Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.7
I.тарау.Қазақстанда адамзаттың қоғам институттарын қалыптастырудың негіздері
1.1.Қазақстан республикасы конституциясы бойынша адамның құқықтары мен бостандықтарына сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7.10
II.тарау.Қазақстан Республикасының адам және азаматтың құқықтық мәртебесінің негіздері
2.1.Қазақстан Республикасының азаматтарының Конституциялық құқықтары, бостандықтары және міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10.16
2.2. Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың конституциялық тетіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16.20
2.3. Қазақстан республикасы . адамның құқығы мен бостандықтарының кепілі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20.23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24.25
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26.27
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі уақыт аралығында Қазакстан Республикасында болған саяси жэне экономикалық реформалар түлға, оның қажеттіліктері мен мүдделеріне басты роль берген қоғам дамуының жаңа бағыттарын айқындады. Қазіргі біздің конституциялық жүйеміз бүрыңғы кеңес дэуіріндегіден өзгеше адам және оның тұлғаллығына ерекше сыйластықпен қараудан тұрады.20 қыркүйек 2002 жылғы ҚР Президентінің «ҚР-ның құқықтық саясаты Концепциясы туралы» жарлығында: «ҚР Конституциясында бекітілген адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарының жоғарлылығы, құқық үстемдігі, мемлекеттің билік тармақтарының бөлінуі және олардың өз қызметін жүзеге асыру барысында тепе-тендік және тежемелік қағидасына сүйене отырып жүзеге асыратындығы негізінде демократиялық, құқықтық, зайырлы және әлеуметтік мемлекет құру жөніндегі бағытын біртіндеп және ретімен заңдастыру керек» деп көрсетілген.Осылайша жүзеге асырылып отырған Конституцияның теориялық мәселелері және адам және азамат құқықтары мен бостандықтары саласындағы заңдарды жетілдіру таңдап алынған тақырыптың өзектілігін көрсетеді.
Ал тақырыптың зерттеу пәні: ҚР адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтары, оның дамуының ерекшеліктері, бағыттары, қағидалары, тенденциялары және заңдылықтары.Зерттеудің әдістемелік негізі-бұл диалектикалық, тарихи-логикалық, институционалдық, құрылымды-жүйелік, салыстырмалы-құқықтық және баяндаушы ғылыми әдістердің жиынтығы.Зерттеудің теориялық негізі. Жұмыс қортындысы табиғи құқық теориясына, Қазақстан Республикасының Конституциясы, ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың еңбектеріне, ұлттық және шет мемлекеттердің нормативтік құқықтық актілеріне, халықаралық құқық нормаларына сүйене отырып жазылған.Жоғарыда аталған мәліметтермен қатар мемлекет және құқық теориясы саласындағы отандық және шетел ғалымдарының еңбектері, конституциялық құқық, философия, политология салаларынан құнды мәліметтер алынған.
Еңбектің ғылыми жаңалығы. Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарының жүйелі зеріттелуінен сондай-ақ оның конституциялық-құқықтық және халықаралық-құқықтық аспектілерін қарастырудан тұрады. Тұлғаның құқықтық дәрежесі әрекет ететін құқықтың барлық салаларының нормаларында көрсетілген адам мен азаматтың құқығының бүкіл жиынтығымен анықталады.Тұлғаның құқықтық мәртебесі өз бойына Конституция арқылы бекітілетін құқықтар мен бостандықтарды қамтиды.Осы қамтылған бөлігі барлық құқықтар мен бостандықтардың шағын бір бөлігін өз бойына жинақтайды. Негізгі құқықтар мен бостандықтарға тән заңдық ерекшеліктер мыналар:
1.Конституциялық құқықпен бостандық, тұлғаның құқықтық мәртебесінің негізін қалайды және басқа құқық салаларында бекітілген құқықтардың барлығына негіз әрі бастау болады.
1.Қазақстан Республикасы Конституциясы 1995ж. 30 тамыз
2.“Қазақстан Республикасындағы Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы” ҚР Конституциялық заңы.07.10.1998ж.
3.“Алматы қалалық сотының 1-ші инстанцияда азаматтық істерді қарайтын соттардың жұмысы туралы” 2005ж. Ведомстволық статистикалық есебі
4.“Қоғамдық бірлестіктер туралы” Қазақстан Республикасының заңы. 31.05. 1996г. N 3-1
5.Назарбаев Н.А. Осмысление пройденного и дальнейшее демократическое реформирование общества//Вести Казахстана.-1995.-1 июля.
6.Президент Республики Казахстан. Концепция правовой политики Республики Казахстан: Указ от 20.09.2000г.// САПП РК. -2002.-№31.--83.
7.Общая теория прав человека/Рук.авт.колл. и отв. ред. доктор юридических наук Е.А.Лукашева.- М.: издательство НОРМА, 1996г. –с.
8.Права человека: учебник для ВУЗов/ отв.ред.- член-корр. РАН, доктор юридических наук Е.А.Лукашева.-М.: Издательская группа НОРМА-ИНФРА – М,1999.-573с.
9.Лупарев Г.П. Правовое положение личности в зарубежных странах: Учебное пособие.-Алматы:ВШП«Әділет»,2001.-216с.
10.Права человека: Учебное пособие.-Алматы: Данекер,1999. – 251с.
11.Ким В. Годы созидания. Анализ политических и конституционно-правовых взглядов первого Президента РК.- Алматы: ТОО «Эдельвейс», .
12.Ғ.С.Сапарғалиев «ҚР Конституциялық құқығы» академиялық курс.- Алматы: Жетіжарғы,2002-528б.
13.Котов А.К.Сувернный Казахстан: гражданин, нация,народ (вопросы конституционного права).- Алматы: Жеті жарғы, 1997.-288с.
14.Конституция Российской Федирации: Проблемный каментарий/отв.ред. В.А.Четвернин.-М.,1997.-702с.
15.Моисеев Н.Н. Права человека в Россий: декларации, нормы и жизнь//Материалы международной конференции, посвященной 50-летию Всеобщей декларации прав человека/ Государство и право.-2000.-.с.37.
16.Нысанбаев А. Человек и открытое общество.- Алматы, 1998.- 272с.
17.Лао Цзы. Хань Фей Цзы. Древнекитайская философия. В 2-х т.-М., 1972.- Т.1.- с.9-11.
18.Козлихин И.Ю. Позитивизм и естественное право //Государство и право.- 2000.-№3.-с.5-11.
19.Остянский В. Введение в концепцию прав человека //Права человека в Казахстане.- 1995.-№1.-с.1-5.
20.Мюллерсон Р.А. Права человека: идеи, нормы, реальность. –М., 1991.-60.
21.Взаоимодействие правового сознания с моралю и нравственностю в обществе переходного периода/Авт. М.Т.Баймаханов, Л.М.Вейсберг, А.У.Бейсенова, М.А.Ибрагимов, А.К.Котов. –Алматы: Жеті жарғы,1995.-240с.
22.Программа партий Алаш//Казахстан и этапы государственности. Конституционые акты /Сост. Ж.Баешев.- Алматы: Жеті жарғы, 1997.-с.229-232.
23.Зиманов С.З. Обществнный строй казахов первой половиный XIX века.-Алма-Ата:Изд-во Акдемий наук КазССР, 1958.-296с.
24. Жиренчин К.А. Полическое развитие Казахстана во второе половине XIX – начале XX века: Автореф.дис.д-ра юрид.наук.- Алматы, 1997.-45с.
25. Узбекулы С. История и деятели политико-правовой мысли Казахстана в конце XVII – начале XX вв.: Автореф.дис.д-ра юрид.наук.- Алматы 1999.-48ст.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе...................................................................................................................3-7
I-тарау.Қазақстанда адамзаттың қоғам институттарын қалыптастырудың негіздері
1.1.Қазақстан республикасы конституциясы бойынша адамның құқықтары мен бостандықтарына сипаттама......................................................................7-10
II-тарау.Қазақстан Республикасының адам және азаматтың ... ... ... ... ... ... құқықтары, бостандықтары және міндеттері ....................................................................10-16
2.2. Адам және азаматтың құқықтары мен ... ... ... ... Қазақстан республикасы - адамның құқығы мен бостандықтарының кепілі .................................................................................................................20-23
Қорытынды.....................................................................................................24-25
Пайдаланылған әдебиеттер..........................................................................26-27
Кіріспе
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі уақыт ... ... ... болған саяси жэне экономикалық реформалар түлға, оның қажеттіліктері мен мүдделеріне басты роль берген ... ... жаңа ... ... ... біздің конституциялық жүйеміз бүрыңғы кеңес дэуіріндегіден өзгеше адам және оның тұлғаллығына ерекше сыйластықпен қараудан тұрады.20 қыркүйек 2002 жылғы ҚР ... ... деп ... ... ... отырған Конституцияның теориялық мәселелері және адам және азамат құқықтары мен бостандықтары саласындағы заңдарды жетілдіру таңдап алынған ... ... ... ... ... ... ҚР адам және ... құқықтары мен бостандықтары, оның дамуының ерекшеліктері, бағыттары, қағидалары, тенденциялары және заңдылықтары.Зерттеудің әдістемелік негізі-бұл диалектикалық, тарихи-логикалық, институционалдық, құрылымды-жүйелік, салыстырмалы-құқықтық және баяндаушы ... ... ... ... ... ... қортындысы табиғи құқық теориясына, Қазақстан Республикасының Конституциясы, ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың еңбектеріне, ... және шет ... ... ... ... халықаралық құқық нормаларына сүйене отырып жазылған. Жоғарыда аталған мәліметтермен қатар мемлекет және құқық теориясы саласындағы отандық және шетел ғалымдарының еңбектері, ... ... ... ... ... ... ... алынған.
Еңбектің ғылыми жаңалығы. Адам және азаматтың құқықтары мен ... ... ... сондай-ақ оның конституциялық-құқықтық және халықаралық-құқықтық аспектілерін қарастырудан тұрады. ... ... ... әрекет ететін құқықтың барлық салаларының нормаларында көрсетілген адам мен азаматтың құқығының бүкіл жиынтығымен анықталады. Тұлғаның құқықтық ... өз ... ... ... ... ... мен ... қамтиды. Осы қамтылған бөлігі барлық құқықтар мен бостандықтардың шағын бір ... өз ... ... ... ... мен бостандықтарға тән заңдық ерекшеліктер мыналар:
1.Конституциялық құқықпен ... ... ... ... ... ... және басқа құқық салаларында бекітілген құқықтардың барлығына негіз әрі бастау ... ... ... мен ... ... азамат пен адамға беріледі.
3.Негізгі құқықтар мен бостандықтардың өзіне тән бір сипаты - бұл олардың ортақтығымен бейнеленеді. Олар ... ... үшін ... әрі тең деп ... ... ... ... мен бостандықтары өзінің пайда болуы және қалыптасуымен ерекшеленеді. Оған жалғыз ғана негіз ретінде оның ҚР-ның азаматтығына қатыстылығы бола алады. ... ... ... ... мен ... ... еркі ... алынбайды немесе кері қайтарылмайды. Бұл құқықтар оған азаматтығына байланысты беріледі, бұл ... ... ... жағдайда бірге өз күшін жояды.
6.Негізгі құқұқтар мен бостандықтар оларды іске асыру ... ... ... ... өзге ... мен ... нақты бір құқықтың қатынас барысында, құқықтық қабілеті арқылы өзінің жетістігі болып қалады.
7.Негізгі құқық, бостандық және міндеттерге тән тағы бір ... ... ... ... ... бекітілуіне де байланысты. Олар мемлекеттің құқықтық актілерінде тіркеледі, бұл құжат әрине жоғарғы заңды күші бар ел Конституциясы болып көрініс ... ... ... ... адам мен ... негізгі құқықтары мен бостандықтары ұғымының ерекшеліктерін сипаттайды. Бірінші рет Қазақстан Республикасының Конституциясы жеке тұлғаның табиғи шығу төркінін бекітті, ... ... ... деп жариялады.
Жеке тұлға мен мемлекеттің, ... ... ... арасында пайда болатын қарым-қатынастардың сипатына орай конституциялық құқықтар мен бостандықтар түрлі салаларға бөлінеді.Конституциялық құқықтар мен ... үш ... ... ... ... ... ... Жеке бас құқығы мен бостандықтары іс-жүзінде әрбір адамның жеке құқығы болып есептеледі, оның тұлғаның мемлекетке қаншалықты ... ... ... қатысы жоқ. Бұл құқықтар әрбір адамның бөлінбес құқығы, ол құқық оған ... ... ... тиісті болады. Адамның жеке құқығы болып есептелетін құқықтарға адамның табиғи құқығы жатады. Бұл құқық ... жеке басы ... ... ... ... ... Конституциясына сәйкес әркімнің өмір сүру құқығы бар. Ешкімнің өз бетінше адам өмірін ... ... жоқ. ... жеке ... бостандығы және еркін жүріп тұру құқықтары конституциялық түрде бекітілген. Кез ... ... ... ... ... ... заңда көрсетілген реттерде ғана және тек соттың санкциясымен тұтқындауға және қамауда ұстауға болады, тұтқындалған адамға шағымдану құқығы беріледі. ... ... ... жетпіс екі сағаттан аспайтын мерзімге ұстауға болады. ... ... ... бір ... ... ... аумағында заңды түрде жүрген әрбір адамның оның аумағында еркін жүріп-тұруға және тұрғылықты мекенді өз қалауынша таңдап алуға құқығы барлығын жатқызуға ... ... ... тыс ... ... және ... азаматтарының Республикаға кедергісіз қайтып оралуына құқығы бар.Адамның қадір-қасиетіне қол ... ... ... ... ... табылады. Адамдық қадір-қасиеттерге құрметпен қарау азаматтық қоғамның басты белгілерінің бірі. Жеке құқықтар мен бостандықтар саласына адамның жеке ... ... және ... ... қол ... абыройы мен ар-намысының қорғалуына конституциялық құқығы барлығын жатқызуға болады. Адам мен азаматтың құқықтық мәртебесінің маңызды конституциялық принциптерінің бірі заң мен сот ... ... бәрі ... ... Ол ... әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне,ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, ... ... ... ... ... кез ... өзге ... бойынша ешкімді ешқандай кемсітуге болмайтындығы жайындағы конституциялық құқықтан анық көрінеді. Сондай-ақ жеке құқықтар мен бостандықтарға әркімнің өзінің қай ... қай ... және қай ... ... өзі ... және оны көрсету-көрсетпеуге хақылылығы да жатады. Адам мен азаматтың негізгі құқығы мен бостандығының ... ... ... құқықтар құрайды. Конституциялық құқықтардың бұл тобы жеке тұлғаның азаматтық ... ... ... ... ... ... ... құқықтардың маңыздылығы оның жеке меншікті иемдену және ұстау құқығы болып табылады. Конституцияна сәйкес ... ... ... ... ... алған қандай да болсын мүлкін жеке меншігінде ұстай алады. Бірінші рет 1995 жылғы Қазақстан Республикасының Конституциясы жерге жеке меншік құқығын ... ... ... оның ... ... ... заңмен кепілдік беріледі. Соттың шешімінсіз ешкімді де өз мүлкінен айыруға болмайды. Заңмен көзделген ерекше жағдайларда ... ... үшін ... ... оның құны тең ... өтелген кезде жүргізілуі мүмкін.
Еңбек ету бостандығы - азаматтардың негізгі құқықтарына жатады. Бұл құқық еңбекке қабілетті адамның өз ... өз ... ... ... ... бар екендігін білдіреді. Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен ... ... ... ... құқығы бар.Азаматтардың тынығуға құқықтары бар. Тынығу уақыты - қызметкердің өзінің еңбек ету ... ... ... ... ... оны ... ... бойынша пайдаланатын уақыты. Қазақстан Республикасы азаматтарына әлеуметтік қамсыздандырылуға конституциялық құқық беріледі. Қазақстан Республикасының азаматы жасына келген, науқастанған, мүгедек болған, ... ... ... және өзге де ... ... оған ең ... жалақы мен зейнетақының мөлшерінде әлеуметтік қамсыздандырылуына кепілдік беріледі.Қазақстан Республикасы азаматтарының денсаулық сақтауға құқығы бар. Республика заматтары заңмен белгіленген кепілді ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және жеке меншік емдеу мекемелерінде, жеке медициналық практикамен ... ... ... ... жәрдем алу заңда белгіленген негіздер мен тәртіп бойынша жүргізіледі. Денсаулықты сақтау құқығы, сондай-ақ ... әр ... ... ... ... ... ... хат және т.б.) пайдаланып, халықтың қамтылуын жақсарту мәселесін көтере алатындығын білдіреді. Халықтың денсаулығының негізі - ... ... ... Оның ... ... ... ... денсалығы да сондай. Сондықтан Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес мемлекет адамның өмір сүруі мен денсаулығына ... ... ... ... ... етіп ...
Әлеуметтік-экономикалық құқықтар мен бостандықтарға азаматтардың мемлекеттік оқу орындарында тегін орта білім алуларына кепілдік берілу құқығы жатады. Бұл ... орта ... алу ... ... орта ... алуды қамтамасыз етуге міндетті. Саяси құқықтар мен бостандықтар - бұл тек ... ... ... және ... ... ... және ... өміріне қатысуға мүмкіндік беретін конституциялық құқықтар мен бостандықтардың бір тобы. Саяси құқықтардың ең маңыздысы азаматтардың белсенді және ... ... ... ... ... құқық субъектісі болып табылады. Республика азаматтарының мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарын сайлауға және оларға сайлануға, сондай-ақ республикалық ... ... ... бар. ... ... тек сот ... қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында ... ... ... және ... ... ... қатысуға құқықтары жоқ.
Саяси құқықтар мен бостандықтар қатарына ... ... ... істі ... ... құқығы жатады. Азаматтар бұл құқықты әр түрлі ... ... ... ... танытудың, қоғам мүдделеріне ынтасын арттырудың бір құралы олардың мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына тікелей өзі ... ... жеке және ... ... ... құқығы барлығы болып таыбалды.
Мемлекеттік қызметке кіруге тең құқық ... ... ... ... ... бірі ... табылады. Қазақстан Республикасының Конституциясында мемлекеттік қызмет туралы бірқатар негіз боларлық идеялар беріледі. Онда мемлекеттік қызмет ... ... ... ... тек лауазымдық міндеттер сипатымен ерекшеленіп, заңмен белгіленетіні көрсетілген. Саяси құқықтар мен ... ... ... Қазақстан Республикасы азаматтарының маңызды құқықтарының бірі бірлесі бостандығы құқығы болып табылады. Республика ... ... ... әрі ... ... жиналыстар, митингілер мен демонстрациялар, шерулер өткізуге және тосқауылдарға тұруға ... ... ... бұл ... ... ... ... қоғамдық тәртіп, денсаулық сақтау, басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау мүдделері үшін заңмен шектелуі мүмкін ... ... Адам мен ... ... ... ... жүктеледі. Адамдардың конституциялық міндеттері мыналар болып табылады:
-Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарын сақтау;
-Басқа тұлғалардың ... ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттік рәміздерін құрметтеу;
-Заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу.
Ал азаматтрадың конституциялық ... ... ... ... ... ... және ... қызмет атқару;
-Тариха және мәдени мұралардың сақталуына қамқорлық жасау;
-Табиғатты сақтау және ... ... ... ... ... қарағанда конституциялық міндеттер соншалықты көп емес сияқты көрінуі мүмкін, дегенмен олар қоғам мен мемлекеттің қалыпты ... үшін ... ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясы Республика аумағына келген шетел азаматтарының және азаматтығы жоқ адамдардың құқықтық мәртебесін белгілейтін негізгі принциптерді бекітті. Сондай-ақ шетелдіктердің және ... жоқ ... ... ... Қазақстан Республикасының 1995 жылы 19 маусымда қабылданған Заңымен реттеледі. Конституцияда, заңдарда және халықаралық шарттарда өзгеше көзделмесе, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ ... ... ... үшін ... ... мен ... ... сондай-ақ міндеттер атқарады.
I-тарау.Қазақстанда адамзаттың қоғам институттарын қалыптастырудың ... ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтарына сипаттама
Қазіргі кезде адамның ең ... ... ... оның ... мен ... ажырамастығы туралы идеяның озіне лайықты баламасы жоқ. Адамзат тарихы қоғамдық басқа басымдылықтарын шектеуге, тоталитарлық режимдердің ... алып ... ... ... ажырамас абсолюттік құқықтары доктринасының адамның ең жоғарғы құндылық екендігі туралы идеяны бекітуде оң роль атқарғаны даусыз.Бұл тұрғыдан алғанда адамның табиғи ... ... ... мен бостандықтары идеяларының ҚР Конституциясында бекітіліп, онда адамның ... ... ... үшін ... ... ... ... назар аударылуы өте орынды.Адам құқықтарының жалпыға бірдей деклорациясымен басқаға жалпы мойындалған халықаралық актілерінің қағидаларын кеңінен қабылдап, қайталаған Қазақстан ... 1993 ... ... ... ... ... ... Ал 1995 жылғы қабылданған қолданыстағы Конституциясының адам құқықтарын қорғау аясында алдыңғы Конституциясымен сабақтастығын сақтап, оның ... ... яғни адам ... мен табиғи сипатын, халықаралық құқықтың жалпы жұрт мойындаған нормалары мен қағидаларының ішкі заңнамадан басымдылығын, ... ... ... мен бостандықтарын қорғауға міндеттілігін және басқа да көптеген ... ... ... ... әлеуметтік заңнаманың жүйесі мен мазмұнының дамуына қайта құру және одан кейінгі кезеңдерде бірсыпыра факторлар әсер етті.ҚР ... тек ... ... ғана ... ... ... ... мемлекеттің де қағидалары дамытылады. Тұңғыш рет мемлекет пен ... ... сот ... ... ... ... мен бостандықтарды сотта қорғау құқығы бекітілді, заңға мемлекеттік органдар, ... мен ... ... араларында туындайтын барлық дауларды сот жолымен шешу қағидасы енгізілді.1997 жылы қылмыстық және қылмыстық іс ... ... ... орай 1995 ... ... ... сай адам мен азамат құқықтары мен бостандықтарына берілетін кепілдік кеңейтілді. Адамнаң құқықтары мен ... тары мен ... ... ... ... ... келесі маңызды қадам-ҚР Конституциясының қабылдануы болды.Конституцияда адамның құқықтары мен ... ... ... ... Бұл ... ҚР Конституциясында адам құқықтары мен бостандықтарының адам құқықтарының халықаралық стандарттарынан бастау алып, бекітілуінің аса маңызды факт ... ... ... жөн. ҚР ... бекітілген адамның құқықтары мен бостандықтары заңдардың, мемлекетті билік органдары мен олардың лауазымды тұлғаларының қызметтерінің мәнән, мазмұны мен қолданылуын белгілейді. Конституция ... бұл ... ... мемлекеттік органдардың қызметін реттейтін бөлімдердің алдында келтірілген, бұл ... ... оның ... ... мен бостандықтарын ең жоғарғы құндылық деп санап, қоғамның оның мүдделерін мемлекеттікінен жоғары қоятынын білдіреді.
ҚР Конституциясында адам мен азаматтың азаматтық және ... ... мен ... ... ... бұл ... ... дербестігін, жеке-дара мүдделердің әрекет кеңістігін қорғаудың құқықтық кепіліне айналды. Мемлекет барлығын бақылаушы және ... қол ... ... ... ... ... Бұл Қазақстанда азаматтық қоғам орнатудың маңызды алғышарты болып табылады. Нақ осы тұлғаның белгіленген дербестігі оның қорғалғандығы, оның ... ... және ... мен ... ... ... қатысу үшін жағдайлар жасау егеменді Қазақстанда азаматтық қоғам қалыптастырудың негізі болмақшы.Жалпы алғанда ҚР Конституциясында ... ... ... ... көмектесетін адам құқықтыра мен бостандықтарының кең тізімі бекітілген. Бұл ... ... ... ... сай ... Оның ... Конституцияда бекітілген құқықтар мен бостандықтар абстракция емес, оларды қорғаудың және кепілдік берудің нақты механизмі бар. Аталған қағиданың Конституцияда бекітілуі Қазақстан ... даму ... ... ... ... өйткені тарих сабақтары қоғамдық проблемаларды шешу, әлеуметтік өзгерістер барысында адам мен оның ... ұмыт ... ... осы ... өз мағыналарын жоғалтып, қоғамдық прогреске кедергі болатынын талай мәрте дәлелдеді.Қазіргі ... ... ... ... ... Адамның бостандығы тек белгілі бір әрекеттер жасау және оларды іске асыруда ... ... ... ... ғана ... Адамның бостандығы көрініс табатын маңызды тұстардың бірі-жауапты шешімдерді қабылдау екендігі. Бұл адамның ... мен ... даму ... аса ... ... қажет етеді.Осылайша, қазіргі адам құқықтарының тұжырымдамасы мына қағидаларға негізделеді: адамның өзінің дербес дүниесі бар, оған ешқандай биліктің қол ... ... ... ... ... ... адам мемлекетке өзінің талаптарын қоя алады; адамға оның ... мен ... ... да, ... ... ... ... да оларды адамнаң табиғи құқықтары деп атайды. Адам өзінің құқықтары үшін ешқандай құдай ... ... ... ... емес. Ол ешуақытта да мені жарылқап, маған құқықтар мен бостандықтар дерді деп бас ... ... ... өзін ... ... деп сезінбеуге тиіс. Адамның қадір-қасиеті оған, адамға, өзінің ... мен ... ... ... үшін ... де, неге де ... да ... етіп, бас ұрумен сыйымсыз. Олар оған оның тек адам болғаны үшін ғана ... кісі ... ... да болмасын моральдық құқығының бұзылғаны туралы талап-арыз қоярда өзінің ондай құқықтарға иелік етуін дәлелдеуге тиіс болса, адам құқықтарына байланысты ... ... ... жоқ, ... олар оған ... тиесілі. Оның үстіне адам құқықтарының өзі оларға негізделетін талаптар қою үшін жеткілікті негіз болып табылады.Талап ету қабілеті-адам құқықтарының ... ... ... ... адам өзінің өмірі, бостандығы мен әл-ауқаты тәуелді адамдарға жалынып-жалбарына алады. Өтініш пен жалбарыну жағдайының тең еместігін ... Құл не ... ... ерікті адам талап етеді. Талап ету-адамның қадір-қасиетінің маңызды элементі. Қадір-қасиетін қорғау, өз кезегінде адам ... ... ... қызметінің бірі болып табылады.Адамның абсолюттік құқықтарының доктринасы батыстың табиғи-құқықтық теориясы шеңберінде қалыптасты. Табиғи-құқықтық көзқарастардың шеңберінде адам құқығының ... алып ... ... ... ... ... сипаттамалары өзара тығыз байланысты және бір-бірін қажет етеді. Бірақ алған сипаттамалардың әрқайсысы адам құқықтарының түрліше тұстарына назар аудартады.Қазақстан жағдайында ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтары доктринасының маңызы оның жеке адам мен биліктің ... ... жаңа ... ... ол ... басымдылығын бекітті.
II-тарау.Қазақстан Республикасының адам және азаматтың құқықтық мәртебесінің негіздері
2.1.Қазақстан Республикасының азаматтарының Конституциялық құқықтары, бостандықтары және ... ... ... маңызды орынды жеке адамның құқықтық мәртебесінің негіздерін бекітетін норма-лардан тұратын ... ... Бұл ... Конституцияның екінші бөлімінде, яғни "Адам және азамат" деп аталатын бөлімде реттелген. Адам, оның ... ... мен ... ... бағалы құндылық ретінде ата заңда бекітілген. Сондай-ақ тиісті ... ... ... ... ... де ... ашылып, нақтыланады. Мысалы, азаматтық туралы, қоғамдық бірлестіктер туралы, діни сенім бостандығы және діни ... ... ... және ... жеке адамның мәртебесінің негіздерін бекітетін бұл институт адамның қоғам мен мемлекеттегі жағдайын, олардың ... ... ... ... ... бастапқы бастауларды байқатады.Адамның және азаматтың құқықтық жағдайы - барлық құқық салаларының нормалары ... асу ... ... болатын қоғамдық қатынастың субъектісі ретінде адам мен азамат ие болатын құқықтар, бостандықтар мен міндеттердің жиынтығы ретінде сипатталса, жеке ... ... ... ... ... ... - бұл жеке тұлға мен мемле-кеттің өзарақатынасын, жеке ... ... ... ... Конституцияда бекітілген құқықтар, бостандықтар және міндеттер жүйесі ретінде анықталады.
Жеке тұлғаның құқықтық ... ... оның ... ... ... ... азаматтығы жоқ адам екендігіне байланысты. Құқықтардың неғұрлым кең көлеміне ... ... ... оның ... ... ... ... партия-ларға бірігу құқығы, мемлекеттік қызметке кіру құқығы, ...) тиісті мемлекеттің азаматтары ие болады, тиісінше олар ... ... ... ... ... ... ... саяси құқықтарды иеленбейді. Азаматтығы жоқ адамдардың жағдайы көбінесе ... ... ... ... ... болып келеді.
Жеке тұлғаның құқықтық жағдайының негіздері келесідей элементтерді қамтиды. Бұл ... жеке ... ... ... ... ... ... азаматтық. Азаматтық - бұл жеке ... ... ҚР ... ... көрсететін элемент.
2) конституциялық (негізгі) құқықтар, бостандықтар және міндеттер.
3) конституциялық ... - ... ... ... мен ... қабілеттігіне ие болса ғана конституциялық құқықтар мен бостандықтардың толық көлеміне ие болады және ... ... ... атқарады.
4) конституциялық құқықтар мен бостандықтардың жүзеге асырылу кепілдіктері.
Жеке тұлғаның құқықтық мәртебесінің қағидалары:
а)адам мен азаматтың құқықтары мен ... ... және ... ... ... мен ... біртұтастығы қағидасы - құ-қықтар мен бостандықтардың жүзеге асырылуы міндеттерді орындаудан бөлінбейді.
в)мемлекеттің жеке тұлғаның құқықтары мен ... ... және ... ... ... ... қағидасы;
г)конституциялық құқықтар мен бостандықтардың тұрақты-лығы қағидасы;
д)адамдардың мүдделерінің мемлекет мүдделерінен басым-дығы қағидасы;
е)конституциялық құқықтар мен бостандықтардың заңды-лығы ... ... мен ... заңды болуы үшін мына шарттарды сақтау қажет деп есептелінеді: оларды бекітетін Конституцияның халықпен не оның өкілді органымен ... ... әрі заңи ... ... ... ... ... мен бостандықтардың және міндеттердің өзгеруі тиісті заң актілерінің негізінде ғана жүзеге асуы.
Жеке тұлғаның құқықтық ... ... ... бірі - азаматтық. Республика Конституциясының ережелерін талдаудан келіп шығатыны: азаматтық тұлғаның Қазақстан мемлекетімен конституциялық-құқықтық байланысын білдіреді, ол ... ... және ... ... ... ... құқықтары мен міндеттерінің жиынтығы болуымен сипат-талады. Азаматтықтың жалпы және ... ... ... ... Азаматтықтың өзіндік қағидаларына мыналар жатады:
1. азаматтықтың бірыңғайлығы және теңдігі қағидасы - Азаматтықтың бірыңғайлығы туралы ... ... ... ... келіп шығады және Республика азаматтарының бірыңғай конституциялық құқық субъектілікке негізделген, бірыңғай құқықтық мәртебеге ие екендігін біл-діреді. Азаматтықтың теңдігі қағидасы ... ... ... ... лауазымдық және мүліктік жағдайына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғы-лықты жеріне немесе кез келген өзге ... (м\ы ... ... ... ... құқықтары, бостандықтары мен міндеттерінің теңдігін білдіреді
2. азаматтықтың еріктілігі қағидасы - азаматтық алу және одан шығу ерікті түрде ... ... ... қағидасы - тұрған жеріне, отбасылық жағдайына, жас шамасына қарамастан ҚР азамат-тығы ... ... ... бір ... қағидасы - ҚР-да азаматтық біртұтас, қос азаматтық ... ҚР ... ... ... ... - ҚР ... ... Республиканың азаматын ешқандай жағдайда азаматтығынан, өзінің азаматтығын өзгерту құқығы-нан ... ... ... пен мемлекеттің өзара жауаптылығы қағидасы - ... ... жеке ... мен мемлекеттің арасында өзара құқықтар мен міндеттер туындап, өзара жауаптылық ... ... қан және ... ... ... ... - ҚР ... тууы бойынша алу кезінде тиісті мәселе ата-анасының азаматтығына қарай және ҚР аумағында тууына қарай шешілуі мүмкін;
8. ҚР азаматын басқа мемлекетке ... ... ... Республика егемендігінің, тәуелсіздігі мен конституциялық құрылысының айқындаушы белгісі болып табылады, өйткені мемлекеттің азаматтарынан тұратын Қазақ-стан халқы ғана ... ... ... ... ... ... және "билікті тікелей республикалық референ-дум және еркін сайлау арқылы жүзеге ... ... өз ... ... ... мемлекеттік органдарға береді".
Азаматтық алу, оның тоқтатылуы, балалардың азаматтығы мәселелері, Қазақстан Республикасы Президентiнiң және мемлекеттiк органдарының азаматтық мәселелер жөнiндегi өкiлеттiгi "ҚР ... ... 20 ... 1991 ... ... ... реттелген.
Қазақстан Республикасы азаматтарының конституциялық-құқықтық мәртебесі олардың заң алдында тең бола отырып Конституциямен белгіленген құқықтардың, бостандықтар мен міндеттердің барлық кешеніне ие ... ... атап ... жеке ... ... ... ... құқық салаларының нормаларында көрініс тапқан құқықтар мен бостандықтардың, міндеттердің ... ... Ал, жеке ... құқықтық жағдайының негіздері конституцияда бекітілген құқықтар мен бостандық-тарды, міндеттерді қамтиды. Олар ... ... ... мен ... және ... деп ... әрі олар ... құқықтар мен бостандықтардың азымаз, негізгі бөлігін құрайды. Олар негізінен әркімге тумысынан тән болып табылады, сондықтан да олар адамнан бөлінбейтін, ажырамас ... мен ... ... ... ... ... мен бостандықтардың өзге құқықтар мен бостан-дықтардан бірқатар ерекшеліктері бар. ... ... ... мен ... ... ... заңы - Конституцияда бекітілген.
2. конституциялық құқықтар мен бостандықтар адам үшін, қоғам үшін неғұрлым ... ... ... ... ... мен ... ... әдетте тумысынан тән болып табылады және ажырамайды;
4. жалпы алғанда конституциялық құқықтар мен бостан-дықтар әрбір адамға, азаматқа тән.
5. конституциялық құқықтар мен ... ... ... мен ... ... негізі болып табылады.
Конституциялық құқықтар мен бостандықтардың түрлері. Конституциялық құқықтар мен бостандықтардың 3 түрі бар:
А) жеке құқықтар мен ... - ... ... ... табылады және адамның мемлекеттің азаматтығына тәндігімен байланысты емес, одан туындамайды; адамға тумысынан тән ... және одан ... ... жеке ... бас ... ... байланысты өзге де табиғи құқық-тарын қорғау үшін қажетті құқықтар мен бостандықтарды қамтиды.
Б) саяси құқықтар мен бостандықтар - ... ... ... ... және ... бір ... (18) толғанда туындайды, азаматтардың мемлекеттің саяси өміріне қатысуын байқатады;
В) әлеуметтік-экономикалық құқықтар мен бостандықтар - адамның әлеуметтік, экономикалық, ... ... ... байланысты құқықтар мен бостандықтар.
Адамдар мен азаматтардың құқықтары мен бостандық-тарының кепілдіктері - бұл конституциялық құқықтар мен ... ... ... асыруға арналған, оларды түрлі қол сұғушылықтардан қорғауға бағытталған амалдар. Олардың келесідей негізгі түрлерін көрсетуге болады:
1.әлеуметтік-экономикалық кепілдіктер. Бұл кепілдіктер ... ... мен ... ... ... қамтамасыз ететін тиісті орта мен материалдық негіздің болуын ... - ... ... ... ... экономика, өндірістік күштердің болуы, қоғамның барлық әлеуметтік қажеттіктеріне қызмет көрсетуге мүмкіндік беретін мекемелер жүйесінің болуы т.б.
2.саяси кепілдіктер - ... ... ... мен ... өмір ... ... ... жағдайларды жасауға бағыттал-ған мемлекеттің саясаты - саяси тұрақтылық, саяси құрылым-дардың тұрақтылығы мен олардың азаматтық ... қол ... ... ... ... жою, ... саяси мәдениетінің тиісті деңгейі, т.б.
3.Заңи кепілдіктер - адам және азаматтың ... мен ... ... ... мен қорғауды қамтамасыз ететін барлық құқықтық амалдар. Нақты айтсақ, әрбір құқықтың нақты кепілдіктерінің конституциялық, заңи бекітілуі; құқықтар мен ... ... ... ... ... мен ... ... өзінің қорғау механизмінің болуы (арыздану, БАҚ-на жолдану, т.б.), ... ... ... ... ... өтеу ... кепілдіктер - азаматтардың құқықтары, бостандықтары және міндеттері ... ... ... ... Республикасы азаматтары бейбіт әрі қарусыз жиналуға, жиналыстар, митингілер мен демонастрациялар, шерулер өткізуге және ... ... ... ... ... ... тікелей және өз өкілдері арқылы мемлекет ісін басқаруға қатысуға, мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына тікелей өзі ... ... жеке және ... ... жолдауға құқығы бар;
- Республика азаматтарының мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін өзі басқару органдарына сайлауға және ... ... ... ... ... қатысуға құқығы бар
- Республика азаматтарының мемлекеттік қызметке кіруге тең құқығы бар.
Азаматтардың құқықтары мен ... ... мәні ... (оны ... өз қалауымен пайдаланулары мүмкін), оларды азаматтардың міндеттерінен бөлек қарастыруға болмайды. Әр адамның басқа адамдардың алдында, ... ... ... ... ... бір ... бар.Азаматтарға көптеген құқықтық міндеттер жүктеледі. Оларды Конституцияда көзделген міндеттерге және конституциялық заңдарда көзделген міндеттерге бөлуге болады. Конституциялық міндеттер басты міндеттер ... ... Оған ... ... мен ... ... - ... мемлекетінің негізгі заңы, ол халықтың еркін білдіреді, мемлекеттің құқықтық негізін, азаматтардың құқықтық жағдайларын белгілейді. Конституция - мемлекеттің егемендігі мен ... ... ең ... мемлекеттік акт. Сондықтан қоғамда қандай орын алса да, қандай лауазымды қызметті атқарса да Қазақстан Республикасының Конституциясын құрметтеу және оны ... ... әр ... ... ... болып табылады. Республиканың заңдарын сақтау азаматтардың конституциялық міндеті болып табылады. Сақтау ... бір ... заң ... ... екінші жағынан, жүктелген міндетті орындау;
- Азаматтардың тағы бір ... ... - ... ... құқықтарын, бостандықтарын, ар-намысы мен қадір-қасиетін құрметтеу. Азаматтарға осындай міндет жүктей отырып, Конституция ең жоғарғы құндылық ретінде азаматтардың құқықтарына, бостандықтарына, ар-намысына, ... ... мән ... ... мен ... ... міндеті. Мемлекеттің, барлық адамдардың, мемлекет қаржыландыратын ұйымдар мен мекемелердің өмір ... ... ... ... мен ... ... табылады. Салықты төлемегені үшін кінәлілер жауаптылыққа тартылады;
- Меншікті дұрыс пайдалану. Қазақстан ... ... ... ... екі түрі: мемлекеттік және жеке меншік құрайды. Меншік иесі өз мүлкін пайдалануға құқылы. Бірақ меншікті ... ... ... ... ... ... және оларға, олардың заңды мүдделеріне зиян келтірмеуі тиіс;
-Қазақстан Республикасын қорғау - Республика азаматының конституциялық ... ... ... ... ... әскери борышын өтеуге міндетті. Әскери міндетін өтеу - әр азаматтың Отан алдындағы қасиетті борышы. Қазақстан мемлекеті - ... ... діни ... ... ... т.б. ... олардың Отаны;
- Кәмелетке толған еңбекке қабілетті балалар еңбекке жарамсыз ата анасына қамқорлық жасауға міндетті;
- Қазақстан Республикасы ... орта ... ... міндетті.
-Әркім Республиканың мемлекеттік нышандарын құрметтеуге міндетті.
-Қазақстан Республикасы азаматтары тарихи және мәдени мұралардың сақталуына қамқорлық ... ... пен ... ... қорғауға міндетті.
-Қазақстан Республикасының азаматтары табиғатты сақтауға және табиғат байлықтарына ұқыпты қарауға міндетті.
2.2 Адам және азаматтың ... мен ... ... ... ... алғаннан кейінгі уақыт аралығында Қазакстан Республикасында болған саяси жэне экономикалық реформалар түлға, оның ... мен ... ... роль ... ... ... жаңа ... айқындады. Қазіргі біздің конституциялық жүйеміз бұрынғы кеңес дәуіріндегіден өзгеше адам және оның ... ... ... ... ... 20 қыркүйек 2014 жылғы ҚР Президентінің жарлығында: деп ... ... ... ... Конституцияның теориялық мәселелері және адам және азамат құқықтары мен бостандықтары саласындағы заңдарды жетілдіру таңдап ... ... ... ... құқықтарының проблемаларын зерттеудің көпқырлылығына қарамастан, бұл тақырыпты зерттеушілер адам құқықтарын қорғаудағы сол құқықтық мемлекеттің өзінің қызметіне жете көңіл ... ... ... ... ... ... ең жоғарғы құндылықтар деп жарияланған және Конституция ... осы ... ... ... ... ... ... азаматтардың санасын қалыптастырмай, олардың қоғам мен мемлекет алдындағы міндеттерін жете түсіндірмей, оны түбегейлі орнату мүмкін емес.
Бір сөзбен айтқанда, ... ... ... ... ететін, азаматтарының құқықтары мен міндеттерінің кепілі болатын мемлекетті қалыптастыру- құқықтық мемлекетті орнату болып табылады.
Ал құқықтық мемлекет ... - жеке адам және ... ... ... заң үстемдігі мен құқық принциптеріне негізделген мемлекет.
Құқықтық мемлекетті ... ... ... ... ... ... сай ... керек. Заңның үстемдік етілуі міндетті түрде. Құқықтық мемлекетте азаматтардың бірде - бір ... мен ... ... тиіс және ... ... ... ... құқықтардың жүзеге асырылуын мемлекет қамтамасыз етуі қажет.
Бұл мәселеде құқық қорғаушы құрылымдарға, оның ... ішкі ... ... ... орын ... ... қорғау органдары көп жағдайларда қоғамымызда орын алып отырған жағымсыз жағдайлармен бірінші болып бетпе-бет келеді, олардың ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл мәселелерді теориялық талдаудан нақтылай іске асыруға көшетін уақыт жетті. Бірақ бұл осы ... ... ... ... ... ... өркениеттің басты жетістігі адам құқығы мен бостандығын нақты қалыптастыру болып табылса, барлық мемлекет оны қорғап, оған ... ... ... Осындай игілікті үрдістен тәуелсіз Қазақстан да шет қалып отырған жоқ.
Қазақстан Ата заңыныңда:, деп атап көрсетілген. Осы заң сөздерді Қазақстанға әлемнің ... ... ... ... ... ... береді.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін алып, дүниежүзілік қауымдастық қатарына қосылғаннан бері адам ... ... ... ... ... ... Қазақстан ең алдымен 1949 жылы қабылданған Женева конвенциясына (Конвенцияға қосылу ҚР Жоғарғы Кеңесінің 1993 жылғы 31-ші наурызындағы қаулысымен бекітілді), 1989 жылы ... Сәби ... ... ... (ҚР ... ... 1994 жылғы 8-ші наурызындағы қаулысы) қосылды. Осы халықаралық конвенцияларға қосылып, Қазақстан адам ... мен ... ... ... ... ... ... ел болуға деген ұмтылысын бекіте түседі.
Адам құқығын қорғау бүгінімізде ғана емес, өткенімізге де қатысты. Халқымыздың ... ... ... ... ... ... ... тек қазақстандықтардың ғана емес, республиканың басқа да ұлт өкілдеріне қиянат, қайғы-қасірет әкелгені белгілі. 1993 ... 14-ші ... ... ... ... салдарына душар болған азаматтардың құқығын қорғауға бағытталған Қазақстан Республикасының заңы қабылданды. Бұл заң ... ... ... ... ... ... ... құқықтарын қалпына келтіруге, оларды атқаруға кепілдік беретін құжат болып табылады. Қазіргі уақытта Қазақстанға жер аударылған және одан ... 1 ... ... қазақстандықтарды ақтау әлі жүзеге асырылмады. Бұған құқылық негіздердің жеткілікті дәрежеде қалыптастырылмауы өзіндік қиындықтар ... ... Бас ... ... да ... ... толық заңды мүшелеріне, сондықтан олардың азаматтық құқықтарын қорғау - маңызды мәселе. Адамдардың құқықтары мен ... ... және ... ... ... 1945 жылы қабылданған Жарғысында қатталды. Осы құжат шын ... ... ... ... ... ... ... ұластырып, жарасымдылыққа жетуіне тұңғыш ретсаяси, заңдық негіз қалаған еді. 1992 жылы тәуелсіздіктің аспан-көк туын көтеріп, өзге мемлекеттермен ... тең мүше ... ... ... БҰҰ-ның жарғылық қағидаларына адам құқығы - адамзаттың басты игілігі екендігі, ... ... мен ... тең ... үлкен және ұсақ ұлттардың теңдігі, бейбітшілік пен қауіпсіздік ... үшін күш ... ... ... ... Міне сондықтан да Бас Ассамблеяның 1948 жылғы 10-шы желтоқсанда қабылданған Жалпыға бірдей адам құқықтарының декларациясы негізінде ... ... ... ... ... сай ... міндетті сипатқа ие болып келеді. Осы Декларация кейінен тармақтала қосылып, жүйелене дамытылған, әрі сан-саналы мәселені, атап айтқанда, босқындардың мәртебесі (1951 ж), ... ... ... ... жою туралы (1965 ж) және басқа да халықаралық пактілерді қамтитын қайнар бастау іспетті. Осы құжаттарда Адам ... ... ... ... ... үшін ... әрбір адам өзінің экономикалық, әлеуметтік, мәдени, сонымен қатар өзінің саяси-азаматтық құқықтарын ... ... ... ... жасауға тиістігі ерекше аталып өткен.
БҰҰ Жарғысының аса маңызды ережесі дүниежүзілік қауымдастыққа адам құқықтарына ... ... ... ... адам ... мен негізгі бостандықтарын барша адамның нәсіліне, жынысына, тілі мен ... ... ... ... ... ... асыруды міндеттеуі болып табылады. Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы 200 тілге ... ... ... Конституцияларына енгізілген Декларацияның басты мақсаты Қазақстан Конституциясынан да кең орын ... ... ... ,- ... қағиданың біздің мемлекетімізде қолдану тапқандығының бір айғағы - жүзден астам ұлт өкілдерінің тіл табысып, тату-тәтті өмір сүруінде. Бүкіл ... ... ... - ... де, кішілерді де әманда осы құжаттар демеу тауып, көмек алатын болды. Күні ... ... ... жүзіндегі барлық елдер бұл құжатты адам құқығын қастерлеудің ең жоғарғы эталоны ретінде бағалап, оны үлгі етіп ... ... адам және ... ... мен ... негізгі теориялық және тәжрибелік мәселелерін зерттеуге бағытталған жұмыстың нәтижесі ретінде келесілерді келтіруге болады:
Біріншіден, қазіргі кездегі демократиялық мемлекеттердің конституцияларын адам ... мен ... ... ... ... ... өзін ... отыр.Біз көптеген елдердің Конституцияларының мазмұнын салыстырмалы - құқықтық талдау әдісі мен зерттеу нәтижесінде (Ресей, ... КХР, ФРГ, ... ... ... ... Республикасы ж.т.б.) жазба Конституциялардың бәрінде бірдей әдеттегідей адам мен ... ... оның ... мен міндеттері белгіленіп, бекітіліп берілетініне көзімізді жеткіздік. Мәселенің шындығын айтар болсақ, Өзбекстан ... ... 25-ші ... (1992 жыл): - ... 43-ші ... ... ... Ислам Республикасының Конституциясының 11-ші бөлімінің 9-шы тармағында (1956 жыл): - делінген.
Екіншіден,қағидалар адам құқықтары концепциясының ... ғана ... ... ... ... ... ең тиімдісі болып келеді.Сонымен қатар басты қағидалар арасындағы негізгі мәселелердің бірі ... ... ... ... ... ... келеді. Біздің ойымызша адам құқықтары мен бостандықтары қағидасын негізгі және туынды етіп екіге ... ... ... ... адам ... ... ... айқын көрінісі болып табылады. Ал қосымша қағидалар болса негізгі қағидаларды айқындаушы, толықтырушы ретінде орын алады.
Үшіншіден,адам құқықтары мен ... үш ... ... классификациясы негізінде оларды жеке және ұжымдық деп, ал ... ... ... асыруына араласу белсенділігіне қарай негативті және позитивті деп топтастыру орын ... ... оның ... пен адам және ... ... қарым-қатынасты реттеуде маңызы зор екенін көре аламыз.
Төртіншіден,заң мен мемлекеттің өзге нормативтік ... ... өте көп және олар әр ... ... ... ... ... мәлім. Және осы әр алуандылықта заңшығарушылық және құқық қолдануда басты бағыт-бағдар болып табылатын адам және азамат құқытары мен ... ... ... ... ... Және ... ... мен тиімділігі адам құықтарын қорғау мен қамтамасыз етудегі тиімділігімен бағаланады деп санасақ, аталған саланы реттейтін нормаларды жетілдіру ... ... ... жөн. ... мәселені шешудегі тиімді жолдарының бірі болып адам құқықтары мен ... ... ... ... ... банк құру ... ... сонымен қатар адам құқықтары мен бостандықтарын
қамтамасыз етуші жаңа институт ... ... ... ... ... байланысты кей өзекті мәселелер өз шешуін табу керек деп санаймыз. Адам құқықтары мен бостандықтары механизімін жетілдіру мақсатында ҚР ... ... адам ... ... Комиссяға Парламентке мемлекеттегі адам құқықтарының жай күйі туралы хабар дар етіп ... ... ... ... жоспар бойынша жүргізілген зеріттеу жүмыстарының нәтижесі адам қүқықтары мен бостандықтары, тұлға мәртебесі ... өз ... ... деғен сенімдеміз.
2.3 Қазақстан республикасы - ... ... мен ... ... жылы біз ... ... он жеті жылдығын атап өтекелі отырмыз. Бұл мереке біздің егеменді ел үшін де, әрбір азамат үшін де ... мәні бар ... ... басты саяси-құқықтық құжатын қабылдау Отанымыздың тарихындағы маңызды оқиға болды. Конституцияның қабылдануы конституциялық құрылыстың құқықтық ... ... ... ... және қоғамдық, саяси жүйенің негізгі принциптерін орнықтырды. Адам мен ... ... ... белгіледі.
Қазақстан Республикасы Президентінің жыл сайынғы Қазақстан халқына жолдаған жолдауларында адам құқығын сақтау, Қазақстанды одан әрі ... мен ... күн ... ... ... ... ... Республикасы тәуелсіз, егеменді мемлекет, өзін әлеуметтік, құқықтық мемлекет ретінде орнықтырып, қоғамның бүгінгі таңдағы әлеуметтік, саяси, экономикалық ... яғни ... ... ... көп ... ... қоғамда демократиялық және құқықтық институттарды дамыту мәселелеріне көп көңіл бөледі. Өткізілген реформалардың сәтті шығуы ең алдымен жалпы адамзаттық ... ... ... сана ... әсер ... одан адам мен ... ... мен бостандықтары да шет қалмайды.
Мемлекетте демократияның басты негізі жеке тұлғаның құқықтық жағдайы болып табылады. ... ... ... сай ... оның ... ... ... Конституциясы да бұл мәселеге ерекше назар аударады. Көпшілігінде адам мен ... ... мен ... ... ... ... бұл мемлекеттің жеке тұлғаның құқықтық жағдайына қаншалықты қарым-қатынаста болатындығын көрсетеді. Көпшілік ... ... ... оның ... ... ... ... құқықтар мен бостандықтарды жеке құжаттарда көрсету орын алады. Бұған, атап айтқанда 1789 жылғы француздың Адам мен ... ... ... 1982 ... ... Құқық пен бостандық хартиясын, 1992 жылғы Негізгі құқықтар мен бостандықтар Хартиясын жатқызуға ... Бұл ... ... да ... ... жеке тұлғаның құқықтары мен бостандықтарын бөліп алып қарастыруға мүмкіндік береді.
Қазақстандық заңдық ғылымдарда конституциялық әділет органдарының ... ... жеке ... ... ... адам ... ... жағдайлары зерттеушілердің назарын тек кейінгі уақытта ғана өзіне бұрды.
1995 жылы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданған Конституция жеке ... ... ... ... ірі ... бірі ... Ол тек адам құқықтары облысында халықаралық құжаттардың ойларын ғана емес, сонымен ... ... ... және ... жағдайлардың конституциялық дамуының бұрынғы тәжірибесін де есепке алды. ... ... мен ... ... ... ... ... көп деңгейлі сипатта көрінеді.
Қазақстан Республикасының Конституциясы ең жоғары құндылық ретінде адам, оның өмірі, құқықтары мен ... деп ... Бұл ... ... мемлекеттің қызметі мен оның халықаралық- құқықтық міндеті. Конституцияда бекітілген жеке тұлғаның құқығы оны жүзеге асыру мен ... ... ... ... ... Адам ... оны ... мен кепілдік беру бүгінгі таңдағы маңызды мәселелердің бірі. Адам құқықтарын сақтаудың шындық жағдайы- ... ... ... оның кемеліне келуі мен руханилығының белгісі. Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы ... ... - жаңа ... ... - Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері" атты халыққа жолдаған жолдауында Стратегиялық жоспарын іске асырудың ... ... ... жаһандық қалпына келтіруге дайындау және оның сыртқы сынақтарға тұрақтылығын арттыру үшін ... үш ... ... ... құқықтық орта қалыптастыруды жалғастыру екендігі айтылған.
Жалпы, адам құқығын қорғап, ... ... ... ... өмір ... бай-рақатты тұрмыс кешуіне ахуал қалыптастыру- әлемдік қауымдастыққа көшін ұластырған Қазақстанның ... ... асыл ... ... конституциялық құқықтар, бостандықтар мен міндеттерді жүзеге асыру объективтік және субъективтік факторлардың бірлігіне де байланысты. Демократиялық қоғам құру ... ... үшін ... ... ... ... ... отырып шешу тиімдірек екені сөзсіз. Қазақстан Республикасының халықаралық байланыстары, мемлекет азаматтарының шетел азаматтарымен арасындағы ... бұл ... ... ... қана ... ... бірге оған ылғи да жол ашуды көздеп отырады.
Адам құқығы-қазіргі замандағы өзекті мәселелердің бірі. Мемлекет те, партия да, жеке лауазымды тұлға да ... жеке ... адам ... ... мен ... ... кез келген қызмет ортасында болуы керек. Адамның негізгі құқықтары мен бостандықтарына қол сұғылмайды және ол адамның туған ... ... ... ... келген адам мен азамат негізгі құқықтар мен бостандықтарды пайдалана алады. Демократиялық құқықтық мемлекеттің ... адам мен ... ... мен ... ... яғни оның ... нәсіліне, жынысына, тіліне, мүліктік және қызметтік жағдайына қарамастан кепілдік береді, тілдік, діндік, ұлттық, нәсілдік, әлеуметтік белгілеріне қарамастан оның құқықтарына шек ... ... ... қоғамы мыңдаған жылдар бойы-сонау көне дәуірден қазіргі заманға дейін әлеуметтік нормалар ... ... ... ... жеке адамның құқығы мен бостандығы туралы теорияның мыңдаған жылға созылған ... және мол ... ... ... - ... ... ... құбылыс. Сондықтан әлеуметтік норма әр уақытта даму процесінде болады. Әлеуметтік норма адам қоғамымен ... ... ... ... бірге өмір сүріп келеді. Қоғам дамып, нығайып, жақсарған сайын ... ... да ... ... ... оның әділеттік, бостандық, демократиялық шеңбері де, кеңістігі де молаяды, күрделенеді.
Жалпы, адам ... ... ... ардақтау азаматтардың лайықты өмір сүріп, бай-рақатты тұрмыс кешуіне ахуал қалыптастыру- әлемдік қауымдастыққа көшін ұластырған Қазақстанның алдына қойған асыл мұраты. Қазақстан ... адам ... ... ... оң ... ... ... республикамыз келешекте де адам құқығы жөніндегі айтулы халықаралық, экономикалық, әлеуметтік және саяси пактілерге ... бет ... ... басты назарда ұстауға кепілдік береді.
Қорытынды
Тақырыпты зерттеудің міндеттері мен ... ... ... ... Конституциясы адам құқы туралы халықаралық құжаттардың негізгі идеялары мен қағидаларын қабылдады және оны мемлекеттік өзіндік ... ... ... нығайтты. Конституцияда мемлкеттің адамға және азаматқа қатынасы туралы қағида орнықтырылды. . Бұл адамның табиғи ... ... тану және ... алар қайнар көзі болып табылады және Конституция ... ІІ ... ... ... ... адам ... ... азаматтық да құқы мен міндеті туралы айтылады. . Сөйтіп, аталған бөлімде Қазақстанның конституциялық заң тарихында бірінші рет ... ... және ... бірге ұғымы бірінші рет танылды. Сөз жоқ, мен ұғымы бір-біріне жақын және ... ... ... ... ... деген - адам. Сондықтан, адамға қатыстының бәрі де ... да ... ... ... ... абсолютті деп танылған және олардан ешкім айыра алмайтын құқық пен бостандық Қазақстан Республикасының азаматына да тән. ... ... ... ... мен ... ... азаматтарына және азаматтығы жоқтарға да берілген. Егер құқықтар, бостандықтар мен міндеттер баршаға қатысты болса, онда , , , ... ... ... Егер де ... бостандықтар мен міндеттер тек Қазақстан Республикасы азаматтарына қатысты болса, онда ол туралы көрсетіледі. ... ... ... ... ... ... ... . Сонымен бірге, егер әңгіме тек азаматтардың құқықтары мен бостандықтары туралы болса, онда бұған айрықша мән беріледі. Өйткені, ... ... ... ... жағдайда болмасын азаматтығынан айыруға болмайды. Конституцияда республика азаматының әскери қызметті өтеуге міндеті айрықша атап ... және т.б. ... ... ... ... ... және азаматтығы жоқ адамдар - адамдардың арнаулы мәртебені иеленген ерекше тобы. Айталық, Конституцияда айтылғандай, ... ... және ... ... өзгеше көзделмесе, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар Республикада азаматтар үшін белгіленген құқықтар мен ... ... ... міндеттер атқарады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Қазақстан Республикасы Конституциясы 1995ж. 30 тамыз
2."Қазақстан Республикасындағы Конституциясына өзгерістер мен толықтырулар енгізу ... ҚР ... ... ... ... 1-ші инстанцияда азаматтық істерді қарайтын соттардың жұмысы туралы" 2005ж. Ведомстволық ... ... ... ... ... Республикасының заңы. 31.05. 1996г. N 3-1
5.Назарбаев Н.А. Осмысление пройденного и дальнейшее демократическое реформирование общества//Вести Казахстана.-1995.-1 ... ... ... Концепция правовой политики Республики Казахстан: Указ от 20.09.2000г.// САПП РК. ... ... прав ... и отв. ред. ... ... наук Е.А.Лукашева.- М.: издательство НОРМА, 1996г. - с.
8.Права человека: учебник для ВУЗов/ отв.ред.- ... РАН, ... ... наук Е.А.Лукашева.-М.: Издательская группа НОРМА-ИНФРА - М,1999.-573с.
9.Лупарев Г.П. Правовое положение личности в зарубежных странах: Учебное пособие.-Алматы:ВШП,2001.-216с.
10.Права человека: Учебное ... ... - ... В. Годы ... Анализ политических и конституционно-правовых взглядов первого Президента РК.- Алматы: ТОО , .
12.Ғ.С.Сапарғалиев академиялық курс.- ... ... ... Казахстан: гражданин, нация,народ (вопросы конституционного права).- Алматы: Жеті ... ... ... Федирации: Проблемный каментарий/отв.ред. В.А.Четвернин.-М.,1997.-702с.
15.Моисеев Н.Н. Права человека в Россий: ... ... и ... ... ... ... ... Всеобщей декларации прав человека/ Государство и право.-2000.-.с.37.
16.Нысанбаев А. Человек и открытое общество.- Алматы, 1998.- 272с.
17.Лао Цзы. Хань Фей Цзы. ... ... В 2-х т.-М., 1972.- Т.1.- ... И.Ю. ... и ... ... //Государство и право.- 2000.-№3.-с.5-11.
19.Остянский В. Введение в концепцию прав человека //Права человека в Казахстане.- 1995.-№1.-с.1-5.
20.Мюллерсон Р.А. Права ... ... ... реальность. - М., 1991.-60.
21.Взаоимодействие правового сознания с ... и ... в ... ... ... ... ... А.У.Бейсенова, М.А.Ибрагимов, А.К.Котов. - Алматы: Жеті жарғы,1995.-240с.
22.Программа партий Алаш//Казахстан и этапы государственности. Конституционые акты ... ... ... Жеті ... 1997.-с.229-232.
23.Зиманов С.З. Обществнный строй казахов первой половиный XIX века.-Алма-Ата:Изд-во Акдемий наук ... ... ... К.А. Полическое развитие Казахстана во второе половине XIX - начале XX ... ... ... ... ... Узбекулы С. История и деятели политико-правовой мысли Казахстана в конце XVII - начале XX вв.: ... ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Құқық қорғау қызметінің мәні, мазмұны11 бет
Іргелі елге – ізгі заңнама5 бет
Демократиялық қоғамдағы адам құқықтары6 бет
Прокурорлық қадағалау туралы ақпарат16 бет
Автордың мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтары71 бет
Адам және азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтары82 бет
Адам және азаматтың жеке құқықтары мен бостандықтары19 бет
Адам және азаматтың конституциялық және басқа да құқықтары мен бостандықтарына қарсы қылмыстар9 бет
Адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтары35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь