 |0,4 |0,6 |1,8 |1,3 ... ... көзі | | | | | ... ... |41,4 |41,1 |36,4 |21,6 |18,5 ... ішінде медициналық |37,3 |36,3 |34,2 |20,2 |17,1 ... ... ... К. К ... в ... – пути ... ... 1994г.
Қазақстан Республикасынындағы сақтандыру саласындағы негізгі
тәуекелдік ... ... мен ... ... да жоғары. Бірақ
соған қарамастан сақтандыру ... ... ... ... ... атап айтқанда көлікті сақтандыру түрі жоғары ... ... ... ... сақтандыру бойынша мүліктік сақтандырудағы
қарқынды өсудің негізгі ... ... ... ... ... ... ... болар. Кестеден көріп отырғанымыздай
әрбір жылда сыйақы көлемі ұлғайып отырды.
Кесте 4.
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру операцияларына салық салу құрылымы
2006-2010 жж. ... ... ... |2006 |2007 |2008 |2009 |2010 ... және ... ... |100 |100 |100 |100 |100 ... ... | | | | | ... ... |52,1 |51,0 |57,4 |71,6 |79,1 ... ішінде: - өмірді |32,4 |29,66 |38,2 |53,8 |68,9 |
|- ... ... |1,2 |1,38 |1,0 |0,7 |0,4 ... |7,9 |9,58 |8,2 |6,4 |5,0 ... мүлкікті |2,25 |2,2 |2,0 |1,6 |1,2 ... ... ... |3,3 |2,8 |5,8 |7,7 |2,8 ... ішінде: - транспортты |1,0 |0,9 |2,8 |1,9 |1,1 ... тасу |0,5 |0,3 |1,4 |3,5 |0,2 ... ... |2,6 |4,0 |1,4 |0,7 |0,3 ... ... ... |0,1 |0,2 |0,01 |0,0 |0,01 ... |0,2 |0,2 |0,1 |0,28 |0,06 ... |0,0 |0,1 |0,01 |0,05 |0,012 ... |0,3 |0,1 |0,1 |0,04 |0,01 ... ... | | | | | ... ... |0,07 |0,09 |0,1 |0,04 |0,03 ... ... көзі | | | | | ... ... |47,9 |49,0 |42,6 |28,4 | ... ... ... |45,0 |45,3 |41,5 |27,3 | ... ... ... К. К ... в ... – пути ... Алматы, 1994г.
Сақтандыру сыйақының және төлемдердің құрылымын талдай отырып өмірді
сақтандырудағы келісім ... ... ... болады, және
сақтандыру жағдайы бойыншада басталуын айта кеткен жөн.Бұл жағдай адам
өміріндегі халық жағдайына байланысты, атап айтқанда ... ... ... ... ... ... Сол үшін ... атап айтқанда бақытсыз жағдайға байланысты сақтандыру және
медицициналық сақтандыру туралы қолдану қажеттілігі.
Жеке сақтандыру келісім шарты бойынша төлемдер және сыйақылар ... ... ... ... Қазақстан Республикасы бойынша сақтандыру төлемдері және сыйақылар
көлемі 2005-2009 жж.
1998 жылмен қазіргі кезеңді сақтандыру саласы бойынша салыстыру
Қазақстан ... ... ... ... қарқынмен
артқандығын көрсетеді. Тек сақтандыру саласында ғана емес, жалпы
Қазақстанда экономика саласының даму кезеңі деп атауға болады. Өткен
кезеңдегі ... және ... ... ... ... беруге мүмкіншілігі жоқ болды, сондықтан сенімдерін
жоғалтып, қалған қаражаттарын жастықтың астына жасыруға тура ... ... ... ... қарамай сақтандыру компаниялары өз өтімділігін
жоғалтқан жоқ., тұрғындарға сақтандыру сыйақыларын төлеуге мүмкіншіліктері
болды, оны ... ... ... ... ... көлемі арта
бастады. Ал 2009 жылы жағдай біраз төмендеді.Тұрғындар сол кезеңдегі
қиыншылықты ескере отырып , ... ... ... ... ... ... салуартуына байланысты жинайтын сыйақы көлемінен асып
кетті. Осы себептен көптеген сақтандыру компаниялары жоғалып кетті. ... 2008 жылы ... ... ... ... Ал 2009 жылы сақтандыру
сыйақы көлемі өте үлкен қарқынмен артты.
1998 жылмен ... ... ... ... ... салыстыру
Қазақстан Республикасында сақтандыру операцияларының үлкен қарқынмен
артқандығын көрсетеді. Тек сақтандыру ... ғана ... ... ... ... даму ... деп атауға болады. Өткен
кезеңдегі қиыншылықтар:мемлекеттік және коммерциялық қаржылық ұйымдардың
қауіптеріне жауап ... ... жоқ ... ... ... ... ... жастықтың астына жасыруға тура келді. Бірақ
сол кездегі қиыншылықтарға ... ... ... өз ... жоқ., тұрғындарға сақтандыру сыйақыларын төлеуге мүмкіншіліктері
болды, оны суреттен көруге болады. ... ... ... ... Ал 2009 жылы ... ... төмендеді.Тұрғындар сол кезеңдегі
қиыншылықты ескере отырып , әліде ... ... ... Сақтандыру
операцияларына салық салуартуына байланысты жинайтын сыйақы көлемінен асып
кетті. Осы себептен көптеген сақтандыру компаниялары жоғалып ... ... 2008 жылы ... үлкен түрткі болды. Ал 2009 жылы сақтандыру
сыйақы көлемі өте үлкен қарқынмен артты.
а)
б)
4-сурет. Жеке сақтандырудағы сақтандыру ... мен ... ... ... ... ... ... салыстырғандағы динамикасы.
Қаржылық жүйедегі сақтандыру ... орны ... ... әр ... ... институттурдың рөлі арқылы
және сақтандыру ұйымдарының инвестициялық ресурстарын орналастыру объектісі
ретіндегі және ... ... ... және ... ... ... ... сипатталады .
Сақтандыру операцияларын қаржыландыру әріптестік және бәсекелік
шарттар негізінде ... жүйе ... ... Ол ... және
шаруащылық субъектілердің бос ақша қаражаттарына тартысталас жүргізетін әр
түрлі ... ... ... бәсекелік күреске қатысты. Егер
сақтандыру операциялары, мысалы, өмірді сақтандыру ... ... ... онда ...... қор ...... және т.б.
Сақтандыру операциялары өзара байланысты ... ... ... ... бөлу, алдын-ала ескертетін және
инвестициялық.
Сақтандыру операцияларының негізгі функциясы – ... оның ... ... ... бар. Оның мазмұны сақтандыру
объектісі болған жағымсыз құбылыстар орын ... ... ... ... ... және жеке ... ... қорғанысын қамтамасыз ету.
Жинақтаушы немесе сақтау функциясы өмірді ... ... және ... ... сақтандыру соммасын сақтандыру
келісім-шартының есебіне жинауға мүмкіндік береді.
Сақтандыру операцияларының бөлу функциясы сақтандыру қорғанысының
механизмін іске асырады. Функция мәні ... ... ... ... ... ... Сақтандыру қорының қалыптасуы, сақтандыру
тұрақтылығына және сақтандыру төлемдеріне кепілдік беретін ... ... ... ... ... ... ... функциясы
сақтандыру қызметін жүзеге асырумен тікелей байланысты емес. ... ... ... алдын-ала ескерту және зиянды азайтуға
бағытталған. ... ... ... ... ... мен
стихиялық апатты болдырмау немесе ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру алдын-ала
ескертетін шаралар қорынан ... ... ... ... ... ... сақтандырушылардың қаржылық тұрақтылығының
жоғарылауына себеп болады және қоғамдық қайта өндірістің үздіксіз үрдісімен
қамтамасыз ... ... ... болып табылады.
Сақтандыру операцияларының инвестициялық функциясы ... ... ... ... банк ... жылжымайтын мүлікке
салумен жүзеге асырылады. Сақтандыру ... ... ... функцияның рөлі өсе ... ... ... инвестор ретінде ... ... ... ... бұл функция сақтандыру арқылы ... ... ... ... маңызды.
Нарықтық экономикасы бар басқа елдердегі ... ... ісі ... ... ұйымдастырудың әр түрлі масштабтары
және нысандарымен көрсетілген. Мұндай көптеген қоғамдардың ... ... ... және ... орындамау жағдайында сақтандыру
компаниялары қаржылық немесе қылмыстық жауапкершілікке тартылады.
Тәуелсіздік алғанға ... ... ... ... ... ... үшін монолиялық құқықты КСРО-ң қаржы
Министрлігінің жүйесіне ... ... ғана ... ... ... ... ... жағдайлар мен ведомстволық нұсқаулармен анықталады.
Сақтандырудан түскен түсімдер ... ... ... ретінде
болған. Ол сақтандыруға теріс әсерін тигізген, себебі оның дамуына кедергі
жасады және ... ... ... ... көп ... ... ... береді. Бірақ, нәтижесінде, бюджет те мемлекеттік және
кооперативтік ұйымдардың әр ... ... ... жабу үшін ... ... ие ... монополия шарттарында сақтандырудың дамуы ״ұсыныстан
сұранысқа״ деген қағидамен ... ... ... ... ... ... ал кәсіпорындар мен тұрғындар баламалардың болмауы
себебінен, ... ... ... ... ... ... ... Ережелер негізінде табиғат апаттарынан және ... ... ... ... ... ... ... саяси тәуекелділікті өз жауапкершілігіне ала алмайды. ... ... ... пайда болу мүмкіндігін ... ... ... ... бағытталған басқару қағидаларына
қарама-қайшы келеді.
Нарықтық экономика сақтандыруға, сақтандыру қызметтерінің әр
түрлі ... ... ... көзқараспен қарауды талап ... ... ... және ... ... ... ... міндеті – кәсіпкерлердің экономикалық
қызығушылықтарын, халықтың ауқаттылығын, ... және ... ... жауапкершілігін сақтандырудың әр түрлі түрлерін,
экологиялық және коммерциялық тәуекелділіктерді сақтандыру, ... ... ... кәсіби жауапкершілігін енгізу ... ие ... ... ... ... әр ... ... – аралас, акционерлік, кооперативтік, өзара және басқалары –
осы жүйелердің әрқайсысының сфераларын нақты ... және ... ... ... ... ... басты критерий ретінде сақтанушылардың
қызығушылықтары болу керек.
Жарғылық капиталдың қалыптасу ... ... ... жаңа
сақтандыру ұйымдары шартты түрде екі типке бөлінеді:
... ... ... ... ... ретіндегі
акционерлік, кооперативтік және басқа ұйымдар
● АҚ Мемлекеттік сақтандыру органдарының капиталының біраз қатысуымен.
Барлық сақтандыру ... ... ... ... олар ... керек және оларда өз ісін жүзеге ... ... ... болу ... Өз ісін ... ... жүзеге асыратын сақтандырушылардың сақтандыру операцияларын
лицензиялау міндетті сипатқа ие. Ол сақтандыруды қадағалау Департаментімен
жүзеге асырылды. Бұл ... ... ... ... ... және сақтандыру облысындағы заңнаманың сақталуына бақылау
жүргізді. Департаментке ... және ... ... жасау,
сақтандыру заңнамасынның қолдану тәжиребесін жалпылау, оны қолдану бойынша
ұсыныстарды ... ... ... ... ... ... олардың
басқа себептерге байланысты жойылу жағдайында сақтанушылар қызығушылықтарын
қорғау жүктеледі. Болашақта көрсетілген қадағалау функциялары ... ... ... ... ... қадағалау бойынша
орындаушылық биліктің арнайы республикалық органына берілуі тиіс. Бұл 2000ж
18 ... ... ісін ... ... Қазақстан
Республикасының Заңының талабы.
Лицензия алу үшін ... шарт ... ... ... ... дейін толық төленген жарғылық қор болу ... ... және ... ... операцияларын жүргізген кезде
сақтандыру ұйымында ... ... ... қоры болу ... ... ... қызметін жүргізуге, оларды сақтандыру түрлері және
валюта операциясы бойынша дифференциациялауға лицензия береді.
Сақтандыру ... ... ... алу үшін ... ... қадағалау Агенттігінде жолыққан ... ... ... ... және басқа меншік ... ... ... ... және ... ... қолданған сақтандыру міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ететін
растайтын құжаттық қажет.
Лицензия алу үшін тіркеуден өткен ... ... ... келесі құжаттарды ұсыну керек:
● үш жылға арналған сақтандыру операцияларының даму бағдарламасы.
Ол ... ... ... ... және ... ... тәуекел
бойынша максималды жауапкершілікті, қайта сақтандыру қорғанысын ұйымдастыру
шарттарын біріктіреді;
● операция түрлері бойынша сақтандырудың ережелері мен ... ... ... ... ... ... ... бар екенін растайтын
банк немесе басқа мекемелердің анықтамалары;
... ... мен ... ... ... ... ... лицензияны 60 күн ішінде, барлық құжаттарды
алған күннен бастап немесе лицензия беруге бас ... ... сол ... ... ... бас ... ... туралы айту керек.
Берілген лицензиялар тізімі ... ... ... сақтандыру операцияларының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз
ете алмаған жағдайда, қаржы ... ... ... ... ... ... валютасына байланысты валютада және
теңгеде бұл қорлардың мөлшерінің жоғарылатуын талап етеді. Бас тарту туралы
іс-әрекетті тоқтату және ... жою ... ... ... кезде
министрлік міндетті түрде лицензиялық ұйымды тарту арқылы ... ... ... ... ... ... үшін сақтандырушыдан арнайы
алым алынады.
Жүктелген міндеттемелерді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... туралы заңға сәйкес, белгіленген ережелер мен ... ... ... ... қызметінің бөлек
жақтарының тексерісін жүргізу;
● сақтандыру ... ... ... ... ... ... анықтамалар және басқа ақпаратты
қабылдау, және, сонымен қатар ақпаратты алу үшін ... және ... мен ... ... ... ... қабылдаған міндеттемелер мен олардағы құралдар
арасындағы ... ... ету үшін ... ... ... ... бақылауды жүзеге асыру;
● капитал салымдарының сенімділік деңгейін және ... ... ... деңгейін анықтау мақсатында осы ұйымдардың ... ... ... бақылау.
Қазір қазақстандық сақтандыру операцияларында мұндай ... ... ... Ең кең ... ... ... ЖКО кезінде
сақтандыруды рәсімдеуді кейінгі күнмен жүзеге асыру саналады. Сақтандыру
сферасындағы тәртіп бұзушылықтың өсуінің себебі ретінде ... ... ... ... үшін жауапкершіліктің болмауын, жалақы
мөлшерінің өте аз болу себебінен оперативті жұмыс және тергеу ... ... ... нәтижесінде сол бөлімнің кәсіпқорлығының
жетіспеуін айтуға ... ... ... ... сақтандыру сферасындағы
бұзушылық тамырларын ашып көрсетпейді. Олар ... ... ... ... ... Ашып ... болсақ, көптеген
біздің отандастарымыз үшін сақтандыру қараңғы орман болып табылады.
Көбісінің айтуы бойынша, сақтандыру туыстас рулетка және ... ... ... Ол ... ... пайда болған кезде сақтандыру
комнаниялары төлемдерді төлемеу үшін кез ... ... ... қолданады
деген қалыптасқан пікірмен байланысты. Сақтандырушылардың толық сеніміне
сақтанушылар да ие емес. Өзара сенімсіздік кездейсоқ емес және көп ... ... ... сақтандыруда барлығы жеңіл және ... ... ... ... ... ... төлейді, және
сақтандыру жағдайы пайда болған кезде ... ... ... ... ... соманы алады. Сақтандыру жағдайы болмаған кезде сақтандыру
жарнасы сақтандырушыда қалады.
Біркүндік ... ... ... ... қаражат
жинайтын, қаржылық компаниялармен келісе отырып, көп алымдарға ие ... ... ... буклеттерінде тұрғындардың ... ... ... ... ... ... ... отырып, фирмаға қауіптенбей өз ақшаларын салған. «Икс» сағатында фирма
банкротқа ұшыраған. Салымщылар, ішінше ... ... ... ... ... асықты. Онда олар сақтандыру фирмасы
қаржылық компанияның еншілес кәсіпорны екенін біліп және, ... ... ... ... қайтарылмайтынын білді.
Ал сақтандырудан тез және көп ... ... ... ... сақтандыру фирмаларынан болған аферистерге қарағанда ... ... ... ашылатын жағдайда, ондай сақтандырушыға қылмыстық
жауаптан бас тарту өте қиын ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі қалаларда орналасқан әр түрлі фирмалардағы объектті
сақтандыру және оның ... ... ... ... ... мүліктің құнын көтеру. Ол оны уақытша ... ... ... Мысалы, сақтандыру агенттері сақтанушының
қоймасын тексеру сәтінде, онда басқа фирмадан «жалға» ... өнім ... ... ... кезінде автокөлікте, жолда «тонау» немесе басқа
жағдаймен белгісіз жерге түсірілетін тауарлар болса.
... ... ... немесе өніміне әкелетін
жазатайым жағдайларды еліктеу.
Оларды кезеңді түрде танылмаған өлген ... ... ... ... туыстары сақтанушының қайтыс болғаны туралы ... ... Сол ... ... «қайтыс болған» сақтанушының жақындары
сақтандыру қаржысын алады.
Азаматтарды алаяқтық жасауға итермелейтін себептердің бір бөлігі
экономикада реформаларды дұрыс ... және ... ... байланысты. Жоғалтатын ештеңесі жоқ адамдар көптеп пайда бола
бастады және олар сақтандыру компанияларына қатысты алаяқтықты қылмыстық іс-
әрекет емес ... ... ... деп қарастырады.
Себептердің басқа бөлігі, компания клиент туралы ұмытып кетті
деген елеске әкелетін аралық ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
компаниялары заңдардынаманың дұрыс қолданбауы нәтижесінде құқықтық емес іс-
әрекеттермен ... ... ... дәрежесін екі жақты
мағынамен құру мүмкіндігі. Төлемді ... ... ... үшін ... ... істі сотқа беру. Келісім-шарт заңды бұзғаны үшін немесе
сақтандырудың сәйкес ережелеріне қарсылық ... үшін ... ... ... Өз ... ... Сонымен қатар сақтанушы бір
клиентпен болған ұрыс барлық компанияның имиджіне әсер етпейді деп ... ... ... ... ... ... ... уақытта, сақтандыруды реттейтін, заң актілері сақтандыру
облысындағы ... ... ... ... ... Бірақ,
сақтандырушылар мен сақтанушыларға қорықпай ... ... ... ... ... ... сақтандыру сферасынан кете
қойған жоқ.
Алынған мәліметтер бойынша, қазірдің өзінде сақтандыру ... ... ... қызмет көрсетулерді пайдаланатын тұтынушылар
операцияларының әр түрлі сегменттері бағытталғаның анық ... ... ... көбісі ұйымдармен қатар, бөлек азаматтарға да
қызмет ... ... ал ... ... ... ... қызмет көрсетеді. Сөйтіп, тек бірінші категориядағы клиенттерді
сақтандыруға 30% жуығы ... ал ...... қарастырылған
сақтандыру компанияларының - 12%. Заңды тұлғалардың арасында сақтандыру
қызметтерін қолданатын ... ... ... ... ... Бұл ... көрсетулердің көп үлесі сауда фирмалары - 48% ... ... - 34% ... ... ... ауыл ... - 27% мен қызмет көрсету сферасы - 25%. Өнеркәсіптік-қаржылық
компаниялар аз кездеседі - 17%. ... ... ... ... көп бөлігі (47%) тең мөлшерде азаматтардың барлық топтарына
бағытталған.
Сонымен бірге бұл компаниялардың 14% негізінен халықтың табыс деңгейі
жоғары топтарына қызмет ... ... ... ... оныншы ұйым халықтың
табыс деңгейі төмен топтарымен ... ... ... ... ... сәйкес
сегментінің үлкен көлемі және, ең алдымен, зейнеткерлер сияқты топ
қызықтырады.
Мемлекеттік ... ... үш ... ... ... барлық категорияларына ... ... ... ... компаниялар (88%) келісім-шарт жасасып, ... ... ... қызмет көрсетуде. Ашық типтегі АҚ
мемлекеттік кәсіпорындармен қатар, коммерциялық құрылымдарда ... ... ... АҚ көп ... ... ... санымен (100 заңды
және жеке тұлғаларға дейін) жұмыс жасауға мәжбүр: мемлекеттік кәсіпорындар
(57%) және ... ... ... ЖШС көп ... де ... 42% және ... Әлем Банкі» АҚ салықтар ҚР ережелерін сәйкес есептеледі және
салық мақсатына арналған түзетулерден кейін бухгалтерлік есеп ... ... ... ... айда мен зиян ... ... көрінетін
нәтижелерге негізделеді.
«Тұран Әлем Банкі» АҚ консалидарлық негізінде салық салу объектісі
болып табылады. «Тұран Әлем Банкі» АҚ ... ... оның ... ... ... жеке ... декларациясын береді. Салық
мақсатындағы ... ... жеке ... ... және ... сәйкес мақсаттардағы басқа да түзетулерден кейін, 30% мөлшер
бойынша бухгалтерлік есептің ҚР ... ... ... ... табыс салығы бухгалтерлік пайдаға аударылды.
Кейінге қалдырылған салықтар міндеттеме әдісі бойынша табыс пен
шығынның бухгалтерлік және ... ... ... ... ... ... Кейінге қалдырылған салық бойынша нақты міндеттемелер
пайда болатындай көлемде ғана провизия жасалады.
Аударылған және қайта ... ... ... ... ... ... ... негізгі үлесі 2005 жылы
акциздер мен ... құн ... (ҚҚС) ... яғни 50,4 % ... ... ... салығы 2006 жылы 49,6 % 2007 жылы 47,7%
мерзімі ... ... ... ... ... ... келу
тенденциясы байқалады, сөйтіп 2006 жылы аударылған ... 16,3 ... 2007 жылы 0,14% ... ... бойынша бюджетке аударымдар 2009 жылы 2008 жылға
қарағанда 1,6 есе 2007 жылы 1,3 есеге өсті. ... тыс ... ... 2007 ... ... 1,2 есе артқан. Бюджеттен тыс қорларға қайта
аударымдардың төмендеуінің себебі зерттелетін ... ... саны 2845 ... ... ... және жол қоры ... ... қорларды жоюмен байланысты болып табылады.
2010 жылдан бастап акцияны сату, сатып алу келісім шарты ... ... іске ... ... ... таза ... жалпы сомманың есебі АҚШ-тың доллармен анықталады және 2005 жылы 13
сәуір № ДКН – 2-5 / 1921 ҚР МКМ –ң ... ... Бұл АҚ ... ... сомасына операция жасаған күннен бастап АҚШ
долларына теңге курсы бойынша есептесу міндетті.
Бірақта, ... ... мен ... Әлем ... АҚ арасында
анықталған АҚШ доллары және ... ... ... ... аудару
салдарынан, бұдан басқа проценттер аударымынан келіспеушіліктер болды.
Мониторингті ... ... ... органдарының есебі бойынша бұл сомма
«Тұран Әлем ... АҚ ... ... шотына толықтай
компенсацияланған. «Тұран Әлем ... АҚ ... ... 1,7 млд. ... ... ... ... қалды.
2010-2011 ж.ж ішінде түскен жұмысқа бағытталған, жұмысшылардың
еңбек ақысы төлеуге ... ... есеп ... ... ... ... өтеу үшін ... комитетінің үкімімен есеп шоттан алынып
тасталады, нәтижесінде жұмысшылардың ... ... ... дер кезінде
төлемегеннен, еңбек ақыны төлеуді кідірткені үшін ... ... ... ... ... компанияларына салынатын салықтардың бюджеттегі рөліне
экономикалық талдау
Өтіп кеткен 2009 жыл республиканың ... ... ... ... болып табылады. Сақтандыру операцияларының негізгі
көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... және активтерінің өсуімен сипатталатын сақтандыру
ұйымдарының қаржылық тұрақтылық деңгейінің жоғарылағанын көрсетеді.
Сақтандыру сыйақылары мен ... ... ... ... ... біртіндеп өсуі. Жұмыс жасауға жаңа ... ... ... ... белсендірілген және оларға деген
халықтың қызығушылығының көбейгенін білдіреді.
2008 жылы 1 ... ... ... ... ... операцияларында 40 сақтандыру ұйымдары лицензияланған қызметті
жүзеге асырды ... ... ... ... ... – 3, ... ... қатысуымен – 6),
12 сақтандыру брокері, сақтандыру ұйымының аудитін жүзеге асыруға
лицензияға ие 30 ... және мен 36 ... ... ... ... ... ... ағымдағы жылдың екі айында сақтандыру
(қайта сақтандыру) ұйымдарымен қабылданған сақтандыру сыйақыларының жиынтық
көлемі 17002,2 млн. теңгені құрады, ол 2009 ... ... ... ... 27,9% ... ... кезде 2010 жылдың 1 науырызына міндетті сақтандыру
бойынша сақтандыру сыйақыларының көлемі өткен жылдың көрсеткішінен ... ... ... жеке ... ... ... 52,2% құрады, ал ерікті
түрде мүліктік сақтандыру бойынша – 25,9%.
Сақтандыру кластары бойынша жиналған сақтандыру сыйақыларының көлеміне
қатысты 2010 ... 1 ... ... атап ... ... міндетті сақтандыруда - көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық
жауапкершілігін сақтандыру бойынша – 69,5% ... млн. ... ... жаққа зиян келтіру қаупімен байланысты объектілер
иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру бойынша- 4,8%
(86,1 млн.тенге) сыйақылар ... ... ... ... ... | 1.03.2010ж ... | ... ... ... | | |
| ... ... | ... ішінде |13 289,8 |17 002,2 |100,0 ... | | | ... ... |1 444,4 |1 792,5 |10,5 ... жеке ... |965,4 ... |8,9 ... ... |10 880,0 |13 702,0 |80,6 ... | | | ... ... ... жеке ... - сақтандыру сыйақыларының
кірістерінің
39,6% (596,4 млн. тенге) жазатайым жағдайлар мен ... ... ... медициналық сақтандыру бойынша – 32,9%
(495,6 млн. тенге), ... ... ... – 19,1% ... ... ерікті түрде мүліктік сақтандыруда - сақтандыру сыйақыларының
кірістерінің 35,4% ... млн. ... ... зиян ... ... ... ... кірістерге тиісті,
азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру келісім-шарты
бойынша – 26,3% (3606,5 млн.тенге), мүлікті сақтандыру ... ... 388,8 ... ... ... ... бойынша –
3,2%
(1 200,1 млн. тенге).сыйақылардан құралады.Сақтандыру салалары
бойынша жиналған сақтандыру сыйақыларының көлемі келесідей ... ... ... ... 2010 жылы 1 ... жағдай бойынша
«өмірді сақтандыру» саласы бойынша ... ... ... ... ... ... бұл ... жылдағы көрсеткіштен 3,1 есеге ... ... ... ... ... сақтандыру сыйақыларының
жиынтық сыйақылардағы үлесі есепті күнге 2,4% құрады, ал 2009 жылы ... бұл ... 1,0% ... 602,2 млн. ... ... Бұл 2007 ... көрсеткіштен қарағанда 26,1%
көп. «Жалпы сақтандыру» саласындағы негізгі үлесті ... ... ... ... атап ... болады:
• «мүлікті сақтандыру» класы – 14,4% (2 388,8 млн. теңге)
• «зиян келтіргені үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілікті
сақтандыру» класы – 29,3% (4856,5 млн. ... ... ... ... ... класы – 7,5% (1 245,6 млн. теңге)
• «кәсіпкерлік тәуекел» класы – 4,5% (1200,1 млн.теңге)
6 ... ... Әлем ... сақтандыру компаниясы» компаниясының баланстық
көрсеткіштерінің өзгеру динамикасы
|№№ |Көрсеткіш |2009 |2010 ... ... ... | | | |(+; ... | | | |мың ... | | | ... ... | | | | ... |
| | | | | ... |
| | |мың |% |мың | % | | |
| | ... ... ... | |
| | | ... | |ынды | | |
|1 ... емес |95,51 |5 ... |112,50 |7,55 |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
|2 ... |22,44 |1 |18,37 |1 |-4,07 |-0,27 |
| ... | | | | | | |
|3 ... ... |5,66 |0 |4,16 |0 |-1,50 |-0,10 |
|4 ... ... |1573,42 |80 |2730,9|79 |1157,45|77,7 |
|5 ... ... |118,26 |6 ... |-10,09 |-0,68 |
|6 ... капитал |1180,67 |60 |1747,3|50 |566,64 |38,04 |
|7 ... ... |1071,43 |54 ... |285,71 |19,18 |
|8 ... ... |127,53 |6 |579,31|17 |451,78 |30,33 |
|9 ... ... |608,64 |31 ... |457,27 |30,70 ... ... |162,00 |8 ... |235,41 |15,80 |
| ... резервіндегі| | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... |1977,29 |100 ... ... |
Дерек көзі: ... К. К ... в ... – пути ... ... 1994г.
39 жұмыс жасайтын сақтандыру компанияларының 28 ұйымының «бас»
кеңселері Алматыда орналасқан, 4 – ... ... 2 – ... және 1 – ... ... мен ... қаласында. Сонымен бірге,
аймақ бойынша активтер мен сақтандыру ... бөлу ... ... активтердің жиынтық көлемінің 95,55% және сақтандыру сыйақыларының
жиынтық көлемінің 97,5% Алматы ... ... 3,01% және 1,66% ... 1% және 0,19% - ... 0,33% және 0,04% - ... ... 0,41% пен 0,1% - сәйкесінше Астана қаласына
Сақтандыру ұйымдарының ... саны ... ... сұранысқа байланысты облыстар бойынша 5-тен (Алматы облысы) 13
компанияға (Шығыс-Қазақстан ... ... ... ... ... ... салыстырғанда 2008 жылы 1 науырыздағы
жағдай бойынша, 5 ... ... ... ... ... Олар ... ... жинау бойынша – көсбасшы ... ... 65,1% ... ... ... ... АҚ «СК ... -
26,4%, АҚ «СК АТФ Полис» - 17,6%, АҚ « КИС ... - 9,0%, АҚ ... ... - 6,4%, АҚ «СК ... халықаралық сақтандыру тобы» -
5,7%. ... ... ... ... ... ... үлесі 2008 жылдың 1 науырызына 15,9% (2 698,2 млн.
тенге) құрады.
Қайта сақтандыруға жіберілген сақтандыру сыйақыларының көлемі ... ... ... ... ... ... көлемінің 43,2% құрады.
Сонымен қатар сақтандыру ... ... ... ... қайта сақтандыруға берілді.
Кесте 7.
Қайта сақтандыруға жіберілген сақтандыру сыйақылары
млн.тенге
Қайта сақтандыруға жіберілген сақтандыру сыйақыларының жалпы
сомасында негізгі үлесті ерікті ... ... ... сыйақылары
алатын – 91,9%, міндетті сақтандыру бойынша – 4,8%, ... ... ... бойынша – 3,3% құраған.
Сақтандыру төлемдері 2009 жылы екі айда ... ... ... операцияларына салық салужалпы көлемі 1 933,4 млн. тенге құрады,
өткен жылдағы көрсеткіштен өткен жылмен ... 9,6% ... ... қайта сақтандыру ұйымдарынан қайта сақтандыру бойынша орнын толтыру
есебінен сақтандыру ... ... ... 4,9% (95,7 млн. ... ... ... – көлік құралдар иелерінің азаматтық-
құқықтық жауапкершілігін міндетті түрде сақтандыру ... - 64,0% ... ... ... ... сақтандыру бойынша - 34,0% (288,8 млн.
тенге) төлемдер ... ... ... жеке ... – сақтандыру операцияларына
салық салу74,0% (151,1 млн. ... ... ... ... ... аурулар мен жазатайым жағдайлардан сақтандыру бойынша -
18,7% (38,2 млн. тенге) және өмірді сақтандыру бойынша - 5,0% (10,3 ... ... ... ... ... мүліктік сақтандыруда – сақтандыру
операцияларына салық салу34,1% (300,1 млн. ... ... ... ... тәуекелділікті сақтандыру бойынша - 31,6% (278,3 ... ... ... ... ... - 24,0% (210,8 млн. ... құрайды.
Сақтандыру операцияларына салық салу жалпы соммасынан ең көп көлемді
көлік ... ... ... жауапкершілікті міндетті
сақтандыру класы бойынша ... ... яғни ... жиынтық
соммасынан 42,0%
Сақтандырудың берілген класы бойынша шығындар ... ... ... салу ... ... ... ... жылдағы
50,6% шамасынан жоғарылап, 73,7% құрады. Көлік ... ... ... ... ... бойынша шығындардың
өсуі тенденциясы сақталуда. Ол ... ... ... ... ... «Көлік құралдар иелерінің ... ... ... ... ... көрсетілген мөлшерінен
аса алмайтынымен сипатталады.
Қаржылық көрсеткіштердің нәтижесіне келетін болсақ, таза ... 2009 ... ... 2010 жылы 11,6 ... ... ... да міндеттемелер бойынша біршама орындалмағанын көріп отырмыз.
Кесте 8 Активте
млн.теңге
|Активтер ... ... ... |
| | | ... | | ... |
| | | ... | | |% |
| | | | |
| ... ... ... | |
| | |% | | | ... ... |8,1 ... |4,8 |-0,4 ... ... ... |16,2 |13 818,8|16,9 |73,7 ... ... ... |50,5 |37 ... |50,3 |
|Сақтанушылар мен делдалдардан|5 236,3 |10,6 |8 877,2 |10,9 |69,5 |
| | | | | | ... ... ... | | | | ... ... ... |3,6 |2 093,5 |2,6 |19,7 ... емес ... |63,6 |0,1 |173,3 |0,2 |172,5 ... да ... қарыз |1 914,0 |3,9 |3 508,7 |4,3 |83,3 ... ... ... |7,0 |11 943,9|14,6 ... |
| | | | | | ... ... ... |100 ... |66,1 |
Кері көрініс ерікті түрде жеке ... ... ... ... ... ... ... шығындалу коэффициенті өткен жылғы
35,7% қарағанда 27,8% құрады. Ол берілген ... ... ... ... салық салуөсуімен салыстырғанда сақтандыру
сыйақыларының өсуінің жоғарылығын білдіреді. ... ... ... ... 16,9% ... ... : 2009 ... 1 науырызындағы жағдай
бойынша сақтандыру ... ... ... ... ... ... млн. ... құрады, ол өткен жылдыңғы көрсеткіштен 57,5% артты.
(1.03.2007ж. – ... млн. ... ... 1 ... ... бойынша меншікті капиталдың
жеткіліктілігінің пруденциалды нормативін 1 сақтандыру ... ... ... ... сақтандыру ұйымдарының есепті күнге ... ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталының 4,8% ... 2 210,3 млн. ... ал ... жарғылық капиталдың жалпы
соммасында шетел капиталының үлесі 6,7% құрайды.Активтеріне келетін 2008
жылдың 1 науырызына ... ... ... жиынтық көлемі
81711,0 млн. тенге құрады, ол 2007 ... 1 ... ... ... 2008 жылы екі айда ... ұйымдарының активтерінің соммасы
11,4% (8 364,7 млн. тенге) ұлғайды. ... ... ... ... ... және ... ... (қайта
сақтандырушы үлесін алып тастағанда) бойынша ... ... ... ету үшін ... ... сақтандыру)
ұйымдары қалыптастырған сақтандыру резевтерінің көлемі есептесу күніне
8150,7 млн. тенгені ... ол 2005 ... 1 ... қалыптасқан
резевтер көлемінен 79,5% көп. Сақтандыру резевтеріндегі қайта сақтандырушы
үлесі 6538,42 млн. тенгені ... ... ... пен ... ... мен ... бойынша Қазақстан Республикасының Агенсттігінің
жылдық есеп ... ... ... ... ... артқандығын мақтанышпен айтуға болады. АҚ «Тұаран Әлем Банкі
Өмірді сақтандыру» ... ... ... мерзімі – 22. 07. 1999
Лицензиялар: өмірді сақтандыру үшін, жазаиайым жағдайлардан сақтандыру
үшін, медициналық ... ... ... ... үшін
Дистрибьюторлар: ЖШС «Dynasty Network» Агенсттігі,
Қайта сақтандыру:
Жарғылық капитал – 387,5 млн. ... жыл – Сапа ... ... сертификатын алу ISO 9001:2000
«Еуразия Өмірді сақтандыру» сақтандыру түрлері.
«Еуразия Өмірді сақтандыру» өнімдері ... - ... ... ... ... ... ету ... ішінде Сақтанушы
сақтандыру жарналарын ... ... ... ... кейін
Сақтанушыға сақтандыру соммасы ... ... ... жүзеге
асырылады. Сақтандыру жағдайы туындаған кезде сақтандырушы сақтандыру
төлемдерін сақтандыру соммасы мөлшерінде жүзеге ... ... ... ... ... атап ... адам ... болғанда баланың
пайдасына өмірді еркін жинақтаушы ... ... ... ... ету мерзімі ішінде сақтанушы
сақтандыру жарналарын төлейді. Сақтандыру мерзімі біткеннен ... ... жыл ... 4 жыл бойы ... ... 25% ... ... жүзеге асырылады.
- Сақтандыру жағдайы туындаған кезде сақтандырушы жыл сайын сақтандыру
келісім-шартының қызметі ... ... 4 жыл ... ... 25% ... жыл ... ... төлемдерін жүзеге асырады;
- Сақтандыру жағдайы болып, кез-келген себеппен сақтандырылғанның өлімі
табылады.
Пайда алушы – сақтандырылғанның ... ... ... ... келісім-шарты өз күшіне енгеннен бастап ... ... ... Сақтандыру жағдайы туындаған кезде
Сақтандырушы сақтандыру соммасы ... ... ... ... ... жағдайы болып, кез-келген себеппен ... ... ... ... ... ... ... жинақтаушы сақтандыру.
Сақтандыру келісім-шартының іс-әрекет ету мерзімі ... ... ... ... Сақтандырудың үшінші жылынан бастап
сақтандыру полисы ... ... ... жыл ... ... соммасынкөбейтуге бағытталған сақтандыру дивиденттері
бөлінеді. ... ... ... ... ... ... кейін Сақтанушы табысқа қатысу есебінен көбейтілген сақтандыру
соммасы мөлшерінде сақтандыру төлемі жүзеге ... ... ... ... сақтандырушы табысқа қатысу есебінен көбейтілген сақтандыру
соммасы ... ... ... ... асырады. Сақтандыру жағдайы
болып, кез-келген Сақтандырылғанның өлімі табылады.
Сақтанушының қызметкерлерінің ... ... ... ... ... тұлға табылады. Сақтандырылғандар –оның
қызметкерлері. Негізгі сақтандыру ... ... ... ... немесе жазатайым жағдайдан сақтандырылғанның өлімі
(жұмыс күні ішінде немесе сақтандырудың іс-әрекет ету ... ... ... 24 ... ... ...... жағдай себебінен
сақтандырылғанның еңбекке қабілетін жоғалтудың әр түрлі түрлері.
Сақтандыру жағдайы туындаған ... ... ... ... ... ... ... байланысты сақтандыру
төлемін жүзеге асырады.
Несие алушының өмірін еркін жинақтаушы сақтандыру. Несиелеу ... ... ... қарыз алушы өз өмірін сақтандырады.Сақтандыру жағдайы
туындаған кезде «Еуразия Өмірді сақтандыру» қарыз ... ... ... ... ... ... жағдайы болып, кез-келген себеппен
сақтандырылғанның өлімі және мүгедектігі табылады. Өлім жағдайында «Еуразия
Өмірді сақтандыру» ... ... ... мөлшерінде, сақтандыру
төлемін жүзеге асырады, ал мүгедектік жағдайында – несиелеу келісім-
шартының ... ... ... несиені төлеукестеге сәйкес, немесе
мүгедектікті алғанға дейін төлемдерді ... ... ... алушыға өмір бойғы рентаны қамтамасыз ету мақсатымен
алынады, көп жағдайда – зейнеткер ... ... ... екі ... жоспарланады:
• Кейінге қалдырылған аннуитет. ... ... ... ... ... ... қалдырылған аннуитет сақтанушыға
«Династия» табысына қатысуға мүмкіндік береді.
• Дереу ... ... ... бір ... төленеді. Аннуитетті
төлегеннен кейін аннуитеттік төлемдер басталады.
«Классик»: өмірді жинақтаушы сақтандыру
Сақтандыру жағдайы ... ... өлім ... ... ... 2 – 65 ... жастан жоғары жеке тұлға
немесе заңды тұлға,сақтандыру келісімнің мерзімі 5, 10 немесе 15 жыл болуы
мүмкін. ... ... ... – 10 ... ... төлемдері.
Жарналарды төлеуге болады: ай сайын, тоқсан сайын, жарты жылда 1 рет,
жыл сайын, бір ... ... ... ... ақшасыз аударымдар
арқылы, карт-есептен акцептсіз алу арқылы қолданылады.Сақтандыру полисі
әлемнің кез-келген нүктесінде тәулігіне 24 ... ... ... ... негізінде неиелеу мүмкіндігін ... ҚР ... 6, п.1 152 ... ... ... ... анықтаған кезде жинақтаушы сақтандыру келісім шарттары бойынша жеке
тұлғалар ... ... ... сыйақыларымен есептесу
керек.Сақтандыру жағдайы болып кез-келген ... ... ... ... 18 – 67 жас;
18 жастан жоғары жеке ... ... ... ... мерзімі 3 – 18 жылдық еңбекақы төлемдері.
Жарналарды төлеуге болады: ай сайын, тоқсан сайын, жарты жылда 1 рет,
жыл сайын, бір ... ... ... ... ... ... ... алу арқылы;
Сақтандыру полисі әлемнің кез-келген нүктесінде тәулігіне 24 сағат
жұмыс ... ... ... жинақтаушы сақтандырудағы негізгі ерекшеліктерге
полистік кепіл негізінде несиелеу мүмкіндігін және ҚР Салық Кодексінің
бөлімшесіндегі 6. п.1 152 ... ... ... ... – жұмыскердің
табысын анықтаған кезде жинақтаушы сақтандыру ... ... ... ... ... сақтандыру сыйақыларымен есептесу керек.
Сақтандыру жағдайы кез-келген себептен болған өлім болып ... ... 2-65 ... жастан жоғары жеке тұлға немесе заңды тұлға.
Сақтандыру келісімнің мерзімі 5, 10 немесе 15 жыл болуы мүмкін.
Максималды сақтандыру соммасы – 5 ... ... ... ... болады: ай сайын (акцептсіз алу), тоқсан сайын, жарты
жылда 1 рет, жыл ... бір ... ... ... ақшасыз
аударымдар, карт-есептен акцептсіз алу арқылы.
Полис әлемнің кез-келген нүктесінде 24 сағат жұмыс істейді.
Сақтандырылған зейнеткер жасына келгенше ... ... ... ... ... жағдайлардан сақтандыру жұмыс берушінің жауапкершілігіне
(«кінәсінан») байланыссыз өндірісте (8 ... ... ... ... тұрмыста (24 сағат), демалыс уақытына тәуліктік қорғаныс.
• Өмірді сақтандыру (кез-келген ... ... ... өлім ... яғни тек ... ... нәтижесінде ғана емес, сонымен
қатар кез-келген аурулар ... ... ... ... ... сақтандыру жабулары жазатайым нәтижесінде еңбекке қабілетін
жою бойынша (дене жарақаттары, уақытша ... ... ... ... ... және І, ІІ және ІІІ топ мүгедектік).
• Бір сақтандырылғанға сақтандыру соммасы – 100 000 ... 10 ... ... ... ... ... ... – бүкіл әлем.
• Өнім бағасы – 0,12%-дан.
Топтық жинақтаушы сақтандыру
• Сақтандырушы ретінде заңды тұлға ... ...... ... ... ... ... өтініш толтырылады және жеке полис
жазылады
• Топтық жинақтаушы ... ... ... ... жеңілдіктері: сақтанушы ретінде ... ... ... – осы ... ... ... болып табылатын
жинақтаушы сақтандыру келісім-шартын жасаған кезде жұмыс беруші салық
салынатын ... ... және жеке ... ... ... ... сақтандыру бойынша сыйақыларды қоспайды.
• Табыс алушы өлімі және өмір сүру тәуекелдері ... ... ... ... ... жарақат
Жұмыс берушінің жауапкершілігінің аннуитеті:
1.Жұмыскердің еңбек (қызмет) міндеттемелерін орындау ... және ... зиян ... үшін ... берушінің азаматтық-
құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы заңының қолданылуы:
Қосымша сақтандыру жабулары:
• Сақтанушы – жұмыс беруші;
• Сақтандырылған (аннуитент) – зиян ... ... ... ... жою ... немесе қайтыс болған жұмыскердің қарауындағы жаңдар
(оның өлімі жағдайында);
... ...... ... мерзімі: өтініште және полиста көрсетіледі;
• Аннуитеттік төлемдердің мөлшері мен ... ... пен ... Сақтандыру жағдайы – аннуитенттің келесі аннуитеттік төлем мерзіміне
жетуі (өмір сүруі);
• Аннуитетік төлемдердің аяқталуы: аннуитенттің өлімі ... ... ... ... ... Аннуитеттік төлемдер мөлшерін ұлғайту (азайту) мүмкіндігі;
• Аннуитетік төлемдерді қайтарып беру арқылы келісім-шартты ... ... ... есебімен) полисті жазғаннан кейін 30 күн
мерзімінде мүмкін.
Сақтандырылған – несие алушы
Табыс алушы – несиелік мекеме
Сақтандыру жағдайы – кез-келген ... ... ... және ... ... ... ... алуға болады.Сақтандыру мерзімі: 1 жыл
немесе несиелеу ... ... ... ... ... ... сақтандыру (жеке
тұлғалар үшін) .Негізгі түсініктер мен атаулар:
Сақтандыру келісім-шарты бойынша полисі беріледі және ... ... ... ...... ... жасаудың негізі болып, сақтанушының өтініші табылады, сақтанушының
өтінішті толтыруы міндетті ... ... ... ... ... ... ... рәсімделеді.
Өнімнің бағасы – өтініштегі мәліметтерге байланысты жүйемен
есептеледі, сонымен қатар ... ... үшін ... ... ... ... төлеу реті – бір уақытта.Толық істен шығу ... ... ... бұл кезде қалпына келтіру шығындары оның
нақты құнының 70%-дан асады.Франшиза – сақтанушының шығындарды өзі ... ол ... ... ... тәуекелі бойынша – сақтандыруға берілген өтінішке ... ... ... ... ... шығуы сөзсіз болып табылады және
сақтандыру соммасының 15% құрайды.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 ... 12 13 14 ... ... 2 3 4 5 6 7 8 9 ... 12 13 14 15
Сақтандыру жылдары
Сызба 5 ... ... және ... алушының еңбекке қабілеттілігін
сақтандыру
Өкілетті қызмет көрсету орталығы – өндіруші-фирма шығарған ... ... ... ... көрсетуге сенім білдірген
техникалық ... ... ... ... ... ... ... – сақтандыру шарттарымен
қарастырылған құжаттарды ұсынған күннен бастап 30 күн ... өнім ... ... ету ... ... екі ... бар:
- Қазақстан Республикасы бойынша
- Қазақстан Республикасы және ... ... ... ... мен ... операциялар жүргізілетін аумақтардан
басқа).
Сақтандыру келісім-шартын бойынша сақтандыру соммасы автомобильдің нарықтық
құнына тең.
Сақтандыру келісім-шартын ... ... ... ... ... ... нақты құнынан аспау керек, ... ... ... сақтандыру құнынан асатын сақтандыру
соммасы көрсетілген бөлімде жарамсыз болып табылады.
Егер сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру төлемі сақтандыру соммасының нақты құнға
пропорционалды қатынасымен жүзеге асырылады.
Сақтандыру жағдайы бойынша сақтандыру ... ... ... кезде
сақтандыру Келісім-шарты өз қызметін тоқтатпайды,егер бұл ... ... ... ... ... ... қолданумен), ал
сақтандыру қорғанысы өзінің күшін сақтандыру соммасы мөлшеріндегі өзінің
қызмет ... ... ... ... ... соммасы шынайы
сақтандыру Келісім-шартында көрсетілген сақтандыру соммасы мен франшиза
туралы ... ... ... ... ... ... салық салумөлшері арасындағы айырмашылыққа тең.
● «ЭКОНОМ» бағдарламасы
● «СТАНДАРТ» ... ... ... бағдарламасын таңдауға байланысты автомобиьді бірден
бірнеше немесе барлық тәуекелдерден сақтандыруға ... ... ... бағдарламасына байланысты әрбір бағдарлама бойынша сақтандыру
төлемдері әр түрлі болады және қосымша ... ... кету ... ... сақтандыруға болады.
АЗАМАТТЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖАУАПКЕРШІЛІКТІ ЕРКІН САҚТАНДЫРУ
Сонымен қатар көлік құралын пайдалану кезінде ... ... ... ... ... ... мүдігіне келтірілген зиян
үшін үшінші жақ алдында иеленушінің азаматтық жауапкершілігін сақтандыруға
болады. «ЭКОНОМ» ... ... ... ... ... ... жасайды. Сақтандыру келісім-шарты бойынша көлік құралын еркін
сақтандыру ... ... ... ... жол көлік оқиғасының
нәтижесінде сақтандырылған көлік құралына келтірілген зиян ... ... ... ... ... ... құны
берілетін құжаттар негізінде сақтандырылған көлік құралының бөлшектерін
ауыстыру және\немесе жөндеу жұмыстарын жүргізуге ... ... ... ... ... Калькуляциялау кезінде қалпына келтіру
жұмыстарының бір нормативті сағатының құны бір айлық ... ... ... ... ... ... бойынша көлік
құралын еркін сақтандыру бөлімінде сақтандыру жағдайы ьолып, ... ... ... нәтижесінде келтірілген зиян табылады:
1) жол-көлік оқиғасы;
2) жолдан тыс қозғалыс кезінде басқа ... ... және ... ... жағдайда;
3) жануарлар немесе құстармен контакт ретіндегі объектілердің құлауы;
4) өрт, топан су, стихиялық апаттар (бұршақтан басқа);
5) үшінші жақтардың вандализм, бұзықтық және ... да ... ... ... құралын тонау, саналы түрде жою немесе талау (айдап
кетуден басқа, егер олар қосымша шарттарда сақтандырылған болса).
Сақтандыру ... ... ... ... ... ... бір ... сағатының құны кәдімгі ТҚҚС анықталған құнмен
шектеледі (өкілетті қызмет көрсету орталығымен емес).
«ЛЮКС» бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру бөлімінде сақтандыру жағдайы болып,
кез-келген жағдайлар нәтижесінде сақтандырылған көлік құралына келтірілген
зиян табылады.
Сақтандыру төлемінің ... ... ... ... келтіру
жұмыстарының бір нормативті сағатының құны өкілетті қызмет көрсету орталығы
анықталған құнмен шектеледі. ... ... ... ... ... ... ... ретінде, шығындардың жалпы
соммасына сақтандырылған көлік құралына қалпына келтіру ... ... ... балама көлік құралдарын пайдалану бойынша (такси)
шығындарының ... ... ... Компенсация қалпына келтіру
жұмыстарын жүргізудің әр күні үшін 500 теңге ... ... ... 15000 ... көп ... ... АЙДАП КЕТУДЕН, ТОНАУДАН ЕРКІН САҚТАНДЫРУ Сақтандыру
жағдайы – ... ... ... ... ... болып,
сақтандырылған көлік құралын айдап кету мен тонаудан еркін сақтандыру
табылады («ЛЮКС» ... ... ... табылады) сақтандыру келісім-шарты
бойынша көлік құралын айдап кету мен ... ... ... ... ... ... және әрбір сақтандыру жағдайы ... ... 15% ... бірақ 100 000 теңгеден аз емес.
Сақтандыру төлемінің мөлшері – нақты зиян мөлшері сақтандырылған ... ... ... ... ... ... ... мерзімі
–тергеу периоды аяқталған кезде (бірақ қылмыстық іс қозғау ... ... ... ... ... ... алған күннен бастап 2
айдан кешіктірмей) сақтандырушы ... ... ... ... ... немесе сақтандыру төлемінен бас тартуының дәлелді себебін ұсыну.
Өмірді ... ... ... заңдарынамасы онша аз
дамымаған. Сондықтан шетелдік сақтандырушылардың ... ... үшін ... ... ... ... кейін үш жыл мерзімінде
өмірді сақтандыру бойынща операцияларды жүргізуге тыйым салу ... ... ... басқа, құрылған еншілес қоғамда жұмыс істейтін шетелдік
персоналға максималды қол жетерлік квота ... ... ... ала ... ... ... қызметіне тыйым салу және шетелдік брокерлерге ... ... ... ... ... ... ... мамандырылған
қызметпен құқығы бар қазақстандық азаматтардан кем емес, білімге деген
талаптарды енгізу қажет. ... ... ... ... ... ... ... келісім-шаттарына отыру,
олар тұрғылықты жерден және тұрақты тіркелу ... ... ... мен ... ... ... ... іскерлік белсенділікке әсер етпейді және ... ... ... кең ... ... негізінде нарық шартында бағаның
шексіз өсуі туралы теріс мәлімет жатыр. ... ... ... ... ... ... төмендеуі сұранысқа қатаң шектеулер
қояды. Бағаны өсіру мүмкінділігі болмағандықтан өндіруші ҚҚС өз пайдасынан
төлеуге ... ал бұл ... ... ... қосымша фактор болып
табылады.
Бұл жағдайда мемлекетте, ҚҚС ... ... ... өз табысын кемітеді: ... ... бір ... ... нәтижесінде арзандауы, әдетте, тұтынуды күшейтеді. Міне соның
нәтижесінде, ҚҚС ... ... ... ... және ... ... әкеледі, ал бұл біздің экономикамыз үшін теріс әсер етеді.
Жанама салықтар ... ... ... экономикалық даму
ерекшеліктерімен салық жүйесінің ерекшелігін еске алу қажет, атап айтқанда
келесілер:
... ... ... өтелу мерзімінен
өндірістің циклдің ұзаққа созылуына саяси және инфляциялық факторлар көз
қарасынан ... ... ... ... ... ... бос ... бар қаржы және сауда құрылымдарының өндіріске ақша салғысы
келмейді және өнеркәсіптегі ... ... ... ... ... ... бос қаржы ресурстарының жетіспеушілігі
кәсіпорындардың өзара төлемсіздік күйреуіне ... ... ... кірісі төмен деңгейде болғандықтан
жалақысы да төмен болып ... ... ... кетпеуіне
әкеледі.
Қазіргі кезде қосымша құн салығының ... ... ... ... әсер етуі ... Өнімнің немесе
тауардың тауар өндіруші мен сатушылар арқылы өтуде оның қосылған құны ... ... ал бұл ... ... ... мүшесін салық төлеуге
мәжбүрлейді. ҚҚС өтеу ... ... ... ... тиімді қызмет ете бастайды, сондықтан қосылған ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлердің қызмет етіп отырған қалыптасқан шарттарды
аталған айналым ... ... ... ... ... ... Сондықтан ҚҚС басқа әдістерін қолдану жиі кездеседі. Кәсіпорынның
қаржы шаруашылық қызметінің ... да ... ... мен ҚҚС ... бірнеше жай мысалдарын қарастырып өтейік.
Мысалы үшін А кәсіпорыны басқа ұйымға ешқандай материалдық шығынсыз
қызмет көрсетті және шартты ... 1200 ... ... ... алды.
1. ... ... ... салынатын табыс ... ... ... табыс салығы (30%) 300
5. Барлық төленген салықтар (П2+П4) ... Таза ... ... ... ... ... ақша ... 700
Берілген ... ... ... ... үлес ... (табыс
салығы және ҚҚС) 41,67% (500:1200+100) құрайды. ... ... ... үлес ... 58,3% (700:1200●100) құрайды, бір мезгілде ... ... ... ... таза ... соммасында сәйкес келеді.
Бұл мысал өте тиімді және тек қана берілген ... ... ... ... бақылау жасау мақсатында беріліп отыр. Мысалы
үшін, А кәсіпорын барлық көрсеткіштерін сақтай отырып, ... ... ... 600 ... ... ... ... ... ... ... ҚҚС шығындары ... ... ... ҚҚС ... ... Салық салынатын табыс (п1-п3) ... ... ... ... салығы 150
8. ... ... ... ... ... Таза ... ... ... қалатын ақша қаражаттары 350
Бюджетке төленген салықтардың үлес салмағы 20,8% ... ... ... таза табыстың үлес салмағы 29,2% (350:1200●100) құрады.
Таза табыс соммасымен ақша қаражаттарының қалдығының соммасы сәйкес.
Біріншеден және екінші көрсеткіштерді салыстырсақ, ... ... ҚҚС және ... ... ... ... ... бөлігін азайтады,
сонымен қатар қаржы нәтижесінің деңгейін төмендетеді және қолма- қол бос
ақша қаражаттарын ... да, ... ... ... ... оның ... өсіруге тырысу өзін ақтамайды. ... құны ... ... ... арқылы салық төлемдерін төлемей экономдауды мақсат тұту
кәсіпорынның қаржылық жағдайына кері әсерін тигізеді.
ҚҚС толық ... ... ... кей ... кәсіпорынға кері нәтиже
береді. Мысалы үшін А кәсіпорны барлық түскен ... ... - ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Бюджетке төленетін ҚҚС (п2-п4) 0
6. ... ... ... ... ... табыс салығы ... Таза ... ... ... ... ... ... қалатын қаржы (п1+п2)-(п3+п4) 0
Түсім соммасындағы салықтың үлес ... 25% және таза ... ... ... бос ақша ... ... ал бюджетке 300 бірлік
мөлшерде табыс салығын төлеуі ... ... ... ... ... ... өтей ... сонымен
қатар нақты табысы 700 бірлік бола тұра ол ... да ... ... ... бос ақша ... жоқ. ... ... көптеп
келтіруге болады, бірақ олардың барлығының нәтижесі дұрыс бола қоймайды.
Әрине, салық заңдылығында қарастырылған ҚҚС бөлігінде ... ... ... ... табиғи заңмен және № ... ... ... айналымдар тізімі бекітілген; ҚҚС
төлемейтін субъектілер; ҚҚС есептеу мен ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін пайдалануда нәтижелері
бірдей болмайды, ал пайдасы мен зиянын салыстыруға келмейді.
Мысалы В ... жеке ... ... ... материалдар
сатып алу шешімі қабылданған, бірақ оларда сол материалдарды ... ... ... ... ... сатып алу мүмкіндігі де бар.
Мұндай шешімді қабылдаудағы мақсат: заң бойынша ... ... ... алса олар ... ... ... ... кәсіпорын жұмысшысы 120060
теңгеге материал сатып алды. Оны өткізу бағасы 345000 ... ... ... 45000 ... ... ... ... қаржы нәтижесі 180000 теңге
(300000-120060), ... ... ҚҚС ... 45000 теңге. Екінші
жағдайда, егер тауар ҚҚС ... ... ... есепте тұрғын
тұлғалардан сатып ... онда ... ... құны 100000 теңгені құрып,
ал ҚҚС жабдықтаушыға төленген – 20060 ... ... еді. Онда ... 200600 теңгені құрар еді. Бюджетке кәсіпорын 45000 теңге ... ... ... ... ... ... ... ... ... ҚҚС ... ... ... ҚҚС ... ... ... ... ... ... Қаржы нәтижесі (п3-п1) ... ... қор, ... ... т.б. сияқты төлемдер жасалуы
қаржылық нәтижеге байланысты ... ... онда ... және ... үшін ... ... жағдай қолайлы екенін көреміз. Айқын көрініп
тұрған жай ең тиімді жол бұл ... ... ... ... ... ҚҚС ... алу немесе оны өтеу ... ... ... болмайды.
Міне ҚҚС жанама салыққа жатқызылғандығымен, кәсіпорын қызметінің
нәтижесіне әсері айтарлықтай ... бола ... ... ... сақтандыру қызметін жетілдіру жолдары
3.1 Қазақстандағы сақтандыру операцияларына салық салу жүйесін
жетілдірудегі мәселелер және оны шешу ... ... ...... ... ... ... байланысты маңызды сұрақтардың бірі. Мұнда
екі негізгі аспекті бөліп көрсетуге болады:
1) ... ... ... және ... қаржылық
қажеттіліктерін қанағаттандыру мүддесіндегі реттеу жүйесі ... ... ... ... Ұйымына кірудің шаттарына сәйкес
стандаттар мен талаптарды қалай қамтамасыз ету.
Тиімді сақтандыру нарығы экономиканың тұрақты дамуына себеп
болады, жеке және жалпы тәуекелдерді және ... ... ... басқаруын қамтамасыз етеді. Қазақстандық ... ... ... бар ... ішінен келесілерді бөліп көрсетуге
болады:
а) өмірді сақтандырудың дамуы. ... бұл түрі ... ... ... мобилизация қауіпсіздігін қамтамасыз
етеді;
б) автокөлік иелерінің үшінші жақ алдында жауапкершілігін сақтандыру.
Ол басқа ... кең ... және ... ... ... ... ... үшін өте маңызды.
Халықаралық тәжірибені ескере отырып, Қазақстан Республикасының
сақтандыру облысындағы реттеудің басымдылықтары өзіне мыналарды ... ... мен ... ... жауап беретін реттеудің
нақты, екі жақты емес қағидалар мен процедуралардан тұратын ... ... егер ... функциялар аймақтық билік органдарына берілсе, Қазақстан
Республикасының ... ... ... нақты жүйесін орнату.
Мұндай міндеттемелерді биліктің әр ... ... ... ... және кезекті болу керек;
• барлық сақтандырушыларға бірдей қолданылатын ... ... ... ... нарығының дамуына қолдау көрсетуде маңызды рөл атқаратын
делдалдар үшін сәйкес ережелерді біріктіреді;
• бақылау жалғыз дербес реттеуші ... ... ... тиіс ... ... ... ... республикалық деңгейде анықталған
жалпы қағидалар мен ... ... ... ... ... ... ... мөлшеріне қатысты талаптарды және ... үшін ... ... ... ... ... органмен жасалған, стандаттар есебімен, бірдей форма
бойынша сақтандырушылар мен делдалдардың ... есеп ... ... ... ... жеке секторы, әлеуметтік қамтамасыз ... ... мен ... сақтау сферасындағы ұйымдармен, яғни еңбек ... ... ... ... және ... ... ... арасындағы ара қатынастар туралы сұрақтарды шешу;
• жеке сақтандырушылардың маңызды рөлінің ... қоса ... ... дамуының ұзақ мерзімді стратегиясын жасау.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымға кіру сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қол жетершілігіне қатысты жан-жақты міндеттерді өзіне қабылдауына
міндетті болады. Бұл жағдай ішкі нарықта шетелдік сақтандырушыларға – ... ... ... ... жағымды жағдай жасалатын
шарттар негізінде болады. Көп жағдайда Дүниежүзілік Сауда Ұйымы және Бас
келісім ... ... ... ары ... ... байланысты
Қазақстан мүдделерімен сәйкес келеді.
Дүниежүзілік Сауда Ұйымға қосылу ... ... ... және ... ... ... ... қағидаларына, шетелдік
сақтандырушыларға, қайта сақтандырушыларға және сақтандыру қызметінің басқа
сатушыларына қатысты ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып, сақтандыру
облысындағы қазақстандық заңдарнама сақтандыру қызметін барлық сатушылар
қызметін ... ... ... ... ... ... ... қосылу ... ... ... ... қабылданған прктикаға негізделе
отырып, қолданылуы мүмкін маңызды дағдыны бөліп көрсетуге болады.
Қазақстан территориясындағы әр түрлі елдердің ... ... ... ... ... ... керек:
• өмірді және басқа сақтандыру бойынша қызмет көрсетулерді сату
бойынша қызметке ... беру ... ... шетелдік
сақтандырушылардың еншілес қоғам мекемелерімен байланысты болуы керек. Ол
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... қоса алғанда сақтандыруды жүзеге асырғанда қазақстандық
заңдардынаманы толық сақтайды;
• Қазақстанда еншілес ... ... ... ... ... ... жүргізу мүмкіндігі. Оларға тіркелген
елде лицензияның болуы, сақтандыру қызметінің тәжірибесі 10 ... ... ... ... ... ... ... құру үшін
тіркелген елге сақтандыру қадағалауды жүргізуге ... беру және ... ... шетелдік басқарушыларға қатысты ұсыныстар жатады;
• шетелдік сақтандырушылардың барлық еншілес қоғамдардың максималды
жиынтық ... ... ... ... ... байланвсты
қосымша талаптарды жүргізуге немесе шектеулерге аса көңіл аудару. Кез-
келген жағдайда, мұндай шектеулер шектен тыс болмауы керек.
Шетедік ... ... ... ... ... ... ... мүмкін:
• ұлттық сақтандырушылар қатысуға ... бар ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджет есебі төлемдер төленетін мемелекеттік міндетті
сақтандыруда қатысуға тыйым салу ... ол - ... ... және
оларға теңелген тауарлардың, салық органдарының қызметкерлерінің, Сенат пен
Мәжілістің депутаттарының және басқалардың ... ... ... ... ... ... түрлерінде қатысуға тыйым салу
(жұмыс берушінің және басқалардың ... ... ... ... ... Қазақстанның заңдарынамасы онша аз
дамымаған. Сондықтан шетелдік ... ... ... үшін ... ... ... өткеннен кейін үш жыл мерзімінде
өмірді сақтандыру ... ... ... ... салу ... болып
табылады. Содан басқа, құрылған еншілес қоғамда ... ... ... ... қол ... ... ... заңдарды басшылыққа ала отырып, шетелдік сақтандыру
агенттердің қызметіне тыйым салу және ... ... ... тіркеу
тәртібін сақтау.
Сақтандыру қызметтерін сатушыларға қатысты, осындай мамандырылған
қызметпен құқығы бар қазақстандық азаматтардан кем емес, білімге ... ... ... ... ... ұйымдарымен қалыптасқан
мөлшерде мамандырылған жауапкершілікті сақтандыру келісім-шаттарына отыру,
олар тұрғылықты жерден және ... ... ... қадағалау органының
рұқсаттамасы мен ұсыныстарына сәйкес келуі ... ... 5 ... кем ... ... жұмыс тәжрибесі болу керек, сәйкес қызметті лицензиялау
немесе оған рұқсат берудің қазақстандық процедураларды өту.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... даму ... 2009 ... 1 шілдесінен Үкіметтің № 729 қаулысы
қабылданды. Берілген ... ... ...... ... ары ... реформалаудың негізгі ... ... ... ... және ... ... да ... мен шаруашылық субъектілерін басқарудың тиімді ... ... ... ... Республикасының «Сақтандыру қызметі туралы» Заңды
жүзеге асыру мақсатында қаржы ... мен ... ... ... ... ... Агенствосы ағымдағы ... ... ... ... ... ... нұсқау жасап құрастырылған дамыту
қабылданды.
Берілген нұсқау сақтандыру нарығында жүзеге асырылатын брокерлік
қызмет ... ... ... ... ... ... және сақтандыру брокерлері арқылы – Қазақстан Республикасының
бейрезиденттері сақтандыру тәуекелдерін ... ... ... ... нұсқауда сонымен қатар сақтандыру брокері өз қызметін
жүзеге асыру кезінде рәсімделетін құжаттар ... мен ... ... ... ... мен сыйақылар бойынша, сақтанушыдан (цедент)
алынған сақтандыру төлемдері бойынша, ... ... ... ... ... ... ... бөлек жүргізудің нормасы
енгізілді.
Сақтандыру брокерінің қызметін ... ... ... жыл сайын бекіту бойынша , ... ... ... өкілеттігі анықталды (жұмыстың, 40440 ... ... ... ... ... ... ... бойынша,
комиссиондық сыйақыларды төлеудің ... мен ... ... ... ішкі ... ... ... қызметінің нормативті құқықтық базасын
жетілдіру ... ... ... ... № 86 2001 ... ... ... және қайта сақтандыру ұйымы мен сақтандыру брокерлері –
Қазақстан Республикасының бейрезиденттері үш минималды ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық акте өзгертулер мен толықтырулар
ағымдағы жылы Агенсттігінен ... және ... ... ... тіркелді.
Көрсетілген өзгертулер мен толықтыруларға сәйкес, қайта
сақтандыру ұйымдары мен сақтандыру ...... ... ... ... ... орнататын халықаралық
рейтингтік агенстволар тізімі нақтыланды. Рейтингтік агенстволар тізімінен
Ресейлік ... ... ... ... ... ұйымы мен сақтандыру брокерлеріне – ... ... ... ... ... ... талаптар
өзгертілді.
Қолданыстағы сақтандыру және сақтандыру қызметі туралы заңнаманы,
Европалық Одақ ... ... ... ... ... ... ұйымдарының жарғылық және меншіктік капитал
көрсеткіштеріне жаңа ... ... мен ... ... ... уақытта қолданыстағы нормативтік-құқықтық актпен жарғылық
капиталдың минималды көрсеткіштері қарастырылды:
• «жалпы сақтандыру» саласындағы ... ... ... (қайта
сақтандыру) ұйымдары үшін – 130 млн тенге;
• «өмірді сақтандыру» саласында – 150 млн тенге.
Қызмет атқаратын ... ... үшін ... ... ... ... ... саласында – 100 млн тенге;
• «өмірді сақтандыру» ... – 130 млн ... және ... капиталдың минималды мөлшер көрсеткіштері
сақтандыру кластарына сәйкес белгілі бір көлемде өсуі ... ... ... ... ... өз ... ... асыруды көздейді.
Жобамен 3 жыл мерзімінде жарғылық капиталдың кезеңдік өсуінің
базалық мағынасы қарастырылды. Көрсетілген жобаны ... ... ... сақтандыру индустриясының тұрақтылығы мен сенімділігін ұлғайтуға
мүлік береді.
Ұлттық сақтандыру индустриясының қызметтерін, ең ... ... ... ... бірі ... қарастыру керек. Сондықтан ол
қатаң түрде қоғамның қажеттеріне, мемлекеттік әлеуметтік бағдарламаларға
қатысуға ... ... істе ... ... ... ... ... дамыту үшін мемлекетпен қабылданған жаңашылдықтарға
пассивті институционалдық құрылымы болды. Өздері жоқ болды десек те болады.
Бүгін ... ... ... ... ... және ... өздері жоқ.
Сондықтан, менің ойымша, ең ... ... ... және ... ... ... бірқатар сұрақтар бар. Олар
үш ... ... ... ...... ... екіншісі – сақтандырушыларға байланысты, ал ... ... ... ... ... ... мен ... төлемдерді кепілдік Қоры туралы заңдарға ... ... ... дамыту.
• өзара сақтандыру жүйесінің толық құнды заңнамалық базасын құру. Ол
жеке сақтандыру компаниялары жоқ және болмайтын ... үшін ... ... ... ... ... ... актілерді жасауды
интенсификациялау. Бұл бағытта қозғалмай, біз қосымша халықты әлеуметтік
қорғау институтын құра ... ... ... ... ... және ... сақтандырумен
бірге жеке сақтандыру бойынша жұмыс берушілер мен жеке ... ... ... ... ... катастрофалық тәуекелдерді сақтандыру бойынша мемлекеттік компания
құру. Бұл органның міндеті ретінде катастрофа ... ... ... ... ... болу ... Ол ұлттық сақтандыру нарығын
банкроттықтан қорғайды және катастрофа нәтижелерін жою үшін ... ... ... ... ... ... ... кумуляциясын
болдырмау үшін сақтандыру ұйымының барлық портфелі бойынша біртекті
тәуекелдерді максималды ... ... ... ... ... сақтандыру қызметтерін мемлекеттік
компаниялармен сатып алыну бөліміне өзгерістер енгізу. ... ... ... және ... ... ... есебінен сақтандыру
қызметтерін сатып алу шарттарын бағалау критерийлерін анықтау маңызды болып
келеді.
• сақтандырушылардың мамандырылған дайындық ... ... ... ... ... ... ... заң және экономикалық
жеке оқу орындарында бөлек сабақтармен ғана ... ... ... ... ... ... ... ескеру керек. Қазақстандық сақтандыру нарығы
халықаралық ... ... ... ... ба? ... ... Дүниежүзілік Сауда Ұйымға кіруінің шарттарының бірі
ретінде ... ... ... ... ... Қазақстанның теңіз және авиациялық кәсіпорындардың тәуекелдерін
тікелей сақтандыруға қол жеткізеді. Ал одан қазақстандық сақтандырушыларда
бұл бизнестен толық бөлектену, ... осы ... ... ... жоғалту қаупі бар.
Сақтандырушыларға өз позициясын сақтау үшін, біріншіден,
мамандырылған сақтандыру ... құру ... ... жетілдіру. Яғни
жұмыс берушінің жауапкершілігін сақтандыру бойынша пул, ел ... ... ... пул және т.б. Айта ... ... брокерлердің жауапкершілігін сақтандыру сақтандыру бойынша пулды
құру жұмыстары үш жылдан көп ... ... ... ... ... құру
қажеттілігі барлығымен сезілетініне қарамастан, сәтсіз. ... ... ... ... ... және ... бастау. Сақтандыру компанияларының менеджменті сақтандыру
нарығының дамуының мемлекеттік ... ... ... өз ... ... ... және ... сапасы мен қызмет ... ... ... ... ... тез жақындауын қамтамасыз ету
керек.
Сөйтіп, сақтандыру компаниялары отандық нарықта өз позицияларын
сақтай ... және ... ... – Дүниежүзілік Сауда Ұйымы қатысушылардың
сақтандыру нарықтарына ... ... ала ... сақтандыру компанияларының акционерлеріне заңнама талаптары
бойынша ... ... ... және ұзақ ... ... ... құру үшін капитализация деңгейін көтеру керектілігін түсіну керек.
Бұрынғы кеңестік республикалардың сақтандыру нарықтары ... ... ... интеграцияланды: олардың барлығы ортақ тамырларға ие
болды – кеңестік Мемлекеттік сақтандыру. Бірақ тәуелсіз ... ... ... ... жолдары ажырап кетті. Әр ... ... ... әр ... қаржылық нәтижелерге қол жеткізілді. Бірақ
центробежный ... ТМД ... ... және ... ... бағытталған тенденциялар беталыстар бар.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мен ... халықаралық қағидалары мен стандарттарына
негізделген. Бұл қағидаларға сәйкес, ... ... ... мен ... ... ету үшін қадағалау органы қайта
сақтандыру ұйымдарына да қатысты талаптарды ... ... ие ... қайта сақтандыру нарығы жаңадан түрақтану
стадиясында, сондықтан, ... ... ... мен Еуропа
компанияларындағы қайта сақтандыру ... ... да, ... бір ... ... ... жоқ. Қазір Қазақстандағы
сақтандыру көлемі өсуде, соған ... ... ... тиімді
құралдарының бірі ретінде қайта сақтандыруда қажеттілік те өсуде. Сонымен
қатар, ішкі ... ... ... ... ... ... тәуекелдердің көп бөлігі шетелде, көбісінде Еуропада
орналастырылады. Шетелдік қайта сақтандырудың ... ... ... ... ... және ... қатар біздің нарыққа
жаңа сақтандыру технологиялары мен өнімдерінің келуін атап өтуге болады.
Олардың ... ...... сақтандыру нарығының сыртқы
факторларға тәуекелділігінің пайда болуы. Мысалы, көптеген ... ... ... ... ... юрисдикцияларда олардың
қызметін реттеу мен бақылаудың болмауы,сөзсіз, қайта сақтандыру келісімі
бойынша ... ... ... ... ... ... ... қайта сақтандыру операцияларының
сенімділігін қамтамасыз ету мәселесі республиканың ... ... ... ... Сақтандыру компанияларына салық салу жүйесін дамыту перспективалары
ҚР Президентінің 2008 жылғы халыққа Жолдауында басты міндеттердің ... ... жылы Жаңа ... ... әзірлеу тапсырылды. Алдыңғы
қабылданған Салық Кодексі еліміздің экономикалық өсуінде ... ... ... ... рөль атқарғанымыен, ондағы көрсетілген
жеңілдіктердің 170 түрінің барлығы болуы бүгінгі таңда ел экономикасы ... кері ... ... мүмкін. Яғни, осы уақытка дейін көптеген
кәсіпорындар өз шаруашылық ... осы ... ... ... ... ... ... дамуына жол ашып келді.
Елбасымыз Жаңа Салық Кодексі ең ... осы ... басы ... ... ... ... ... мен
диверсификациялауға, сондай-ақ бизнестің көлеңкелі экономикадан ... ... ... Кодексінің басты мақсаты еліміздің әлемнің дамыған елу
елінің қатарынан орын алуы үшін ең ... ... бір ... отырған
экономиканың шикізаттық бағытанан арылып, дамудың индустриялы-инновациялы
жолына көшу екендігін атап ... Осы ... ... ... Кодексі
шикізаттық емес салалардың салық ауыртпалықтарын төмендетуге, әсіресе шағын
және орта бизнеске салынатын ... ... ... ... ... ... түсетін салықтардың үлесін шикізат өндіруші салалар
негізінде ... ... ... көрсетті.
Елбасымыз Нұрсылтан Назербаев шағын бизнестің дамуын өз ... ... ... кодекс салық қызметтерінің оның нормаларын өз қалауларынша
түсіндірулерінен қорғайтындай, әкімшілендіру сапасы мен ... ... ... ... ... ету заңы ... ие болу ... ең бастысы, ол экономиакның шикізаттық емес секторы, әсіресе,
шағын және орта бизнес үшін жалпы салықтық ... ... ... Бюджеттің күтілетін шығындарының орны өндіруші сектордың
экономикалық қайтарымын арттыру есебінен өтелуі тиіс.
Экономикамыздың тиімділігі мен ... ... ... ... миссияны менің тапсырмам бойынша жаңадан құрылған
бәсекелестікті ... ... ... ... ... өкілеттіктерін кеңейту бағаға қатысты «ауызжаласуға», адал
емес бәсекелестікке, рынок ... ... ... ... жағдайларын бұра пайдаланушылығына қарсы күресті қамтамасыз
етіп, қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... өсуіне елеулі серпін беретіндей
бәсекелестік туралы жаңа заң қажет.
Инфляцияға қарсы күресті күшейту ... ... ... үрдістер тарапынан болатын қысымның күшейе түсуінен де ұлғайып
отырғанын ескеріп, үкімет тарапынан ойластырылған және сол ... ... ... ... банк ... ... ... айтарлықтай нәтижелерге қол
жеткізеді деп сенемін.
Жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында мемлекет ахуалды белсенді
түрде басқара білуге ... Ол үшін ... ... бәрі де ... әлемдік эконогмиканың болжамды бояулары және бірқатар
экспорттық тауарлар бағасының төмендеуі мүмкін болған жағдайда ... ... ... тұрақтандырушылық іс-қимылдардың жедел жоспары болуға тиіс.
Бірінші кезекте, үкімет уақытша, қаржы секторындағы ... ... ... ... ... ... бағыттар мен
бағдарламалар бойынша мемлекеттік шығындарды қысқартуы керек.
Жоғарыда айтылған жоспарлардың бәрі осы талапқа бағынуға ... тұра ... ... бәрі тоқтатаылуы қажет. Бұл барлық өңірлерге де
қатысты. Мұндай үнем инфляцияға түсетін қысымның төмендеуіне жағдай ... ... ... ... мен ... ... бағасы төмендеген
жағдайда елдің резервтерін ұлғайтады
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға өтуі ... ... ... ... нарықтық сипатқа
өтуіне байланысты ұлттық экономиканың, ондағы шаруашылық қызметтердің басым
бөлігі жеке ... яғни жеке ... ... өте бастады.
Нарықтағы кәсіпорындардың барлығы өздерінің экономикалық қызметтерін жүзеге
асыру үшін мемлекетке белгілі бір мөлшерде салық ... ... ... болып табылады. Алайда экономиканың дағдарысты жылдары және
қазіргі дейін елімізде көлеңкелі ... ... ... ... отыр, яғни
көлеңкелі экономикада кәсіпорындар өздерінің қызметтері мен ... әр ... ... ... ... мүлдем мемлекеттік тіркеуге
алынбай астыртын әрекет ету ... ... ... төлеуден
жалтарады. Бұл салықтан жалтару және көлеңкелі экономика өз кезегінде жалпы
экономиканың ... кері ... ... ... заңдылықтардың
бұзылуына алып келеді.
Сақтандыру операцияларына салық төлеуден жалтару – салық ... ... ... төлемеу мақсатымен салық төлеушінің ... ... ... ... ... айналымын, мүлікті) әдейі жасыруы және
азайтуы. Салық ... ... ... ... мемлекет мүддесіне
айтарлықтай нұқсан келтіреді. Оның негізінде мемлекеттік бюджет ... ... ... ... бұзушылар кірістерінің қосымша
криминалдық көздері жасалынады, ... ... ... ... және құн ... ... үйлесімдері бұрмаланады.
Сақтандыру операцияларына салық жалтарудың себептері әр ... ... ... ... немесе өзге де қызметті ... ... ... ... ... ... салықтардың көптігі және
жоғары мөлшерлемелері салық салынатын субъектінің ... ... ... ... ... ... сонымен қатар оның анық ... ... ... мен нормаларының түрліше
түсіндіретін ... ... ... ... ... службасын ұйымдастырудағы кемшіліктер: қызметкерлердің төмен
біліктілігі мен біліксіздігі, экономикалық білімдер мен ... ... ... жеткіліксіз білуі;
4) салық сомаларын баю ... ... ... ... ... ... ... қасақана, әдейі ұмтылуы;
«Көлеңкелі экономиканың» орасан зор ауқымы ... ... ... ақша ... ... ... шын ауқымын, мүлік құнының
мөлшерін төмендету жөніндегі табысты күш салулары – мемлекет ... ... аса ірі ... шығарады.
Бүгінгі таңда кейбір мәліметтер бойынша Қазақстан астыртын экономика
жалпы ішкі өнімнің 30 пайыз ... ... ... ... ... жағы оның ... базасын мемлекеттің қаржы ресурстарын молайту үшін
пайдалануға мүмкіндік бермейді.
Белгіленген тәртіппен әр түрлі ауытқулар кезінде немесе есептеу және
төлеу ... ... емес ... ... ... ... ... салық органдары іс-әрекетінің нұсқалары анықталған.
Мысалы, бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... жоғалту кезінде, мүліктің мөлшеріне сәйкес келмеуі ... ... ... ... әдістері. Салық жүйесінің тиімді қызмет ету
өзектілігінің заңдылықты түрде жоғарлауы, ... ... ... өсуі,
салық органдарының ресурстарының шектеулігі және ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың
жетілдірілу қажеттігі ерекше маңызға ... ... ... ... ... ... болып қызмет
етуші заңнама негізінде салықтық түсімдердің алынуының ең ... ... ету ... Бұл ... ... және ... ұйымдастырылуы
қазіргі кездегі ақпараттық технологиялар мен жүйелердің міндетті түрде
қолданылуын талап етеді.
Бақылау жұмысының барысында ... ... ... ... ... заңнамасының көзделге нжәне көзделмеген бұзушылықтардың көп
санын анықтайды. Бұл, тәжірибеде жиі кездесетін бұзушылықтар және олардың
анықталуы мен ... ... ... тез ... ... ... Біздің қоғамда салықтардан жалтарудың қаупі ... анық ... Бұл ... ... қаупі бюджетке ақшалай
қаражаттардың қажетті мөлшерде түспей қалумен және бюджет ... ғана ... ... ... ... салық салудан жалтару нарықтық
бәсекелестіктің негіздерін ... ... ... ... бар ... ... қарағанда ыңғайлы жағдайларға қояды. Бұдан бөлек, бір тұлғамен
салықтың төленбеуі басқа ... ... ... ... ... мөлшерлемелерді жоғарлатуға немесе салық салудың жаңа түрлерін
енгізуге мәжбүр болады. Бұл орайда салықтық бақылаудың ... ...... ... органдары және басқа ұйымдардың
ақпараттық кеңістігіне интеграцияланған, ... ... ... ... тор ... ... функционалды толық ақпараттық
технологиялардың болуы.
Сақтандыру операцияларына салық төлеушілердің ... ... ... ... күрделенуі кешенді автоматтандырылған ақпараттық жүйенің
қолданылуын талап ... ол ... ... ... ... ... ... еңбегі оперативтілігінің және өнімділігінің
жоғарлауы үшін;
- салық төлеушілер есебі мәліметтерінің нақтылығын ... ... ... ... ... және ... салық түрінің, оның кез-келген
топтастырылуы бойынша ... ... ... ... түрде алу;
- салықтық түсімдер динамикасының терең талдануы жәнеол динамиканың
болжану мүмкіндігі;
- салық инспекторларын кез-келген күнтізбелік күнге салық ... ... және ... ақпараттандырылуын қамтамасыз ету;
- қағаздық құжат айналымы көлемінің ... ... ... ... бойынша қабылданатын ... мен ... ... ақпараттық жүйе салық комитеті мен ... және ... ... ... ... және ең ... бойынша қарызы бар төлеушілер жөнінде мәліметтерді ... ... ... жүйенің қолданылуы тиімді ақпараттық
технологиялардың жасалынуы мен енгізілуін, ... ... жаңа ... ... ... істеуге кадрлардың дайындалуын
қарастырады. Ақпараттандырылу нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ескі қайталанатын операциялардан
босатылады, мазмұнды және қызығырақ бола бастайды, ... ... ... ... жаңа мүмкіндіктер туады.
Жалпы, салықтық бақылаудың автоматтандырылуының мәні ... ... ... және ... деңгейде басқарылуына ықпал етуінде. Себебі
кез-келген ... ... ... және ... ... ... процесін, яғни нақты шешім қабылдауды көздейді.
Автоматтандырылу тарихи тұрғыда өндірісте ... және ... ... ... оның ... мақсаты болып хатшы жұмысын жаңарту табылды.
Коммуникация құралдарының ... ... ... ... ... ... еңбегінің өнімділігін жоғарлату
мүмкіндігін көрген мамандар мен басқарушыларды ... ... ... ... жатады: іс-қағаздарды
жүргізу, басқару, бақылау, есеп-қисаптарды құрастыру, ізденіс жұмыстары,
ақпараттың енгізілуі және ... ... ... бөлімдер,
салық комитеттері және орталық ... ... ... ... нміндеттерді орындауда қарапайым рәсімдер:
- енетін және шығатын ақпараттың өңделуі;
- ақпараттың келешек талдануы;
- енген ақпараттың сақталуы (ақпаратқа қол ... ... және ... ... ... жағдайлардың болуын талап етеді: орындаушылар арасындағы
жұмыс координациялануы тиіс; құжат айналымы барынша оңтайлануы тиіс; барлық
жүйе шеңберінде бөлімшелердің ... ... ... ... ... автоматтандырылуыперсоналдың қызмет ететін дәстүрлі
коммуникация жүйесін ... ... ... ... мен ... ... тағайындалмаған, ал тек қана оны толытыруға. Бұл ... ... ... ... ... ... ұтымды автоматтандырылуын және
басқарушыларды ақпаратпен ең жақсы жабдықталуын ... ... ... ... ... ... салық
органдарына салықтық бақылаудың нақты түрерін жүзеге ... және ... ... ... ... ... ... іске асыруға
мүмкіндік туғызады.
Сонымен, автоматтандырылған ақпараттық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... Мұндай көзқарас
салықтық бақылаудың, оның ішінде әдістемелік аспектісінің жетілдірілуін
қарастырады. Бұнымен қатар тек қана ... ... ... ... ... ... ... басқа экономикалық, әлеуметтік және
құрылымдық саясаттарға да ықпалы іске асады.
Сақтандыру ... ... ... ... орындалмаған
салықтық міндеттемесін орындау шарты: 1) төленбеген салық және бюджетке
төленетін басқа да ... ... ... ... есептеу; 2) банк
шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру; 3) салық төлеушінің ... ... ... ... ... ... тәсілдерімен қамтамасыз етілуі
мүмкін.
Өсімпұл сомасы мен салық берешегін өтеу бойынша салықтық міндеттемені
мәжбүрлеп ... ... ... ... ... ... ... өзге де шараларын қолдануға қарамастан есептеледі және
төленеді. Өсімпұл ... және ... ... ... да ... төлемдер
төлеу мерзімі күнінен кейінгі күннен бастап, өткен әрбір күн үшін Ұлттық
банк белгілеген ... ... ... ... 1,5 ... ... төленген күнді қоса алғанда, мерзімі өткен әрбір күн
үшін есептелінеді.
Салық органдары немесе салық комитеті ... ... ... ... ... ... ... ету тәсілдерін
қолданғанан кейін, мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдануға ... ... ... алу ... ... банк ... есебінен; қолма-қол ақшасының есебінен; дебиторлардың шоттарынан;
билік ету ... ... ... ... ... ... мәжбүрлеп шығару арқылы жүргізіледі.
Салық салудан жалтарудың әр ... ... бар. Төте ... ... ... кең ... ... салықтар бойынша оларды
өндіріп алудың ерекшелігіне байланысты жасырыну қиынға түседі. Бірақ тауар
ақша ... ... ... ... яғни ... ... есепке алудан іс жүзінде жасыру акциздері, қосылған құнға
салынатын ... ... ... ... ... салу ... ... неғұрлым сипатты әдіс
өндіріс немесе айналыс шығындарын арттыру арқылы табыстың ... ... ... ... ... ... баға ... мысалы, оларды
еркін бөлшек сауда бағасы бойынша сатып алынғанына сілтеме жасау, немесе
тікелей жалған есеп-қисап ... ... ... ... ... ... ... амортизациялық аударымдардың сомасын ... ... және ... ... құқралдардың құны жоғары көрсетілуі
мүмкін.
Табысқа салық салудан жалтарудың тараған әдісі кәсіпкерлік қызметтен
түскен түсім-ақшаны кемітіп көрсету және ... қалу ... ... ... ... ... ... нағыз түсім ақшаны анықтау үшін
тексеріліп отырған төлеушінің тауарының ... ... ... ... ... ... пен өзге де ... ... ... ... ... төлеушілердің және олардың
операцияларын толық компьютерленбеуі салық төлеуді бұзушылықты айқындауға
көп уақытты қажет етеді.
Салықтан ... ... ... ... да ... ... Бұл үшін ... кең салық жеңілдіктерін
беру жолымен капиталдарды тарту саясаты жүргізілетін елдің «салықтан бас
сауғалауы» деп ... жүр. ... елде ... ... алынатын пайданы,
пайыздық табыстарды, дивидендтерді салық ... алып ... ... ... ... ... немесе азайтып төлеу «салықтық моральдің»
құлдырауын, мемлекеттік органдардың және мемлекеттің өзінің беделін ... ... ... ... ... төлеуден жалтарумен
күреске салық органдарының жұмысында зор маңыз берілуі тиіс.
Осы аталған салық ... ... ... ... ... Салық
комитеті өзінің құзіретті міндеттері мен ... ... ... және ... кодекстерінің тармақтары негізінде барлық салықтардың
дұрыс есептелінуін, олардың уақтысымен бюджетке келіп түсуін және ... ... ... ... ... ... орган болып
табылады.
Қорытынды
Отандық сақтандыру нарығын дамыту ... ... ... ... шараларда ерекше атап көрсетілген.
Қазақстандағы сақтандыру нарығының үлкен қарқынмен ... ... ... өз ... ... ... ... көрсете білді.
Жалпы еліміздің әлеуметтік-экономикалық жағдайларымен, халық
шаруашылығында мемлекет иелігінен алу ... ... ... құрлыммен, экономикалық реформаның заңдылығы мен ... ... ... ... ... сақтандыру жүйесін жасау мен қолдау
және ұлттық сақтандыру нарығының инфрақұрылымын қалыптастыру, ... ... ... заңдармен бақылау жасау.
Сақтандыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды ... ... ... ... ... ... және мемлекеттің өзге
де органдары өз құзыры шегінде жүзеге асырады.
Сақтандыру ұйымының қаржылық тұрақтылығы сыртқы және өзге ... ... етуі ... ... ... және ... ... бойынша қабылданған міндеттемелердің бүкіл ... ... ... ... ... ... қабілетімен айқындайды.
Елімізде сақтандыруды дамытудың ... ... ... және ... ... субъектілердің мүддесін
қорғаудың нақты құралы бола алатын толыққанды, орнықты жұмыс ... ... ... ... ... ... сақтандыру жүйесін құру сақтық қызметі рыногын
сапалы жаңа деңгейге көтеру ... ... ... және кезең-кезеімен
іске асыруды талап етеді. Бұл қағида Қазақстан Республикасында сақтандыруды
дамытудың ... ... ... ... Онда ... шешу көзделінген:
әлеуметтік сақтандыру түрі ретіндегі ... ... ... ... ... ... кеңейту және міндетті сақтандыру түрлерін
нақтылау;
сақтандыруды қолдану аясын кеңейту және міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... ... және
оның қалыптасушыларының - сақтық ұйымы,сақтық брокер, сақтық ... ... ... ... ... ... ұйым (уәкілетті
аудитор), өзара сақтандыру қоғамы, сақтандырумен ... ... ... асыратын өзге де заңи және тұлғалардың ... үшін ... ... ... ... ... ... қадағалауын жүйесін
ұйымдастыру;
сақтық және қайта сақтандыру ұйымдарының қаржылықорнықтылығы ... ... ... ... ... ... ... технологиясын енгізуге жәрдемдесу;
сақтандыру саласында кадрлар даярлау, қайта даярлау және біліктілігін
арттыру жүйесін ұйымдастыру.
Осы тұрғыдан алғанда, ұлттық сақтандыру жүйесін ... ... ... әлеуметтік маңызды түрлерін жедел дамытуда мол ... ... ... ... ... ... ... бойынша ол дүние жүзілік деңгейден айтарлықтай артта
қалып ... ... ... ... бар ... ... қызметтер
көрсетудің ассортименті 500 түрге жетіп тұр,ал Қазақстанда ол не бары 100ге
жуық ... ... ... ... және ... ... көптеген түрлері нашар дамыған,бұл халықтың табысының төмен
болып отырған деңгейіне ... ... ... ісі ... кең ... және ... екендігін дәлелдеп отыр, ал қуатты сақтық компаниялары өзінің
қызметін шектес ... ... ... ... және қаржылық
орнақты нарықтық құрылым бола отырып, нарықтық экономикада ... алып ... ... ... ... қызметінің нарығын дамыту, азаматтар
мен заңды тұлғаларды сақтандыру тұрғысындағы ... ... ... ... ... ... ... мәселелері жөніндегі
Үкімет қаулыларымен және Ұлттық банктің ... ... ... актілерімен реттеліп отырады.
Соңғы жылдары сақтандырудың отандық ... оң ... жылы ... ... ... (іс жүзінде - нарығының
көлемі) 27,1%-ға көбейіп, 28,9 миллиард теңгені құрады. Міндетті ... ... ... ... ... ... (2,8 ... теңгеге
дейін) өсті. Ерікті мүліктік сақтандыру бойынша ол18,6-ға (23,3 ... ... ... ... ... ... 80%-ға (4,2 миллиард
теңгеге дейін), соның ішінде міндетті сақтандыру бойынша ... ... ... ... ... жиынтық есептік меншікті капиталы 47,3%-ға (9
миллиард теңгеге дейін) көбейді, сақтық ... ... (4,5 ... дейін) өсті.
Барлық сақтық ұйымдарының жиынтық активтері 2008жылы Қазақстанда
65,6-ға көбейіп,0,7 миллиард теңгені құрады.
Қазіргі кезде Қазақстанда 40сақтық ... ... ... ... ... ... бар,соның ішінде 6-шетелдіктердің қатысуымен
және ... ... ... бойынша, 27-сінің көлік құралдары иелерінің
АҚЖ -ні міндетті ... ... ... бар, 6 ... 30 актуарийлердің,34 аудиторлық ұйымдарының және 67
аудитордың сақтық ... ... ... асыруға лицензиялары бар.
Біздің елімізде сақтандыру, барлық экономикалық жүйе ... ... ... Түбегейлі өзгерістер мемлекеттік әлеуметтік
сақтандыру ... ... ... әр ... маңызды салаларда,
медециналық және зейнетақыны қамтамасыз етуде болады. Тұрғындарды және
кәсіпкерлерді ... ... ... жаңа ... ... жаңа ... ... тууда қиын және ауыр шаралар туындайды.
Сақтандыру - біздің елімізде ... ... бар ұлы да ... ... ... келе жатқан сала.
Сақтандырудың көп түрлілігі мен әдістері сақтандырудың нақты ... ... ... бар ... көрсетеді, экономикада, қаржыда,
құқықта ... мен ... ... ... қатар адамдармен
кәсіпкерлік қатынаста.
Отандық сақтандыру нарығын құру жолында ... сәт деп ... ... ... санау керек, бұның куәсі ... ... ... санының тез өсуі. Сақтандырудың іс-
әрекеті үшін біртіндеп экономикалық кеңістік ... ... ... ... мен ... сақтандыру ұйымдарының жүздеген әр
түрлі меншіктері құрылуда.
Сақтандырудың сапалы жаңа түрлері пайда болды, бірақ бұл процесс ... ... ... ... кәп ... күші ... ... реттейтін заң базасының жоқтығы.Сақтандырушылардың тәртібін,
қызметін ұйымдастыруға қатысты заң ... ... еш ... жоқ. Екі ... әр ... сот ... сақтандыру шартының қортындысын
сақтауды талап етеді. Заң сақтандыруда экономикалық тәртіптің негізі
болады. ... ... ... тұлға арқылы мекемелерге басқаруды заңды
нормаларды қолдана отырып және олардың сақталуын қадағалауды жүзеге асыра
отырып іске ... ... ҚР ... ... 1 ... ж. №409-1 ... Қазақстан Республикасының «Сақтандыру туралы » Заңы 23 .1995ж.
(өзгерістер мен толықтыру енгзілді) 12.02.2007 ж
3. ... ... ... қызметері туралы» Заңы
20 .10.2000ж. .(өзгерістер мен толықтыру енгзілді) 12.02.2006 ... ҚР ... ... ... ... ... Жуйриков. К К ... в ... ... к ... ... ... Жуйриков. К. К Страхование в Казахстане – пути дальнейшего
развития. Алматы, ... ... . К.К, ... И, ... Р. ... ... ... опыт: Учебник – Алматы, ОФ «БИС», 2000г.
8. Балабанов И.Т., Степанов В.Н. Занимательное страхование. – ... и ... ... ... ... ... ... опыт. Жуйриков К.К.,
Назарчук, Жуйриков Р. – ... ... ... дело: учебник под. ред. проф. Рейтмана. Л.И. – Москва:
Финансы и ... ... ... от А до Я ... для ... Под ... Л.И и ... К.Е.- М: ... – М, ... Страховой портфель (книга для предпринимателя, книга ... ... ...... Ю.Б, Солдаткин В.И – М: Анкил,
1994г.
13. Финансы – Учебник для ... ... Под ... К.К, ... В.Д.
14. Худяков А.И. Страховое право РК. – Алматы: Жеты- ... ... ... В.В. Введение в страхование: экономический аспект - М:
Финансы и ... ... ... В.В. ... – М: ... ... Балабанов И.Т, Степанов В.Н. Занимательное страхование – ... и ... ... ... К.Г. Основы экономики страхования – М: Анкил, 2007г.
19. ... Ю.М, ... И.Г. ... и ... ... ... – М; 2007.
20. Лер О.Э. Страховой рынок Казахстана – Алматы: Каржы – ... ... А. ... ... поиск путей развития. Аль Пари, 2007
№5, стр. 33.
22. Орналюк – Малицкая Л.А. Платежеспособность страховой организации.
– М: ... 2001 ... ... А. ... спокойствие может дать только страховой
полис. Технологии управления, 2006 №2-3, стр. 33.
-----------------------
Сақтандыру нарығы
Міндетті сақтандыру
нарығы
нарығы
Ерікті ... ... ... ... ... тасымалдау АҚЖ
Ауылшаруашылық өндірісін сақтандыру
Жеке нотариустарды сақтандыру
Төрешілерді ... ... ... ... сақтандыру ... ... ... пен ... сақтандыру
Азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру
Жазатайым жағдайлар мен аурулардан сақтандыру
Медициналық сақтандыру
Өмірді сақтандыру
Қаржылық ұйым мен қаржылық нарықты қадағалау мен ... ... ... ... ... ... тұлғалар
Сақтандыру
агенті
Өзара сақтандыру ұйымы
Акционерлік қоғамдар
Актуарий
Сақтандыру агенті
Сақтандыру брокері
Сақтандыру пулы
Сақтандыру агенті
Сақтандыру аудиторы
1.03.2009ж. ... ... ... ... ... ... ... ... % ... ... сақтандыруға 6 450,4 ... ... ... ... 4 548,1 ... ... ... 333,5 ... ... ... ... ... төлеу
Сақтандыру жарналары
Өлім
Несиені жабу графигімен сәйкес банкке несиелік
жарналарды төлеу
Сақтандыру жарналары
Мүгедектік

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 86 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің лизингтік операциялары туралы81 бет
ҚР ислам банктерінің операциялары мен қызмет ету принцптері30 бет
Сақтандыру команияларының инвестициялық қызметін талдау27 бет
Сақтандыру компанияларының инвес‬тициялық қызметтерің басқару61 бет
Қазақстан сақтандыру компаниялары: инвестициялық қызметінің басымдықтары және жетілдіру механизмі87 бет
«Лизинг- инвестицияның қысқа мерзімді қаржыландырудың әдісі ретінде»22 бет
«Қазақстан Халық Банкі» АҚ52 бет
Активтік операциялар54 бет
Банк балансының активі мен пассивін теңгерімді басқару арқылы өтімділікті қамтамасыз ету бағыттары56 бет
Банк және банк жүйесіне сипаттамма7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь