Қазақ / ағылшын прагматонимдерінің семантикалық және құрылымдық ерекшеліктері

РЕФЕРАТ
КІРІСПЕ
1 Прагматоним ұғымы және түсініктемесі

1.1 Тауар белгісінің даму тарихы.
1.2 Тауар белгісі, сауда белгісі, фирмалық белгі және бренд ұғымдарының түсініктемесі
1.3 Прагматоним ұғымының классификациясы
1.4 Прагматонимдер мен жалқы есім разрядтарының байланысы

2 Прагматонимдердің семантикалық және құрылымдық ерекшеліктері

2.1 Қазақ және ағылшын тілдеріндегі прагматонимдердің құрылымы
2.1.1 Прагматонимдердің жасалуының лексикалық.семантикалық әдісі
2.2 Қазақ және ағылшын тілдеріндегі прагматонимдердің семантикасы
2.3 Қазақ және ағылшын прагматонимдерінің уәжділігі

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

А ҚОСЫМШАСЫ Қазақстанда жасалған прагматонимдер
Б ҚОСЫМШАСЫ Ұлыбритания мен АҚШ.та жасалған прагматонимдер
Жұмыстың жалпы сипаты: Дипломдық жұмыс ағылшын және қазақ прагматонимдерінің семантикалық және құрылымдық ерекшеліктерін қарастырып, оларға мысалдар келтіруде қазіргі экономика және сауда саласында болып жатқан белсенді өзгерістерді ескере отырып қарастыруға арналған.
Зерттеудің өзектілігі қазіргі таңда қажеттілікке ие болып отырған прагматонимдердің құрылымдық және семантикалық ерекшеліктері мен пайда болу жолдарын және де ономастикалық кеңістіктің қажетті аумақтарының тілдік бірліктерінің дамуын қарастыру болып табылады. Қазақ ономастикасында қазіргі таңда ағылшын және прагматонимдерін зерттеуге бағытталған зерттеулер өте аз болып келеді. Сондықтан, қазақ және ағылшын прагматонимдерін өзіне тән спецификалық және ерекше қасиеттерімен қатар зерттеу қызығушылық туғызуда.
Диплом жұмысының нысаны – ағылшын және қазақ прагматонимдері.
Диплом жұмысының пәні: ағылшын және қазақ прагматонимдерінің құрылымдық және семантикалық ерекшеліктері болып табылады. Пәні мен өзектілікті қарастырудың негізгі себебі:
3. Экономикалық, әлеуметтік өзгерістерінің әсерінен қазіргі таңда лексиканың бұл бөлшегі өте маңызды мағынаға ие болып, күнделікті өмірдің айырылмас бөлшегіндей болып кетті.
4. Прагматонимдердің құрылымы мен семантикасы аппелятивті лексикаға қарағанда ерекше болып табылады.
Диплом жұмысының мақсаты – ағылшын және қазақ прагматонимдерінің құрылымы мен семантикасындағы ұқсастықтар мен ерекшеліктерді айқындай отырып, прагматонимдердің құрылуына әсер етуші интралингвистикалық, экстралингвистикалық факторларды айқындау.
Берілген мақсаттармен байланысты келесідей мәселелер алға қойылады:
• ағылшын және қазақ тілдеріндегі азық-түлік өнімдері мен сусындардың сөздік тауар белгілерін бір жүйеге келтіріп, классификациялау;
• прагматонимдердің мотивациялану және номинациялану ерекшеліктерін бекіту;
• ағылшын және қазақ прагматонимдерінің негізгі жасалу жолдары мен құрылымын зерттеу;
• ағылшын және қазақ прагматонимдерінің семалық құрылымын анықтау;
• ағылшын және қазақ прагматонимдерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын айқындау.
Зерттеу материалы жете түрде сараланып, таңдалынып алынғанорыс тіліндегі 3 әдебиеттен және газет-журнал беттерінде жарияланған мақалалардан тұрады.
Зерттеудің дереккөздері ретінде көртеген интернет сайттардан іріктелініп алынған деректі материалдар және де Ж.Б. Кошпанова, А.А. Исакова, Т.А. Соболева, А.В. Суперанская секілді авторлардың зерттеу жұмыстары, А.Н. Банько секілді зерттеушілердің мақалалары мәліметтер қорын кеңейтуге негіз болды.
Диплом жұмысының зерттеу әдістері. Зерттеу жұмысына қойылған міндеттерді шешу үшін дескриптивті және салыстырмалы әдістер негіз болды.
Зерттеудің теориялық-әдістемелік негізін Ж.Б. Кошпанова, А.А. Исакова, Т.А. Соболева, А.В. Суперанская, А.Н. Банько секілді авторлардың еңбектері құрайды.
Диплом жұмысының құрылымы: Диплом жұмысы кіріспеден, негізгі екі бөлімнен, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан тұрады.
        
        Қазақ / ағылшын прагматонимдерінің семантикалық және құрылымдық ерекшеліктері
МАЗМҰНЫ
РЕФЕРАТ
КІРІСПЕ
1
Прагматоним ұғымы және түсініктемесі
1.1
Тауар белгісінің даму тарихы.
1.2
Тауар белгісі, ... ... ... ... және ... ... түсініктемесі
1.3
Прагматоним ұғымының классификациясы
1.4
Прагматонимдер мен жалқы есім разрядтарының байланысы
2
Прагматонимдердің семантикалық және құрылымдық ерекшеліктері ... және ... ... ... ... ... лексикалық-семантикалық әдісі
2.2
Қазақ және ағылшын тілдеріндегі прагматонимдердің семантикасы
2.3
Қазақ және ағылшын прагматонимдерінің уәжділігі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
А ҚОСЫМШАСЫ Қазақстанда ... ... ... ... мен ... ... ... жұмысының тақырыбы: Қазақ / ағылшын прагматонимдерінің семантикалық және құрылымдық ерекшеліктері.
Диплом ... ... ... ... ... ... сөздер: прагматоним, сауда белгісі, тауар белгісі, бренд, ономастика, фирмалық белгі.
Диплом жұмысының нысаны: ... және ... ... ... ... ағылшын және қазақ прагматонимдерінің құрылымдық және семантикалық ерекшеліктері ... ... Пәні мен ... ... ... себебі:
* Экономикалық, әлеуметтік өзгерістерінің әсерінен қазіргі таңда лексиканың бұл ... өте ... ... ие болып, күнделікті өмірдің айырылмас бөлшегіндей болып кетті.
* Прагматонимдердің құрылымы мен семантикасы аппелятивті лексикаға ... ... ... табылады.
Диплом жұмысының мақсаты - ағылшын және ... ... ... мен ... ... мен ... айқындай отырып, прагматонимдердің құрылуына әсер етуші интралингвистикалық, экстралингвистикалық факторларды айқындау.
Осы мақсат ... ... ... міндеттері туындайды:
* ағылшын және қазақ тілдеріндегі азық-түлік өнімдері мен сусындардың сөздік тауар ... бір ... ... ... ... ... және ... ерекшеліктерін бекіту;
* ағылшын және қазақ прагматонимдерінің негізгі жасалу жолдары мен ... ... ... және ... ... семалық құрылымын анықтау;
* ағылшын және қазақ прагматонимдерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын айқындау.
Диплом жұмысының зерттеу әдістері. Зерттеу жұмысына қойылған міндеттерді шешу үшін ... және ... ... ... ... ... жете ... сараланып, таңдалынып алынғанорыс тіліндегі 3 әдебиеттен және газет-журнал беттерінде жарияланған мақалалардан тұрады.
Зерттеудің ... ... ... интернет сайттардан іріктелініп алынған деректі материалдар және де Ж.Б. Кошпанова, А.А. Исакова, Т.А. Соболева, А.В. Суперанская секілді авторлардың зерттеу жұмыстары, А.Н. ... ... ... ... ... ... кеңейтуге негіз болды.
Алынған нәтижелердің басты маңыздылығы болып олардың қазақ және ағылшын тілдеріндегі лексикология мен ономастиканың ... ... ... ... ... сөзжасам ретінде қолдануға болады, сонымен қатар қазақ және ағылшын тілдерін оқытудың ... және ... ... ... және ... мен ... бойынша арнайы курстар құрауда негіз болып табылады. ... ... яғни ... ... құрастыруда немесе жарнамалық лексика сөздіктерін құрастыруда, сауда белгілерінің атауларын құрастыруда, сөздік тауар белгілерін құрастырудағы кәсіпкерлер, маркетологтар, бренд-менеджерлер, және басқа да ... ... ... ... адамдарға арналған анықтамалар құрауда қолдануға мүмкіндік береді.
Диплом жұмысының құрылымы: ... ... ... ... екі ... пайдаланылған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан тұрады.
КІРІСПЕ
Жұмыстың жалпы сипаты: Дипломдық жұмыс ағылшын және қазақ прагматонимдерінің семантикалық және құрылымдық ... ... ... ... келтіруде қазіргі экономика және сауда саласында болып жатқан белсенді өзгерістерді ... ... ... ... өзектілігі қазіргі таңда қажеттілікке ие болып отырған прагматонимдердің құрылымдық және ... ... мен ... болу ... және де ... ... ... аумақтарының тілдік бірліктерінің дамуын қарастыру болып табылады. Қазақ ономастикасында қазіргі таңда ағылшын және прагматонимдерін ... ... ... өте аз ... ... Сондықтан, қазақ және ағылшын прагматонимдерін өзіне тән спецификалық және ерекше қасиеттерімен қатар зерттеу ... ... ... ... ... - ағылшын және қазақ прагматонимдері.
Диплом жұмысының пәні: ағылшын және қазақ прагматонимдерінің ... және ... ... ... ... Пәні мен ... қарастырудың негізгі себебі:
* Экономикалық, әлеуметтік өзгерістерінің әсерінен қазіргі таңда ... бұл ... өте ... ... ие болып, күнделікті өмірдің айырылмас бөлшегіндей болып ... ... ... мен семантикасы аппелятивті лексикаға қарағанда ерекше болып табылады.
Диплом жұмысының мақсаты - ... және ... ... ... мен ... ... мен ерекшеліктерді айқындай отырып, прагматонимдердің құрылуына әсер етуші ... ... ... ... ... ... келесідей мәселелер алға қойылады:
* ағылшын және қазақ ... ... ... мен ... ... ... ... бір жүйеге келтіріп, классификациялау;
* прагматонимдердің мотивациялану және номинациялану ерекшеліктерін бекіту;
* ағылшын және қазақ прагматонимдерінің негізгі жасалу жолдары мен ... ... ... және ... прагматонимдерінің семалық құрылымын анықтау;
* ағылшын және қазақ прагматонимдерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын айқындау.
Зерттеу материалы жете түрде сараланып, таңдалынып алынғанорыс тіліндегі 3 ... және ... ... ... мақалалардан тұрады.
Зерттеудің дереккөздері ретінде көртеген интернет сайттардан іріктелініп алынған деректі материалдар және де Ж.Б. Кошпанова, А.А. Исакова, Т.А. ... А.В. ... ... ... зерттеу жұмыстары, А.Н. Банько секілді зерттеушілердің мақалалары мәліметтер қорын кеңейтуге негіз болды.
Диплом жұмысының ... ... ... жұмысына қойылған міндеттерді шешу үшін дескриптивті және салыстырмалы әдістер негіз болды.
Зерттеудің теориялық-әдістемелік негізін Ж.Б. Кошпанова, А.А. Исакова, Т.А. Соболева, А.В. ... А.Н. ... ... ... ... құрайды.
Диплом жұмысының құрылымы: Диплом жұмысы кіріспеден, негізгі екі бөлімнен, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен және ... ... ... ... және ... ... белгісінің даму тарихы.
Тауар белгілері тамыры тереңге жайылған, сан ... ... бар ... ... ... ... (мон. , түр. ) сөзі моңғолдық түп тамырға ие ерекше белгі. Ол Алтын Орда кезінде Орталық Азия, Шығыс ... ... ... ... ... кең таралып, жаңа , секілді мағыналарға ие бола бастаған.
Ш. Құдайбердіұлының ... ... ... ... ... ... таңба сөзі түріктерде V ғасырдан қолданылып келе жатқандығын байқауға болады.
Ал Ежелгі ... ... ... салу ... ... XXI ... пайда болған. Ол кезде оны ғибадатханаға тиесілі бұқаларға ен салу үшін қолданған. Осы кезден бері иелікті білдіру үшін таңба салу ... ... ... кең ... Ал ... тауар белгілері, яғни белгілі бір затты жасаушы ... ... ... ... ... салу археологтардың айтуынша сонау б.з.д. 3200 жылы ежелгі Египетте ... ... Сол ... Египеттік пирамидаларда тастардың қайдан әкелінгендігін көрсететін және ол тасты кім қашағандығын дәлелдейтін таңбалар көрсетілген.
Орта ғасырларда сұранысқа ие тауарлардың ... ... ... ... ... осы ... арқылы тауардың сапасының жоғары, не төмен екендігін ... ... ... ... ... ... ... байланысты таңбалар мен белгілердің маңыздылығы арта түсіп, олар тек қана тауарларда ғана ... ... ... да ... түрінде қолданылған. Ал бәсекеге қабілетті компаниялар мен фирмалардың көбеюіне байланысты тауар таңбаларын құқықтық қорғау қажеттілігі туындады. ... ... ... ... айналып, XIX ғасырда өндіріс дамыған мемлекеттерде тауарлық белгілер туралы заң пайда болды.
Мәселен, Англияда 1876 жылы тауарлық белгілерді ... ... ... бюро ашылған. Ал бұл бюроға бірінші болып 1876 жылы (кейбір деректер бойынша 1855 ... ... ... ... ...
Қазіргі таңда тауар белгісінің тіркелген екендігін дәлелдейтін белгі (R) болып ... Ал (TM) ... ... тауар белгісін тіркеуге ниетті екендігін немесе жалпы ережелерге сай белгіні өз меншігі деп санайтын ... ... ... ... тауар белгілерін заңды тіркеудің негізгі критерийлері белгіленген жөніндегі заң 1999 жылы ... ... ... сауда белгісі, фирмалық белгі және бренд ұғымдарының түсініктемесі
Қазіргі таңда әлемде 20 миллионға жуық тауар белгісі тіркелген. Жекелей тоқтала кетсек, Қазақстанда 18 ... ... ... 3 ... жуық және ... 2 ... ... тауар белгісі бар деп есептелінеді. Алдыңғы қатарлы әлемдік фирмалар жеке өндіріс объектілерін патенттеуге, сонымен қатар тауар белгілерін жасау мен оны ... ... қол ... ... ... заңды тіркеуге көптеген қаржы жұмсайды. Жылдан жылға тіркеліп жатқан тауар белгілері екпіндеп көбеюде. Мәселен, әлем бойынша жыл сайын 750-800 ... жуық ... ... ... ... ... ... АҚШ-та 300 мыңға жуық, Ұлыбританияда 60-70 мыңға жуық тауар белгілері тіркеледі. Кейбір өткен ғасырда пайда болған тауар белгілері әлі күнге ... өте ... ... 1886 жылы ... ... 1837 жылы ... P&G,1869 жылы ... Heinz тауар белгілері кең қолданысқа ие.
Кесте 1- тіркелген тауарлар көлемі:
Жылы / ... ... ... ... теңестіру және оған ұқсастардан саралау үшін, сонымен қатар тауар мен мекемеге танымалдылық алып ... ... ... ... ... ... мен ... белгілі бір сапалық көрсеткіштермен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... келесідей түрлерден тұрады:
* Суреттік(сурет немесе геометриялық фигура, кей жағдайларда екеуінің қосындысы);
* Сөздік (сөз, ... сан ... осы ... ... ... және сөздік түрлердің таңбаларының бірліктерінің қосындысы);
* Көлемдік (туындының ... ... ... негізделген үш өлшемді белгінің кескіні);
* Ерекше (дыбыстық, иістік, ... ... және ... ... ... ішіндегі ең кең таралғандары бастапқы үш түр ... яғни ... ... және ... ... ... белгілері түрлерінің 90 %-ға жуығын сөздік тауар белгілері құрайды. Бұл көрсеткіштегі басымдылықтың ... ... ... тез ... есте сақталынуы болып табылады. Сөздік тауар белгілерінің оқылына алуы ең ... ... ... ... яғни сөз ... аты ретінде де қолданыла алады.
Тауар белгісі терминіне мағыналас, синонимдес сөздер ретінде ... ... ... ... ... және бренд ұғымдары қолданылады. Енді әрбір ұғымға жеке ... ... ... ... 1 - тауар белгісі, сауда белгісі, бренд және фирмалық белгі ұғымдарының өзара байланысы
Сауда ... ... - ... бір тауар немесе нақты бір сатушы мен сатушылар тобының қызметін бәсекелестерден ... ... тұру ... ... ... ... сөз, ... белгі, рәміз, дизайнерлік шешім немесе олардың қосындысы.
Тауар белгісі(tradename) - ... ... ие, ... ... ... ... бір немесе бірнеше сауда белгісінің элементтері. Біздің зерттеуіміз бойынша, сөздік ... ... ... ... - ... ... жатқан тауарлар мен қызмет көрсету осы белгі мен атауға ие фирмамен жүзеге асырылатындығын білдіретін термин.
Brand - (ежелгі викингтер ... ... , , ) бұл ... мен оның сипаттамасын байланыстыратын, сауда белгісі, тауардың тұтынушылардың ойындағы бейнесі, және де өндірушінің өз тауарына, сауда белгісіне және тұтынушыларға деген ... ... ... ... ... ... ол ... туралы тұтынушылар білетін сауда белгісі мен ол туралы жалпы түсінікті білдіреді. ... ... ... деп , , атап ... ... белгісі, тауар белгісі және бренд ұғымдары өте ұқсас, ... ... деп те ... ... ... пен ... белгісі ұғымдары кейде синоним ретінде қолданылғанымен бренд термині кең ұғымға ие. Себебі оның құрамына сауда белгісімен қоса, тауар мен ... ... ... ... ... әр ... ... сипаттамалары мен тұтынушылардың оларға деген беретін бағасы және де тұтынушы туралы ақпарат, сонымен қатар ... ... ... ... уәделерінен тұрады. ал олардың айырмашылығына тоқталар болсақ, ... ... ... ... ... ал ... белгісі ұғымы жалпы заң саласында да, экономика ... да ... ... әр ... ... ... ... тағайындауларынан тұратын бірнеше тауарларды білдіру үшін қолданылатын шатырлы тауар белгісі деген ұғым кездеседі. Мысалы: Қазақстандық ... ... сүт, ... қаймақ, ірімшік, йогурт, сүзбе, май өндіреді; ал американдық ... ... Colgate, ... Lady Speed Stick, Mennen, Protex, Ajax ... ... ... ал ... компаниясы Rexona, Dove, Clear, Cif, Domestos секілді тұрмыстық заттар өндірумен ... Calve. Lipton, Rama, ... ... ... ... ... ... азық-түлік өнімдерінің өндірісімен де айналысады.Осы орайда айта ... жайт А.В. ... мен Т.А. ... ... ... кейбір ірі фирмалар бір сауда белгісі арқылы бірнеше тауар шығару арқылы, ... ... ... осы ... ... шығындары да аз болуда.
Кесте 2 - танымал америкалық, ағылшындық және қазақстандық компаниялардың тауар белгісі, сауда белгісі және ... ... ... ... ... ... тауарлары
Сыйлықтар
Кітаптар
Ipad
Iphone
Ipod
Imac
Macbook
Mac mini
Ipad mini
Ipad air
Қара шәй
Көк шәй
Жемісті шәй
Ақ шәй
Шөпті шәй
ұғымы экономикалық қарым-қатынастардың кеңеюімен қазіргі ... ... ... ... орын ... Сауда қатынастары кеңейіп, бәсекеге қабілеттілік өсуде, осы орайда өз ісін сауда белгісі арқылы жекешелендіруге талпыныс ... ... ... ... классификациясы
Сөздік тауар белгілері қазіргі таңда қоғамның бөлінбес бөлшегі болғандықтан, ономастика мен лингвистиканың зерттеулерінің жаңа бағыты болып отыр. Оған ... осы ... ... ... ... ... атайтын нақты бір ортақ термин жоқ. Осы орайда бұл тақырыпта көптеген зерттеулер жүргізген ғалымдардың піклрерін назарға алып, саралап өтсек.
А. Л. ... ... мен жеке ... ... ... ... қолданған, яғни ктематоника, бұл - сөздік тауар белгілерін зерттейтін ғылым.
П.Т. Поротников сауда белгілеріне ... ... ... ... атау ... мақсатында, терминін ұсынған болатын. Товароним сөзбе-сөз ... ... ... ... П. ... тауар белгілерінатау үшін, лингвистикалық термин ретінде (гректің PIραγμα , және ... ) ... ... ұсынған болатын. Автордың айтуынша, жаңа термин зерттеу объектісін нақтылау үшін енгізілген, ... ... ... тек ... қана ... ... ... суреттік немесе құрама да бола алады. Ал прагмоним ұғымы тек тіркелген және тіркелмеген сөздік тауар белгілерін білдіреді. ... ... ... ... ... да зерттеушілер қатарынан қолдау таппады. Мәселен, В. М. ... ... ... ... ... ... жалқы есімдер, номенклатуралық бірліктер және тауар белгілерінен тұрады. Бұл жайылмалыққа, белгісіздікке әкеліп ... ... да ол ... ... қатарына қосыла алмайды. Осылайша, прагмоним ұғымы жәй ғана өзіндік болып қалды.
С.О. Горяев, С. К. Иманбердиева, А. А. ... Н. В. ... В. И. ... С. О. Шестакова, Кошпанова Ж.Б. секілді бірқатар зерттеушілер болса, ... ... ... ... пікірінше, аталмыш термин өзінің құрылымы бойынша ономастикалық терминдерге дәлме-дәл сай болып ... және де ... бір ... ... қажет ерекшеліктерін нақты көрсетеді.
Ал бұл зерттеушілерге ... ... ... ... ... ... зерттеуші ғалымдар А.В. Суперанская мен Т. А. Соболева ұстанып отыр, олардың айтуынша сөздік тауар белгілерін атау үшін ... ... ... ... объектісі ретінде А. В. Суперанская мен Т.А. Соболеваның ұстанымы бойынша прагматоним термині алынды.
А. В. Суперанская мен Т.А. ... ... ... прагматоним ұғымы ономастикалық терминологияның бірқатар талаптарына сай келеді:
* Бір, екі ... үш ... ... ... ... ... грек ... латын әріптерінен құралуы. Г. Б. Мадиеваның ойынша, терминдердің негізінде ... грек және ... ... ... жоқ ... ... ... Олардың мағынасы қысқа, түсінікті әрі нақты болады.
Прагматоним - жалқы есімдер тобының бірі болып табылады. Ғылымда прагматонимнің бірыңғай берілген ... ... жоқ. А. В. ... айтуы бойынша: .
Бір тауарды екінші бір тауардан ерекшелеп тұратын кез-келген қаптамада көрсетілген ... ... ... деп аталады. Әйтсе де заң тұрғысынан қарастырар болсақ Пшеничная (арақ), Абрикосовый рай (кәмпит) ... ... ... қорғауға ие бола алмайды, себебі олар тек сипаттаушы ... ... ... ... және ... өндіруші тарапынан қолданыла алады.
1.4 Прагматонимдер мен жалқы есім разрядтарының байланысы
Қазіргі ... ... жеке ... бөліп зерттеп қана қоймай, оларды зерттеу барысында ... рөл ... ... ... факторлар, яғни жеке есімдердің экстралингвистикалық байланыстары мен лингвистикалық байланыстарының өзара байланыстылығы мен жеке ... ... әсер ... ... ... ... типтердің бір-бірімен байланысын қарастыратын алғы шарттарды ұстанады. Енді, прагматонимдерді басқа да ... ... ... ... ... ... қарастырсақ...
Жалқы есімдерге негізінен антропонимдер, топонимдер, зоонимдер және т.б. жатады. Қазіргі таңдағы ғылымның, техниканың және өндірістің шапшаң ... ... ... ... ... ... кеңістікте аралық категориялар өсуде. Мұның бәрі арнайы қарым-қатынас түрлері, көбінде өнерлі сипаттағы арнайы ... кең ... ... ... ... ... Мұндай арнайы жалқы есімдерге прагматонимдер, эргонимдер (қоғам, ... ... ... ... ... дара туындылары), порейонимдер (транспорт құралдарының атауы), гемеронимдер ( жүйелік баспа органдарының атауы) және т.б. олар ... ... ... ... да, ... ... разрядын құрайды. И.В. Крюковтың айтуынша, келесі мәселелер әсерінен ... ... ... ... баяндауға ие бола алмаған:
* Жалқы есімдердің қасиеттерінің әлсіз көрініс беруі;
* Жалқы есімдерге тән емес ерекшеліктердің болуы;
* Ішкі қалыбының сақталуы;
* ... ... ... ... ... ... экономикалық өмір мен сәннің әсерінен туындайтын тұрақсыздық пен өзгергіштік;
* Сандық индекстер, аббревиатуралар және көп құрамды қосындылар мен ... ... ... ... ... ... ... басқа, эргонимдер, хрематонимдер, сұрыптық атаулар және т.б. ... мен ... ... ... ... ең ... деген топ эргонимдер болып табылады. Прагматонимдер мен эргонимдер келесідей ұқсастықтарға ... ... ... ... мен тікелей байланыстың болмауы;
* Аттрактивтілік;
* Суггестивтілік;
* Сауда мен өндіріс саласында ... ... ... ... ... ... ... туындауы.
Прагматонимдар мен эргонимдардың басты ерекшелігі: прагматоним тауарлар топтамасын қарастырса, эргоним болса жеке объектілерге ғана қатысты қолданылады. Эргоним тек ... ... ... жеке ұжым ... ... ... Ал ... болса, жеке бір затты атаумен қатар сол заттың топтамасын атауға да ... мен ... мен ... ... ... оның ... ... аспаптар, әшекей бұйымдар, керек-жарақтар, асыл тастар) басты ұқсастығы екеуінің де адам ... ... ... ... ... ... атауында. Ал басты айырмашылықтары: хрематонимдер жеке тарихы бар, өз түрінде жалғыз заттарды атауда қолданылса, прагматонимдер жиі өзгеріп ... ... ... атау үшін қолданылады.
Прагматонимдер мен сұрыптық атаулар.Прагматонимдер мен сұрыптық атаулар көпетеген жағдайларда түйіседі. А.В. Суперанскаяның айтуынша, . ... ... ие бола ... ал ... белгісінің иелігі заңды түрде бекітітіледі. Тауар белгісі барша түрдің өкіліне қызмет етпейді. Түр әр түрлі сұрыптарға бөлінеді.
Прагматонимдер және лақап ... ... ... мен ... жақындастырушы артықшылық пен жеткіліктілік сәті болып табылады. Лақап ат - ол аты, жөні бар ... ... ... ... ... мен ... үшін қолданылады. Осылайша прагматонимдер де өзінің жалпы түрлік атауы бар, олар да оған сәйкес тауарлардан ... үшін ... ... мен лақап аттардың басты ерекшелігі: лақап аттар адамның қандай да бір болса да ... ... ... ... ал ... белгісі адамның сезімдері мен эмоциясына әсер ете отырып, жарнамалаушы тауарға оң сипаттама береді.
Прагматонимдер мен бүркеншік есімдер.Бүркеншік есім ... шын ... бола тұра ... ... шығарылған есім) көбіне оң эмоциялардан тұрып, автордың тек жақсы қасиеттерін көрсетуге ұмтылады. Бұл ... ... де тән ... ... ... мен ... есімдердің тағы бір жақындастыратын ұқсастығы: екеуі де жасанды ат туғызушы өнім болып табылады, және бұл ... ... ... ... ... мен ... ... жасалуында тілдің орфографиялық және морфологиялық нормаларына өзгертулер әкелу, яғни ... ... ... және ... кері оқу ... ... көрініс табады: ОВИП ЛОКОС - Пиво Сокол (сыра). Прагматонимдер мен бүркеншік есімдердің ерекшеліктеріне тоқталар болсақ, прагматонимдер ... ... ... ... есімдер адамдарды атайды.
Прагматонимдер мен фалеронимдер, гемеронимдер. Тауар белгілерінің жеке ... ғана ... ... ... қатарын атай алу қабілеті оны ономастикалық кеңістіктің тағы бір перифериялық ... ... ... бір ... ... ... белгісінің жеке атауы), гемеронимдер (жүйелік басылымдар, газет, журнал, бюлетеньдер ... ... жеке ... Бірақ фалеронимдер мен гемеронимдерде ой жекешелендірілсе, прагматонимдерде мекеме белгілі бір тауар түрлерін иемденуге құқылы болады.
Прагматонимдер де жоғарыда аталған жалқы есімдердің ... ... ... ... тұрақты емес, яғни олардың жасалынуында жалпы есімдер мен ... ... ... жалқы есімдер де қолданыла алады. Бірақ прагматонимдер лақап аттар, бүркеншік есімдер, эргонимдер, хрематонимдер және ... ... ... ... ... орныменен де, қоғам өміріндегі ойнайтын рөліменен де ерекшеленеді. Яғни, тауар белгілері жеке объектілерге емес, біртекті заттар топтамасына беріледі. Прагматонимдерде мекеменің ... бір ... ... ... ... болады. Бұл өте ерекше, өмірде кеш қалыптасқан, қазіргі таңдағы экономикалық және ... орын ... ... ... болған категория.
Осылайша, прагматонимдердің басқа жалқы есім разрядтарынан ерекшелігі келесі қатарлардан көрініс табады:
* Прагматонимдер біртекті объектілерді, олардың топтамаларының ... ... жеке ... ... ... ... ... жарнамалық және көз жаулаушылық қасиетке ие өндіріс пен сауда аясына қатысты болып келеді;
* Прагматонимдер ... әсер ... ... ... ... Прагматонимдердің құрылымы мен семантикасы
+ Қазақ және ағылшын тілдеріндегі прагматонимдердің құрылымы
Онимдердің сөзжасамдарының ерекшеліктері мен құрылымдарын зерттеу әрбір ономастикалық зерттеудің бөлінбес ... ... ... ... ... морфологиясы мен сөзжасамдарын зерттеу онимикалық деректерге негізделген лингвистикалық ақпараттарды анықтаудағы маңызды кезеңдердің бірі болып табылады, яғни ол белгілі бір тілдің ... ... ... ... мен ... және де түрлер мен негізгі үлгілерін анықтауға мүмкіншілік береді.
Негізгі жүйе ... ... ... ... топша қызметін атқарады. Олар құрылымы әртекті болып табылатын ... ... Яғни ол ... бір сөз ... ... ... сөздердің туындауына алып келетін тірі процессі болып табылады. Бұқаралық ақпараттар арқылы ономастикалық жүйені зерттеу ономастикалық жүйенің қалыптасу процессін толығымен ... ... ... ... ... болып табылатын таңдаудың семантикалық-стилистикалық критерийлерін сараптауға мүмкіншілік береді. Прагматонимдер адамзат аясында пайда болып жатқан барша жаңалықтардың айқын ... ... ... олар ... ... ... әрдайым жаңа бірліктермен толығып отырады. Әр түрлі тауар номинацияларын атау қажеттілігі сөзжасамдық топалаңға, яғни ... ... әкеп ... ... ... бір-біріне қарама-қайшы болып келетін үш талапқа сай келуі ... ... ... ... ... сай ... ... яғни мотивацияланған болуы керек.
* Олар оңай айтылатын және жеңіл түрде еске сақталынатын болуы тиіс, яғни қысқа, әрі ... ... ... Олар ... ... аударып, қызығушылығын туғыза алуы керек, яғни жарнама қызметін атқаруы тиіс.
Прагматонимдер құрауда оның түсінікті болуымен ... ... бір ... ие бола алуына басты назар аударылады. Оның неғұрлым ... ... оның ... ... ... ... ... Яғни, осылайша кейбір тауарлардың аттрактивті қасиетінің төмен болуы мен танымалдылыққа ие бола алмауын түсіндіруге болады. Себебі ... ... ... аталынатын тауармен бірге ішкі тығыз байланысқа ие болуы керек.
Дегенмен кейбір тауар сипатымен ешбір байланысы жоқ атауларды тіптім мәнсіз деуге ... ... олар ... ... шығарушының қиялының және ойының жемісі болып табылады. Жарнама саласының қызметкерлері әрбір сөздің бір мағынаға ие болуына ұмтылады. Яғни жалпы алғанда ... ... ... ... қатысы бар немесе ассосацияланады. Олар басынан ойлап табылмайды, яғни тілдегі бар ресурстар негізінде ... ... ... ... ... ... толықтырудың негізгі жолдарының бірі белгілі бір тілде немесе басқа да ... ... ... ... ... жаңа ... ... болып табылады.
Қазақ және ағылшын тілдеріндегі прагматонимдер келесі әдістер арқылы жасалады:
* Лексико-семантикалық
* Лексико-синтаксистік
* Морфолого-синтаксистік
* Морфологиялық
2.1.1 ... ... ... ... ... ... ... - семантикалық әдіс келесідей жағдайларда көрініс табады:
* Тілдегі белгілі бір түсініктемеге ие сөзді басқа бір түсінікті атау үшін ... ... ... яғни бұл ... ... да бір ... ... болмайды;
* Басқа тілдерден жаңа сөздерді кірме сөз ретінде алған жағдайда;
Прагматонимдердің ... ... тек ... ... ... ... қайталау немесе жаңа сөздерді жасауда ғана емес, сонымен қатар адамзаттың объективті және субъективті әлемінің түсінігі мен көрінісіне иелік етуіне де ... ... ... А. ... айтуынша, көбіне өзгеріске түсетін сөздер сол дәуірдегі немесе уақыттағы адамзат өмірінде маңызды рөлге ие ... мен ... Ал ... ... жаңа ... ... ... бизнес, спорт және заманауи технологияларға қатысты болып табылады. Барлық тілдерде адамның дене мүшелері, туыстық қатынастар, үй жануарлары, қарулар, қоршаған орта (ай, күн, жер) ... ... ... үлкен потенциалына ие. Яғни олар өте продуктивті және түсінуге де оңай.
Лексико-семантикалық әдіске аппелятивтердің оптимизациялануы, ... және ... ... ... ... ... ... былайша айтқанда тұтынушыға танымал сөздерді екінші рет қолдану. Бұл өте танымал әдіс болып табылады. Тілдегі ... ... ... ... ... ... түрде қолданылады. Оң коннотацияға ие лексикалық деректер затты немесе ... ... ... байланысы болса да, болмаса да қолданыла береді. Дегенмен лексикалық негіздерді тауарлардың атаулары ... ... ... ... қорғау жөніндегі заңнама бірқатар шектеулер енгізеді.
Прагматонимдердің негізін таңдау ... ... ... және эмоционалдық-экспрессивтік қызметіне негіз бола алады. Суггесивті негіз ... ... ... ... ие ... бірақ тауар кереметтігі жөнінде дербес талдау жасауға мүмкіншілік ... ... ... атаулар тауарға деген назар аудару үшін емес, тұтынушыны қызықтыру үшін қолданылады. Прагматонимдердің ... ... ... ... ... бағалы сипаттарын айқындау үшін қолданылады. Яғни бұл екі функциональды қызмет атқарады: және .
Зерттелініп отырған қазақ және ағылшын ... ... ... жасалынған прагматонимдер:
* Қазақстандық прагматонимдер:
* Қазақ тіліндегі: Айгерім,Ажар, Айсулу (кәмпит), Қазақстан (шоколад), Пиала, Наурыз, Алматы (шәй), Қайнар, Арай (күнбағыс ... ... ... Жаз ... ... Әсем ай ... су), ... (май), Сымбат, Султан (шарап),
* Орыс тіліндегі:Кламин (сыра), ... ... ... (шұжық) , Грата (нан), Стардаммер (сүт), Ключник (арақ), Гонка (кәмпит), Капитан (кофе), Орхидея (арақ), Шедевр (күнбағыс ... ... хан ... ... (арақ), Белоснежка (вафли), Венера, Домино (печенье), Король (шырын);
* Ағылшын тіліндегі: ... ... ... ... Casino(қант), Emperor(шәй), Holiday(кәмпит), Maestro(пельмен), Parliament(газдалған су), Vampire(шарап);
* Басқа тілдердегі: Carnaval (кәмпит),Fenix (газдалған сусын), Kabisco (кәмпит), Millenium (ірімшік), Belvedere (минералды су), Ola ... ... Salan ... ... ... ... ... ағылшын тіліндегі прагматонимдер:Boost (шоколад), Brasso (сыра), Calypso (йогурт), Chelsea (шарап), Cornetto ... ... ... Delacre (печенье), Eldorado (балмұздақ), Flora (маргарин), Graffiti ... ... ... Hartleys ... Kenco ... Knorr (соус), Marvel (сүт), Milagro (кофе), Robertson (тосап).
* АҚШ-та жасалған ағылшын тіліндегі прагматонимдер: Applause (шоколад), BIBO (газды су), Bliss ... ... ас), Bocabits (ет ... Cheddar ... Clarks ... өнімі), Clorets (мұзды кәмпит), Dannon (йогурт), Eagle (сыра), Guinness (сыра), Junior (шоколад), Lockets (шоколад), Mazola ... ... Miller ... Ұлыбритания мен АҚШ-та жасалған басқа тілдердегі прагматонимдер: Alba (кофе), Amico (банан), Dazani (сусын), Eckrich (котлет), Franzia ... ... ... Mamo ... Montco ... Oberto ... Kennan (конфет), Bulmers (арақ), Beaut (конфет), Cadburys (конфет), Cornetto (балмұздақ).
Трансонимизация. Трансонимизация кезінде прагматонимдерге ... ... ... ... мифонимдер, эргонимдер секілді жалқы есімдер разрядтары қолданылады. Яғни жалқы есімдер ... мен ... ... ... ... ... келеді. Белгілі бір сөздерге танымал ұйқастықтар табу үшін, ең алдымен жеке және ... ... ... ... ... ... ... көркем шығармалар мен фольклорлық шығармалар, қиял-ғажайып кейіпкерлер, танымал актерлер мен актрисалардың аты мен жөні ... ... ... Асанали (қаптамасында Асанәлі Әшімовтың суреті бар коньяк) немесе Талғат (қаптамасында ғарышкер Талғат ... ... бар ... Жеке ... ... белгілеуде кең қолданылады. Себебі олар жақсы игерілген, есте сақтау мен жаттау алуға қолайлы лексика болып табылады. Мұндай тауар белгісіне өз аты мен ... ... беру ... да, шет ... де ... ... Бұл ... өзінің жеке даралығымен қатар, жағымды сипатқа ие, бұл дегеніміз атау тауарға жеке қайталанбастығымен және жақсы сапасымен жауапты ... ... ... Brooke Bond шәйі деген мағына береді, бұл дегеніміз ағылшын кәсіпкері Артур Брук 1896 жылдан Вест-Индиядан шәй ... ... ... ... ... ... және де әрбір шәйдің сапасы үшін жауапкершілікті өз ... алып ... ... ... ... ... ... классы қолданылғандығына байланысты қазақ және ағылшын тілдерінде келесідей прагматонимдер түрлерін атап ... ... ... ... ... Асанали (арақ), Аль-Фараби (сусын), Қарлығаш (шарап), Мақпал (шарап), Маржан (шәй), Айгерим (макарон), Сұлтан (кеспе);
* ағылшын ... Maxim ... Diana ... ... ... Churchill (арақ), John Park (виски);
Ағылшындық антропрагматонимдер:
* Ұлыбританияда жасалынған ағылшын тіліндегі прагматонимдер: Allinson (ұн), Mackinlays (виски), Ballantine's ... ... ... Bath Oliver (печенье), George Pristly (сыра), Lipbys (консервіленген сиыр еті), Liptons ... Lyons ... Marie ... ... ... ... ... ағылшын тіліндегі прагматонимдер: Aunt Jemima (мұздатылған таңғы ас), Baby Ruth (шоколад), Betty Crocker (тез дайындалатын тамақ ... Bryan ... Chef Boyardee ... арналған тұздық), Colombo (йогурт), Jack Daniel's (джин), Heinz (кетчуп, тұздық), Oscar Mayer ... Teddy Grahams ... ... ... мен АҚШ - та ... ... тілдегі прагматонимдер: Carlo Rossi (шарап), Douwe Egberts (кофе), Fernando's (мұздатылған тіскебасарлар), Lorna Doone (печенье), Margherita Nikolai Smirnoff ... Tia Maria ... бір ... ... жалқы есімдердің - топонимдер деген саласынан жасалынған. Яғни ... ... ... белгілі бір сипаттама беріп отырады. Мәселен, атауын есітегенде, әлем астанасы, сән орталығы деген ұйқастар ойға келеді. Мұндай атаулар сонау ... ... ... келеді. Мысалы: Алма - ата (кір жуғыш машина), Москва (жазу жазғыш машина) және т.б. бірақ, ... ... ... ... мен ... атаулары, және кейбір мемлекеттерде тау, өзен және т.б. атаулары тауар атаулары ретінде тіркеліне ... Олар ... ... ... яғни ол ... тұратын әрбір өнім өндіруші ол атауды тауар аты ретінде ... ... бар. ... қатар, тауар атаулары ретінде географиялық атаулардан туындаған туынды тіркестерді қолдануға рұқсат етілетін жағдайлар да кездесіп ... ... ... ... ... ... ... топопрагматонимдер:
* қазақ тілінде: Көк - төбе (сыра), Каспий (арақ), Тянь - Шянь ... ... ... ... ... ... (минералды су), Жібек жолы (шарап), Ақ Жайық (минералды су);
* ... ... Caspian ... ... ... Olimp (шарап), Santa Barbara (шарап), Tassay (ауыз су);
Ағылшындық ...
* ... ... ... ... ... Chelsea ... ликер), Cornish Wafer (крекер), Eldorado (балмұздақ), Hartington (ірімшік)HP sauce (тұздық), Icelandia (шырын), ... ... ... ... Malibu (ром);
* АҚШ- та жасалынған ағылшын тіліндегі прагматонимдер:Alcott Ridge (алкогольды сусындар), Alpen (таңғы ас), Arctica (су), Ari Zona ... ... Aspen ... ... SUN DRY ... ... Canadian Mist (виски), Bounty (шоколад);
* Ұлыбритания мен АҚШ- та жасалынған басқа тілдегі прагматонимдер: Hoaagen-Dazs (балмұздақ), Riviera Soup (сорпа), ... ... ... ... ... ...
Зерттелініп отырған қазақ және ағылшын тілдеріндегі ойдан ... ... ... мен құбылыстар, мифтер, ертегілер мен әңгімелерге негізделген прагматонимдер - мифопрагматоним деп аталады. Мұндай сөздер тобын ... ... ... жағдайы мен интеллектуалдық қабылдауына да баса назар аударылады. Осындай типтегі тауар белгілері ... ... ие ... табылады, яғни ойды ұшқырлай отырып, қиял туғызады. Мифопрагматонимдер ретінде тек ұлттық қиял-ғажайып кейіпкерлер атаулары ған емес, жалпыға ортақ әмбебап атаулар да ... ... ... ... тілінде: Алтын-адам (шарап), Баян-сұлу (шарап), Ер-төстік (кетчуп), Қыз-Жібек (арақ);
* ағылшын тілінде: Lumbering Bear (кәмпит), Bear in the North(кәмпит), ... Snow ... ... Star ... Teddy ... Puss-in-Boots(кәмпит), Dracula (арақ),Snow Queen (арақ),Monte Cristo (шарап),Nostradamus ... ... ... ... ... ... прагматонимдер: Alladin (тоник), Beefeater (джин), Cutty Sark (виски), Eldorado (балмұздақ), Garibaldi (печенье), Lady Godiva (кәмпит), Godiva ... АҚШ- та ... ... тіліндегі прагматонимдер: Bazooka (сағыз), Centaur (құрғақ таңғы ас), Dinersaures(құрғақ таңғы ас), Galaxy (шоколад), Green Giant (консервіленген көкөністер), Mercury ... MY DARLIN' ... ... ... Neptune Gold ... Peter Pan (жаңғақ майы).
Көптеген прагматонимдер, яғнисауда белгілері эргонимдерден бастау алады. Яғни мұндай әрбір сауда белгісі жоғары ... ... ... да ... ... ... ... мекеменің атауын тауар атауы ретінде қолдану кең таралған. Мәселен, келесідей топтарды ... ... ... ... ... ... ... Сұңқар, Әділ (арақ), Алсу (ауыз суы), Аружан (қытырлақ нан), Барт (сусын), Бахус (шарап), Бейбарс (сүт өнімдері), ... ... ... ... Accord ... өнімдері), Briz (сусындар), BIIK (минералды су), BISKO (өсімдік майы), Gold Product (шарап), Salan майонез);
Ағылшындық эргопрагматонимдер:
* Ұлыбританияда ... ... ... ... Archers ... ... Baileys ... Brooke Bond (шәй), Bassett's (шәй), Billington's (қант), Breyer's (балмұздақ), Cadburys ... АҚШ- та ... ... тіліндегі прагматонимдер: Adolph's (етке арналған жұмсартқыш қоспа), Coca-Cola (сусын), Ardmore (сусын), Farms (сусын), BAR-S (сорпа текшелер), Bird's Eye ... ... ... Early Times (виски), MARS (кәмпит);
* Ұлыбритания мен АҚШ-та жасалынған басқа тілдердегі прагматонимдер: Anheuser (сыра), Busch ... Brewski ... Dannon ... Del Monte ... ... Dupont ... Kenco ... Nestle (кәмпит).
Көптеген жалқы есімдер тек өндіріліп шыққан мемлекетте ған емес, оның шекарасынан тыс ... де ... ... ... ... ол ... олар ... болса да, алуан түрлі жақсы түсініктер туғыза алады.
Кірме. Сауданың халықаралық сипаттамасының болуына ... ... ... ... ... шет ... экспорталатын тауарларға атау беру кезінде сәнді және атақты шетел сөздері мен сөз ... ... ... ... ... айтуы бойынша, тауар атауларын таңдауда шетелдік кірме сөздерді таңдау ... ... ... ... тұтынушыларға тартымдылық қасиетімен сипат алады. Бұл дегеніміз кірме сөздерді пайдалану отандық лексикада сөздер мен сөз ... ... ... емес, жәй ғана жаңа құбылыс немесе тауарды анағұрлым әсерлі, эмоционалды, сонымен қатар экономикалық атаулармен атауға деген ... Яғни ... ... ... тек атаулық қасиетке ғана емес, сонымен қатар сипаттамалық қасиетке де ие.
Кез-келген ономастикалық кеңістікте шетелдерден алынған ономастикалық кірме ... ... ... Бұл дегеніміз, тіл, мәдениет және оны алып жүруші этностар бір-бірінен бөлектеніп өмір сүрмей, белгілі бір себептермен өзара сауда қатынастарына, ... ... ... мәдени және т.б. байланыстарға түсіп отырады. Экономикалық, саяси, мәдени жағдайы өте жақсы дамыған ... ... өте ... ... тез ... Сондықтан болуы керек, ағылшын тілі әлемдік тіл ... ... ... ... ... Бұл жағдайға себепкер болған Ұлыбритания мен Америкадан ағылшын тілінің лексикалық бірліктерін белсенді түрде алып пайдалану болып ... ... ... ... кірме сөздер тек Қазақстанда ған емес, басқа мемлекеттерде де кеңінен таралған. Мәселен, 1980 ... ... ... ... ... яғни ол ... жаңалық пен беделділікті көрсету мақсатында ағылшын тілі киімдерде, целлофан пакеттерінде, қаптама қораптарда, ... ... ... кафелер мен ресторандарда жазулар ретінде қолданылған.
Көптеген кірме прагматонимдер трансплантация әдісі тән. Яғни, графикалық принцип, графикалық лексика бірліктерінің бір ... ... бір ... ... түрде өтуі. Әсіресе мұндай алмасу ұқсас алфавитке ие тілдерде кең таралған және олар тіпті ешбір өзгеріссіз қолданылады. Мысалы: Pepsi ... ... ... үшін ең ... ... ... материалдық құндылықтар мен қатар, оның дыбыстық жағының да өз сапасын жоғалтпай өтуі болып табылады. Шет тілдерінде жазылған тауар ... ... ... ұлттық тауар белгілерінің жанында бірден ерекшеленіп, тұтынушылардың қызығушылығына ие ... ... ... ... ... де кеңінен таралған. Ол дегеніміз сөйлемдер мен жеке сөздердің бір графикалық жүйе арқасында әріптер арқылы берілуі: ... ... ... ... ... ... ... орыс тілінен алынған кірме сөздер: Твис-арабика (арақ), Консул ... ... ... ... ... ... (кәмпит);
* ағылшын тілінен алынған кірме сөздер: Casino (қант), Dandy (шырын), Body Guard ... ... Fashion ... Big Dipper ... Apple ... ... тілдерден алынған кірме сөздер: Grossmann (сыра), Madonna (шарап), Sachino (шарап), Carte Noir (шарап), ... ... ... (шарап), Доширак (ірімшік).
Кірме сөздерден жасалынған ағылшын прагматонимдері:
* орыс тілінен алынған кірме ... ... ... ... (шоколад), KHLEB-SOL (консервіленген ет өнімдері);
* басқа тілдерден алынған кірме сөздер: Chun King (кеспе), Atora ... Kia-Ora ... Le Menu ... ... өнімдері), Jose Cuervo (ликер), La Choy (кеспе), Nescafe (кофе).
2.2 Қазақ және ағылшын тілдеріндегі прагматонимдердің семантикасы
Әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... сипаттамасы мен арнайы сипаттамаларын айқындайды. Әсіресе әртүрлі тілдік жүйелердегі онимдерді типологиялық ... ... олар ... ... ие ... ... тіл ғаламды елестету мен қабылдаудың жеке өзіндік әдістеріне ие болып ... Бұл ... ... ... ... ... нақты айқындалады. Қазақстандық және ағылшын прагматонимдерін зерттеу кезінде ұлттық және мәдени ерекшеліктерін ... ... ... ... немесе сол ұлттың мәдениетін үйретуде үлкен әдістемелік маңыздылыққа ие болып табылады.
Семантикалық жиілікті анықтау семантикалық ... ... ... ... ... ие ... ... Яғни, алдымен әрбір тілдегі неғұрлым жиі кездесетін семантикалық сипаттамалар анықталынып алып, олардың арасында иерархиялық байланыс орнатылады. Мүнда әмбебап мағыналарды немесе ... ... ... ... қарастыру - тілдердің лексикалық - семантикалық типологиясының құрылуына ... ең ... ... бірі ... табылады. Оның шешімі жеке тілдер арасында тілдердің белгілі бір ... - ... ... ... ... ... тауар белгілерінің прагматикалық аспектісінің спецификасы тауар белгілерін жасаудағы және қолданудағы адамның рөлінің жоғары ... бұл ... ... тілдің негізгі лексикасына қарама - қайшы қояды. Дегенмен сарапталынып отырған ақпараттар ішінде салыстырылп отырған екі тілге де тән ... ... ... және ... ... ... тән бірінші типологиялық сипаты: экономикадағы прагматонимдердің алатын орнымен шартталған жалпы сөздердің екіншілік қасиеті. Ал егер, ойдан құрастырылған сөз болса, онда ол ... ... ие ... және ... тілдеріндегі прагматонимдерге тән екінші типологиялық сипаты: салыстырылып зерттелініп отырған тілдерде сөздік тауар белгілерінің эмоционалдық ... ... ... ... бөлігіне қарағанда басым болып келеді. Тауарларды атауда маңызды рөлге ие оң ассоцияциялау қасиет ... ... ... да ... ... қолдана отырып, тұспалдай жеткізе білу болып табылады. Зерттелініп отырған қазақ тілінде де, ағылшын тілінде де эмоционалды сипатталған, көркемделген лексикалық ... ... ... қатар, бұрын соңды тілдерде кездеспеген қиялға негізделген, ойдан шығарылған сөздер нарықты ... үшін ... ... және ... ... ... тән ... типологиялық сипаты: экстарлингвистикалық факторларға тән тұрақсыздық пен босаңдық, сонымен қатар ... ... ... ... қатар кез-келген тілдің ономастикалық жүйесі өзіне тән ерекшеліктерімен әлеуметтік те, материалдық та қасиеттерімен сипатталады. Яғни қазақ және ... ... ... зерттей келе байқайтынымыз, қазақ және ағылшын тілдеріндегі прагматонимдердің жалпы қызметінің сипаты ұқсас ... ... және ... ... әсерінен туындайтын ерекшеліктерге ие болып отырады.
Салыстырмалы зерттеу жүргізу кезінде кейбір жағдайларда салыстырылып отырған тілдердің бірінде екінші бір тілдегі ... ... ... ... кездер болады. В.Г. Костомаров пен Е.М. Верещагин бұл құбылысты деп атап кеткен болатын. Олар ұлттық ... ... ... ... ... тілінде - шұбат, ағылшын тілінде - эль, яғни ... ... бір ... екінші бір тілде өз эквивалентіне ие болып отыр. Салыстырылып отырған тілдерде лексикалық эквиваленттер бірде бар ... ... жоқ ... ... ... эквиваленттердің орнын басу мақсатында сипаттамалар, сөз тіркестері немесе басқа да құрылымдар қолданылады.
Зерттеулердің көрсетуінше, халықтардағы ономастикалық кеңістіктің құрамы мен көлемі ... ... ... ... және ... құндылықтары айтарлықтай ерекше. Прагматонимдер лексиканың бір бөлігі ретінде белгілі бір этностардың құндылықтар жүйесін сипаттай алады. Мәдени сипатқа ие прагматонимдер қатарына ең ... ... яғни ... ... жер ... мен ... атауы және де диалекттері жатады. Ерекше этно-мәдени маңыздылыққа ие ұлттың рухани ... мен ... ... ... ... ие. Мысалы: Көк - төбе, Алтын адам, Левша, Мастер и Маргарита, Westminster, Eldorado, Ер Төстік, Аламан.
Сондықтан да әр ... ... мен ... ... ... көлемі мен құрамы бір-бірінен ұлттық және мәдени сипаттамалары бойынша ерекшеленіп отырады.
Қазақ және ... ... ... ... және де сөз ... ... және ... прагматонимдері лексикалық, семантикалық; лексикалық, синтаксистік; морфологиялық, синтаксистік және ... ... ... ... ... - ... және ... - синтаксистік әдістер қазақ тіліндегі прагматонимдердің жасалуында көптеп қолданылады, ал ... ... ... - ... және ... синтаксистік әдіс арқылы жасалынады. Қазақ тілінде күрделілігі жағынан үш немесе бестік ... ... ... тілінде одан да күрделілірек құрылымдар қолданылады.
Жарнамалық қызмет атқарушы тауар атауларын таңдауда көптеген ... оң ... ... ие ... ... аса мән беріледі.
Салыстырылып отырған тілдердің прагматонимдерінде жалпы әдеби тілден гөрі жалқы есімдердің қолданылуы көптеп ... ... ... ... ... ... ... атауларына сай түрлі ассоциациялардың туындауына себепкер болады.
Тауар белгілерін жасау әдістері алуан түрлі және ерекше болып табылады. Оған себеп олардың ... ... ие ... ... ... ... болуы. Тауар белгілерінің лингвистикалық ерекшеліктері олардың заңдық мәртебесімен ... Яғни ... ... ... ... ... ... атаулар жасауда кейбір мақсаттарды қолдануға шектеу қойып жатады. Мұндай шектеу қоюшы факторларға экстралингвистикалық факторлар, сонымен қатар ғылыми-техникалық жетістік және ... ... ... ... мен сән, ... ... ... 3 - лексикалық және семантикалық әдіс арқылы жасалынған прагматонимдердің көлемінің құрамы (%)
Аппелятивтердің онимизациялануы
Прагматонимдер
Қазақстандық
Ағылшын және американдық
31,5 ... ... және ...
16,9%
19,5%
Топопрагматонимдер
2,9%
4,4%
Мифтік прагматонимдер
0,6%
0,4%
Эргопрагматонимдер
6,3%
15,5%
барлығы
26,7%
39,8%
Кірме
прагматонимдер
орыс тілінен енген
ағылшын тілінен енген
басқа тілдерден ... ... ... ... ... сөздік тауар белгілерінің көп бөлігі аппелятивті әдіс арқылы жасалынады, көлемі бойынша Қазақстандық - 31,5%, ... мен ... - 12,43% ... ... ... ... ... назарын аудару болғандықтан, прагматонимдер ретінде көбіне тауардың қызметіне қатысы жоқ, оң ассоциациялар тудырта алатын сөздер таңдалынады. Аппелятивті әдіс арқылы жасалынған ... ... әр ... лирикалық сипаттарға ие - Кездесу, Compliment, Үміт ... ... ... ... ... ... ... және табиғи сипатқа ие - Вечер (кәмпит атауы), Радуга (маргарин атауы), Ice Space ... ... ... ... ие - ... (шәй ... Love ... атауы) көптеп кездеседі.
Жеке есімдер негізінде жасалынған прагматонимдер Қазақстандық атаулар арасында 26,7% және ағылшын мен американдық прагматонимдер арасында 39,8% ... ие. Айта ... ... бұл ... ... ... көпшілігі әйел адамның атауымен қолданылады.
Отантопрагматонимдердің жасалуының туынды негізі ретінде көбіне ... мен жеке ... ... ... ... әдісі арқылы жасалынған ағылшын және американдық прагматонимдердің эргонимдерден ... ... ... - 15,5%. Бұл ... ... мен ... сонау тарихи заманнан бері жеке қожалыққа ие болу бөлшегі өте жоғары болып келеді, яғни ... ... жаңа ... өзінің ұйымының атауын қолданады.
Прагматонимдер ретінде сонымен қатар, географиялық атаулар, әдеби және ... ... ... ... қолданылады. Тағы да бір кеңінен қолданылатын сөздер тобы ол - мифтік атаулардан ... ... ... ... ... ... және орыс тілінен енген кірме прагматонимдер Қазақстандық прагматонимдердің басым көпшілігін құрайды. Орыс ... ... ... 51,11%, ... ... енген прагматонимдер 23,01% және де неміс пен француз секілді ... да шет ... ... ... ... ... енген прагматонимдердің басты ерекшелігі - дайын сөздерді ешбір өзгеріссіз қолдана алу ... яғни ... ... трансплантациялануы. Мұндай қазақ тіліндегі орыс прагматонимдерінің көп болуын көп жылдық қазақ халқына тигізген әсерімен байланысты болып келеді.
Ал XX ғасырдан бері ... ... ... ... ... ... ене бастады. Яғни АҚШ ағылшын тілі әлемдік тілдер эталоны болып табылады, ол әлемдік тіл, халықаралық байланыс құралы ... ... ... ... ... ... ... пайдалану уәжді болып табылады. Егер шетелдік кірме сөз Отандық тауар айналымына бір жаңалық пен серпіліс әкеліп, әлемге деген көзқарасты байытуға әсер ... ал егер ол ... ана ... толық сәйкес келетін синонимы бола тұра түсініксіз, қабылдауға қиын болып табылатын шетелдік сөз қолданылса, ол жағымсыздық пен ... ... ... де ... ... пайдалану өнімді болып келеді. Және де ағылшын тілінен алынатын кірме сөздер толығымен тарнсплантация ... ... Бұл әдіс өте кең ... Teddy Bear ... Soccer ... Ursa Major ... Натура (шырын), Тэйсти (дайын таңғы ас өнімдері), Фингер (печенье), Роял Кейк (кекс).
Прагматонимдер ретінде кірме сөздердің пайдаланылуының басты бір ерекшелігі варваризмдердің көп ... ... ... ... Bella Vita ... прагматонимдерінің ішінде орыс тілінен енген кірме сөздер 3,41%, басқа тілдерден ... ... ... ... ... тілі, испан тілі және т.б.) енген 7,2% құрайды.
Аталмыш мәліметтерге негізделген зерттеу қорытындыларына назар аударар болсақ, прагматонимдер сөз ... ... ... көбінде бинарлық тіркестерден құралған. Дегенмен поликомпонентті құрамдар да кездесіп жатады. ... ... ... және ... тілдерінде көптеп қолданылады, себебі олар жарнамаланып отырған тауарды нақтырақ және бөлшектеп түсіндіруге мүмкіншілк береді.
Кесте 4 - Сөз ... ... ... ... ... ... тіркестері
Прагматонимдер
қазақстандық
Ағылшын және американдық
бинарлық
25,09%
44,86%
поликомпонентті
1,2%
1,86%
барлығы
26,29%
46,72%

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын және қазақ тілдеріндегі тұрмыстық етістіктердің лексика - семантикалық ерекшеліктерінің теориялық аспектісі55 бет
Дипломатиялық терминдер70 бет
Мұнай және газ саласындағы терминологиялық өрістің ерекшелігі93 бет
Түрлі ұлт өкілдеріндегі сыпайылық категориясының вербалды және бейварбалды қатынастар арқылы көрініс табуы (ағылшын, қазақ, орыс тілдері негізінде)66 бет
Қазақ/ағылшын тілдеріндегі етістіктер63 бет
"Тілдің жүйелік, құрылымдық, таңбалық сипаттары"6 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
Aғылшын және қaзaқ тілдеріндегі келер шaқ63 бет
SQL құрылымдық сұранымдар тілі32 бет
«ш. бейсенованың «сүзгенің соңғы күндері» хикаятындағы лиризм мен психологизм. а.кемелбайдың "қоңыр қаз" шығармасын талдау. е.раушановтың « ғайша - бибі»поэмасының құрылымдық ерекшелігі. е.раушановтың «аспанға көшіп кеткен ел» поэмасының сипаты. е.раушановтың «қызық емес оқиға» атты поэмасының діни- мифологиялық сюжеті. ақын н.айтұлының «тоғыз тарау» поэмалар кітабына қысқаша талдау»21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь