Денсаулық сақтау саласы

КІРІСПЕ
1. ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ӘЛЕУМЕТТІК ИНСТИТУТ РЕТІНДЕ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ.ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗІ
1.1 ДЕНСАУЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ОБЪЕКТІСІ РЕТІНДЕ
1.2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ
1.3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ ЖҮЙЕСІНІҢ ТИПОЛОГИЯСЫ
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ХАЛЫҚТЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУДЫҢ НЕГІЗГІ МІНДЕТТЕРІ
2.1 ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙДАҒЫ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУДЫҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ
2.2 Қазақстандағы денсаулық сақтаудағы дәстүрлер мен инновациялар
2.3 ҚАЗІРГІ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУДАҒЫ ҚОҒАМ МЕН МЕМЛЕКЕТ АРАСЫНДАҒЫ ӨЗАРА БАЙЛАНЫС МОДЕЛЬДЕРІ
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Зерттеу жұмысының сипаты таңдап алынған бітірушінің ғылыми жұмысы қазіргі таңдағы денсаулық сақтаудың мәселелері мен қоғамдағы алатын орны, атқаратын қызметтерін, рөлін анықтайды.
Өзектілігі. Медицина әлеуметтануы мен денсаулық сақтау – әлеуметтану саласы, жаңа заман қоғамындағы медицина мен денсаулық проблемаларын зерттейді. Адамдардың денсаулық сақтау мен медициналық қызмет көрсету саласын ерекше мінездейтін, әлеуметтік және әлеуметтану процестерін кешенді қатынастарынның заңдылықтарын және әлеуметтану проблемаларын, құбылыстарын зерттейтін бағытын біріктіретін әлеуметтану саласы. Медицина денсаулық сақтау саласының бір ғана жүйесі болғандықтан, заңдылық құқығы жоқ болып саналады. Әлеуметтік салада бір сала болып есептеледі. Әлеуметтік теорияны зерттей отырып, денсаулық сақтау ғылыми практикада «медициналық әлеуметтану» болып есептеледі. Сондықтан әлеуметтік өмірдегі саланың толық көлемін және әлеуметтік процесін кең түрде қарастырады. Ол процестерді және денсаулық сақтаудың барлық саласындағы тек бір проблемаларын емес, медицина қызметкерлерін байланыстарын зерттейді. «Денсаулық сақтау» термині әр түрлі институттарға қатысты, денсаулық сақтау мен қолдау және отбасындағы денсаулық, білім, еңбек, дін, құқық салалары функцияларына әсер етуші болып табылады. Денсаулық сақтау адамзат өркениетімен бірге өсіп келеді. Адамдардың өз денсаулығын күтуі мен ауруды емдеуі себеп болады. Адамдарды дәстүрлі еммен діни адамдары емдеген еді. Кейбір дәстүрлі орындарда бұл дәстүр әлі күнге дейін жалғасын табуда. Денсаулық сақтау әлеуметтану институты сияқты XIX-шы және XX-шы ғасырларда қалыптасты. Денсаулық сақтау саласы экономикалық саясатқа кеңестік үлгі береді. Қазіргі кезде алғашқы – медициналық көмектің сапасы артып,аурудың алдын алу жұмыстары сауатты түрде жүргізілетін болды. Жаңа жалпыұлттық медициналық-демографияны зерттеу репродуктивті денсаулыққа, жаңа туылған нәрестенің, жасына жетпеген баланың денсаулығына әсер ететін факторларды анықтайтын процессі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының анықтауы бойынша барлық өлім-жетімнің себептері дұрыс тамақтанбау. Дұрыс тамақтану әр түрлі инфекциялық емес және инфекциялық аурулардың алдын-алу болып,сонымен қатар алғашқы медициналық-санитарлы көмек болып саналады. Денсаулық сақтау саласының дамуы сапалы жетістікке қол жеткізуі қызмет көрсету технологиялары.
Медицинаның қоғам дамуындағы орнын табу әлеуметтану функцияларының анықталуы, қоғам дамуына әсер етуі, адам өмір сүру салтының қалыптастырылуы, оның рухани өміріне жобалау құндылығын анықтау болып табылады.
Медицина әлеуметтануы бұл сұрақтардың барлығын халық игілігі мен жетістігі үшін шешеді.
1. В.П. Петленко, Г.И.Царегородцев, Киев: Здоровья 1981.
2. Сахно Анатомий Васильевич. Социология медицины и общественное здоровье – М: Знание, 1984.-64б.
3. Изуткин, Анотомий Максимович , Петленко, Виктор Порфирьевич. Социология медицины – Киев: Здоровья, 1981.- 184б.
4. Арингазина А.М.,Егеубаев С.А. Укрепление здоровья: Теория и планирование программ // Монография. Алматы. 2003. – 158 б.
5. Аканов А.А., Байсеркин Б.С., Арингазина А.М. Биртанов Е.А.,Токежанов Б.Т. От индустриального общества к информационному:вызовы для системы здравоохранение Казахстана // Монография. Астана - Алматы. – 2005ж. -176б.
6. Аканов А.А., Нурманов К., Арингазина А.М. и др. Общественное здравоохранение: основные подходы и принципы определения и удовлетворения потребностей человека // Монография. Алматы. – 2007. – 136б.
7. Каусова Г.К. Концептуальные подходы к управлению общественным здоровьем и здравоохранением. – Алматы. – 226 б.
8. Ю. Вялков А. И., Щепин В.О. Проблемы и перспективы реформирования здравохранения (материалы социологического исследования). М.: ГЭОТАР – МЕД. 2001. – 222б.
9. Решетников А.В. Социология медицины (введение в научную дисциплину). – М.: Медицина, 2002.- 41б.
10. Салтман Р.Б., Фигейрас Дж. Реформы здравоохранения в Европе. Анализ современных стратегий. – М.:ГЭОТАР Медицина, 2000.
11. Филатов В.Б. Концептуальное планирование здравоохранения. – М., 2000. – 47-48б.
12. С.З. Қайырбекова. Қазақстандағы денсаулық сақтау. Астана. - 2011.
        
        КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының сипаты таңдап алынған бітірушінің ғылыми жұмысы
қазіргі таңдағы ... ... ... мен ... ... орны,
атқаратын қызметтерін, рөлін анықтайды.
Өзектілігі. Медицина әлеуметтануы мен денсаулық ...... жаңа ... ... медицина мен денсаулық проблемаларын
зерттейді. Адамдардың денсаулық ... мен ... ... ... ... мінездейтін, әлеуметтік және әлеуметтану процестерін кешенді
қатынастарынның заңдылықтарын және әлеуметтану ... ... ... ... ... ... Медицина денсаулық
сақтау саласының бір ғана жүйесі болғандықтан, заңдылық құқығы жоқ болып
саналады. Әлеуметтік салада бір сала ... ... ... ... ... ... ... ғылыми практикада «медициналық
әлеуметтану» болып есептеледі. Сондықтан ... ... ... ... және ... ... кең ... қарастырады. Ол процестерді және
денсаулық сақтаудың барлық саласындағы тек бір ... ... ... ... зерттейді. «Денсаулық сақтау» термині
әр түрлі институттарға қатысты, ... ... мен ... ... ... ... еңбек, дін, құқық салалары функцияларына әсер
етуші болып табылады. ... ... ... ... ... өсіп
келеді. Адамдардың өз денсаулығын күтуі мен ауруды емдеуі себеп болады.
Адамдарды дәстүрлі ... діни ... ... еді. ... ... бұл ... әлі ... дейін жалғасын табуда. Денсаулық сақтау
әлеуметтану институты ... XIX-шы және XX-шы ... ... ... ... ... ... кеңестік үлгі береді. Қазіргі
кезде алғашқы – медициналық ... ... ... ... ... ... ... жүргізілетін болды. Жаңа жалпыұлттық медициналық-
демографияны зерттеу репродуктивті денсаулыққа, жаңа ... ... ... ... ... әсер ... факторларды анықтайтын
процессі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының анықтауы ... ... ... ... ... Дұрыс тамақтану әр түрлі
инфекциялық емес және инфекциялық аурулардың алдын-алу ... ... ... ... ... ... Денсаулық сақтау
саласының дамуы сапалы ... қол ... ... көрсету
технологиялары.
Медицинаның қоғам дамуындағы орнын табу әлеуметтану ... ... ... әсер ... адам өмір сүру ... оның ... ... ... ... ... ... әлеуметтануы бұл сұрақтардың ... ... ... мен
жетістігі үшін шешеді.
Медицина адамзат өмірінің бір бөлігі болғандықтан даму үрдісінің
нәтижесі болып ... ... ... ... ... көне заманнан
бері пайда болды.
Денсаулық сақтау саласы – бұл ... ... ең ... бірі ... табылады. Медицинаның жоғарғы деңгейі мен қол
жетімділігі – Қазақстан халқының әл-ауқаты мен ... ... ... Яғни ... ... ... денсаулық сақтау жүйесі көптеген
реформалар мен өзгерістерге ұшырады. Бұл өзгерістердің ... – алу ... ... жаңа ... ... ... ... негізде
дайындалған.
Зерттеу жұмысының объектісі медициналық әлеуметтану объектісін анықтау
«адам- қоғам қатынасы» жүйесі ... ... ... ... ... қосады,
адамның психофизикалық және анатома- морфологиялық ағзасының өмір ... ... ... айта ... ... ... барлық адамтанудағы
мәселелерін әлеуметану медицинасы биологиялық және ... ... ... жеке ... мен ұжым өмірінде де кездеседі.
Зерттеу жұмысының пәні денсаулық сақтау әлеуметтік институт ретінде
қалыптасуы және ... ... ... ... ... мен мемлекет арасындағы байланыстары.
Жұмыстың мақсаты Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесінің
мәселелерді зерттеу және талдау жасау.
Жұмыстың міндеттері:
... ... ... ... ... қалыптасуын анықтау;
• Қазақстан Республикасындағы денсаулық сақтау жүйесінің мәселелері мен
трансформациясын, инновациясын, қарастыру;
• Қазіргі таңдағы денсаулық ... ... мен ... арасындағы
байланыс модельдерін анықтау.
Жұмыстың зерттелу деңгейі. Медициналық әлеуметтану мен ... ... ... ... ... Энгельс, Франк, Парсонс,
Мертон, Фуго, Мэмфорт, Наварро, Уинтер және т.б ... ... ... ... ... медицина әлеуметтануы мен айналысқан ғалымдар Д.А.Бирюков,
Н.И.Гращенков, ... ... ... ... Б.Я.Смулевия, Г.И.Царегородцев. А.М.Изуткин, В.П.Петленко,
Г.И.Царегородцев, «Медициналық әлеуметтану» ... ... ... ... ... денсаулық сақтау
саласының тарихында ... ... ... ... ... ... А.Айтбакин, Б.Баширов, ... және ... ... негізі. Теориялық және практикалық медицина белгілі
бір деңгейде тарихи–материалисттік жазықта жатқан теориялық-танымдылық,
тәрбиелік (идеологиялық) ... пен ... ... ғылыми шешіммен
орындайды. Қазіргі уақытта адам тарихын тану ... ... ... жеке бас ... ... ... ... қоғамдық
әдістерімен әлеуметтану аймағын толыққанды тану ... тұр. ... ... ... үйреніс саясатты жолдама денсаулық сақтау-
мемлекеттік саясаттың ерекше ... ... пен ... ... ... терң қарайтынын көрсетеді.
Жұмыстың тәжірибелік негізі. Медициналық әлеуметтанудың практикалық
мақсаты болып ұйымның ... ... ... ... ... мен басқару жатады . Әлеуметтану медицинасы-құндылығымен,
моральды-аксиологиялық бағдарын денсаулық сақтаудағы ... ... ... ғылыми сала болып табылады. Адамның өмір сүру құндылығын
зерттеудегі ... және ... ... қалыпты болады және оның
патологиясы-осы ғылымның нәтижелі функцияналды қажеттілігі болып есептеледі
.
Жұмыстың құрылымы кіріспеден, екі ... ... алты ... және ... әдебиеттер ... ... ... САҚТАУ ӘЛЕУМЕТТІК ИНСТИТУТ РЕТІНДЕ ДАМУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ-
ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗІ
1. ДЕНСАУЛЫҚ ЗЕРТТЕУ ОБЪЕКТІСІ РЕТІНДЕ
Медицина әлеуметтануы мен денсаулық ...... ... жаңа
заман қоғамындағы медицина мен ... ... ... ... сақтау мен медициналық қызмет көрсету саласын ерекше
мінездейтін, әлеуметтік және ... ... ... ... және әлеуметтану проблемаларын, құбылыстарын
зерттейтін бағытын біріктіретін әлеуметтану саласы(Писаренко И.Я). Бұл
саланы кейбір ғалымдар ... ... ... ... [1]. Медицина денсаулық сақтау саласының бір ғана ... ... ... жоқ ... ... ... ... бір
сала болып есептеледі. Әлеуметтік теорияны зерттей отырып, денсаулық сақтау
ғылыми практикада «медициналық әлеуметтану» болып ... ... ... ... ... көлемін және әлеуметтік процесін кең
түрде қарастырады. Ол ... және ... ... ... тек бір ... ... ... қызметкерлерін
байланыстарын зерттейді. «Денсаулық сақтау» термині әр ... ... ... ... мен ... және ... денсаулық, білім,
еңбек, дін, құқық салалары функцияларына әсер етуші болып табылады.
Еуропа ... ... ... ... ... аспектілері VIII ғасырдың соңынан әлеуметтік медицина шегінде
зерттелді. Францияда Ұлы ... ... ... ... ... ... болды [6].
Екі жүз жыл шамасында медицина әлеуметтануы мен денсаулық сақтау
проблематикасы ... ... Ол ... мен ... ... ... ... мен денсаулық сақтау 1950 жылы АҚШ-та
мамандырылған сала ретінде пайда болды. Екінші дүниежүзілік соғысынан кейін
медициналық ... мен ... ... тез ... ... ... шет
елдерде әлеуметтану саласы кең тараған медицина білімі де жеке бір сала
болып саналады. Медициналық ... мен ... ... ... ... ... ... Франк, Парсонс, Мертон, Фуго,
Мэмфорт, Наварро, Уинтер және т.б үлкен еңбектер жасады:
1) жаңа заман ... ... ... ... ... ... табиғаты бар;
2) адам денсаулығы мен өмірі жоғарғы ... ... ... медицина тарапынан аурулардың жас мөлшерін аурудың әлеуметтік
аспектілерін ... үшін ... ... ... ... ... медицина, гериатрия және коммуналды медицина
бағытындағылар;
4) ... оқу ... ... бөлімін ашу қажеттілігі пайда
болды.
Батыс әлеуметтанушыларының арасында ... ... ... ... ... ... маман жоқ. Көптеген баспалар мысалы
«денсаулық және қоғамдық тәртіп», «әлеуметтану ... мен ... пен ... әлеуметтануы». Ресейде қарапайым крестьяндардың
денсаулық мәселесін М.В.Ломоносов және ... ... ... ... жылы одақ ... ... ... қалаған көрнекті дәрігерлер:
Н.А.Семашко, С.И.Мицкевия, А.И.Винокуров, Э.П.Соловьев. Олар медицина
мәселесімен ... ... ... ... ... ... тыс қалдырмады. 1950-1970 жылдары медицина әлеуметтануы мен
айналысқан ғалымдар Д.А.Бирюков, ... ... ... ... ... ... Г.И.Царегородцев.
А.М.Изуткин, В.П.Петленко, Г.И.Царегородцев, «Медициналық әлеуметтану»
монографиясында әлеуметтік философиялық мәселелер ... ... ... ... ... адам мен табиғаттың өзара қарым–қатынасы;
3) ғылыми-техникалық процестердегі адам денсаулығы мен өмірін ... ... ... мен өмір сүру ... ... медицинаның жаңа заман қоғамындағы этникалық мәселелері медицинадығы
әлеуметтану және ... ... ... ... ... бөлуге
болады.
Қоғамдық сала ретінде денсаулық сақтау адамның күнделікті өмірімен
байланысты. Оның әлеуметтік ... ... ... ... пен ... ... көрсету жағдайы;
2) өмір сүруге тиімді медициналық қызмет;
3) денсаулық сақтаудағы кепілді медициналық көмек алу мен ... ... ... ... өмір сүру ... ... денсаулық сақтау ресурстарының дамуы;
6) денсаулық сақтаудағы және медициналық ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілік дәрежесі;
8) денсаулық сақтаудағы жағдайлармен мүмкіншіліктер;
9) денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік қызығушылықтар [3].
Денсаулық сақтау әлеуметтану ... ... ... мыналар:
1) медицина құндылықтары (мақсаттары, принцптері, кодекстері);
2) медицинаның қалыптасуы мен функциялары;
3) оның ішкі институттық ... ... ... ... ... ... кіреді);
4) медицина нышандары;
5) медицинаның құқұқ пен әдеп арасындағы дәрежесі ... ... және ... ... ... ... мамандандырылған білім жүйесі мен таңдаулар.
Медицина моделі-медицинадағы инфекциялық ... ... ... ... ... ... Бұл моделдерге:
1) медицинаның ауру араласуындағы төменгі объектісі болып саналады;
2) ғылыми медицина ғылымы адамның ағзасын ерекшеліктеріне мән ... ... ... ... аурудың шектелген ортасында ғана
тиімді болады. Жаңа заман қоғамының мәселелерін шешуші ретінде ... ... ... ... және ... таралуына қарсы тұрады.
Әлеуметтануда медициналық жақындық сияқты ... ... ауру мен ... ... ... ... шығара
отырып, әлеуметтік мәдени жаман қылықты тәртібін анықтайды. Мысалы, шылым
шегу, ауруға ... ... ... ... ... модельдердің
шыншылары жиі медициналық «ұяшықтарды» бекітуде жағдайы мен ... ... ... ... ... ... бейімделді. Медициналық
әлеуметтану және денсаулық сақтаудағы методологияның қалыптасу рөлі ерекше.
Алғашқы ... ол ... ... ... мәдени және тарихи
білімінің бар ... ... ... ... және ... ... білімі ғылыми шындықты ғана зерттемей, сонымен қатар
жақсы жағынан денсаулыққа әсер ... ... ... ... Медициналық
әлеуметтану және денсаулық сақтаудың әрі ... ... ... ... ... ... ... мәселе-ең теориялық
түсініктерге қатысты. Ғылыми шешімнің дұрыс шешілмеуі ... ... ... ... мәселе тобы түсіндіру мен жеткізу моделіне
қатысты. Бұл модельдер арасы мен ... ... ... ... ... талап етеді. Әлеуметтік және медицинадағы биосоцалды
монизм проблемасы (мәселесі). Тарихи ... ... ... ... ... ... Тарихи материализм К.Маркс пен
Ф.Энгельстің философиялық ... мен ... ... ... ... ... ... В.И.Лениннің айтуынша,
олар алғашында әлеуметтік ғылымға айналдырды ... ... ... ... ... дәстүр мен екінші
қоғамдық түсінік қондырғылары ... ... адам ... даму ... ... ... ... идеологиялық қатпарда жасырын келген жай дәлел,
адамдар бірінші кезеңде тамақтану керек, ішу керек, ... мен киім ... ... ... ... политикамен, ғылыммен, өнермен, дінмен
айналысуы керек және т.б. Өндірісті өмірдегі материалды ... ... ... ... даму деңгейі мен, ғасырлар негізін құрайды,
олардан мемлекеттік орындар, құқықтық көзқарастар, өнер және ... ... ... сондықтан олар түсіндірілген болу керек. «Керісінше
емес, яғни осы кезге дейін ... ... ... деп ... ... қоғамдық дамумен бірге дүниетарих процессін
қарайды. В.И.Ленин «....қоғамдық қатынас мағлұмттарын өндірістікке ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық
форматтағы көрсету дамуына» мықты негіз берді. Дүниетарихи процесстері
сияқты ... ... ... мен ... және даму ... [11].
Тарихи материализм қоғамдық өмірдің бір ғана бөлігін емес, қоғамның
бүтіндей жүйесінің дамуын зерттейді. Тарихи материализм ... ... ... қоғамдық-экономикалық форматтары, қоғамның дамуымен және
функциялау ... ... ... жалпы заңы. Сонымен қатар қоғамның жалпы
әлеуметтік даму заңдары, барлық тарихи деректерге қатысты, ... ... ... ... ... тән негізбенен көзге
түседі. Сондықтан тарихи материализм алғашқы ... ... ... коммунизм қоғамындағы жалпы әлеуметтік заңдарының ... ... ... және ... ... ... ... қойылған тарихи материализммен бірге, барлық қоғамдық дамуда әсер
ететіндерде бар. Оларға ролдерді айқындайтын ... ... ... ... мен қоғамдық санаға қатысты;
2) қоғамның осы немесе әлгі құрылымына қатысты өндіріс әрекеттері;
3) өндірушілердің ... ... ... ... ... ... ... қатынастары;
5) әлеуметтік табиғи жеке басы заңдылықтарының қоғамдық қатынастары.
Қорыта ... ... ... ... ... ... жеке
қоғамдық ғылыми әлеуметтік зерттеулердің жалпы әдістерін ... ... ... ... ... ... ... орталықтарындағы әлеуметтік зерттеулердің ... ... Осы ... ... ете ... ... бір ... пайда
болуын және олардың басқалармен қатынастарын жан-жақты ашу. Екіншіден,
маркстік ... ... ... ... ... ... және ... ғылымның пайда болуын,
ұйымдастыру процессін және бағытын анықтайды.Үшіншіден ... ... әдіс ... жеке ... ... теориялық қорытындыларды
және практикалық нұсқауларды дұрыс қорытуға мүмкіндік береді .
Тарихи материализм, барлық маркс-лениндік философия сияқты медицина,
әсіресе, ... ... ... ... ... және ... ... эпидемологиялық, медициналық ... ... ... ... мен тарихына әлемдік көзқарас
пен әдістікке ие. ... ... ... ... мен адамдар
ұжымының денсаулығы мен денсаулық сақтауы, жалпы есеппен ... ... ... қатынастардың жеке оқытылу жемісі медициналық ... және ... ... ... ... ... мен дамуында
ғана болуы мүмкін.
Әдістік, идеологиялық, политикалық және медицинаның моральды ... ... ... мен практикалары кешенді зерттеулерді ... ... ... жаңаша медицинаның әлеуметтік проблемасы болып
қаралуда. Жүйелі проблемаға қызығушылық, жаңа ... ... ... ... әсер ... Қоғамдық ғылымға қолданылған әдістермен
және тілдер ғылымның көзі ... ... және ... ... ғылымдарына нақты жақындау. Бұрын арнайы болып саналатын сұрақтар
қазіргі таңда қоғамдық және ... ... бар, ... ... нышаны
болып саналады. Медицина проблемасында да тап ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сұрақтарды шешуде
ролін өсіріп отыр [7]..
Тарихи ... ... ... функцияларының
өзгерісінде, ғылыми және ... ... ... белгілері
жоғарыланады. Медициналық пен әлеуметтік-гигиеналық футурология проблемасы
өзекті болып тұр. Жаңа ... ... ... социализмде кешенді
ғылымға, қоғамдық өмірді ... ... ... ұйымға берілетін
жұмыс нәтиже нұсқауына қосылуы қажет .
Тарихи материализм ... мен ... ... ... ... гигиенаны, теорияны, денсаулық сақтаудың тарихы мен
экономикасын зерттеуде қолдануға ... Бұл ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және әлеуметтік талаптарын және ... ... ... ... ... ... өзекті
проблемалары әлеуметтік процестің басты міндеттерімен байланысады, адамның
биологизаторлық концепциясы және әлеуметтік және ... ... ... ... ... келмеуі анықталады. Әрине, қоғам өмірі мен прогресі адам дәстүрінің
биологиялық қалпынан болдыра алмайды. Адам ... ... ... ғана ... мүмкін. Медицина жаратылыстану-биологиялық
әдеп сияқты, адам өмір сүру ... ... ... ... ... ... ... патологиялық қалыптарын пайда
болуын және ... өз ... ие, олар ... талаптарда
қолданылады. Осыған байланысты адамдарды сауықтыру және аурудың алдын ... ... ... ... ... негізінде
орындалуы мүмкін.
Өндірістік қатынастарының мінезі және еңбек талаптары халық денсаулық
жағдайына медицинамен денсаулық ... ... ... ... ... ... жағдайы көп бейнелі қоғамдық өмірге байланысты.
Денсаулық сақтау дамудағы әлеуметтік құбылыстарды ... үшін ... ... және тән ... мен ... белгілеу) дәрігер жаратылыстану
тарихындағы функциялану мен даму заңдылықтарына бағынатын ... ... ... ... ... білуі керек. Тек осындай жағдайда ғана
шығармашылық пен практикалық өндірісіндегі түп нұсқалық ... ... ... ... өндіріс ерекшелігі мен мінез әдістеріне байланысты.
Материалды ... мен ... ... адам денсаулығының құрылымын
әлеуметтік жолдаманы анықтаушы ... ... ... ... сақтау дамуын өндіріс әдістері прогресстерінен бөлек қарауға
болмайды. Капиталистік елдердің гигиена ... өз ... ... сақтау күшімен халық денсаулығын нығайтуға, жетуге, олар тек
практикалық шығармашылығына ... ... ... адам дене ... ... қоғамдық материалды қатынастармен талаптандырылған.
Медицинаның әлеуметтік мәселелерін ... ... ... ... ... ... табиғи тарыхына әсер беретін қоғамдық
өмірдің жан-жақты талдамаларының ... ... ... ... қалаушылары табиғаттағы қоғамдық құбылыстарды
зерттеуде тек экономикалықты емес сонымен қатар, әлеумет- ... ... ... ... да зерттеу керек. Бұл принципті жағдай
медицина мамандарынан ... ... әсер ... барлық табиғи және
қоғамдық факторларды қоғамтанушылармен бірге есептеуін қажет етеді [4].
Адамның әлеуметтік және ... ... ... ... ... Адам ... ... апат
күштерімен еңбектенгенде, ... ... ... ... ... болады. Жек бас өндіруші- еңбек, ... ... ... және сын тұрғысында қарастырып отыр.
Тарихи материализм әлемінде ... ... ... адамдануы»
денсаулық сақтаудың еркіндік ұсынушылары сияқты жеке бас ... оның ... ... өмір ... айқындалды. Бұл медицина
әлеуметтануында ерекше орын алады, адам өмір ... ... ғана ... субъективті де факторлар әсерлерін табады.
Әлеуметтік-гигиеналық зерттеулердің тереңділігі мен жан-жақтылығы.
Қоғамның экономикалық және ... ... ... ... көз қарасы-жеке мақсат емес, тек тіршілікке жақсы талаптар
орнатуға қажет құрал. В.И.Ленин ... ... ... ... толыққанды жағдай жасаумен және жан-жақты еркін даму » ... ... және ... ... медицинадағы
құрылымның ерекше кезеңі мен дамуы. Денсаулық сақтау ... ... ... ... өзара түсіністік. Ғылыми
қайраткерлілік еркіндігі мен ... ... ... ... ... заңды түрде күшіне енгізеді, оның барлық дене және
рухани жағынан, ... ... ... адам өзі басты
қайраткері болып саналады [9].
Теория мен практиканың, ... мен ... ... ... ... саясаты көп мөлшердегі қоғамдық теория ... ... ... ... ... мен теориялары
және олардың ерекше қызығушылығы мен қажеттілігін қарсылас күреспен
байқалады. Бұл ... ... ... әлеуметтік проблемасын шешуде пайда
болады (ғылыми – ... ... ... ... биоәлеуметтік және психофизиологиялық қорытындысы).
Идеологиялық күресті мойындау медицинадағы әлеуметтік ... ... ... ... ... сұрақтарға жақындық, жалпы
тарихи дамудағы заңдарды танудағы процессіндегі ... пен ... ... ... .
Тарихи материализмді қолдану алғашқы рет ... ... ... ... ... ... ... береді.Адамзат
денсаулығының даму практикалық бағдарламасы қоғамның әлеуметтік дамудың
пайда болуына практика мен ауруды ... ... ... ... ... ... ғылымының барлық кешенді , сонымен
қатар медицинадағы, ... ... ... ... .
Олардың өзгерістерінің жолдамасы ретінде медицина теориясы принципті
сұрақтарына әлеуметтік факторлардың даму ... ролі ... ... ... ... ... зерттеудегі тарихи материализм
ролі өседі. Бұл объективті заңдылық келесі кезеңдермен ... .
1. Өсіп келе ... ... ... ... медициналық әлеуметтік
ғылыми-техникалық көтеріліс кезеңдері халықтың денсаулығына ... ... ... ... ... ... – техникалық
прогресс әсерінен жылдам пайда болған қоғам өмірі байланысты халық
денсаулығына әсер ететін жаңа талаптардың өз ... ... ... ... күщ ... ... ... материализмнің кешенді зерттелуінің қолдануынан
адам денсаулығы мен саналы басқарулар қарым- қатынастары негізделеді .
2. Қоғам денсаулығының социалогиялық талдау ... ... орын ... ... ... ... шешімдерде қоғамның саяси
мен экономикалық қалыптарына ... ... ... заңдарын
функциялау және ережелендіру , қоғамдық қатынас ... ... мен ... ... , адам ... ... ... денсаулық сақтаудағы ғылыми–жаратылыстану және ... ... Осы ... ... ... ... ... және
қалыптасуының терең, жан-жақты ... ... ... Тек ... тұрғысынан әлеуметтік – биологиялық проблемаларды медицина
теориясының өзекті проблемасын ғылыми түрде ... ... ... ... әлеуметтік жеке бас денсаулық құндылығы
қоғам байлығы сияқты өсіп ... ... ... ... ... өсуі ... өмірдің бір тараптары сияқты
әлеуметтік–экономикалық, мәдени-тәрбиелік, гуманистік үлкен ықпалға ие.
Адам өмір ... ... ... ... ... тұрғысынан патологиялық нормаларына-медицина қызметкерлерінің
теориялық және практикалық қызметтері ерекше тұсы ... ... ... ... ... ... ... ролі
қоғамдық өмірде өседі. Дамыған социолизм талаптарындағы дәрігері – бұл
ауруды профилактикалық ... ... ... ... ғана емес, сонымен
қатар ол өз ... және ... ... ... және ... ... және коммунисттік құрылыспен қозғалып
жатқан ... ... ... ... Осыған байланысты
ғылыми–техникалық көтеріліс тааптарына дәрігер міндетіне үлкен ... ... ... ... ... тудырады .
4. Маркстік әлеуметтану нысанасы болып адамның ... ... оның ... шынайы байланыстары мен ... ... ... ... ... орын алмайтынын және оның қоғамдық
және табиғи ортадағы орнын анықтаушы екенін ... ... ... ... және ... жақындық
мынадай сұрақтарды шешуге жобалайды: адамның дене бітімі мен психологиялық
жолдарын, дені сау, мықты, қоғамға пайдалы және ... ... ... ... ... анықтау.
5. Антропология аймағын әлуеметтік зерттеуде, медицинадағы,
гигиенадағы, ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық өмір түсініктемесінің шынайы-қолдамалы ... ... ... ... материализм негізін қалаушылары
қоғамдық ғылымның шектелуін қолданудан бас тартпады ( ... ... ... ... ... ... ... олар әлеуметтік әдістердің орнын уақытша
басқанын емес толықтырғанын ... етіп ... ... гигиеналық, демографиялық заңдылықтардың жалпы теориялық
құрылым есебімен адамтанушылықты және жалпы ... ... ... ... мен нұсқауларын еңбек, ғылыми-техникалық
прогресстің өндірісті қолданушының дене ... ... ... мен олардың арасындағы тіршілік ерекшеліктерін, жеке тұлғаның жан-
жақты дамып қалыптасуы, ... ... ... дамуы,
өмір сүру қалпын орнату динамикасын әлеуметтік зерттеулер жүргізгенде
анықтау үшін ... ... ... ... болғандай, әлеуметтік
құбылыстар медицина аймағында талдама жасау үйренуге қолайлы. Сондықтан
жаңа ... ... ... ... ... мен
әлеуметтанушылар үшін ... ... және ... ... қажет.
6. Теориялық және практикалық медицина белгілі бір деңгейде ... ... ... ... ... пен ... сұрақтарды ғылыми шешіммен орындайды. Теория-танымдылық
шешімдері адам танумен ... ... ... әлеуметтік-гигиеналық
аспектіде де. Қазіргі уақытта адам тарихын тану табиғатымен мүгедектерді
және ... жеке бас ... ... ... ... ... әлеуметтану аймағын толыққанды тану болып ... ... ... ... ... ... идеялармен күресті қарауда, идеолизмнің әлеуметтік және
гносеологиялық ... ... ... ... ... ... қызметкерлері арасында коммунисттік көзқарас
қалыптастыру. Денсаулық сақтау теориядағы ... ... ... денсаулық сақтау-мемлекеттік саясаттың ерекше бөлігі, ... ... ... ... ... терң ... көрсетеді.
Медицинаның әлеуметтік ... ... ... ... ... және ... ... қарастырады, халықтың
бірлескен ісін ұйымдастырады, мемлекет пен ... ... ... ... өмір ... ... ... үшін күреседі [11].
Осыдан денсаулық сақтау практикалары және қоғамдық прогресстердің жаңа
проблемаларды, орнатылған ... жаңа ... ... ... зерттеудегі әлеуметтік ... ... ... ... ... тану объективі сұраныстын
кеңеуін талап етеді.
Тарихи материализмнің медицинадағы әлеуметтік проблемалар талдамасын
мойындау дәрігердің жеке ... ... ... ... ... байланысының кеңдігі, тарихи дамудың жалпы заңдарын түсіну,
дәрігердің идея-теориялық тұрғыда ... оның ... ... ... парыз талаптарының орындалуын қажет ету .
Қоғамдық өмір мәселесін шешу сияқты ... ... ... және
әлеуметтік ойы соншалықты құдіретті екені сондықтан түсінікті болып отыр.
Қазір денсаулық сақтаудағы әлеуметтік-гигиеналық сұрақтары жаңа ... ... ... ғылымы мен практикасын ары қарай дамына байланысты
болатын, тарихи материализмдегі денсаулық сақтаудың қоғамдық мәселелерін
толық кешенді ... ... ... ... ... ... сауал болып, адамның өмір сүру
қалпы мен биологиялық қатынастарының ғылыми ... ... ... ... ... және ... әлеуметтануының
интегративті теориясы.
Адам тарихын зерттеуде марксизм ... ... ... байланыстырады.
Тек диалектико-материалисттік жағынан тарихи түсініктерін, ... ... ... пен ... ... ... адам ... ашуға болады. Материалды түсінік тарихы адамтанудағы ... ... ... ... абстракты түрде талқылаудың орнына,
адамзат шынайы қатынастар зерттеулері жүргізілді, адамның объективті нағыз
тарихи талдамасы ... ... ... ... ... ... адам ... пен сананың азығы болатыны белгілі, сонымен ... ... ... ... ... ... жаратылысын толық жүйе ретінде ашуда, марксизм
адамның психофизиологиялық өмір сүру ... ... ... ... ... ... Адамзат
табиғатының тарихи материалды түсінігі адамның физикалық құрылымы ... мен ... ... соңғы есеппен қоғамдық даму қалыптасады. Адам
патологиясының әлеуметтік талдамасы және ... ... ... аурудың пайда болуы мен таралуындағы әлеуметтік детерминантінің
шешуші ролін ашты ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастар жиынтығы
тәрізді, марксизм-ленинизмнің негізін қалаушылары ... ... бұл мән жеке ... ... да ... ... байланысқан, өмірде
әр адам шын мәнінде ауыр және қарама-қайшы жүйе ... өзін ... көп ... өмір сүру ... және оның ... пайдалану, қанша дегенмен адам өзімен бірге ... бір ... және оның ... ... заңдарға бағынады .
Адам табиғат жүйесіне биологиялық жеке түр ... ғана ... ... ... жеке бас ... қосылғанын айта кету керек. Адам табиғатқа
әсер етуінде оның күші мен ... ... және ... ... ... өз мақсаттарына жетеді. Әлеуметтік маңыз адамды табиғатқа
деген тәсілін ... ... ... өндіріс өзімен бірге
еркеше ... ... ... және ... адамға деген қалпын
дағдыландыруы диалектикалық ... ... және ... ... ... және ... ... із қозғалысын, оның объективті ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық өмірдегі материалисттік түсініктерінен ... ... бір ... ... ... үзіліссіз байланыста болмайды.
Табиғи бітім мен күш ... ... ... ... , ... ... Табиғи құбылыстарға адам ... өмір ... ... қажет. Табиғат өзгешілігі адамзат ... ... ... ... ... дамытудың ең терең, таза
негізі. Қысқасы, адамзат тарихының ... ... өмір ... ... бірлікте қалыптасады.
Осы негізде, маркстік адамға жақын деп, әу бастан, адам мен табиғаттың
орныққан ... ... ... ... пен ... ... табиғат К.Маркстің айтуынша, адамның шексіз ... оның ... ... адам ... ... оның ... болып
табылады. Адамзат органикалық күшінің мәні ... ... ... айтқанындай, қозғалушы, тірі денелі (қуатты) адам
барлық табиғи күштерін ажыратады. Біз, ... ... ... «... ... ... ... және миымызбен біз оған
тәуелдіміз, және оның ішіндеміз (ортасындамыз) [2].
Жоғарыда көрсетілген адамның ... және ... өмір ... байланысына сілтеме жасайды (еңбек, коммуникативті,
дәстүрлі психофизиологиялық, танымдылық). Биологиялық және ... ... ... ... ... құрықталады.
Адамдардың өмір сүру мінездемесінде адамның диалекто-материалистік
концепциясын қатаң ұстану қажет, идеализге қарсы күрес ... ... ... ... ... ... ... адам психобиологиялық
негізде талпындыру. Біздің философиялық және жаратылыстану-ғылыми әдебиетте
адам биоәлеуметтік тіршілігі ретінде қарастырады. Шынында да шындық ... ... ... ... ... нәтиже шығаруға болады, адам екі ... ... ... пен ... және оның ... екі ... ие. ... жеке түрдің биологиялық өмір сүру қабілетін
есептеуіміз керек, әсіресе адамның жаратылыстану ғылыми зерттеуі туралы ... ... ... ... ... бұл ... ... қалай шығуымыз керек? Адам құрылымы
мен мәні арасындағы ерекшеліктерді жүргізі отырып, осы қарсылықты жағдайды
жоя отырып, анау ... осы ... ... ... келіседі,
(Н.М. Васюковпен, А.Г. Мысливченкомен, Т.М Ярошенвскиймен, Г.А. Югаймен)
егер монистикалықадам мәнінен қарасақ, онда ... деп ... мәні деп ... ... Егер адам ағзасының табиғи құрылымын
қарайтын болсақ, адамдардың көп мағыналы өмір сүру ... ... ... соңы аксиологиядан аяқтасақ, онда адам табиғаты
(жаратылысы ) биоәлеуметтік деп мойындауға тура ... ... ... бұл ... адам маңызы ретінде емес, оның табиғи ұйымы (бөлігі)
ретінде қолданады [9].
Сондықтан адамның биологиялық жаратылысы психофизиологиялық және медико-
экономикалық ... ... ... ... деген түсінік емес,
«биологиялық, психологиялық» деген ... ... ... болады.
Әдебиеттерде көрсетілгендей адамға объективті қойылған жақындық ғылыми
талдаманы буржуаздық әлеуметтанушыларын дәрежелі емес ... ... ... ... ... ... оның ... өмір сүруіндегі жеке
бас байлығының тек бір әлеуметтік-экономикалық қарым-қатынасқа ... ... бұл ... « жою» ... ... ғана ... сонымен қатар
өндіруші кезеңі қорытындыланады.
Адамның құрылымы мен мәні арасындағы ерекшеліктерді жүргізе ... ... ... қоғамтану мен табиғаттануды өзара байланыстыратын механизмін
ашамыз, адамзат тарихындағы ... және ... ... ... ... ... ... «биоәлеуметтік жалпы адамзаттық құралдарын білдіреді»
адамда біріншіден әлеуметтікпен-биоәлеуметтік ... ... ... қатынастарын қарай отырып, марксизм «адам табиғаты» деген
түсінігін тастамады, тек антропологиялық ... ... ... және ... айырды. К. Маркс пен Ф.Энгельс «адам
табиғаты» деген түсініктері, адамның табиғат пен байланысуын және оның ... ... ... жасады. Бұл терминде адамның жаратылыстану
мен әлеуметтану тарихы, оның жалпы қайталанбас жеке дәстүрі мен ... ... ... ме? деп ... ... адамзат табиғаты
сонымен бірге өсімдік пен жұлдыз табиғаты тіршілік ететіндей». К.Маркс ... ... деп ... «ол ... ішкі ... және оның ... ... сол сәтте өзінің жеке бас табиғатын ... ... ... ... ... әлеуметтік маңызы және оның биологиялық
табиғаты, ... ... ... ... ... айтылған.
Бір жағынан бұл нұсқауларда адам қоғам қайраткері ... ... тыс ... жоқ мән ... бір ... ... еңбек қорлығын
тек адам табиғи дәстүрмен түсіндіруге болады.
Адам өмір сүру қызметінде өзіндегі биологиялығын өшіртпейді, жоймайды
тек ... ... ... ... адам ... ... ... болады. Адам өзін ... ... ... ... ... ... ... өседі, өледі, әлеуметтік ортаға,
әлеуметтік емес биологиялық ... ... ... табиғи психосоматты процесстер қоғамдық қатынастармен әсерлене
отырып әлеуметтік факторларға ... ... ... . ... өмір сүру ... жеке ... ағзасын тану деңгейінде биологиялық
бастамасы болады. ... адам ның ... ... мен өмір ... тек «түсірілді», яғни пайда ... ... ... ... емес ... ... ... болып қалады.
Биологиялық әлеуметтану–адам ағзасында ... және ... ... әлеуметтік заңдылық болады. Сондықтан ғылыми таным ісі-
адам тарихынан биологиялық және әлеуметтану қатынастарының пайда ... жеке ... өмір сүру ... диалектілерін адам
танымындағы барлық ... ... ... ... ... ... ... өмір сүру қызығушылығының әлеуметтану және ... ... ... ... ... ... ... адам өмірінің жеке және тарихи беттерін
биоәлеуметтану ашады,жеке түрдің өмір сүру ... ... ... жасы мен ... ... ... әлеуметтану мен биологиялық
өзіндік ерекшелігіне ие.
Адамтанудың әр саласында монистикалық концепцияны жүргізу ... және ... ... анықталуын жолдау қажет. Адам ғылыми
теориясын қатаң нәтижелендіру ал ... оның өмір сүру ... ... ... бір бір ... байланыс жиынтығы мен қарым қатынасы, адам
биологиялық және әлеуметтік жеке тұлға ретінде пайдаланылады.
Медицина әлеуметтануы ... ... ... ... ... ... ... иниститутарымен бірге зерттейді. Бұл аралықта қоғам
байланысын медицинадағы және ... ... ... ... ... ... ... да қоғамдық процестерге әсерленуі.
Қоғамдық жүйенің ... мен ... ара ... және ... ... құрастырады [6].
Медициналық мәселелерді зерттеуде,қоғамдық қатынастары талдама жасау
жоспарында, денсаулық сақтаудағы дамуының ішкі ... ... ... әсер етуі ... Мединалық әлеуметтану, жаратылыстану мен қоғамдық
ғылым бірлігінде, заңдалықтарын шешуде және ... ... ... ... ретінде функциялау болып табылады. Денсаулық
сақтаудың қоғамдық ... ... ... медицинаның
әлеуметтік–биологиялық бірккен жоспары, медициналық білімнің диференциялды
және интеграциялық процестерін ... ... ... пен ... айқындау олардың адам ... ... ... бұл ... ... әлеуметтанудағы аспектісіндегі қоғамдық ... ... ... ... адам ... әлеуметтану
заңдылықтарын ескеру қаже, олардың еңбек процесіндегі қызмет қатынастары,
отбасы-дәстүрі өмірі мәдени мен ... ... ... ... ... ... ... үйренуде қатынас формасындағы жеке және микро-
әлеуметтану денгейін арнау,адамның ішкі қатнастарының механикалық негізінде
дене және психикалық ... ... ... ... ... ... ... бөлігі [5].
Медициналық әлеуметтанудың практикалық мақсаты болып ұйымның теориясы
негізі болып денсаулық сақтаудағы ... мен ... ... ... ... моральды-аксиологиялық бағдарын
денсаулық сақтаудағы әлеуметтануға ие, сонымен қатар ғылыми сала ... ... өмір сүру ... ... ... және құндылық
аспектілері қалыпты болады және оның патологиясы-осы ғылымның нәтижелі
функцияналды ... ... ... ... ... медицина әлеуметтануында жаңа заман талаптары ерекше орын
алады, қанша дегенмен медициналық тану ... ... әсер ... сұрақтарын қарайды. Психикалық адам табиғаты саласына ғылыми
зерттеулерді қадағалауда ... ... ... ... (қарастырылатын) сұрақтарының моральды және гуманисті ... . Бұл ... соңы ... ... ... ... ... Медицинада жаңа заманғы этаптарын куәландырады. Медициналық
әлеуметтану объектісін анықтау «адам-қоғам қатынасы» ... ... ... ... ... ... адамның психофизикалық және анатома-
морфологиялық ... өмір сүру ... ... ... айта
кететін жайт, өзінің барлық адамтанудағы мәселелерін әлеуметтану ... және ... ... ... ... жеке ... мен
ұжым өмірінде де кездеседі.
Медицина әлеуметтану объектісі ... ... ... ... ... ... ретінде медицинаны жобалау, зерттеу мен
гуманитарлы ... ... ... әлеуметтануында адам табиғатының
биоәлеуметтану есебімен материалды және ... ... өмір ... ... ... жаңа ... ... емес сонымен қатар жаңа мәселеге
байланысты кешенді аралас әдеп мінездемелеріменен В.И.Вернадский осы жағдай
туралы былай дейді: «ХХ ... ... өсуі жеке ... арасын
жойды. Біз ғылыммен емес ... ... Бұл бір ... ... ... ... басқа жағынан оны барлық
көзқарасынан кеңейтуін қарайды [12].
Таным ... ... ... ... ... тірі ... ... ғылымдарының соқтығу процестері әсер етеді. Мұндай ғылыми
техникалық ... ... ... ... ... ... ... алмайды. Егер әлеуметтік гигиена негізінеде ... ... ... ... әлеуметтану жағынан ... ... ... талдаманы қоса, халықтың арасынан
шыққан аурудын тарихын, динамикасын, клиникалық атын, жас және ... ... ... әлеуметтанумен адамдар ұжымы мен
адамдарның өзі ... ... кең ... ... ... әлеуметтануы функциялары адам ... ... көп ... ... табиғи байланыстарын зерттейді.
Мұнда ол өндіруші, тұтынушы, отбасы мүшесі, рухани құндылықтарды алып
жүруші, ... жеке бас ... және ... бір бөлігі
ретінде жұмыс істейді. Медицина әлеуметтануында жеке ... көп ... ... және өмір сүру ... ... ... ... әлеуметтік проблемалары теория тұрғысынан жақсы зерттеледі
деуге болады. Интреграция процесін ... ... ... ... ... ... бағытында мәнді талданады.
Медицина-әлеуметтануының басты мақсаты: қоршаған ортаның әлеуметтік-
мәдени саласының саналы талдамасы болып, ... ... ... ... ... ... ... Мұндайда медицинатану қызығушылығы
автономды мәдени білімі сияқты емес,жалпы қоғамдық-өнеркәсіптік және ... деп ... ... ... ... орнын табу әлеуметтану функцияларының
анықталуы, қоғам дамуына әсер етуі, адам өмір сүру ... оның ... ... ... ... анықтау болып
табылады.
Медицина әлеуметтануы бұл сұрақтардың барлығын халық игілігі ... үшін ... ... ... ... ... ... ҚАЛЫПТАСУЫ
Медицина адамзат өмірінің бір бөлігі болғандықтан даму ... ... ... ... ... ... ... көне заманнан
бері пайда болды. Оның дәлелі архиологиялық ... ... ... Көне ... емшілер емге өсімдіктерді жарақаттарға пайдаланып,
олардан неше ... ... ... ішкі ... ... Бірнеше мың
жыл бұрын хирургиялық операциялар жасаған құралдарың археологтар қазба
кезіңде бас ... бас ... ... ... бас ... ... бас сүйегі операциядан кейінгі орны жазылған жараның бар
екенін анықтады. Қазақстан ... ... ... заманда жоғары
дәрежеде болған. Сақтар көшпенді және жартылай көшпенді халықтардың өмір
сүру салты жағдайында аса ... жеке ... ... қатаң сақтаған.
Тұрмыстық тазалықтың дамығанын қыш құбырлардың ... су ... ... ... ... ... жолы ... жеткізілетін тауарлардың арасында жануар,
минерал, өсімдік негізді дәрі-дәрмектер мен медициналық ... ... ... ... ... қана ... білім де тарағанын
дәлелдейді. Қазақтардың халықтық медицинасы үнді, тибет, ... араб ... ... ... ... Қан алу, ... балшықты,
минералды көздерді және құмды пайдалану арқылы емдеулер кеңінен таралды.
Қазақ емшілері-оташылар ... грек ... және ... адам
физиологиясын жақсы меңгеріп кейбір жағдайда ішті кесуді, шелді ... ... ... ... үш бес із ... ... ар-Рази ибн Сина
орта ғасыр ойшылдарының жасағаны да кездейсоқ ... ... ... ... мен ... ... ... жеткен мәліметтерге қарасақ, ... ... ... Самарқанд білім алған адамдар болды. ... Орта Азия мен ... ... ... де бар: Баб Ата (Исхах
баб(VI – VIIғғ.), Домалақ ана (VII – VIIIғғ.), Қара ... ... ... (VIII – Xғғ.), Әбіл ... әз ... (Xғ.), Әбу ... ... (X –
Xғғ.), Мухаммад Закарие Рази (X-Xғғ.), Жүсіп Баласағүни ( XІғ.) және т.б.
Ұлы ... ... ... Тілеуқабылұлы (1397-1492жж.). XV ғасырдың
медицинасын зерттеп, «Шипагерлік баян» атты ғылими ... ... ... баянда» халық медицинасының маңыздылығы көрсетіледі, мешіліктің
дәстүрлі түрлері мен жаңа ... ... ... ... ... ... дәлелденеді [19].
Қазақ жерінде алғашқы кәсіби медицина қызметкерлері Ресей патшалығының
отаршылау кезінде ... ... ... халыққа дәрі-дәрмек беретін
дәріхана Орал қаласында ашылды. ... ... ... 6 ... 1900 жылы ... саны 148-ге ... [5].
Сол кезде эпидемиялық аурулар тарап кетті. Мамандар ... саны ... өсіп ... ... ... күшейту үшін Ішкі
Бөкей ордасының ханы Жәңгір қолға алды. ХІХ-шы ғасырдың ортасынан бастап
алғашқы азаматтық ... мен ... саны ... ... ... ... жартысында қазақ даласында түрлі аурулар көбейіп кетті.
Бірақ медицина қызметкерлері жоқ болды.
ХІХ ғасырдың екінші ... ... ... ... ... ... қызылша, көкжөтел, безгек, дизентерия, оба аурулары көбейіп
кетті. Сонымен қатар түберкүлез, мерез, басыр, ... ... да ... Мұны ... медицина мамандары аз болды. Медицина ... ... ... ... ... әскери ауруханасы орта
деңгейлі медицина қызметкерлерін дайындауға кірісті. Патша үкіметі халықтың
қаржы есебінен Орталық фельдшер мектебін ... ... бес ... ... ... кейіннен олардың саны 7-ге жетті. 1880 жыл мен 1913 жылдар
аралығында ОФМ ... ... саны 97-ні ... денсаулық сақтау саласының тарихында төмендегідей қазақ
дәрігерлерінің есімдері ... ... ... ... ... ... және т.б. Қазақстан денсаулық
сақтау саласы дамуының бірінші кезеңі қазақ ... ... ... Осы уақытта санитарлы-эпидемиялық ұйымдар ... ... ... медицина қызметкерлері саны да көбейді [24].
Қазақстанның денсаулық сақтау саласы ... ... ... ... құрылуы төнкеріс жылдарына сәйкес келеді.
Осы кезеңде Қазақстан озық индустриалды-колхоздық республикаға айналды.
Санитарлық-эпидемиялық ұйымдар ... ... ... ... ... ... аралығында Қазақстан медицинасы
жақсы дамыды, көптеген ауруханалар мен медицина қызметкерлерін дайындайтын
жоғарғы оқу орындары ашыла бастсды. 1921 жылы ... үшін аса ... ... ... ... ... бірігіп шешек ауруына қарсы
дәрілер таратып, эпидемияны толығымен жойды. Осы жылдары республикада емдеу
мекемелері, жылжымалы ауруханалары көбейе ... ... Ұлы Отан ... ... ... Медицина
қызметкерлерін әскерге алып кетіп, мамандар күшейтілді. Сұрапыл соғыста
эпидемиялық аурулар да тез ... ... ... ... ... жатса да ғылыми жұмыстар тоқтатылмады. Соғыстың аяғында қазақ жерінде
түрлі институттар ашылды. Медицинаның кеңеюі және ... ... ... бала өлімін азйтты. Соғыстан кейінгі жылдарда мемлекет үшін ... ... ... ... ... беру болды.
КСРО-да дәрі-дәрмек ең төменгі бағада болды. 1969 жылдары Қазақстанда
дәрі өндіретін ... ... 1978 жылы ... ... ... сақтау Ұйымының конференция өткізді. Конференцияның шешімімен
қабылданған 2000 жылға арналған халық денсаулығы туралы еді. ... ... ... ... ... ... өз жетістігіне жете алмады.
Кеңес Одағының ыдырауы барлық ... ... ... ... жіберді. Адамдар күйзеліске ұшырап, денсаулыққа кері әсерін
тигізетін әдет ... ... ... Мысалы, нашақорлық, таксомания,
алкогольді ішімдікті жиі ... т.б. Осы ... ... ... деңгейімен бірге денсаулығын да көтеру басты ... ... ... ... денсаулық сақтау саласында халық денсаулығын көтеру үшін
жаңа бағдарламалар қабылданды.
«Қазақстан – 2030» ... ... ... ... жаңа үлгі ... Осы ... арқасында медицина саласы
өрге жылжи бастады. 1995-1998 жылдары денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан егеменді ел ... ... ... ... ... ... ... емдеудің алдын-алу және санитарлық-
эпидемиялық мекемелерінің, ... ... ... ... оқу ... ... базасы
көбейді. Саланы қаржыландыру халықтың денсаулығының ... ... ... медициналық-демографиялық көрсеткіштері ... ... бар ... (туберкулез, жүрек-қан тамырлары, қатерлі
ісіктер, жарақаттар мен ... ... өлім ... ... ... бала ... азайып, бала тууы артып отыр.
Сонымен қатар ел экономикасының дамуы да ... ... ... мен ... ... ... мекемелер
ашыла бастады. Мемлекет қазақстандықтардың денсаулығын жақсарту ... ... ... Сонын мысалы 2005-2010 жылдарға арналған
Мемлекеттік ленсаулық сақтауда реформалау және дамыту ... ... ... ... ... ... ... деспансерлік есепте
тіркелген 18 жасқа дейінгі балаларға дәрі-дәрмектер тегін беріледі, ... ... ... ... ... 50% ... дәрі алу ... Тегін тексеру ұйымдастырылды. Мемлекеттік денсаулық сақтауда
реформалау және дамыту бағдарламасы қарқынды ... аса ... ... ... медициналық-санитарлық көмектер дамыды. ... ... ... ... ... ... 2006 ... бастап,
дәрігерлер мен медбикелерді даярлау стандарттары енгізілді, медициналық оқу
орындары оқу-емханалық базасына ие болды [26].
2011 жылдың 28 ... ... ... жолдауында Мемлекет басшысы
денсаулық сақтау саласын реформалау мен дамытуға ... 2015 ... ... ... рет ... ... ... сақтау жүйесінің дамуы қазіргі кездегі деңгеймен
қатар алғашқы дәрігерлік ... ... ... ... ... ... ... негізінде дәрігерлік
транспорттың дамуымен, басқа ... ... ... ... ... ... және де ... басқа түрлі
кәсіпкерліктермен сипатталады. Бұл тұрғыдан мемлекеттік денсаулық ... ... ... ... ... ... саясат түрлі
деңгейдегі басқаруды қоса алғанда, бүкіл денсаулық сақтау жүйесінің іс-
әркетін ... ... ... құруды қажет етеді. Денсаулық сақтау
саласына жалпы мемлекеттік кешендік ... ... ... ... ... ... дәрігерлік іс-шаралардан әлеуметтік, әлуметтік-
экономикалық, дәрігерлік-әлеуметтік және денсаулық сақтау жүйесінің
өзіндегі мәселелерді шешудің жаңа ... ... ... ... ... ... механизмі мен денсаулық сақтау саласын
басқаруды реформалаудың тұғырнамасы көптеген басқару қызметтерін жергілікті
билік ... ... ... көрсетіп отыр. Аталмыш тұғырнамада
әлеуметтік-экономикалық жағдайларға бейімделумен нақты әкімгерлік ... ... ... ... ... және ... іс-шаралардың ағымдағы және кешенді жоспарларын ... ... ... ... ... жатқан дәрігерлік санитарлық
ұйымдастыру процесстерінің басқарымдылығын арттыруға ... ... ... денсаулығы әлеуметтік-экономикалық, экологиялық және
өзге факторларға тәуелді болып қана ... ... ... және ... ие бола ... дәл осы әкімшіліктер
сауықтыру бағдарламаларының жүзеге асырылуын қамтамасыз ... ... ... ... ету, тұрмыстық тамақтану және тынығу
жағдайларын жақсарта алатыны белгілі.
Осы салада, денсаулық ... ... ісін ... ... ... ... жүйелердің басқару процестерін қарқындандырудың күрделі
әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... Ол ... ... тұрғындардың денсаулығын нығайту жөніндегі
іс-әркеттерінің тиімділігін арттырудың құралы ретінде қарастырылады.
Денсаулық ... ... ... ... ... аса жиі ... ... жоспарлау мен басқаруға бағытталған тігінен және
көлденеңінен әкімшілік байланыстардың болуымен желілік-әрекеттік құрылымы
қолданылуы керек. Бұл ретте ... ... ... ... ... ... сақтауды басқару ісіндегі сапа жағынан жаңа болып
келетін өзгерістерді қажет ететін болады. Бұл байланыстардың кеңеюімен және
олардың ... ... ... ... ... ... тұрғысынан
сипатының өзгеруімен негізделген. Осыған байланысты ... ... ... ... нәтижеге, бүкіл денсаулық сақтау жүйесі іс –
әрекеттерінің тиімділігі мен жоғары ... қол ... ... болмайды
[33].
2005 жылдан бастап ... ... ... ... жергілікті деңгейдегі қаржылық жауапкершілігін өзгерту ісі
табылды. Бюджеттік кодекске ... ... ... ... ... бір ... ... денсаулық сақтауды қаржыландыру
облыстық деңгейде орталықтандырылған, қалалық (облысқа бағынатын) және
аудандық бюджеттен ... күші ... ... ... ... артықшылықтары: оның ашықтылығы және ... бір ... ... ... саланы қаржыландырудың
жаңа тәсілі тұтастай денсаулық ... ... ... ... ... ... тигізбек. Бюджеттік кодекстің денсаулық ... ... ... мәнге ие бөлігі болып бюджетаралық қатынастардың жаңаша
тәртібі мен түсімдер мен ... ... ... деңгейлерінің арасында
үлестірілуі табылды [30].
Әлбетте, бюджетаралық қатынастардың жаңа ұстанымдары денсаулық сақтау
жүйесін тұрақты ... ... ... ... ... субвенцияларды үлестіру кезінде үлкен әділеттікті қажет ... ... ... ... нарықтық өзгерістерді тереңдетуге
арналған экономикалық-құқықтық ... ... ... ... денсаулық сақтау бағдарламаларын қалыптастыру
мен орындауға деген жауапкершілігін арттырады .
Аймақтық денсаулық сақтауды басқарудың тиімділігін ... үшін ... ... ... аурушаңдықты зерттеу мен терең түрдегі талдаудың
деректеріне негізделе ... ... ... ескеру, денсаулық
сақтауды дамытудың беталыстарын белгілеп,басқару ... ... мен ... ... әдістерін енгізу қажет.
Тұрғындардың денсаулығын сақтаудың әр салалық сипаттарымен, сондай-ақ
әлеуметтік құрылымның құрамын ... ... ... ... өзара әрекеттесуінің түрлері мен әдістері, қоғамдық денсаулық
сақтау жүйесінің қызмет етуінің ... ... ... елдің
тұрғын халқының денсаулығын сақтау мен дамытуға ... ... ... мен тереңдету және мемлекеттік және ... ... және ... ... ... ... жағдайларда тұрғындардың денсаулығын сақтау мен денсаулық
сақтау ресурстарын пайдаланудың тиімділігін арттырудың өзекті ... үшін ... ... ... ... аса бір ұтымды түрін-
мақсаттық және көп мақсаттық бағдарламаларды әзірлеу және жүзеге асыру ... ... ... ... кешендік-мақсаттық бағдарлама денсаулық ... ... ... ... түбегейлі түрде қайта құрудың ... ... ... Және де айта ... ... ... денсаулық
сақтау саласын дамыту жөніндегі ... және ... ... ... ... ... ... бағдарламаларға
тұрғындардың денсаулығын сақтау ісіне халықтың өмір сүруінің материалдық
мен мәдени деңгейін арттыруға, ... ... ... ... ... тұрмыстық және демалу жағдайларын жақсартуға, сондай-ақ адам ағзасының
денсаулық үшін қолайсыз факторлардың әсеріне ... ... және ... ... ... ететін себептер мен жағдайларды жоюға арналған іс-
шаралардың бүкіл кешені кіреді. Бұл ... ... ... ... мақсаттық кешенді бағдарламаларды әзірлеумен денсаулық
сақтауды басқарудың бағдарламалық-мақсаттық ... ... ... ... денсаулық сақтаудың іс-әрекеттеріне кез-келген әкімшілік
аймақтың, ең ... ... ... ... мен ... ... басқарудың негізі болып келетін тұрғындардың денсаулығын сақтау
жүйелерін дамыту мен ... ... ... ... әзірлеу мен енгізу ісіне ерекше назар аудару қажет.
Осы ... ... ... ... әлеуметтік салада, денсаулық
сақтау ісінде Заң және әкімшілік реформаларын жүргізіп, денсаулық сақтауды
дамыту және реформалау мемлекеттік бағдарламасын аса ... ... ... ұмтылу керек.
Бұл бағытта біздің «Денсаулық сақтау институты» (бұрынғы Денсаулық
сақтау және экономикалық мәселелерінің ... ... ... ... ... жұмыс жүргізуде. Институтқа жас ... ... ... ... ... ... ... басшылық етеді.
Ел басымыздың Қазақстанның деңгейдегі өркениетті 50 ел ... ... ... « ... ... ... ... да аса зор
ыждағатпен өз үлесін қосу үстінде [15].
1.3 ... ... ... ... жүйесінің типологиясы
«Денсаулық сақтау жүйесі» мынадай түсінікті береді: ... ... адам ... сақтау мақсатына қатысты жүйе. Мұның ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік
денсаулық сақтау жүйесімен ұсынылған. Мұндай ... ... ... ... жасаудағы еліміздің алға қадам басуы болып табылады.
Жүйе құрылымдары айқындалған деңгей қалыптары бойынша құрылған:
- Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Республикасының денсаулық сақтау субъекті деңгейінің
қарамағында;
- Қазақстан Республикасының денсаулық сақтаудың меншікті білім ... ... ... ... әлеуметтік-саяси құрылымы шартты
түрде денсаулық сақтаудың бес түрін ажыратады:
1) классикалық;
2) плюралисттік;
3) сақтандыру;
4) ұлттық;
5) әлеуметтік.
Денсаулық сақтау ... жаңа ... ... ... ... ... әмбебап қатынастарының бастапқыдан ... ... алуы және ... ... дер ... ... [35].
Көп бейнелі құрылым мен денсаулық сақтау жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... алу және бұл ... сақтаудағы типологиялық және құқықтық
мінездемесін ұсынады.
Осымен тоқтай отырып ... ... ... ... ... ... ... Денсаулық сақтау жүйесінің қарапайым моделдері-дәрігер ... ... ... ... ... мінездейтін жүйе;
2. Денсаулық сақтау жүйесінің нарықтық ... ... ... және ... ... ... қатынастарының
эволюциясы,медициналық қызметтердің өндірушілері мен ... ... ... сақтау жүйесінің нарықтық емес моделдері-медициналық
көмектердің ... ... ... ... ... өндіруші емес
экономикалық принциптерінің функциялануы;
4. Денсаулық сақтау жүйесінің ... ... ... ... ... қатынастарының,сонымен қатар либеральды
маркетингтің ... ... ... ... денсаулық сақтаудағы принциптердің
негізін қалаушылары ... ... ... ... ... даму ... емес, және бұл принциптерді жекешеленген медициналық мекемелерде
қолданумен ... ... ... ... ішкі қарсылықты
принциптерінің бірі [14].
Қазіргі таңда Бірыңғай ұлттық ... ... ... ... ... ... жатыр. Емделушінің дәрігер мен медициналық
ұйымды өзі таңдауына жасалған жағдай бәсекелестікті дамытып, ... ... ... ... ... ... ... жүйесі
ауылды мекендердегі дәрігерлердің қалаға қарағандағы саны ... ... ... және қол ... ... ... жатыр.
2012-2016 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... ... себеп
болатын сырқаттар ішінде онкологиялық аурулар екінші орында тұр. Жыл сайын
қатерлі ісіктен 17 ... жуық адам көз ... ... 42%-ы ... ... ... ... жылдың 29-наурызында үкімет тарапынан бекітілген
бағдарлама ресми баспасөздің сейсенбідегі санында жарияланды.
"Соңғы бес жылда елімізде ... ... саны ... 2006 жылы ... ... шалдыққандар саны 28 мың 573 болса,
2011 ... ... 30 мың 299 ... ... ... қатерлі ісіктің
тырнағына іліккен сырқаттар саны жыл сайын 5% артып ... - деп ... ... ... ... ... көзжұму көрсеткіші соңғы бес
жылда 11,9% төмендеген. ... ... ... ... ... және ем сапасын жақсарту арқылы төмендеген. 2011 жылы ... рагы (11,6%), өкпе рагы (11,4%), тері рагы (10,7%), ... ... жатыр мойнының рагы (4,8%), асқазан рагы (4,4%), гемобластоз рагы
(4,4%), тоқ ішек (4,4%) пен тік ішек рагы (4,1%) жиі ... ... ... өкпе (20,4%), ... (12,0%), тері (9,6%),
еркектік без ісігі (6%), өңеш (5,3%), гемобластоз (4,9%), тік ішек ... ішек (4,1%), қуық ... (3,7%) ... көп ... Ал, ... сүт ... ... (21,4%), тері ісігі (11,6%), жатыр мойнының
ісігі (8,8%), асқазан (6,2%), аналық бездер ісігі (5,7%), жатыр (5,5%), ... (4,6%), ... (3,9%), ... (3,9%) ... ... Бірнеше жылдан бері онкологиялық сырқатқа шалдығу жағынан
Шығыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан және ... ... алда ... сүйенсек, "онкологиялық ауру жасарыпбарады". "Елімізде жыл сайын
жасы 15-ке толмаған 350-400 бала ... ... ... 2011 ... ... ... ... 1289 бала тіркеуге ... ... ... Қатерлі ісік деген диагнозбен Оңтүстік Қазақстан
облысында 208 бала, Алматы облысында-142, ... - 107, ... - ... Қазақстан облысында-98, Алматыда-111, Астана қаласында 80 ... ... ... ... ... жүзеге асыруға бюджеттен 178 592
369 теңге бөлінеді [16].
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ХАЛЫҚТЫҢ ... ... ... ... ... ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУДЫҢ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН
ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ
Денсаулық сақтау саласы – бұл ... ... ең ... бірі ... ... ... жоғарғы деңгейі мен қол
жетімділігі – ... ... ... мен болашағының кепілі болып
отыр. Яғни соңғы жылдары республикалық ... ... ... көптеген
реформалар мен өзгерістерге ұшырады. Бұл ... ... алу ... ... жаңа ... қайта қарастырылған, заңнамалық негізде
дайындалған.
Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің құрылу концепциясы «Халықтың
денсаулығы мен ... ... ... ... ... көрініс
тауып,заңмен бекітілген.
Яғни кодексте ... ... ... ... ... ... ... саласындағы қоғамдық қатынастарды реттеу үшін
жасалып қабылданған және денсаулық сақтау саласындағы заңды жүйеге түсіріп,
халықаралық нормалар мен ... ... ... ... ... ... ... сапасы мен азаматтарға медициналық
қызмет деңгейін көрсетуге, ... ... ... ... мақсатта
қолданылатын бұйымдармен және медициналық техникамен қамтамасыз етуге
бағытталған.
Кодексте медициналық оңалту мен ... ... ... қалпына
келтіруі және медициналық көмек түрлері мен сырқатты ауыр науқастар және
оларды күтуші ... ... ... ... күтімі, апатты медицина және
басқалары заңмен белгіленді.
Кодекста денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік саясатқа ... ... ... ... ... ала отырып,
медициналық қызметтермен қамтылу жүзеге асырылады. Олар мына қағидалар:
1) қауіпсіз, тиімді әрі сапалы ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
2) жеке басының және ... ... ... және ... ... ... және ... ортақ жауапкершілігі
3) ана мен баланы қорғау;
4) белгіленген ... ... ... мөлшерін қамтамасыз ету;
5) денсаулық сақтау жүйесіндегі алдын-алушараларының басымдылығы;
6) медициналық көмектің қолжетімділігі;
7) медициналық ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
9) медициналық көмек көрсетудегі денсаулық сақтау саласын ұйымдастыру
қызметінің сабақтастығы;
10) заманауи оқыту ... ... ... үздіксіздігі мен
сабақтастығын қамтамасыз ету;
11) ... ... ... ... ... ... ... сақтау
саласындағы озық ғылым, техника жетістіктері мен әлемдік тәжірбиені енгізу;
12) ерікті қайтарымсыз донорлықты ... ... ... мен ... ... ... және
фармацевтикалық өнеркәсіп дамуын мемлекет тарапынан қолдау;
14) азаматтардың денсаулығын сақтау құқығын ... ... ... ... ... ... мүддесін қанағаттандыру мен өмір сапасын
жақсартуға бағытталған денсаулық сақтау саласының әлеуметтік ... ... өмір ... мен дұрыс тамақтануды қалыптастырудағы
ықпалдастық;
17) ... ... ... ... ... тиімділігін
және сапасын ұлттық ... ... ету ... ... ... ... ... сақтау саласына ... ... мен ... оны ... ... ... ... қызмет
көрсететін мекемелер мен тұлғаларды, лицензияларды тағайындау мен ... ... және ... (жұмыстарды, қызметтерді) растау,
денсаулық сақтау саласындағы жарнама, денсаулық ... ... ... ... саласындағы ақпараттандыру, сондай-ақ
денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... ... бөлімде шеңбері тар құзыреттегі қарым-қатынастарды, оларды
атап ... ... ... ... мен ... көмекті
ұйымдастыруды, медициналық қызмет, денсаулық ... ... ... ... ... ... ... медициналық мақсатта
қолданылатын өнімдер және медициналық техникалық қолданысын, сондай-ақ
азаматтардың денсаулығын қорғау, ... ... ... қорғауды,
туберкулезбен, ВИЧ-инфекциясымен, СПИД-пен ауыратын науқастарға, психикалық
ауытқулармен және ... да ... ... ауыратын науқастарға
медициналық-әлеуметтік көмектің көрсетілуін қадағалау, сонымен ... ... ... ... пен ... ... ... ғылыми қызметті реттеумен ерекшеленеді.
Жоғарғыда айтылғандай, айырықша талаптарды қадағалап сақтаған жағдайда
ғана туберкулезге қарсы ... ... ... ... ... ... ... жүктілікті тоқтатуға медициналық
көрсетілімдерді кеңейту, ВИЧ-инфекциясына қатысты құпиялық медициналық
міндетті түрдегі ... ... ... ... ... ұшыраған
Семей аймағы азаматтарына медициналық көмек көрсетуге қатысты баптар
қарастырылып өтілген [32].
Кодексте 21 ... ... ... ... өнімін пайдалануды
шектеу және заңға сәйкес алкогольді сатып алуға және ... ... ... ... ... басқа мемлекет тәжірибесінен алынған
болатын. Яғни мысал келтіретін болсақ, Норвегияда, Швецияда спиртті сатып
алу 20 ... ... ал ... ... ... ... ғана рұқсат
етілген.
Кодекста дүкендерден шылым өнімдерін сатып алуға және жұмыс орнында
темекі шегуге тыйым салынып, 18 ... ... ... өнімдерін сатып
алып пайдалануға шектеу қойылған.
Шылым өнімінің сипатына байланысты ... ... аз», ... ... ... ... ... терминдердің көмегімен бұрыс
көзқарастар қалыптастыратын, жалған немесе шатастыратын ақпараттың ... ... ... ... рет заң мен ... ... жасалған халықаралық
медициналық-биологиялық сараптамаларды, емханаға ... және ... ... тәртібін белгілеген болатын.
Кодекста репродуктивті құқықты ... ... ... мен ... ... баяндалған. Жыныстық
сәйкестігінде ауытқулар бар (психикалық ауытқулары барлардан ... ... ... ... ... денсаулықты қорғауға үлкен мән берілген, әрбір бапта
аурудың алдын-алудың, салауатты өмір ... ... ... ... ... қатарындағы медициналық тексеруден өтудің мақсаттары мен
түрлері ... ... рет жаңа ... енгізілген. Мысалы, Орфандық
(сирек) аурулар мен орфандық препараттар, тамақ ... ... ... мен ... жан ... ... ... көмек көрсету, мұның бәрі радикалды медицинаның мүмкіндіктері
таусылған ... ... ... ... да ... үшін ... медицина
әдістері мен жетістіктерін пайдалану керектігін білдіреді, сондай-ақ ... ... мен ... ... заңнамалық тәртіппен азаматтардың медициналық алдын-алу
тексерулерінен өту, ... ... мен ... ... жеке
бастың немесе қоғамдық денсаулығына қатысы нұсқамаларын орындау міндеттерін
қарастырады. Мысалы заңда жүкті әйелдер жүктіліктің он ... ... ... ... ... ... ... анық жазылған [31].
Медициналық жұмыскерлердің азаматтар мен ... ... ... ... үшін ... ... жұмыскерлеріне қатысты « Ар-
намыс кодекссі» бабы қарастырылған.«Әдептілік мәселелері ... ... бап ... ... ... ... ... мамандарына әлеуметтік қолдау
көрсету үшін жалақы мен тарифтік мөлшерлемені кем дегенде 25%- ға ... ... ... ... ... дәрілік заттар,
медициналық техника қолданымы аясындағы қарым-қатынастарды реттеп, дәрілік
заттарды ... ... ... ... және ... сондай-ақ
республика халқының қауіпсіз, тиімді әрі ... ... ... ... ... ... ... қызмет аясындағы, дәрілік заттарды,
медициналық мақсаттағы өнімдер мен медициналық техника қолдану ... ... ... ... ... болған: дәріхана, денсаулық сақтау ұйымындағы
дәріханалық пункт, шалғай айлықтық елді-мекендерге арналған ... ... ... заттарды, медициналық мақсаттағы өнімдер мен
медициналық техниканы уақытша сақтау ... ... ... ... мен ... ... мен ... мақсатта қолданылатын
өнімдер дүкені мен қоймасы, дәрілік заттарды өндіру ұйымдары. ... ... ... ... ... жоқ ... ... мен медициналық мақсатта қолданылатын өнімдердің жеткізілуін алғашқы
медициналық-санитарлық, кеңес-беру-диагностикалық ... ... ... ұйымдарындағы дәріханалық пункттер мен ... ... ... асырады. Сондай-ақ аттестатталған медицина
мамандары қамтамасыз етеді.
Қызметкердің, дәрілік заттардың, медициналық мақсатта қолданылатын
өнімдер мен ... ... ... ... ... ... жарнамасы тек қана жарнамалық тауарға сараптама жүргізіліп,
заңды құзыреті бар ... ... ... ... кейін ғана
жүзеге асырылады.
Денсаулық сақтау саласының мемлекеттік ... ... ... ... үшін кодекске белгіленген тегін медициналық
көмек аясында дәрілік заттарды сатып алу және қамтамасыз ету ... ... ... ... Жалғыз дистрибьюторды Қазақстан
Республикасының Үкіметі тағайындайды. Осылайша, 2009 жылдың қараша ... ... ... үшін ... ЖШС тағайындалды [15].
Дәрілік заттарды, медициналық мақсатта қолданылатын өнімдерді сатып алу
қамсыздандыру ... ... ... жеткізушілерді таңдап,олармен
жеткізілім туралы келісім шарт ... ... ... ... ... ... ... мен медициналық мақсатта ... ... ... ... ... берушілерге дәрілік
заттармен, медициналық мақсатта қолданылатын өнімдерді сақтау және ... ... ... ... ... ... пен оның құзыреті туралы бап та
жазылған. Құжатты дайындауда ... ... ... қолданылды.
Осылайша, медициналық әдіп пен емханалық зерттеулерді құқықтық реттеу
мақсатында 1964 ... ... ... ... ... ... ... Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының
1990 жылғы халықаралық конференция шешімдері; ... ... ... ... да халықаралық құжаттар стандарттары енгізілген. Денсаулық туралы
кодекс ... ... ... ... ... қорғау саласындағы
көптеген заңнамалық актілерді жүйелендіру, оларды халықаралық заңнамамен
сәйкестендіру, халыққа медициналық қызмет ... ... ... мен
қоғамдық денсаулық пен денсаулықты сақтау мәселелеріне ... ... ... ... ... ... ... [30].
Қазіргі таңда яғни, медициналық ұйымдардың материалдық-техникалық
қамтамасыз ету жеткіліксіз деңгейдегі мәселелер ... ... Бұл ... ... ... ... жабдықтармен және ... ... ... ... ... 51, 69%-ті ... Ал ... бірқатар өңірлерінде медициналық көмек көрсететін ұйымдар
бейімделген үлгідегі емес үйжайларда ... ... ... Яғни ... ... (4,3%) ... ... ұйымдары авариялық ғимараттарда
орналасқан [16].
Сонымен қатар, денсаулық сақтаудың бірінші ... ... ... және ... ... ... денсаулықты сақтаушы
технологиялар нашар дамуда.
Бұдан басқа, нормативтік талаптар қаржылық қамтамасыз ... ... ... ... ... «Арнайы әлеуметтік
қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы іске асырылмай отыр [30].
Медицина қызметкерлеріне еңбекақы төлеу деңгейі ... ... ... ... жұмысының түпкілікті нәтижесіне негізделген еңбекақы төлеуге
сараланған тәсіл жоқ. ... ... жер ... әсіресе ауылдық өңірлерде
білікті кадрлардың тапшылығы ... бұл ... ауыл ... ... ... етуді қиындатады.
БҰДЖ-ның белсенді енгізілуіне қарамастан қазіргі таңда денсаулық сақтау
саласында ... ... ... ... ... ... компьютерлік сауаттылық деңгейінің
төмендігі және ... ... ... ... ... ... іске ... кезеңінде денсаулық ... ... ... қолжеткізу жөнінде нақты жұмыстар ... және ... ... ... ... базасы құрылды,
2007 жылдан бастап кәсіби бағытқа негізделген және әлемдік озық ... ... ... ... ... жаңа ... іске асырылуда.
Мемлекеттік медициналық жоғары оқу орындаы соңғы 10 жылда алғаш рет ... және ... ... ... ... ... ... 85%-ы үлкен дербестік алып, шаруашылық жүргізу құқығындағы
мемлекеттік ... ... ... ... ... инновациялық
технологияларын енгізу жұмыстары кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда. Құрылған
оқыту-клиникалық орталықтары студенттер мен ... ... ... мән беруге мүмкіндік туғызып отыр. Медициналық ... ... ... ұсынған сапаны жақсартудың жаһандық
стандарттарына негізделген базалық медициналық ... ... ... стандарттары әзірленді. Мемлекеттік бағдарламаны іске
асыру кезеңінде медицина кадрларының ... ... ... жетекші мамандарды Қазақстан Республикасына тарта отырып, мастер-
кластар ұйымдастыруға көп ... ... ... ... ... ... кадрлармен қамтамасыз ету мәселесі
өзекті проблема күйінде қалыр отыр. Бүгінгі таңда салада шамамен 59 мыңнан
астам ... ... ... ... ... ... 9,5%-дан астам
өсуі есебінен жоғары білім бар медицина кадрлары санының жыл ... ... ... ... ауылдық жерлерде кадрлардың тапшылығы
сақталуда. Ауыл халқының дәрігер кадрларымен ... ... ... ... шамаман 4 есе кем. Қазақстан өңірлері бойынша дәрігер
кадрларды бөлудің теңсіздігі өте жоғары болып сипатталады және ... 10 мың ... ... 9,5-тен (Алматы облысы) 19,3-ке (Қарағанды
облысы) дейін құрайды ... ... ... ... ... жас ... ... қарамастан, олардың үлесі жеткіліксіз және дәрігер кадрлардың
жалпы санының 4%-ын құрайды. ... ... ... ... және ... ... ... салдарынан ЖОО-ны бітіруші
түлектерді жұмыспен қамту деңгейі 87%-дан аспайды.
Медицина ... ... ... ... болуына (42%)
қарамастан, олар көрсететін медициналық қызметтер сапасы тұтынушылар ... ... ... ... ... ғылым саласы дүниежүзілік стандарттардан
айтарлықтай артта қалып ... ... ... өнімнің бәсекелестікке
қабілетсіздігі мен қажет етілмейтіндігі байқалады. Көрсетілген ... үшін 2007 ... ... ... ... ... тұжырымдамасы
іске асырылуда. Медицина ғылымын басқаруды жетілдіру іс-шаралары ... ... ... зор ... қол ... үшін ... жүргізу
құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындар мәртебесіне ауысты. Ғылыми-білім беру-
практикалық кластерлер құрылып ... ... ... ... медицина
орталықтары құрылды.Болашағы зор 40-тан ... ... ... ... ... ғылыми зерттеулер менеджменті бойынша оқудан
өтті. Халықаралық басылым беттерінде рецензияланған жарияланымдар ... ... ... бола ... [26].
Қабылданған шараларға қарамастан, кадрларды даярлау сапасы, жұмыс істеп
жүрген мамандардың ... ... БМСК ... ... ірі ... медицина қызметкерлерінің аса көп шоғырлануы,
жоғары және орта кәсіптік медициналық білім алған медицина ... ... ... ... ... ... ... және
денсаулық сақтау қызметкерлерін әлеуметтік қорғалудың жеткіліксіздігі,
ғылыми зерттеулердің бәсекеге қабілеттілігінің ... ... ... ... ... ... саласындағы білім беру
қызметінің негізгі проблемалары күйінде қалып отыр. [6]
Денсаулық сақтаудың трансформациясы медицина саласындағы мамандардың
дәрежесін өзгерту, ... ... ... көзі ... ... ... ... Үкімет ХХІ ғасырдың ғылыми ойлауының үлгісі
ретінде ... ... ... жаңа ... – 2030» ... ... ... бойынша денсаулық сақтау саласының қызметтің сапасын
және оның қызметкерлерінің жұмыс сапасын өсіре отырып ... ... ... ... Осы жағдайда ауру мен дәрігер қарым-қатынысын,
медицина ... ... ... ... ... ... ... мемлекет үшін халық денсаулығы алдынғы шекте тұр.
Сондықтан денсаулық ... ... ... мен олардың аурулармен
қарым-қатынасы .Соңғы кезде медицинада пайда ... ... ... ... ... игеріп, оның қолдануымен хабардар болуы ... ... ... жатқан трансформация дәрігерлердің практикасы
бойынша ұлттық ... ... ... ... ... ... көздеген мақсаты халық денсаулығын күшейте отырып,
медицина қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... емханалар қосалқы-диагностикалық тіркеу бөлімшесінен,ақпараттық
бюродан, статистика және ... ... ... ... ... ... ... диагностикадан, рентген-және флюрографиялық кабинеттен, және
эндоскопия кабинетінен тұрады. Сонымен қатар кеңес беру-диагностикалық
бөлім ... ... ... окулист, лор-дәрігер және басқалары)
тұрады. Қаржыландыру ... ... ... ... тарификатор бойынша жүргізіледі.
Денсаулық сақтауды реформалау және дамыту жүзеге аса бастады.
Тәуелсіздік алғалы ел ... ... ... ... ... да
қарқынды өсіп келеді. Мемлекеттік денсаулық сақтауды реформалау және дамыту
бағдарламасы жүзеге асырыла бастады.
Қазақстан ... 2005 -2010 ... ... ... ... және ... ... жүзеге асырылды. Халық мүддесі үшін көп
стацианарлық медициналық орындар, амбулаториялық ... ... және ... ... денсаулығының күйі бірінші кезекте мемлеметтің әлеуметтік-
экономикалық, мәдени және индустралдық дамуының шамасын анықтайды.
2011 жылғы 28 ... ... ... ... ... ... ... сақтау саласын қаржыландыруын мәлімдеді. Елімізде
емханалар,санитарлық-эпидемалогиялық мекемелер, ғылыми-зерттеу орталықтары,
жоғары оқу орындарының материалдық-техникалық базасы нығайды. ... ... ... ... ... ... бағдарламалар
кешенін енгізу қажет.
Қазақстанда ұлттық денсаулық ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі таңда Бірыңғай ұлттық
денсаулық сақтау жүйесін құру ... ... ... ... сақтау
саласының мәртебесінің көтерілуіне себеп болып ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің негізгі
қағидасы-емделушінің дәрігер мен медициналық ұйымды еркін таңдауын
қамтамасыз ету, ... ... ... бәсекеге қабілетті
ортасын қалыптастыру болды. ... ... ... шешімі
демографиялық жағдайға тікелей әсер етеді. Соңғы жылары халық әл-аухаты
күшейіп бала туу саны артып ... ... ... ... ... ... Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесіндегі ... ... ... ұйымдастырды [34].
Денсаулық сақтау саласы экономикалық саясатқа кеңестік үлгі ... ... ...... ... сапасы артып,аурудың алдын алу
жұмыстары сауатты түрде жүргізілетін болды. Жаңа ... ... ... ... денсаулыққа, жаңа туылған нәрестенің,
жасына жетпеген баланың денсаулығына әсер ... ... ... ... ... ... ұйымының анықтауы бойынша барлық
өлім-жетімнің себептері дұрыс ... ... ... әр ... емес және ... аурулардың алдын-алу болып,сонымен қатар
алғашқы медициналық-санитарлы көмек болып саналады. ... ... ... ... ... қол ... ... көрсету
технологиялары.
«Ауылды елді-мекен денсаулық сақтау саласындағы телемедицина мен ұтымды
медицинаны дамыту» инвестициялық жобасы шалғай аймақтағы азаматтар үшін ... ... ... тар ... ... сала ... ... телеконференция түрінде өткізіледі. Елбасы өз жолдауында Қазақстанда
166 телемедицина орталықтары құрылғанын айтты. Ауыл дәрігерлеріне тек облыс
ауруханаларымен емес, сонымен ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жасаған кезеңінде аурушаңдық
мемлекет халқы өлім-жітімінің төмендігені байқалады [33].
2.2 ... ... ... ... ... медицина – аурулардың алдын алу мен оларды емдеудің қоғамда
жинақталған әдістері мен құралдарына негізделген, медициналық ... ... ... медицина саласы және медицина
қызметкерлерінің қызметі [39].
1980 жылдардың аяғында дербес компьютерлердің ... ... ... ... ... салаларының дамуы үшін ... ... ... ... да ... Үстелдік есептеуіш жүйелердің пайда
болуына дейін медицинада есептеуіш ... ... ... деп ... Мәселен, диагностикалаудың біршама қуатты ... ... ... құралдық ақпараттарды өңдеудің күрделі математикалық
әдістерін қолдануға ... және ол ... ... ... басқа
атау да алды. Компьютермен тікелей жұмыс істеу томографтың инженерлік
қызметін ... ... ... ... және ... ... ... пен жұмыс істейтіндердің
барлығына, соның ішінде мәліметтерді өңдеудің ... ... ... ... жоқтарға да заманауи есептеуіш
техниканы біршама жақындатты. Қазіргі уақытта іс жүзінде ешкім де ... ... ... ... компьютерсіз қалай дайындауға
болатындығын елестете алмайды. ... ... де ... ... ... болды. Алайда, өкінішке орай, көптеген адамдар үшін
ақпараттарды өңдеудің бұл қуатты құралы ақылды жазу ... мен ... ... болып қалуда. Нақтысында компьютердің мүмкіншілігі әлдеқайда
кең.
Медицина, әсіресе диагностика, ақпаратттарды жинақтаумен және өңдеумен
тығыз ... ... ... ... ... мен ары ... ... ақпараттармен жұмыс істеу әдісінің сапасына тәуелді.
Ақпаратпен жұмыс істеу жоспарынды диагностика пациенттің ... ... оның ... ... мәліметтерді алуға сүйенеді. ... ... ... ... бар ... әдістеріне негізделеді және бұл
мақаланың тақырыбында оншалықты ... ... ... ... ... болсақ,алғаш рет оңай көрінгенімен,
оншалықты қарапайым емес.Әдетте ... ... ... ... аурудың осы тексеруде табылған қандай да бір белгілеріне сүйенеді.
Біршама қарапайым жағдай болып, ауру ... ... ... ... ... ... өте ... жүйе, сондықтан мұндай жағдай
сирек кездеседі. Кейбір ықтималдықтары бойынша қандай да бір ауруға сәйкес
келетін белгілер жиі ... ... ... ... ... үшін
қосымша зерттеулер жүргізудің мүмкіншілігі болған жағдай. Бірақ, мұндай
мүмкіншіліктің болмауы да ... ... ... ... мен параметрлерді түсіндіру шегінің нақты болмауынан сенімді
диагноз қоюда қиын ... ... ал ... ... ... ... жұмыстарының тәжірибесі бірінші орынға шығады [36].
Диагностиканың сапасын арттыру үшін көптеген ... ... ... ... ... мен ... мерзімге созылған пациенттің күйін дәлме-дәл бақылауға,
ағымдағы және бұрымдары ... ... ... ... ... ... ... эксперттік жүйе бағдарламаны пайдалануға
сұраныс бар.
Пациенттің күйің өмір бойы бақылап отыру үшін пациенттің медициналық
картасы ... ... ... толтырылған қағаз жүзінде көп
беттік құжат пайдаланылады. Бұл ... ... ... бойы пациент туралы
жүйеленген ақпарат жинақтаудың ... ... ... қағаз жүзіндегі медициналық карта көптеген заманауи талаптарға,
әсіресе диагноздың нақты еместігі, жазбалар мен ... ... ... ... төңірегіндегі қылмыстық істерге әсер етуі мүмкін, сақтандыру
және коммерциялық медицина ... ... бере ... ... ... ... бірақ әлемдік медициналық тәжірибе ... ... ... ... жағдайларда дәрігердің немесе
клиникалық мекеменің заңдылық ... ... ... ... ... медициналық картаның қазіргі күйі шындықтан әлдеқайда алыс.
Кейбір жағдайларда сараптамалардың тек ... ... ғана ... зерттеулердің басым бөлігі көшірме түрінде болады, яғни дәрігер-
диагностиктердің диагностикалық ақпараттарға жасаған түсініктемелері ... ал ... өзі, егер олар ... ... да,
диагностикалық бөлімнің мұрағатында болады және оларға қол жеткізу ... ... ... ақпараттық технологияларды енгізу, бұл жолда
бағдарламашы-дайындаушылар мен дәрігер-практиктердің бірлескен ... ... әлі де ... қиын мәселелердің болуына қарамастан,
жағдайды ... ... ... ... карта дегеніміз не және ол дәрігерге не береді?
Медициналық ... ... ... ... реляциялық қорына
сүйенетін ақпараттық жүйе болып табылады. Мәліметтердің реляциялық ... ... саны ... ... да бір ... ... ... кестелер) түріндегі мәліметтердің айқын құрылымдық жолдары.
Ақпаратты сақтаудық мұндай тәсілі, ... ... ... ... ... да бір белгілері немесе ... ... ... ... бейнеленуін кестеніңәртүрлі бағандары: мерзімі, аты-
жөні, диагнозы бойынша реттеуге мүмкіндік береді. Бұл технология ақпаратты
жинақтау мен ... ... ... ... ... ... береді. Осындай
ақпараттық жүйелер өндірісті ... ... ... ... ... қызметтердің басқа салаларында белсенді түрде қолданылады.
Қолданбалы ... ... ... ... мәліметтерді
қосымша өңдеу функцияларымен мәліметтер қорын үйлестіруге, статистикалық
параметрлерді есептеуге, ... ... ... ... қысқартуға
мүмкіншілік береді [11].
Медициналық ақпараттармен жұмыс істеу кезінде мұндай ақпараттық жүйе
белгілі бір пациентке ғана ... кең ... ... (клиникалық мекеме,
аудан, қала, ел деңгейінде) қызмет етеді. Сол ... ... ... берілген пациенттің белгілері бойынша мәліметтердің
жалпы қорынан сәйкес келетіндер таңдап алынады. ... ... ... көптеген тапсырмалардың шешілуін жеңілдетеді:
- пациент пен күнтізбеге қатысты пациент туралы еркін медициналық
ақпаратты ... ... ... ... ыңғайлы қараудың
мүмкіндігі);
- қажетті ақпаратты іздеу (белгілер жиынтығы ... ... жеке ... ... ... ... ... жұмыстың тиімділігін зерттеу-пациент үшін жеке тәуелділіктердің
корреляциясын қадағалау, клиникалық мекеменің интегралдық ... ... және ... және сандық ақпараттарды енгізу үшін ... ... ... ... ... Мәліметтерді формалау
мүмкіншілігі болған жағдайда ... ... ... ... немесе
қосымша тізімге қосу) мәндерді таңдау ұсынылған ... ... ... ... ... ... ... (диагноздардың, дәрілік
заттардың классификаторы, мекен- жай кітабы және т.б.) ... ... ... мәліметтерінің инпорттық құралдары ескеріледі.
Көптеген заманауи медициналық ... ... ... скайнерлер, кардиографтар және т.б.) нәтижені ... ... ... ... халықаралық стандарттар да
бар,мысалы, құралдық ... ... ... ... ... ... немесе сақталған мәліметтердің қасақана
бұзылуы салдарынан мәліметтердің кездейсоқ жоғалып кетуінен қорғау ... ... ... ... қосымша көшіру құралдары бар және
күйді журналдарға ... ... ... ... ... жүйемен жұмыс істегенде дәрігер жаңа ақпарат өте жылдам
енгізе алады (әриен клавиатуралармен жұмыс істеу мүмкіншілігі ... ... және ... ... ... алады, диагнозды нақтылау ... ... ... ... ... үшін ... жағдайды осыған
ұқсас жағдайлармен салыстырады, мәтінің басым бөлігі автоматты және ... ... ... ... мен ... жылдам орындай алады. Осындай
жүйені ауқымдандыру кезінде дәрігер қолда бар ... ... ... ... ... ене ... Бұл артықшылықтар
ақпараттық технологияларды қазіргі ... ... ... ... енгізуге жағдай жасайды.
Өкінішке орай, тіпті ең жаңа қондырғылары, бір желіге қосылған
жеткілікті ... бар, ... ... да, ... жүйелерді өте
кең қолдану үшін көптеген қиындықтар кездеседі, сондықтан жұмыс әдістерінде
де, бағдарламалық және ақпараттық қаптамасыз етуде де ... ... ... Сол ... ... де оқыту жүріп жатыр.
Біздің еліміздегі жағдай біршама күрделірек. Тек қана ... ... ... компьютерлік желілер және инретнетке шығу бар, бірақ
бұл жағдайда да ... ... ... ... ... ... да ) Қазақстанда тікелей пайдалану көп
жағдайда мүмкін ... ... ... ... кезеңдер шеңберінде
біршама күрделі жағдайларды диагностикалауда дәрігер-практиктер өзара
көмегінің тиімді ... ... ... ... ... деп, әдетте медицинаның қажеттілігі үшін ақпараттық және
телекоммуникациялық құралдарды ... ... ... ... ... ... мамандықты жетілдіру мен медициналық білімдерді
тарату үшін Интернетті пайдалануды атайды. Телемедициналық кеңес ... ... ... ала ... топтардан диагностикалық
және ағымдағы ақпараттарды жіберу үшін жұмыстық орындар желісін құруды
ұсынады. Сол ... ... және ... ... ... ... де қарастырылуда. Бұл жағдайда коммуникациялық
арналардың өткізу қабілетіне ... ... ... ... ... диалог
пайдаланылуы мүмкін, сол сияқты диагностикалық бейнелермен, мультимедиалық
ақпараттармен жұмыс та жасалуы мүмкін [18].
Диагнотикалық құралдармен бірге жеке ... ... ... ... ... жақсы қөруге бапталу, еркін қималар мен
проекцияларды құру, үш өлшемді ... ... ... бейнелер
топтарын баспаға шығару үшін форматтау қолданылуы мүмкін. Мұның барлығы
дәрігер диагностарды және ... ... ескі ... ... жұмысын мейлінше қарапайымдандырады, жеңілдетеді және
ақыр соңында жеделдетеді. Сол ... ... ... ... ... ... ... жұмыс орнын меңгере
бастады. Медициналық информатика және ... ... ... ... ... пайда болуы жаңа мамандарды даярлауды да талап етеді.
Жаңа ғасыр денсаулық сақтау адам ... ... ... ие ... ... ... ... өркениетімен бірге өсіп келеді. Адамдардың өз
денсаулығын күтуі мен ауруды емдеуі себеп болады. Адамдарды дәстүрлі ... ... ... еді. ... ... ... бұл дәстүр әлі күнге
дейін жалғасын табуда. Денсаулық сақтау ... ... ... ... және XX-шы ... ... 100 жыл ... институтты-ұжымдық
бөлігін қсол қалпында сақтай отырып ... ... өз ... ... ... ... ие ... Ескере кететін жайт, алғашқы
денсаулық сақтау саласының ... ... ... ... ... ... болды. Атап ... ... және ... ... ... және ... медициналық көмектер. Сонымен қатар адам өлімі де азайды ... ... түрі ... ... ... және бала мен ана ... де азайды. Өйткені
бала босанарда медициналық көмекті медицина қызметкерлері көрсететін болды.
Бұған себеп медициналық денсаулық сақтау саласының ... ... ... ... ... адам өмір сүру жасы 48 ... өсе ... сақтаудағы реформалану мен трансформацияланулар соңғы 100 ... ... ... ... ... ... ... пайда
болу денсаулық сақтаудың жетістігі болды. Соңғы он жылдық жетістігі ... ... ... ұйымымен құрылған «жаңа ... Оның ... болу ... ... ... ... ... 20 жылдағы саяси және экономикалық өзгерістен пайда болды. Бұл ... ... ... ... ... сөз. ... күнненкүнге
мемлекеттік кепілдемелер, әлеуметтік талаптар медицина саласында көбеюде.
Бұл фармацептика ... де ... ... отыр .Өйткені ауруға ем
болатын әр түрлі дәрі-дәрмектер саны көбеюде [22].
Медицина көмек сапасына қойырған ... ... ... жүйесіне зор
ықпал етіп отыр. Бұл процесс қоғамдық,жеке жақтық және әлеуметтік тұрмысына
қарамастан барлық елдерде қадағаланып отырды. ... ... үшін ... ... 1980 жыл жатады. Еліміздегі әлеуметтік-экономикалық өзгерістер
денсаулық сақтауда да ... ... ... ... денсаулық сақтаудың
қаржыланусыз қалуына әкеліп соқтырды. Денсаслық сақтау жүйесін сақтап ... ... ... ... ... ғылыми қызығушылық денсаулық сақтаудағы әлеуметтік негіз
құндылығы мен қызмет ... ... ... ... ... әлеуметтік және әлеуметтік дамудағы жүргізілген
зерттеулері ұзақ ... ... ... ... ... ... және теориялық зерттеулерге ие болды.
Денсаулық сақтаудағы зерттеулер әлеуметтік институттар сияқты ... ... ... ... ... ... ... зерттей отырып, патология позициясынан функциялары табылады.
«Денсаулық сақтау жүйесін» зерттеу концепциясына ... ... ... ... ... М.Филд жүргізді. Ол денсаулық сақтау
жүйесінің құрылымы мен ... ... ... ... ... ... ... Оның « Кеңес Одағындағы дәрігер мен
ауру» деген ... ... ... ... ... ... ортақ
тілін табуға келісті. Содан кейін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының
бағдарламасына жоғары баға беру сыны ... ... ... ... тәуелсіз мемлекеттер енуі көбейе түсті. Дүниежүзілік
денсаулық сақтау ұйымының қаржы қоры да ... ... ... ... отырды [38].
Дамыған елдерде халықтың төменгі деңгейдегі жағдайына байланысты,
медицина саласының мамандарының ... ... ... жоқтығы және өнеркәсіптік дамудағы капиталисттік ... әр ... ... ... ... ... ... қолдануына
әсер етті. Өнеркәсіптің дамуы мен бірге халықтың әл-ауқатыда жақсарды.
Соған байланысты халықтың ... ... ... ... қолданылуыменен бірге диагностикалық және ... ... ене ... ... Кеңес Одағының денсаулық сақтау жүйесі жоғарғы
деңгейде нашар ... Бұл ... ... ... ... мен медицинаны жаулап алды. Медицина ... неше ... ... ЭВМ, ... ... мен ... ... болды. Осының барлығы медициналық әлеуметтанудың заман
талабына байланысты медицинамен бірге өсуі деп білеміз [21].
Кеңес Одағы бұл ... ... да ... ... сияқты халықаралық
бірлестіктерде белсенділігін көрсетті. Батыс елдерінен келіп түскен ұлттық
және халықаралық бірлестікке ... , ... ... ... ... ... ... жақсы әсер етеді. Сонымен қатар ... ... ... даярлауға; халықаралық деңгейде медико-
биологикалық зерттеулерді ... ... келе ... елдерге «техникалық
көмек»болды; Денсаулық сақтаудың болашағын жоспарлау мен ... ... жылы ... ... ... ... ... конференциясын
өткізді. Онда олар әр түрлі елдердегідей денсаулық сақтаудағы заңдылықтар
мен ... ... сөз ... ... апта бойы ... ... ... Қырғызстан мен Өзбекстан
елдерінің қалаларын , ... ... ... мен ... ... ... көріп шықты. Медицина саласы бойынша 22 ... ... ... берді. Бұл конференцияда мемлекеттің және
халықаралық ұйымдардың және ... ... ... ... міндеті
болып «2000 жылы әлем халықтарымен бірге әлеуметтік және ... ... ... ... ... салауатты өмір сүру». Басты
құралы ретінде ұлттық денсаулық сақтау салаларының дамуы болып саналады. Ал
ортанғы құралы болып, ... ... ... тұлғалардың,
отбасы, қоғамдардың ұлттық денсаулық сақтаужүйесімен байланысының бірінші
деңгейі».Конференцияға ... ... ... ... КСРО ... ... ... қысқа уақытта ұлттық
денсаулық ... ... ... ... ... ... айтты. Алматы конференциясы үлкен резонанс жасады. Конференция
шешімін Бүкіләлемдік денсаулық сақтау ассмблеясы қолдап, денсаулық сақтау
саласы қарқынды ... алға ... ... ... мен оның ... ... ... ретінде көп еске алынатын ... ... ... ... ... саласының дамуында жаңа этаптар
пайда болды. Алматы ... ... ... ... ... жаңа өмір ... Көптеген елдерде осы
бағдарлама негізінде денсаулық сақтаудың жаңа ... ... ... көмек барлығына қол жетімді болды [33].
Бірақ көп мемлекеттер ... ... қол ... ... ... өз ... ... елдерден талап етуіне байланысты барлық елдер өз
экономикасын сақтап қалу үшін ... ... ... ... ... ... мен денсаулық сақтауға кететін шығынды қысқартты. Өкінішке
орай Алматы конференциясында шешілген шешімді жоюға тура келді КСРО ... ... ... ... ... ... ... медико-
санитарлы көмек көрсету мәселесі кеңінен таралып кетті.
2000 жылы ... ... ... ... кезекті
баяндамасында кезекті халықаралық ... мен ... ... көп кері ... ... ... барлығына КСРО -ның құлдырауы себеп
болды [20].
Бұл қоғамдық денсаулыққа және ... ... ... ... ... ... мен халық санының азаюына, ... ... ... ... ... қорғау мәселесінің
нашарлануына алып келді. Бала туу саны мүлдем азайып, адам өлуі ... ... ... Жасы мен ... ... ... ... кетті. Соған байланысты балалар мен әйелдер, жұмысшы қауымының
иммунитеті төмендеп,тамақтануы нашарлады. Халықтың 70 ... ... ... ... ... ... т.б. ... зиян
келтіретін құмарлққа шалдыққандар саны көбейді. Эпидемиялық жұқпалы аурулар
санының таралуы ... ... ... мен оны оқып ... ... ... шаралары, дәрігерлік көмектер халыққа төменгі деңгейде көрсетілетін
болды. ... ... ... ... ... еді. ... ... тоқтап, денсаулық сақтау саласында ғылыми
мектептер жабылып, дәрігерлер мен мед. бикелерді қайта ... ... ... ... ... Халықты дәрімен қамтамасыздандыру
нашарланды. Нарықта отандық дәрі-дәрмектер азайып, шет ... ... қол ... ... ... ... еш қандай қадағалау
жасалынбады және өндіру саны да ... ... ... ... ... ... төмендеп, жүйесіз реформалары жүрді. Осының
соңы медициналық ... мен ... ... ... ... ... ... орнына күндізгі емханалар пайда
болды. Бұл дағдарыс ... ... ... ... ... ... дағдарысы мен денсаулық сақтаудың құлдырауы қоғамға жан-жағынан
дабыл ... ... ... курсы ХХІ ғасырға созылса да тоқтатылды.
Осыған орай әлемнің экологиялық жағдайы нашарлап,денсаулыққа қауіп төніп
отыр. ХХ ... ... ... ... ... тарала бастады. Жаңа
замандағы халықаралық денсулық сақтау қоғамдарына жалпы теория ... ... ... жүйе ... ... ... Ол адам
денсаулығының көлемді жетістікке жетуін және әлеуметтік жағдайы ... ... ... денсаулық сақтаудағы қоғам мен мемлекет арасындағы өзара
байланыс модельдері
Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі даму ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың Жолдауын енгізу
мақсатында Денсаулық ... ... ... ... ... Республикасы денсаулық сақтау саласының Мемлекеттік «Салауатты
Қазақстан» даму ... ... ... ... ... ... ... ету үшін Қазақстан азаматтарының денсаулығын жақсарту болып
табылады. Ол ... ... ... ... өмір салтын насихаттап,
азаматтардың арасында салауатты өмір салты насихаттап, ... ... ... ... ... ... ... яғни
бағдарламаның негізі аспектісі адамның өз ... ... ... болмақ [27].
Бағдарлама заңнамалық, инвестициялық, құрылымдық, экономикалық және
кадрлық қамтамасыз ету бойынша шараларды ... ... ... ... ... арасындағы бәсекелес қарым-қатынас нарығын құру
қарастырылады.
Бағдарлама заңнамалық, инвестициялық, құрылымдық, экономикалық ... ... ету ... ... ... ... қызмет
пен медициналық ұйымдар арасындағы бәсекелес ... ... ... ... алты ... бойынша жүзеге асырылады:азаматтардың денсаулығын
қорғау мәселелері бойынша мекемаралық салааралық ықпалддастықты арттыру;
алдын- алу шараларын, ... ... ... ... ... бар ауру ... ... емдеу және оңалтуды жетілдіру; санитарлық-
эпидемиялық қызметті жетілдіру; Бірыңғай ұлттық денсаулық ... ... ... ... ... ... және қаржыландыруды
жетілдіру; медициналық-фармацевтикалық білімді жетілдіру, инновациялық
технологияларды дамытып, ... ... ... қажетті дәрілік
заттардың жетімділігі мен сапасын арттыару.
Қойылған ... ... ... 2015 жылға қарай ана мен нәресте
өлімін бір ... ... ... мүмкіндік береді. Жалпы өлім-жітім 15%-
ға ... ... ... бар ... ... ... мен
өлім-жітім азайады, сәйкесінше, 70 жасқа дейінгі өмір сүру ... ... ... ... ... амбулаториялық-дәрілік
қамтамасыз ету саласында өзгерістер орын алады. Жаңа ... ... мен ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Реформалар тегін және жеңілдікті рецептілер бойынша дәрі-дәрмек беретін
дәріханаларды да қамтиды. Ол үшін тегін және ... ... ... ... ... қолданылатын бұйымдар тізімінің сәйкес талдауы
жасалады. Сынама жобалар Маңғыстау және ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру мәселесі әлі де өзекті
болып отыр. ... ... ... ... ету үшін Қазақстан
Республикасы денсаулық сақтау министрлігі « ... ... ... ... ... ... ... қажеттілікті сақтайтын
логистикалық инфрақұрылымды ұйымдастыруда.
«Салауатты Қазақстанды» жүзеге асыру екі кезеңнен тұрады.
Бірінші кезеңде (2011-2013 жылдар) қоғамдық ... ... ... ... ... бірыңғай ұлттық стратегиясын жасау,
халықтың арнаулы топтарына ... ... ... ... дайындалуы мен еңгізілуі, бағдарлама аясында өткізілетін іс-
шараларды бағалаудың арнаулы индикаторлар жүйесін ... ... ... нормативтік құқықтық базасын жетілдіру (атап айтқанда, Кедендік
одақ және Дүниежүзілік сауда ... ... ... ... санитарлық-эпидемиялық бақылау жүйесінің басқарылуы жетілдіру,
денсаулық сақтау жүйесіне әлеуметтік ... ... ... ... ... көмек сапасын басқару жүйесін жасау,
Бірыңғай ұлттық денсаулық ... ... ... ... денсаулық
сақтау саласына инвестиция тартудың тетіктерін жасау, медицина ғылымын
басқару мен қаржыландырудың жаңа қағидарларын ... ... ... мен
медициналық мақсатта қолданылатын бұйымдардың ... ... ... ... медициналық мақсатта қолданылатын бұйымдар
мен медициналық техника айналымындағы ... ... ... ... кезең (2014-2015 жылдар) бірінші кезең барысында жасалған
стратегиялар мен әдістемелерді енгізуді, ... ... ... бар
аурулар мен жарақаттарды тексеру және емдеудің халықаралық стандарттары мен
әдістемесін енгізуді, өмір мен ... ... ... ... ... ... ... қоғамның, кәсіпкерлер мен
азаматтардың тиімді ықпалдастығын ... ... ... және ... жеке бас пен қоғам денсаулығын қорғау және
нығайту бойынша ... ... ... ... ... ... ... арттыру және стандарттардың ... ... ... ... ... ... ... сәйкестігін қадағалауды, белгіленген тегін
медициналық көмектер мен берілетін дәрілік ... ... ... ... ... ... әлеуметтік бағытталған үлгісін
құру, медициналық қызметтердің сапалылығына бағытталған ... ... мен ... ... ... денсаулық сақтау саласындағы
мамандарды даярлау жүйесін басқару мен қаржыландырудың жаңа ... ... ... ... жаңашалауды, денсаулық сақтау
саласы жұмыскерлерінің ынтасы мен әлеуметтік мәртебесін ... ... ... мен ... ... ... сақтау
ұйымдарының озық медициналық техникамен жабдықталуы мен олардың сервистік
қызметін қалыптастыру; халықаралық ... ... ... жаңа
өндіріс орындары ашу арқылы отандық дәрі-дәрмектің, ... ... ... мен ... ... ... ... қамтиды
[29].
2011 жылы Қазақстанның мемлекеттік емес ұйымдары ... ... ... және ... ... ... ... халық арасында дамытуға алғаш рет ... ... ... ... ... ... енгізу негізінде медициналық-
әлеуметтік мәселелер шешімін табады. Дәрі-дәрмек пен тамақтану өнімдерінің
қауіпсіздігін бақылайтын ... ... ... арқылы дәрі-дәрмек пен
тамақтану өнімдерінің сапасы жоғарылайды. Салауатты өмір ... ... мен ... ... ... Тексеру мен емдеудің
халықаралық стандарттарын енгізу арқылы ... ... ... пен
қауіпсіздік деңгейі артады,атап айтқанда, пневмококктық инфекцияға қарсы
вакциналау ... ... ... ... ауру мен ... ... ... асыру нәтижесінде медицина жұмыскерлеріне
жұмыстың көлемі мен ... және ... ... ... ... ... ... жалақы алуға мүмкіндік туады. Оларда кәсіби біліктілігін
шетелде сапалы арттыруға, ... ... ... ... ... ... пайда болады. Мемлекеттік-
жекеменшік серіктестікті енгізу арқылы денсаулық ... ... ... ... ... ... ... алғанда, аурудың, мүгедектің және ... ... ... ... ... тікелей және жанама
шығындануының ... ... ... ... үлес ... ... жол-көлік апаты кезінде уақытылы медициналық көмекті
қамтамасыз етуі тиіс санитарлық авиация жұмысын бастамақ. Шұғыл медициналық
көмектің ... ... ... қадам болып табылады. Бұл
мақсаттарға бағдарлама аясында ... 20 ... ... ... қаражат
бөлінеді. Бұл «алтын уақыт» кезінде көмек ... ... ... ... ... ... бір маңызды мәселе-медицинаның алдын-алу шараларын жүргізу бағытын
күшейту. ... ... курс ... ... ... ... ... Халықтың үлкен топтарын қамтитын кең ауқымдағы
скринингтік тексерулер (аурудың ерте ... ... 2002 ... ... ... ... ерте ... негізг і қағидаларының
бірі болып табылады. 2011 жылдан бері қан ... ... ... без ... ... ... сүт ... В және С вирусты
гипатиті, туберкулез, ВИЧ-инфекция ... ерте ... ... ... ... ... Сондай-ақ ұрық дамуының туа
біткен ауытқулары мен ... ... ... периниталдық
скрининг пен фенилкетонурияны, туа біткен гипотиреоз пен құлақ мүкістігін
(нәрестелерде) анықтайтын ... ... ... ... ... ... ... алдын алу тексерулері жүзеге асырылады
[34].
«Салауатты Қазақстанның» ұстанымдары-отбасы, ана мен бала ... ... ... ... ... ... запа шеккен он бес
шақты әйелді тіркейді, ал олардың ... ... ... ... әзірге
Қазақстанда жоқ. Медицина мамандары жағдаятты түземекші. Мемлекеттік
емханалар аясынан психологиялық және ... ... ... ... ... 2011 ... бері психологиялық, әлеуметтік көмек
деңгейінде отбасы түйткілдерімен айналысатын мамандарды қабылдау жұмыстары
жүргізіліп ... ... ... ... нәтижесінде азаматтардың, кәсіпкерлердің,
медициналық қызмет ... ... ... денсаулығын
қорғау және нығайту мәселелеріне қатысты жауапкершілігі мен мүдделерінің
оңтайлы теңгерімі ... ... ... ... жаңа ... арқылы санитарлық- эпидемиялық,медициналық және ... ... ... ... ... ... азаматтардың жинақтаушы шоттары,
ерікті ... ... ... ... саласына қосымша
қаржыландыру көздерін тартуға ... ... ... ... ... мен ... ... арқылы мемлекеттік
органдардың бақылау қызметінің жұмыс бастылығы төмендеді.
Мінсіз денсаулық сақтау әлемде болған ... ... өмір ... ... жағдайда емделушілерге бағытталған және медициналық
ұйымдардың бәсекеге ... ... ... ... ... ... азаматтардың өздерінің белсенді қатысуы мен ... аса ... ... ... ... ... асыру нәтижесі халықтың
қажеттілігіне жауап беретін, жаңа, анағұрлым бәсекеге ... ... ... ... ... ... және ... мекемелері Министрлікке тікелей
бағынады. Ақпараттық және ... ... ... сақтау
министрлігінің, мемлекеттің «Қазақстан -2030» даму ... ... ... ... ... ... өмір салтын қалыптастыру
мәселелері ... ... ... ... ... ... 14 ... 10 аудандық Салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, ... ... ... бар. Жұмыс мынадай бағыттар бойынша ... дене ... ... ... темекі шегудің алдын-
алу,шамадан тыс ... ... ... ... ... ... ВИЧ/СПИД алдын-алу шаралары, репродуктивті денсаулық,
аурулардың алдын-алу және алғашқы медициналық-санитарлық ... ... ... ... орналасқан акушерлік, гинекология,перинатология ғылыми
орталығы. Орталықта өз қызметін ... ... ... 27 ... емханалық бөлімшелер жүзеге асырады. ... ... бірі ... ... мәсселелерін шешу, жүкті әйелдерді
бақылау стратегиясын әзірлеу, репродуктивті денсаулықты қорғау және аналық
және периниталдық ... ... ... репродуктивті денсаулықты
қалпына келтіру, қазақтардың этникалық ерекшеліктерін зерттеу, балаларда
пайда болатын патология саласында ... ... ... ... орталық қол жеткізген нәтижемен тоқтап қалмайды,арықарай зерттеу
салалары аясын кеңейту,жетекші ... ... ... жүргізілетін
халықаралық ықпалдастықты дамыту жоспарлануда.
Б.У.Жарбосынов атындағы урология ғылыми орталығы және емханалық әлеует
шоғырланған өз ... озық ... ... ... ... ... ... балалар урологиясы,жалпы
хирургия, несеп-тас аурулары, сәулелі диагностика, емханалық-лабораториялық
зерттеулер, жан сақтау және қарқынды терапия, ... және ... ... көрсететін екі бөлім жұмыс істейді. ... ... ... мен ... жаңа ... ... ... көрсетіледі. Туылғанынан немесе өсе келе
несеп жолы ауруларына шалдықан жасөспірім жастағы ... ... ... ... ... ... атындағы ҚазҰМУ- дың урология
кафедрасымен ... ... ... ... ... ... табылады [13].
Бұрыннан келе жатқан республикалық мекемелердің бірі 26 бөлімшіден
тұратын «Ақсай» балалар емханалық ... ... ... ... 440
орынға есептелген. 35 медициналық бағыт бойынша арнайы көмек көрсетеді.
Аурухана негізінде Республикалық ... ... ... ... ... ... ... Францияның, Австрияның
халықаралық клиникалық орталықтарымен бірлесіп ... ... ... ... ... Іле Алатауының баурайында теңіз
деңгейінен 1400 метр биіктіктегі Шағын Алматы ... ... ... ... ... санаториясы атап айтуға болады.
Бұл бронх өкпе ... ... ... ... ... ... Ем ... кәдістер, уқалау, спелеотерапия, тұздышахта, шунгитотерапия
қолданылады.
Қазіргі таңда "100 мектеп және 100 аурухана" бағдарламасының ... 103 ... ... ... ... ... оның ішінде
99 жергілікті маңыздағы нысан және 4 ... ... ... ... ... ... сақтау министрлігінің ақпаратына сүйенетін
болсақ, 2012 жылдың 15 сәуіріндегі жағдай ... ... ... 148,8 ... теңгеге 59 денсаулық сақтау нысанының құрылысы берілді.
Оның ішінде, 2008 жылы – 6 нысан, 2009 ... ... 2010 жылы – 30 ... жылы – 11 ... ал биыл ... ... бері - 1 ... іске қосылды.
Қазіргі таңда 13 облыста 40 ... ... ... Ал ... облыстары мен Алматы қаласындағы құрылыстар толық аяқталған.
"Ағымдағы жылдың 27 қаңтарында өткен Үкімет отырысында ... ... ... ... ... әлі басталмаған нысандардың тізбесін
қайта қарап шықты. Нәтижесінде Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... тиіс 300 ... ... аурухананың
құрылысын бағдарламадан алып тастауды ұсынылып отыр, себебі ... ... ... ... -деп ... ... С.Қайырбекова.
Денсаулық сақтау министрінің хабарлауынша, "100 аурухана" бағдарламасын
2017 жылы аяқтау жоспарлануда. Осыған ... ... ... ... 210 ... ... ... керек, оның ішінде 160 млрд. теңге-
республикалық бюджеттен беріледі [26].
ҚОРЫТЫНДЫ
Денсаулық сақтау саласы – ... ... ең ... ... ... жоғары деңгейі мен қол жетімділігі – Қазақстан ... мен ... ... ... ... ... денсаулық
сақтау жүйесі көптеген реформалар мен өзгерістерге ... ... ... ... жаңа ... қайта қарастырылған, заңнамалық негіз
дайындалған, «Халық денсаулығы мен денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекс
қабылданды. Елбасының тапсырмасымен ... ... ... ... ... ... Денсаулық сақтау жүйесі-қызметі азаматтардың
денсаулық сақтау ... ... ... ... ... денсаулық сақтау субъектілерінің жиынтығы. Жүйенің негізгі
қағидалары-емделушінің дәрігер мен ... ... ... таңдауын
қамтамасыз ету, медициналық қызметтер көрсетілімінің бәсекеге ... ... ... ... қол жеткізу мен ... ... ... ... ... ... ... ұйымның
жұмыс жасауы. Бұл көрсетілетін медициналық қызметтердің сапасын арттыруды
ынталандырады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі көптеген аурулардың алдын-алу ... ... ... мән ... ... бағдарламалар жасалуда, медициналық
қызметтер сапасының деңгейін халықаралық стандарттарға ... ... ... үшін ... ... ... ... саласы адамдардың өмір сүру сапасы мен қоғамның
әлеуметтік әл-ауқатын анықтайды. Денсаулықты ... ... ... ... адамзат капиталының дамуына алғашқы қажеттті
жағдайларды ... 20 ... ... Республикасында ел Президентінің саясатының
арқасында денсаулық сақтау жүйесінің жоспарлы дамуы ... ... ... сондай-ақ оның тиімді жүзеге асырылуымен тікелей
байланысты. Денсаулық сақтау саласында соңғы жылдары 18 жаңа нысан, ... ... қан ... ... ... Сонымен қатар биылғы жылы
Тәуелсіздіктің 20 жылдығы қарсаңында заманауи ... ... ... ... ... ... ... мен
емхана ашылатын болды. Тек соңғы бес жылдың ішінде осы, саланың бюджеті 2
есеге дейін өскен.
2010 жылы ... ... ... ... ... ... өз ... бастады. Аталмыш жүйе «ақша емделушіге байланысты»
ұстанымына негізделген. Осылайша, халық өз таңдауы ... ... ... стационардың қызметін пайдалануға мүмкіндігі бар. АМСК ... ... ... ... ... ... ... медициналық көмекті дамытуға аса мән
беріледі.
Денсаулық ... ... ... ... Бірыңғай ұлттық
денсаулық сақтау жүйесінің (БҰДЖ) негізі болып табылады.
Қазақстан-азаматтар медициналық көмектің негізі көлемімен ... ... ... ... санаулы елдердің бірі.
Халық саны республика халқының 45%-дан астамын құрайтын ауыл халқына
медициналық көмектің қолжетімділігін ... ету ... ... ... етіп ... ... ... алу пойыздарымен қатар
ауылдықтарға ... ... ... ... кеңесін немесе емін алуға
мүмкіндік беретін жаңа жоба-жылжымалы медициналық ... ... ... сақтау саласындағы азаматтық секторды іске асыру
үшін жағдайлар жасауда, себебі ... өз ... ... ... ... саласында нәтижелерге қол жеткізуге ... ... ... ... Мемлекеттік «Салауатты Қазақстан»
бағдарламасы Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесіндегі осы және басқа да оң
өзгерістерді өз ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
Кітаптар мен монографиялар тізімі:
1. В.П. Петленко, Г.И.Царегородцев, ... ... ... ... ... Васильевич. Социология медицины и общественное
здоровье – М: Знание, 1984.-64б.
3. Изуткин, Анотомий Максимович , ... ... ... медицины – Киев: Здоровья, 1981.- 184б.
4. Арингазина А.М.,Егеубаев С.А. Укрепление здоровья: Теория ... ... // ... ... 2003. – 158 б.
5. Аканов А.А., Байсеркин Б.С., ... А.М. ... ... От индустриального общества к информационному:вызовы для системы
здравоохранение Казахстана // Монография. Астана - Алматы. – 2005ж. ... ... А.А., ... К., ... А.М. и др. ... ... ... и принципы определения и удовлетворения
потребностей человека // Монография. Алматы. – 2007. – ... ... Г.К. ... ... к ... ... и здравоохранением. – Алматы. – 226 б.
8. Ю. Вялков А. И., ... В.О. ... и ... ... (материалы социологического исследования). М.: ГЭОТАР – ...... ... А.В. ... ... ... в научную дисциплину).
– М.: Медицина, 2002.- 41б.
10. Салтман Р.Б., Фигейрас Дж. Реформы ... в ... ... ...... ... 2000.
11. Филатов В.Б. Концептуальное планирование здравоохранения. – М.,
2000. – ... С.З. ... ... денсаулық сақтау. Астана. - 2011.
Мерзімді басылымдар тізімі:
13. Развитие ... ... в ... ... ... // Весник МКТУ. – 2009. №1. 432-438б.
14. Анализ состояния и перспективвы развития ... ... // ... ... – 2009. №1. ... ... ... // Вестник МКТУ. №2 – 151-158б.
16. Құрманғали А. Денсаулық сақтаудың бірыңғай жүйесі ... // ...... №151.4 ... ... ... денсаулық сақтау жүйесі әлеумет күткен жоба ма,
әлде, әдеттегі ... ма? // Дала мен ... – 24.08. 2009. №33. 10 ... Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі // Егемен Қазақстан.
– 2009. №20/21. 217 б.
19. ... А.Г ... ... ... ... // ... хабаршы. Психология және социология сериясы. – 2004.
№13. 107- 110б.
20. П.Городецкий А. Об ... ... ... // ... – 2000. №10. ... ... Н.Б. ... Росии. Новая Концепция организации
и развития. – Спб.: Медицинская пресса, 2001.
22. ... Дж. В., ... Л.В., ... Н.Л. ... ... в
здоровье // Социологические исследования. 2007. № 6. 114–122б.
23. Прохоров Б.Б. ... ... ... ... в медико демографических показателях // Проблемы прогнозирования.
2006. № 5. 124–137б.
Мерзімсіз басылымдар тізімі:
24. Анализ ... ... ... ... ... ... ... «Инновационные и информационные технологии
в образовании» ТИ ... ... 2009. – ... ... институционализации стратегического управления в
здравоохранении // ... ... ... ... ... ... в ХХІ ... прошлое, настоящее и
будущее» том 3. Шу-Шымкент, 2009. – 185-190б.
26. Управление развитием органов здравоохранения Казахстана на ... ... // ... Межд. науч.- практ. конф. КазГаса.
– Алматы, 2009. – 227-234 б.
27. Анализ ... ... ... в ... // ... ... практ. Конф. АИУ. 2 том. – Шымкент, 2009.– 63-68б.
28. Торқатов Р.А. Денсаулық сақтау ... ... ... және
олардың қызмет көрсетудегі орны // Наука и ее роль в ... ... ... ... пр. конф.(30янв. 2009г.) - Қарағанды, Болашақ –БАСПА,
2009, 415-418 б.
Заңдық - нормативтік актілер тізімі:
29. Қазақстан ... ... ... ... денсаулық
сақтау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу ... ... заңы 2006 ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2011 жылғы 25 ақпандағы №183
қаулысына өзгерістер мен толықтырулар ... ... ... ... ... ... ... №556
31. Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2009 жылғы 7желтоқсандағы
№2030 қаулысына өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... 2010 жылы 27 ... №1425// ҚР
Президенті мен ҚР Үкіметінің актілер жинағы-2011 №8-15-141б.
32. Қазақстан Республикасының Үкіметінің 2010 жылғы 10ақпандағы ... ... мен ... ... туралы ... ... ... 2011 ... 2 ... №70 // ҚР Президенті
мен ҚР. Үкіметінің актілер жинағы -2011- ... ... ... ... даму мақсаттары
Диссертациялар мен авторефераттар тізімі:
34. Курмангалиева А.Д. Институциональные основы эффективного управления
развитием системы здравоохранения Казахстана: Автореферат. эко. наук. ... ... 2009. – ... ... И.Э. ... в ... ... Диссертация.
соц. наук. канд. – Волгоград, 2003. - 164б.
Интернет көздері:
36. www.socleхicon.ru
37. www.mgfoms.ru
38. www.voluntary.ru
39. www.disscrat.com

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XX ғасырда Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау саласының дамуы4 бет
Денсаулық сақтау (фармация) саласын стратегиялық басқару79 бет
Денсаулық сақтау саласындағы азаматтардың қоғамдық қатынастары6 бет
Денсаулықты сақтау саласындағы қылмыстар21 бет
Дәрігердің өз әріптестері мен денсаулық сақтау саласындағы мамандармен қарым – қатынасының негізгі этикалық принциптері3 бет
Арыс ауданының физика - географиялық сипаттама54 бет
Халық денсаулығының негізі8 бет
Экологиялық туризм дамуында Қазақстанның ерекшеліктері21 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
Қазақстан Республикасындағы демографиялық жағдайды жөндеу мен негативті үрдістерді жоюының мүмкіндік жолдары26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь