Туризм саласы


Кіріспе
Туризм саласының өзгеру үдерістері
Туризмді дамытудың көрсеткіштері
Туризм сферасының басқару құрылымы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
«Егемен болмай ел болмас етектен кесіп жең болмас», - деген екен дана халқымыз. Ел болудың қамын осы екі ауыз сөзге сыйдырып жіберген ақылгөй данышпандарымыздың даналығын осыдан-ақ біле беріңіз. Кешегі Кеңес Одағы ыдырап, егемендігін алған жас мемлекеттер қатарында Қазақстан да болатын. Сол жылдары жас тәуелсіз Қазақстан өз Ата Заңын қабылдап, жаңа нарықтық қатынастарға қадам басты. Ал енді араға он бес жыл салып Қазақстан әлемнің барынша дамыған елу ел қатарына ену тұжырымдамасын жасап отыр. Осы аралықта қандай өзгерістер болды, қандай кезеңдерден өттік, қайда барамыз деген сауалға жауап беру қазіргі заманның басты талаптарының бірі. Ендігі жерде Қазақстанның кешесі мен бүгіні, бүгіні мен ертеңіне тоқтала кетсек.
Экономиканың барлық салаларында нарықтық қатынастарға негізделіп жүргізілген реформалар тұрақты экономикалық дамуды қамтамасыз етуге бағытталған. Қазіргі уақытта Қазақстан экономикасының алдындағы маңыздылығы өте жоғары міндеттердің бірі – жүргізілген құрылымдық реформалардың және тиімді экономикалық реттеудің нәтижесінде қол жеткізілген макроэкономикалық көрсеткіштерге тұрақтылық және жаңа сапалық сипат беру. Сондықтан Республика президентінің 2005 жылғы Қазақстан халқына дәстүрлі жолдауында «экономиканы әртараптандыруға бағытталған индустриалды-инновациялық стратегияны іске асыру қажет» деп айтылған.
Қазіргі кезде Қазақстан бәсекеге қабілетті экономиканың үлгісін таңдай отырып, бәсекелестікке қарымы мол басым салаларды, яғни отандық өндірісті дамытуға кірісе бастады. Ал отандық өндірісті, сол арқылы отандық өнімдердің ішкі және сыртқы нарықтардағы бәсекелестік қабілеттілігін дамытудың маңызды шарттарының бірі өндіріске ғылым мен техниканың соңғы жетістіктерін енгізу негізінде оған қызмет көрсететін негізгі қорлардың сапалық деңгейін жоғарылату болып табылады.
1. Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан Халқына Жолдауы – 2005 жыл.
2. Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан Халқына Жолдауы – 2006 жыл.
3. «Туризмді дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылғы 29 желтоқсандағы №231 жарлығы.
4. ««Туризм» пилоттық кластерін құру және дамыту жоспары» туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 25 маусымдағы №633 қаулысы.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Кіріспе

Егемен болмай ел болмас етектен кесіп жең болмас, - деген екен
дана халқымыз. Ел болудың қамын осы екі ауыз сөзге сыйдырып жіберген
ақылгөй данышпандарымыздың даналығын осыдан-ақ біле беріңіз. Кешегі Кеңес
Одағы ыдырап, егемендігін алған жас мемлекеттер қатарында Қазақстан да
болатын. Сол жылдары жас тәуелсіз Қазақстан өз Ата Заңын қабылдап, жаңа
нарықтық қатынастарға қадам басты. Ал енді араға он бес жыл салып Қазақстан
әлемнің барынша дамыған елу ел қатарына ену тұжырымдамасын жасап отыр. Осы
аралықта қандай өзгерістер болды, қандай кезеңдерден өттік, қайда барамыз
деген сауалға жауап беру қазіргі заманның басты талаптарының бірі. Ендігі
жерде Қазақстанның кешесі мен бүгіні, бүгіні мен ертеңіне тоқтала кетсек.
Экономиканың барлық салаларында нарықтық қатынастарға негізделіп
жүргізілген реформалар тұрақты экономикалық дамуды қамтамасыз етуге
бағытталған. Қазіргі уақытта Қазақстан экономикасының алдындағы
маңыздылығы өте жоғары міндеттердің бірі – жүргізілген құрылымдық
реформалардың және тиімді экономикалық реттеудің нәтижесінде қол
жеткізілген макроэкономикалық көрсеткіштерге тұрақтылық және жаңа сапалық
сипат беру. Сондықтан Республика президентінің 2005 жылғы Қазақстан халқына
дәстүрлі жолдауында экономиканы әртараптандыруға бағытталған индустриалды-
инновациялық стратегияны іске асыру қажет деп айтылған.
Қазіргі кезде Қазақстан бәсекеге қабілетті экономиканың үлгісін таңдай
отырып, бәсекелестікке қарымы мол басым салаларды, яғни отандық өндірісті
дамытуға кірісе бастады. Ал отандық өндірісті, сол арқылы отандық
өнімдердің ішкі және сыртқы нарықтардағы бәсекелестік қабілеттілігін
дамытудың маңызды шарттарының бірі өндіріске ғылым мен техниканың соңғы
жетістіктерін енгізу негізінде оған қызмет көрсететін негізгі қорлардың
сапалық деңгейін жоғарылату болып табылады. Себебі, нарықтық экономика
жағдайында жұмыс істейтін кәсіпорындардың бәсекелестік қабілеттілігі және
өндірілген өнімдері мен көрсетілген қызметтерінің сапасы, көбінесе олардың
пайдаланатын негізгі қорларының технологиясы қаншалықты деңгейде қазіргі
заман талаптарына сай екендігіне байланысты. Сондай-ақ бізге ұзақ мерзімді
тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз етудің классикалық факторларының бірі
өндірістік база немесе өндірістік аппарат болып саналатындығы белгілі.
Сондықтан да, бүгінгі күнгі мемлекеттің ұзақ мерзімді болашақтағы
стратегиялық мақсаты Қазақстан Республикасының тиімді және тұрақты
экономикалық дамуын қамтамасыз етуге қабілетті өндірістік аппаратты құру
болып табылады. Әлі де алынбаған асулар бар. Көптеген салалар мемлекеттің
қолдауы болмай, даму жолына түсе алмақ емес. Елбасы 2006 жылғы Қазақстан
халқына дәстүрлі жолдауында бұл туралы үкіметке нақты тапсырмалар жүктеді.
Яғни, Қазақстан ендігі онжылдықта өндіру саясатын түбегейлі өңдеуші бағытқа
бұрғаны жөн. Бұл ретте біздің ойымызша, туризмнің инфрақұрылымын дамыту
және оны халықаралық деңгейде дамыту қажет. Мамандардың пікіріне сүйенсек,
өзіміз сөз етіп отырған сала бүгінде біртіндеп бірізділікке түсіп келеді.
Оны статистика жөніндегі агенттіктің мәліметтері айғақтайтындай. Бір ғана
мысал: ұлттық табиғи парктер мен қорықтарға келген 244 мың 700 туристен
2004 жылы мемлекетке 9 миллионға жуық кіріс түскен. Бастапқы кезең үшін бүл
әрине жаман көрсеткіш емес. Десек те, кең тұрғыда дамитын инфрақұрылымды
қажет етпегендіктен де бұл саланың өзінше бағыт алып кетуі қиындықтарға тап
болуда дейді мамандар Қазіргі кезде әлемдік тәжірибеде мүлдем басқа жайтты
айтуға болады. Мәселен, АҚШ, Қытай мемлекеттерінің ұлттық парктерінде
болған туристер жылына 10 млн АҚШ доллары шамасында аталмыш мемлекеттер
бюджетіне кіріс түсіреді екен. Ал туризм қазіргі кезде Қазақстан
Республикасында өте баяу қарқынмен дамуда және бұл мәселе біздің
республикамызда әзірге кешенді зерттеулер объектісіне айнала қойған жоқ.
Туризм жалпы ішкі өнімдегі үлесі бүгінгі таңда тек 2,4% ғана құрап және
Қазақстан экономикасының дамуының қазіргі кезеңі үшін туризмді дамытудың
өте өзекті болып табылатындығын ескерсек, сол қатынастарды дамыту жолдарын
айқындау және оларды басқару тетіктерін жетілдіруді ғылыми негіздеу
қажеттілігі туындайтыны түсінікті. Осы мақсатта еліміздегі туризмдегі
төменгі іскерлік белсенділіктерді және Қазақстан экономикасы үшін туризмнің
басқару тетіктерін зерттеу объектісіне айналдыру қажет.
Ғылыми жұмыстың мақсаты туризм саласының өзгеру үдерістерін кешенді
түрде талдау негізінде оларды басқару тетіктерін жетілдіру бойынша
ұсыныстар жасау болып табылады.
Көрсетілген мақсатқа қол жеткізу үшін келесідей міндеттерді шешу
қарастырылады:
– Туризм инфрақұрылымын дамыту, туризмнің материалдық базасын жаңғырту;
жаңа объектілер құрылысын жандандыруға жәрдемдесу жөніндегі іс-шаралар
кешенін әзірлеу;
– Ұлттық туристік өнімдерді қалыптастыру және оның сапасын әлемдік
деңгейге сәйкес көтеру;
– Туризмнің қалыптасуы мен даму ерекшеліктерін жете талдау арқылы
олардың кейбір тиімді жақтарын Қазақстандық тәжірибеде қолдану
мүмкіндіктерін анықтау;
– Туризмді ұйымдастырудың әртүрлі нысандарының экономикалық
артықшылықтары мен іске асырылу ерекшеліктерін жан – жақты зерделеу;
– Тарихи-мәдени және табиғи-рекреациялық ресурстарды ұтымды пайдалану,
туристік ресурстарға қол жетушілікті қамтамасыз ету, туристік қызмет
көрсетуге деген сұранысты барынша қанағаттандыру;
– Нормативтік құқықтық базасын жетілдіру;
– Туристік саланы жарнама-ақпаратпен қамтамасыз ету жөнінде шаралар
қабылдау, туризм саласындағы кадрларды дайындау мен олардың
біліктілігін арттыру жүйесін дамыту;
– Туристік саладағы субъектілерді несиелендіру, инвестицияландыру және
қаржыландырудың басқа түрлері үшін жағдайлар жасау болып табылады.
Осы аралықта туризм республикамызда қаншалықты дамыды, даму дәрежесі
қалай дегенде, Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрі Темірхан
Досмұхамедов мырзаның министрлер отырысындағы баяндамасынан мынадай
статистикалық мәліметтерден үзінді келтіре кеткенді жөн көрдік:
2006 жылы жедел деректер бойынша алдыңғы кезеңмен салыстырғанда туристік
индустрия дамуының оң өзгерістері байқалады, бұған келесі көрсеткіштер
дәлел бола алады:
1. Сырттан келушілер туризмі 19 пайызға өсіп, 5млн 200мың адамды
құрады;
2. Шығу туризмі 30 пайызға өсіп, 3 млн 900мың адамды құрады;
3. Ішкі туризм 8 пайызға артып, 3 млн 500 мың адамды құрады;
Оны диаграмма түрінде бейнелесек мынадай мәліметтермен таныс болған болар
едік:
Ескерту: материал ҚР Статистика агенттігінің 2005 жылғы жылдық есебі
мәліметтері негізінде алынды

Жалпы алғанда, республика бойынша туристік индустрия
кәсіпорындарынан түскен кіріс 14,6 пайызға артып, 35 млрд теңгені құрады,
оның 7 млрд теңгесі бюджетке аударылды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 8
пайызға артық.
Туризм саласында инвестициялық жобалар пакетін қалыптастыру
мақсатында жобалардың өңірлер тұрғысында ақпараттық базасы жасалды.
Бірақ дамудамыз деген дабырадан гөрі болашақта дамыту саласына баса назар
аударған жөн болар. Осы орайда кездесетін келеңсіз жайттар мен өз кезегінде
шешуін таппай жатқан күрделенген проблемалар бар.
Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан үшін экономиканы әртараптандыру
және шикізаттық емес секторды дамыту негізгі бағыттардың қатарына еніп
отыр. Әлемдік тәжірибеге көз салсақ, көмірсутегінің қаржысына ғана
сүйенумен алысқа бара алмасымыз мәлім. Ел табысының негізгі бөлігін
шикізаттық емес саладан табуды мақсат еткен Қазақстанның алдында алынбаған
талай асулар бар. Көптеген салалар мемлекеттің қолдауы болмай, даму жолына
түе алмақ емес. Елбасы 2006жылғы Жолдауында бұл туралы Үкіметке нақты
тапсырмалар жүктеді. Яғни, Қазақстан ендігі он жылдығында өндіру саясатын
түбегейлі өңдеуші бағытқа бұрғаны жөн. Бұл ретте туризмнің алар орны
ерекше. Әлемде жер көлемі жағынан алғашқы ондыққа енетін Қазақстанда
туризмнің танымдық, тарихи-мәдени, экологиялық-сауықтыру бағыттарын, тіпті
спорттық түрлерін дамытудың мол мүмкіншіліктері бар. Оған қоса ежелгі сауда-
саттық жолы мен өркениеттің байланыстырушысы болған ортағасырлық Ұлы Жібек
жолының бірнеше негізгі салаларының ел аумағынан өткенін қосыңыз. Қазір
елімізге келген саяхатшыларға 700-ден астам туристік бағыттар бойынша
қызмет көрсету ұсынылады екен. Алайда, туризм саласының мамандары: кең
байтақ Қазақстан үшін бұл төмен көрсеткіш, - дегенді алға тартады. Әрине
кластерлер жүйесін құруда қатарында туризм де бар. Өткен жылы оны
дамытудың бағдарламасы да жасалды. Әйтсе де, ол қалай жүзеге асырылғалы
жатыр, алғашқы нәтижелері қандай деген сауалға министден де басқадн жауап
алу қиындау. Соған қарағанда, нақты бағыт белгісіздеу болып тұрған сыңайлы.
Соңғы мәліметтерге қарағанда, бүгінде Қазақстанда 900 астам туристік фирма
тіркелген екен. Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрі Темірхан
Досмұхамедовтың айтуынша, осы фирмалардың бәрі де өз бетінше жұмыс істеп
жатыр. Туризмді дамыту үшін бірінші кезекте осылардың қызметтік міндеттерін
айқындау қажет. Министрдің ойынша, қандай фирма шетелге турист жіберумен,
қайсы фирма елге турист тартумен, қайсысы сервиспен шұғылдануы тиістігін
нақты көрсетіп, белгілеу керек. Осындай тәртіпке бағынуға бұйрық берді. Осы
орайда Қазақстан Даму Институтының директоры, экономика ғылымдарының
докторы Мағбат Спанов мырза: Қазақстанда дәл бүгін экотуризмді дамытқан
жөн. Экотуризм – қымбат қонақүйлер салуға орасан қаржы шығаруды талап
етпейтін, туризмнің ең арзан саласы. Осы саланы дамытуды қолға алудың
орнына Т.Досмұхамедов фирмалардың атқаратын міндеттерін бөлуге баса назар
аударғысы келіп отырғаны түсініксіз. Оны жүзеге асыру үшін мол қаржы және
біраз уақыт қажет болады. Күшті нағыз қажет нәрсеге емес, екінші немесе
кезектегі мәселеге жұмсау, нысанаға дәл апара бермейді- деп өз ойын
білдірген болатын.
Өткен жылы ішкі жалпы өнімнің 2,4 пайызын құраған туризм саласында
жұмыс істеп жатқан фирмалардың жұмысы онсыз да айқын. Олар туризмнің қай
саласы табыс әкеледі, сол сала бойынша жұмыс істеп, табыс тауып жатыр.
Енді келіп аяқ астында, сен мына саладан шығып, ішкі туризмге жұмыс істе,
ал сен сервиспен шұғылдан деп бұйрық берудің қаншалықты орынды екенін
түсініксіз екені рас Дәл қазір отандық туристік компаниялар негізінен
қазақстандықтарды шетелдерге жөнелтумен айналысатыны белгілі. Өйткені
шетелдік туристерді елде қабылдаудан немесе ішкі туризмге отандастарды
тартудан гөрі қызметтің осы түрі біздің туристер тарапынан үлкен ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстандағы туризм саласы
Қазақстан Республикасындағы туризм саласы
Туризм түсінігі
Iскерлiк туризм
Ішкі туризм
Туризм, альпинизм
Діни туризм
Туризм түрлері
Психология саласы
Туризм инновациясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь