Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ ... ... ...4

Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен құрылымы ... ... ... ... 4

1.2 Бюджеттің функциялары мен атқаратын қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ...7



2 МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ ТҮСІМДЕРІ МЕН ШЫҒЫСТАРЫН ЖІКТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10

2.1 Бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы мен құрылымы ... 10

2.2 Мемлекеттік бюджет түсімдері мен шығыстарын жіктеу және оларды бөлісуді талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16


3 2006 ЖӘНЕ 2007 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ ҚҰРАМЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
Бүгiнгi әлемдiк экономикада Қазақстан Республикасының өзiндiк орны айқындалып қалды. Бұл мәселенiң өзектiлiгi әлемдiк экономикалық қауымдастықта елiмiздiң нарықтық бағытта дамушы ел деп танылуымен арта түстi. Себебi Елбасымыз атап көрсеткенiндей “мемлекетiмiз әлем таныған, алдыңғы қатарлы елдер қатарына қосылуы керек” деп атап көрсеттi. Сондықтанда болар бүгiнгi күнi экономикалық дамудың тиiмдi жолдарын табу туралы мәселелi сұрақтар кең түрде талқылауға түсiп отыр. Ал мұндай жоғарғы дамуға қол жеткізу және Қазақстан Республикасының бастан кешкен дағдарыстық жылдарды артқатастап, дамудың тиімді жолына түсу үшін мемлекеттің қолдау шаралары қажет болып табылады. Ал мемлекеттің қолдау, дамыту, ынталандыру шараларының негізгілерінің бірі болып бюджеттік-салық саясаты болып табылады. Бұл саясат өз кезегінде мемлекеттік бюджеттің негізінде, оның жоспарлары мен құрамы, толық қандықамтамасыз етілуімен байланысты болып табылады.
Экономикалық дамудың қазіргі кезеңінде орталықтандырылған қаржы ресурстары мемлекетке қоғамдық өндірістің қажетті қарқыны мен үйлесімін қамтамасыз етуге, оның салалық және аумақтық құрылымын жетілдіруге жетуге, экономиканың салаларын дамытудың бірінші кезекті бағдарламасы үшін қажетті көлемде қаражаттарды қалыптастыруға, ірі әлеуметтік өзгерістерді жүргізуге мүмкіндік береді. Қаржыны орталықтандырудың арасында ақша қаражаттары, мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік саясатын табысты іске асыру үшін жағдайларды дайындай отырып, экономикалық және әлеуметтік дамудың шешуші аумақтарына шоғырландырылады.
Міне осыған байланысты, мен курстық жұмысымның тақырыбын «Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні» деп алдым.
Бұл тақырыптың өзектілігі мемлекеттік бюджет елдің орталықтандырылған қаржыларының негізін құрай отырып, барлық шаруашылық қызметті және қоғамдық қатынастарды жүргізіп және қолдап отыратын бірден бір қаржы құрылымы болып табылады. Мемлекеттік бюджеттің дамуы жыл сайынғы бюджеттік бағдарламалар мен заңдар арқылы белгіленіп, дамып отырады. Мемлекеттік бюджет кірістері мен шығыстары құрамы арқылы қоғамда мемлекеттің іс-шаралары орын алып, қызметтері атқарылады.
Осы жұмысты орындаудағы мақсатым мен міндеттеріме: қаржы саласындағы мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен қызмет ету барысын түсіну, бюджеттің функциялары мен қызметтерін талдау, мемлекеттік бюджетті кірістері мен шығыстарының құрамы мен құрылымын, олардың жіктелуін талдау және осылардың негізінде 2006-2007 жылдарды мысалға ала отырып бюджеттің кірістері мен шығыстарын салыстыра талдау болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі (2004 ж. 24 сәуірдегі N 548-II)
2. Қазақстан Республикасының “Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы” Заңы. (Салық Кодексi). – Алматы, 2002ж.
3. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
4. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы: Институт развития Казахстана, 2001. – 285с.
5. Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. Учебник для вузов. – Алматы: 2001. – 252 с.
6. Финансы, денги, кредит. Учебник. Под. ред. О.В. Соколовой. – М: ЮРИСТ, 2001. – 784 с.
7. Ильясов К.К., Зейнелғабдин А.Б., Ермекбаева Б.Ж. Налоги и налогообложение. Алматы, Рауан, 1995.
8. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу: Оқу құралы – Алматы: - 2003. – 131 бет.
9. З.С. Мұхамбетова «Мемлекеттің әлеуметтік аяны рететудегі фискалдық саясаттың маңызы» // Вестник КазНУ. Серия экономическая. №4, 2003г.
10. Л. Бурлаков «Совершенствовать межбюджетные отношения» // Қаржы-Қаражат, №6, 2006г. 12-17стр.
11. Қазақстан Республикасының Заңы «2006 жылға арналған республикалық бюджет туралы».
12. Қазақстан Республикасының Заңы «2007 жылға арналған республикалық бюджет туралы».
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
............................................................................
.....................................3
1. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ ...........4
1. Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні мен ... ... ... мен атқаратын қызметтері
...............................7
2 МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ ТҮСІМДЕРІ МЕН ШЫҒЫСТАРЫН ЖІКТЕУ
............................................................................
................................10
2.1 Бюджеттің кірістері мен ... ... мен ... ... ... түсімдері мен шығыстарын жіктеу және оларды
бөлісуді талдау
............................................................................
.....................16
3 2006 ЖӘНЕ 2007 ЖЫЛҒА АРНАЛҒАН МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ ҚҰРАМЫН ... ... ... ... ... ... өзiндiк орны
айқындалып қалды. Бұл мәселенiң өзектiлiгi әлемдiк ... ... ... ... дамушы ел деп танылуымен арта
түстi. Себебi Елбасымыз атап ... ... әлем ... ... елдер қатарына қосылуы ... деп атап ... ... бүгiнгi күнi экономикалық дамудың тиiмдi жолдарын табу
туралы мәселелi сұрақтар кең түрде талқылауға ... ... Ал ... ... қол ... және ... Республикасының бастан кешкен
дағдарыстық жылдарды артқатастап, дамудың ... ... түсу ... ... ... ... ... табылады. Ал мемлекеттің қолдау,
дамыту, ынталандыру шараларының негізгілерінің бірі болып бюджеттік-салық
саясаты болып ... Бұл ... өз ... ... бюджеттің
негізінде, оның жоспарлары мен құрамы, толық қандықамтамасыз етілуімен
байланысты болып табылады.
Экономикалық дамудың ... ... ... ... ... қоғамдық өндірістің қажетті қарқыны мен үйлесімін
қамтамасыз етуге, оның салалық және аумақтық құрылымын жетілдіруге ... ... ... ... ... бағдарламасы үшін қажетті
көлемде қаражаттарды қалыптастыруға, ірі әлеуметтік ... ... ... Қаржыны орталықтандырудың арасында ақша қаражаттары,
мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік саясатын табысты іске ... ... ... ... ... және ... ... шешуші
аумақтарына шоғырландырылады.
Міне осыған байланысты, мен курстық ... ... ... ... ... деп ... ... өзектілігі мемлекеттік бюджет елдің орталықтандырылған
қаржыларының негізін құрай отырып, барлық шаруашылық қызметті және қоғамдық
қатынастарды ... және ... ... ... бір ... құрылымы болып
табылады. Мемлекеттік бюджеттің дамуы жыл сайынғы бюджеттік ... ... ... белгіленіп, дамып отырады. Мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... ... іс-шаралары орын алып,
қызметтері атқарылады.
Осы жұмысты орындаудағы мақсатым мен міндеттеріме: қаржы саласындағы
мемлекеттік бюджеттің ... мәні мен ... ету ... ... ... мен ... талдау, мемлекеттік ... мен ... ... мен құрылымын, олардың жіктелуін талдау
және ... ... ... ... мысалға ала отырып бюджеттің
кірістері мен шығыстарын салыстыра талдау болып табылады.
1 МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ
1. Мемлекеттік ... ... мәні мен ... - ... мiндеттерi мен функцияларын iске асыруды қаржымен
қамтамасыз етуге арналған орталықтандырылған ақша қоры.
Қаржылық байланыстардың орасан зор әр ... жеке ... ... түсетін оқшауланған сфераларды бөліп көрсетуге
болады. Мәселен, мемлекеттің шаруашылық ... ... ... ... ... ... жалпы қоғамдық өнімді құндық
бөлудің ... ... ... және ... ... ... орталықтандырылған ақша қорын қалыптастырумен
және ... ... ... ... ... бұл жиынтығы
«мемлекеттік бюджет» ұғымының экономикалық мазмұныны құрайды.
Мемлекеттiк бюджет - ... ... ... ... ... ... және жергiлiктi ... ... ... ... пайдаланылатын және бекiтуге жатпайтын жиынтық
бюджет.
Экономикалық ... ... ... ... бюджеттің
объективті сипаты бар. Бөлудің дербес сферасы ретіндегі оның өмір сүруінің
объективті қажеттігі ... ... ... қажеттіліктерімен,
мемлекеттің табиғатымен және ... ... Бұл ... ... ... ... Ақша ... бүкіл ұлттық шаруашылық ауқымында ... ... ... ... ... ... ... істеуін қамтамасыз ету
үшін қажет.
Сөйтіп, объективті бөлгіштік қатынастардың экономикалық ... ... ... ... ... ... ретінде мемлекеттік бюджет
айрықшалықты ... ... ...... қанағаттандыруға қызмет етеді, экономикалық категория
ретінде көрінеді.
Қаржы ... ... бір ... ... мемлекеттік
бюджетке ең алдымен жалпы қаржы категориясынан ажырататын өзгеше ... ... ... ... ... бар, әрқашан ақша нысанында
жүзеге асырылады, мақсатты ақша қорларын қалыптастырумен және пайдаланумен
қосарлана жүріп ... ... ... ... ... белгілі бір
өзіндік ререкшелік тән, ... ол ... ... өзгеше белгілердің
шеңберінен шықпайды.
Құндық бөліністің айрықшалықты ... ... ... ... ... белгілермен сипатталады:
• Мемлекеттен жалпы қоғамдық өнімнің бір бөлігін оқшауландырумен ... ... ... қанағаттандыруға пайдаланумен байланысты
бөлгіштік қатынастардың айрықша экономикалық нысаны болып табылады;
• Құнды жасау және оны тұтыну ... ... ... ... және құнды тұтынуға қызмет ететін өндірістік ... ... ... ... айырмашылығы ол ұлттық
шаруашылықтың салалары, аумақтары, экономиканың секторлары, қоғамдық
қызметтің сфералары ... ... ... ... ... ... ... оның тауар нысанындағы қозғалысымен ... емес ... ... ... ... және ... ... жүзеге асырылады, ал қаржы қатынастары ... де, ... емес ... да ... ... ... ... бюджет кез келген басқа экономикалық категория сияқты
өндірістік қатынастарды ... және ... ... ... ... ... болады: бюджет қатынастары мемлекеттің
орталықтандырылған ақша қорында – ... ... ... ... ... ... жатқан нақты экономикалық процестер мемлекеттің
жұмылдыратын және ... ақша ... ... ... ... ... қор – бұл ... өнім мен ұлттық табыстың
құндық бөліністің ... ... ... және ... ... ... ... қызмет көрсету, қорғаныс және басқару жөніндегі
қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін ... ... ... қозғалысының
объективті шарттасылған экономикалық нысаны. Бюджеттік қордың қалыптасуы
мен пайдаланылуы құнды бөлу және ... ... ... оның қозғалыс
процесін білдіреді.
Мемлекеттік органдардың өздерінің ... ... ... ... ... ... ... базасы болуы тиіс. ... әр елде ... ... ... сферасын, әрбір
әкімшілік-аумақтық бірліктерді ұйымдастыруды, заң шығарушы билікті, басқару
апаратын ұстауды және ... ... ... үшін ... ... ... қамтамасыз ететін бюджеттер тармақтарының желісі
құрылады. Бюджеттердің жекелеген ... ... мен ... ... ... ... ... реттеліп отыратын
белігілі бір ... ... ... ... болады. Осы
элементтердің барлығы – бюджет жүйесін ұйымдастыру мен құрудың қағидаттары,
оның ... ... ... мен ... ... ... ... жиынтығы – бюджет құрылысын құрайды.
Қазақстан Республикасында мемлекеттік бюджетіне мынадай деңгейдегi
бюджеттер бекiтiледi, ... және ... ... табылады:
• республикалық бюджет;
• облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қала, астана ... ... ... ... бар ... ... және басқа да түсiмдер есебiнен қалыптастырылатын және
орталық мемлекеттiк органдардың, оларға ведомстволық ... ... ... мен ... ... ... ... және
мемлекеттiк саясаттың жалпыреспубликалық бағыттарын iске асыруға ... ақша қоры ... ... ... ... және ... да ... есебiнен қалыптастырылатын және
облыстық деңгейдегi жергiлiктi мемлекеттiк органдардың, ... бар ... ... ... ведомстволық бағынысты мемлекеттiк
мекемелердiң мiндеттерi мен функцияларын қаржымен қамтамасыз етуге және
тиiстi ... ... ... ... iске ... ... ақша қоры облыс бюджетi, республикалық маңызы
бар қала, астана бюджетi болып табылады.
Салықтық және ... да ... ... ... және ауданның
(облыстық маңызы бар қаланың) жергiлiктi мемлекеттiк органдарының, оларға
ведомстволық бағынысты мемлекеттiк мекемелердiң мiндеттерi мен ... ... ... және ... ... ... маңызы бар
қаладағы) мемлекеттiк саясатты iске ... ... ... қоры ... ... маңызы бар қала) бюджетi болып табылады.
Сурет-1 – Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджеті
Қазақстан Ресупбликасының бюджет жүйесі ... ... ... өйткені Қазақстан – федералдық емес, басқарудың президенттік
нысаны және сайланатын ... бар ... ... Қазақстан
Республикасының бюджет жүйесі экономикалық қатынатсарға және ... ... ... әр ... ... бюджеттерді
қамтиды. Қазақстанда жалпылап ... ... ... ... ... пен ... ... дербес жұмыс істейді.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетінің басты ... ... ... Оны ... 1-ші ... көре ... ... – бұл түсімдер мен бюджет тапшылығын қаржыландыру
(профицитті пайдалану) есебінен қалыптастырылатын және ... ... ... мен ... ... ... ... асыру үшін Үкімет анықтайтын республикалық бюджет ... ... ... ... заңымен бекітілген
орталықтандырылған ақша қоры.
Жергілікті бюджеттер – облыстық бюджеттер, қалалардың, аудандардың
бюджеттері. ... ... ... ... бюджет Қазақстан
Республикасының заңымен, жергілікті бюджеттер мәслихаттардың ... ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттік бюджет мемлекеттің
орталықтандырылған ақша қорын жасау және оны ұдайы ... пен ... ... ... ... жолымен қоғамдық
өнімнің құнын бөлу және ... бөлу ... ... пен ... ... ... арасында пайда болатын ақша қатынастарын
білдіреді.
Мемлекеттік бюджет экономикалық категория ... ... ... сай ... бөлу және ... ... орындайды. Бұл
функциялардың іс-қимылы, мазмұны, мәні мен маңызы бюджет қатынастарының
қаралған айрықшалығымен ... ... ... ... ... ... ретінде мемлекеттік бюджет бөлгіштік ... ... ... атап ... ... ... пен жалпы ішкі өнімді
қайта бөлу; экономиканы мемлекеттік реттеу және ... ... ... ... ету; ақша ... орталықтандырылған
қорын жасау және пайдалануға бақылау жасау сияқты функцияларды орындайды.
Мемлекеттік бюджетте қоғамдағы ... ... ... ... барлық негізгі қаржы институттары – салықтар,
мемлекеттің шығыстары, мемлекеттік кредит, мемлекеттік қарыздар және ... ... ... ... бюджет мемлекеттің негізгі қаржы
жоспары ретінде сипатталады. Ол ... ... ... бір ... ... ... ... орталықтандырылған қаржы ресурстарының
шешуші бөлігінің қозғалысын анықтайды. Бюджетті ... ... ... ... оның ... ... ... бөлудегі маңызды орнын, ... ... ... жағдайын, сондай-ақ қоғамдық ұдайы
өндірістегі айрықша рөлін анықтайды.
Негізгі қаржы жоспары мемлекеттің қаржылық қызметінің ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері республика
Парламентінің жыл сайын қабылдайтын Республикалық бюджет ... ... ... ... ... ... 4-ші ... 53 бабында Палаталардың
бірлескен отырысында Парламент: «Ресупбликалық ... және ... ... бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитетінің
бюджеттің атқарылуы туралы ... ... ... ... ... ... /1, 25 бет/.
Ақырында, мемлекеттік бюджет мемлекеттік ... бірі ... ... келесі қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы
заң). Сөйтіп, бюджеттің сан қырлы маңызын ескере ... оны осы ... ... ... ... жөн және оны ... ... көре
аламыз.
Сурет-2 – Мемлекеттік бюджеттің сапалық сипаттамасы
Мемлекеттік бюджет ұлттық экономиканы ... ... ... Ол ... ... ... ақша
қорын жасау мен пайдаланудың нысандары мен әдістерінің жиынтығы болып
табылатын ... ... ... ... етеді. Жалпы экономикаға ықпал
етудің құралы ретіндегі бюджеттің рөлі осында көрінеді. ... ... ақша ... ... ... ... оны ... мен
бөлудің нысандары мен әдістерін реттеу, бюджеттің атқарылу процесінде ... ... бөлу ... ... ... бюджет – ұлттық табыс пен жалпы ішкі өнімді қайта бөлудің
негізгі құралы. Мемлекетік бюджеттің ... ... ... ... 30%, ... ішкі ... 20%, ... қоғамдық өнімнің 10% бөлінеді
және қайта бөлінеді. Бюджет ... ... ... өндірістік
күштерді неғұрлым ұтымды орналастырудың, ... және ... ... ескере отырып салааралық және аумақтық қайта бөлу ... ... көшу ... мемлекеттік бюджеттің қаражаттары
ең алдымен экономиканың құрылымын қайта құруды, кешенді мақсатты бюджеттік
бағдарламаларды ... ... ... ... ... ... және ... ең аз қамтылған жігін әлеуметтік
қорғауға бағытталуы тиіс.
Шығыстар мен ... ... ... ... мен ... және ... ... тиімділігін арттырудың маңызды
құралы болып табылады.
Бюджет ... ... ... зор ... ... ... ... – халықтың табысы аз жіктерін
(зейнеткерлерді, мүгедектерді, аз қамтылған отбасыларын) ... ... ... беру және ... ... ... ... тұруын
қамтамасыз етеді.
Қаржылық жоспарлау процесінде бюджет ұлттық шаруашылықтың салаларына
және өндірістік емес сфераның ... ... ... ... ақша ... ... және ... негізгі қаржы жоспары бола
отырып, бюджет барлық шаруашылық қызмет етуші кәсіпорындармен және ... емес ... ... ... ... ... жоспарлау мен бюджеттің ... ... ... ... ... ... бақылау жасалынады. Нарықтық
қатынастарға көшу жағдайында ресурстарды жұмылдыру және оларды ... ... ... ... ... түседі.
2 МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ ТҮСІМДЕРІ МЕН ШЫҒЫСТАРЫН ЖІКТЕУ
2.1 Бюджеттің кірістері мен ... ... мен ... ... ақша ... қалыптастырумен және
пайдаланумен байланысты болып келетін бюджеттің жұмыс жасауы ... ...... ... мен ... арқылы болып
табылады. Олар құндық бөліністің жеке ... ... ... де ... өзі ... ... және ... өзгеше қоғамдық
арналымы болады: кірістер мемлекетті қажетті ақша қаражаттарымен қамтамасыз
етеді; ... ... ... ... ... бөледі.
Кірістер мен шығыстардың құрамы мен құрылымы нақты әлеуметтік-
экономикалық және тарихи жағдайларда жүзеге ... ... ... ... ... жүргізудің бағыттарына байланысты болады. Бұл кезде
мемлекет белгілі бір жағдайларда кірістерді қалыптастырудың және ... ... ... мен ... пайдаланады.
Бюджет кірістерінің негізгі көзі салықтар немесе оларға барабар
төлемдер болып ... ... ... ... бюджеті
кірістерінің құрамы салық төлемдерінің қолданыстағы жүйесімен және
салыстырмалы тұрақсыз ... ... емес ... ... ... туралы заңға сәйкес бюджеттiң құрылымы мынадай
бөлiмдерден тұрады:
1) кiрiстер:
• салықтық ... ... емес ... ... ... ... түскен түсiмдер;
• ресми трансферттер түсiмдерi;
2) шығындар;
3) операциялық сальдо;
4) таза ... ... ... ... ... ... кредиттердi өтеу;
5) қаржы активтерiмен жасалатын операциялар бойынша сальдо:
• қаржы активтерiн сатып алу;
... ... ... ... ... түсiмдер;
6) бюджет тапшылығы (профицитi);
7) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитiн пайдалану):
• қарыздар түсiмi;
• қарыздарды ... ... ... ... қозғалысы.
Бюджет кiрiстерi салық және басқа да ... ... ... ... ... ... берiлетiн, қайтарылатын сипатта
болмайтын және мемлекеттiң қаржы активтерiн сатуға байланысты емес, осы
Кодекске және ... ... ... да заң ... ... ... тиiстi ақша бюджет кiрiстерi болып табылады. Салықтық
түсiмдер - Қазақстан Республикасының Салық кодексiнде ... ... ... ... ... да ... ... тұрады.
Баршамызға белгiлi елiмiздiң салық жүйесi бiршама өзгерiстерге ... және ... ... Бұл ... 2002 ... 1-шi қаңтарынан iске
қосылған Салық Кодексiне байланысты салық салу ... ... ... ... ... ... 12 маусымында Жаңа салық Кодексi қабылданып, 2002 жылдың 1-
шi қаңтарынан бастап ол iске ... ... Бұл ... ... Қазақстан
Республикасында қолданылатын салықтар мен бюджетке төленетiн басқа да
мiндеттi төлемдер, атап айтқанда 9 ... 13 ... 9 ... 1 ... 4 ... алым белгiлендi.
Жаңа Салық Кодексi 2002 жылдың 1-шi ... ... ... ... корпорациялық табыс салығы;
• жеке табыс салығы;
• қосылған құн салығы;
• акциздер;
• жер қойнауын пайдаланушылардың салықтар мен арнайы төлемдерi;
• әлеуметтiк ... жер ... ... ... ... ... салығы.
Осы Салық Кодексiндегi 13 түрлi алымдарға:
• заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• жеке кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн ... ... ... ... және ... ... мәмiлелердi
мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• радиоэлекторндық ... және ... ... ... ... үшiн алым;
• механикалық көлiк құралдары мен тiркемелердi мемлекеттiк тiркегенi
үшiн алым;
• теңiз, өзен кемелерi мен шағын ... ... ... тiркегенi
үшiн алым;
• азаматтық әуе кемелерiн мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
• дәрi-дәрмек құралдарын мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;
... ... ... ... ... арқылы жүру
алымы;
• аукциондардан алынатын алым;
• елтаңбалық алым;
... ... ... ... ... үшiн лицензиялық алым;
• телевизия және радио хабарларын тарату ұйымдарына радиожилiк спектiрiн
пайдалануға рұқсат беру үшiн алым.
Салық Кодексiндегi төлемақыларға:
• жер ... ... үшiн ... жер ... ... су ... ... үшiн төлемақы;
• қоршаған ортаның ластанғаны үшiн төлемақы;
• жануарлар дүниесiн пайдаланғаны үшiн төлемақы;
• орманды пайдаланғаны үшiн ... ... ... ... ... ... үшiн төлемақы;
• радиожилiк спектерiн пайдаланғаны үшiн төлемақы;
• кеме ... су ... ... үшiн ... сыртқы жарнаманы орналастырғаны үшiн төлемақы.
Мемлекеттiк бюджеттiң кiрiс көзiн құрайтын ... ... ... ... ... кезде Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бюджетiндегi
салықтық төлемдердiң үлесiн келесi 1-шi кестеден көре аламыз.
Кесте 1
Қазақстан ... ... ... ... ... ... үлес ... |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... |242,7 |279,4 |304,1 |393,0 |587,0 |746,9 |7961,4 ... (млрд. теңге) | | | | | | | ... ... ... |178,1 |204,1 |215,6 |330,3 |524,1 |670,0 |7300,6 ... | | | | | | | ... ... |73,4 |73,0 |70,9 |89,0 |89,3 |92,5 |91,7 ... | | | | | | | ... ... % | | | | | | | ... ... ... ... келе, қазiргi кезде
елiмiздiң бюджетiнiң кiрiс көзiнiң 90%-ы салықтардан ... ... Ел ... ... мемлекеттiк бюджеттiң кiрiс көзi ... ... ... де өсiп ... байқалады. Себебi, салықтың
экономикалық табиғаты өндiрiске байланысты. Өндiрiс бар ... ... та ... ... ... да бар. Сондықтан салық өндiрiстiң дамуына ... ... ... өндiрушiлердiң ынтасын арттыруға жағай жасауы қажет.
Аталған заңнаманың негізінде салықтар мен ... да ... ... қысқартылуы және салық салу механизмінің ... ... ... ... ... ... салық жүйесінің
экономика талаптарына сәйкестендірілуі ... ... ... ... субъектілерінің қызметінің тұрақталуына және
сәйкесінше мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... ... 2-ші ... көре аламыз:
2-кесте. 2000-2007 жж. Мемлекеттік бюджет кірісінің құрылымы, (%)
Табыстар |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 | ... оның ... ... ... ... ... ҚҚС
Әлеуметтік салық
Акциздер
Бонустар, роялти
|
76,7
10,1
7,9
21,4
-
5,0
2,6 |
84,0
13,9
9,0
22,7
17,9
4,8
2,8
|
89,3
27,9
8,7
19,6
16,9
3,3
3,6
|
88,9
29,1
8,4
19,6
15,3
2,7
5,7 |
93,5
28,8
9,1
20,8
15,8
3,0
4,8 |
92,1
26,6
9,1
22,6
15,4
2,6
0,4 |
92,5
29,3
7,5
18,6
12,8
2,3
0,8 |
91,7
28,8
7,7
18,4
12,6
2,4
1,2 | |
Бюджеттік түсімдердің алынған ... ... ... ... ... ... ... сатып алуға, кредиттер беруге немесе
өтелмеген борышты төлеуге байланысты емес тегін және ... ... ... ... өтеу санаты бюджеттік кредиттер бойынша
мемлекеттік шаруашылық ... ... ... ақшалай
қаражаттардың түсуі болып табылады.
Бюджеттің ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік борышқа қызмет ету жөніндегі шығыстар
«борышқа ... ету» ... тобы ... бюджеттік бағдарламалар
әкімшілерінің мемлекеттік мекемелерін - әкімдер аппаратын және ...... ... сыйақылар төлеу бойынша Қаржы министрлігін
бөле отырып жүргізіледі.
Бюджет тапшылығы шығыстар мен бюджеттен қайтарымды негізінде ... ... ... ... ... ... сомасынан асып
түсуін қамтып көрсетеді. Бекітілген ... ... ... ұлттық
валютамен және жалпы ішкі өнімге пайызбен көрсетіледі. Ал ... ... бұл ... ... ... мен ресми трансферттер түсімдерінің және
бұрын ... ... ... ... ... борышты өтеудің жалпы
сомасының жалпы шығыстардың және қайтарымдық негізде бөлінетін кредиттердің
ауқымынан асып түсуі.
Мемлекеттік бюджеттің соңғы ...... ... қаржыландыру
ішкі және сыртқы мемлекеттік борышты өтеу жөніндегі шығыстарды қамтып
көрсетеді. Оның қос ... ... ... ... ... – ішкі ... (Ұлттық банктен,
коммерциялық банктерден, бағалы қағаз ... ... алу ... ... ... ... тарту;
2) профицит кезінде – ... тыс ... ... ... ... ... немесе бірінші кезектегі бюжеттік
бағдарламаларды қосымша қаржыландыруға пайдалану.
Бюджет тапшылығы (профицитi) таза бюджеттiк кредит берудi және ... ... ... бойынша сальдоны шегерiп ... ... тең. ... ... алынған шама - бюджет тапшылығы,
оң белгiмен алынған шама ... ... ... ... ... жол ... шектi мөлшерi әлеуметтiк-экономикалық ... ... ... ... ... ... - қарыз алу және бюджет қаражатының бос
қалдықтары есебiнен бюджет тапшылығын жабуды ... ... ... ... ... ... ... қарыздар сомасының, бюджет
қаражаты қалдықтары қозғалысының ... ... ... ... ... асып ... ретiнде белгiленедi. Бюджет тапшылығын қаржыландыру
мәнi оң белгiмен белгiленедi және бюджет тапшылығының ... сай ... ... ... - қарыздар бойынша негiзгi борышты өтеуге
бюджет профицитiн, қарыздар қаражатын, бюджет қаражатының бос ... ... ... ... пайдалану көлемi қарыздар бойынша
негiзгi борышты өтеу сомасының алынған қарыздар және ... ... ... ... асып түсуi ретiнде белгiленедi. Бюджет
профицитiн пайдалану мәнi ... ... ... және ... ... сай ... мен шығыстардың егжей-тегжейлі тізбесі мен топтамасы
бюджеттік сыныптамамен айқындалады. Қаржы ... ... ... ... ... – функционалдық, ... ... ... ... ... ... ... мен бюджеттен
жұмсалатын шығыстардың топтастырылуын белгілейтін нормативтік құқықтық акт.
Ол ... ... ... ... және ... тұрады.
Жаңа бюджеттік сыныптамаға сәйкес кірістер енді төрт ... ... ... ... сынып, ішкі сынып, ерекшелік. Мысалы,
бюджеттің ... мына ... ... ... ... салыққа
жатпайтын түсімдер; капиталдармен жасалатын операциялардан алынатын
кірістер; алынған ресми трансферттер; ... ... ... ... ... бюджеттің қаражаттары қалдықтарының қозғалысы. Сонымен
қатар, салық түсімдеріндегі сынып – салық тобын, ішкі сынып – ... ...... ... ... ... салық объектісін білдіреді.
Шығыстарда функционалдық, экономикалық және ведомствовалық сыныптама
қарастырылады. Функционалдық сыныптама қызмет түрлерінің, шаралардың және
бюджет қатынастары ... кең ... ... ... табылады.
Функционалдық сыныптамаға байланысты шығыстара бес бөлімге бөлінеді:
функционалдық топ; ішкі ... ... ... ... ішкі бағдарлама.
Шығыстардың экономикалық сыныптамасы оларды экономикалық белгілері
бойынша төрт ... ... ... сынып, ішкі сынып, ерекшелік. Санат
мыналарды қамтиды: ағымдағы ... ... ... ... беру,
қаржыландыру. Сынып, ішкі сынып және ерекшелік шығыстардың арналымы мен
сипатын нақтылай түседі, ... ... ... ... ... көрсетуге жұмсалатын шығындар – жұмысшылар мен ...... мен ... ... ... ... ... бюджет қаражаты бюджет шығындары
болып табылады. Бюджет шығындары ҚР-ның Бюджет Кодексі бойынша келесілерден
тұрады:
1) ... ... ... қамтамасыз ететiн шығындар;
2) тұрақты сипаты жоқ iс-шараларды ұйымдастыру мен өткiзуге байланысты
шығындар;
3) мемлекеттiк тапсырысқа арналған шығындар - ... ... ... ... ... ... өздерiнiң тұтынуына арналмаған)
өндiрiлетiн тауарларға (жұмыстарға, көрсетiлетiн қызметтерге) ... ақы ... жеке ... ақшалай төлемдер - қызметкерлерге еңбегi үшiн ақшалай
төлемдерден басқа, Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ақшалай нысандағы төлемдермен байланысты шығындар;
5) субсидиялар - мемлекеттік мекемелер және қоғамдық бірлестіктер ... ... ... ... мен ... ... өтеусіз және
қайтарылмайтын негізде қаржыландыру;
6) ресми трансферттер - бюджеттiң бiр деңгейiнен ... ... ... ... қорына трансферттер төлеу;
7) мемлекеттiң мiндеттемелерiн орындауға арналған шығындардың өзге де
түрлерi.
Нарықтық жағдайларға көшу ... ... ... ... ... ... ұшырауда – ұлттық
шаруашыылқтың, ең ... ... ... ... ... ... шұғыл қысқаруда.
2.2 Мемлекеттік бюджет түсімдері мен шығыстарын жіктеу және оларды
бөлісуді талдау
Түсімдерді жіктеу - ол Бюджеттік кодекс пен ... да ... ... ... қалыптастыратын қайнар көздерін
белгілейтін барлық деңгейдегі бюджеттер кірістерінің топтастыруы. ... ... ... ... бюджеттердің барлық түсімдері санаттарға
(категориялар), сыныптарға, ішкі сыныптарға және ... ... ... байланысты түсімдер санаттар бойынша топтасады,
түсімдердің түрлері мен қайнар көздеріне байланысты ... мен ... ... төлем немесе түсімнің ... ... ... ... осы ... ... алты ... тұратын топтасулық код
беріледі. Бірінші таңба түсімдердің төлету ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, 1 деген цифр осы бөлімде салықтық
түсімдерге жататын барлық төлем түрлері, 2 - салықтық емес түсімдер, 3 ... ... ... ... ... 4 - ресми трансферт түсімдері, 5 –
берілген бюджеттік несиелерді өтеу мен қаржылық активтер ... ... және ... займдар бар екенінің белгілері.
Келесі екі цифр түсімдердің түрлеріне байланысты ... ... ... 01 - ол ... салығы, 05 - ол ... мен ... ... ішкі ... және ... ... ... нақты түріне байланысты ішкі сыныпты көрсететін бір цифр ... 1 - ол ... ... ... 2 - акциздер, 3 - табиғаттық
және басқа ресур-старды пайдалану жөніндегі түсімдер мен тағы ... екі цифр ... ... көзі мен сол телемнің нақты төлеушісін
көрсететін ерекшелік белгісі. Мысалы, 01 - ол ... - ... ... ... ... 02 — ол ... емес — ... корпоративтік табыс салығы және т.б.
Барлық түсімдер бюджеттер деңгейлері арасында ... ... ... ... ... ... ... әрбір деңгейі
бойынша сәйкестік түсімдер анықталып бекітілген. Мысалы, республикалық
бюджет кірістерінің 1 ... ... ... ... ... 01 ... - ... салығы;
• 1 ішкі сынып - Корпоративтік табыс салығы;
• 01 ... - ... - ... ... корпоративтік табыс
салығы (код 101101);
• 02 ерекшелік - Резидент емес ... ... ... ... (код 101102) және ... ... ... 05 сынып - Тауарлар, жұмыстар және қызметтер бойынша ішкі салықтар;
• 1 ішкі сынып - ... ... ... 01 ... - ... ... аумағында өндірілген
тауарлар, орындалған жұмыстар мен көрсетілген ... ... ... ... ... 02 ерекшелік - Ресей Федерация аумағынан шыққан және ... ... ... ... аумағына импортталған
тауарлар бойынша қосымша құнға салық (код 105102);
• 04 ерекшелік - Резидент емес үшін қосымша құнға ... (код ... ... ... ... 2 ішкі ... - Акциздер;
• 29 ерекшелік — Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген газ
конденсатын қоса шикі мұнай (код ... 41 ... - ... ... ... ... барлық түрі (код 105241) және осылай жалғаса береді;
• 3 ішкі сынып - Табиғаттың және ... да ... ... ... 02 ... - Үстеме пайдаға салынатын салық (код 105302);
• 05 ... - ... (код ... 06 ... - ... (код 105306) және ... ... береді;
• 06 сынып - Халықаралық сауда мен сыртқы операциялар бойынша салықтар;
• 1 ішкі ... - ... ... 02 ... - ... енгізілетін тауарлар бойынша кедендік баж (код
106102) және осылай жалғаса береді;
• 07 ... - ... да ... 1 ішкі ... - Басқа да салықтар (код 107109 республикалық бюджет
түсімдері, код 107110 ... ... ... ... осы ... ... мысалға сәйкес басқа да
түсімдер санаттары бөлінген.
Бюджет шығыстарын жіктеу
Бюджеттік шығындарды ... ... ... ... ... ... рөлі мен мәнін айқындалуына себепші болады.
Теория мен тәжірибеде бюджет ... ... ... белгілер арқылы іске
асырылады. Ең алдымен бюджеттік ... ... ... ... ... ... шығындардың аумақтық жік-теуін ... ... және ... бюджеттерінің шығындары). Бюджет
шығындарын экономикалық ... ... ... ... мен
пайдалануда маңызды мәні бар, себебі мұндай жіктеу бюджеттен экономиканың
дамуы мен ұлғаймалы қайта өндіріске ... ... ... ... бойынша ағымдағы шығындар (ағымдағы бюджет) және іргелі шығындар
(даму ... ... ... ... мемлекеттік билік органдары, жергілікті өзін-
өзі басқару органдары мен бюджеттік мекемелердің іс-әрекетін, трансферт
формалар арқылы басқа ... мен ... ... ... ... ... ... арналған бюджет шығындарының бір ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
тұтынуға жұмсалатын шығындар сомалары кіреді, яғни экономикалық ... ... мен ... ... ... ... және ... сипаттағы тауарлар мен қызметтерді ... ... ... ... шығындарын өтеуге.
Бюджеттің іргелі шығындары - ол инновациалық және инвестициялық іс-
әрекетті қаржыландырумен ... ... ақша ... ... ... ... инвестициялық бағдарламаларға сәйкес бөлінетін
шығындар, бюджеттік несие ... ... ... ... ... пен ... дамуына арналған шығындар, ғылым,
адами капитал және ақпараттық жүйе құру мен дамуына салынатын инвестициялар
кіреді.
Бюджет ... ... ... ... ... — ол ... функционалдық және ведомстволық бағыттар бойынша бөлу.
Бюджеттік кодексте келтірілген ... ... ... ... ... маңында «республикада мемлекеттік саясатты іске асыру
мен мемлекет функцияларын ... ... ... және
ведомствалық белгілер арқылы бюджет қаражаттарын ... ... ... ... ... топтастыру» айтылады.
Бюджеттік кодекске сәйкес шығындар функционалдық топ, ... топ ... ... ... ... және кіші ... Түсімдер жіктеуі секілді бюджет шығындарының жіктеу деңгейлеріне
де он үш белгіден ... код ... ... ... барлық
шығындар салалық белгілер мен функционалдық ... ... ... ... ... және оларға екі ... ... ... ... 01 - ол ... ... мемлекеттік қызметтер, 02 -
қорғаныс, 03 - қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік, 04 - білім ... 05 ... ... және ... екі ... тұратын код әрбір функционалдық топ ішіндегі
бюджеттік қаражаттарды жұмсайтын нақты бағыттарды көрсететін ... топ ... ... 01 ... топ (жалпы сипаттағы мемлекеттік
қызметтер) келесі ішкі топтарға бөлінген: 01 - ол мемлекеттік ... ... ... ... ... және ... органдары; 02 -
қаржылық іс-әрекет; 03 - сыртқы саясаттық іс-әрекет және т.б. Функционалдық
02 топ (қорғаныс) құрамына 01 - ... ... 02 - ... ... ... ... және т.б. ішкі ... кіреді.
Бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау, негіздеу мен іске ... ... ... сол ... ... ... болады
және оларға үш цифрдан тұратын код тағайындалады. Мысалға, 01 функционалдық
топ, 01 ішкі топ ... ... ... ... 101 - ҚР ... 102 - ҚР Парламентініц Шаруашылық басқармасы; 104 - ҚР Премьер-
министрінің кеңсесі және т.б. 02 ... ... 01 ішкі тобы 208 - ... ... 678 - ҚР ... ... 02 ішкі тобы 308 ... жағдайлар бойынша ҚР Агентігінің әкімгерлеріне бөлінеді.
Мемлекеттік басқару функциялары мен мемлекеттік саясатты іске асыруға
арналған бюджет шығындары негізінде бюджеттік бағдарламалар ... ... ... олар ... код ... үш ... белгіленеді.
Басқаша айтқанда, бұл арада шығындар нысанды тағайындау бойынша жіктеледі,
яғни ол ... ... ... ... ... ... белінгеніне
байланысты. Мысалға, 102 ҚР Парламент ... ... 001 ҚР ... іс-әрекетін қамтамасыз ету ... ал 104 ҚР ... ... ... 001 ҚР ... ... ... ету бюджеттік бағдарлама бар.
Бюджеттік бағдарламалар бойынша қаржы бөлудің анық және ... ... ... кіші ... жіктеуде топтастырулық
код ішінде үш ... ... ... ... 102 әкімшілігінің 001
бюджеттік бағдарламасында келесі кіші бағдарламалар бар: 001 — ол ... ... 007 - ол ... ... ... 009 — ... ... материалды-техникалық жабдықтау.
Қазақстан Республикасының Бюджеттік кодексінде бюджет шығындарының
экономикалық ... ... ... ... ... шығындардың
экономикалық жіктеу маңында «бюджеттік бағдарламаларды іске асыру жөніндегі
мемлекеттік мекемелердің операцияларын ... ... ... ... ... ... ... Осы
топтастыруға сәйкес ... ... ... ... ішкі ... және ерекшеліктерге белінеді. Санат шығындарды
олардың экономикалық белгілірі бойынша ағымдағы және іргелі ... ... ... түрлері бойынша шығындар сыныптарға
бірлеседі, мысалы, мемлекеттік қызметкерлер еңбекақысы, тауарлар сатып алу
мен ... өтеу және ... ... ішкі ... бойынша бюджеттік
бағдарламаны іске асыру үшін мемлекеттік ... ... ... түрін анықтайтын шығындар ерекшеліктері бар. Бюджет
шығындарын ... ... ... ... ... бюджеттік бағдарлама бойынша шығындарды ... ... ... ... ... ... бойынша 110 Еңбекақы атты ішкі сынып
арқылы 111 ерекшелік негізгі еңбекақы төлемін көрсетеді.
Бюджет жүйесінің деңгейлері ... ... ... ... ... етуін теңестіру мен жергілікті атқарушы органдар ... ... ... ... көрсетуді қамтамасыз етуге бағытталған.
Түсімдерді шектеу саясатының негізгі мақсаты - ол мемлекеттік ... ... ... жүктелген функцияларын толығымен іске асыру
үшін жеткілікті ... ... ... ... Республикасының Бюджеттік кодексінде түсімдерді шектеу
принциптері тағайындалынған және мемлекеттік басқару деңгейлері ... ... ... ... ... ... ... арасында
бөлінген. Бюджет жүйесінің деңгейлері арасында түсімдерді шектеу негізіне
келесі ... ... ... ... яғни ... жүйесінің әрбір деңгейі бойынша
заңды түрде тиісті түсімдер бекітіледі және ... ... ... ... орта ... ... ... Бұл принцип
жергілікті атқарушы органдардың салықтық потенциалды ұлғайту мен жергілікті
бюджет шығындарын объективті жоспарлау жөніндегі ... ... ... жеткіліктілігі, яғни бюджет жүйесінің әрбір деңгейінде
мемлекеттік қызмет көрсетуді толығымен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... дамуы үлкен саралаулы
болғандықтан, араларындағы салықтық база ... бір ... ... ... ... ... ... деңгейі тең болуы әр
түрлі реттеуші кірістер пайдалану арқылы іске асырылады;
• кірістерді ретгеу формалары мен ... ... яғни ... ... ... ... ... беру бірыңғай негізде болуы
тиіс. Мұндай жағдай ресми трансферттер мен бюджеттік ... ... іске ... ал ... ... ... ... кірістер бөлу
нормативтер пайдалану арқылы. ... ... ... ... ... бюджет деңгейінің салықтық потенциалы мен ... ... ... қажеттілікті бағалауының нәтижесін есептеу және
бекітілген натуралды нормаларды, яғни қажетті материалды және ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерін қолдану
қажет;
• мемлекеттік қызмет көрсетудің тиімділігі, яғни ... ... ... ... ... ... мен ... барысында ең жоғары нәтижені
қамтамасыз етуі тиіс. Мұндай жағдай мемлекеттік қызмет атқаруды ... ең ... ... ... ... іске асады, себебі олар сол
қызмет ... ... ... есептей және қызметтерді уақтылы
әрі сапалы түрде көрсете алады.
Аймақтық ... ... ... реттеудің маңызы бюджет
жүйесінің аумақтық буындары арасында түсімдерді бөлу. ... ... ... ... ... ... ... бекітілген шығындардың нормативтік
бөлігіне кепілді және олардың арасында қосымша қаржылық құралдарды бөлу
қажеттілігі ... ... ... ... Ол үшін ... ... бөлімін толығымен жергілікті билік органдары бақылауға тиісті,
яғни жергілікті салықтар аркылы қалыптасуы.
Бюджеттердің тікшіл (вертикальды) ... ... ... екі
жақтан қарастыру қажет. Біріншіден, тікшіл теңестіру биліктің ... ... ... ... ... бөлу мен занды түрде
бекітуді қарастыруы тиіс, яғни бекітілген мемлекеттік ... ... үшін ... ... ... ... Екіншіден, биліктің
әрбір деңгейі бойынша қаржылық мүмкіншілікті теңестіру ... ... яғни ... ... ... ... ... жалпы
ұлттық түсімдердегі үлестік қатынастарын анықтау керек.
Сондықтан, ... ... ... ... мақсаты - ол биліктің
әрбір денгейі ... ... ... ең ... ... іске ... ... базамен қамтамасыз ету. Ал шығындық
функцияларды бөлудің негізгі принциптері келесілерде ... ... ... ... ... ... жергілікті билік
беруі тиіс;
• бірнеше ... ... ... пайдаланатын қызметтерді биліктің
облыс деңгейі көрсетуі тиіс;
• барлык елге ... ... ... ... тиіс ... теңестіру
механизімінің негізі болып, бір жағынан, орталық пен ... ... ... тиіс ... ... ... ... нақты іс-
әрекет саласын қаржыландыруды заңды түрде бекіту, екінші ... ... ... билік пен басқару ... ... ... шектеу болып табылады.
Мұндай механизмнің пайдалану ... ... ... ... ара байланысы неғұрлым тығыз болуына ... ... ... ... сол ... ... тиіс ... себебі онда қызметтерді іске асыру тиімділігі мен ... ... ... ... бұл ... ... көрсету мен
оларды қаржыландыру) түсініктерін айқын ... тану ... ... көптеген
қызметгеі жергілікті деңгейде көрсетіледі, ал қаржыландыруы орталықтан
болуы ... ... мен ... арасында бюджеттік өкілеттілікті
шектеу ең алдымен елдің Конституциясының тағайындалған барлық шаруашылық іс-
әрекет аумағындағы ... ету пәні мен ... ... байланысты.
Бірак мұнда биліктің әр деңгейлері арасындағы құзырларын бөлудің тек жалпы
принциптері тағайындалған. Ал ... және ... ... ... ... функцияларьш қаржылан-дыру механизмі регламенттелмеген.
Сондықтан, шығындарды бекіту мәселесінің негізі қызмет көрсету ... ... ... әр ... ... ... ... дәрежеде қамтамасыз етуге қабілетті билік ... ... ... Бұл мәселені шешу мемлекеттің үш маңызды мақсатына
жетуіне байланысты — ол экономиканың тұрақтылығы, шығындык ... ... мен ... Бюджеттік реттеудің осы бастапқы
ережелері дұрыс ойластырылып әдепті түрде жалпы мемлекеттік және ... ... ... көбінесе нақты баланс, мемлекеттің тұтастық
пен қоғам ахуалының ... ... ... бюджеттік теңестіру
негізінде және оның әдістері ... ... ... ... ... ... ... бекіту мәселелері де шешіледі. Аумақтардың
қаржылық дербестігін ... ету тек қана ... ... деңгейлері
арасында шығындырдың анықталған түрлерін іске асыру ... бөлу ... ол ... қоса ... ... ... ... қамтамасыз ету. Мұндай жүйенің әрекеті биліктің әр ... ... ... ... ... ... ... тікшіл
теңестіру механизмнің бір бөлігі амалының белгісі. Ондай амал әр ... ... ... ... деңгейлері бойынша салықтық және басқа
да көздерді қайта бөлу арқылы іске ... ... ... ... ... нормативтер анықтау әдістері
арқылы іске асуы мүмкін, яғни салықтардың әрбір түрлерінің ашық бөлшегін
заңды ... ... ... ... ... бір ... осы ... сәйкес бөлігі жоғары тұрған бюджетке түседі, ал басқа бір бөлігі
- төмен тұрған бюджеттің түсімі ... ... ... ... мен ... қосып
жіберу әдістері пайдаланады. Квоталау әдіс маңында әкімшілік бірлік бойынша
жиналған ашық салықтың ... ... ... ... сол аумақта
қалдыру қарастырылады. Бұл әдістің ерекшелігі оның ... ... ... түсімдердің ашық бөлігіне ие болудың кепілдігінде.
Мөлшерлеме қосып жіберу әдістің маңызы - ол ... ... ... ашық ... ... ... республикалық салықтарға
қосымша салық жинауға рұқсат беру. Бұл әдіс ... ... ... ... ... органдар төлем
қабілетгілігі бар ... ... ... мен ... ... ... ... 2006 және 2007 жылға арналған мемлекеттік бюджеттің құрамын талдау
Қазақстан Республикасының ... ... ... жылдардағы
бюджеттік бағдарламаларының, жоспарларының ... ... ... жерді
елімізде Елбасының Жолдаулары мен қабылданған стратегиялар төңірегінде
болуы анықталды. Бұл ... даму ... мен ... ... ... ... ... өтуін, индустриялы-инновациялы
экономикаға өту, әлеуметтік саланы дамыған ... ... ... ал ең негізгі Елбасымыздың биылғы 2006 жылғы халыққа Жолдауында
айтқан ... ... ... 50 елдін қатарына қосу екені баршаға
мәлім. Осы нәтижеге жету үшін ... ... ... ... ... ... ... бағыттан индустриялы-инновациялы өндіріске
өтуіне негіз жасау, ондай экономикалық шараларға бюджеттік қолдау көрсету,
бюджеттік ынталандыру саясаттарын ... ... жән ... ... ... ... ... жатыр.
Фискалдық саясатқа мемлекттің бюджет қорын бөлу қызметі де жатады,
яғни бір ... ... салу ... ... ... ... қорын толтыратын
болса, ал екінші жағынан – оларды экономикада және ... ... ... ... ... ... ... бөлумен айналысады.
Мемлекет дәр осы қорлардың есебінен ұлттық қауіпсіздікті, халықтың ... мен ... ... қамтамасыз етеді, сондай-ақ саяси,
әлеуметтік, экологиялық және басқа да көптеген мәселелерді шешеді.
Мемлекеттiң экономикаға әсер етуi ... салу ... ... ... шығындар мемлекеттiк бюджеттiң қаржыларын
пайдалану нәтижесiнде мүмкiн болады, ал салық ... ... ... ... ... ... толық қамтылмаған жағдайда тепе-теңдiк жағдай
қалыптаса бередi. Сондықтан пайда ... ... жою үшiн, ... ... ... ... пайдаланылады. Олар бюджетке төленетiн
салық төлемi мен мемлекеттiк шығындар көлемiнiң ... ... ... ... ... көру үшiн ... кресiн
пайдаланамыз. Мемлекеттiк шығындар жиынтық шығындардың ... ... ... өсуi жоспарланған шығындарды да өсiредi.
Енді 2006 жыл мен 2007 жылдардағы мемлекеттік бюджеттің кірістері ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджет ... ... № 49-III ҚР ... ... ... қолданысқа
енгiзiледi) 1) тармақша  өзгертілді (бұр. ред. қара) 1) ... - 1 ... 352 мың ... оның ... ... түсiмдер - 1 090 664 073 мың теңге;
- салықтық емес түсiмдер - 36 624 437 мың теңге;
- ... ... ... түсетін түсiмдер - 8 529 327 мың теңге;
- ресми трансферттердің түсiмдерi - 95 008 515 мың теңге;
2005.16.05. № 49-III ҚР ... ... ... ... 2) ... ... (бұр. ред. қара) 2) шығындар - 1 ... 917 мың ... № 49-III ҚР ... ... ... ... 3) тармақша  өзгертілді (бұр. ред. қара)3) операциялық сальдо -
34 466 435 мың ... № 49-III ҚР ... ... ... ... 4) ... ... (бұр. ред. қара 4) таза ... - 48 002 548 мың ... оның ... ... ... - 60 459 925 мың теңге;
- бюджеттiк кредиттердi өтеу - 12 457 377 мың теңге;
2005.16.05. № 49-III ҚР ... ... ... ... 5) ... өзгертілді (бұр. ред. қара5) қаржы активтерімен
жасалатын операциялар бойынша сальдо 100 228 111 мың теңге, оның ... ... ... сатып алу - 102 228 111 мың теңге;
- мемлекеттiң қаржы активтерiн сатудан түсетiн ... - 2 000 000 ... № 49-III ҚР ... ... ... ... 6) ... өзгертілді (бұр. ред. қара6) тапшылық - 113 ... мың ... ... елдiң жалпы iшкi өнiмiнiң 1,7 процентi;
2005.16.05. № 49-III ҚР ... ... ... ... 7) тармақша  өзгертілді (бұр. ред. ... ... ... - 113 764 224 мың ... 2006 жылға арналған Қазақстан Республикасының Заңы «2006
жылға арналған республикалық бюджет ... ... ... жасап өтейік.
2007 жылға арналған республикалық бюджет сәйкес мынадай көлемдерде
бекiтiлсiн:
1) кiрiстер - 1 468 225 079 мың ... оның ... ... ... - 1 302 870 000 мың ... ... емес түсімдер - 37 692 594 мың теңге;
- негiзгi капиталды сатудан түсетiн түсiмдер - 8 185 895 мың ... ... ... түсiмдерi - 119 476 590 мың теңге;
2) шығындар - 1 476 210 603 мың ... ... ... - -7 985 524 мың ... таза ... ... беру - 16 578 146 мың теңге, оның ... ... ... - 38 193 533 мың теңге;
- бюджеттік кредиттерді өтеу - 21 615 387 мың ... ... ... ... операциялар бойынша сальдо - 89 200 554
мың теңге, оның iшiнде:
- қаржы активтерiн сатып алу - 91 200 554 мың ... ... ... активтерiн сатудан түсетiн түсімдер -
2 000 000 мың теңге;
6) тапшылық - 113 764 224 мың ... ... ... ... iшкi ... 1,4
процентi;
7) бюджет тапшылығын қаржыландыру - 113 764 224 мың теңге.
2006 жылғы 1 қаңтардан бастап:
1) ... ең ... ... - 9 200 ... ... зейнетақы төлемiнiң мөлшерi - 3 000 теңге;
3) зейнетақының ең төменгi мөлшерi - 6 700 теңге;
4) Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... ... ... ... үшiн, сондай-ақ айыппұл ... мен ... да ... ... үшiн айлық есептiк көрсеткiш - ... ... ... ... төлемдердiң мөлшерiн есептеу үшiн ең ... ... - 7 945 ... ... ... осы ... 2005 және 2006 ... талдау жасасақ келесідей
нәтижелерді аламыз:
• 2007 жылы кірістер 2006 жылға қарағанда 1 230 826 352 мың ... 1 468 225 079 мың ... ... 20% ... өскен.
• 2007 жылы шығыстар 2006 жылға қарағанда 1 196 359 917 мың ... 476 210 603 мың ... ... (20% астам).
• Екі жылда да тапшылық бірдей көлемде 113 764 224 мың теңге немесе
елдің ... iшкi ... 1,4 ... ... сақталуда.
Мемлекеттік бюджет көлемінің өсу себебінің негізі ол мемлекеттік
қызметкерлер мен ... ... ... өсуі және ... ... ... ... табылады.
2006 жылға арналған республикалық бюджет
 
___________________________________________________________________
Санаты                     Атауы                         Сомасы,
  Сыныбы                                                мың теңге
    Ішкi сыныбы
___________________________________________________________________
   1                         2                              3
___________________________________________________________________
         І. Кірістер                                 1230826352
1         Салықтық түсiмдер                             1090664073
  01     Табыс салығы                                  514856479
    1     Корпорациялық табыс салығы                      514856479
  05     Тауарларға, жұмыстарға және қызметтер       511784834
         көрсетуге салынатын iшкi салықтар
    1     Қосылған құн салығы                            292831666
    2     Акциздер                                         9260692
    3     Табиғи және басқа ресурстарды пайдаланғаны     209156867
          үшін түсетін түсімдер
    4     Кәсіпкерлік және кәсіби қызметті жүргізгені       535609
          үшін алынатын алымдар
  06     Халықаралық сауда мен сыртқы операцияларға  58121025
          салынатын салықтар
    1     Кеден төлемдерi                                 49933038
    2     Халықаралық сауда мен операцияларға              8187987
          салынатын басқа да салықтар
  07      Басқа да салықтар                              96513
    1     Басқа да салықтар                                  96513
  08     Заңдық мәндi іс-әрекеттердi жасағаны         5805222
         және (немесе) құжаттар бергенi үшiн
         оған уәкiлеттiгi бар мемлекеттiк
         органдар немесе лауазымды адамдар
         алатын мiндеттi төлемдер
    1     Мемлекеттiк баж                                  5805222
2         Салықтық емес түсімдер                          36624437
   01     Мемлекет меншігінен түсетін түсімдер        28168438
    1     Мемлекет кәсіпорынның таза кірісі бөлігін-        628000
          дегі түсімдер
    3     Мемлекет меншігіндегі акциялардың мемлекет-      4775500
          тік пакетіне дивидендтер
    5     Мемлекет меншігіндегі мүлікті жалға беруден     18795000
          түсетін кірістер
    6     Бюджет қаражатын банк шоттарына орналастыр-       801615
          ғаны үшін сыйақылар (мүдделер)
    7     Мемлекеттік бюджеттен берілген кредиттер         1549417
          бойынша сыйақылар (мүдделер)
    9     Мемлекеттік меншіктен түсетін өзге де кірістер   1618906
  02      Мемлекеттiк бюджеттен қаржыландырылатын      3886828
          мемлекеттiк мекемелердiң тауарларды
          (жұмыстарды, қызметтер көрсетудi)
          өткiзуiнен түсетiн түсiмдер
    1     Мемлекеттiк бюджеттен қаржыландырылатын          3886828
          мемлекеттiк мекемелердiң тауарларды (жұмыстар-
          ды, қызметтер көрсетудi) өткiзуiнен
          түсетiн түсiмдер
  03      Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын        87536
          мемлекеттiк мекемелер ұйымдастыратын мемле-
          кеттiк сатып алуды өткiзуден түсетiн ақша
          түсiмдерi
    1     Мемлекеттiк бюджеттен қаржыландырылатын мемле-     87536
          кеттік мекемелер ұйымдастыратын мемлекеттiк
          сатып алу өткiзуден түсетiн ақша түсiмдерi
  04      Мемлекеттiк бюджеттен қаржыландырылатын,     1773513
          сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық
          Банкiнiң бюджетiнен (шығыстар сметасынан)
          ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекет-
          тiк мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұл-
          дар, санкциялар, өндiрiп алулар
    1     Мемлекеттiк бюджеттен қаржыландырылатын,         1773513
          сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi-
          нiң бюджетiнен (шығыстар сметасынан) ұсталатын
          және қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелер
          салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар,
          өндiрiп алулар
  05      Гранттар                                         787172
    2     Қаржылық көмек                                    787172
  06      Басқа да салықтық емес түсiмдер               1920950
    1     Басқа да салықтық емес түсiмдер                  1920950
3         Негiзгi капиталды сатудан түсетiн түсiмдер       8529327
  01      Мемлекеттiк мекемелерге бекiтiлген             55222
          мемлекеттiк мүлiктi сату
    1     Мемлекеттiк мекемелерге бекiтiлген мемлекет-       55222
          тiк мүлiктi сату
  02     Мемлекеттiк материалдық резервтен тауар-     8474073
          лар сату
    1     Мемлекеттiк материалдық резервтен тауарлар       8474073
          caту
  03      Жердi және материалдық емес активтерді сату       32
    2     Материалдық емес активтердi сату                      32
4         Ресми трансферттерден түсетiн түсiмдер          95008515
  01      Төмен тұрған мемлекеттік басқару органда-   95008515
          рынан алынатын трансферттер
    1     Облыстық бюджеттерден, Астана және Алматы       95008515
          қалаларының бюджеттерiнен алынатын
          трансферттер
2007 жылға арналған республикалық бюджет 
__________________________________________________________________
Санаты                     Атауы                         Сомасы,
  Сыныбы                                                мың теңге
    Ішкі сыныбы
___________________________________________________________________
   1                         2                              3
___________________________________________________________________
І. Кірістер                    ...   ... ... ... ... ... Табыс салығы                                  603900709
1     Корпорациялық табыс салығы                     ... ... ... және ... ... ішкі ...  Қосылған құн салығы                             371099948
2     Акциздер                                       
11994383
3     Табиғи және басқа ресурстарды пайдаланғаны     220518365
үшін түсетін түсімдер
4     Кәсіпкерлік және ... ... ... ... ... алымдар
06     Халықаралық сауда мен сыртқы операцияларға  89013735
салынатын салықтар
1     Кеден төлемдері                                  ... ... ... мен операцияларға             12584338
салынатын басқа да салықтар
07      Басқа да салықтар                              ... ... да ... ... ... ... мәнді іс-әрекеттерді жасағаны         5750339
және (немесе) құжаттар бергені үшін оған уәкілеттігі бар мемлекеттік
         ... ... ... адамдар       алатын міндетті төлемдер
    1     Мемлекеттік баж                                  ... ... емес ... ... меншігінен түсетін түсімдер        30547765
    1     Мемлекет кәсіпорындардың таза кірісі бөлігін-     ... дегі ... ... Мемлекет меншігіндегі акциялардың мемлекет-      7047063
          тік пакетіне дивидендтер
    4     ... ... ... ... ... ... үлесіне кірістер
    5     Мемлекет меншігіндегі мүлікті жалға беруден     18347500
          түсетін кірістер
    6     Бюджет қаражатын банк шоттарына ... ... ғаны үшін ... ... ... ... ... берілген кредиттер         1533846
          бойынша сыйақылар (мүдделер)
    9     Мемлекеттік меншіктен түсетін өзге де кірістер   1795642
  02      Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын      ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын          1571471
          мемлекеттік мекемелердің тауарларды (жұмыстар-
          ды, қызметтерді) өткізуінен түсетін түсімдер
  03      Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын       129680
          мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын ... ... ... өткізуден түсетін ақша
          түсімдерi
    1     Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемле-    129680
          кеттік мекемелер ұйымдастыратын мемлекеттік
          сатып алу өткізуден түсетін ақша ... ... ... ... ... Республикасы Ұлттық
          Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан)
          ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекет-
          тік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұл-
          дар, санкциялар, өндіріп алулар
    1     ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі-
          нің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын
          және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер
          салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар,
          өндіріп алулар
  05      Гранттар                                        1734924
    2     Қаржылық ... да ... емес ... ... ... да ... емес түсімдер                  2954371
3         Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер       ... ... ... ... ... Мемлекеттік мекемелерге бекітілген мемлекет-      126534
          тік мүлікті сату
  02     Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... резервтен тауарлар       8059361
          caту
4         Ресми трансферттердің түсімдері                119476590
             ІІ. Шығындар                                 1476210603
01         Жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер           81507949
  101      Қазақстан Республикасы Президентінің             1244138
   102     Қазақстан ... ... ... ... ... Премьер-Министрінің       1237764
   106     Адам құқықтары жөніндегі ұлттық орталық            30324
   201     Қазақстан Республикасы Ішкі істер      ... ... ... Қазақстан Республикасы Сыртқы істер             14381577
           министрлігi
   217     Қазақстан Республикасы Қаржы ...    ... ... ... ... ... ... бюджеттік жоспарлау министрлігі
   225     Қазақстан Республикасы Білім және ғылым          7384479
           министрлігi
   406     Республикалық бюджеттің атқарылуын ... ... есеп ... ... ... Ақпараттандыру және       4834602
           байланыс агенттігі
   606     Қазақстан Республикасы Статистика       ... ... ... Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет         669821
           істері агенттігi
         637     Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесi      ... ... ... Орталық сайлау             795207
           комиссиясы
   694     Қазақстан Республикасы Президентінің Іс          ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар        20109594
           министрлігі
   208     Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі     75218754
   678     Қазақстан Республикасы Республикалық ұланы       1635224
03        ... ... ... ... 140480775
           сот, қылмыстық-атқару қызметі
   104     Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің        487444
           Кеңсесі
   201     Қазақстан ... Ішкі ... ... ... ... ... Республикасы Әділет министрлігі       24268200
   410     Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік       ... ... ... Республикасы Жоғарғы Соты             11276798
   502     Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы         8300497
   618     ... ... ... ...     ... және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
           агенттігі (қаржы полициясы)
   678     Қазақстан Республикасы Республикалық ұланы         75000
    680     Қазақстан Республикасы Президентінің Күзет       1501053
           қызметі
04        Білім ... ... ... ... ... 1775366
           және спорт министрлігі
   201     Қазақстан Республикасы Ішкі істер                2593893
           ... ... ... ... ... министрлігі
   208     Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі      4440698
   212     Қазақстан Республикасы Ауыл ... ... ... ... ... ... және халықты           2881
           әлеуметтік қорғау министрлігі
   220     Қазақстан Республикасы Экономика және             123772
           бюджеттік жоспарлау министрлігі
   221     Қазақстан ... ... ...     ... ... ... Білім және ғылым         84907222
           министрлігі
   226     Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау          6734865
           министрлігi
   608     Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет         ... ... ... ... Республикасы Экономикалық қылмысқа      283193
           және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі
           (қаржы полициясы)
   678     Қазақстан Республикасы Республикалық ұланы          2060
   694     Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... сақтау                             
80515235
   201     Қазақстан Республикасы Ішкі істер                 915688
           ... ... ... ... ...   1375692
   225     Қазақстан Республикасы Білім және ғылым           209751
           министрлігi
   226     Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау         76094752
           ... ... ... ... ... және ...      ... министрлігі
07        Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық            44044763
   233     Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда     ... ... ... ... ... және ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің              109985
           Әкімшілігі
   200     Қазақстан ... ... ... ... және ... ... Басқалар                                      
86081709
   217     Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі       163766813
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, экономикалық тиімді өсу, жоғарғы өмір сүру ... ... ... ең ... мемлекеттік
шығындарымен және соның негізінде жүргізілетін ... ... ... ... саясаттары байланысты болады. Осы шараларды
жүзеге асыру үшін бюджет ылғи да ... етіп ... ... яғни оның ... ... ... етілуі және бюджеттік шығыстардың ... ... - ... ... мен ... iске ... ... етуге арналған орталықтандырылған ақша ... ... ... ... ... мақсатты кешенді
бағдарламаларды қаржыландыруға, ... ... ... ... ... ... мен басқару ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің негізінде жүргізілетін ... ... ... одан ... байланысты қызметтер, қолдау мен
фнталандыру саясаттары жүргізіледі. Осындай ... ... ... ... ... ... ... болады:
• Экономиканы реттеудің, ынталандырудың ... көзі ... ал ... ... бюджеттің кірісінің негізгі көзі
ретінде экономиканы ... ... ... яғни
ынталандырушы және тежеуші ... ... ... ... саланы қолдау, елдің білім беру, денсаулық сақтау мен
қарулы күштерін қызметін ... ... ... тұруға байланысты
оларды қаржыландыруда ең ... ... ... іске ... ... ... жақтарына нақты көмек көрсетіп отыру;
• Экономиканың ... ... ... ауыл шаруашылығын,
технологияны және шағын бизнесті дамыту мен қолдауға байланысты оларға
бюджет тарапынан жеңілдікті несиелер ... ... ... ... режимдерін пайдалану болып табылады.
Бұрынғы кезеңмен салыстырғанда шығыстардың құрылымында бюджеттік
ресурстардың әлеуметтік бағыттылығы арта ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру мен қамсыздандыруды
және басқа бағдарламаларды қамтитын әлеуметтік-мәдени шараларға жұмсалатын
тікелей шығындар барлық шығыстардың 60 ... асып ... ... ... ... басқаруға, армияға, құқық қорғау органдарына,
үкіметтік борышқа қызмет ... ... ... ... ... ... шараларды жүргізу квоталары бойынша
жарналарға жұмсалатын шығындарда күннен-күнге өсуде. Бұл ... ... ... ... 1/3 ... жұмсалады.
Сөйтіп, жалпы мемлекеттік мәні бар шараларды қаржыландыруды қажетті
ақша ... ... ... ... бюджет елдің
экономикалық процесін реттеуде аса ... рөл ... ... өтпелі
кезеңде бюджет жүйесінің ... ... ... жалпы мемлекеттік
қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымды дамыту және
азаматтардың әлеуметтік кепілдерін қанағаттандыру үшін ... ... ... белсенді құралы болуы ... Бұл ... тек ... рөлін күшейту, бюджеттен қаржыландырудың және қаражаттарды
пайдаланудың прогрессивті нысандарын, әдістерін қолдану ... ... ... ... ... жоғары тиімділікке қол жеткізу
жағдайында ғана мүмкін болады.
2002 жылдан бастап елдің бюджеттік ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің шығыс
бөлігінде ағымдағы шығыстардың бюджеті және даму бюджеті етіп ... ... ... Даму ... ... ... қызметті қаржыландыруға жұмсалатын қаражаттар және ... ... ... да ... ... ... бюджетте
қолданылып жүрген нормалардан және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... шоғырландыру қарастырылады.
Сонымен жұмысты аяқтай келе, мемлекеттің экономиканы тиімді дамытудың
бірден-бір жолы ... ... мен ... ... ... ... Республикасының алдағы уақыттарға арналған мемлекеттік
бюджет жоспарларының негізгі ... ... ... саланы бірінші
орынға қоя отырып, ... ... ... ... қолдап,
инновациялы экономикаға өту және ... ... ... ... ... ... жиынтығынан тұрады. Әрине бұл нәтижеге ... ... ... пен ... қарқынды жан-жақты экономикалық дамуға қол
жеткізуіміз керек.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі (2004 ж. 24 сәуірдегі N ... ... ... ... және ... төленетiн басқа да
мiндеттi төлемдер туралы” Заңы. (Салық ...... ... ... Қ.Қ., ... С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
4. ... В.Д. Ли В.Д. ... курс ... ...... развития Казахстана, 2001. – 285с.
5. Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. Учебник для ...... – 252 ... Финансы, денги, кредит. Учебник. Под. ред. О.В. Соколовой. – М: ЮРИСТ,
2001. – 784 ... ... К.К., ... А.Б., ... Б.Ж. Налоги и
налогообложение. Алматы, ... ... ... Б.Ж. ... және ... салу: Оқу құралы – Алматы: -
2003. – 131 бет.
9. З.С. ... ... ... аяны ... фискалдық
саясаттың маңызы» // Вестник КазНУ. Серия экономическая. №4, 2003г.
10. Л. Бурлаков «Совершенствовать межбюджетные ... // ... №6, 2006г. ... ... ... Заңы «2006 ... арналған республикалық
бюджет туралы».
12. Қазақстан Республикасының Заңы «2007 жылға арналған ... ... ... мемлекттік бюджеті
Жергілікті бюджеттер
Республикалық бюджет
Облыстардың бюджеттер
Астана және Алматы қалаларының бюджеті
Облыстық бюджеттер
Аудандық ... ... қала ... ... бюджеттер
НЕГІЗГІ ҚАРЖЫ ЖОСПАРЫ
ҚАНДЫРМА БӨЛІГІ
(СУБЪЕКТИВ-ТІК ЖАҒЫ)
МЕМЛЕКЕТ ЗАҢЫ
ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ДАМУДЫ БАСҚАРУ ... ... ... АҚША ... ... ... КАТЕГОРИЯ

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуында жергілікті бюджеттің әсерін талдау (Қызылорда облысы Қармақшы ауданы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі мысалында)33 бет
Бюджеттің есебі94 бет
Бюджеттің кіріс бөлігін қалыптастырудағы салықтардың теориялық негізі54 бет
Бюджеттің кірісі мен шығысының экономикалық талдауы41 бет
Бюджеттің кірістері, шығыстары және бюджеттік құқықтық қатынастар 7 3. Мемлекеттік борыш 1311 бет
Бюджеттің экономикалық маңызы және оның кірістері мен шығыстары35 бет
Бюджеттің экономикалық маңызы мен рөлі25 бет
Бюджеттің экономикалық мәні10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь