Қазақстан Республикасының банк жүйесі жайлы

1.Кіріспе.
2.Негізгі бөлім.
2.1.Орталық банк.. ақша.несие саясатының негізгі көзі.
2.2.Коммерциялық банктер, олардың қызметтері.
2.3.Қазақстан Республикасындағы екі деңгейлі банк жүйесі.
3.Қорытынды.
Банк деген ұғым не, ол қалай пайда болды леген сұраққа жауап іздестірейік. “Банк” деген ұғым итальян сөзі “bank”- орындық, “айырбас орындығы- айырбас орны” дегенді білдіреді. Тарихта банктің ең жай қызметі, мысалы, тұқым алып сатуға ақшаны несиеге алған жағдай жаңа эраға дейінгі 13-14 ғғ. Вавилонда кездескен. Ал феодализмге өту кезінде тауар-ақша айналысы және несие қатынастараның ауқымы тарылып, тек 13-14 ғғ. сауданың кең өрістенуіне байланысты төлем делдалы ретінде банк ісінің орталығы Италия, Германия, Нидерланды болып саналса, ал ерте капитализм жағдайында Англия болған.
К.Маркс банктердің пайда болуы туралы былай деген: «Кәсіпкерліктің ерекше саласы пайда болды, себебі ол ерекше сала ретінде барлық таптардың ақша механизмін қамтамасыз етеді, ол шоғырланып, ірі масштабта жүргізіледі...»(12; 348.)
Банк ісі–– қарыз капиталын жинақтаумен және оны бөлумен шұғылданатын кәсіпкерліктің ерекше түрі. Қазіргі кезде банктер көптеген операциялар жүргізеді. Олар ақша айналымы мен несие қатынастарын ұйымдастырумен шұғылданып қана қоймай, сонымен қатар банктер арқылы халық шаруашылығын қаржыландыру, сақтандыру операциялары, бағалы қағаздарды сатып алу-сату, ал кейбір жағдайларда делдалдық келісімдер және мүлікті басқару операциялары жүргізіледі.
Осы айтылған жағдайларды қорыта келе банктің атқаратын қызметтерін негізінен төмендегідей топтастыруға болады.
1. Уақытша бос ақша қаражаттарын тарту, жинақтау және оны қарыз капиталына айналдыру.
2. Кәсіпорындарға, мемлекетке, жеке адамдарға несие беру, бағалы қағаздармен операция жүргізу.
3. Ақша айналымын реттеу. Банк–– әр түрлі шаруашылық субъектілерінің төлем айналымы жүретін орталық. Банк өзінің есеп айырысу жүйесі арқылы клиенттеріне айырбас, капитал және ақша айналымын жүргізуге мүмкіндік тұғызады.
4. Айналымға несие құралдарын шығару. Банк клиентін тек жинаған уақытша бос ақша қаражаттарымен несиелеп қоймай, сонымен қатар депозиттікчектерді, вексельдерді шығарумен де несиелеп отырады.
5. Экономикалық және қаржылық кеңес беру.
6. Орындайтын айырықша қызметтеріне байланысты банкттер: эмиссиялық және эмиссиялық емес болып екіге бөлінеді.
Эмиссиялық банк–- ол айналысқа ақша белгілерін эмиссиялауға (шығаруға) құқы бар, әдетте, орталық банк. Оның негізгі мақсаты–– айналысқа ақша бірлігін шығару, банктерге ерекше тауар–– ақша белгңсңн сату және банк жүйесінің несие-есеп, эмиссиялық жұмысын басқару. Ол елдің екі деңгейлі банк жүйесінің- жоғары деңгейіндегі банк.
1. Банки и банковские операции: Учебник./ Под. ред. проф.Е.Ф.Жукова– М.: Банки и биржы, ЮНИТИ, 1998-471с.
2. Банки и банкиры Казахстана: Информационно-аналитический обзор. Спец.выпуск. Июнь 1999.-100с.
3. Банковский портфель, Т. 1-2, 3.-М.: Саминтек, 1994-1995.
4. Банковское дело/Под. ред. О.М. Лаврушина.- М.: Финансы и статистика, 1996.-478с.
5. Банковское дело: Учебник./ Под.ред.В.И. Колесникова, Л.П. Кроливицкой.-М.: Финансы и статистика, 1996.-478с.
6. Банковская реформа: поиск продолжается/ Под. ред. Б.И. Иришева.- Алма-Ата: Казахстан, 1989.-111с.
7. Вестник национального банка РК за 1999 г.№1,2. 2000.
8. Денежное обращение и кредит при капитализме: Учебник/Под. ред. Л.Н. Красавиной.-М.: Финансы и статистика, 1989.-365с.
9. Денежное обращение и кредит в СССР: Учебник/Под. ред. И.В. Левчука.-М.: Финансы и статистика, 1986.-205с.
10. Деньги, кредит, банки: Учебник для вузов/Под.ред. Е.Ф. Жукова.-М.: Банки и биржы, ЮНИТИ, 1999.-622с.
11. Маркс К., Энгельс Ф.Шығ. 2-басылым.25т.
12. Основы банковского менеджмента: Учебное пособие/Под. ред.О.И. Лаврушина.-М.: Инфра, 1995.-141с.
13. Русско-казахский толковый экономический словарь для предпринимателя.-Алматы: МЧП, 1993.-304с.
14. Усоскин В.М. Современные коммерческие банки.-М., 1994.-320с.
15. Шабанова Н.Н. Денежное обращение и кредит СССР: Учебник.- Ташкент, 1985.-304с.
        
        Қазақстан Республикасы
«Тұран» университеті
Экономика және Қаржы факультеті
1 курс ФЭФ-03-03
Сейсебаева Жанар
Экономикалық теория пәні бойынша
Курстық жұмыс тақырыбы:
Қазақстан Республикасының банк жүйесі
Жоспар:
1.Кіріспе.
2.Негізгі бөлім.
2.1.Орталық ... ... ... ... ... ... олардың қызметтері.
2.3.Қазақстан Республикасындағы екі деңгейлі банк жүйесі.
3.Қорытынды.
1. Кіріспе.
Банк деген ұғым не, ол ... ... ... ... ... ... “Банк” деген ұғым итальян сөзі “bank”- орындық, “айырбас
орындығы- айырбас орны” дегенді білдіреді. Тарихта ... ең жай ... ... алып ... ... несиеге алған жағдай жаңа эраға дейінгі 13-
14 ғғ. Вавилонда кездескен. Ал феодализмге өту ... ... ... несие қатынастараның ауқымы тарылып, тек 13-14 ғғ. сауданың кең
өрістенуіне байланысты төлем делдалы ... банк ... ... ... ... болып саналса, ал ерте капитализм жағдайында Англия
болған.
К.Маркс банктердің ... ... ... былай деген: «Кәсіпкерліктің
ерекше саласы пайда болды, себебі ол ерекше сала ретінде барлық таптардың
ақша ... ... ... ол ... ірі масштабта
жүргізіледі...»(12; 348.)
Банк ісі–– қарыз ... ... және оны ... кәсіпкерліктің ерекше түрі. Қазіргі кезде банктер көптеген
операциялар ... Олар ақша ... мен ... ... ... қана ... сонымен қатар банктер арқылы халық
шаруашылығын қаржыландыру, сақтандыру операциялары, бағалы қағаздарды сатып
алу-сату, ал кейбір ... ... ... және ... ... ... айтылған жағдайларды қорыта келе банктің атқаратын қызметтерін
негізінен төмендегідей топтастыруға болады.
1. Уақытша бос ақша ... ... ... және оны ... ... Кәсіпорындарға, мемлекетке, жеке адамдарға несие беру, бағалы
қағаздармен ... ... Ақша ... ... Банк–– әр түрлі шаруашылық субъектілерінің
төлем айналымы жүретін орталық. Банк өзінің есеп ... ... ... айырбас, капитал және ақша айналымын жүргізуге
мүмкіндік тұғызады.
4. ... ... ... ... Банк ... тек жинаған уақытша
бос ақша қаражаттарымен несиелеп ... ... ... ... шығарумен де несиелеп отырады.
5. Экономикалық және қаржылық кеңес беру.
6. Орындайтын айырықша қызметтеріне байланысты банкттер: эмиссиялық және
эмиссиялық емес ... ... ... банк–- ол айналысқа ақша белгілерін эмиссиялауға ... бар, ... ... ... Оның ... мақсаты–– айналысқа ақша
бірлігін шығару, банктерге ерекше тауар–– ақша ... сату және ... ... ... ... ... Ол елдің екі ... ... ... ... банк.
Мемлекетте басқа банктердің барлығының да ақша белгілерін шығаруға құқы
жоқ ... емес ... Олар ... ... ... және ... ... Коммерциялық банктер
клиенттерге кқрсететін қызмет түрлерін үнемі ұлғайтып ... ... ... ... ... бір-екі қызмет түріне маманданған банктер.
Инвестициялық және инновациялық банктердің екі түрі де ұзақ уақытқа ақша
қаражатын шоғырландырумен ... яғни олар ... ... ... бағалы қағаздар шығару арқылы ақша ... ... ұзақ ... ... ... ... ... қарыз берсе, ал
инновациялық ... ... ... ... және оны ... ... ... банк–- ақша-несие саясатының негізгі көзі.
Капитализмнің алғашқы даму сатысында коммерциялық ... ... ... жинақтаудың бір көзі ретінде кеңінен қолданды. Дегенмен
несие жүйесінің даму ... ақша ... ... ірі ... Сөйтіп тарихи орталық банктердің пайда болуы коммерциялық
банктердің банкнота шығаруының бір жерде ... ... ... ... ... мемлекеттерде банкноталарды шығару бір
эмиссиялық банкте шоғырланып, ол мемлекеттің несие жүйесінің ... ... ... орталығы қызметін атқарады.
Орталық банктерді ұйыдастырудың жолдары. Тарихи ... ... ... ... үш ... ... ... орталық банктер, яғни олардың капиталы ... ... ... ГФР, ... ... Ресей);
- акционерлік қоғамдар(мысалы, АҚШ, Италия);
- аралас акционерлік қоғам, капиталының бір бөлігі ... ... ... ... ... міндеті–– ұлттық ақша өлшемінің төлем
қабілеттілігі мен ... ... ... ... ету, ... ... мен ... төлем жүйесінің тиімділігі мен
сенімділігің қамтамасыз ету. Осы міндеттерді атқару үшін ... ... ... ... ... банкноталарды монополиялы түрде
эмиссиялау; ақша-несиелік қатынастарды реттеу; сыртқы ... ... ... банкісі болу және үкімет банкісі қызметі.
Орталық банктің ең алғашқы қызметі – ежелден қалыптасқан мемлекеттің
өкілі ретінде ... ...... ... Ол – елде ... ... халық қабылдаған жалпы ұлттық төлем құралы.
Орталық банктің ақша-несиелік реттеу қызметі. ... ... әсер ету ... ...... экономикалық саясатының
құрамдас элементі. Оның негізгі мақсаты экономикалық өсудің тұрақтылығына,
инфляция мен ... ... ... және төлем балансының тепе-
теңдігіне қол жеткізу болып табылады.
Орталық банктің сыртқы экономикалық ... – ол ... ... валюталық саясатын жүргізетін және валюталық ... ... Ол – ... ... ... курсын анықтау және оны реттеу;
елдің ресми алтын валюта ... ... ... ... жүргізу;
халықаралық есеп айырысу; төлем балансын реттеу; елдегі және одан тыс
жерлердегі ... ... ... ... ... ... және төлем балансын құрастыруды ұйымдастыру ... ... ... банкісі қызметі – ол орталық ... және ... тура ... көрсетпеуі, яғни орталық банктің
негізгі ... ... ... ... ... банк ... кассалық қорларын жинақтау және сақтау қызметін атқарады. Бұл
қорлар банктік міндетті резерв қорлары деп аталады.
Көптеген елдерде ... ... банк ... сенімділігі мен
тұрақтылығын қолдау, несие берушілер мен ақша салушылардың ... ... ... ... ... және ... ... банктер қадағалау мен бақылауды негізінен ... ... ... ... түрлеріне лицензия беру;
- кейбір операция түрлерін (валюталық, ... ... ... ... ... қаржылық есепті тексеру жіне талдау;
- клиенттерді ревизиялау;
- міндетті резервтердің нормативін және экономикалық нормативтердің
жүйесін белгілеу, ... ... ... орындалуын тексеру.
Орталық банктің үкімет банкісі қызметі. Үкіметтің банкирі ретінде
орталық банк оның әрі ... әрі ... ... әрі ... қызметшісі.
Орталық банкте үкімет пен мемлекеттік органдарының есепшоттары ашылған.
Көптеген мемлекеттерде орталық банк ... ... ... қамтамасыз етеді.
Қорыта айтқанда, орталық банктің атқаратын қызметтері бір-бірімен
тығыз байланысты. Мемлекет пен ... ... ... ... кезде ол
несиелік айналым құралдарын шығарып, үкіметтік міндеттеме шығару және ... ... ... ... әсер ... банктің ақша-несие саясаты деп оның айналымдағы ақша массасын,
несие көлемін, проценттік ... ... мен ақша ... және ... нарығындағы басқа көрсеткіштерді өзгертуге ... ... ... айтады. Ол саясаттың мақсаты – ақша айналымы мен
несие жағдайына әсер ету арқылы шаруашылық ... ... ... ... саясатының әдістері сан алуан, олардың ең
көп ... ... ... ... ... ... ... проценттік төлем мөлшерін
өзгерту(ресми есеп мөлшерін, қайтадан қаржыландыру ... ... ... ... ... ... өзгерту;
- ашық нарықтағы операциялар, яғни вексельдерді, мемлекеттік
облигацияларды және ... ... ... сату-сатып алу
операциялары;
- валюта ... ... ... курстық саясат.
Бұл айтылған ақша-несиелік реттеу әдістері барлық коммерциялық банктердің
операцияларына және толық ... ... ... әсер ... ... ... д.а. Ал ... тексеру әдісі (селективный метод) кейбір
несие түрлерін (мысалы, тұтыну несиесін) немесе кейбір шаруашылық салаларын
(мысалы, үй құрылысын) реттеуге ... ... ... ... ... ... кейбір банктерге банктік несиенің мөлшерін немесе қарызды ... ... ... бір түрінің берілуіне тәртіп белгілеу, атап
айтқанда, маржа мөлшерін белгілеу, (яғни берілуге тиіс сома ... ... ... ... депозиттер мөлшері мен несие
мөлшерінің арасындағы айырма ...... ... ... деген сөз).
Орталық банктердің операциялары.
Орталық банк өз қызметтерін банктік пассив және актив операциялары арқылы
атқарады. Пассив операциясы деп банктердің ... ақша ... ... ... құру ... ал ... операциялары деп осы
қаражатты орналастыру операцияларын айтады.
Орталық банктің негізгі пассив операцияларына: банкнота ... ... және ... қазынашылықтың (қаржы
министірлігінің) ақша салымын қабылдауы, банктің өз ... ... ... Көп ... ... бенктің ақша қорларының негізгі
көзі – ... ... яғни ... 85 %-ке ... ... операциялары.
(23;241.)
Орталық банктің актив операцияларына ... ... ... ... ... алтын және шетел валютасымен
жүргізілетін ... ... ... олардың қызметтері.
Мемлекеттің несие жүйесінде коммерциялық банктердің ... орны ... ... ... нарығының әр түрлі саласында жан-жақты ... ... ... ... ресурстарының негізгі ... өз ... ... ... ... ... есептесу,
бағалы қағаздарды, шетел валютасын сатып алу- сату мен оларды сақтау және
басқа да ... ... ... көрсетеді.
Коммерциялық банктер – нарықтық экономикада ... ... ... ... ... ақша ... мен капитал айналымының үздіксіз
қозғалысын ... ету, ... ... ... пен халықты
несиелеу, халық шаруашылығына қор жинау үшін жағдай жасау ... ... ... ... несие жүйесінің басқа буындары сияқты
клиенттерге көрсететін қызметтерін үнемі ... және ... ... ... ... кейбір мемлекеттердің коммерциялық банктері
клиенттерге 300-ге жуық қызмет түрлерін көрсетуге мүмкіндігі бар ... ... ... ... ... ... ... банктер бір-бірінен
көптеген өзгешеліктеріне байланысты ажыратылады: Біріншіден, жарғылық
капиталды иелену және оны ... ... ; ... ... қоғам
немесе шетел капиталының, шетел банктерінің қатысуымен жауапкершілігі
шектеулі қоғамдар болып ... ... ... ... жөнінен. Коммерциялық банктер әмбебап
және маманданған болып екіге бөлінеді.
Үшіншіден, іс-әрекеті ... жер ... ...... ... және ... ... бөлінеді.
Төртіншіден, экономиканың әр түрлі салаларына қызмет көрсету ... ... және ... ... ... ... қызметтері.
Коммерциялық банктердің негізгі атқаратын қызметтері:
- ақша қаражатын шоғырландыру және тарту;
- несие ... ... есеп және ... ... ... ... құралдарын шығару;
- бағалы қағаздарды шығаруды және орналыстыруды ұйымдастыру;
- сенімхат бойынша ... ... ... ... ... ... клиенттерге кеңес беру.
Банктердің экономикадағы маңызын олардың ... ... ... ... ... ... мына топтарға
бөлінеді: пассив (қаражат тарту); актив ... ... ... ... ... комиссиялық ақылы) және
сенімді операциялар.
Пассив операциялары – олар өз қарауына әр түрлі салымдарды тартып,
басқа банктерден несие ... ... ... ... ... және с.с.
басқа да қаражаттарды тарту операцияларын жүргізіп, банк қорын құру және
оны ... ... ... ... ... дәстүр бойынша актив
операцияларына қарағанда алдымен жүргізіледі, себебі ... ... үшін ... бір қор ... қажет.
Пассив операцияларына мыналар жатады:
- салым қабылдау (депозиттер);
- клиенттерге шоттар ... ... ... ашу және
оларды жүргізу;
- өзінің бағалы қағаздарын шығару (облигация, вексель, депозиттік
және жинақ сертификаттары);
- ... ... алу, оның ... ... ... репо (кері сатып алу) операциялары;
- еуровалюталық несие алу.
Банктің ... ... ... табу және ... ету ... ... актив операциялары деп аталады.Олар
негізінен төрт топқа бөлінеді:
- несие-есептеу операциясы, оның нәтижесінде банктің ... ... ... ... ол ... ... негізін
құрайды;
- кассалық және есептесу операциялары – банктің клиенттерге
көрсететін ... ... ... ... несие беру операцияларына факторинг және лизинг операциялары
жатады. Факторинг деген өнімдерді сату процесінде контрагенттердің арасында
туындайтын төленбеген ... ... ... ... ... ... Бұл
жағдайда банк өнімді сатып алушыдан төлеуді талап ететін құқыққа ие ... ... банк ... ... ... несиелеп, оның несиелік
тәуекелін өзіне алады.
Лизинг операциясы деген ... ... ұзақ ... ... ... ... және ... капиталдың
басқа элементтерін жалға бергенде жүргізілетін операциялар. Банктер лизинг
компанияларына несие беру арқылы ... ... ... Банк ... ... ... клиенттің төлем қабілетсіздігінен туындайтын
шығын қаупін ... Оған ... банк ... ... ... ... енгізуі құқы бар. Ондай жағдайда сол мүліктен салық
төленбей, ол сома ... ... ... ... ... екі ... банк жүйесін құру.
Кенес укiметi тусында Казакстан одақтас республикалардын бiрi болгандыктан
өнын дербес банк-несие жуйесi ... жок. ... ... ... ... ... жуй ... филиалдары мен болiмшелерi кызмет
корсеттi. Сондыктан ... банк ... ... мен дамуы казан
тонкерiсiне дейiнгi патшалык Ресейдiн жане ... банк ... ... ... (10; ... банк ... ... жылга дейiнгi|1930-1987 жж. |1988-1990 жж. |1991 ... ... ... ... бiр |(Одактык бiр |дербес екi |
| ... банк ... ... банк |
| ... ... ... |
| | ... ... | |
| | | | ... ... |1. КСРО Мембанкi; |1. Банк жуйесiн |1. Егемен |
|банкi жане |2. КСРО ... ... ... ... ... ... |банк жуйесiнiн |
|несие-банк |Курылыс банкi. ... КСРО ... Екi ... | ... ... банк |
| | ... КСРО ... |жуйесi – Улттык |
| | ... ... жане |
| | |2. ... ... |
| | ... жане|банктер. |
| | ... | |
| | ... ... | |
| | ... | ... Республикасынын казiргi банк ... ... 1990 ... ... ... ... кабылдаган «Банктер жане ... ... ... бастау алады. Занга сайкес республикада екi
денгейлi банк жуйесi курылды: жогары (бiрiншi) денгейдегi банк – ... ... жане ... ... ... банк – ... ... – озiнiн жаргысы бар, толык ... есеп жане ... ... ... жасайтын занды тулга. Ол акша каражатын
тарту, орналастыру жане баска банктiк операциялар жургiзетiн мекеме. ... ... ... несие ресурстары осы Зан шыккан ... ... ... ... ... банк осы Зан ... ... аткарып, жер – жерлерде оз
мекемелерiн ... ... бар. ... ... сай ... банк деп
(Орталык – Улттык банктен баска) ... ... ... ... ... ... басым болiгi мемлекеттiк курылтайшылардын
акциясы болганда есептеледi.
Коммерциялык банктер оздерiнiн акционерлер ... ... ... кызмет iстейдi. Сонымен бiрге республика территориясында
шетел мекемелерiмен бiрiгiп курылган коммерциялык банктер кызмет ... Егер ... ... ... ... ... , ия ... мемлекеттiк емес курылымдары катанасса , ... ... ... деп ... . ... ... ... варианттарда
курылуы мумкiн : мемлекеттiк – жеке, мемлекеттiк – кооперативтiк , жеке ... . ... ... ... ... ... кызметi
Казахстан зандарымен реттеледi делiнген Занда.
Казакстан Республикасынын Орталык банкi елiмiз тауелсiздiк алганнан сон
КСРО Мембанкiнiн Республикалык Кенсесiнiн негiзiнде 1990 ... ... ... ... деп аталды. Ол республикадагы банк жуйесiнiн жогары
(бiрінші) денгейіндегі ... оз ... ... ... 1995 ж. 30 ... ... Республикасынын Улттык банкі
туралы” Зан куші бар Жарлыгы бойынша жургізеді жане осы ... ... есеп ... ... ... ... банк оз ... КР- нын
Конституциясын жане баска зандарды, халыкаралык шарттар мен келісімдерді
басшылыкка ... банк – ... ... ... ... бар, ... ... томенгі болімшелерімен бірге тіке ... ... ... ... толык шаруашылык есеп негізінде
жургізеді. Турлі салык жинаудан, баж салыгын жане кеден салыгын ... Ол ... кез ... ... жане одан тыс ... ... жане ... да болімшелерін ашуга кукыгы бар. Оз ... ... ... ... ... Укімет Улттык банктін
міндеттемелері бойынша ... ... дал сол ... егер озіне белгілі бір
жауапкершілік алмаса, УБ-теукіметтін міндеттемелері бойынша жауапты емес.
Улттык банктін негізгі міндеті – ... ... ... ... ... ету. Сондыктан ол:
- акша айналымы, несие, банктік есеп ... мен ... ... ... ... банк ... ... кызметін камтамасыз ету;
- несие берушілер мен салымшылардын, сондай-ак шетел валютасын сатып
алу- сату, айырбастау операцияларын жургізетін ... жане ... ... ... ... ... ... сиякты
мемлекеттін экономикалык саясатын жургізеді.
Улттык банктін міндеті онын аткаратын кызметтері ... ... КР- да ... ... ... жургізу;
2. КР-да колданылатын банкнота, монетаны(тенге мен тиынды) эмиссиялау;
3. Банктердін банкісі кызметін аткару;
4. кызметін ... ... ісін ... ... ... ... ... валюталык бакылау кызметі;
7. Елдін алтын валюталык корларын баскару кызметі.
Улттык банк оз шыгындарын оз ... ... Онын оз ... резерв капиталынан, кайта багалау шоттары жане ... ... ... ... жаргылык капиталы 20 млрд.
Тенгеден калыптасады. Жаргылык капитал мемлекеттік бюджеттен болінген
каржыдан, мемлекет берген негізгі кордын ... жане ... ... алган
пайдасынан курылады. Резерв капиталы жаргылык капиталы молшерінен турады.
Таза табысы асебінен толтырып, ... ... ... ... ... ... каржылык жылдагы таза табысы онын іс жузінде алган
кірістері мен осы ... ... ... ... тен. ... ... ... борыштар, активтердін, онын ішінде ... ... мен ... амортизациясы (тозуы) косылады.
Табыс жаргылык, резерв капиталын калыптастыруга жумсалып, ... ... ... ... ... ... жіберіледі.
Улттык банктін баскарушы органы болып Баскарма жане директорлар
Кенесі (Директорат) саналады. Онын жогары органы – ... ол 9 ... Оган ... ... бес лауазымды адамы жане Президенттен бір,
Республика Укіметінен екі окіл кіреді.
“Казакстан Республикасындагы банктер жане банк ... ... ... 1995 ж. 31 тамыздагы Зан куші бар Жарлыгында
“Казакстанда екі денгейлі банк ... бар. ... банк – ... ... ол банк ... жогары денгейіндегі банк. Баска
банктердін барлыгы банк жуйесінін томенгі денгейіндегі банктер” ... ... ... банк жуйесінде турлі меншік
формасындагы банктер мен несие ... ... ... ... ... берелік.
Мемлекеттік банк – укімет каулысымен курылган екінші денгейлі банк,
онын жаргылык корынын иеленушісі укімет.
Инвестициялык банк – ... ... жане ... ... ... ... ... банк.
Шетелдін катысуымен курылган банк – акциясынын 50 проценттен астамы
томендегі иеленушілердін карамагында, ... ... ... ... Казакстан Республикасынын резиденті емес;
- КР-нын резиденті – занды тулга, ... 50%- тен ... ... ... ... ... КР-нын резиденттері еместін каражатын баскаратын ... ... ... ... банк – халыкаралык келісім негізінде курылган
банк, онын ... ... ...... ... мен ... койган мемлекеттердін укіметі.
Банк емес несие- каржы мекемелері – Улттык ... ... ... ... ... жургізуге кукы бар банк емес занды
тулга.
Коммерциялык банктер – ... мен ... ... ... жане жан-жакты кешенді кызмет корсететін банктер. Бул олардын
баска несие мекемелерінен айырмашылыгы. Олардын негізгі максаты – ... ... ... ... ... денгейіндегі банктер оз кызметтерін уйлестіру,
ортак мудделерді коргау, білдіру, бірлескен жобаларды іске асыру, сондай-
ак баска да ортак ... ... ушін ... ... мен
одактар куруга кукылы.
Ассоциациялар (одактар) – коммерциялык уйымдар емес. Оларды банк
жуйесіндегі басекелестікті шектеу, проценттік молшерді ... ... ... ... кызметтер жагдайларын уйлестіру максатында ... ... кез ... ... онын ... тыс ... ... банктерін, филиалдарын, окілдіктерін ашуына болады. Еншілес
(дочерный) банк – ... ... 50 %-нен ... енші беруші бас
(родительский) банкке ... ... ... ... Ол – ... ... банктен басқа банктер өзінің атауына кез келген тілде толық
немесе ... ... ... ... ... ... дәл ... мемлекеттік банктен басқа банктер “мемлекеттік” ... ... ... ... қоры оның ... қамтамасыз етіп,
банктік операциялар жүргізудің негізгі көзі ... ... ... ... ... қоспағанда) акция сату есебінен, ия ... ... ... Банктің құрылтайшылары мен
акционерлері сатып алған акцияларына тек ақша төлеуге міндетті.
Жарғылық қорды молайту екі ... ... ... ... шығару, оның ішінде банктің пайдасын капиталдандыру
және банктің облигациясын оның ... ... ... Акцияның көрсетілген құның өсіру жолымен.
Әрбір коммерциялық банк банкте шаруашылық есепті ұйымдастыруға, ... ... және ... көп көңіл бөлінуі тиіс.
Ол үшін банктің ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... құрылымдық бөлімшелер қалыптастырылады.
Банктің актив операцияларын жүзеге асыратын негізгі буыны – несие
басқармасы. Банк кәсіпорындарға, ... және ... ... ... ... қорын қалыптастыру көздерінің ерекшеліктеріне, берілетін
несиенің қамтамасыз етілуіне және несиелеу ... ... ... және ... факторларға байланысты несие басқармасының шеңберінде,
әдетте, алты бөлім құрылады.
1. Несие ... ... ... бөлімі – ол:
- нақты экономикалық жағдайларға байланысты банктің жалпы саясатын
және оны ... ... ... ... ... және ұзақ ... несиелеу мен қаржыландырудың жалпы
әдістемелерін, сондай-ақ, клиенттің несие қабілеттігін анықтау ... ... ... ... ... ... несиелік тәуекелді зерттеп, банктік несие операцияларын ... ... ... несиелеу бөлімі – ол:
қарыздар мен қарыздың түріне байланысты банктің несиелік потенциялына
(мүмкіндігіне) ... ... ... ... ... алудың қажеттілігін айқындап біледі;
- несиені беруді ұйымдастырып, несие істерін жүргізеді;
- несие шарттарын жасайды;
- клиенттердің несие қабілеттігін ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді.
3. Ұзақ мерзімді несиелеу және қаржыландыру бөлімі – ... ... ... ... ... несиелеу мен
қаржыландырудың негізгі бағыттарын айқындайды;
- қаржыландыру мен несие операцияларын ұйымдастырады;
- несие беру және қызмет ... ... ... клиенттердің несие қабілеттігін тексеріп, ... ... ... клиеттің инновациялық ісіне байланысты несиелейді және клиеттің
инновациялық қызметін қаржыландырады;
- ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді жобаларды ендіру үшін серіктер іздестіруде және оларды
іске асыру үшін ... ... ... ... ... Халықты несиелеу бөлімі – ол:
- тікелей және жанама несиелеуді ұйымдастырады;
- несие ... ... ... ... да ... ... көрсетеді
5. Банкаралық операциялар бөлімі ... ... ... ... ... ... өзінің бөлімшелерімен есеп ... ... ... ... ... ... ... емес банктік операциялар бөлімі несиелеумен, мысалы,
лизинг операцияларын жүргізумен шұғылданады.
Коммерциялық банкте валюта басқармасы ... ... ... ... валюталық позицияны жүргізеді;
- валюта шоттарын жүргізеді;
- валюталарды сатып алып және сатады;
- қаржыны салымдарға қабылдап, ... ... ... ... операциялар басқармасы – банктің өз капиталы мен тартылған
қаражатын талдаумен және есептеумен шұғылданып, негізінен, мына ... ... ... ... ... мерзіміне қарай және әрбір
депонент (ақша салушы) бойынша есептеу;
- қаражатты депозитке салу үшін шарт ... ... ... оның ... және банк ... ... өтімділігіне әсерін бағалау мақсатымен даму динамикасын
талдау;
- ... ... ... үшін ... хабарларды беру.
Қор (фондовый) бөлімі банктің өз қаражатын есептеу мен ... ... ... ... ... ... есептеу, оларды талдау және даму
динамикасын есептеу;
- банкке қарайтын бағалы қағаздарды сатып алу және сату ... ... ... де ... дәл ... ... ең ... қызметтерінің бірі - өзінің филиалдары мен
өкілдіктерін басқару. Банктің филиалы – ... ... ... ... ... ... тыс орналасқан және банктің атынан банк операцияларын ... және ... банк ... ... ... ... ететін банк
бөлімшесі.
Банктің өкілдігі – заңды тұлға болып ... банк ... тыс ... ... ... және оның ... ... әрекет
ететін банк операцияларын жүзеге асырмайтын банк бөлімшесі.
Банктің есеп айырысу-касса бөлімі (жинақ кассасы) – ... ... ... ... ... құрылған, заңды тұлға ... ... не ... ... жоқ, ... ... банк
операцияларының жекелеген түрлерін орындацтын аймақтық ... ... ... ... ... ... кіреді:
- қызметін басқару;
- несие саясатын және несие операцияларын жүргізуінің дұрыстығын
бақылау;
- банк жұмыстарының ... ... ... жаңа ... ... және ... басқармасы төмендегідей жұмыстарды орындайды:
- статистикалық хабарларды жинақтау және талдау;
- клиенттерге (заңды және жеке ... ... ... банктің қызметі туралы есепті, жоспардың жобасын дайындау;
- банктің балансын статистикалық тұрғыдан дайындау;
- эксперттік зерттеуді, банкті ... ... және ... ... қызметкерлердің санын және оларды қолдануды жоспарлайды;
- кадрлардың мамандығын көтеруді және ... ... ... ... ... ... таңдаумен және орналастырумен шұғылданады.
Әкімшілік-шаруашылық бөлімі банктің ғимаратын, құрал-жабдықтарын ... ... ... ... және ... ... ... машиналар бөлімімен бірігіп электронды жүйені қосу,
банктің мекемелерін электронды-есептегіш машиналар және ... ... ... архив ісімен шұғылданады.
Заң бөлімі:
- нормативтік құжаттарды дайындап, банктің жарғысына өзгерістер
енгізеді;
- жарғылық ... ... және ... ... ... бақылайды;
- шарттарды, кепілдік актісін және басқа іс қағаздарын ... ... сот және ... мекемелеріндегі барлық ісін жүргізеді;
- талап арыздарды, пікірлерді, шағымдарды және басқа әр ... ... ... ... ... қуқықтық мәселелер бойынша қорытынды
жасайды.
Тексеру бөлімі банктің және оның филиалдарының жұмысының банктің Кеңесі
бекіткен ... ... ... болуын тексереді.
Электронды-есептегіш машиналарды енгізу және қолдану бөлімі:
- банктің компьютерлік жүйесін ұйымдастырады;
- есеп айырысу мен төлемнің электрондық орындалуын қамтамасыз ... ... ... мен ... үшін ... ... банкті электронды-есептегіш техникамен жабдықтаудың ағымдағы және
болашақтағы ... ... ... ... ... осы ... ... асырады.
Нарықтық экономикада банк қызметінің басты бағытының бірі – ... ... ... жаңа ... байланысты қамтамасыз етеді;
- іскерлік байланыстың дамуына әсер ... жаңа ... мен ... ... ... және ... ... нарықтық конъюнктураны зерттейді;
- клиенттерге кеңес берумен көмектеседі.
Банктің клиенті – банкпен шарт жасасып, банкте шот ашқан кез ... және ... ... ... ... Ұлттық банкпен, коммерциялық
банктермен және олардың клиенттері арасындағы қатынастар – шарт негізінде
жүзеге асырылады. Шартта банк пен ... ... ... ... ... сай банк пен ... арасындағы іскерлік
қатынастар өзара сенімге негізделіп құрылады. Шартта несие және ... ... ... ... ... ... құны және олардың
орындалу мерзімі, шарттың ... ... үшін екі ... ... сондай-ақ шартты бұзу және басқа да шарттың елеулі
жағдайлары ... ... ... көрсетілген міндеттер мен құқықтар
біржақты өзгертілмейді.
Банктік шоттар. Банк пен клиенттің ... ... ... ... ... ... ... елде клиент өзіне қажетті мөлшерде есеп
айырысу, депозиттік және ... да ... ... ... валютасымен кез
келген коммерциялық банкте ашуға құқылы. Мысалы, егер клиент құқықтық тұлға
болса, негізгі қызметіне қарай ... шот ... ... бар. ... бірі – есеп айырысу (ағымдағы) шоты – ол ... ... ... ... ... және ... да табыстарды есептеу үшін,
сондай-ақ тауар жөнелтушілермен, бюджетпен, жұмысшылармен, қызметкерлермен
есеп айырысу үшін және ... да ... ... ... ... ... басқа банктің клиенті ... ... және ... ашуы ... операциялар жүргізуі банк қызметі болып табылады. Банктің
дәстүрлі қызметтері ... ... ... ... ... ... орналастыру (инвестициялық қызметі);
- клиенттерге есептесу-кассалық қызмет көрсету.
Банктер ең алдымен арнаулы институттары ... бір ... ... бос ақша қаражатын тартумен шұғылданса, екінші
жағынан, осы тартылған қаражатпен кәсіпорындардың, ұйымдардың және ... ... ... ... өтейді. Әр түрлі клиенттердің, мысалы, ұсақ
салымшылардан ірі фирмаларға дейін, қаржылық ... банк ... ... ... қанағаттандырады.
Банктің жүргізген операциясы – банктің өз қызметін іс ... ... ... ... сай банктік операцияларға
негізінен мыналар жатады:
- заңды және жеке тұлғалардың депозиттерін ... ... ... ... жүргізу;
- банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдардың корреспонденттік ... ашу және ... ... ... ... мен монеталарды қабылдау, беру,
қайта есептеу, ұсату, айырбастау, сұрыптау,қаттап буу және ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың ақшасын ... ... ... ... (дисконт) операциялары: заңды және жеке ... мен өзге де ... ... ... ... қарыз беру операциялары: төлем, мерзім, қайтарым талаптарына сәйкес
заңды және жеке тұлғаларға ... ... ... ... ... операциялары: сенім білдірген адам мүддесі үшін және
соның тапсыруымен ... ... ... және ... ... ... операциялары: төлемдерді жинау, салыстыру, сорттау және
растау, сондай-ақ олардың ... ... ... ... ... және
клирингке қатысушылардың таза көзқарасын айқындау;
- сейфтік операциялар: сейф ... ... мен ... ... ... ... бағалы қағаздарын, құжаттары мен құнды
заттарын сақтау жөніндегі қызметтер;
- ломбард операциялары: депоненттелген (сақтауға ... ... ... ... және ... мүлікті кепілге алып,
қысқа мерзімді несие беру;
- төлем карточкаларын, чек кітапшаларын шығару;
- шетел валютасын айырбастау операцияларын ұйымдастыру;
- төлем ... ... ... ... қағаздар нарығындағы клирингтік қызмет;
- факторинг (сауда-саттық) операциялары: тауарларды (қызметтерді)
сатып алушыдан тәуекел етіп төлемсіз ... ... ... ... ие ... форфейтинг операциялары: тауарларды (қызмет көрсетуді) сатып
алушының қарыз ... ... ... ... ... ... ... алу арқылы төлеу;
Қорыта айтқанда, нарықтық экономика жағдайындағы коммерциялық
банктердің операцияларын шартты үш топқа ... ... ... ... (қаражат тарту);
- актив операциялары (қаражат орналастыру);
- актив-пассив операциялары (делдалдық, ... және ... ... ... ... асыру үшін банктерге және басқа банк
емес ... ... ... ... банк ... ... банк
операцияларын жүргізудің жалпы шарттарын белгілейтін Ережелер мен әрбір
банктің ішкі Ережелері болған жағдайда ғана ... ... ... жыл ... ... тәуелсіздігін алған Егеменді Қазақстан осы 13 жыл
ішінде нарықтың барлық талаптарына жауап беретін жаңа банк ... Ол ... ... тек ... ... ... ... өтті. Кейбір шетел экперттерінің айтуы бойынша,
ҚР-ның банк ... ... ... банк ісі ... ... келеді, ал жеке параметрлері бойынша кейбір СНГ мемлекеттерінен асып
түседі.
Нарыққа бейімделу кезеңінде құрылған Ұлттық Банк барлық ... ... ... ... орын алып ... банк жүйесінде құқықтық негізі және заң ... ... ... ... толық егеменді болуына себепші болды.
Бұл оқиға еліміздің экономикасының одан әрі ... жол ... ... бастап Қазақстан өзінің ақша-несие саясатын жүргізілуіне құқықты
болды. Ұлттық валютаның енгізілуінен ... 8 жыл ... тек ... ... ... ... де беделге ие болды.
Үкіметтің көмегімен Ұлттық банк, 13 жыл ішінде, ... ... ... өзгертіп, нарықтық экономика талаптарына сай бағытта жұмыс
істеуге ... ... банк ақша ... ... ... ... Ұлттық
валюта курсының тұрақтылығын максимизациялауға тырысты. Мұндай саясат
нәтижесінде, мемлекеттің 1992-1994 жж. экономикалық ... алып ... ... бойы ... ... тұрақтандыру және инфляцияны баяулату мүмкін
болды.
Нарықтық қатынастардың даму жағдайында мемлекетте ... ... ... ... жіне оның ... сегменттері:валюталық нарық,
банкаралық нарық, бағалы қағаздар нарығы, сақтандыру нарығы қалыптасты. Осы
жоғарыда аталған нарықтардың ... ... ... ... ... тұрақтандыру үшін, басқа елдерде сияқты, Үкімет пен ҰБ-
тың бар көңілі ... ... ... ... Ол 13 ... ... ... және оның жинақталу сферасында үлкен жетістерге жетті.
2001жылың бас кезінде таза ... ... ... ... теңгеге
жетті.
Банк жүйесінің, әсіресе, екі сатылы банктердің қалыптасуына байланысты ҰБ-
тың бақылау функциясы артты. ... ... ... ҰБ. ... банктерді реструктуризациялап отырады. 1992 жылдан бастап банк
секторын жақсарту ... ... ... саны 44-ке ... МВФ ... ... ... нәтижесінде, банк
сферасындағы Қазақстанның құқықтық жүйесі ... ... ... ... жауап беретіні анықталды.
Сақтандыру индустрияның ... ... ... ... іс ... ... ... өз ісін атқаруда. ҰБ.,
сақтандыруды бақылайтын орган ретінде, 2000 жылы ... ... ... ... мүше ... ... ... орнығуына байланысты есепшот жүйесінде
көптеген өзгерістер енгізілді. Банк ... ... ... ... ... ақша ... жүйесі және бөлшекті(розничные) төлемдер
жүйесі енгізілді.
Қазіргі ... ... ... ... асыратын көптеген түрлері
бар. Классикалық инструменттермен(төлем тапсырмасы, чектер, т.б.) қатар,
пластикалық ... ... ... ... жүзеге асты.
Реформациялық кезең – 1) банк ісіне автоматтандылған информациялық
жүйені енгізу, 2) халықаралық ... сай ... ... ... ... банк жүйесінде радикалдық өзгеріс– бүкіл әлемдік стандартқа
сай, бухгалтерлік есеп ... және ... ... ... ... ... ... республикамыздың әлемдік
шаруашылық қатынастар жүйесіне және мемлекеттің халықаралық ... ... ... өз ... тигізді.
ҚР-ның банк жүйесі, әсіресе, ҰБ. Банк қызметкерлерінің білімділігін
көтеру үшін ... ... ... ... саясаттың нәтижесінде,
банк сферасында жұмыс істеу беделді істердің біріне ... ... ... бір ваканттық орынға онға дейін адам қатыса алады.
Қорыта айтқанда, 13 жыл ... ... ... банк ... ... жетті. Бұл жетістіктер көбінесе ҚР-ның президенті
Н.Ә. Назарбаевтің банк ... ... ... ... ... ... банк ... ақша-несие қатынастарын атқаруда толық
тәуелсіз болып қоймай, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... алып шығуына өз ықпалын тигізді.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Банки и банковские операции: Учебник./ Под. ред. ... ... и ... ... ... ... и банкиры Казахстана: Информационно-аналитический обзор.
Спец.выпуск. Июнь 1999.-100с.
3. Банковский портфель, Т. 1-2, 3.-М.: ... ... ... дело/Под. ред. О.М. Лаврушина.- М.: Финансы и статистика,
1996.-478с.
5. Банковское дело: Учебник./ Под.ред.В.И. Колесникова, Л.П. ... ... и ... ... ... ... ... продолжается/ Под. ред. Б.И. Иришева.- Алма-
Ата: Казахстан, 1989.-111с.
7. Вестник национального банка РК за 1999 ... ... ... ... и ... при ... Учебник/Под. ред. Л.Н.
Красавиной.-М.: Финансы и статистика, 1989.-365с.
9. Денежное обращение и ... в ... ... ред. И.В. ... и ... ... ... кредит, банки: Учебник для вузов/Под.ред. Е.Ф. Жукова.-М.:
Банки и биржы, ЮНИТИ, 1999.-622с.
11. ... К., ... ... ... Основы банковского менеджмента: Учебное ... ... ... ... ... толковый экономический словарь для предпринимателя.-
Алматы: МЧП, 1993.-304с.
14. Усоскин В.М. Современные коммерческие банки.-М., 1994.-320с.
15. Шабанова Н.Н. Денежное ... и ... ... ... Ташкент,
1985.-304с.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының банк жүйесі туралы ақпарат39 бет
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің даму кезеңдері32 бет
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы мен дамуы. Екі деңгейлі банк жүйесін құру38 бет
Қазақстан Республикасының банкілік қызметін мемлекеттік реттеу63 бет
Қазақстан Республикасының банктерін соның ішінде екінші деңгейдегі банктердің құрылуы, екінші деңгейдегі банктердің депозиттік операция жасау ерекшеліктері71 бет
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің валюталық операциялары мен реттеу шаралары23 бет
Қазақстан республикасының банктері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь