Қаржы нарығы туралы

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНЫҢ ЭКОНОМИКАҒЫ РӨЛІ ЖӘНЕ МӘНІ ... ... ... ... ..4

1.1 Қаржы нарығының түсінігі, қызметтерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.2 Қазақстан Республикасындағы қаржы нарығының құралы мен
құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

2 ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗГІ ҚҰРЫЛЫМЫ ҚАЗАҚСТАН ҚОР БИРЖАСЫ ЖӘНЕ ОНЫ ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ..12

2.1 Бағалы қағаздар қаржы нарығының негізгі қаржы инструменті ретінде 12
2.2 Қазақстан Республикасының қор биржасы (KASE) ... ... ... ... ... ... ... ... 15

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23

ҚОСЫМША МӘЛІМЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Қаржының экономикадағы басты қажеттiгi объективтi мән-жайдан – тауар-ақша қатынастарының болуынан және қоғамдық дамудың қажеттiлiктерiнен туындайды. Қаржының басты арналымы – табыстар мен ақшалай қорларды жасау арқылы мемлекет пен шаруашылық жүргiзушi субъектiлердiң қаржы ресурстарына деген қажеттiлiктерiн қанағаттандырып отыру әне бұл ресурстардың жұмсалуына бақылау жасау.
Қаржы механизмi арқылы мемлекет өзiнiң саяси, экономикалық және әлеуметтiк сфералардағы көптеген қызметтерiн атқаруға қажет ақшалай қаражаттар қорын жасап қолданады. Қаржы деп ақша қаражаттарын бөлу және пайдалану туралы қатынастардың жүйесi аталынады.
Қаржы нарығы – бұл, ең алдымен дербес экономикалық категория ретінде бағалы қағаздарды сату мен қайта сату жөніндегі операцияларды жүзеге асыру жолымен кәсіпорындардың, фирмалардың, банктердің, жинақтаушы зейнетақы қорларының, сақтандыру ұйымдарының, мемлекеттің және халықтың уақытша бос ақшасын жұмылдырудың, оны бөлудің және қайта бөлудің қамтамасыз ететін нарықтық қатынастардың жиынтығы. Ол нарықтық қатынастар жүйесінің құрамды бөлігі болып табылады және тауар, ақша, несие, сақтық, валюта және басқа нарықтармен (капитал, жұмыс күші, жер, алтын нарықтарымен) етене байланысты.
Соынмен курстық жұмыс тақырыбын “Қаржы нарығын ұйымдастыру” деп алдым.
Бұл тақырыптың өзектiлiгi осы аталған қаржы ресурстарын қалыптастыруда және осы қаржыларды нақты өндiрiске қосуда қаржы нарықтарын талдаудың орны ерекше болып табылады. Экономикада қаржы нарығының дамуы қалған барлық нарықтардың дамуына даңғыл жол ашады.
Мен осы тақырыпты орындау барысында келесi мiндеттердi ескерудi жөн көрдiм:
• Қаржы экономикалық категория ретiнде оның мәнi мен қызметтерiн анықтау;
• Қаржы нарығын жан-жақты талдау және оның құрылымы туралы хабардар болу;
• Қаржы нарығы дамуының экономика дамуындағы маңыздылығын анықтау;
• Бағалы қағаздар нарығының қаржы нарығындағы маңыздылығын атап өту;
• Қазақстан Республикасындағы қаржы және бағалы қағаздар нарығына тоқталып өту және ұлттық қор биржасының бүгінгі жағдайын сиапттау.
1. Бағалы қағаздар нарығы туралы ҚР-ның заңы. 1997ж 10 шiлде.
2. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
3. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы: Институт развития Казахстана, 2001. – 285с.
4. Рынок ценных бумаг. / Галанова В.А. Басова А.И. – Москва 1996.
5. Миркин Я.М. / Ценные бумаги и фондовой рынок. Москва 1995г.
6. Көшенова Б.А. / Бағалы қағаздар нарығы : Оқу құралы – Алматы: Экономика – 1999г.
7. Ақша, несие, банктер. / Сейтқасымов .С. – Алматы : Экономика, 2001.
8. Қазақстан Республикасының Ұлттық банкi № 004 баспасөз релизi 205 13 қаңтар // Банки Казахстана №1 2005г.
9. Центральный депозитарий ценных бумаг. // Рынок ценных бумаг Казахстана №3, 2004г.
10. Финансы Республики Казахстан. Статистический ежегодник. Алматы, 2005г.
11. Байдельдинов Ж.Б. Развитие инфраструктуры рынка ценных бумаг в РК. // Вестник КазНУ. №3, 2003г.
12. «О текущей ситуации на финансовом рынке» // Банки Казахстана,
№ 1,2 - 2008 г. 2-3 стр.
13. Бауржан Есенов « Перспективы совершенствование Казахстанского фондового рынка» // РЦБК №11, 2007 г.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
.......................................3
1 ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНЫҢ ЭКОНОМИКАҒЫ РӨЛІ ЖӘНЕ МӘНІ ..................4
1. Қаржы нарығының түсінігі, қызметтерi
.........................................................4
2. ... ... ... нарығының құралы мен
құрылымы
............................................................................
....................................8
2 ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗГІ ҚҰРЫЛЫМЫ ... ҚОР ... ОНЫ ... ... ... ... қаржы нарығының негізгі қаржы инструменті ретінде 12
2.2 ... ... қор ... ... ... ... басты қажеттiгi объективтi мән-жайдан – тауар-
ақша қатынастарының ... және ... ... ... ... басты арналымы – табыстар мен ақшалай қорларды жасау
арқылы мемлекет пен ... ... ... қаржы ресурстарына
деген қажеттiлiктерiн қанағаттандырып отыру әне бұл ресурстардың жұмсалуына
бақылау жасау.
Қаржы механизмi арқылы ... ... ... ... және
әлеуметтiк сфералардағы көптеген қызметтерiн ... ... ... ... ... ... ... деп ақша қаражаттарын бөлу және
пайдалану туралы қатынастардың жүйесi аталынады.
Қаржы нарығы – бұл, ең ... ... ... категория ретінде
бағалы қағаздарды сату мен қайта сату жөніндегі операцияларды жүзеге ... ... ... банктердің, жинақтаушы зейнетақы
қорларының, сақтандыру ұйымдарының, мемлекеттің және ... ... ... жұмылдырудың, оны бөлудің және қайта ... ... ... ... ... Ол ... қатынастар жүйесінің құрамды
бөлігі болып ... және ... ... ... сақтық, валюта және басқа
нарықтармен (капитал, жұмыс күші, жер, ... ... ... курстық жұмыс тақырыбын “Қаржы нарығын ұйымдастыру” деп
алдым.
Бұл тақырыптың ... осы ... ... ... және осы ... ... өндiрiске қосуда қаржы нарықтарын
талдаудың орны ерекше болып табылады. Экономикада қаржы нарығының дамуы
қалған ... ... ... ... жол ... осы ... ... барысында келесi мiндеттердi ескерудi жөн
көрдiм:
• Қаржы экономикалық категория ретiнде оның мәнi мен ... ... ... ... ... және оның құрылымы туралы хабардар
болу;
• Қаржы нарығы дамуының экономика дамуындағы маңыздылығын анықтау;
• Бағалы ... ... ... ... ... атап өту;
• Қазақстан Республикасындағы қаржы және ... ... ... өту және ... қор ... ... жағдайын сиапттау.
I ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНЫҢ ЭКОНОМИКАҒЫ РӨЛІ ЖӘНЕ МӘНІ
1.1 Қаржы нарығының түсінігі, қызметтерi
Қаржы әрқашан экономикалық жүйе шеңберiндегi қоғамдық ұдайы өндiрiстiң
әр ... ... ... ақша және тек ақша қатынастарын ... ... ... ... ... сипаты – қаржының маңызды
белгiсi. Қаржының ақшалай сипаты оны жүзеге асырудың гысанын және қаржының
құндық ... ... ... баса ... ... қызмететуiнiң мiндеттi шарты болып табылады.
Қаржы қатынастары өзiнiң ... ... ... ... ... арқасында экономиканың барлық құрылымдық бөлiктерiнде
және шаруашылық жүргiзудiң түрлi деңгейлерiнде қоғамдық өнiм ... ... сан ... ... ... ... ... қатынастарының бөлгiштiк
сипаты экономикалық категория ретiнде олардың айрықша ... ... /3, 17 ... ... ... ақша қорларының қозғалысында ... ... ... ... ... ... Ақша ... iстiң шын мәнiнде,
қаржы қатынастарының объектiлерi болып табылады. Нақты ... ... ... ... ... ... қатысушыларының барлығында,
өндiрiстiк емес сферада қаржылық әдiстердiң ... iске ... ... ... ... ... бұл ... ақша қатынастарының бүкiл жиынтығынан мүлтiксiз бөлiп алуға
мүмкiндiк бередi, әрi қаржының ... ... атап ... ... құндық экономикалық категория жоғарыда аталған қаржыға тән
белгiлердi иемдене алмайды.
Қазақстан Республикасының қатаң ... ... ... ... ... ... реттелініп отыратын нарықтық экономикаға
көшуі елімізде оған қызмет көрсететін барлық институттармен бірге қаржы
нарығының ... ... ... ... ... ... ... болған емес.
Қаржы нарығы – бұл, ең алдымен дербес экономикалық категория ретінде
бағалы ... сату мен ... сату ... ... ... асыру
жолымен кәсіпорындардың, фирмалардың, банктердің, жинақтаушы зейнетақы
қорларының, сақтандыру ұйымдарының, мемлекеттің және ... ... ... ... оны ... және ... бөлудің қамтамасыз ететін
нарықтық қатынастардың жиынтығы. Ол нарықтық қатынастар жүйесінің құрамды
бөлігі болып табылады және ... ... ... ... ... және басқа
нарықтармен (капитал, жұмыс күші, жер, алтын ... ... ... қазіргі жағдайында қаржы нарығы қаржы
ресурстарын ... ... ... оларды неғұрлым тиімді
пайдалануды, ұлттық шаруашылықта ақша қозғалысына ұтымды ... ... ... ... және ... ... нарығы, сондай-ақ несие
нарығы түрінде де іс-әрекет етеді. Қаржы нарығы экономиканың ... ... ... ... ... ... бөлуді барлық әр
түрлі нысанда реттейтін нарықтық қатынастардың бүкіл жиынтығын ... ... ұғым ... ... ... қаржы нарығы – бұл шаруашыылқ жүргізуші
субъектілердің, банктердің, мемлекеттің ... бос ақша ... және ... бөлуді қамтамасыз ететін нарықтық қатынастардың
жүйесі. Бұл нарықтың жұмыс ... ... ... ... процестерді тәртіпке келтіріп, олардың тиімділігін арттыруға
мүмкіндік береді. Бұған осы ... қор ... ең ... ... сан алуандығы қол жеткізеді. /2, 388 б/
Нарықтың барлық тұрпаттарының өзара байланысы ... ... ... ... айшықтайды. Оған мыналар жатады:
• Реттелетін тауар нарығының болуы, яғни кез ... ... ... ... мен ... көрсетулер бойынша сұраным мен
ұсынымның теңгерімдігі;
• Ұлтттық банк тарапынан ақша айналысын қалыпты ... ... ... нарығының жандандырылуы, оның толық комерциялануы.
Қаржы нарығының жұмыс істеуінің негізгі алғышарттарына мыналар жатады:
... ... мен ... ... ... ... сферасының бастапқы шаруашылық буындарының – меншіктің барлық
нысандарының дербестігі;
• Қаржы ... ... ... ... ... ... өндірістік
күрделі жұмсалымдарды орталықтандырылған ... ... ... арасында орналастыру;
• Шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халықтың бағалы ... ... да ... ... ... ... ... Бюджет тапшылықтарын қаржыландыру үшін несие қорын пайдалануды
тоқтату, республикалық, сондай-ақ жергілікті бюджеттердің ... ... ... арқылы жабылуы тиіс. /2, 389 б/
Қаржы нарығының маңызы бос ақша қаражаттарын алу және ... ... ... ... өндіріс процесіне ықпал етумен ғана айқындалып
қоймайды. Оның жұмыс істеуі ... ... тән ... ... ... ... ... ресурстарды қайта тиімді бөлуге
мүмкіндік береді. Сонымен қатар қаржы нарығы бағалы ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Қаржы нарығының болуы инфляцияны тежейді, өйткені бюджет тапшылығын
жабу үшін мемлекет ақша ... ... ... ... ... шығарады.
Қаржы нарығында капитал деп ақша ақша ... ... ... ... ... ... ... бөлiгi болып
табылады. Осы құрылымды келесi 2-шi суреттен көре аламыз: /2, 388 б/
Сурет-1 – Қаржы ... ... ... ... ... деп ақша ... ... қызметiн
атқаратын және осы капиталға сұраныс пен ұсыныс қалыптастыратын, өзара
қатынастардың жиынтығы ... ... 2-шi ... ... отырғанымыздай
қарыз капиталдар нарығы ақша нарығына және капиталдар ... ... ... ... бiр ... ... банк операцияларының қысқа мерзiмдегi
мiндеттерiне байланысты қалыптасады.
Капиталдар нарығы банктiң орта мерзiмдi және ұзақ ... ... ... Осы ... ... ипотекалық нарыққа (кепiлдiң
қарыз куәлiгiмен операцияялар жүргiзу) және ... ... ... ... нарыққа бөлiнедi. Қаржы нарығының субъектiлерiне
банктер мен ... ... қор ... ... ... – жеке ... және ... институттарының бағалы
қағаздары жатады. /2,388 б/
Экономикалық категория ... ... ... ... ... олардың көрiнiсiнiң әрқашан ақшалай нысаны
болатындығында. Қаржы әрқашан экономикалық жүйе шеңберiндегi қоғамдық ... әр ... ... ... ақша және тек ақша ... бiлдiредi. Сондықтан қаржы қатынастарының ақшалай сипаты – қаржының
маңызды ... ... ... сипаты оны жүзеге асырудың гысанын және
қаржының құндық экономикалық ... ... баса ... қаржының қызмететуiнiң мiндеттi шарты болып табылады.
Қаржы қатынастары ... ... ... ... ... ... ... экономиканың барлық құрылымдық бөлiктерiнде
және шаруашылық жүргiзудiң түрлi деңгейлерiнде қоғамдық өнiм ... ... сан ... процестерi жүзеге асады. Қаржы қатынастарының бөлгiштiк
сипаты экономикалық категория ретiнде олардың ... ... ... ... ... ақша ... қозғалысында көрiнуi оның
маңызды ерекше белгiсi болып табылады. Ақша ... iстiң шын ... ... ... ... табылады. Нақты жұмсауға арналған
мақсатты ақша-қаржы қорлары қоғамдық өндiрiс ... ... емес ... қаржылық әдiстердiң көмегiмен iске асады.
Сөйтiп, қаржының қаралған өзгеше ... бұл ... ақша ... бүкiл жиынтығынан мүлтiксiз бөлiп алуға
мүмкiндiк бередi, әрi қаржының ... ... атап ... ... ... ... ... жоғарыда аталған қаржыға тән
белгiлердi иемдене алмайды.
Қаржы ... ... ...... ... және ... ... қажеттiлiктерiнен туындайды. Қаржының басты
арналымы – табыстар мен ... ... ... арқылы мемлекет пен
шаруашылық жүргiзушi субъектiлердiң ... ... ... ... ... бұл ... ... бақылау
жасау болып табылады.
Экономикада қаржы ресурстары болмаса, қаржы механизмi арқылы барлық
жағдайға ықпал етудiң кең мүмкiндiктерiн пайдалана ... ... ... және сыртқы саясатын жүзеге асыра алмайды, ... ... ... ... және ... ... функцияларын
қамтамасыз ете алмайды.
2. Қазақстан Республикасындағы қаржы нарығының құралы мен құрылымы
Қазақстан Республикасының экономикалық дамуда нарықтық ... ... өтуі ... қаржы нарығының дамуының қажеттігі туындады.
Себебі қаржы нарығының негізінде экономиканың басқа ... ... даму ... түсе алады. Сондықтан қаржы нарығы ... оны ... мен ... негізгі құралы болып табылады.
Қаржы нарығының маңыздылығын оның басқа нарықтардың арасындағы тығыз
байланысынан көруге болады. Еліміздің ... ... ... ... жүйесінің, қаржылық қатынастардың күннен-күнге дамуына
байланысты қаржы ... ... мен ... да дамып, ол келесідей
нарықтардың жиынтығының негізінде өз ... ... ... экономикада қаржы нарығының құрылымын келесі 2-ші суреттен көре
аламыз: /2, 389 б/
Сурет-2 – Қаржы нарығының ... ақша ... ... - ... ақша ғана ... қолма-қолсыз
төлем қаражаттарын да қосатын төлем қаражаттарының нарығы.
Басқа нарықтар секiлдi ақша нарығында да ақшаға сұраныс пен ұсыныс
болады. Ақша ... ... ... ... үшiн ... ... Сондықтан осы ақша, ақша нарығының ... ... ... ... ендi ғана ... елiмiз үшiн ең маңыздысы. Әсiресе ол ұлттық
экономиканы ынталандыру және инфляцияны азайтып, ... ... ... ... тигiзедi.
Қағаз ақшалар – бұл нағыз ақшалардың өкілдері болып табылады. Бұл
қағаз ақшалардың айналыста ... ... ... ... айналыс
құралы қызметін атқару ерекшеліктеріне байланысты пайда ... Ал ... ... ... ... ... дамыған шаруашылықта есеп
айырысудың маңызды формасы болып отыр. Себебі, қолма-қолсыз ... ... ... ... түсуін, қолма-қол ақшалардың ... ... ... мен ... ... сенімділіктің негізі екені
белгілі.
Қазақстан Ұлттық банкі және қаржы салаларының құрылымы ... осы ... ақша ... ... мақсатында айналыстағы
ақшалардың қолма-қолсыз түрлерін кеңейтуге және ... ... сай ... ... Соңғы бірнеше жылда ұлттық
экономиканың көрсеткіштері, ақша масасы мен ... ... ... өскеніне қарамастан, елдегі қаржы жүйесі ең тұрақты және жан-
жақты дамыған, әлемдік нарық жағдайына ... ... ... ... бұл ... әр түрлі ақша айналымын реттеу заңдарын тиімді
ұйымдастырғанының ... ... ... ... ... ... банктердің кредит ... ... ... маңызды бөлігін банктік несиелік
операциялары негізінде ... ... ... ... негізінде
ссудалық портфель құрылады. Банктің несиелері біршама табысты және тәуекел
дәрежесі де жоғары ... ... ... ... банктің
операцияларының жалпы басым бөлігін (80%) құрайды. /3, 103 ... ... – бұл ... ... қарыз алушыларға ақшалай
түрде берiлетiн несиенi ... ... ... – бұл ... ... ... қатынастардың формасы болып табылады. Банктiк
несие бойынша ... ... ... несиелiк шарт немесе несиелiк
келiсiм жатады. Банктiк несиеде несие берушi: банк және ... ... ... ал қарыз алушылар ретiнде: ... ... ... қаржы ресурстарына деген сұранысы бар кез келген
заңды ұйым ... ... ... ... берушiнiң басты мақсаты – пайыз
түрiнде табыс алу.
Аталған ақша және несие ... ... ... ... етеді.
Қаржы нарығында сатып алу-сатудың объектісі айрықшылықты ақша және
бағалы қағаздар ... ... ... онда ... қағаздардың
қозғалысымен ортақтастырылатын экономикалық қатынастар болып табылатын
бағалы қағаздар нарығы ... орын ... Ал өз ... бағалы қағаздар
нарығы қор нарығының негізінде өзіінң қызметін жүзеге асырады.
Қаржы рыногының құрамдас бөлiгi ретiнде ... ...... растайтын ақшалай құжаттар немесе мұндай құжаттарды шығарған ... ... ... ... ... қағаздар рыногы – шаруашылық
жүргiзушi субъектiлер мен мемлекет шығарған ... ... сан ... ... және ... алынатын қаржы рыногының бөлiгi. Бұл рыноктың
қызмет етуi көптеген экономикалық, әсiресе инвестициялық ... ... ... ... ... ... Бұған осы
рыноктың қор құрылымдарының – бағалы ... сан ... ... ... ... ... ... барлық субъектiлерiнiң
өздерiне қажеттi ақша ресурстарын ... кең ... ... ... ... ... ұйымдық және құрылымдық ерекшелiктерiне орай бағалы қағаздардар
қаржы институттары, қаржы нарықтары және оларды ... ... ... ... қаржы жүйесiнiң тұтас бiр бөлiгiн құрайды.
Осы бағалы қағаздар ... ... мен ... ... тұлғалар жиналатын және ... ... ... ... алу
шарттарының жүргізілетін орталығы қор биржасы болып табылады.
Сонымен, қор ... ... ... ... ... және
қайта бөлу процесiн ұйымдастырушы экономиканың басты буыны болып табылады.
Ол қаржы және өндiрiстiк капитал арасында ... бола ... ... қозғаушы күштерiнiң бiрi болып саналатын инвестициялық процеске
ықпал етедi.
Қор биржасы – бұл бағалы ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн ұйым және бағалы ... ... және ... ... ... көзi. Қор ... iрi ... етедi. «Биржа» деген термин ежелгi грек сөзi – ... ... ... мағынаны аңғартады. Алғашқы қор биржасы XVIғ. Голландияда
бағалы қағаздар ... ... ... ... ... және сату үшiн ... Қор биржаларының ең кең түрде дамыған кезi капитализмнiң монополизм
сатысына өту кезi, яғни XXғ. бас кезi. Ол ... қор ... ... ... кәсiпорындарының акцияларын шығару және сату болды.
Биржа өнеркәсiп циклын және жалпы ... ... ... отыратын
барометр сияқты. /6, 225 б/
Қор биржасы ... ... ... ... және қайта бөлу
процесiн ұйымдастырушы экономиканың басты буыны болып табылады. Ол қаржы
және өндiрiстiк капитал арасында ... бола ... ... ... күштерiнiң бiрi болып саналатын инвестициялық процеске ... ... ...... ұйымдасқан түрi, онда сұраным мен ұсыным
негiзiнде тауармен, БҚ-мен сауда жасалады және қызметкерлер жалданады. Ол ... мен ... ... ... келу үшiн кездесетiн орын. Биржаның
басшы орган ... ... ... ... ... қор ...... биржа мүшлерi, яғни делдалдары арқылы БҚ-ды сату және сатып алу
жөнiнде мәмiле жасайтын нарық.
Қор биржасы деген ... ... ... ... және сатылатын
негізгі нарықтың орталығы. Қор биржаларына ірі ... ... ... биржа – нарықтың ұйымдасқан түрі, онда ... мен ... ... бағалы қағаздармен сауда жасалады және қызметкерлер
жалданады. Ол – сатушылар мен ... ... ... келу үшін ... ... ... ... субъектiлерiнiң құрылымы мен
оның қызмет көрсету механизмi, олардың өзара қаржылық ... ... ... ... шаруашылық нәтижесiнде мүдделiгiн
көрсетеді. Яғни, рынокқа қатысушылардың басым ... ... қол ... ... қағаз түрiнде мiндеттеме алады.
Бағалы қағаздар рыногы басқа нарықтардан өзiнiң айрықша ... Ол ... ...... ... және оның сан ... Олар бiрiншiден, меншiк белгiсi, екiншiден, қарыз мiндеттемесi,
яғни олар арқылы ... алу құқы және ... ... ... ... болады.
Бұл тауардың өз құны аз болсада, өте жоғары нарық бағасымен сатуға болады.
Егер ... ... ... оның ... ... ... онда оның бағасы
көрсетiлген құнынан (номиналынан) жоғары болады. Бұндай нарықтық бағаның
ауытқуы, ... ... ... ... ... /6, 223 ... ... сондай-ақ республикадағы рыноктық қатынастарды
дамыту барысы көрсеткендей бағалы қағаздар нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... мен тұрғындардың жинаған
ақшаларын топтастырудың, қаражаттын ел ... ... ... ... ... ... иесi ретiнде белсендiлiгiн арттырудың
құралы болып табылады.
Сондықтан жұмысымның келесі бөлімінде қаржы ... ... ... ... қор ... мен ... қағаздар нарығы, олардың
ұйымдастырылуы туралы толық тоқталып өтейік.
II ҚАРЖЫ НАРЫҒЫНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ НЕГІЗГІ ҚҰРЫЛЫМЫ ҚАЗАҚСТАН ҚОР БИРЖАСЫ
ЖӘНЕ ОНЫ ТАЛДАУ
2.1 ... ... ... ... ... қаржы инструменті ретінде
Қазақстан республикасының “Азаматтық кодексiнiң” 1-шi бөлiмiнде 129 -
бабында бағалы қағаздарға құқықтық анықтама ... ... ... ... мен мiндеттi реквизиттердi сақтай отырып, жүзеге
асырылуы тек оны көрсеткенде ғана ... ... ... ... ... ... ... болып табылады./1/
Бағалы қағаздар туралы көптеген теориялардың өз көзқарастары бар.
Мысалы: бағалы қағаздар ... ... ... ... ... кiтабында
бағалы қағаздар өз иеленушiсiнiң меншiк құқығын куәландыратын ... ... не ... және ... немесе дивиденд түрiнде болуы мүмкiн.
Камаев В.Д. бағалы қағздарды қаржылық құжатпен байланыстырады. Ол
қандай түрде болмасын өз ... ... ... ... документ
ретiнде қарайды.
Клешев Н.Т. және Федулов А.А. бағалы қағаздарға үш ... ... ... ... ... /5, 36 ... ... қағаздар дегенiмiз мүлiктiк құқықты немесе эмитентке
байланысты құжат иесiнiң қарыз қатынасын куәландыратын ... құны ... ... ... ... ... Ол жеке ... түрiнде және шоттағы
жазу түрiнде болады.
Ресурстардың әр түрiнiң өздерiне тиiстi бағалы қағаздары бар, ... ... түрi бола ... сату және сатып алу және кепiлдiк
берушi.
Бағалы қағаздардың өзiне ... ... ... ... яғни ... өмiр сүре алады, өзiнiң жекелеген қор рыногы бар. Жалпы бағалы
қағаздардың қарыз капиталы және ... ... ... ... ... көре ... қағаздар ресурстарға құқықты келесi қызметтер арқылы бередi:
1. Айналымдық – нарықта бағалы ... ... және ... ... ... құқық, қатысушылардың мерзiм уақытын белгiлеуi,
сауда орны, көрсетiлген құқықтар арқылы есеп ... ... ... ... тек қана сату және ... алу ... азаматтық
қатынастың объектiсi бола отырып, әр ... ... бола ... ... ... ... жүктеушi).
3. Бағалы қағаздар стандартты мазмұнда болуға мiндеттi ... ... ... ... ... көрсетiлген құқықтар
арқылы есеп және басқа да шарттар).
4. ... ... ... мазмұнда болуға мiндеттi бұл құжат. Ол
қағаздық сертификат немесе ... ... ... ... ... ... ... материалды негiз болған.
5. Бағалы қағаздар бiрден-бiр мемлекеттiң қор нарығын реттейтiн және
оны қадағалап отыратын құрылым.
6. Бағалы қағаздар ... ... ... өз ... яғни ... нарығы бар.
7. Өтiмдiлiк – БҚ-дың немесе басқа ... ... ... ... ... ... немесе инвесторлардың
жұмысына үлкен икемдiлiк бередi.
8. Тәуекелдiк – күрделi ... ... ... ... Егер ... ... ... болса, соғұрлым
тәуекелдiлiкте жоғары болады.
Неғұрлым табыстылық жоғары ... ... ... ... ... ... құқықтық қатынастарын келесі 3-ші суреттен көре аламыз.
/6, 229 б/
Сурет-3 – ... ... ... ... ретiндегi түрлерi
Бағалы қағаздар – белгiленген нысан мен мiндеттi реквизиттердi орындау
мен меншiк құқығын ұсынатын, ... ... ... ... қағаздарды
айналымға шығару эмиссия деп аталады, ал акцияны шығарған ... ... ... Бағалы қағаздарды бiрнеше рет шығаруды: бiрiншi реттi эмиссия, ал
қор нарығы – бiрiншi реттi нарық. ... ... ... шығару –
екiншi реттi эмиссия және ... ... ... нарық болып аталады.
Бағалы қағаздарды ... ... ... инвесторлар (салымшылар,
иеленушiлер, акционерлер, бағалы қағаздар ұстаушы) болады.
Бағалы қағаздар атаулы, ордерлi және ұсынушыға деп ... ... ... ... БҚ иесi, сол ... ... ... ұсынушыға БҚ-дың
иесi – Бағалы қағаздарды ұстаушы ... ... ... қағаздар
куәландыратын құқық, онда аталған тұлғаның басқа ... ... ... ... қағаздар функционалды мақсатына қарай үлестi (капиталды) және
қарыздық ... ... ... ... ... ... ... жатады. Олар акционерлiк қоғам мүлкiне салымы туралы куәландырады
және дивиденд ... ... бiр ... және ... ... қатысуға құқық бередi.
Қарыздық бағалы қағаздар заимның қатыстығын куәландырады. Белгiлi бiр
мерзiм бiткеннен кейiн ... ... ... құны мен ол ... ... ... ... бағалы қағазда көрсетiлген соманы қайтаруға
тиiс. Қарыздық бағалы қғаздар капиталдық және мүлiктiк – ... ... ... ... ... қағаз капиталды қалыптастыруда
қалыптасады. Оларға: облигациялар және банктiк сертификаттар ... ... ... бағалы қағаздар негiзгi екi iрi сыныпқа
бөлiнедi:
• Негiзгi бағалы қағаздар;
• Туынды бағалы қағаздар;
Негiзгi бағалы ... бұл ... ... ... ... қамтамасыз етiлген, не тауар, ақша, капитал, мүлiк немесе әр
түрлi ресурстар. Негiзгi бағалы ... екi ... ... ... және
қайталама бағалы қағаздар.
Бастапқы бағалы қағаздар активтiк негiзде, ... ... ... вексельдер және т.б. бағалы қағаздар жатады.
Қайталама бағалы қағаздар – бұл басқа қағаздар арқылы өзiнiң ... ... ... ... ... туынды бағалы қағаз болып
саналады, себебi ол өз ... өзi ... ... ... ... ... /2, 392 ... қағаздардың негiзгi қызметтерi олардың екiншi нарықта белсендi
түрде айналысқа түсетiн қарыз мiндеттемесi ретiнде ... ... көбi ... ... өтедi. Тiркеу инвесторларға бағалы
қағаз туралы дәл және ... ... ... ... Сол арқылы
инвестор (салым иесi) өз инвестициясының сапасын дәл анықтауына ... ... ... ... болып жiктеледi: бiрiншiден түсiретiн
кiрiсiне, екiншiден эмитенттiң сипатына, үшiншiден айналым мезгiлi мен
айналым ... ... Кiрiс ... ... ... және ... ... бөлiнедi. Қарызды бағалы
қағаздар бойынша кiрiс нақты процентпен төленiп, ал қарыздың күрделi
негiзгi бөлiгiн келешекте белгiленген ... өтеу ... ... БҚ-
дар, немесе оны акция деп атайды. Акция оны иемденушiнiң ... ... ... және ... ... ... ... түрiнде кiрiс түсiредi. Ал БҚ-дың басқа түрлерi қарызды және
үлестi ... ... ... ... ... (эмитентi) жөнiнен де жiктеледi. Олардың
эмитенттерi мемлекет, ... ... ... ... және т.б. ... ... болуы мүмкiн.
3. Бағалы қағаздар қай жерде сатылады деген сұрақ ... ... ... ... ... ақша ... және капитал
нарығындағы болып бөлiнедi. Жалпы бағалы қағаздардың ... ... көре ... /5, 75 ... 1 ... қағаздардың жiктелуi
|Классификациялық |Бағалы қағаз түрлерi ... | ... сүру ... ... ... ... ... ... Туынды ... сүру ... | ... құрамына |Қағаз немесе документтiк ... ... ... ... түрi. | ... ... ... инвестициялық емес. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... деңгейi |Нарытық немесе еркiн айналымдылық, нарықтық емес. |
|Пайданың болуы ... және аз ... ... ... ... |Табысты; табыссыз. ... ... | |
| ... ... ... |
| | |
| ... облигация, вексель және т.б. ... ... ... қор ... ... жылы 11 ... “Қазақ ССР-нiң бағалы қағаздар айналысы және қор
биржасы” туралы Заң қабылданды. Содан кейiн елiмiзде алғашқы акционерлiк
қоғам КТК ... ... ... ... ... ... және ... акция үлесi арқылы iске асырып отырды. Осы
жылы елiмiзде бағалы қағаздар рыногында алғашқы маманданған – ... ... ... құрылды. Сондай-ақ Алматыда қор биржасы құрылып, ... ... ... саудаларын жүргiзе бастады.
Осы бағалы қағаздар рыногының барометрi болып табылатын қор биржасы
Қазақстанның 1991 жылы ... ... ... ... ... рыноктары мен бiрге құрыла бастады. Ең ... ... ... ... ... және ... қор ... құрылды. Бiрақ
елiмiзде алғашқы кезеңдерде қор биржасының қызметi мардымсыз ... ...... ... ... ... ... қағаздар сату мен сатып алу
процестерi ... Ал ол үшiн ... ... жекеменшiк
немесе корпорациялар есебiнде қалыптасуы керек едi. Сондықтан 1992 жылы
мемлекеттiк меншiктегi кәсiпорындар мен ... ... ... ... ... ... Осыдан бастап елiмiзде жекелеген
кәсiпорындар мен акционерлiк ... ... ... ... рыногының
жағдайы жақсара бастады. /10/
1994 жылы ... ... және ... қор ... ... ... Азия қор биржасы (ОАҚБ) құрылды және олардың ең алғашқы
саудасы 1995 жылы 19 ... өттi. 1995 жылы осы қор ... ... ... ... ... Павладарда ашылды. Қазақстан
құқықтық Заңнамалары бойынша қор биржасын ... оның ... ... 10 мың ... ... кем болмауы керек. Елiмiздегi қор
биржасы KASE коммерциялық емес ұйым болып табылады. Оның ... ... ... ... ... негiзгi мақсаты бағалы қағаздардың тиiмдi және толық
рыноктық қолайлы ... ... ... және ... жеке және
институционалды инвесторлардың ұзақ мерзiмдi салымдарын бағалы ... ... ету, ... қызығушылығын тудыру, клиентер мен биржа
өкiлдерiн қолдау мен ... ... ... көптеген елдердiң қор биржаларының құрылымы және олардың
атқаратын мiндеттерi ұқсас болып келедi. Бiздiң елiмiздегi Қазақстандық ... ... ... ... ... атап ... болады:
• Бағалы қағаздарды сату және сатып алу биржалық операциясына қолайлы
жағдайды қалыптастыру;
• Бағалы қағаздар қозғалысына және оларға сұраыптау ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды
құқықтық жағынан қамтамасыз ету;
• Экономиканың iшкi және сыртқы капиталдар ағымын және олардың бағалы
қағаздардағы үлес ... ... ... ... ... ... ... құнын және олар туралы жалпы
ақпаратпен бағалы ... ... ... ақпаратпен
қамтамасыз етiп отыру;
• Қор биржасының қосымша құқықтық, ақпараттық және ... Қор ... ... мамандық деңгейiн көтеру және олардың
қызметтерiнiң әлемдiк стандарттарға өтуiн қадағалау. /2, 396б/
Биржаның ... ... ... ... ... рыногының
өтімділігін қамтамасыз ету болып ... Қор ... ... ... ... ... ... орнын толтырады және оған өз
жарғысын, биржалық сауда ережелерін бұзған немесе коммерциялық құпияны
зария еткен ... ... ... ... ... отырады.
Биржаны басқару органының ең негiзгiсi барлық акционерлердiң жиналысы
болып ... Бұл ... ... ... ... ... ... ортақ пайданы қалай бөлу керектiгiн, биржалық кеңестiң барлық
мүшелерiн сайлауда, биржа ... және т.б. ... ... толықтырулар енгiзгенде, биржаның жылдық есебiн қарастырғанда және
даму бағдарламаларын жасағанда осы ... ... ... ... 1996 жылы 6 ... брокерлер мен дилерлер ассосациясы
құрылды.
1999 жылы KASE және AFINEX қор биржалары қайтадан бөлiнiп, қайта жеке-
жеке құрылды. Осылайша осы ... ... ... ... ... ... ... сатысына өттi.
2006 жылдың қорытындылары бойынша Қазақстан қор биржасының KASE–де
экономиканың барлық секеторларындағы операциялар ... 58,8 ... ... ... бұл 7,9 трлн. теңгеге жеттi. Бұл дегенiмiз Қазақстан
ЖIӨ-нен 205% асып кеттi. Оның ... ... ... ... дәрежесiнiң жоғары екендiгiн көрсетедi. Әрине бұл ... ... өз ... алып ... Бұл шаманы 2003 жылмен
салыстырсақ KASE–дегi бағалы ... ... ... ... Бұл шама ... қор ... ... ең iрi операциялар көлемi
болып табылады.
2007 жылы қаңтарда KASE–де мемлекеттiк емес бағалы қағаздармен 225
операция ... Оның ... ... 23,3 ... ... ... ... барлық операциялардың 2,9% құрады.
Жалпы өткен 2007 жылғы KASE-нiң операциялар айналымы құрылымын келесі
2-ші кестеден көре аламыз. /11, 3 ... 2 2007 ... ... операциялар айналымы құрылымы
|KASE рынок секторы |2007 жыл |2006 жыл |2007 ... 2006 ... |
| | | ... ... |
| | | ... % ... валюталары |9449,5 |6413,4 |+3036,0 |+47,3 |
| |16,1% |19,0% | | ... ... |0,118 |2458,7 |-2458,6 |-100,0 ... | | | | |
| |0,0002% |7,3% | | ... ... |5558,6 |2378,0 |+3180,6 |+133,8 ... | | | | |
| |9,4% |7,0% | | ... емес |1830,0 |1025,2 |+804,8 |+78,5 ... ... | | | | |
| |3,1% |3,0% | | ... (МБҚ, ... |42012,0 |21523,6 ... |+95,2 ... | | | | |
| |71,4% |63,7% | | ... |0,274 |0 |+0,27 |х |
| |0,0005% |0% | | ... |0 |0,096 |-0,096 |-100,0 |
| |0 |0,0003% | | ... |58850,4 |33799,1 ... |+74,1 |
| |100% |100% | | ... ... ... 2007 ... айлары бойынша даму
қорытындысына ... ... ... ... ... бойынша операциялар
24,6 млрд. теңгені құрады. 2006 жылғы осы мерзіммен салыстырғанда 1,69 есе
доллармен және 1,58 есе ... өсу ... ... ... ... рыногы бойынша Ұлттық банк 2007
жылғы сәуір айында мемлекеттік бағалы қағаздар ... ... 176,6 ... (наурыз айында бұл көрсеткіш 103,2 млрд. теңге) құрады.
2007 жылдың алғашқы 4 айында бағалы ... ... ... ... алу ... ... ... қор биржасында 214,6
млрд. теңгеге жетті. Бұл өткен жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 7,7%-ға
артты. Ал 2006 ... ... ... ... ... қағаздардың
қайталама рыногындағы операциялар көлемі 753,1 млрд. теңгені құраған еді.
/11, 4 б/
2005 жылы KASE–де МБҚ сату-сатып ... ... 47,9 ... ... 232 ... ... Бұл ... биржа айналымының 5,1% құрайды.
Жалпы қор айналымының көлемі 2005 жылы сәуір ... ... ... ... себептері инфляцияның қарқыны өсуіне байланысты сұраныстың азаюы
болып отыр.
Ал оның 2004 ... ... ... ... ... келесi
суреттен көре аламыз. /9/
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ... – 2004 және 2005 жыл ... ... ... айналымы
рыногының құрылымы
KASE–дегi бағалы қағаздар айналысының құрылымы 2007 жылы келесiдей
сипат алып отыр:
• Алғашқы рынокта бағалы қағаздардың барлық ... 10,4% ... ... 18,5 млн. ... Сату және ... алу ... 89,6%, ... 160,6 млн. доллар
орналастырылды.
Еліміздегі мемлекеттік емес бағалы қағаздарды сатудағы басты қатысып
отырған алғашқы 10 ... ... 3-ші ... көре ... 24 ... 3
2007 жылы қаржы рыногындағы мемлекеттiк бағалы қағаздың басты
операторлары
|Компаниялар |Компаниялар ... ... | ... % |
|1 |АО ... ... ... |31,5 |
|2 |АО ... Asset ... |12,5 |
|3 |АО ... ... |9,9 |
|4 |АО ... ... ... Казахстана” |6,2 |
|5 |АО ... ... |5,7 |
|6 |АО “RG ... |4,8 |
|7 |АО ... Банк” |3,7 |
|8 |АО ... “ABN AMRO Asset ... |3,3 |
|9 |АО ... ... |3,2 ... |ЗАО “ДБ “ABN AMRO БАНК ... |2,3 ... ... ... ... дамуы мен қалыптасуы
жобасында жекешелендiру жүргiзуде шаруашылық жүргiзудiң жаңа нысандары
пайда болады. Олар: серiктестiктер, ... ... және жеке ... ... ... ... Ал осы нарықтың әрбiр субъектiлерiнiң
арасында ... ... ... бағалы қағаздар рыногы жүзеге асырады және
басқа экономикалық рыноктармен үнемi ... ... ... ... қаржы нарығының маңызы бос ақша қаражаттарын алу және
оларды қайта бөлу ... ... ... ... ықпал етумен ғана
айқындалып қоймайды. Оның жұмыс істеуі әміршіл-әкімшіл ... ... ... ... ... ... ... ресурстарды қайта
тиімді бөлуге мүмкіндік береді. Сонымен ... ... ... бағалы
қағаздардың бағасын белгілеу жолымен ... ... ... ... ... ... ... инфляцияны тежейді, өйткені бюджет тапшылығын
жабу үшін ... ақша ... ... ... ... ... ... Қаржы механизмi арқылы мемлекет өзiнiң саяси,
экономикалық және ... ... ... ... ... ... қаражаттар қорын жасап қолданады.
Қаржы нарығында сатып алу-сатудың объектісі айрықшылықты ақша және
бағалы ... ... ... ... онда ... қағаздардың
қозғалысымен ортақтастырылатын экономикалық қатынастар болып ... ... ... ... орын ... рыногының құрамдас бөлiгi ретiнде бағалы ...... ... ақшалай құжаттар немесе мұндай құжаттарды шығарған ұйымға
олардың иелерi қарызының қатысы. Өз кезегiнде бағалы қағаздар ... ... ... ... мен ... ... ... қағаздардың
сан алуан түрлерi сатылатын және сатып алынатын қаржы рыногының бөлiгi. ... ... етуi ... ... ... ... ... олардың тиiмдiлiгiн арттыруға мүмкiндiлiк бередi. Бұған
осы рыноктың қор құрылымдарының – бағалы ... сан ... ... ... рыногы экономиканың барлық субъектiлерiнiң өздерiне
қажеттi ақша ресурстарын алуының кең мүмкiндiктерiн жасайды және ... ... ... ... қатынастардың дамуы мен қалыптасуы
жобасында жекешелендiру ... ... ... жаңа ... ... ... ... акционерлiк қоғамдар және жеке меншiк
компаниялар шеңберi едәуiр кеңейедi. Ал осы нарықтың ... ... ... ... ... бағалы қағаздар рыногы жүзеге асырады және
басқа экономикалық рыноктармен үнемi тығыз байланыста болады.
Бағалы қғаздар рыногы ... ақша ... ... ... бiр ... ... ... қаржының қайта құйылуын, меншiк ... ... ... және ... ... ақшасын жұмылдыру қызметiн
атқарады.
ҚР-ның өтпелi экономикасындағы бағалы қағаздар рыногының маңызы мен
мәнiн ... ... ... жаңа ... ... бiр ... инвестиция айналымының тиiмдi механизмi, қор активтерiнiң ... ... ету, ... қайта бөлудi жинақтау және
оңтайландыру.
• қаржылық тұрақтылықты және экономикалық өсудi, нарықтық экономиканың
субъектiлерiн қамтамасыз ... ... ... саласындағы айналыстағы артық ақшаларды азайту
немесе экономика салаларына қолма-қол ақша қажеттiгi ... ... ... сату немесе эмиссиялау.
Елiмiздегi қор биржасы KASE коммерциялық емес ұйым ... ... ... ... ... айналысуына құқығы жоқ.
Оның негiзгi мақсаты бағалы қағаздардың тиiмдi және ... ... ... ... ... және ... жеке және ... ұзақ мерзiмдi салымдарын бағалы қағаздармен алуын қамтамасыз
ету, инвесторлар қызығушылығын тудыру, клиентер мен ... ... ... ... ... ... көптеген елдердiң қор биржаларының құрылымы және олардың
атқаратын мiндеттерi ұқсас болып келедi. Бiздiң ... ... ... ... ... ... ... атап өтуге болады:
• Бағалы қағаздарды сату және сатып алу биржалық операциясына қолайлы
жағдайды қалыптастыру;
• Бағалы ... ... және ... ... жұмыстарын жүргiзiп
отыру;
• Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... Экономиканың iшкi және сыртқы капиталдар ағымын және олардың бағалы
қағаздардағы үлес салмағын анықтап ... ... ... қағаздардың барлығының құнын және олар туралы жалпы
ақпаратпен бағалы қағаздар ... ... ... етiп отыру;
• Қор биржасының ... ... ... және ... Қор ... ... мамандық деңгейiн көтеру және олардың
қызметтерiнiң әлемдiк стандарттарға өтуiн қадағалау болып ... ... ... ... ... туралы ҚР-ның заңы. 1997ж 10 шiлде.
2. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – ... 2003. – ... ... В.Д. Ли В.Д. Общий курс ... ...... развития Казахстана, 2001. – 285с.
4. Рынок ценных бумаг. / Галанова В.А. Басова А.И. – Москва 1996.
5. Миркин Я.М. / Ценные ... и ... ... ... ... Көшенова Б.А. / Бағалы қағаздар ... : Оқу ......... Ақша, несие, банктер. / Сейтқасымов .С. – Алматы : Экономика, 2001.
8. Қазақстан ... ... ... № 004 ... ... 205 ... // ... Казахстана №1 2005г.
9. Центральный депозитарий ценных бумаг. // ... ... ... №3, ... ... Республики Казахстан. Статистический ежегодник. Алматы,
2005г.
11. ... Ж.Б. ... ... ... ценных бумаг в РК. //
Вестник КазНУ. №3, 2003г.
12. «О ... ... на ... ... // ... ... 1,2 - 2008 г. 2-3 стр.
13. Бауржан Есенов « Перспективы совершенствование Казахстанского ... // РЦБК №11, 2007 ... ... ... ... ... елінің қор биржасының қанаты әлі қтая қойған жоқ. ... ол төрт \ ақ ... ... істейді. Алғашқысы \ шет ел валютасы,
бұл орайда талай тәжірибе жинақталады. Мемлекеттік және ... ... ... ... де ... ... қалыптасып, өзінің
өміршеңдігін дәлелдеп келеді.
Дегенмен де бұл ретте шет ел валютасы арқылы жасалған ... ... тұр. ... есептегенде де сауда ауқымы күрт ... ... үлес ... өсе ... ... істің жемісті жүріп жатқанын
аңғартады. Бір жыл ішінде сектордың үлес ... 15% \ дан 24,7% \ ... ... көп ... ... етеді. Демек, бұл саланың әлеуеті әлі
де мол. Бұған ... ... емес және ... ... жасалатын репо операциялар бұрынғыға қарағанда азайды деуге
болады. Бірақ ол өз позициясын беріп келе жатканмен, өз ... ... ... жоқ. Әдетте, ақша аяқ астында ... ... ... рыноктың
қатысушылары осы жолды таңдайды. өйткені, мұнда ... тез ... ... Бос ... ... үшін мұны ... беріп, инвестиция
бөлудің көзі деп санайды. әкономикалық тұрғыдан алғанда мұның пәлендей
сөкеттігі жоқ. ... ... ... ұқас ... ... асады,
кепіл ретінде бағалы қағаздар ұсынылады. Егер басқаларының қарқыны өссе,
мұның да бәсең ... ... Ал енді ... ... ... ... өсу ... мандитын емес. Мемлекеттік құнды қағаздар ... ... ... үлесі тең жағайда тұр. Акциялар ... ... да ... ... ... де шет ел валютасының және мемлекеттік құнды қағаз рыногының
дамуы сұраныс пен ... ... ... тұрады. Егер елге шет ел
валютасы экспорттық табыс немесе сыртқы қарыз ретінде құйылып ... ... ... өседі. Оның үстіне соңғы кезде ... ... ... ... ... ... ... артып келеді. Дегенмен соңғы кезде
құнды қағаздар нарығының баяулауы сезіледі. Мұны бір ... ... ... ... мол ... ... да ұзақ ... құнды қағаздар
нарығының өскені себепші болды. өйткені, инвесторлар осыған әуес.
Қор биржасының басты бес ... бірі ... ... ... келетін болсақ, соңғы кездегі басты ерекшелік \ ... ... ... шарт ... ... өсу ... сату мен сатып алудың көлемі 3.7 есе артқанын айтсақ, бұл
салада ірі өзгерістердің орын ... сөз ... ... қор ... жағдайы қандай екенінің акциялар рыногының
капиталдануынан байқай ... Бұл ... ... ... \ ... ... өскенде де жай өскен емес, еселеп өсу ... ... ... ... ... бүкіл көрініс сыры неде? Бәрі де ... ... ... акцияларының жағымды өрісіне байланысты
қалыптасып отырса керек. Тағы да бұл сектордың өзгерістеріне игі әсер ... жәйт \ ... \ ... ... Соңғы кездері көзге жылы
ұшырайтын мәселелер \ ... ... ... ... ... жыл бойынша рыноктың баға мен акциялардың алынуы, т.б.
корпоративтік қағаздар рыногындағы оңды өзгерістерге қарап ... ... ... ... деп ... болмайды. өйткені биржадағы
айналым бұрынғыша операциялардың ауқымын ұлғайту есебінен ғана мүмкін болып
отыр. Соңғы жылдардың ... \ ... емес ... ... ... ... басым. Акциялар мен облигацияладың
капиталдануының тез өсуі ... ... бұл ... акциялардың
бағасының өзгеруінен және қарызға алу рыногының өсімінен туындап отыр.
Биржаның бағы ... бір ... \ ... мен ... санының арта
түсуі. Бұл жөнінен артта қалушылық ... ... ... жылы да ... ... ... Бір атап ... жайт «А және В» котегориялар
бойынша құнды қағаздардың ресми тізіміне қосылған листенгтік компаниялардың
санының өсуі ... ... ... Бұл ... әзірге 114\ ке жетті.
Ал егер құнды қағаздар шығарылымын жасап отырған акционерлік қоғамдар саны
2 \ нан ... ... ... ... көншітуі екіталай. Бұған корпоративтік
қағаздардың эмитенттері ретінде көбіне қаржы институттары көрінетінін
қоссақ, ... ... ... ... ... тоқ ... өте ... бұған ең алдымен екінші деңгейдегі банкте ат ... Ал ... ... ... ... үрке ... ... өзгелерді
қайтеміз, өзіміздің биржаның акциялар мен облигациялардың ресми тізімінің
салалық құрылымы өткен жылы ... ... ... ... ... ... қаржы секторы өзінің басымдылығын байқатып отыр. корпоративтік
облигациялар рыногында алі де солар ... ... Бұл ... ... ... үлес ... азайғндай болғанымен, ол әлі де көп
тәрізді көрінеді. Акциялар ... қажы ... ... ... ... басты проблемасы \ отандық акция рыногының онша дамымай
отырғандығы. Акциялардың тіркелген эмисиясының ... ... ... ... ... қор рыногына қатысуға қауқарсыз. Олар,
негізінен стратегиялық инвестордың ... ... ... шығарылмаған және оның өзі қор ... ... ... бірі ... табылады. Мұны шешпей, ұл салада табысқа жету қиы.
Осыдан да ... ... ... ... ... ... жасайтын қаржы
құралдарының жетіспеушілігі айқын сезіледі. әдетте инвесторлардың ... ... ... ... ... оның құны өтелгенше ұстап ... ... өз ... ... ... дер ... әжептәуір кедергі келтіреді, бұл процесті күрделене түсіреді.
әліде болса қазақ елінің қор рыногы өзінің негізгі ... ... ... жоқ. Қаншама ұмтылғанымызбен нарықтық механизмнің ауылы әлі
алыс. Басты қызметі \ капиталды қаржы секторынан нақты ... ... ... ... ... отыр. біздіңше, мұнда нарық шектеулі қызмет ... ... \ ... ... ... ... ... нақты
сектордағы кәсіпорындармен салыстырғанда саны аз болғанымен, жағдай осылай
қалыптасып отыр.
уақытша ... ... өз ... ... ... ... ұйымдары ие. Қор
рыногынан тартылған қаржылар нақты секторға ... ... деу ... ... де, ... ... да, тікелей түспейді, делдалдар арқылы
келеді. Бірінші ... ... ... ... ... ... Мұның өзіндік кемшілігі бар. Қазақ елі экономикасының дамуы үшін
қажетті инвестициялық капитал ... банк ... ... ... бұл тіпті күрделене түседі. Бұл жерде тәуекел де, құнның ... ... ... ... ... ілгері жылжушылық мүлде жоқ ... ... ... ... екі жылда өзгерістер баршылық. Осының бірі ретіндегі
Алматыдағы Өңірлік қаржы орталығының ұйымдастырылуынайтуға ... ... ... ... ... ... кешенді қимыл \ әрекет жасаған
жөн. Біздің салық заңдылықтарды жетілдіруді тілейді. ... ... ... ... ... миноритарлық акционерлердің мүддесін
қорғауда, олардың іс жүзінде орындалуына қол жеткізуде де ... ... ... орай ... керек.
Әмір Оралбай.
-----------------------
Қарыз капиталдар нарығы
Капитал нарығы
Ақша нарығы
Ипотека нарығы
Қаржы нарығы
Қаржы нарығы
Несие капиталының нарығы
Айналыстағы қолма-қол ақша ... ... ... ... ... қағаздар нарығы
Жерге айланысты
Ақша қатынастары
Өнiм қатынасы бойынша
Жылжымайтын мүлiк
- облигация;
- ноталар;
- вексель;
- депозиттiк ... ... ... ... ... фьючерс,
- тауарлық опцион.
- акция;
- ипотека;
-тұрғын үй сертификаты.
- ипотекалық облигация;
- жердi жекешелендiру чегi;

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР қаржы нарығының дамуы туралы6 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
«Сервис саласындағы кәсіпорынның менеджмент ерекшеліктері»63 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Азаматтық құқық объект жүйесіндегі бағалы қағаздар95 бет
Азық-түлік нарығын мемлекеттік реттеу100 бет
Акция нарығының ағымдық жағдайы8 бет
Ақша нарығының құрылымы мен қаржылық құралдары15 бет
АӨҚО инфрақұрылымы9 бет
Банкралық несие29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь