Медианарықтағы ұялы байланыстың ақпарат тарату ерекшеліктері

КІРІСПЕ
Ұялы байланыстың қалыптасу мен дамуы
1 Ұялы байланыс жайлы жалпы түсінік
Ұялы байланыс стандарттары
Ұялы байланыстың ақпарат тарату ерекшеліктері
Ұялы байланыс hi. tech журналистиканың негізі
High.tech журналистиканың тарихи негіздері
БАҚ.тың High.tech журналистиканың теориялық негіздері
High.tech журналистиканың даму болашағы
High.tech журналистиканың таралу жолындағы негізгі мәселелер
Қорытынды
Пайдаланылған сілтемелер тізімі
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Магистрлік диссертация медианарықтағы ұялы байланыстың ақпарат таратудағы алатын рөлін сипаттауға, саралауға негізделген. Зерттеуде журналистиканың жаңа саласы -hi-tech журналистика(ұялы байланыс пен интернет арқылы жүзеге асады), ұялы байланыс стандарттары, елімізде ұялы байланыспен қамтамасыз ететін «GSM Қазақстан» ЖШС, «Кар-Тел» ЖШС, «Алтел» АҚ және «Мобайл Телеком-Сервис» ЖШС компанияларының қызметтері талданды.
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі қоғам – ақпарат қоғамы. Бүгінде қысқа әрі нұсқа, нақты ақпаратпен жылдам қамтамасыз ету басты орынға шықты. Бұл кезекте журналистиканың атқарар жауапкершілігі де арта түседі. Осы ретте ұялы байланыстың өзіндік маңызы бар. Ұялы байланыстың көпшілік үшін аса маңыздылығы – ақпарат таратуда жеделділігі, шынайылыққа қолжетімділігі. Жаңалықты жылдам жеткізу арқылы ол бұқаралық аудитория мен редакция, өзге бұқаралық ақпарат құралдары арасына байланыс орнатып, қоғамдық пікірді қалыптастырады. Халықтың таным-түсінігін, ой-парасатын тереңдетеді.
Ұялы байланыстың қызметі көп қырлы, әсіресе, оның ақпараттық ерекшелігінің медианарықтағы тиісті орнын көрсету үшін оның сыртқы нысаны мүмкіндік бермегенімен, журналистика ұғымының шартты болып келетіндігіне қарамастан бұл жағдайда оның hi-tech журналистиканың дамуынде үлесі зор екендігін ескеру керек. Сөз болып отырған ұялы байланыстың хабарлау, дерек беру, тарату мақсатынан тыс өзіндік ерекшелігі бар. Бұл ерекшелік ұялы ақпараттың композициялық әдісінен, динамикалық құрылымынан, тақырыбынан, жазылу тілі мен стилінен, оқиғаның бағыт-бағдарынан анық көрінеді. Ұялы байланыс арқылы хабар таратуда мынадай бағыттар айқындалады: жаңалықты жасау, беру кезінде телефон пайдаланушы қарапайым ақпарат көзінің мазмұнды рөлі жоғарылайды, жедел, бұқаралық аудиторияда оқиға орнынан жіберілген шынайы дерекке деген қызығушылық пайда болады. Зерттеу жұмысында ұялы байланыс сан қырынан қарастырылады. Журналистиканың дамуы заман талабына сай hi-tech журналистиканы алдыңғы қатарға шығарғандықтан, қоғамның жоғарғы технологияны игеру барысында медианарықтың дамуын саралау, ұялы байланыстың ақпараттық өзгешіліктерін анықтау тақырыптың өзектілігін аңғартады.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Елімізде ұялы байланыстың медианарықтағы ақпарат тарату ерекшелігі туралы жазылған жоқ. Тіпті бұл Қазақстанда қозғалмаған тың тақырып. Алайда, бұл өзге АҚШ, Ресей мемлекеттерінде hi-tech журналистиканың ақпараттық сипаты теориялық тұрғыда талданғанын, ғалымдардың, журналистердің қызығушылығын тудырып, соған байланысты жаңа ізденістер жасалып жатқанын айта кеткен абзал. Сондықтан да магистранттың зерттеу тақырыбы жаңашыл, заман талабымен үндескен деп айтуға толық негіз бар.
1. Адрианов В.И., Соколов А.В. Средства мобильной связи. СПб.:BVH – Санкт- Петербург, 1998.
3. Баутин О.О., Гуреев А.В., Корнилов А.Р. и др. Компьютерные инструменты для планирования радиосетей / Мобильные системы. - 1998. -
№ 4. 40 – 43б.
4. Бабков В.Ю., Вознюк М.А., Михайлов П.А., Сети мобильной связи. Частотно-территориальное планирование/СПбГУТ.СПб, 2007
5. Варакин Л.Е., Калмыков В.В., Трофимов Ю.К. Подвижная связь общего пользования. - М.: Радио и связь, 1995.
6. Горностаев Ю.М., Соколов В.В., Невдяев Л.М. Перспективные спутниковые системы связи. - М.: Горячая линия - телеком, 2001.
7. Громаков Ю.А. Стандарты и системы подвижной радиосвязи. - М.: Эко Трендз, 1998.
2. Громаков Ю.А. Стандарты и системы подвижной радиосвязи. М.Эко-трендз.,1997
8. Громаков Ю. Стандарты и системы подвижной радиосвязи. - М:"Радио и связь", 1996.
9. Иванова Т.А. Корпоративные сети. - М.: «Связь», 2000.
10. Интернет ресурстары:
а) http://3gnews.ru/
ә) http://www.mts.ru
б) http://sotovik.ru/
в) http://www.inpulse.ru/
г) http://www.cellnews.ru/
д) http://www.connect.ru/
11. Муравин Д.В., Скворцова С.А. Мобильный интернет: сочетание возможности и свободы. - Мобильные системы, 1999,12.
12. Многоканальная электросвязь и РРЛ: Учебник / Под ред. Н.Н.
В.В.Крухмалев, В.Н. Гордиенко, А.Д. Моченов и др. Основы построения телекоммуникационных систем и сетей. - М.: Горячая линия - телеком, 2004.
13. Невдяев Л.М., Смирнов А.А. Персональная спутниковая связь. - М.: Эко Трендз, 1998.
14. Основы радиоэлектроники и связи: Учебник для вузов / Нефедов В.И.-2-е изд., прераб. и доп. – М.: Высш. шк., 2002.-510 с.: ил.
15. Петров Л.Д., Романюк П.А. Радиопередающие устройства. М.: Радио и связь, 1990
16. Построение устройств управления сетями связи. М., Наука, 1977.
17. Соколов А., Андриянов В. Средства мобильной связи. С-Пб.:BHV - Санкт-Петербург, 1998.
18.Сотовые телефонные сети стандрата GSM: Учеб.пособие/ СПбГУТ.СПб, 1996.
19. Спилкер Дж. Цифровая спутниковая связь. Перевод с английского / Под редакцией Маркова В.В. - М.: Радио и связь, 1979.
20. Телекоммуникационные системы и сети: Учебное пособие. В 3 томах. Том 2 - Радиосвязь, радиовещание, телевидение / Катунин Г.П., Мамчаев Г.В., Попантонопуло В.Н., В.П. Шувалов; под. ред. Профессора В.П. Шувалова. -2-е, испр. и доп. - М.: Горячая линия – Телеком, 2005. - 672 с. : ил.
21. Тепляков И.М. Основы построения телекоммуникационных систем и сетей - М.: Радио и связь, 2004.
22. Тамаркин В.М., Громов В.Б., Сергеев С.И. Системы и стандарты транкинговой связи - М.: Мобильные коммуникации, 1998.
23. Теория сетей связи: Учебник для вузов связи / Рогинский В.Н., Харкевич А.Д, Шнепс М.А.и др.;Под ред. В.Н Рогинского. – М.: Радио и связь , 1981.-192 с.ил.
24. Уолрэнд Дж. Теллекоммуникационные и компьютерные сети / Пер. с англ. – М.: Постмаркет, 2001. – 476с.
25. Яценков В.С. Основы спутниковой навигации системы GPS NAVSTAR ГЛОНАСС. - М.: Горячая линия – телеком, 2005.
Агапитова С.Ю. Информационное вещание на ТВ. Эволюция и современное состояние (на материале телевидения Ленинграда - Санкт-Петербурга) С.-Петерб. гос. ун-т, Фак. журналистики. СПб.: Роза мира , 2003 - 170, [1] с.,20 см.
Браун Маркус Методика поиска информации в Интернет. М.: Новый издат. дом , 2005: ОАО Тип. Новости - 136 с.,24 см. - Пер.: Brawn, Marcus. Tips and tricks to searching on the Internet and the World Wide Web. - ISBN 5-9643-0047-2 (в обл.)
Букин Максим Секреты сотовых телефонов. Питер, 2005: ГП Техн. кн. - 204 с.ил., 23 см.
Дзялошинский И.М. Информационное пространство России: структура, особенности функционирования, перспективы эволюции Моск. центр Карнеги. М., 2001 - 30 с.,30 см.
Дзялошинский И.М. Формы и методы работы журналиста с источником информации: Учеб. пособие; Моск. гос. ун-т им. М. В. Ломоносова. Фак. журналистики [и др.]. М.: Пульс, 2001 - 39 с. табл.,20 см.
Дубровский А.В. Журналистика и Интернет: учеб. пособие Саранск: тип. "Красный Октябрь", 2004 - 59, [2] с.,20 см.
От книги до Интернета : Журналистика и лит. на рубеже нового тысячелетия / Отв. ред. Я. Н. Засурский и Е. Л. Вартанова. - М. : Изд-во Моск. ун-та, 2000. - 256 с.; 20 см.
Засурский Я.Н. Искушение свободой. Российская журналистика: 1990-2004. М.: Изд-во Моск. ун-та, 2004 (ППП Тип. Наука - 456, [1] с.,22 см.
Калмыков А.А., Коханова Л.А. Интернет-журналистика: учеб. пособие для студентов вузов, обучающихся по специальности 021400 "Журналистика". М.: ЮНИТИ, 2005 - 383 с.ил.,21 см.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖƏНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ƏЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ... ... ... ... және ... ... ... ҰЯЛЫ БАЙЛАНЫСТЫҢ АҚПАРАТ ТАРАТУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Орындаған 1 курс ... ... ... Мысаева
(күні,
қолы)
Норма бақылаушы: аға оқытушы ... ... ... ... ... ... қолы)
Алматы, 2010
РЕФЕРАТ
Түйін сөздер: hi – tech журналистика, SMS хат, MMS хабарлама, баспасөз,
радио, телевизия, подкастинг, мәтіндік ... ұялы ... ... т.б.
Зерттеу жұмысының құрылымы. Жұмыс кіріспе, екі тарау, қорытынды және
пайдаланылған әдебиеттер мен сілтемелер тізімінен тұрады.
Зерттеу жұмысының жалпы көлемі: 85 ... ... жазу ... ... В.В. «Үшінші өскіннің мобильдік
байланыс жүйелерінде деректерді тасымалдау» кітабы, В.И. ... А.В. ... ... ... ... ... ... » атты еңбектері, В.П. Ипатов, В.К. Орловтың, И.М.
Самойлов, В.Н Смирнованың «Мобилді ... ... ... ... ... ... магистранттың диссертациясында ұялы
байланыстың медианарықтағы ақпарат тарату ... мен ... ... ... бүгінгі БАҚ-пен байланысы талданған.
Зерттеу жұмысының мақсаты: ұялы байланыстың қалыптасу, ... ... ... ... жұмысының нысаны –
-екі жақты сапалы мобильді байланыс;
-ұялы ... ... ... ... аясында қозғалу мүмкіндігі;
-бір адамға тән дербес мобильді номер;
-ұялы телефонды Қазақстанның, ТМД –ның және ... ... ... ... ... ... ... таңдау мүмкіндігі;
-басқа жүйелердің құрылғыларымен салыстырғанда ұялы телефонның өлшемдерінің
кіші болуы;
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
Ұялы байланыстың ... мен ... Ұялы ... ... ... ... ... стандарттары
Ұялы байланыстың ақпарат тарату ерекшеліктері
Ұялы байланыс hi- tech журналистиканың негізі
High-tech журналистиканың ... ... ... ... ... ... ... даму болашағы
High-tech журналистиканың таралу жолындағы негізгі мәселелер
Қорытынды
Пайдаланылған ... ... ... ... ... ... Магистрлік диссертация медианарықтағы ұялы
байланыстың ақпарат таратудағы алатын ... ... ... ... ... жаңа ... -hi-tech
журналистика(ұялы байланыс пен интернет арқылы жүзеге асады), ұялы байланыс
стандарттары, елімізде ұялы ... ... ... «GSM ... «Кар-Тел» ЖШС, «Алтел» АҚ және ... ... ... ... ... ... ... қоғам – ақпарат қоғамы. Бүгінде қысқа
әрі нұсқа, ... ... ... ... ету ... орынға шықты. Бұл
кезекте журналистиканың атқарар жауапкершілігі де арта түседі. Осы ретте
ұялы байланыстың ... ... бар. Ұялы ... ... үшін ...... ... жеделділігі, шынайылыққа қолжетімділігі.
Жаңалықты жылдам жеткізу арқылы ол бұқаралық аудитория мен редакция, ... ... ... ... ... ... қоғамдық пікірді
қалыптастырады. Халықтың таным-түсінігін, ой-парасатын тереңдетеді.
Ұялы ... ... көп ... әсіресе, оның ақпараттық
ерекшелігінің медианарықтағы тиісті орнын көрсету үшін оның сыртқы ... ... ... ... ... болып келетіндігіне
қарамастан бұл жағдайда оның hi-tech журналистиканың дамуынде үлесі зор
екендігін ескеру керек. Сөз ... ... ұялы ... ... ... ... мақсатынан тыс өзіндік ерекшелігі бар. Бұл ... ... ... ... ... құрылымынан, тақырыбынан,
жазылу тілі мен стилінен, оқиғаның ... анық ... ... ... ... ... мынадай бағыттар айқындалады: жаңалықты
жасау, беру кезінде телефон пайдаланушы қарапайым ақпарат көзінің мазмұнды
рөлі жоғарылайды, ... ... ... ... ... жіберілген
шынайы дерекке деген қызығушылық пайда ... ... ... ... сан ... ... ... дамуы заман талабына
сай hi-tech журналистиканы алдыңғы қатарға шығарғандықтан, қоғамның ... ... ... ... ... саралау, ұялы байланыстың
ақпараттық өзгешіліктерін анықтау тақырыптың өзектілігін аңғартады.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Елімізде ұялы байланыстың медианарықтағы
ақпарат тарату ерекшелігі ... ... жоқ. ... бұл ... тың ... ... бұл өзге АҚШ, ... мемлекеттерінде hi-
tech журналистиканың ақпараттық сипаты теориялық тұрғыда ... ... ... ... ... ... ... жасалып жатқанын айта кеткен абзал. Сондықтан да магистранттың
зерттеу тақырыбы жаңашыл, заман талабымен үндескен деп айтуға ... ... ... әр ... ... жұмыс істейтін CDMA2000,
GSM секілді ұялы байланыс ... ... ... ... ... ұялы ... ақпарат тарату ерекшеліктерін ескере келе,
оның техникалық құрылымы мен SMS хат, MMS хабарлама, ... ... ... беру ... ... айырмашылығы жағына баса назар
аударылды.
Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттері. Ұялы ... ... ... ... ... ... алатындығына мән бере отырып, оның
рөлі мен ықпалына ғылыми тұжырымдама жасау. ... ... ... ... тұстарын Отандық журналистикада қолданып, журналистік
шеберлікті шыңдау.
Осы мақсатқа жету үшін төмендегі міндеттерді шешу көзделді:
- ұялы ... ... мен даму ... ... ұялы ... hi-tech журналистиканың қалыптасуына ықпал еткен
алғышарттарын айқындау;
- hi-tech ... ... ... ... ұялы ... ... мен негізгі мәселелерін анықтау;
- әр елдің жоғарғы технология саласындағы ... баса ... ... ... ... ... диссертацияда медианарықтағы ұялы байланыстың ақпарат
шынайылығын көрсетудегі пәрменділігін дәлелдеу көзделді.
2. Ақпарат беру ... ... ... тарату барысындағы ұялы байланыс қызметіне ... өзге ... ... ... ... айырмашылықтары
дараланады.
4. Ұялы байланыстың өзге коммуникация құралдарынан хабар тарату
басымдылығы сөз етіліп, ... ... ... ... hi-tech ... оның ... ұялы байланысты жетілдіру
мақсатында ұсыныс пікірлер келтіріледі.
Зерттеу тәсілдері. Зерттеу жұмысы кезінде талдау, салыстыру, жүйелеу
әдістері қолданылады.
Зерттеу ... Ұялы ... ... мен даму ... тәжірибелер мен ұлттық бұқаралық ақпарат құралдарындағы кең
қолданысқа ие ... беру ... (SMS, MMS, ... блог) үздік
үлгілері.
Зерттеу жұмысының нысаны – журналистиканың жаңа саласы - ... ұялы ... ... ... ... және ... агенттігінің статистикалық сараптамалары,
елімізде ұялы байланыспен қамтамасыз ететін «GSM Қазақстан» ЖШС, «Кар-Тел»
ЖШС, «Алтел» АҚ және ... ... ЖШС ... ... ... ... және әдістемелік негізі. Магистрлік
диссертацияны жазу барысында ұялы байланыс ... ... ... ... басылым беттерінде жарық ... ... ... ... отырған тақырыптың кей тарауларында көрнекті ғалымдар
зерттеулері теориялық тұрғыдан басшылыққа алынып, пайдаланылды.
Величенко В.В. ... ... ... байланыс жүйелерінде
деректерді тасымалдау» кітабында үшінші ұрпақ мобильді байланыс желілерінде
деректерді тасымалдаудың аспектілерін анықтайтын сұрақтар қарастырылды.
Қызмет ... ... ... ... ... ... байланыстың
Европалық жүйелеріндегі трафик сипаты және 3G ... ... ары ... ... UMTS ... ... ... дамудың
әртүрлі кезеңдеріндегі құрылымы көрсетілген, ... ... ... ... Комашинскийдің және А.В. Максимовтың кітабында ... ... ... радиобайланыс жүйесі » атты жүйеленген
түрде ақпаратты жинақтық ... ... ... жүйесін
модельдеудің негізі қарастырылады. Анық жүйелердің арақатынасы ... ... ... ... ... және ... деңгейге, деректер
тобына және сымсыз желілердің желілік ... ... ... М.А. ... ... ... ... Мемлекеттік
университетінде автор оқыған лекция материалдарына сай құрылған.
В.П. Ипатов, В.К. Орловтың, И.М. ... В.Н ... ... ... ... ... ... жердегі мобильді байланыс
жүйелерінің даму кезеңдері мен класификациясы баяндалған. Қазіргі ... ... ... ... алып ... ... ... принциптері, функционалдану ... ... ... преспективалары және тенденциялары
талданған.
Зерттеу жұмысының тәжірибелік ... ... ... ... оқу ... журналистика факультеттері мен бөлімдерінде
оқитын студенттерге қосымша көмек құралы болмақ.
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... екі бөлімнен тұрады. Жұмыстың соңында пайдаланылған
әдебиеттер мен ... ... ... ... ... даму ... аяқ басты, келесі 2-3 жыл ... ... мен жаңа ... тартуда маңызды рөл ойнамақ. XX
ғасырдың бұл жаңалығы коммуникация мен ақпарат ... ... XXI ... ... ... ... қала ... уақытта телекоммуникациялық өндіріс негізгі мүмкіндіктер мен
шақырулардың алдында тұр. Қазақстанның ұялы ... ... ... өсу ... ... жылдың 2 маусымында Бостон университетінің Шешендік өнер
мектебінің профессоры Грехем Белл ең ... рет ... ... өз ... ... естиді. Өнертапқыш шотландықтың бұл
жаңалығы тарих бетінде телефон деген атпен қалды. Бір ... ... ... ... ... ... деген мағына береді.
Арада бір ғасырға жуық уақыт өткенде ең алғашқы ұялы телефондар пайда
болды. Иллинойс технологиялық ... ... ... ... бұл жаңалығын қазір әлем халқының жартысына жуығы ... ... ... ... ... ... ... тарихы 1973 жылдың
3 сәуірінен басталады. Ұялы ... ... ... ... ... ... ... Белл Лабзға Нью-Йорк көшелерінде
серуендеп жүріп соққан қоңырауы ұялы телефонмен ... ... ... ... өзі таратқыштан сигнал ... ... еді. Ал ол ... ... ... яғни ең ... 1,15 килограмм тартатын. Сол уақыттары Нью-Йорк ұялы байланыстың
базалық станциялары ... ... ... ... ... төрт жылдан соң
Чикагода 2000 абоненттік тәжірибелік ұялы желі құрылды. Ал 1979 жылы бұл
өнертапқыштық жаңалыққа Күншығыс елі зор ... ... 88 ... ... ... ұялы ... қызметін бастады.
1997 жылы әлемде ұялы желі қызметінің абоненттері 207 миллионды
құраған. Бұл жаңалық ... ... ... жиырма жыл мерзім өткеннен
соң ғана миллиардыншы абонент ... Ал ... ... ... бар ... үш жыл ... қажет болды.
Ұялы байланыс қызметі жылдам өркендеп келе жатқан елдердің алдыңғы
қатарында Қытай, Үндістан, ... АҚШ, ... ... ... келе ... ... ... бірге, ұялы байланыс өндірісі де ерекше
қарқын ... ... ... да ... ... ... ... өзінің ұялы
байланыс құралын шығаруды қолға алған ... үшін 2004 ... ... Дәл сол жылы ... ... брендтің нарыққа шығуы да жүзеге
асқан болатын.
Ханымдар үшін арналған қазақстандық бұл ... ... ... компаниясына тиесілі болса-дағы, «Жетілік» атауын алған марканың
дизайны мен мәзірлік құрылымы отандық мамандардың ... ... ... нарыққа арнап шығарылған «Жетілік» Софи маркасы Қазақстанның ұялы
байланыс өндірісіне енуге жасалған алғашқы қадам еді.
Бүкіләлемдік тәжірибе ... ел ... ... ... ... мен ... өтуге міндетті. Мұндай қызмет түрін ұсынушы
жүйе Қазақстанда да бар. ... ... ... сараптаудан
өткізетін «Телсет» орталығында шет елден келетін ұялы ... мен ... ... ... ... ... ... стандартқа сай саласы анықталады. Бұл іске ... ... ... 30-ға жуық ... ... ... миллион 300 мың халқы бар Қазақстанның 5 миллион 600 мың тұрғыны
ұялы ... ... ... санатына кіреді. Бүгінде Қазақстанда
әрбір екі адамның бірі ұялы ... ... ... қазақстандық экономиканың қарқынды өсуімен және іскерлік
белсенділігінің ... ... ... ... көрсеткіштері де өсті.
Нәтижесінде нарықтың молығу жайы күткеннен әлдеқайда ... орын ... ... ұялы ... ... ... әртараптандыру
қажеттілігі жағдайына әкелді. 15 миллионнан асатын халқы бар Қазақстанда
ұтқыр байланысты қолданушылардың саны бүгінгі күні 13 ... ... ұялы ... ... жаңа әдісі ойлап табылды. Ол
үшін енді ... тебу ... ... ... ... осы ... ... ұялы телефондарға арналған велосипед қозғалысы
кезінде зарядтау мүмкіндігін беретін жаңа құрылғыларын шығара ... ... ... ... ... немесе велосипедтері көп үшінші әлем
елдеріне арнап жасалып отыр. Жаңа құрылғыға деген ... ... ... ... ... ... 500 миллион қытайлықтың тарапынан болады.
АҚШ-тың бірнеше электрондық ... мен ... ... бірігіп, жер астынан ұялы телефонмен хабарласу мүмкіндігін
беретін байланыс жүйесін жасап ... Жаңа ... ... ... шахта қызметкерлерін қорғауға мүмкіндік береді. Жаңа ... ... ... бірінде жасалды. Қазір АҚШ үкіметі
бұл жаңалықтың өндіріске енуіне рұқсат берді.
Әлемдік IT-саланы зерттеуші маркетологтар ұялы ... ... ... ... 2005 жыл бойы ... ұялы ... ... триллионнан асқан. Швеция ұялы телефонға
аллергияның болуын ресми түрде мойындаған ... Егер ... ... ... ... болса, швед үкіметінен өтемақы ретінде 250 000
доллар талап ... құқы ... ... адам ... әсерін зерттеуші ғалымдар байланыс
орнатудың алғашқы 3-4 секундында сөйлеспей қоя тұруға ... ... ... ... электромагниттік толқындардың әсері өте көп ... ... ... ... ... азайтудың тағы бір жолы - құлақбау
тәрізді құрылғыларды пайдалану.
Қазір әлемде ұялы телефондардың ... аясы ... ... ... асып ... ... ... барлық саласында қолданылуда. Әрбір
аймақта орналасатын базалық станциялар ... ... ... ... ... Сіздің өзге абоненттермен сөйлесуіңіз,
сәлемдеме жіберуіңіз, ... ... ... ... ... немесе күту режиміндегі телефон электромагниттік толқындардың
өрісімен қатар жүріп отырады. ... ... ... ... ... төңірегінде жүреді. Қазіргі толқындар аса күшті
болады. Олардың ... адам ... ... оны ... ... адам ... тіндеріне әсері пайда болады. Электроманиттік
сәулеленудің қуатының шамамен 20 пайызы адам миына жетеді. ... ... ... ... аса қауіпті деңгейде емес.
Адам ағзасы белгілі бір ... ... ие. ... әр ... түрлі жиілікке ие. Сырттан келетін кез-келген жиілік ағза үшін ... Ұялы ... ... ... аса ... ... телефондарды бас, ми, жүрек тәрізді үздіксіз жұмыс жасайтын ағзалар
маңында ұстамау керек.
Қазір әлем ... ұялы ... ... ... ... ... ... қатарында, Қазақстандағы бірегей Адам және
жануарлар физиологиясы ғылыми зерттеу институты да бар.
«Адам және жануарлар физиологиясы институтында ... ... ... ... көмегімен Адамның жүрек қағысы зерттеліп, ... ... ... ... Бұл ... әдістің көмегімен адам
ағзасындағы реттіліктің бұзылуы мен оны реттеу ... ... ... жаңаша жобасының басты ...... ... бар
органды ешбір дәрі-дәрмексіз темперетуралық өзгеріс арқылы ... ... ... ... ... бір тербеліс жиілігінде өмір сүретінін
ескерсек, оған ... әр ... ... мәселен, ұялы телефондардан
келетін тербелістер әсер етуі мүмкін, алайда ол ... ... үшін ... ... ... - дейді ғалымдар. (1(
Өте көп тербелістерді Күн сәулесі, ... ... ... ... жималар мен телефондар тудырады. ... ... өзі жеке ... оның ... өте төмен қуатқа ие. ... ұялы ... адам ... өте ... әсер ... және Mobilkom Austia жүргізетін пилотты жоба Telekom Austria
Group телефон операторы ұялы ... ... ... 100 ... ... кондуктордың қатысуымен Вена - Кремс және Вена - Гмюнд маршруттарында
тест ... ... ... NFC чипімен қоса Nokia 6112
үлгісінделі ұялы телефон ... Жыл ... Nokia ... ... ... чипте емес, оны бір ... ... салу үшін жеке SMS ... ... ойластырды. Mobilkom Austia
және Nokia компанияларының ұзақ мерзімді ... ... ... шет ... жол жүру үшін ... ... компанияларының
билеттерін ұсынуда және пайдалану ... NFC ... ... Austiaның айтуынша Nokia NFC чипі бар ұялы ... ... ... және ... ... болып табылады. Nokia 6112 Classic
Mobil Austia дүкендеріне ақпан айынан бастап түсуі ... ... ... ... NFC ... ... ... күнде Mobil Austia
абоненттері қоғамдық көліктерге SMS ... ... бере ... Research Group компаниясының жетекші сарапшысы Эльдар Мұртизин
"Австриядан ... ... жоба ... асып ... ... ... көрсеткіші болады" деп санайды. Ол, келешекте көптеген ... ... орта ... ұялы ... да NFC ... ... тек жол ... ғана емес басқа да қызмет көрсетулерді атқарып ... ... ... ... ұялы ... ... ... NFC
апараттары ұялы байланыстың әлемдік нарығында 10 - 15% құрайды - ... NFC ... SIM ... енгізуінің таралу перспективаларын
болжау қиын, бірақ мүмкін ... 5-8 ... ... болар деп сарапшы
болжайды.
Ұялы телефондарды мынадай түрлерге бөлуге болады: жай ұялы телефон,
смартфон, ұялы ... ... ... ... ... ... ұялы ... қоңырау шалу, қабылдау, қысқа хабарлама хат, соңғы
кездері фото, ... саз, ... ... MMS, ... ... сияқты функциялары бар. Бұл қатар уақыт өткен сайын көбейіп ... ... ... ... жағынан компьютерге ұқсас
болып келеді. Оның ішіндегі функциялар бағдарлама ... ... ... ... ... жүйесінде істейді.
Мұнымен қатар сіз смартфонға өз бағдарламаларыңызды қосуға ... ... ... ... ... Сол себепті смартфон жай ұялы телефонға
қарағанда күрделі, ... ... ... ұялы ... ... мен ... арқылы бірін бірі
көріп сөйлесуге болады.
Отандық телекоммуникация ... ... ... ... «әбден
молыққан» деп сипатталады. Алайда, мұндай анықтама әлі ... өсу ... ... бойынша нарықтың екі басты секторларының үстемдік ету ... ... ... ... ... өзге ...
игерілуі жергілікті телекоммуникацияны өзгертуі мүмкін басқа бағыттарды
дамытудағы бастапқы деңгейі ... ... бес жыл ... ... ... ... ... кірістердің
жылдық орташа өсімі бойынша сала алғаш рет мұнай-газ секторының даму
қарқынымен ... ... ... ... ... байланыс нарығының экономикалық базасы барынша тез игеріледі
және таяу жылдары өсу қарқыны ... деп ... Сол ... ... өсуі ... алғанда 28% құраса, 2007 жылы - 18% ($2,6 млрдқа жуық)
құрады.
Жорес Алферовке Нобель сыйлығы, ... ... ... ... ... қосқан үлесі үшін берілген деп бағаланады. Ұтқыр ... ... ... ... ... ... түледі, саланың
қарыштап өсуін қамтамасыз ... ... және ... ... елдердің
экономикалық көрсеткіштеріне айтарлықтай ықпал жасады. Бір айта ... ... ... ... ... ... кемі 20 елде ұтқыр
байланыстың енуі ең жоғары белгілеуде болды және ішкі ... іс ... ... ... ... бойы ... байланыстың өсу көрсеткіштері
бойынша алдыңғы қатарда болды және бүгінгі күні отандық телекоммуникация
нарығындағы алатын үлесі ... ... ... келеді.
Осылайша, сарапшылар телекоммуникация нарығы өсуі ... ...... ... айтарлықтай үлеске ие болып отырған
ұялы байланыс нарығының молығумен түсіндіреді.
Қазір Қазақстандағы ... ... ... ... ... 100-ге 24 адам, соның ішінде ауылдық жерлерде - 100-ге 13 адам;
республика бойынша жергілікті ... ... ... – 88 %, ... ішінде ауылдық жерлерде - 78%; ұялы байланыс
абоненттерінің саны –100-ге 95 адам; ... кіру ... 32 ... ішінде кең жолды интернет желісіне қол жетімділігі бар ... - 100-ге 9 ... ... әрі ... дамыту мақсатында ... ... ... ... негізінде қол жетімді
мультисервистік желілер және көліктік Metro Ethernet ... құру ... ҰЯЛЫ ... ... ДАМУЫ
Қазіргі уақытта телекоммуникация қарқынды түрде даму үстіндегі нарық
секторының бір құраушысы болып табылады. ... ... ... жаңа байланыс стандарты – CDMA қосылды.
CDMA– сөзбе-сөз аударсақ, арналарды кодпен бөлу арқылы қол ... ... ... 1993 жылы ... ... ... ... халықаралық электрбайланыс одағы үшінші кезеңді
мобилді байланысты жасауға ... ... ... ... ... ... ... жатқан жаңа технологиялар дәуірінде телекоммуникация мүмкіндіктерімен
қамтамасыз етілмеген аймақтар әлі де бар. Ондай аймақтарға қиыр ... ... ... ... Жоба ... сай жүйе CDMA ... МГц ... диапазонында жұмыс істейді. Бұл жиіліктегі жүйе қашық жатқан
аймақтар мен аз қоныстанған мекендерді байланыс мүмкіндіктерімен ... ... ... ... ауыл байланысын әрі қарай дамыту үшін 450 МГц диапазонында
CDMA технологиясы бойынша сымсыз қол жетімді желі ... ... ... ... ... цифровизациялауға мүмкіндік береді, сонымен
қатар ... ... ... қол ... ... ... ... 450 желісінің сиымдылығы 2010 жылғы 1 қаңтарда 246 ... ... ... енгізілген CDMA 450 желісінің сиымдылығы 195
462 абонентті құрады.
CDMA ... ... өсуі осы ... ... экологиялық
және техникалық артықшылықтарымен байланысты. ... ... CDMA ... ... ... 45 озғыр ... ... ... алды.
Қазіргі кезде Қазақстанның көптеген ... CDMA ... ... ... Және бұл ... өзін ақтап, абонентердің
көңілінен шығып, әрі айтарлықтай пайда әкеліп отыр.
Арналарды кодпен бөлу арқылы көптеп қол жеткізу жүйесі – СDMA ... Multiple Access) – ... ... ... болған ең үміт артар жүйе
болғаны мүмкін. Бастапқыда CDMA ... ... ... ... тек сол ... ғана ... ... коммерциялық байланыс
жүйесі үшін кең тараған сандық стандарт ретінде бәріне ... ... бес ... ... CDMA ... ... ... және көптеген компаниялармен өндіріске жіберіліп бүкіл әлемде
қолданылуда. Сигналдың энергиясы таңдап ... ... ... уақыт
интервалдарында шоғырланатын, абоненттердің желіге қол ... ... ... CDMA ... ... жиілікті-уақыттық
кеңістікте таралған. Басқаша айтсақ, бұл әдіс жиілікпен де, ... ... ... де ... ... ... келесі түрде жүреді: ақпараттар кодталып,
шу тәріздес сигнал түрінде ... ... ... ... ... алу үшін ... ретімен орналастыру керек болады. Бір
арнада көптеген сигналдар таратылады, дәл осы ... ... кең ... ... беріледі. Арналарды кодпен бөлу ... ... және ... ... ... ... 450 шешімдерін және коммерциялық қолайлы өнімдерді ... озық ... ... ... ... Airvana, ... Lucent ... Nortel Networks, QUALCOMM және ZTE. Оларда 450-
470 МГц жиілік диапазондарында ... ...... ... ... ... ... компанияның желі құру және оны ары қарай дамыту мәселелерінің
өзіндік шешімдері бар. Соның ішінде ... ... ... ... Huawei
компаниясының ұсынған шешімі.
Huawei өзінің тапсырыс берушілеріне құны төмен және басқа желілермен
өте жақсы өзара әрекеттесетін CDMA 2000 жоғары ... ... ... CDMA2000 ... ... желілерді және абоненттік радиорұқсат
желілерін ... ... ... ... ... 2100МГц жиіліктер
диапазонында құрыла алады.
Huawei компаниясының CDMA2000 шешімдеріне кіреді:
- ... ... ... ... ... ... және ... сымсыз терминалдар сериясы;
- базалық станцияның толық серия құрамына кіретін үнемді базалық
станциялар жүйесі;
- өте ... ... және ... ... ... ... ... желілік қолдау жүйесі;
- табыстың жаңа ағындары үшін ашық сервисті тұғырнама;
- қуатты басқару функциялары мен ыңғайлы ... ... ... интегралды басқарудың шешімі.
Huawei компаниясының CDMA2000 шешімдері әлемнің 20-дан астам елдерінде
кеңінен қолданылады. Бүкіл әлемде мобилді желінің ... ... ... жыл ... бар Huawei ... ... берушілерге CDMA2000
желісін құруда осы заманғы шешімін ұсынады.
Huawei CDMA2000 шешімінің экономикалық артықшылықтары мен тиімділігі:
- үнемді және икемді шешім, ... тез ... ... ... ... ... үшін ... әрі тиімді шешімдерді
қажет етеді. Желі құру кезіндегі шығындарды төмендетуге ... ... CDMA2000 ... ... ... болуына көңіл бөлді.
Құрылымның ыңғайлығы және жетілгендігі желіні ... ... ... ... ... және желі ... ... ... ... жұмсақ кеңейту мүмкіндігі;
Қосымша құрылғыға және инфрақұрылымға шығынды азайтады, желінің ... ... ... қамтудың және қоршаған ортаның түрлі талаптарына жауап беретін
базалық станция ... ... ... ... ... ... бар қорларды бірлесіп пайдалану.
Компания мобилді желілердің дамуының ... ... ... ... ... CDMA2000 желісі ең прогрессивті тұғырнама
мен ең дамыған технологияны пайдаланып, ... ... ... ... ... қабылдау/таратқыш, патенттелген радиоқормен басқару және
қуатты сатылы реттеу технологиясы ... ... ... ... ... жауап береді; бұдан басқа, ... ... ... ... ... сиымдылығы өседі.
Тапсырыс берушілердің талаптарына бағытталып, желілік шешімдерді
ұсынушы Huawei желіаралық ... және ... ... ... ... ... ... стандарттарға сәйкес келетін және басқа
желілермен өте жақсы ... CDMA2000 ... ... ... ... ... саладағы ірі өндірушілердің құрылғылары мен терминалдарымен
сәйкессіздік тестісін сәтті ... ... ... істейтін Huawei компаниясы сатудан кейін
кепілді қызмет көрсетуді ұсынады. Бұл қазіргі ... ... ... ... ... ... ... көрсету жүйесінің құрамы
келесідей:
- континенталды масштабтағы 8 ... ... ... және әлем
бойынша 32 бөлімшелер;
- 24 сағаттық «ыстық желі» техникалық қолдау қызметі (аптасына 7 күн);
- желіні жобалау және ... ... ... ... ... ... мамандарына арналған оқыту бағдарламалары.
Тапсырыс берушілердің талаптарын тез арада орындау үшін компания ... ... ... Бұл шешімдерге қажетті құрылғылардың толық
түрі, ... ... ... сай ... ... түрі ... ... бойынша 2006 жылдың 3 ширегінде ... ... ... ... ... елдерінде, соның ішінде Қытайда, ... ... және т.б. ... ... ... ... ... арттыратын бірнеше атрибуттармен
жабдықталған:
1) Сөйлесу белсенділігін есепке алу. ... ... ... ... ... ... сөз белсенділігі құрайды. Абонент келесі абонентті тыңдауға
кеткен қалған уақыт паузамен ... ... ... ... ... ... ... абоненттердің біреуі сөйлемеген кезде
бөгеуіл ... ... ... ... қысқаруы арнаның
сыйымдылығын үш есеге ... ... Бұл ... артықшылығын
пайдаланатын жалғыз ғана технология – CDMA.
Ұялы байланыс стандарттарының 3-ші ... ... ... ... ... ... қатар құрылған. Мақсаты: арналары ... ... ұялы ... жүйесінің параметрлерін 3-ші ұрпақ байланыс
талаптарына сай келтіру еді. 800 МГц-те жұмыс істейтін cdmaOne ... ... ... мәліметтерді тарату жылдамдығын арттыруға
ұмтылғандары да сол мақсатпен болатын.
CdmaOne жүйесінде ... ... үшін ені 1,25 МГц ... ... ал ... ... жылдамдығын арттыру
бастапқыда бірнеше радиоарналарды параллелді түрде пайдалану жолымен жиілік
жолағын кеңейту жоспарланған еді. Технологияның ... ... ... ... сөз тіркесі осыдан алынған.
Мәліметтердің жылдамдығын басқа жолмен де ... ... ... ... ... ... сигналдарды модуляциялау мен
кодтауда басқа жүйені пайдалану. Бұл ... ... ... ... 1x, ... “1x” элементі ені 1,25 МГц болатын радиоарнаның тек
бір түрін ғана ... ... Жаңа ... cdmaOne-мен
сәйкестікті сақтай отырып, мәліметтерді тарату жылдамдығын 153 ... ... ... жеке ... жолағын ұйымдастыруды қажет етпейді,
және олардың эволюциялық дамуынан ... ... ұялы ... ... барлық жиіліктерде жұмыс істей ... ... (MС – Multi Carrier) бар ... ... жиілік
жолағының конфигурациясын оператордың мүмкіндігіне қарай өзгерту мүмкіндігі
бар.
450 МГц жиілік ... ... және ... стандарттың
абоненттеріне біруақытта қызмет көрсетіледі. Яғни, бірінші және ... ... ... бір-біріне кедергі келтірмейді.
1995 жылдың қыркүйек ... ... ... ... ... ... әлемдегі ең бірінші коммерциялық CDMA желісін құруды
бастады. 1996 жылдың соңына қарай бұл желі 113 ұядан ... ... ... ... бір арнада жұмыс істеп 40 мың абонентке қызмет көрсетті. Бірақ,
CDMA ... ... бар ... AMPS ... үстіне құрылды және мобилді
терминалдар дуалмодалы режимде жұмыс жасады, яғни CDMA ... ... ... ... автоматты түрде AMPS (FDMA) желісіне
қосылатын болған.
Кореяда 1996 жылдың ... КМТ ... GoldStar ... ... CDMA ... іске қосты. Ал сәуірде Shinsengi
Telecom фирмасы Samsung, Sony, Qualcomm ... ... жаңа ... 1996 ... ... ... бұл желілердің 200 мың абоненттері болды.
Корея IS-95 стандартын ұялы байланыстың ұлттық стандарты деп қабылдады.
АҚШ елінде CDMA желісін ... Air Touch ... ... (Трентон, Нью-Джерси), 360-Communications (Лас-Вегас, ... ... ... ... ... ұялы мобилді
радиотелефонды байланыс желісі Сиднейде және Мельбурнда құрылды.
Барлығы CDMA желісі ... 34 ... ... ... ... ... ... Египет, Израиль, Канада, Қытай, Оңт. Корея,
Перу, Польша, АҚШ, Таиланд, Украина, Филиппина, Чили және т.б. ... ... мен FDMA ... ... ... үшін цифрлық
жүйенің өндірушілері ... ... ... ... ... ... ... CDMA-ге (Code Division Multiple Access)
көңіл ... тура ... CDMA – шу ... сигналдарды кеңейтілген
спектрде қолданады. Барлық ...... ... ... біздің
жағдайда әзірге ұмытыла қоймаған ескінің бөлігі. ... ... ... ... ... мультиқатынау технологиясы бізге
бұрыннан белгілі. КСРО-да осы тақырыпқа арналған бірінші ... ... ... негізі» («Основы теории линейной селекции») деп
аталып, ЛЭИС ... 1935 жылы ... ... оның ... ... ... CDMA технологиясын соғыстан кейін ұзақ уақыт бойы ... ... ... ... ... ... принципі бастапқы ақпараттық сигналдың (біздің жағдайда ... ... ... ... олар екі ... ... ... біріншісі «жиілік бойынша секіру», екіншісі «тура тізбек». «Жиілік
бойынша секіру» келесі ... ... ... ... заң ... берілген
аралықта таратқыштағы тасымалдаушы жиілік тұрақты түрде өзінің ... ... ... ... ... үлкен емес уақыт интервалында өзгертіп
отырады. Жүйенің қабылдағышы да таратқыш ... ... ... тура ... ... тек ... ... болашақта өңдеу мен ... ... Оның ... ... ұялы ... жүйесінде техникалық
сипаттамаларды жақсарту үшін, атап айтқанда GSM-де қолданады.
Екінші әдіс «тура тізбекті» (немесе DS - Direct ... ... және ... CDMA ... ... шу ... ... негізделген әдіс. Әрбір абоненттің ақпараттық
сигналын жалғыз және қайталанбайтындай шу тәріздес сигналға ... ... ... ... ... деп ... Осы ... осындай
кодтардың нұсқа сандары миллиардқа жетеді, бұл біздің планетада ... жеке ... ... ... айта кету ... Әрбір абоненттің
жіңішке жолақты ақпараттық сигналы ... ... ... ... ... ... ... Қабылдағышта сигнал
теңестіруші кодтың көмегімен қалпына ... еді, ... ... қод ... ... Осы ... айтылған қабылдағышта басқа
тұтынушылардың сигналдары «ақ шу» сияқты болып табылады да ... ... ... ... ... істеуіне кішкене ғана кедергі
келтіреді.
Бөлмеде бір-бірімен әртүрлі тілде бір мезетте сөйлесетін көп ... ... ... әрқайсысы өзінің әңгімелесіп отырған адамын
ғана жақсы түсініп, басқалардың сөздері жай фон сияқты қалады, әрі әңгімеге
кедергі ... Оның ... ... және пассивті бөгеуілдерден қорғау
жоғары деңгейде қамтамасыз етіледі, осының арқасында сигнал/шу қатынасының
төменгі мәнінде (3-5 дБ-да) беріліп ... ... ... ... ... ... ... Сонымен, бір радиожиіліктік арнада бір
мезетте көп пайдаланушылар тобының ақпараттық сигналдары беріледі.
CDMA әскери ... ... ... ... жоқ, ... ... кеңейту алдын-ала дайындалған жасанды бөгеуілдерге
қарсы тұра алатын қасиеті де бар. Егер радиосигналдың базасын өте ... ... онда оны шу ... ... болады, мұны
потенциалды қарсылас та ... ... ... ... ... ... ... осыған ұқсас жүйелерді осы жиілік диапазонын қолданатын
радиоқұрылғылардың ... ... ... етіп ... ... ... жеке ... жолағын ұйымдастыруды қажет етпейді.
GSM желісінен айырмашылығы IS-95A-да дестелік тарату ең ... Бұл ... ... ... ... мәліметтерді
дестелік таратуды қамтамасыз етеді.
CdmaOne желісінде мәліметтерді дестемен тарату өте ... ... ... Ол үшін IP ... ... Function (IWF) ... шлюз қолдану керек.
IS-95A желісінде мәліметтерді таратудың пиктік жылдамдығы бір арнадағы
трафиктің максималды жолақ енімен шектеледі, ол ... ені ... үшін ... үшін ... IS-95B ... бір ... үшін
мәліметтерді таратудың жылдамдығын 64 кбит/с-қа арттыру мақсатында бірнеше
арналар трафигін біріктіреді.
CDMA стандартының ... ... кері ... ... болуы, яғни кері арнада қабылдау ... Уолш ... ... ... бір жиілік арнасында
қызметтік арналар мен ... ... саны да көп ... тура және кері ... ... қуатты бақылаушы схеманың
болуы;
- үлкен массивті мәліметтерді тарату керек кезде қосымша арналар
трафигін ұйымдастыру.
Жоғарыда айтылғандардың бәрі ... ... ... ... ... дейін және дауыстық және IP трафигі үшін спектрлік
тиімділігін 1,7 ... ... ... CDMA ... мен ... базалық станциялардың топологиясымен
дауыстық сервистерді қамту аумағын 35%-ға ... ... ... ... станциялар қажет болуы мүмкін. Бұл мәліметтерді тарату
жылдамдығына сигнал/шу қатынасы әсер ететіндіктен және ... желі ... ... алу үшін ... ... ... ... стандарттарының транспорттық деңгейінде Mobile IP протоколы
бар, бұл ... ... ... ... басқа желілік ортаға ауысу кезінде
пайдаланушыларға мәліметтерді тарату роумингімен IP адресін ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзінде жылжымалы байланыс
жүйесінің қарқынды ... ... ... олар тек ... ғана ... ... көп жағдайларда өмірде пайдаланылатын ең қажеттіліктің бірі
болып отыр. Радиобайланыстың ең көп ... ... ұялы ... 80-90 жылдарда шыққан үлкен ... ... ... ... ... ... байланыс жүйесінің алғашқылары шет елде
70-жылдардың соңында пайда болып, оларға деген сұраныс басқа ... ... ... ... 80-жылдардың соңына таман осындай
жүйелердің бірінші ұрпағы болған аналогты ұялы ... ... (ACS ... ... System) біраз елдерде кең тарау алған. Алайда аналогты
жүйелерге тән ... ... ... ... ... ... ... берілетін мәліметтің
шифрлауының ... және ... да) ... ... 80-жылдардың
соңында оларды тек цифрлы техника негізінде шешуге болатынын көрсетті.
Бірінші және ... ... ... ... ... (FDMA ... Division Multiple Access) және уақытпен (TDMA – Time ... Access) ... ... ... ұсынылатын арна санына және
жүктемеге ... ... егер ... бос ... ... ... ... кодпен бөлу жүйесінде (CDMA – Code ... Access) ... ... бастырылады. Өткізу жолағы
мүмкіндігінің ... ... ... ... ... пайдаланатын
барлық қосылулар бір-біріне өзара бөгеуілдер тудыруынан пайда болады.
Осыған орай ... ... ... ... қол ... ... санының өсуі (негізгі шегінен артық) байланыс
сапасының ақырын төмендеуімен жүреді.
Ұялы байланыстың қарқынды даму ... (бұл ... ... ... ... еді) ... ең ... әр түрлі стандарттағы аналогтық
желілердің – Скандинавия өзінің, Ұлыбритания өзінің ... ... ... ... тез ... дамуына ненің немесе кімдердің түрткі
болғанын қазір атап айту ... ... Ол – ... яғни әр бір ... өзінің құрылғыларын шығаруға мәжбүр болған өндірушілер, ... яғни өз ... ... ... ... ... ... толмаған тұтынушылар да болуы мүмкін. Қалай болғанымен де,
1982 жылы СЕРТ (Conference of European Post and ... ... ... ... ... ... ... жалпы европалық жүйесін үйреніп бақылап және жүзеге асыру
мақсатында GSM(Group Special Mobile) деп ... ... ... ... ... бұл жүйе ... талаптарды қанағаттандыру керек еді:
- тілдік ақпараттың тасмалдануының жоғарғы сапасы;
- құрылғылардың және қызмет көрсетудің тиімді, яғни ... ... ... ... қолдай алу мүмкіндігі;
- жаңа құрылғылар мен қызметтер туралы хабардар болу;
- халықаралық ... ... ... яғни GSM ... ... ... ... абонент өзінің ұялы телефонын пайдалана алу мүмкіндігі.
АҚШ-тағы АМРS ... Mobile Phone Service) және ... (TOTAL Access ... system) ... ұялы ... стандартталған аналогтық жүйелеріне GSM өндірішулері ... сол ... әлі ... ... ... сандық жүйені таңдап
алған еді. Олар сандық процессор бірегейлілігі ... ... ... ... ... ол ... сапа құн қатынасы бойынша
дұрыс дамиды дегенге кәміл сенген еді. Сонымен қатар GSM ... ... ... жаңа ... ... байланысты екенін ескере
кету керек: GSM-нің негізгі функциялдық элементтері ... ... ... UMTS ... Mobile ... system) ... ... байланыс жүйесінің глобалды халықаралық ... ... 1989 жылы GSM-ді ... асыру ісі ETSI-ге ... ... ... ал 1990 жылы GSM-ді ... ... ... беттерінде жарияланды. 1991- жылдың
ортасына таман GSM коммерциялық ... ... түсе ... ... ... ... отырған стандарт желілеріне 1,3 ... ... ал 1995 ... ... олардың саны 10 миллионан асқан
еді. GSM тіркесі жаңа ... ие ... – Global system for ... ... ... ... стандарты).
Қазіргі заманғы телекоммуникациялық жүйелердің ішінде ... ... ... ... дамуда. Замана технологияны
қолдану мұндай жүйелердің ... ... ... ... байланыстың сенімділігімен, желіге тіркелмеген қол сұғудан
қорғаумен және ... ... ... етеді.
Офистерді, коттедждерді, пансионаттарды, ауруханаларды, далалық ауылдарды,
сапалы байланыспен қамтамасыз етуді және сонымен қатар ... ... ... және тағы ... ... ... байланысты
ұйымдастыруды қамтамасыз ету мүмкіндіктері бар.
Сандық ұялы байланыстың бірегей ... ... осы үшін ... ... 900 МГц ... Пошталар Әкімшілігінің ... ... – бұл 26 ... ... ... ... Groupe Special Mobile(арнайы мобильдік топ) арнайы тобын құрды. GSM
қысқартылған тіркесі жаңа ... атау ... ... әлемде осы
стандарттың кеңінен таралуына байланысты, GSM-ді Global System for Mobile
Communications деп таратты). Осы ... ... ...... орталықтардың заманауи жобалары қолданылатын ... ұялы ... ... ... 1990 жылы жарияланған талаптар
еді. Оған, жеке қарастырғанда, уақытша арналарды ... ... және ... ... ... ... және ... кодтауды
қолдану әрекетері жатады.
Ұялы қозғалмалы байланыстың бұдан арғы дамуы қолда бар ұялы “шнурсыз”
жүйелерді XXI ... ... ... ... радио жеткізу
жүйесімен ерекшеленетін үшінші ұрпақтар жүйелерінің жобаларын жасау шегінде
іске асырылады. Олар бірегей желі ... ие және ... ... ... ... және ... әр түрлі жағдайларда тағы
да басқа байланыстар ұсынады.
Тұтас алғанда, GSM стандарты жүйесі кәсіпкерлік ... ... Ол ... ... кең ... және ... және деректерді, шақыру сигналын және авариялық сигналдарды,
сонымен қатар ортақ қолдану желілеріне, ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін ұсынады.
GPS (Global Positioning System, жахандық позициялау жүйесі)–бұл 100
–метрге кем емес дәлдікпен GPS–қабылдағыштың орналасуын анықтауға ... ... ... ... ... (NAVSTAR ... ... және
ортақ желіге біріктірілген бақылайтын жердегі станциялардың белгілі ... ... ... ... 1978 жылы ... жіберілді.
Абоненттік құрылғы ретінде спутниктерден сигналдар қабылдауға ... ... ... ... орналасуын анықтауға қабілетті дербес
GPS–қабылдағыш алынған.
GPS–тің бұдан бұрынғы жердегі ... ... ... ... ... ... мақсаттарға навигацияны қолданатыңызға
тәуелсіз, GPS қабылдағыш сізге қажет кезде ... ... ... ... ... ... 1-ші және 4-2-ші кезеңнің 9 стандарты бар:
- бірінші ... ... ... ... жиіліктік бөлгендегі және
жиілік модуляциясындағы аналогты пішіндегі сөзді тасымалдау болып табылады.
1 – кезеңнің ... ... ... елдерде жасалды және әрбір елдің
өзінің стандартын ... ... 1 – ші ... ... NMT-450 ... ... және AMPS ... 2-ші кезеңдегі стандарттары – цифрлық, яғни сөз ... ... ... ... ... аса жоғары емес жылдамдықпен (9600 бит\сек-қа дейін)
берілуі мүмкін, ... ... ... ... режимі қарастырылған.
Стандарттар: TDMA –FDMA арналарды бөлумен GSM-900 (ПАнъевропалық) (GSM-
1800) TDMA –FDMA ... ... AMPS ... СDMA – ... (Америка, Оңтүстік Корея, Қытай, Гонконг); жапониялық стандарт.
Қазір Қазақстандағы байланыс желісінде жазылған абоненттердің ... 100-ге 24 ... ... ... ... ... - 100-ге 13 ... бойынша жергілікті телекоммуникация желілерінің цифровизация
деңгейі – 88 %, ... ... ... ... - 78%; ұялы байланыс
абоненттерінің саны –100-ге 95 адам; Интернетке кіру –100-ге 32 ... ... кең ... ... ... қол ... бар ... - 100-ге 9 адам.
Телекоммуникация саласын әрі қарай дамыту ... ... ... ... ... ... қол
жетімді мультисервистік желілер және көліктік Metro Ethernet желілерін құру
жүзеге асырылуда.
Ауыл байланысын әрі қарай дамыту үшін 450 МГц ... ... ... ... қол ... желі ... ... бұл
ауылдық телефон желілерін цифровизациялауға мүмкіндік береді, сонымен қатар
ауылда Интернет желісіне қол жеткізу ... ... ... ... 450 ... ... 2010 ... 1 қаңтарда 246 706 абонентті
құрады, қолданысқа ... CDMA 450 ... ... 195 ... құрады.
Ведомствоаралық комиссияның хаттамалық шешіміне сәйкес радиожиілік
бойынша ... ... ... және ... ... 1920-1980 МГц диапазонында ... «GSM ... ... ЖШС, ... және «Мобайл – Телеком Сервис» ЖСШ арасында
20 МГц-тен 2110-2170 МГц ... ... ... жоғарыда
аталған байланыс операторларымен бір ... ... ... ... ... берілді, сондай-ақ сәйкес лицензияларға қосымша берілді.
Цифрлық телетаратуға көшу Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... 2006 ... халықаралық
электробайланыс одағының шешімімен ЦТТ-ға көшу кезеңі 2007-2015 жылдарға
белгіленген. 2015 жылдан ... жеке ... ... ... ... ... иеленуді қорғау жерден тыс эфирлік
тарату желілерін жаңарту жолымен жүзеге асырылатын ... ... ... басты артықшылықтары: бір арнада үлкен
көлемде бағдарламаларды ... ... және ... ... ... спектрін тиімді пайдалану, берушілермен ... ... ... ... ... ... ... отандық
телерадиотарату және жалғаспалы құрал-жабдықтар өндірісін ұйымдастыру
мүмкіндігі.
2009 жылы ... ... ... алуға басым байланыс
операторларының ... 54%; ... ... ... ... ... ұялы ... операторларының желілеріне телефон
трафигі - 53%; жазылған ... ... ... ... ТМД ... ... операторларының желілеріне халықаралық
телефон трафигі - 30%, алыс шетелдерде - 79% ... ... ... ... ... «Қазақтелеком» АҚ
2011 жылы Интернет қызметтері провайдерлерінің екінші реттік қолданыстағы
тарифтерінің кезеңдік төмендетілуін ... 2011 ... 1 ... ... ... 5%, 2011 ... 1 ... бастап орташа алғанда 10%
төмендетпек.
Ұялы байланыстың тарифтерін төмендетуге қатысты айтқанда, ... ... ... ... 2009 жылы ... ... желі ... - 15%, екі оператор желісінде- 12%, жазылған
байланыс желісінде 11% төмендегенін атап ... ... ... ... ... ... толығымен телефон желілеріне қол
жетпеуі - бұл әрине күрделі мәселе, бірақ шешімін тез уақытта табу керек.
Екіншіден, ... ... ... ... ... ... бағасын жоғары деңгейде сақтауы. Бұған қарамай бұл
қызметтің көрсету сапасының төмендігі. Мұндай жағдай ... күн ... ... үшін өте маңызды мәселе.
Барлығына белгілі, бұл салаға мемлекет тарапынан қомақтай ... ... Сол ... ... тиімді пайдалануы, әсіресе
электронды үкімет ... ... ауыл ... ... ... ... ... .
Тағы бір өзекті мәселе ақпараттандыру және байланыс жүйесінің, әсіресе
оның қауіпсіздігінің әлі де төмен ... ... қоса ... ... ... ... бірі ... жаңа
стандарттағы технологиялар енгізу, оның саясын кеңейтуді іске асыру, жоғары
сапалы қызметтерді дамыту, жаңа ... ... ... ... ... инфокоммуникациялық секторын қалыптастыру қажет екендігін
нақты айтуымыз керек.
Дүниежүзілік тордағы сымсыз қатынастың дамуына қазіргі ... ... ... отыр. “Интернет-Альтернативтен” соң бірнеше күннен кейін-ақ
өткен “Қазақстандағы Интернеттегі ... ... ... ... осы ... ... ... айналысатын операторлардың
өкілдерін “дөңгелек үстел” басына жинады. Нарықты бөлу үшін ... ... ... отырған Интернет-провайдерлерге оң шешім – сымсыз қатынастың
“соңғы милін” пайдалану болып табылады. Клиент өзіне қандай да бір ... ... ... ... Бұл ... ... ... үшін
табысқа бастайтын жол – сымсыз қатынастармен деректерді берудің ... ... ... ... ... құрастырылған сымды
технологиялар болмақ. Сымсыз ... ... ... ... ... ... ұғым ... айтарлықтай дұрыс жолға
қойылмаған ұйымда туындаған болуы мүмкін. Сондықтан қолда бар ...... бұл ... ... жол ... ... 2012 жылға қарай әлемнің бәсекеге барынша
қабілетті 50 елінің қатарына кіру үшін ... ... ... ... ... Республикасының телекоммуникация
саласын дамытудың шарттары мен тетіктерін жасау болып табылады.
Көрсетілген мақсаттарға қол ... үшін ... ... ... орындау қажет.
1. Мына салаларда телекоммуникация саласын мемлекеттік реттеуді
жетілдіру:
телекоммуникация саласын одан әрі ... ... ... ... қосу;
тіркелген және ұялы байланысты дамыту;
Интернетті дамыту;
халыққа телекоммуникацияның әмбебап қызметтерін ұсыну.
2. Телекоммуникация саласын инновациялық-технологиялық және техникалық
қамтамасыз ету:
телекоммуникация ... ... ... телекоммуникациялық ресурсын бөлу;
радиожиілік спектрін бөлуді жетілдіру;
ұлттық жерсеріктік байланысты дамыту;
стандарттаудың және сертификаттаудың салалық жүйесін жетілдіру;
телекоммуникация саласының кадрларын даярлау мен ... ... ... ... жедел-іздестіру іс-шараларын жүргізу.
Қажетті ресурстар және қаржыландыру көздері
Қаржыландыру ... млн. ... ... ... бюджеттің қаражаты:
Республикалық бюджеттен қаржыландыру көлемі тиісті жылға арналған
бюджеттерді қалыптастыру ... ... ... іске ... күтілетін нәтиже
Ақпараттық қоғамның технологиялық негізі ... ... ... ... құрылымы, тиімді және дамыған
телекоммуникациялық ... іске ... ... ... көрсеткіштерге қол жеткізуге
бағытталатын болады:
тіркелген телефон желілерінің ... - ... 100 ... 23;
ұялы байланыс абоненттерінің тығыздығы - елдің 100 тұрғынына 50;
Интернетті пайдаланушылар тығыздығы - елдің 100 ... ... ... желілерін цифрландыру деңгейі - 80 %;
байланыс операторлары кірістерінің ... - ... ішкі ... 4-5 ... ... телекоммуникация қызметінен түсетін кірістер 150-200 АҚШ
доллары;
бір тұрғынға телекоммуникация саласына инвестициялар 70-100 АҚШ ... жылы ... ... жаңа ... (бұдан әрi - Заң)
қабылдағаннан бастап ашық және ... ... ... ... үшін
жағдай жасала отырып, телекоммуникация нарығын ... ... ... ... ... ... кезеңі басталды.
Қазіргі кезде Қазақстанда саланың оның жаңа жағдайда жұмыс істеуін
қамтамасыз ететін ... ... ... құрылды, сондай-ақ
республиканың телекоммуникация нарығын ырықтандырудың ... ... ... ... ... ... саласының дамуын айқындаған
бірінші кезектегі бірқатар ... ... іске ... ... ... ... ... өтпелi кезең
ретiнде саланы басқарудың ұйымдастыру-құқықтық ... ... ... және мемлекетпен арадағы өзара iс-қимыл жасау,
телекоммуникациялық инфрақұрылымды ... ... ... ... оңтайлы шешiмдердi тұрақты ... ... ... ... ... ... телекоммуникация саласын
ырықтандыруды толығымен ... және оны ... ашық ... нарық
жағдайында серпiндi дамуға дайындауды қамтамасыз ету ... Бұл ... ... ... ... жекелеген әлеуметтік-
экономикалық мiндеттерiн шешуге тиiс.
Саланы дамытудың маңызды шарты ... пен ... ... ету болып табылады. Телекоммуникация желілерін пайдалана отырып,
қылмыстық және қоғамға қарсы ... ... мен оның ... кесу
құралдарын дамыту жөнінде бірқатар іс-шараларды орындау қажеттiгi бар.
Осыған ... ... ... одан әрі дамытуға,
бәсекелестiк туғызуға, инвестициялар ... ... ... жаңа ... ... пiсiп жетілді, бұл 2012 жылға ... ... ... ... 50 ... ... кіруге мүмкіндік береді.
Қазiргi уақытта телекоммуникация саласы әлемдегi ең серпiндi
дамушы салалардың бiрi болып ... ... ... ... ... ... әр 2-3 жыл ... екi еселенiп отырады.
Батыс елдерiнде телекоммуникация саласына ... ... ... өңдеу және өндiру салаларына инвестициялардың өсу қарқынынан
асып түседi.
Телекоммуникация саласынан түсетiн ЖIӨ құрамындағы кiрiстердiң ... онда ... ... ... саны ... ... ... индустрияның жаңа салалары пайда болып, табысты дамуда,
нарық субъектiлерiнiң экономикалық белсендiлiгiнiң ... ... ... ... ету қызметiнде ақпараттық ресурстардың айрықша рөлiн
өзектi ете ... ... ... ... әлеуетке әсерi елеулi түрде өсiп отыр.
Республиканың телекоммуникациялық секторының дамуына әсер ететiн
факторлар:
1) ұлттық нарықтың ауқымы.
Көбiне ел ... ... ... тұтынушылардың
төлемге қабiлеттi сұранысы телекоммуникациялық қызметтер нарығын ... ... ... ... ... ... ... ел аумағында бiркелкi бөлiнбеуiнен
клиенттiк базаны кеңейтудiң жеткiлiктi әлеуетiн иеленбей отыр.
Жергiлiктi телефон ... ... ... 2,6 млн. ... бұл ... ... ... қызметтерi нарығының ең ... - ... ... ... ... төлем қабiлеттiлiгiн
ескерместен санын сипаттайтын жағдай бойынша шамамен 4 млн. ... ... 65 %-ын ... ... Үкiметiнiң телекоммуникация нарығын ырықтандыруға
арналған ... iске ... ... ... басталған телекоммуникациялық қызметтер нарығында
кезең-кезеңмен ырықтандыру нәтижесiнде нақты бәсекелестiк ... ... алғы ... ... ... нарығын ырықтандыру барысында
тарифтердi қайта теңгерiмдеу және ... ... ... ... ... ... ... әрбiр сегментiнде, оның
iшiнде ауылда да бәсекелестiктi дамытудың экономикалық стимулдарын жасау
жөнiндегi iс-шаралар жүзеге ... ... ... ... ... әрi - ДСҰ) кiру ... iс-
шаралар.
Қазақстанның ДСҰ-ға кiруiне дайындық және осы ұйым регламенттейтiн
қағидаттары ... ... ... ... ... ... қол ... кедергiлерiн алып тастау, сыртқы
бәсекелестiк үшiн ... ... Бұл ... ... ... ... жаңа қатысушылардың шығуына ... ... бұл ... ... әкеп ... ДСҰ-ға мүшелiгiнен күтiлетiн нәтижелерге қол ... осы ... ... ... және ... мен ... ... қол жетiмдiлiктi қамтамасыз ету жөнiнде Қазақстан қабылдайтын
мiндеттемелердiң деңгейiне байланысты ... ... ... ... мiндеттемелер оның одан әрi дамуына ықпал етуге тиiс, ... ... бiрi ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ету болып табылады.
2) Қазақстан Республикасының телекоммуникация ... ... ... ... үрдiстер.
Қазақстан Республикасының телекоммуникация қызметтерiнiң нарығы жалпы
әлемдiк телекоммуникация кешенiнiң бөлiгi ретiнде мынадай негiзгi ... ... ... ... ... ... және ... теледидарды,
дауыстарды, бейне және пакеттiк технологиялар негiзiндегi ... ... ... ... ... түрде дамыту;
дәстүрлi желiлердi дамытудан шешiмдер негiзiнде жаңа буын желiлерiн
дамытуға ... және ... ... ... үрдiстерде ХХI ғасырдың басы даму қарқыны ... ... үшiн ... ... даму ... қатысы бойынша озық болуға
тиiс жаhандық телекоммуникациялық инфрақұрылым құруды ... ... ... ... ... қарастырылады.
Дамыған және дамушы елдерде экономикалық өсiмнiң 1 %-ын қамтамасыз
ету үшiн телекоммуникация ... ... ... 3 %-на қол жеткiзу
қажет.
Осы ... ... және ... елдердiң экономикалық
көрсеткiштерiнде ... ... мәнi оның ... iшкi ... әрi - ЖIӨ) ... үнемi өсiп отырғанынан байқалады. Өнеркәсiбi
дамыған елдерде телекоммуникация қызметтерiнiң көлемi ЖIӨ-нiң 5-8 % ... ТМД ... ... осы ... өсу ... ... орта есеппен ЖIӨ-нiң 2,8 %-ын құрайды (Қазақстанда - 2,9 %).
Жоғарыда көрсетiлген статистиканы негiзге ала ... ... ... ... үшiн ... ... өсу ... тән деп
қорытынды жасауға болады.
Республикада соңғы бес жылда телекоммуникация саласының ... ... әрi оның даму ... ... ... өсу ... ... және жыл сайын орта есеппен 25-30 %-ды құрайды.
Сала дамуының сақталып отырған оң серпiнi қоғамның ... мен ... ... ықпал етiп қана қоймай, сонымен бiрге ... ... аса ... көзi де ... атап өту қажет.
Қазақстан Республикасының әлеуметтiк-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жылдық өсiмi 8,1 %-
ды, нақты еңбек ... өсiмi 4,6 % ... яғни ... ... Интернет
және т.б. сияқты байланыс қызметтерi түрлерiн ... алу ... ... ескерсек, алдағы уақытта байланыс қызметтерi өскелең сұранысқа
ие болады.
Бұдан басқа таяудағы үш ... ... ... жылдық өсу қарқыны 31 %-
ды құрайды, бұл мынадай бiрнеше маңызды факторлармен: жергiлiктi байланысқа
тарифтердiң қайта теңгерiмделуiмен, ... ... (iшкi ... ... теңестiрiлуiмен және байланыстың осы түрiне трафиктiң
өсуiмен және ұялы ... ... ... да ... кiрiстi қызметтер
үлесiнiң ұлғаюымен және ... ... жаңа ... iшiнде отандық жерсерiктiк байланыстың пайда болуымен түсiндiрiледi.
2005 жылы телекоммуникация саласының кiрiсi 216704 млн. ... және ... ... ... 27 %-ға асып ... Бұл ... байланыс операторлары кiрiстерiнiң өсуi байқалады. Егер 2003 жылы
"Қазақтелеком" АҚ дәстүрлi операторының үлесiне барлық ... 51 %-ы ... 2005 жылы осы ... ... ... ... %-ға ... төмендедi, қалааралық және халықаралық телефон байланысы
қызметтерiн ұсыну бойынша "Қазақтелеком" АҚ бұрынғыдай үстемдiкке ие.
Саланың техникалық ... ... ... экономиканы көтерудiң,
қоғамның iскерлiк және зияткерлiк белсендiлiгi ... ... ... ... ... аса ... факторы ретiнде
ақпараттандыру процестерiн қолдау, осы заманғы ... ... және оны ... ... ... үшiн ... ... орта жасау республикадағы негiзгi
мiндеттердiң бiрi ... ... ... соңында қалалық байланысты цифрландыру деңгейi 77,01 ... ... ... ... деңгейi 52,64 %-ды құрады.
Сонымен бiрге, 100 адамға ... ... саны ... (17,7 телефон аппараты) телефон тығыздығы 100 тұрғынға 60-тан 70-
ке дейiнгi телефон аппаратын құрайтын жоғары дамыған - ... ... АҚШ, ... сияқты елдерден 4 есе артта қалып ... ... осы ... орта ... ... ... ... өсуiнiң қалыптасқан қарқыны орта есеппен
кiрiстiң 25 % - 52 %-ына ... ... бұл ... ... ... және ... тарапынан
телекоммуникациялық қызметтерге сұраныстың өскендiгi туралы куәландырады.
Инвестициялардың өсуi жаңа ... ... және ... сұранысты
қанағаттандыру мақсатында байланыс желiлерiн, ... және ... ... ... ... ... қажеттiлiгiмен
түсiндiрiледi. Сол сияқты Қазақстандағы шетел инвесторларының өсiп ... ... ... ... құрылымында компанияның
меншiктiк қаржысы инвестицияларды қаржыландырудың негізгі көзі болып қалып
отыр. Сонымен бірге Әзербайжанда, Арменияда, ... және ... 50% ... ... инвестициялар.
Ұйымдастыру-құқықтық шарттарды құра отырып, ТМД-ның көпшілік елдері
жүргізіп жатқан және ... ... ... асырылған республиканың
телекоммуникациялық нарығын ырықтандыру ... ... ... ... байланыс қызметтерін тұтынуда үйлесімсіздікті азайту
жөніндегі мәселелер шешілуде және ... ... де, ... ... ... да ... бәсекелестік байқалады.
Қазiргi уақытта республикада телекоммуникация ... ... ... ... ... ұялы ... жергiлiктi телефон
байланысы, қалааралық және халықаралық байланыс, деректер беру (Интернеттi
қоса алғанда). 2006 ... 1 ... ... ... ... ... көлемiн: сымсыз байланыс (48,7 %), қалааралық,
халықаралық телефон байланысы (27,3%), жергiлiктi ... ... ... ... ... ... ... деңгейi тiркелдi. Ұялы және
тiркелген байланыс қызметтерiне сұраныс азаймай отыр.
Қазақстандық ұялы байланыс ... ... ... онда 4 ... ... ... iстейдi, бұл ретте радиожиiлiк
ресурсы сыйымдылығының жетiспеушiлiгiнен нарыққа кiру кедергiсi өте жоғары.
Қазақстанның ұялы ... ... ... ... ... ұялы ... ... ұсынылатын қызметтер тiзбесi iс
жүзiнде ... ... - ... операторлары көрсетiлетiн
қызметтерге арналған тарифтер бөлiгiнде өзара бәсекелеседi. 2004 жылмен
салыстырғанда ұялы байланыс ... саны 2,5 ... ... ... абоненттерiнiң саны тiркелген байланыс абоненттерiнiң
санынан асты. Тiркелген абоненттердiң саны ... 2,5 ... ... ... саны 5,5 ... ... құрайды. "GSM Казахстан"
ЖШС "Қазақтелеком" ААҚ абоненттердiң барынша көп ... 3,3 ... ... ЖШС ... саны 2 млн-нан астам адамды құрайды.
Осы стратегиялық ... және ... ... ... ... үстемдiк етiп отырғандығын атап өту қажет - ұялы байланыс
нарығының iрi компанияларында түрiк және ресей капиталдары ұсынылған.
Осы ... үшiн ... өсу тән, ... ... сипатын орташа
деп бағалауға болады. Нарықтың жаңа қатысушыларының ... ... ... ... ... осы ... ... тарифтердiң төмендеуi
шартымен ұялы байланыс нарығының өсу әлеуетiн жоғары деп бағалауға болады.
Жергiлiктi ... ... ... ... ... байланыс
операторлары және 130-ға жуық байланыс операторлары қамтамасыз ... ... ... ... ... жаңа ... ... алғанда республика бойынша төмен болып отыр және 9-дан 10% дейiн
құрайды. Осы байланыс қызметтерi ... ... АҚ ... үлесi 90 % құрайды.
Қалалардағы жергiлiктi байланыс нарығында бәсекелестiктi дамытудың
әлемдiк тәжiрибесiн ескере ... ... ... ... "соңғы милi"
мәселесiн шешу үшiн Қазақстан Республикасы ... және ... ... әрi - Агенттiк) 2004-2005 жылдары 5,2-5,9 ГГц жиiлiк
диапазондарында сымсыз ... ... ... ... ... жоба өткiздi.
Жобаның нәтижелерi бойынша 11 байланыс операторына көрсетiлген жиiлiк
диапазонын Астана қаласы ... ... ... ... ... субсидиялауды мемлекеттiк субсидиялаудың ашық тетiгiне
ауыстырудың нәтижесiнде қазiргi кезде ауылдық жерлерде ... ... ... ... ... экономикалық жағынан тиiмдi болып отыр.
Бұл ретте субсидиялаудың мемлекеттiк қорын ... ... ... және ... байланыс операторларына жүктелетiнiн
атап айту қажет.
Республикада ауылдық елдi мекендердiң (бұдан әрi - АЕМ) ... ... ... ... ... ... бар 650-ге жуық ауылдық елдi ... ... ... ... ... 500 мың ... ... "Қазақтелеком" АҚ ұсынады, басқа байланыс операторлары 8
мыңнан астам ... ... ... Олардың iшiндегi ең iрiсi
"Транстелеком" АҚ - 4 ... ... ... "Қазақмыс" АҚ - 1300 абонент,
қалғандары - "Арғын" ЖШС, "Мұнайтелеком" ЖШС, ... АҚ және ... ... 1 желтоқсанда 7880 мектептiң 6760 мектебi (85,8 ... оның ... 6030 ... ... 4986 ... (82,7 %), ... 82,2 %-ының, оның iшiнде ауылдық
мектептердiң 80,1 %-ының Интернет желiсiне қолжетiмдiлiгi бар.
Ауылдарды ... ... ... жөнiндегi iс-шараларды
қаржыландыру Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2003 жылғы 10 шiлдедегi N
1149 Жарлығымен бекiтiлген Ауылдық аумақтарды дамытудың ... ... ... бағдарламасы (бұдан әрi - ... ... ... ... ... ... ... 2003 жылғы 20
тамыздағы N 838 қаулысымен бекiтiлген Мемлекеттiк бағдарламаны iске ... ... ... ... ... ... ... не "Қазақтелеком" АҚ-ның жай акциялары бойынша дивидендтердi қайта
инвестициялау есебiнен 2010 жылы 540,1 млн. ... бөлу ... АҚ-ы ... АЕМ-дердi телефондандырумен бiр
мезгiлде ауылдық байланысты жаңғырту мен дамытуды жүзеге асыратынын атап
өту ... бұл ... ... ... ... ... қосушы
желiлердi цифрландыруды, әуе байланысы желiлерiн радио релелi және ... ... ... ... әрi - ... айырбастауды көздейдi.
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 22 маусымдағы N 690 қаулысымен
бекiтiлген "Қазақтелеком" акционерлiк қоғамын ... ... ... ... 1300 млн. ... бөлу жоспарланып отыр.
Бұл ауылдық байланыстың цифрландыру деңгейiн арттыруға ... ... егер 2004 жылы ... ... ... ... 66 %-
ды құраса, 2005 жылы - 77 %-ды, 2006 жылы - 82 %-ды, 2007 жылы - 88 ... 2008 жылы - 100 %-ды ... ... ... ... ... ... шеңберiнде ауылдық ... ... ... ету үшiн ... ... телекоммуникацияның әмбебап
қызметтерiн көрсететiн байланыс операторларына шығындарын өтеуге қаражат
бөлу жүргiзiледi.
Қазiргi ... ... ... ... және ... 90 % ... өткiзетiн "Қазақтелеком" АҚ қалааралық және
халықаралық байланыс қызметтерi ... ... ... ... Бұл
қызмет нарығы сегментiнде "Қазақтелеком" АҚ ... ... ... ... ... ... осы түрiн көрсетуге ... жаңа ... ... ... АҚ, ... ... АҚ, "Нұрсат" АҚ, "Аstel" АҚ, "TNS-Plus" АҚ) баға саясаты саласында
"Қазақтелеком" АҚ-мен бәсекелесу мүмкiндiгi берiлiп отыр.
Жаңғырту ... ... ... ... ... ... ... элементтерiн қозғады. Соңғы жылдар iшiнде желiнi толық ауқымда
жаңарту мен кеңейтуге негiз болған елеулi өзгерiстер болып ... ... ... ... супер магистралының құрылысы
(бұдан әрi - ҰАСМ) жалғасуда. ҰАСМ-ның Астана - Өскемен - Талдықорған шығыс
тармағын ... ... ... ... ... - ... Мақат - Құлсары
- Теңiз цифрлы радиорелелi ... ... ... ... орталығын пайдалануға тапсыру жүзеге асырылды, Петропавл -
Қостанай - Ақтөбе Солтүстiк ТОБЖ ... ... 276 ... ... DАМА ... ... ... жалғасуда.
"Транстелеком" АҚ "Астана - Алматы" ТОБЖ құрылысын аяқтады және бұдан
әрi қарай ... - ... ... - ... ... бойынша жаңа
магистралды желiлерiнiң құрылысын одан әрi ... ... ... АҚ Атырау - Ақтау ТОБЖ-ын салды. Атасу - Алашаңқу
желiсiнiң құрылысы жүрiп жатыр.
Қазіргi кезде ... беру ... қоса ... ... ... 379 лицензия берiлдi. 2005 жылы қызметтердiң осы түрi бойынша
өткен жылдың осындай кезеңiмен салыстырғанда ең жоғары өсу ... ... 85 %. ... беру ... тән ... өсу ... ... осы
сегментiн телекоммуникациялық нарықтың барынша жылдам ... ... ... жылы ... ... ... ... Мәселен, Қазақстан
Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 21 тамыздағы N 884 ... ... ... ... ... ... қайта
теңдестiру жоспарына сәйкес 2004 жылғы 1 қазаннан ... ... ... тұлғалар үшiн абоненттiк төлем 20 пайызға жоғарылады. Тарифтердi қайта
теңгерiмдеуге байланысты ... ... үшiн ... ... желiсiне қосылған әлеуметтiк қорғалатын азаматтарға тұрғын
үй жәрдемақысы құрамында өтемақы ... ... ... ... шеңберiнде халықаралық байланыс қызметтерiне ... ... ... ... ... ... 2004 жылғы 1
қазаннан бастап халықаралық шығыс қосылыстарына ... орта ... 20 ... және 2005 ... 1 ... ... тиiсiнше 13,1 %-ға төмендедi.
Халықаралық қосылыстарға тарифтердi одан әрi төмендету ... ... ... ... ... ... жүргiзiлгеннен және
экономикалық негiзделген шығындардың ... және ... ... деңгейiн қамтамасыз ... ... ... ... болады.
2005 жылғы 30 қаңтардан бастап енгiзiлген қалааралық сөйлесулердiң 10
секундтық қадаммен секундтық тарифтеу тетiгi тұтынушылардың ... ... ... ... ... ... (орта есеппен
қалааралық байланыс қызметтерi көлемiнiң ... ... ... ... құру ... бағдарлама шеңберiндегi iс-
шараларды iске асыру және халықтың нақты кiрiстерiнiң өсу ... ... ... ... ... ... бұл өз
кезегiнде әртүрлi ... ... ... ... ... ... түрлерiне тарифтердiң төмендеуiне әкелуi мүмкiн. ... ... ... баяу ... ... соның салдарынан
Интернеттi пайдаланушылардың негiзгi бөлiгi ресейлiк сайттарға шығады.
4. Бағдарламаның мақсаты мен мiндеттерi
Бағдарламаның мақсаты елге 2012 жылға ... ... ... ... 50 ... қатарына кiру үшiн база құруға мүмкiндiк беретiн
Қазақстанның бәсекелi ... одан әрi ... ... бiрi ... ... ... телекоммуникация
саласын одан әрi дамытуға бағытталған шарттар мен ... ... ... мақсаттарға қол жеткiзу үшiн мынадай бiрiншi кезектегi
мiндеттердi орындау қажет.
1. Мына салаларда телекоммуникация ... ... ... ... одан әрi ... ... ... операторларын қосу;
тiркелген және ұялы байланысты дамыту;
Интернеттi дамыту;
халыққа телекоммуникацияның әмбебап қызметтерiн көрсету.
2. Саланы инновациялық-технологиялық дамыту және оның ... ... ... ... дамыту;
нөмiрлеудiң телекоммуникациялық ресурсын бөлу;
радиожиiлiк спектрiн бөлудi жетiлдiру;
ұлттық жерсерiктiк байланысты дамыту;
стандарттаудың және сертификаттаудың салалық жүйесiн жетiлдiру;
телекоммуникация саласында ... ... мен ... ... ... желiлерiнде жедел-iздестiру iс-шараларын жүргiзудi
қамтамасыз ету.
5. Бағдарламаның негiзгi бағыттары мен iске асыру тетiктерi
5.1. Телекоммуникация саласын мемлекеттiк ... ... ... ... одан әрi дамыту жөнiндегi
зерттеулер
Телекоммуникация саласын одан әрi дамыту мен ... ... ету ... ... ... база ... ... бiрқатар iс-шаралар жүзеге асырылатын болады.
Телекоммуникация қызметтерiне арналған тарифтер деңгейiн әлемдiк
орташа деңгейге дейiн келтiру үшiн тарифтеу, ... ... ... ... ... ... ... желiлерi арасында
трафикті қосу және өткiзу мәселелерi жөнiндегi нормативтiк құқықтық актiлер
жетiлдiрiлетiн болады.
Қазақстан Республикасы ... және ... ... 2004 ... 12 ... N 145-ө ... ... және халықаралық байланыс операторларының (АМТС - АМТС, АМТС -
МЦК, МЦК - МЦК) ... ... ... ... бағытталған
Телекоммуникация желiлерiн Қазақстан Республикасының ортақ ... ... қосу және ... ... ... ... ... өткiзудi реттеу ережесiне өзгерiстер ... ... ... және ... байланыс қызметтерiне бағаны төмендету
үшiн жергiлiктi деңгейде қалааралық және (немесе) халықаралық байланыс
операторларының жалпы пайдаланымдағы телекоммуникация желiлерi арқылы
трафиктi өткiзгенi үшiн ... ... ... ... әзiрлеу
қажет.
Ырықтандыру жағдайында телекоммуникация саласын мемлекеттiк реттеудi
жетiлдiру проблемалары мен ... ... ... ... ... ... ... тиiмдiлiгi зерделенiп, оларды түзету
бойынша ұсынымдар берiлетiн болады.
Республиканың тиiмдi геосаяси ... ... ... ... және ... ... басқа да елдерiмен арадағы
ақпарат ағындарымен алмасу саласындағы жаhандық үрдiстердi ескере отырып,
операторлардың ... ... ... трафиктi өсiруге бағытталған
тұтас стратегияны әзiрлеу ... ... ... ... ... қосуды қамтамасыз ету үшiн қосудың стандартты
нүктелерi айқындалатын және жарияланатын болады.
Телекоммуникация ... ... ... ... ... ... қосу және ортақ пайдаланымдағы
телекоммуникация желiсi бойынша трафиктi өткiзудi ... ... және ... ... ... ... ... әзiрленетiн және бекiтiлетiн болады.
Пайдаланушылардың ұялы байланыс қызметтерiне ... ... ... байланыс операторларының "Қазақтелеком" АҚ ... ... өтiп ... ... қамтамасыз ету мақсатында телекоммуникация
желiлерiн үстемдiк етушi ... ... ... ... ... қосуға арналған үлгi шарттың құрылымы бекiтiлетiн
болады.
5.1.3. Тiркелген және ұялы ... ... ... ... барынша қабiлеттi 50 елiнiң қатарына
кiруi туралы мiндеттi iске ... ... ... саласында осы
елдерге тән басты көрсеткiштерге қол жеткiзу ... ... ... және деректердi бiр ... беру үшiн ... ... желiлерiн дамытуға арналған жер үстiндегi
инфрақұрылымы жоқ негiзгi облыс орталықтарында жаңа технологиялар негiзiнде
сымсыз қолжетiмдiлiк ... салу ... ... ... ... жөнiндегi iс-шаралар жалғасатын болады.
Келешекте телекоммуникацияның ... ... ... ... ... түрлерi бойынша шығындарды бөлек есепке алу
қағидаты негiзге алына отырып есептелiнетiн болады. Бұл ретте ... ... үшiн ... ... ... тарифтерiн арттыруға
ғана емес, сондай-ақ ... ... ... үшiн қалааралық
тарифтердi төмендетуге және ... ... ... ... алу ... ... ... құруға да
бағытталатын болады. Осы ... ... ... тағы бiр ... ... бiрдейлендiру, тарифтер мөлшерiнiң қашықтыққа тәуелдiлiгiн
азайту, ... ... ... ... ... негiзге ала отырып белгiлеу және пайдаланушылардың барлық
топтары үшiн тең жағдай ... және ... ... ... арналған тарифтердi
төмендету үшiн жағдай жасалатын болады.
Қалааралық және халықаралық байланыс нарығында бәсекелестiктi дамыту
мақсатында ... ... ... ... ... ... ... ету қажет.
Қалааралық және халықаралық байланыс операторларын қолдау жөнiндегi
iс-шаралар отандық компанияларға қаржыландыру ... ... ... сыртқы байланыс нарықтарына шығуға мүмкiндiк бередi.
Қазiргi ... ... ... ... ... ААҚ "GSM
Казахстан" ЖШС және "Кар-тел" ЖШС сияқты GSM стандартының екi операторы
жұмыс ... ... ... ... қарқынмен дамуда, абоненттерiнiң саны
5,5 млн. астам абоненттердi құрайды, бiрақ ... ... ... ... ... тiкелей қосудың болмауынан жоғары тарифтер әлi
де сақталуда. Бұл үшiн ... ... ... ... ... ұялы ... операторларына тiкелей қосуды қамтамасыз ету қажет.
Ұялы байланыстың ену ... ... ... ұялы ... ... ... теңестiру және төмендету арқылы тарифтердi
азайту қамтамасыз етiлетiн болады.
5.1.4. Интернеттi ... ... ... ... ... ... кеңжолақты қол
жетiмдiлiктi дамыту, Интернеттiң ... ... ... Ethernet ... ... ... АҚ) деректер
беру желiсiн дамыту халық үшiн ... ... ... кемiнде 30 %-ға төмендетуге мүмкiндiк бередi.
Тарифтiк реттеу қағидаттары мен тетiктерiн, оның ... ... және ұялы ... ... қол жетiмдiлiктi жетiлдiру бойынша
оларды төмендету мақсатында жұмыстар жалғастырылатын болады.
Бiрқатар маңызды ... және ... ... ... ... ... ... iске
асыру қажеттiгiн ескере отырып, сондай-ақ нарықтың дамуына жаңа серпiлiс
беру ... ... үшiн де, бiлiм беру ... ... үшiн ... ... (бұдан әрi - Желi) кейбiр қызметтерiне ... ... ... ... ... ... тарифтердiң
жоғары болуының елеулi маңызды себептерiнiң бiрi Интернеттiң әлемдiк
ресурстары үшiн ... ... ... ... ... ... 80 % жағдайда провайдерге өте арзанға
түсетiн Желiнiң iшкi ... ... ... ... 90 % ... ... Желiнiң қазақстаннан тыс сыртқы
ресурстарын пайдаланады. Сөйтiп Қазақстанда Интернет құнының ... ... iшкi ... ... ... ... ... пайдаланушылар үшiн оның тартымдылығын арттыру мақсатында
Қазақстандық контенттi толықтыру ... ең ... бiрi ... және ... тарапынан ерекше назар аударуды талап етедi.
Қазақстандық сарапшылардың пiкiрi бойынша бiздiң елiмiзде Интернеттiң
дамуын ... ... ... бар. Бұл ... ... ... және халықты компьютерлендiрудiң нашарлығы.
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2004 жылғы 20 қазандағы N 1077
қаулысымен ... ... ... ... ... 2005-2010 жылдарға арналған бағдарламасына және Үкiметтiң 2004
жылғы 8 желтоқсандағы N 1286 ... ... ... ... ... қалыптастырудың мемлекеттiк
бағдарламасын iске асыру жөнiндегi iс-шаралар жоспарына сәйкес ... ... ... ... ... ... iс-шаралар жоспарлады.
Осы iс-шаралар телекоммуникациялық инфрақұрылымды дәйектi дамытуды
және "Қазпочта" АҚ ... ... ... Интернеттiң әлемдiк
желiсiне ұжымдық қолжетiмдiлiк пункттерiн ашуды қамтиды.
Бағдарламаны табысты iске асыру Интернет - ... ... ... ... ... жаңа ... енгiзу мен дамытуға,
сондай-ақ микропроцессорлық карточкалардың көмегiмен ақпараттық ресурстар
мен қызметтердiң әр ... ... ... ... ... жеке ... көлiктiк карта; бонустық карталар және т.б.) ... ... ... ... жылдары кезеңiнде мынадай жаңа ... ... ... ... ... едәуiр ұлғайту жоспарланып
отыр:
жерсерiктiк телефондама;
ұтқыр телефондама;
Интернетке қолжетiмдiлiк;
ұтқыр ... ... ... ... ... ... ... телекоммуникация нарығындағы қатаң ... ... ... ... ... ... жағдайында жаңа буындағы
әртүрлi қызметтер ... ... ... ... Жылдам және ең аз
шығындармен ... ... ... ... ... ... клиенттердiң әртүрлi топтары үшiн сараланған қызметтер пакеттерiн
қалыптастыру - байланыс нарығында ... ... ... ... ... ... телефондандырылмаған АЕМ-да 450
МГц жиiлiк диапазонында радиожиiлiк спектрiн пайдалана отырып, ... ... ... ... телекоммуникацияның
әмбебап қызметтерiнiң тiзбесiнде көзделген байланыс қызметтерiнiң көлемiнен
аз емес көлемдегi ... ... ... ... осы ... ... 50 адамнан астам тұрғыны бар АЕМ-
де тұратын халыққа телекоммуникацияның әмбебап қызметтерiнiң ... алу және ... ... ... ... ... ... берiлетiн болады.
5.2. Телекоммуникация саласын инновациялық-технологиялық
және техникалық қамтамасыз ету
5.2.1. Телекоммуникация саласын инновациялық ... ... ... Жолдауында Мемлекет басшысы экономиканы
әртараптандыруды, оның шикiзаттық бағытынан арылуды қамтамасыз ету мiндетiн
қойды. ... ... ... ... көлемiндегi үлесiн
арттыру үшiн салаға инвестициялардың өсуiн және жаңа технологияларды
уақтылы ... ... ету ... ... жоғары технологиялық салалардың бiрi болып
табылады, соның салдарынан саланың дамуы негiзiнен ... ... ... ... қызметтердiң барлық жаңа түрлерiн ұсыну,
телекоммуникация желiлерiн ұстауға жұмсалатын шығындарды азайту мүмкiндiгiн
беретiн жаңа ... ... ... мен ... енгiзу есебiнен жүзеге
асырылады.
Осылайша, Қазақстан Республикасында телекоммуникацияны одан әрi
дамыту үшiн телекоммуникация ... ... ... ... ... ... әзiрленетiн болады, ол ең жаңа
ақпараттық технологияларды енгiзу және ... ... әр ... ... жаңа технологияларды дамытуға бағытталады.
2004 жылдың деректерi бойынша ... ... ... ... бiр ... ... 9,03 АҚШ долларын құрайды.
Салыстыру үшiн, осы инвестициялар Ресейде бiр ... ... ... - 16,53, ... - 227,3, ... - 104 АҚШ ... ... меншiктi және қарызға алған ... ... көзi ... ... ... ... телекоммуникация
саласы кiрiстерiнiң елдiң ЖIӨ-дегi аздаған үлесiн ... ел ... 2,9 %-ға тең) ... ... бар ... перспективада
телекоммуникация саласының тұрақты озық дамуын қамтамасыз ете алмайды.
Республика байланыс ... ... ... ... ... ... өндiрушiлердiң жаңа технологиялары базасында осы
заманғы телекоммуникациялық инфрақұрылымды ... және ... ... ... ... ағындар транзитiн ұлғайтуға
бағытталатын ... ... ... мен ... ... ... iске ... көзделедi:
ҰАСМ салуды жалғастыру;
жергiлiктi телекоммуникация желiсiн жаңғырту және дамыту;
деректер беру желiсiн ... ... ... ... ... дамыту.
Саланың инновациялық технологиялық қайта құрылуларының негiзiн
құрайтын iрi, жүйе ... ... бiрi ҰАСМ салу ... табылады. Осы
жобаның тұжырымдамасы DWDM және SDH жабдығын пайдалана ... ... ... ... ... ... ... магистралды желiлерге толығымен ауыстыру қажеттiлiгiне негiзделген.
Нәтижесiнде республиканың барлық өңiрлерiнiң бүкiл әлемдiк телекоммуникация
желiсiне ... үш ... шыға ... үш iрi ... нысанында оңтайлы
қосылуы болады. ҰАСМ салу магистралды ... ... ... ... ... ... сондай-ақ жоғары сапалы цифрлы
байланыс арналарын, ... ... ... ... республикада
телекоммуникация нарығының дамуын қамтамасыз етедi және технологиялық
жағынан озуға және ... ұзақ ... ... ... ... арналған техникалық база құруға ықпал ететiн болады.
Сондай-ақ, әлемдiк ... ... ... ... ... ету жөнiндегi алғы шарттарды жасайтын ҰАСМ құрылысын
толық ... ... ... ... ... құру ... деңгейдегi
телекоммуникацияны дамытуға да, олар арқылы ТОБЖ өтетiн өңiрлердiң
ақпараттандыру және ... ... ... да ... етедi, Ресей
желiсiне екiншi қуатты тәуелсiз шлюз ұйымдастырылатын болады.
Халықты "электрондық үкiмет" қызметтерiмен қамтамасыз ету, халықтың
барлық ... ... ... ... қол жеткiзу құқықтарын
қамтамасыз ету мақсатында желiлердi 100 %-дық цифрландыруға ұмтылу қажет.
Ол үшiн ... ... ... ... ... ... ... желiсiн цифрландырудың және ақпараттық
қоғамның негiздерiн қалыптастыру қажеттiлiгiн қамтамсыз етудiң 2007-2012
жылдарға арналған ... ... ... желiсi дамуының жай-күйiне талдау жүргiзу, келешекте
ақпараттық қоғамға өту қажеттiлiгiн ескере отырып, цифрландыруды дамытудың
талап ... ... ... және ... деңгейiнiң шығыстарын
оңтайлы тұрғыда анықтау осы жобаны iске ... ... ... ... ... ... Республикасының облыс орталықтарының, облыстық
бағыныстағы iрi қалаларының және барлық аудан орталықтарының ... ... ... ... және ... жөнiндегi жұмыс
жалғасатын болады. Қалалық телекоммуникация желiлерiн ... ... ... қарай қалалық телекоммуникация желiлерi бойынша цифрландыру
деңгейi 85 %-ға жетедi, табиғи ... және ... ... ... жабдығын айырбастау жүзеге асырылады, сондай-ақ халыққа
телекоммуникация қызметтерiнiң ... ... және ... ... ... жаңа ... ұсыну басталатын болады.
Жаңа телекоммуникациялық технологияларды енгiзу жөнiндегi жұмыстар
жалғасатын болады, бұл ретте Интернеттi деректер берудi пайдаланушылар ... ... ... ... ... елеулi түрде назар
аударылатын болады.
Қазақстан Республикасының телекоммуникациялық секторын ... ... ... ... мен ... әр ... ... едәуiр дәрежеде ықпал етедi.
Бүгiнде телекоммуникациялық сала үшiн ... ... ... ... ... ... маңызы бар. Әлемдегi Қазақстанда ... ... ... ... жөнiндегi ақпараттық технологияларды жетекшi
әзiрлеушiлердiң бірі ақпараттық технология саласында озық ... ... және ... ... ... iске ... "НК
"Казахстан инжиниринг" ААҚ мен "Technologies Engineering Ltd" компаниясымен
бiрлескен кәсiпорын құру бойынша ... ... ... ... ... перспективада телекоммуникация саласын жаңғырту
мақсатында Қазақстан Республикасы Президентiнiң 2003 жылғы 18 ... ... ... құрылған "Ақпараттық технологиялар паркi" Арнайы
экономикалық аймағының ... әрi - "АТП" АЭА) ... ... ... өндiрiсiнiң инвестициялық жобаларын iске
асыру үшiн ақпараттық ... ... ... және ... компанияларды тартуды жандандыру қажет.
Қазiргi кезде "АТП" АЭА басқару жyйесi құрылған, ... ... ... ... инфрақұрылымы жасалуда, технопарктiң 1-
кезектегi құрылысы аяқталуда.
5.2.2. Нөмiрлеудiң телекоммуникациялық ... ... ... ... ... ... және нөмiрлердi бөлудiң
тәртiбiн, сондай-ақ телефон қызметтерiн көрсетуге ... ... ... ... ... ... телефон
байланысының нөмiрлерiн пайдалану ерекшелiктерiн ... ... ... айқындайды.
Заң қолданысқа енгiзiлгеннен кейiн "Қазақтелеком" АҚ нөмiрлеу
ресурсын бөлу және оны ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ұлттық ресурсының бөлiгi
ретiнде иелiктен шығарылмайтын ... ... ... ... байланыс саласында қызметтi жүзеге ... ... ... ... ... ... ... нәтижесiнде
құқықтық мирасқорға берiлмейдi). Байланыс операторлары өздерiне ... ... ... клиент-абоненттерi арасында ғана бөледi.
Тұтастай алғанда, республика бойынша байланыс операторларына нөмiрлеу
ресурсын беруде кедергiлер жоқ.
Алайда Алматы қаласындағы нөмiрлеу ресурсының ... ... iрi ... ... ... ... тежеушi фактор
болып табылады. Жергiлiктi байланыс ... ... ... ... нөмiрлеу сыйымдылығын ұлғайту жөнiнде бiрқатар iс-
шараларды жүзеге асыру жоспарланып ... ... ... ... жаңа ... жоспарына
ауыстыру туралы" Қазақстан Республикасы Ақпараттандыру және ... ... ... ... Алматы қаласында жетi мәндi
нөмiрлеуге көшу жүзеге асырылатын болады.
Бұдан басқа, ... ... ... ... ... ... жаңа ... ауыстыру жоспарланып
отыр. Қазақстан мен Ресейдiң нөмiрлеудiң жетi елдiк ... ... ... бұл ... ... Федерациясының Ақпараттық
технологиялар және байланыс министрлiгiмен келiсiлген мерзiмде жүзеге
асырылатын болады.
5.2.3. ... ... ... ... перспективада жылжымалы байланыстың үшiншi және одан
кейiнгi буындары стандарттарын ... және ... ... ... олар беру ... 8 кбит/с бастап 2 Мбит/с дейiнгi шектерде
жататын бiрнеше әр ... ... бiр ... ... ... Бұдан басқа, сөздi және деректердi нақ сол терминалға берудi талап
ететiн ... ... ... беру ... ете ... ... ... сигналдар нақ сол арнада берiлуi мүмкiн.
Қазiрдiң өзiнде Қазақстанда 3-буынға өтпелi ... (2,5 ... ... ... мүмкiндiгi қарастырылып ... ... ... ... бөлу ... өте баяу ... байланыс желiлерiнде сымсыз жүйелердi пайдалану мәселесi
бос радиожиiлiктердiң болмауына ... ... ... ... отыр. Бұл
ауылдық байланыстың дамуын және ауылдық елдi мекендерде соңғы мильдi (желi
жабдығынан абоненттiк қондырғыға дейiнгi қол жеткiзу ... ... ... ... ... тежейдi.
Азаматтық және үкiметтiк мақсаттағы радиоқызметтердiң арасында
бiрлескен жиiлiк жолағының ара жiгiн айқын ажыратушылықтың ... ... ... ... ... азаматтық радиожиiлiктердi
келiсудi жүргiзудi талап етедi.
Әлеуеттi министрлiктер мен ... ... ... әрi - РЭҚ) сол жиiлiк ауқымын жаңа ... да ... ... жаңа ... енгiзу
тежелуде. Азаматтық пайдалануға жиiлiк ... ... үшiн ... ... көтерiлiп отырған проблемаларды шешуге бағытталған
бiрқатар iс-шараларды ... ... ... ... ... ... ... байланыс және радиоэлектрондық құралдарды
электромагниттiк үйлестiру ... ... АҚ ... ... ... байланыс операторларының аренасына
кiруге мүмкiндiк беретiн қазақстандық "KAZSAT" байланыс және хабар ... ... ... ... ... ... өз жерсерiгiнiң пайда ... "KAZSAT" ... ... ... iстейтiн болады. Қазiргi жерсерiктiк
байланыс операторларының "KAZSAT"-қа көшуi ақпараттық ... ... ... ... барлық салалары үшiн
жерсерiктiк байланыс қызметтерiнiң серпiндi дамуына ықпал ететiн болады.
Қазақстандық ... ... үшiн ... ... ... және ... ... сыйымдылығын жалдау, мысалы, Intelsat сияқты
басқа ... ... ... едәуiр арзан болады деп
болжануда. ... ... ТМД ... ... да жерсерiктiк
байланыс арналарын ... беру ... ... ... және ... салалық
жүйесiн жетiлдiру
Ағымдағы сәтте салада ... және ... ...... жүргiзiлiп отырған жоқ. Техникалық сәйкестiгiне
сертификаттаудан өтпеген ... ... ... нормативпен
бекiтiлмеген. Осындай техникалық ... ... тек ... бойынша сертификатталған құралдарды пайдалану салада ... ... ... әкеп соқтырады.
Халықаралық тәжiрибенi жан-жақты зерделеуге негiзделген стандарттау
мен ... ... ... құруға бағытталған жұмысты жандандыру
қажет: осы салада бар стандарттар ... ... ... және ... басым бағыттарды айқындау, жаңа стандарттарды әзiрлеу ... ... ... ... ... үшiн ... мен сертификаттау жүйесiн жетiлдiру ДСҰ-на
кiру жолы бойынша iлгерiлеуге ықпал ететiн болады. Халықаралық қағидаттарды
пайдалану шет ... ... ... зертханаларын,
зертханаларда алынған сынақ ... ... ... мен ... ... проблемасына оң әсерiн тигiзедi.
5.2.6. Телекоммуникация саласында кадрлар даярлау мен
қайта даярлау жүйесiн ұйымдастыру
Қазiргi кезде Қазақстан Республикасында телекоммуникация саласы елдiң
орташа даму ... ... ... 28 % - 34 %-ға жуық ... қарқынмен
дамуда. Салада жұмыс iстейтiн қызметкерлердiң саны тұрақты түрде өсiп отыр.
Телекоммуникациялық технологиялардың қарқынды дамуы, жаңа техникалық ... ... ... ... ... бiлiктiлiгi мен өз
бетiнше бiлiм алуын ұдайы көтерудi ... ... ... ... дамыту мен экономиканың ... ... ... ... ... ... ... дамытуды қамтамасыз етуге ... ... және ... ... кадрлар даярлаудың бiрыңғай
жүйесiн құру проблемасы өткiр қойылады.
Осы мақсаттарда Қазақстан Республикасының телекоммуникация саласының
озық дамуын ғылыми және ... ... ету ... ... ... арналған тұжырымдамасын әзiрлеу қажет.
Осы тұжырымдама Қазақстанның ақпараттық технологиялар саласындағы
жоғары бiлiктi ... ... ... ... пен жаңа ... ... ... отырып, мамандар
даярлаудың критерийлерiн әзiрлеуге және елдiң телекоммуникациялық саласын
озық дамытуды ғылыми және ... ... ету ... құру ... ... бағытталуы тиiс.
5.2.7. Телекоммуникация желiлерiнде жедел-iздестiру
iс-шараларын жүргiзудi қамтамасыз ету
Абоненттердiң соңғы терминалдарының сәйкестендiру деректерi туралы
қызметтiк ақпаратты ... ... ... беру ... ... Әртүрлi байланыс операторлары желiлерiнiң қиылысуларындағы
керi нөмiрлердi трансляциялауда көптеген ... бар. ... ... ... желiлерiнде абоненттер терминалдарының қызметтiк
сәйкестендiру ... ... мен ... алу ... ... iске ... және осы талаптарды байланыс операторларының
желiлерiн қосу кезiнде ... шарт ... ... ... ... ... ... жүргiзудi
қамтамасыз ететiн құралдармен жарақтандыруды осы салада қолданылатын
стандарттарға және өзге де ... ... ... ... ... және ... қарсы қызметтiң жолын кесуге арналған
жағдайларды жетiлдiру мақсатында абоненттердiң жеке ... ... ... ұйымдық және техникалық ... ету ... ... ... ... ... ... негiзiнде алдын ала төлеу карточкаларын ... ... ... ... пайдаланатын абоненттердi
байланыс операторларының есепке алуы ... ... ... ... ... ... соңғы терминалдарының деректерiн
сәйкестендiрудi техникалық қамтамасыз ету мақсатында тиесiлiгiне қарамастан
барлық түрдегi ... ... ... бойынша керi нөмiрлер туралы
қызметтiк ақпаратты трансляциялау бойынша нормативтiк талаптарды қолданысқа
енгiзу қажет.
Пакеттiк деректер беру ... ... ... техникалық қамтамасыз ету жөнiндегi талаптарды қолданысқа енгiзу
жоспарланып отыр.
Мемлекеттiк құпияларды ... ... ... одан әрi кеңейту
iске асырылатын болады.
6. Қажеттi ресурстар және қаржыландыру көздерi
Бағдарламаның iс-шараларын қаржыландыру республикалық бюджет ... ... ... ... үшiн ... ... ... 222,3 млн.
теңгеге баламалы сомадағы қаражатты игеру талап ... ... ... ... бюджеттiң кiрiс бөлiгiне байланысты әр жыл ... ... ... ... ... Бағдарламаны iске асыруға қажеттi
қаржыландыру көлемi 2006 жылы - 25,3 млн. ... 2007 жылы - 153 ... 2008 жылы - 44 млн. ... ... ... ... ... қаражаты есебiнен қаржыландырылатын iс-шаралар бойынша шығыстар
көлемi тиiстi ... ... ... ... болады.
7. Бағдарламаны iске асырудан күтiлетiн нәтижелер
Телекоммуникация қызметтерi нарығының оңтайлы ... ... ... ... инфрақұрылым ақпараттық қоғамның технологиялық
негiзi сияқты.
Бағдарламаны iске ... ... ... ... ... ... ... жетiлдiру, халыққа арналған байланыс
қызметтерiне қол жетiмдiлiк, мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... үшiн терiс
салдарларсыз телекоммуникацияның толық бәсекелестiк нарығына көшу;
телекоммуникация салаларының үздiксiз ... ... ... ... ... халықтың қол жетiмдiлiгiнiң
кеңеюi;
телекоммуникацияның ұсынылатын қызметтерi спектрiнiң кеңеюi;
Орталық Азия ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етiлуi. Қазақстан
Оңтүстiк Шығыс Азия - Еуропа және ... Азия - ... ... ... ағындарды қамтамасыз ету жөнiнде халықаралық транзит ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн телекоммуникация саласындағы ... ... ... ... ... ... де, ұзақ мерзiмдi
де кезеңге инвестициялау үшiн тартымды жағдайдың жасалуы;
телекоммуникациялар ... ... ... ... ... қол жетiмдiлiктi және байланыс қызметтерiнiң жаңа
түрлерi нарығын дамытуға арналған мүмкiндiктер өседі;
саланың жұмыс ... ... және ... ... ... үйлесiмсiздiгiнiң азаюы;
саланың серпiндi дамуы жағдайында телекоммуникация ... ... және ... ... ... ... iске ... мынадай мақсатты көрсеткiштерге қол жеткiзуге
бағытталатын болады:
тiркелген телефон желiлерiнiң тығыздығы - елдiң 100 тұрғынына 23;
ұялы байланыс абоненттерiнiң тығыздығы - елдiң 100 ... ... ... тығыздығы - елдiң 100 тұрғынына 10;
жергiлiктi телекоммуникация желiлерiн цифрландыру деңгейi - 80 %;
байланыс операторлары кiрiстерiнiң ... - ... iшкi ... 4-5 %-
ы;
бiр тұрғынға телекоммуникация қызметiнен түсетiн кiрiстер 150-200 АҚШ
доллары;
бiр ... ... ... ... 70-100 ... iске ... кезiнде 2012 жылға қарай әлемнiң бәсекеге
барынша қабiлеттi 50 елiне тән ... ... ... қол ... жағдай жасалатын болады:
100 тұрғынға 40 телефон желiсi (2005 жылы - 17),
100 тұрғынға 90 ұялы ... ... (2005 жылы - ... ... 40 ... ... (2004 жылы - 1,34).
Деректерге көз салсақ, 15,3 ... ... бар ... үшін ... ... өте тәуір көрсеткіш. Алғаш ұялы байланыс нарығы ашылғанда,
сөйлесудің бағасы 1 ... ... еді, оған ... ... ... ... еді. ... 90 жылдардың басында жақсы алғышаттармен,
арзан ... ... ... талпыныс жасаған бірнеше ұсыныстар
қабылданбай қалған. Қазіргі таңда еліміздегі мобильді байланыс ... ... және 1CDMA ... төрт ... жұмыс жасайды. Ақпараттандыру және
байланыс агенттігі аталатын құзырлы мекеме өкілдері жаңа операторлардың
нарыққа енуіне қарсы ... ... ... ... жиілігінде бос орын
жоқ, қолдануға болатындары Қорғаныс министрлігіне тиесілі екен.
Қызмет көрсету бағасына келсек, ұялы ... ... боп тұр. ... ... ... ... ... көршілес Қытайда байланыстык бір
минуты орта есеппен 3 теңгені ... ... ... ... ... ... 1 ... шақырымға 2,5 адамнан келетін
Аустралиядағы ұялы телефон қызметінің құны бізден ... ... ... ... Орта Азия да, дамыған Еуропа да ... бұл ... ... аз ... ... ... ... 777 нөмірлі оперотордан
өзгесінде «қазақтелеком» аталатын байланыс магнатының ... ... ... баға ... алшақтықтардың қайдан екенін білуге жетелесе
керек.
Орта ... ... ... ел тұрғындары қоңырау соғудың бір минуты
үшін GSM ... 12-35 ... ... ... жұмсап отыр. Байланыс
қызметін ұсынушы окмпаниялар маркетингтік әдіс-айлаға ... бір ... ... таңдау мүмкіндігін бергендей болып, екінші жағынан осы
арқылы табысқа жетуді көздейді. Бір тарифте ішкі қоңыраулар құны ... өзге ... ... үшін қоңырау шалу қымбат неменсе ұялы
телефон шығын көп. Болмаса, байланыс құны CDMA жүйесіндегі тәрізді минутына
3,5-9 теңге ... ... ... ... бар. ... ... қым-
қуыт тауарды өткізуді басты істері деп білетін маркетологтардың өзіне
бірнеше нөмірді қатар ұстатып ... ... ... тірліктің де өнуі қиын. Сол ... ... ... ... ... таза табысы 71 ... ... ал № 1 алып GSM ... ... ... таратқан жоқ,
бұл ұялы байланысы нарығындағы ашықтықтың аздығын көрсетсе керек.
Телефон операторлары қазір ... ... ... негізгі байлансы
орнатумен ғана емес, сонымен бірге қосымша sms,mms,GPRS, wap және ... ... ... ... ... ... ... Қазақсатанда тек байлансы
операторларының тарифтік бағасы ғана емес, телефонмен ұтқыр ... ... да ... ... ... тағы бір тұсы – ... ... тілдің
ақпараттық технология саласында атойлап ойқастайтын уақыты жетті. Дәл
қазіргі ... ... ... ... ... шапшаң қарқынмен дамып
барады. Бүгінде Қазақстан қоғамына да етене енді. Мұндайда заман көшінен
қалмай, дамыған ... иық ... ... ... түсу үшін
қазақ қоғамының алдына тағы бір жаңа міндет шығып отыр. Ол өзге тілдердің
иіріміне иліге ... ... ... ... ... ... да бір ... проблемалары жетіп артылатын қазақ тілінің қазіргі
халінен хабары бар жандардың кейбіреулері үшін бұл машақаты көп іс ... ... ... ... ... тілін «атына заты сай етіп» мемлекеттік
тіл дәрежесіне көтеріп алайық, ал бұл тектес мәселе содан кейін ... ... ... де ... ... Бір ... бұл ... де
жаны бар. Алайда қазақ тілі нағыз биігіне көтерілгенге ... «қос ... ... ... ... келе ... ... дамуы - өте нәзік
құбылыс. Олай ... өз ... ана ... ... кеңге жаюына
тамтұмдап болса да әрекет қылып, жан-жақты қолдау көрсеткеннен ұтарымыз
көп. Қолдауды әртүрлі жолдармен іске ... ... ... бірі - біз ... ... тілдегі ақпараттық технологияны дамытуға ден қою.
Қазіргі уақытты осыдан жиырма жыл, тіпті он жыл ... ... ... ... қай қоғамды мысалға келтірмеңіз, ... ... ... ... ... кемде-кем. Дамушы мемлекеттер
санатындағы Қазақстан қоғамы да ... жаңа ... ... ... бері
ақпараттық технология тасқынының астында қалды. Рас, өркениеттер ... ... үшін бұл ... қыр-сырын барынша жетік меңгеруге бар
күшімізді салып, алға ұмтылудамыз. Қарапайым ... ... ... бәс
тігіп отырмыз. Алайда, өкінішке қарай, бұл ... ... ... ... туар емес. Ал қарыштап дамып жатқан ақпараттық технология саласы күн
сайын тың жаңалықтармен ... ... Оның ... ... ... ... қоғамға терең орнығуына ықпал етуде. Сондықтан, ақпараттық
технология айдынында еркін жүзуді ... ... ... қана ... ... ... бағдарлағысы келетін әр ел қазір өз тіліндегі ақпараттық
терминологиялық базаны ... ... ... кірісуде. Өкінішке
қарай, біз күнделікті тірлігімізде пайдаланып жүрген ағылшын және ... ... ... ... ісі ... ... ілісе
алмай келеді. Мұның басты себептерінің бірі - мемлекеттік тілде ақпараттық
терминологиялық базаны ... ... ... болып отыр. Ал
бұған себеп - ... ... ... ... ... тиісті
деңгейде дамымай отырғандығы. Қазбалай берсек мұның да өзіндік себептері
жетерлік. Солардың ең бастысы - ... ... іс ... ... тілді
ақпаратқа сұранысының төмендігі. Ал дүниенің төрт бұрышында ақпараттық-
коммуникациялық технологиялар жыл сайын, ай ... ... күн ... ... ескерсек, қазақ тілін өркендетудің бірі жолы осы мемлекеттік
тілдегі ақпараттық технология терминдерін ... ... ... тілмен айтқанда, қазақ ... ... оның ... саласына енгізілу деңгеймен де тығыз байланысты. Сондықтан,
әзірге есеміз кетіп жатқан бұл бағытта қандай нақты шараларды ... ... ... ... ... тілінің тағдырына енжар қарай алмайтын әрбір
азаматты ойландыруы тиіс. Таяуда Астанада «Мемлекеттік ... ... ... ... Қазақстанда ақпараттық-технологиялық білім
беруді дамыту» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Оған қатысқан азғантай ... ... ... ... ... кездесетін кедергілерді
талқыланып, оларды шешу ... ... ... ... тілдегі
ақпараттық технология неліктен тиісті деңгейде дамымай отыр, ... ... ... саласына, интернет иірімдеріне дендеп еніп,
жеткілікті деңгейде орныға алмай ... ... ... не? Шарада сөз
алған ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Қайрат Сәдуақасовтың пікірінше,
мұның ең басты себебі - ... іс ... ... ... ... ... ақпарат алуға құлықты емес. Қазақ тілі мемлекеттік тіл ретінде
заңдық тұрғыда жарияланғанымен, қарым-қатынас құралы әлі де орыс тілі ... Ал ... ... ... орыс ... ... ... сондықтан да қазақ тілді ВЭБ ресурстарға ... ... Ал ... ... ... ... ... деңгейге
көтеріле алмай отырғандығын көрсетеді. Мұндайда тығырықтан шығаратын жолдың
бірі - ғаламтор жүйесінің ауылдық аймақтарда, ел ... ... ... ... ... ... ақпарат алуға ең мүдделі аудитория -
қазақтар ... Зер ... ... ... ... ... жаны бар. Дәл
қазіргі жағдайда қазақ тілінде ақпарат ... ең ... ... ... екендігі рас. Қалалы жерлерге шоғырланған бір бөлігін айтпағанда,
қазақтардың басым көпшілігі аудан орталықтары мен ауылдарда ... ... ... ... ... ... ... бас-басына компьютері
жоқтығы шындық. ... ... ... ... ... ... ... желісіне қосу жұмысы жүргізіліп
жатқанымен, бұл істе өркениетті елдердің деңгейіне жете ... ... ... маркетингтік агенттігінің мәліметіне сүйенсек, 2007 ... 1 млн 600 мың адам ... ... 11 ... ... ... ... тіркелген. Ал, мұның ішінде қазақ тілді аудиторияның саны
қанша пайызды құрайтыны «айтпаса да ... ... ... тұтынушылардың
орыс тіліне арналған саласы болғандықтан, Қазақстанда ақпарат саласында
басым қолданысқа ие болып отырғандығы белгілі. ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық немесе ... тым аз ... ... ... ... ... ... ғана көңіл бөлінетіні жасырын емес. Ал, Қазнетті жетілдіру ... ... ... жөн? Қ. ... пікірінше, оның бір жолы
қазақ тіліндегі сайттар арқылы кез-келген ақпаратты алу үшін ... ... қор ... ... Бұл ... мемлекеттік тілінде шығарылатын
баспа өнімдерінің, ақпарат құралдарының, ресми мәліметтердің, жалпы ... ... ... ... ... ... ғана интернет
жүйесінде қазақ тілінің өз сегменті қалыптасады. Ендігі бір айта ... ... жаңа ... ... тілінің дамуына
кедергі болып отырған тағы бір ... ... бірі - ... ... Бұл ... пайдаланатын, қазақ тілінде ... ... ... ... ... ... ... компаниясы
шығарған қазақ тілді интерфейс арқылы қолданылып келеді. Алайда ол ... ... ... ене ... ... ... ... қазақ қарпімен
жазылған мәтіндердің ашыла бермейтіні мәлім. Бұл да Қазнетті тұтынушылар
санының өрістей алмауына себеп болып ... ... ... ... қарпіне
көшу туралы ұсыныстың негізгі тиянағы да осыдан бастау алып жатқандығы
белгілі. ... ... ... технология саласында қазақ тілінің кең
қанат жаюына ұялы байланыс саласы арқылы да ... ету ... ... ... отыр. Ал сарапшылар Қазақстанда ұялы ... ... 100 ... ... ... болжап отырғандығын ескерсек, аталмыш
салаға да қазақ тілін ... ... ... ... ... ... ... Стратегиясында ұзақ мерзімді басымдықтардың бірі
ретінде байланыс ... ... оның ... ... икемділігін арттыру бағыттары белгіленгені мәлім. Сол
міндеттің аясында ... ... ... ... жобасы жүзеге асып
жатқандығы белгілі. Ана бір жолы болашақтықтармен кездесуінде ... ... ... ... әзірлеуді тапсырды. Қарап отырсақ, бұл
жобалардың барлығының ... асуы ... ... ... Осыларды және серпінді бағдарламаларды қазақ ... ... ... үшін ... беру жүйесін инновациялық тұрғыдан, оның ішінде де
қазақ тіліне ... ... ... дамыту қажеттігі қазір
сұранып тұрған мәселе. ... ... ... ақпараттық-коммуникациялық
технологиялардың негізін кеңінен үйрету де маңызды болып отыр. Ал ол үшін
кәсіби мамандар мен қазақ ... ... ... оқу ... ... бұл ... да тағы бір ... алдымыздан кесе көлденеңдейді. Ол -
еліміздегі ақпараттық технология терминдерінің және ... ... ... технология мамандарының өте аздығы. Бұл да аталмыш
саладағы өзекті ... ... ... ... ... ... халықтың жеке компьютермен қамтамасыз етілуінің
және интернетке қол жетімділігінің төмендігін қосуға ... ... ... ... ... ... толтыру үшін қазір жүзеге асырылып жатқан ... ... ... ... ... қазақ тілінде сабақ ... ... ... ... ... игі ... еді. Елімізде заман
талабына сай ... ... саны жыл ... арта ... белгілі жайт. Бұл әрине жақсы. Алайда, дәл ... ... сол ... ішіндегі қазақ тілді аудиторияның
үлесі қанша болады ... ... ... ... ҰЯЛЫ ... ... ұялы ... нарығының негiзгi сипаттамалары мынадай:
онда төрт байланыс операторы жұмыс iстейдi, бұл ... ... ... ... ... кiру ... өте ... ұялы байланыс нарығы мынадай ерекшелiктерiмен сипатталады:
барлық ұялы ... ... ... ... ... ... ... компаниялар - байланыс ... ... ... тарифтер бөлiгiнде өзара бәсекелеседi. 2004 жылмен
салыстырғанда бүгінде ұялы байланыс ... саны 2,5 ... ... байланыс абоненттерiнiң саны тiркелген байланыс абоненттерiнiң
санынан асты. ... ... саны ... 2,5 ... ... ... саны 5,5 млн-нан астамды құрайды. "GSM Казахстан"
ЖШС "Қазақтелеком" ААҚ абоненттердiң барынша көп ... 3,3 ... ... ЖШС ... саны 2 ... астам адамды құрайды.
Осы стратегиялық маңызды және ... ... ... ... ... етiп отырғандығын атап өту қажет - ұялы байланыс
нарығының iрi компанияларында ... және ... ... ... ... үшiн серпiндi өсу тән, алайда бәсекелестiк сипатын орташа
деп бағалауға болады. ... жаңа ... ... болуы есебiнен
бәсекелестiктiң дамуы негiзiнде осы байланыс түрiне тарифтердiң ... ұялы ... ... өсу ... жоғары деп бағалауға болады.
Жылжымалы байланыстың ұялы желісін пайдаланушылардың саны қарқынды
өсуде. Халықаралық ... ... (ITU) ... ... ... әлемдегі мобилді телефонды пайдаланушылардың саны 1,7 миллиардтан асып
жер шарының 26% қамтыды. Мобилді ... ... ... аса көп ... ... келе ... ... байқалды, әсіресе Үндістан ... ... ... мен АҚШ-та мобилді операторлардың ... өсу ... ... ... ... ол нарықтың қанығуымен
сипатталады. Бұл елдерде өсу жағдайын үшінші ... ... ... ұялы ... ... ... қарқынды дамып келе
жатқан нарықты сараптаумен негізделген. Қазіргі уақытта ұялы байланыстың
ену деңгейі 80%-ға жақындағанымен, ұялы байланыс ... ... өсу ... ... 2007 жылдың соңына қарай компаниялардың
клиенттер саны 10 миллионға дейін жетуі мүмкін.
Қазақстанда қазіргі уақытта ұялы байланыспен төрт ... ... – «GSM ... ЖШС, ... ЖШС, «Алтел» АҚ және «Мобайл Телеком-
Сервис» ЖШС. Соңғысы, «Қазақтелеком» АҚ ... ... ... жақын
арада жаңа өнімі – NEO ... ... ... Егер ... ... өз ... ... AMPS стандартын ұсынса, қазіргі жаңа
бренд GSM стандартын қолдайды. Екінші орынды GSM ... 900 ... ... көрсететін «Кар-Тел» ЖШС алады. Екі жарым жыл ... ... ЖШС ... тұрғылықты мекенінің 94%-ын (136 ... ... ... территориясының 100%-ын жабатын «ВымпелКом» ресейлік компаниялар
тобымен сатып алынды. Ұялы байланыс қызметі ... ... ... ... және ... ... трассаларына көрсетіледі:
Астана – Бурабай – Көкшетау, Павлодар – ... ......... ...... ... – Павлодар, Алматы –
Шымкент, Балқаш – Қарағанды
Елімізде ұялы байланыс ... ... ... ... ... құру және ... қызмет көрсету үшін қосымша
шығындарды қажет етеді. Абоненттердің талаптары өсуде, олар ... және ... ... ... ... қосымша қызметтерді күтеді.
Бұл болашақта ұялы байланыстың 3G ... тез ... ... ... ... географиялық және демографиялық жағынан ерекше болып
келеді: территориядағы халықтың төмен тығыздығы. Бұл ұялы ... ... ... ... ... Сол ... ... аз қоныстанған және
қашық жатқан көптеген елді мекендер ... ... ... ... ... K’Cell және Activ сауда маркаларымен
“Қазақстан GSM” ЖШС ... ... ... қамту аймағы сияқты
көрсеткіштер ... ұялы ... ... ... ... ... бойынша екінші орынды Beeline сауда белгісімен ... ... ... ... “Dalacom” және “Pathword” сауда маркасымен “Алтел”
ЖШС келеді, NEO сауда ... ... ... енген “MTS” ЖСШ төртінші
орынға ... ... ... ... ... ... 2008 жылдың
бірінші тоқсанында жыл басымен салыстырғанда Қазақстандағы тіркелген ұялы
байланыс абоненттерінің жиынтық ... ... (13 400 ... өскен.
Осылайша, ұялы байланыстың номинальды енуі ... ... ... ... ... сәйкес кезеңінде жалпы абоненттік база 9,8% өсті.
Өсу қарқынының ағымдағы төмендеуі кемелдік ... ... ... Еліміздегі ұялы байланыстың ену деңгейі 80% асқан және кейбір
бағалаулар ... жыл ... 100% ... Ұялы ... белсенді өсуі,
көптеген сарапшылардың пікірінше, енудің 65-70% белгілеуіне жеткенге дейін
жалғасады, одан кейін бәсеңдеу орын ... да, ену ... 110% ... ... болып саналады. Қазіргі уақытта еліміздің ірі қалалары –
Алматы мен Астанада ену деңгейі 100% асады, ... ... да ... осы ... ... ... Сондықтан, жаңа абоненттерді қосу әлеуеті
қосымша байланыс арнасы сияқты басқа ... ... ... алған
ауылдық жерлердің және шағын қалалардың тұрғындары, басқа ұялы байланыс
пайдаланушылары болып ... ... 110% ... ену ... асу
ұялы байланыс қызметтерін тұтынушылардың мүдделерін бірте-бірте, мысалы,
ұтқыр Интернет ... ... ... ... ... ... ... байланыстың енуі 35% жүзеге асырылғанда негізгі кіріс дыбыстық
қызметтердің өсуі есебінен, ену 100-110% жеткенге дейін ... ... ... ... ... емес ... дамуы болмақ. Мұны Ресей,
Украина сияқты және басқа елдердің тәжірибелері анық ... ... ... ... қызметтердің өсуі – деректерді беру, Интернетке қатынау және
т.б. есебінен операторлар ... ... ... және жоғары
жылдамдықты қатынаумен қамтамасыз ете отырып, айтарлықтай жақсы табыс таба
алады.
Осылайша, сұраныстың ... ... осы ... ... ... ... екі фактордың: клиенттер үшін тартысты күрестің
және даму үшін зор ... бар ... ... ... ... ... ... түрлерін дамыту есебінен жүргізілуі мүмкін.
Әрине, бәсекелестік қатая түседі және егер ... ... күші жаңа ... ... ... онда таяу ... ... адалдығын нығайту жұмыстарына ойысатын болады. Бұл тек
қана арнайы ... және ... ... ... ғана ... сондай-ақ,
абоненттерге қызмет көрсету сапасын айтарлықтай арттыру ... ... Іс ... бұл тренд өткен жылдың ортасынан бері байқалуда.
Қазақстандағы (1994 жылдан бері жұмыс істеп келген) алғаш пайда болған
ұлттық оператор қазір нарықта үшінші ... ие. ... АҚ ... үш ... – Dalacom, ... City және 13 ... ... Қызмет көрсету
аясы – Қазақстанның 53 қаласы. Компания Қазақстанда алғаш және жалғыз ... 1X ... ... ... ... CDMA-дің тарату
жылдамдығы GSM-мен салыстырғанда 16 есе және GPRS ... ... ... ... Алайда нарықтағы ең үлкен ойыншы болып K’cell және ... ... «GSM ... ЖШС болып табылады.
Ұялы байланыс операторларының іс-әрекетін бақылайтын, ҚР ақпарат ... ... ... ... ... ... әлі де
қолайсыз жоғары тарифтерге қарамастан мемлекеттегі ұялы ... саны ... ... ... 2007 ... ... байланыс қызметі табыс құрылымының ұялы байланыс үлесі – 51,2%,
стационарлы қалааралық/халықаралық байланыс – 15,9%, ...... – 5,7%, ... ... ... ...... және курьерлік байланыс – 2,6%. Соңғы факт ұялы ... желі ... және ... ... көрсетуді қамтамасыз етуге
қосымша шығындарды талап етеді.
Қазақстандағы ұялы байланыс нарығының динамикалық дамуы ... ... ... мен ... табысының өсуімен байланысты. Бірақ
әлемдік тенденциялармен салыстырғанда ол тек даму ... ... ... ұялы компаниялардың мемлекеттік нарықта үлесін арттыруға жақсы
мүмкіндіктері ... ... ... ... 95% ... ... ғана ... сонымен қатар басқа да
толық қызмет көрсету спектрін ұсыну. Оған келесілер жтады:
- ... ... хат ... ... ... ... бағытын өзгерту (call divert);
- автоматты түрде нөмірді ... (sending caller ... ... ... қоңырау күту (call waiting);
- «мазаламау» функциясы (DND);
- Интернет ... ... ... және арнайы қызметтерге қол жеткізу;
- ... ... ... ... әдістері
(PrePaid + PostPaid);
- толық байланыс қорғанысымен және бөтендерге қосылуға
жол бермеуді қамтамасыз ету.
ә) ... ... ... ... ... ... байланысты
тез уақытында жетуі талап болып жатыр. Ұялы байланыс тек ... ... ... ... ... ... өмірде де кеңінен пайдаланылады. Бұл желінің
тұтынушылары ретінде:
- жеке тұлғалар;
- заңды ... ... ... ... кез ... кәсіпкерліктің жетістігі тауарға
немесе қызметке қатысты оның ... ... ... ... және
тактикасына байланысты. Баға – конъюнктуралы ... ... ... да осында жатыр. Баға деңгейіне саясат, ... және ... ... ... әсер ... Егер бүгінде
баға шығындар факторымен анықталса, ертең оның ... ... ... ... ... ... ... саясат
Тарифтік жоспарлар абоненттердің санын арттыруға бағытталған. ... ... ... ... ... және ... арнайы жүргізіледі. Тарифтік жоспарлар түрлі абоненттер
категорияларына, олардың қалауларына сай жасалады.
Сондай-ақ пайдаланушыларды ... үшін ... ... ... ... мүлдем
жоқ тарифтік жоспар, карталы немесе картасыз терминалдарды ... ... ... ... ... ... кең жолақты
Интернетке қол жеткізу, E-mail қабылдау/жіберу, ... ... ... ... де ... акциялар жүргізу саясатын жоспарлауға болады.
г) Қызмет көрсетуді жариялау
Көрсетілетін қызметтерді клиенттерге жеткізу үшін келесідей қолданылатын
шаралар келтірілген:
- ... ... ... әсер ету жүйесін құру;
- Шегерімдер саясатын жүргізу;
- ... ... ... ... арқылы репортаждар сериясын жүргізу.
Сату бағдарламасын жобалау сатысында негізгі бағыт болатын келесілер:
- Табыстың ... ... ... ... клиенттер базасын
құру және сақтау;
- Арнайы көрмелерге қатысу;
- ... ... ... ... Аймақтардың көшелерінде жарнамалық ... ... ... ... ... ... ... Жарнамалық буклеттер;
- Және т.б.
3G туралы
Жаңа бәсекелестік ... ... ... ... және ... ... 3G ... буын желілері ашады. Орталық Азияда орын ... бұл ... ... екінші буынын ауыстыруға келген болатын,
қазір ... екі ... ... ... ... ... ең маңыздысы –
ұтқыр Интернет пен дыбыстық байланыс болып отыр.
Қазіргі таңда 3G желісінің ... ... ... ... ... ... Олар нарықтың инновациялық сегментін іздеп,
оның құрылуына көптеген күш салуда. Айта ... ... ... ... ... ... көрсету мақсатымен арнайы бағдарламалар
жүргізеді. Кәсіби қызметтің ... ... ... тек желі ... ... ғана ... сонымен қатар жобаның бизнес-құрылымына әсерлі қолдау
көрсетуге бағытталған.
Сондай-ақ, желіні құру мен қызмет көрсету бағасын ... ал ... ... ... ... жаңа ... табу ... көптеген
мәселелерді шешу керек.
3G туралы сөз қозғалғанда: “секундына 3-3,5 ... ... ... не үшін ... деген сұрақтар жиі туындайды және
бірден Батыс Еуропаны, атап айтқанда, осы технология іске аспаған Deutsche
Telecom-ды мысалға келтіреді. ... ... ... сымды Интернет іс
жүзінде барлық ауылдарда жүргізілген, ... ... ... ... ... ... ... байланысты алатын болсақ, онда ... ... ... төмен күйінде қалып отыр және ұялы байланыс
арқылы телефондандыру қарқынымен салыстыруға ... ... және ... ... ... ... ... болсақ,
онда Тәжікстанда 3G қосу сәтіне дейін ірі компаниялардың басым бөлігі
спутниктік ... ... ... 3G ... ... ... – бұл деректерді беру жылдамдығын бірнеше есе арттыруға мүмкіндік
беретін технология, сондықтан, бұл сымсыз Интернеттің ... ... ... ... және ... оның ену ... арттырады.
Деректерді үлкен жылдамдықтарда беру ең алдымен ұялы ... ... ... қатар ең озық технологияға қызығушылық танытатын
елгезек жастарға қызықты.
Биылғы жылы 3G – секундына 2 ... ... ... ... және ... ... ... беретін үшінші буын ұялы
байланысының пайда болуын еліміздегі екі ... ірі ... ... ... ... және “КаР-Тел” бұл жиілік үшін қажетті лицензия алғаннан
кейін 6-7 ай ішінде 3G ендіруге даярлығы туралы ... Бұл ... ... кейін Қазақстандағы Интернет пайдаланушылардың күрт артуы
үшін ынталандыру болады. Ұялы байланыстың енуі 100 ... ... ... ... ену үшін бар ... – 3G және компьютерге негізделген
ұялы телефон ... ... ... Бұл ... ... ... ... бір
нүктесіне байланып қалмайды, ол шын мәнінде ұтқырға айналады. ... жаңа ... ... болады, олар іс жүзіндегі, мысалы ұтқыр
бейне және ... жаңа ... ... айналады.
3G белсенді жақтаушылардың тағы бір тобы – геймерлер, яғни, ойыншылар
болуы ... ... ... ... ... үшін ... ойын
серверлерін және бұл орайда екіден қырыққа дейінгі ойыншыларды бір ойын
сессиясында “ұстау” құруына мүмкіндік береді. ... ... ... мен ... де қазақстандық контенттің дамуындағы жаңа
бетбұрыс болады.
Егер бұл технология бірінші кезекте жастарға бағытталған ... ... ... ... мен ... ұтқыр Интернет негізінде
виртуальды корпоративті ... ... ... ... ... ... жылжыған кезде де байланыс үзілмейді және бұл
ретте үлкен көлемдегі ақпараттарды ... ... Одан ... ... ... ... ... жүргізу бойынша мемлекеттік
бағдарлама іске асырылуда, ... біз үшін 3G – ... оның ... ... ... шешуші құралдардың бірінен саналады.
Қазақстанда төртінші буындағы -4G желісіз ұялы байланыс ... іске ... ... 24-і. ... – «Alem Communications Holding» LLP ЖШС
мен Samsung Electronics Ltd. ... ... Mobile ... ... базасы телекоммуникациялар желісін бірлесіп іске
қосатындықтарын мәлімдеді. Коммерциялық жоба 2010 жылғы мамырдың 1-інде
Алматы қаласында іске ... да, ... ... ... 45 күн бойы
тегін жұмыс үлгісін көрсетті, деп хабарлайды Samsung Electronics
Kazakhstan компаниясының баспасөз қызметі.
Желісіз ұялы байланыс ... ... «Alem ... ... ... «Digital TV»ЖШС-і іске қосты. «Digital TV» ЖШС-і Alem
Communications және «Aksoran» ЖШС-нің көмегі арқасында Mobile WiMAX
802.16е. жаңа телекоммуникациялар ... ... ... ... желісіз байланыс түрін қысқа мерзім ішінде Алматы қаласында іске
қоса алды. Жаңа торап Samsung Electronics компаниясы қондырғыларының
базасында құрылды. Alem ... Holding LLP ... ... ... ... ... қызмет көрсететін бірнеше
лицензияларға ие. 2010 жылдың наурызынан ... ... ... ірі ... WiMax ... қол жеткізудің дайындық жұмыстарын
бастап кеткен болатын. Ендігі жерде амандық болса WiMax желілерінің ең
алғашқысы алдағы 2-3 айда іске ... деп ... жылы ... ... жаңа ... ... әрi - Заң) ... ашық және мөлдір бәсекелестік ортаны қалыптастыру үшін жағдай жасала
отырып, телекоммуникация нарығын толық ... ... ... ... кезекті кезеңі басталды.
Қазiргi уақытта телекоммуникация саласы ... ең ... ... бiрi ... ... ... инфрақұрылым арқылы
берiлетiн ақпарат көлемi әр 2-3 жыл сайын екi еселенiп отырады.
Батыс елдерiнде ... ... ... ... ... ... және өндiру салаларына инвестициялардың өсу қарқынынан
асып түседi.
Телекоммуникация саласынан түсетiн ЖIӨ ... ... ... онда ... ... ... саны ... түрде өсiп
отырады.
Ақпараттық индустрияның жаңа салалары пайда болып, табысты дамуда,
нарық ... ... ... ... ... ... тiршiлiк ету қызметiнде ақпараттық ресурстардың айрықша рөлiн
өзектi ете ... ... ... ... ... ... ... түрде өсiп отыр.
Республиканың телекоммуникациялық секторының дамуына әсер ететiн
факторлар:
1) ұлттық нарықтың ауқымы.
Көбiне ел ... ... ... ... ... сұранысы телекоммуникациялық қызметтер нарығын дамытудың
негiзгi факторы болып табылады.
4) Қазақстан Республикасының телекоммуникация ... ... ... ... ... ... телекоммуникация қызметтерiнiң нарығы жалпы
әлемдiк телекоммуникация кешенiнiң ... ... ... ... ... ... ... келедi:
жылжымалы байланысты, жерсерiктiк және ... ... ... және ... ... ... ... беру
бойынша конвергирленген шешiмдердi белсендi түрде дамыту;
дәстүрлi желiлердi дамытудан шешiмдер негiзiнде жаңа буын желiлерiн
дамытуға көшу;
телекоммуникациялық және ... ... ... ... ХХI ... басы даму қарқыны өзiнiң ... үшiн ... ... даму қарқынына қатысы бойынша озық болуға
тиiс жаhандық телекоммуникациялық инфрақұрылым ... ... ... қоғам дәуiрi ретiнде қарастырылады.
Дамыған және дамушы елдерде экономикалық өсiмнiң 1 %-ын ... үшiн ... ... ... ... 3 %-на қол жеткiзу
қажет.
Осы ... ... және ... ... ... ... саласының мәнi оның жалпы iшкi өнiмдегi
(бұдан әрi - ЖIӨ) ... ... өсiп ... байқалады. Өнеркәсiбi
дамыған елдерде телекоммуникация қызметтерiнiң көлемi ЖIӨ-нiң 5-8 % дейiн
жетедi, ТМД ... ... осы ... өсу ... ... орта ... ЖIӨ-нiң 2,8 %-ын құрайды (Қазақстанда - 2,9 %).
Жоғарыда көрсетiлген статистиканы негiзге ала отырып, ... ... ... үшiн ... әлемдiк өсу үрдiсi тән ... ... ... соңғы бес жылда телекоммуникация саласының серпiндi
дамуы байқалады, әрi оның даму ... ... ... өсу қарқынынан асып
түседi және жыл ... орта ... 25-30 %-ды ... ... ... ... оң серпiнi қоғамның дамуы мен ел
қауiпсiздiгiн нығайтуға ... етiп қана ... ... бiрге тұрақты
экономикалық өсудiң аса маңызды көзi де ... атап өту ... ... ... ... 2005-2007
жылдарға арналған орта мерзiмдi жоспарының болжамдарына сәйкес ... ... өсiмi 8,1 %-ды, ... ... ... өсiмi 4,6 % ... халықта ұтқыр, Интернет және т.б. сияқты байланыс қызметтерi ... алу ... ... ... ... ... ... байланыс
қызметтерi өскелең сұранысқа ие болады.
Бұдан басқа таяудағы үш жылда саланың орташа жылдық өсу ... 31 ... ... бұл ... ... ... факторлармен: жергiлiктi байланысқа
тарифтердiң қайта теңгерiмделуiмен, тарифтердiң қалааралық (iшкi ... ... ... және байланыстың осы түрiне трафиктiң
өсуiмен және ұялы байланыс қызметтерi, басқа да ... ... ... ... және телекоммуникация қызметтерiнiң жаңа түрлерiнiң,
оның iшiнде отандық жерсерiктiк байланыстың пайда ... ... ... республикада телекоммуникация қызметтерi ... ... ... қалыптасты: ұялы байланыс, жергiлiктi телефон
байланысы, қалааралық және халықаралық байланыс, деректер беру ... ... 2006 ... 1 ... ... ... ... кiрiстерiнiң көлемiн: сымсыз байланыс (48,7 %), қалааралық,
халықаралық телефон байланысы (27,3%), жергiлiктi ... ... ... ... ... кiрiстiң жоғары деңгейi тiркелдi. Ұялы ... ... ... ... ... отыр.
Ауылдағы телекоммуникация қызметтерiн негiзiнен 500 мың ... ... ... АҚ ... ... ... ... 8
мыңнан астам абоненттердi қамтамасыз етедi. Олардың iшiндегi ең ... АҚ - 4 ... ... ... ... АҚ - 1300 абонент,
қалғандары - ... ЖШС, ... ЖШС, ... АҚ және ... ... ... беру ... қоса алғанда) жөнiндегi нарық
сегментiнде 379 лицензия берiлдi. 2005 жылы ... осы түрi ... ... ... ... салыстырғанда ең жоғары өсу қарқыны тiркелдi
- 85 %. Деректер беру қызметтерiне тән жоғары өсу ... ... ... ... нарықтың барынша жылдам дамитын сегментi
ретiнде сипаттайды.
Республиканың тиiмдi ... ... ... ... ... және Оңтүстiк-Шығыс Азияның басқа да ... ... ... алмасу саласындағы жаhандық үрдiстердi ескере отырып,
операторлардың желiлерi бойынша транзиттiк трафиктi өсiруге ... ... ... қажет.
Осы заманғы телекоммуникация нарығындағы қатаң бәсекелестiк және дәстүрлi
телефон байланысы көлемiнiң ... ... жаңа ... ... ... ... болып табылады. Жылдам және ең аз шығындармен
жаңа, ... ... ... ... ... ... әртүрлi топтары үшiн сараланған қызметтер ... - ... ... ... ұстанымды құрудың кiлтi.
High-tech(ағылшын тілінен жоғары технологиялы дегенді ... - ... ... ... ... ақпаратты тек жаңа
технологиялар арқыла ... ... ... мен ... ... ... журналистиканың жаңа саласы. High-tech журналистика жаһандық
коммуникацияның соңғы жетістіктерін : интернет, ұялы ... ... ... т.б., жылдамдық пен миниатюризация технологияларындағы
ақпараттың дыбыс, мәтін және ... ... ... ... ... ... ... мен қолданыста бағаның төмендеу
сипаттамалары ... ... ... ... осы ... ... істейтін журналиске бірнеше
талаптар қояды: журналист ақпаратты тек тауып және ... қана ... ... ... ақпарат тарату арналарымен, яғни, ұялы ... ... ... ... ... ... Ол бұқаралық аудиторияға әр
түрлі форматта алынған ақпаратты қажетті тәсілде тез өңдей білуі, ұялы
байланыс пен ... ... ... ... деңгейі,
интеллектісі және басқа да психологиялық қабілетттері бойынша сенімді
ақпарат көзі ретінде ... ... және ... ... тексеруге жарамдыларын таңдай білуі қажет. Мұның ... пен ... ... ... бірнеше мың километр
қашықтықтағы кеңістікте жүзеге асырылуы мүмкін.
High-tech журналистикада жұмыс істейтін журналист жақсы экономист ... ... ұялы ... ... ... ... ... талап
етеді, сондықтан да кез келген еңбек, тіпті ерекше эксклюзивті еңбек
жақсы төленген ... ... ... ... ... жылдардың соңына қарай өркениеттер тарихына ұялы байланыс пен
интернет кірді. Бұл құбылысқа сәйкес адамдардың ... ... ... терминдер енді, High-tech журналистикамен айналысатындарға мұны білу
міндетті:
SMS (Short Messagе Serviсе – ... ... ...... хат ... ең ... технологиясы. SMS-те өзге телефон
нөмірімен ... ... желі жоқ, ... ... хабарламалар
орталығына беріледі, сонда сақталып, сосын ғана ... ... ... ... ... туғызатын адрес, телефон нөмірлері, есімдер
секілді ақпаратты жеткізудің оңтайлы әдісі.
Қызмет көрсету жүйелерінен ... алу үшін ... ... ... жіберу
керек: 1012 –ақша айналымы, 2011 – ауа райы, 1002 – жолдағы кептелістер,
1014 – аймақтардың автокодтары. ... ... ... ... ... кейбір
маңызды мәтіндердің сілтемесін жібере ... ... 4040 – ... ... әуен-саздар, анекдоттар, 4446 – полифониялық
мелодиялар мен логотиптер, 4242 – ... мен ... 1001 ... 1004 – ... 1006 - ... 1007 - биоырғақтар,
1008 – ерекше мереке күндері, 1009 – құттықтау сөздер, 1010 - ... - ... 1015 – ... ... ... ... хабарлама қызметінің бір шектеуі – онда бір хабарламада ... ... ... ... ал ... бір ... 1500
белгіден артық болмауы керек.
MMS (Multimedia Messaging Service – мультимедиялық хабарлама қызметі )
дауыссыз ... ... ... SMS ... ... бірақ
технологиялық айырмашылықтары бар. MMS тек ... ... ... , ... да: ... ... ... графика, анимация), видеоны тасымалдай ... ... ... ... әзірленген дыбысты
фотосурет пен видеофрагментті жіберуге мүмкіндік жасайды.
Ұялы байланыс абоненті үшін ... ... ... ... ... ... 5656 нөміріне сұрау жіберу арқылы "Қызықты күнтізбе"
–әр күнге суретті жыл бойы алуға болады, барлығы 365 ... "MMS ... ... ... жеке ... ... үшін ұялы кеңістікті
ұйымдастыруға, оларды фотоальбомға топтауға, ... ... ... белгіленген адресатқа жеткізу мүмкіндігі бар.
Осыған ұқсас қызмет түрін «Мегафон" компаниясы ұйымдастырды, ... ... деп ... ... да бір ... ... куәсі болған және
оны мультимедиа телефоны арқылы түсіріп алған кез ... ... бұл ... өзге ... да қолжетімді ете алады. Бұл үшін оған MMS
хабарламаны қысқа нөмірлі MMS101 (667101Мегафон ... ... ... ... MMS ... автоматты түрде «Халық көзі» галереясының бір
бөлімінде ... ... ... ... MMS ... ... репортаждар» және «Үлкендерге арналған репортаждар» бөлімдеріне
жіберуге болады. «Халық көзі» сайтының қонақтары кез ... ... ... ... ... телефонына, достары мен таныстарының
телефондарына жібере ... ... ... ... әр түрлі
провайдер-компанияларда 200-ден 100 Кб дейін жетеді.
MMS-қызметі GPRS технологиясы арқасында ... ... (General Packet Radio Service – ... ... ... ... ... – бұл осындай қызмет орнатылған ұялы телефон
арқылы интернетке кіруге ... ... ... ... ... Pilot, Psion, ... немесе басқалары), ... ... ... ... фото және ... бар ... ... көмегімен ұялы байланыс компаниясының абоненттеріне
WAP-сайттармен жұмыс істеу мүмкіндігі бар. Кейбір ... бар ... ... ... ... оның ... ... 171,2
Кбит/с (шынайы 50-70Кбит/с) дейін жетеді.
GPRS-тың ... түрі EDGE ... Data for Global ... ... тасымалдаудың жақсартылған жүйесі) деп аталады. Ол сондай-ақ
EGPRS (Жақсартылған - Enhanced - GPRS) деген атпен де ... ... ұялы ... 200 ... ... ... мүмкіндік
береді, бұл тәжірибе жүзінде дәлелденген. Жаңа EDGE ... ... ... GC85 или Sierra AirCard 775 ... осы ... ... ... құрылғы) картасын қолдану жеткілікті, мәтіндік кеңістікте ол
GPRS орнына EDGE ... ... ... ... басқа қосымша іс-
әрекетті пайдаланушыға жүзеге асыру қажет емес.
WAP (Wireless Application Protocol – жалғастырудың сымсыз хаттамасы) – ... ... ... ... және ... ... ... хаттамасы. WAP технологиясын дамытумен медианарықтағы ... ... ... Wap Forum ... WAP - тың ... бірі ... ... құрылғысыз (компьютер және модем)
интернетті ұялы байланыс арқылы(осы хаттаманың көмегімен, ұялы ... ... ... ... ... болып табылады. WAP-сайттар
ақпараттық компанияның веб-серверлерінде орналасады және ... ... Language (WML) ... берілген.
WAP тың кезекті жаңа нұсқасы ұялы телефон арқылы ... ... ... WAP 2 ... ... жіберілуін, http
хаттамасы бойынша сервермен тікелей байланысты, желі ... ... ... қадағалайды. Ұялы байланыс қондырғысын
өндіретін алып үш ... ... Nokia және Motorola WAP 2.0 ... жариялай отырып, ақпараттық қорлар, қызметтер жасап шығаратындығын
мәлім етті.
Осы компаниялардың жетекшілері WAP ... жаңа ... мен ... да ... ... жаңа ұялы ... жасайтын
ортаны қалыптастырады. Кеңінен танымал интернет стандарттарын ... Control ... және HTTP ... Transfer Protocol)
ескере отырып, WAP 2.0 жаңа нұсқасы ... ... өзге ... ... ... ... болып табылады.
WAP 2.0 нұсқасының мәтіндік тілі - XHTML (Extensible ... ... Basic. Бұл W3C ... ... ... және ... ... шектеулігі бар желілік немесе ұялы ... ... ... ... Style Sheets (CSS) и ... Layer Security (TLS) ... өзге стандарттары да WAP 2.0 ... ... ... 2,5/3G ... осы стандарттарға негізделген, сондықтан
WAP ... ... ... ... ... 2.0 ... Messaging Services (MMS) бірінші нұсқасында жұмыс
істейді, мұның жасалуы ... ... ... стандарттау саласы
бойынша жетекші 3GPP (Third Generation Partnership Project) ұйымы арқасында
жүзеге асырылды.
Атап кетер маңызды ... WAP 2.0 - әр ... ұялы ... ... және аппараттық өзара іс-әрекетіне мүмкіндік туғызатын ашық
стандарт болып табылады. Нәтижесінде, Yahoo ... ... Search ... деп ... жаңа ... ... ол WAP 2.0 қызметі бар ұялы
телефондарда XHTML ... ... Енді ... ... Yahoo іздеу порталын ұялы телефонда еркін ... ... ... ... тек Treo телефондарының иелеріне ғана
қолжетімді болған.
Ұялы байланыс коммуникациясының алуандығы тек осы ... ... ... ... ... мен ... қызметтерді жеткізу үшін,
басқа да қызметтерді ұсыну үшін USSD (Unstructured Supplementary Services
Data – ... ... ... ... ... ... Бұл технология диалогтық құрылымы бар ақпараттық қызметтермен
жұмыс істеуде оңтайлы. USSD ... ... ... ... ... ... қосымшаларының үлкен жылдамдықта өзара әсерлесуін
ұйымдастыруға жағдай жасайды.
Алғашқыда USSD-байланыс тек техникалық рөл ... және ... ... ... ... қоры) профайлдармен өз еркімен ... ... ... бұл ... сыртқы қосымшалардың қосылуы
барысында кеңейтілді.
USSD технологиясы GSM стандартындағы ... ... ... технология абонент үшін SMS қызметінен де оңайырақ, себебі ол ... ... ... баса ... ... әрекеттесуді жеңілдету үшін
операторда қасиеттері бойынша WAP-сервистерге ұқсайтын жаңа қызметтерді
ұсынатын мүмкіндік пайда болады. Дегенмен, ... та жоқ ... ... SMS секілді өз жұмысында тек сигналды арнаны ғана пайдаланады,
бұл екі ... да ... ... ... ... ... ақпарат
тасымалдау кезінде USSD-пакетттердің сақтау уақыты қысқа хабарламаларды
жібергенде ... ... ... ... ... ... телефон
мәзіріне кірудің қажеті жоқ, тек нөмірді тез теру және ... ... ... ... ... ... USSD ... кемшілігі – сервистік қосымшаға
хабарламаның жеткеніне кепілдік бере алмауы. SMS ... ... ... ... бұл ... ... жетпеген жағдайда
қайта жіберілуіне мүмкіндік береді. USSD жағдайында , егер ... ... ... ... ... ... бұл ... абонент
құлақтандырылады. Алайда бұл мәселе USSD-сервер мен ... ... ... ... әрекетімен шешіледі, яғни USSD-
қосымша арқылы қызмет көрсетілмесе, SMS ... ... ... ... жалғанудың тағы да басқа тәсілдері бар. ... ... деп ... Ол ... жерлерде орнатылады: ғимаратттарда,
транспорт құралдарында(темір жол вагондарында, самолет ... Hot spot ... ... ... Солар арқылы (
100-200 метр радиустарында ) арнайы конвертор ... ... ... ... ... ... болады.
2005 жылдың соңында IEEE стандарттау ұйымы ұялы телефондарға арналған
WiMax стандартын бекітті.
Ақпаратты ... жаңа ... жаңа ... және ... жаңа ... ... ... Бұл үрдісте таңқаларлық ешнәрсе жоқ,
жаңа технологиялардың дамуы адамзат технологиясының қалыптасуындағы тарихи
үрдістің жалғасы болып табылады.
БАҚ пен ... ... ... ... тарату әдістері мен
ақпарат тасымалдайтын құралдардың арасында анық, нақты байланыс ... ... ... пергаменттен жасалған кітаптар болды. Алғашқы хат
жүйесі секілді бірінші кітаптар б.э.д. 5-6 мың жыл ... ... ... ... 2 мың жыл ... ... (б.э.д. 3 мың жыл бұрын) пайда
болды. Бұл кітаптардың салмағы ауыр болғандықтан, ... ... ... ... тасымалдаудың ауызша түрінен басқа әдісі болды
деп айту қиын. Тіпті Көне Греция мен Көне ... ... ... ... ... газеттер мен журналдардың жарық көруіне серпін
бермеді. Ішкі коммуникацияны ұйымдастыра ... ... ... табылған
мемлекет Көне Қытайда да «бао» қағазынан қабырға газеттерін ... кең етек ... ... ... ... жоқ.
Қағаз жасап шығарудың қытайлық технологиясы Европаға VIII ғасырда келді,
алайда XV-XVI ... ... ... барлығы пергаментте жазылды. Ал
қарапайым мәтіндер ағаш тақталарда бейнеленді. ... das Buch ... book ... ... этимологиясы ерте кезеңде материал
ретінде бук ... ... ... ... ... қарқынды дамыған уақыты қағазбен тікелей
байланысты. Қағаз Қытайда б.э.д. 2 мың жыл ... ... ... ... ... IV ... сол ... императорлардың бірі бамбук тақталарынан
қағазға өтуге арнайы бұйрық береді. ... ... ... үрдісі
Европада италияндық мемлекеттерде кең етек ала бастады. ... ... ... ... ... ... тарату қарапайым жұмысқа
айналды. Риальто көпірінде жаңалықтар бюросы ашылды, ол ... кез ... сол ... ... төлеу арқылы ақпарат түсірілген қағазды
сатып алуға болатын.
Ақпаратты ... ... ... ... ... ... техникасының пайда
болуымен гүлдене түсті. Нәтижесінде, барлық ... ... осы ... ... ... ... тираждармен басылған Амергио Веспуччидің
жаңа материк ... ... ... Бұл ... ... өркениетке
ықпал етіп, қосқан үлесі зор.
Осыдан кейін мерзімді баспасөз кезеңі орнады. Кітап басып шығару ісінің
дамуына екі ... ... ... ... соң, XVII ... ... ... ақпараттық-танымдық және көңіл көтеру жанрлары, сондай-ақ ғылыми-
танымдық жанрлары пайда бола бастады.
Европаның ең алғашқы саяси ... ... « ... ... ... ... ... Ол 1631 жылы 30 мамырда жарық көрді. Ал бірінші
ақпараттық басылым 1620 жылы ... ... ... ... ... ... ... және Франциядан күнделікті жаңалықтар"
жарияланымы ... ... ... ... ... басылым франкфурттық
"Көңілді Меркурий" (1654 ж), ал әдеби, сыни басылым - 1684 жылы Роттердамда
басылып шығарылған "Әдебиет республикасының ... ... - ... ... ... сол кезде-ақ әдебиет және өнер тек ... үшін ғана ... ... ... өткір мәселелерін бейнеледі.
Сондықтан да осы журналдардың кейбірінің жарық ... ... ... тегін емес.
1665 жылы Парижде "Ғалымдар журналы" шығарыла бастады. Сол кездегі ... әр ... ... ... ... осымен аяқталды.
Сол уақыттағы бұқаралық ақпарат құралдарының маңыздылығын айқындау үшін
1697 жылы Гамбургтегі ... ... мен ... ... айта кету керек, онда: "Кім кемел болғысы келсе, сол әрдайым ... оны ... ... ... білу ... деп баяндалған.
XIX ғасырдың соңына қарай жанрлар мен БАҚ жүйесі қалыптасып болды. БАҚ-
тың осы жанрлары мен ... жаңа ... ... ... кезеңі басталды. Оның бірден-бір себебі - XIX ... ... ... ... ... арақашықтықта жеткізу ұстанымы көне кезден бастау
алады. Б.э.д. 450 жылы көне грек ... ... пен ... ... телеграф жасауды ұсынған. Грек әліпбиінің 24 әрпін ... бөлу ... ... ... ... әр ... 5 ... түнде –
факельдердің көмегімен, ал күндіз – ... ... ... ... ... ... шығарған туындыларынан «телеграфтау»
сөзінен басқа ешнәрсе қалған жоқ, телеграф грек ... ... ... ... ... береді.
Ең бірінші телеграфты Францияда 1789 жылы Клод Шапп дүниеге әкелді. Ал
Ұлыбританияда бұл құрылғыны 1796 жылы лорд ... ... ... ... ... ... Павел Шиллинг в 1832 жылы құрастырып шығарды.
1836 жылы Петербургте әлем бойынша тұңғыш рет тәжірибелік ... ... 1837 жылы ... ... ... ... ... ол XIX ғасырдың 70-жылдарына дейін кең қолданылды.
1846 жылы американдық ... ... жеке ... ... ал 1906 жылы АҚШ пен ... арасында телеграфтық байланыстың
суасты кабелін жүргізу ... 1838 жылы ... ... өз ... ... ... ... жаңа техникалық дамуы жаңа ақпараттық институттарды
өмірге әкелді, ол өз кезегінде қағаз бен ... ... ... яғни электр тогы арқылы хабар тарататын ақпараттық телеграфтық
агенттіктерді сәтті біріктірді. 1820 жылы «Таңертеңгі ... ... ... ... of Morning Newspapers) шықты. 1856 жылы
"Басты жаңалықтар Ассоциациясының" (General News Association) ... 1870 жылы осы ... New York ... Press ... ол жаңалықтарды күнделікті газеттерге бүкіл ел бойынша ... жылы United Press ... ... 1892 жылы бұл ... Associated
Press of Illinois деген атпен бірігіп, қазір ол ... Press ... ... ... ... 1835 жылы ... ... және ол
"Гавас" (Havas) деп аталды. 1849 жылы ... ... ... ... компаниясы" немесе басқалай айтқанда "Вольф агенттігі "
(Wolff Agency) тарата бастады. 1851 жылы ... ... (The Reuter Telegram Company of London) өз ... ... зерттеу үшін маңызды болып танылатын қағазды ... мен ... ... ... ... ... үрдісі бір жарым мың
жылға созылды.
Бұл уақыт - ... ... ... ... ... ... ... жеткілікті уақыт. Солардың арасында «цензурамен
күресу» дәстүрі де бар. Журналистика дамуының барлық тарихы журналистердің
басылым құқына ие ... ... ... ... де ... себебі бұл -
олардың оқиғаның қалай болғандығының куәгері бола ... ... ... беттерінде билікке, ол шығарған үкімдерге қатысты пікірлерін
білдіруге ... ... ... XIX ғасырдан басталды деп айтуға толық негіз бар.
Осы ... XX ... ... ... ... ... ... болмады. Олардың жұмыс орындарының техникалық ... ... ... ұшырады: басу машиналары, автоматты қаламдар, блокноттар,
фотоапараттар, телеграфтар, телефондар – бұл басылымның жеделдігін көтеруге
мүмкіндік туғызды.
XIX ... ... ... электронды БАҚ-тың алғашқ белгісі радио пайда
болды. Редакция қызметінде қайтадан көп ... ... ... жоқ. ... бір ... ол «басу - верстка – басып шығару – тарату»
секілді ... ... ... етпеді, бұл өз кезегінде жаңалықтарды
сол сәтінде жылдам хабарлауға мүмкіндік ... Бар ... ... телефон аппаратына жүгіру жылдамдығымен анықталды. ... ... ... сол ... ... радио мерзімді баспасөзді ығыстырып шығара алмады,
керісінше, ол ... ... ... ... ... ... таратып отырды. Қазірде ұялы байланысты пайдалану радионың
кері байланыс, радиоүндесу ... ... жиі ... ... мен ... ... ... тікелей эфирдегі әңгімесі,
сұрақ-жауап түріндегі пікір алмасуы, яғни кері байланыс - ... ... ... Бұл пішін психологиялық желіске ... ... ... ... ойына барлау жасайды, өз ойын соған сәйкес
сабақтайды. Кері байланыста ... ... ... ... ... ... үшін ... ол қойған нақты сұраққа жауап ... үшін ... ... ...... қалыптасқан қазіргі таңда жаңаша сипатқа ие
болған, пішін. ... ... ... ... ... ... шығуы арқылы, сондай-ақ ұялы байланыстың көмегімен оқиға өтіп
жатқан жердегі тілшімен ... ... ... ... ... ... элементтері кездеседі. Радиоүндесу айтулы ... ... ... ... ғана ... ... 1930 жылдардан бастап адам өміріне телевизия кірді. Оның тәжірибелік
әсері қуатты болғаны соншалық , өткен дәуірді ... ... деп ... ... әр түрлі кезеңдерді басынан кешірді, телевизия әрекетінде 40-50
жылдары тұлғаны іздеу, оның болмысын эфирде ашу мәселесі белең алып, соның
әсерімен ... ... ... өзгерді. Экрандарда әлеуметтік сайыстардағы
жетістіктер туралы айтатын тұлғалар, кинофильмдер, киноконцерттер пайда
бола ... ... ... ... бөліне бастауы
байқалды, мемлекет телеарналарында ... ... ... мен
пішініне бақылаудың аяқталды.
Дәл осы кезде Интернет пен ұялы байланыс ... ... ... ... тек әскерилер мен техника саласындағы адамдарға арналған қымбат
ойыншық секілді болып ... ал ... олар ... ақпаратты таратушы
ауқымды арналар болып есептеледі.
1992 жылы жаңа жыл қарсаңында, Vodafon компаниясының инженері ... ұялы ... өз ... "Merry ... ... ... ... Бұл тарихта ең алғашқы SMS болып есептеледі. Кейіннен
SMS 7 жылдай қолданыста болмады. Тек 2000 жылы ғана ... осы ... ... ... Содан бастап SMS хабарламалар біздің өмірімізге нық
енді. Бүгінде ... бұл түрі ... ... ... ... ... тапты.
Нәтижесінде, бұқаралық ақпаратты тарататын ... ... ... 10-15 жыл ... 5-6 ... ... ... жасайтын
жұмысты қазірде бір адам ... ... ... ... ... Бұл «мобилизациялық» шектеу емес, қайта ұялы байланыс өзіне
газетті де, радионы да , ... ... ... ... қалыптасты.
Осыдан кейін Nokia 770 Internet Tablet деп ... ... ... ... олар Wi-Fi желісі бар ... ... шығу ... Wi-Fi ... жоқ жерде, желіге ұялы телефонның ... ... ... ... ... ... ... атқаратын
планшеттің салмағы бар жоғы 230 г, ... ... 10,2 см, ... ... ... ... сандық, фото және видео файлдармен
жұмыс істегенде өте қажет. Ол журналист жұмысының ... ... ... ... платформаның рөлін Internet Tablet 2005
операциялық ... ... ол Linux ... құрылған; файлдық менеджер
алдына ала құрылған бағдарламаға веб-браузер, электронды пошта ... әлем ... ... және графикалық файлдарды көруге
арналған қосымшаны жатқызуға болады. Nokia 770 Internet Tablet ... AAC, WAV, AMR, MP2 ... , ... ... H.263, AVI, ... және сандық фотографияларды JPEG, GIF, BMP, TIFF, ... ... ... ... ұялы ... бар адам ... оқытылған, жан
жақты кемелденген және белгілі бір құқы бар адам болуы керек? Егер қазіргі
журналистің пайдаланатын ұялы ... кез ... ... ... алуға
болса, неге оқиға болған жердегі бейнені сол ... ... ... ... ... адам ... ... деген орынды сұрақтар туындайды.
Бұл сұраққа бірыңғай жауап жоқ. Себебі, оның маңыздылығы әлі де ... жоқ. ... ұялы ... ... ... миллионға
жетіп, олардың тарататын ақпараттары сапалы болғанда, бұл ... ... ... ... болады. Ал жинақталмаған, өңделмеген үлкен
ауқымды редакциялық ақпарат саясатымен жұмыс істеу барысында ұялы ... ... ... ... ұялы БАҚ тың ... дамуындағы негізгі кедергілердің бірі болып қала бермек.
HI-TECH ЖУРНАЛИСТИКАНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Бәсекелестік әлемде бұқаралық ақпарат құралдары келесі ... ... ... : ... ... жеделділік, болған оқиғаны жеткізудегі
дәлдік пен шынайылық, ақпарат көзінің нақты статусы
Оқиғаны бейнелеуде ... ... ұялы ... ... қарапайым адамдардың жедел ақпарат таратуымен ... ... ... болып жатқан әр оқиғаның жүз немесе
мыңдаған куәгерлері бар, ... ... ... ... ... ... өз
әсерлерін тікелей эфирде бөлісуге, пікірлерін білдіруге дайын адамдар да
кездеседі. Мәселен, 2001 жылы 11 ... ... ... ... ... ... ұялы телефонға түсірілуі немесе Лондонда жер асты
өткелінде болған терракт ... ... ... дәлел.
Осы сәтте журналист-репортерлер мен «бөгде» ақпарат таратушылардың
арасында бәсеке туары даусыз. Осы «қарапайым» қарсыластардың тіптен ... кіре ... ... ... ... ... таратуға
мүмкіндігі бар екендігін ескеру керек.
Нәтижесінде, біздің көз алдымызда әлеуметтік революциялардың бірі –
алып ... ... өтіп ... деп айта ... Бұқаралық
аудиторияға қарапайым арналардан ақпарат берілуі елдің ... ... ... ... ... ... тигізуде.
Кәсіби журналистердің қоғамда орын алып жатқан өзгерістерге ... ... ... ... да ... ... ... енгізді. Онда өзара бір-бірімен бәсекеге түсетін институттар пайда
болды. Бұл үрдіс ... ... ... ... ... ... ,
«журнализм» деңгейінің маңыздылығын алға шығарды. Енді ... - 100%. Бұл, ... ... ... ... істейтін
басылымдар. Олар соңғы болып жатқан оқиғалар мен тенденцияларды тек байқап
қана қоймай, ... масс ... ... ету ... мақсаттары мен
жоспарларын ұсынады. Кәсіби журналист маманы бүкіл қоғамды елдегі ... ... ... ... мәселелерді шешу жолына итермелейтін
қабілетке ие. Осы ... ... ... ... кәсібилік
абыройын көрсетеді, жарияланымда көтерілген мәселенің шешімдеріне мемлекет
басқару ұйымдары, ірі ... ... ... ... ... шығармашылық ортасын, техникалық қызметкерлерді , оқырмандарды
тек жоғары ... ... бар ... ... ... газет-журнал
беттеріне тек маңызды ... ... ... ... ғана ... бере ... әдетте басылып шығатын жарнама көлемі үлкен емес.
Бұл БАҚ-тың бет ... ... ... алу мен ... ... ... ... ғана пайдаланылады. Мұндай басылымдарда
иллюстрация көп болмайды, себебі аналитикалық ... оқу ... ... ойлауына кедергі келтіреді.
Кәсібилік - 80%. Келесі орында - күнделікті шығатын ... ... ... кәсіби журналистер жұмыс атқарады, бірақ газет
беттерінде ара кідік ... ... ... да(оқырман, белгілі
саланың үздік маманы, ұйым қызметкерлері т.б.) мақалалары жарық ... ... үшін ... рөлі де ... Ал ... ... болғаны соншалық, арнайы бір мәселені толығымен көтеріп, көсілтіп
жазуға уақыт тапшылығы әсер етеді.
Дәл осы қатарға ... ... ... болады,
онда қызмет атқаратын редакторлар, журналистер өткір мәселелерді өзекті
мәселелерді ... ... ... ... адамдармен талқылаудың
маңыздылығын түсінеді, алайда эфир уақытының көп ... ... ... ... ... сөз сөйлеуі алады. Бұл факт, бір
жағынан шығармашылық ұжымға үлкен жауапкершілік жүктейді, ... кез ... ... ол ... ... болсын, БАҚ-қа үлкен зиян келтіреді,
ал екінші жағынан, журналистік қызметке ... ... ... тек ... ғана рейтингтер, аудитория тұрақтылығына
кепіл бола алады.
3) Кәсібилік - 60%. Кәсібиліктің орта деңгейі бойынша бұл ... ... ... басылымдары мен телевизия кіреді. Бір
жағынан, бұл ақпарат құралдарының жетекшілігі де, техникалық ... ... ... да ... ... ... сай келеді,
бірақ авторлар мен шығармашылық ... ... ... ... ... да ... Берілетін жарнама ауқымы үлкен. Мемлекет және
қоғамдық ұйымдар тарапынан ... ... ... ... қатаң
бақылау жүргізіледі, себебі дәл осы ... ... ... үшін ... ие ... олардың қоғамға тигізер ықпалы зор.
Осы жағдай басылатын материалдардың жеделділігіне, ақпараттың өзекті
болуына, оның жоғары нәтижелілігі мен ... ... ... ... - 40%. Бұл ... ... басылымдар, «теледүкен»
тауарларын тікелей эфирде жарнамалайтын, ақылы ... ... ... ... ... ... ... құралдарында
журналистика жаңа мәтіндер мен бейнелерді жасайтын мамандық ретінде көрініс
таппайды, мұнда адамзат дамуының ... ... ... ... ие
көзқарас қалыптасқан. Бұл БАҚ-та кәсіби журналистер жоқтың қасы.
5) Кәсібилік - 20%. Бұқаралық ... бұл ... ... ... әрине желіде «Қазақстан бүгін», «Қазақпарат», «Интерфакс
Қазақстан» секілді жоғары кәсіби агенттіктердің барын айту шарт. Дегенмен,
желінің негізін сайттар, ... ... мен ... да ... ... ... түрлері құрайды. Сонымен қатар, осы ақпарат тарату арнасы ... ... ... ... онда ақпарат берудің, өңдеудің өзіндік мәдениеті
айқын қалыптасты.
Осыған ... ... ... ... ... болуы басылатын
ақпараттың деңгейін көтеретін эталон болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... өркениет және байланыстың жаңа техникалық ... (SMS- және ... ... ұялы телефондар) бұқаралық
ақпаратты таратудың жаңа арнасы қалыптасқандығын түсіндіреді. Әр ... иесі осы ... ... ... ... Олар бүгінде өзінің
белсенді әлеуметтік ұстанымымен, жоғары деңгейлі білімімен, ең ... орын ... ... ... ... да
өзекті ақпаратты алудың болашақ мүмкіндіктері көп, ... ... кіре ... жерлерден кез келген адам болған оқиғаны
ақпарат ретінде бере алады.
Яғни, ... ... ... ... деп журналистиканың
бұқаралық ақпарат тарату арналарына жүргізілетін монополияның ... ... ... ... ... ... ... журналистиканың
қуатты бәсекелесі ретінде PR- және жарнамалық ақпарат құралдарын атасақ,
екіншіден, кәсіби ... ... пен ұялы ... ... ... ... атаймыз.
Осыған байланысты журналист жұмысында жаңа шешімдерді талап ететін
жаңа мәселелер мен мүмкіндіктер туындайды:
- жаңалықтарды жариялау мәселесі
Тәжірибе көрсеткендей, егер ... ... ... ... ... жаңа бір ... ... тапса не шығарса, ол ... ... ... және ... ... ... шығарылады.
- ақпаратты іздеу проблемасының жойылуы
Байланыстың жаңа ... ... ... SMS- және ... қоғамнан маңызды ақпаратты жасыру
мүмкін емес болатын жағдайға әкелді. Қазірде ұялы ... ... ... ... да, папарацци қызметін атқара алады. Оқиғаны болып
жатқан жерден дәл сол уақытта ұялы телефонның фото немесе ... алу ... ... ... ... жүз ... дәстүрі мен әлеуметтік субъект, сөз
бостандығы, басқа да ... ... ... ... ... ... ... ығыстырылады. Сондықтан да орын алған
мәселелерді ... ... ... шешу ... ... жыл бұрын ған «сөз бостандығы» мен «БАҚ ... ... ... ... ... ... болатын. Қазірде
олардың айырмашылығы күн өткен сайын өткір сезілуде. Журналист ... та ... ... өйткені қоғамдағы жұртышылық көзі мен ... ... ... ... мамандыққа айналдырып жіберді. Бір
уақытта осы еңбек ... ... ... күшеюде, мұндайда тек
кәсіби мамандар ғана төтеп бере ... ... ... ... ... ... ұялы ... жаңашылдығы арқасында енді
корреспондент, репортер, ... ... ... жаңа ... ... ... ... (ағылшын тілінен аударғанда texting –
дауыссыз ақпаратты ұялы ... ... ... ... Мәтіндік
лидердің кәсіби міндетіне кәсіби блоктарды жасау кіреді. Онда ол бір ... және ... ... әр ... ... мен ... ... және
аудиофайлдар, мақалалар, сандық фотографиялар, репортаждар және ... ... ... ... ... - алдын ала құрылған веб
браузері, пошталық клиенті бар интернет-планшет, онда сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ойнау бағдарламалары,
сандық кітаптарды жазатын және суреттерді сипаттайтын функциялар болады.
Мәтіндік лидердің негізгі міндеті - ақпарат тарату ... ... фото және ... қамтылған ұялы байланыс пайдаланушылардың
әрекетін ұйымдастыру.
Мәтіндік лидер ақпаратты «пассивті»(жіберілген ақпарат) және активті
түрде (арнайы тапсырыспен) түрде алады. ... ... мен ... ... ... ескере отырып, ол алынған ақпаратты белгілі бір
әдіске немесе жанрға келтіреді. Келесі қадам ... ... ... ... ... журналдарға, радио, телеарналарға, интернет
желілеріне (подкастингті ... және ұялы ... ... болып табылады.
Осыған байланысты мәтіндік лидердің кәсіби қасиеттеріне ... ... ... ... ... терең білім;
Тек осы жағдайда ғана ... ... әр ... ... үлкен
көлемін типі, форматы, мазмұны жағынан баспасөзде және электронды ... ... ... ... ... ... белгілі бір деңгейде жұмыс тәртібі бойынша өзінің
«ұялы» корреспонденттерін журналистік ... ... ... Ол ... желідегі аудиториясын жаулап алу үшін, ... ... ... үшін, бұқаралық аудитория талаптарын орындау үшін, олар куәгер
болатын жаңа әрі ... ... ... үшін ... та ... ... ... экономист;
Мәтіндік лидер сауатты экономист болуы тиіс, ... ...... ... ... бірақ, салыстырмалы түрде телевизияға
қарағанда арзанырақ.
Мәтіндік лидердің ... үш ... ... ...... минимальді ақша айналымымен мәтіндік лидер
«өз» аудиториясымен байланысқа түседі, тек ұялы ... ... ... ... іс әрекетімен жұмыс атқарады.
Мәтіндік лидер қолда бар ақпаратты бірінші ... ... ең ... әріптестеріне, үзеңгілестеріне, туысқандарына тарата алады. Олар
өз ... ... ... таныстары мен жақындарына жібереді.
Ақпартты қабылдап алғандар өз адамдарына таратады. Нәтижесінде, ... ... ... ... ... жүз ... әрқайсысының 100 адресаты болса,
екінші кезеңде ... ... он мың адам ... хабардар
болады, үшінші кезеңде мәтіндік лидердің аудиториясы 1 миллионға жететінін
аңғаруға болады.
Аудиторияның кей бөлігі мәтіндік ... кері ... ... ... кері ... ... өте ... да. Біріншіден,
мәтіндік лидер және оның ... ... да ... ... ... ... алады. Екіншіден, мұндай кері
байланыстар ақпарат қабылдаушылардан сілтеме жасауға кепілдік береді. ... ... ... қызықты оқиғаның куәгері болса, «кезең» бойынша оның
фото ... ... ... ... Сол ... ... ... концепциясы жұмыс істейді және азаматтық қоғам ... ... ... ... бұл ... ... әрекеттердің
беталысын бақылауға, және ең бастысы, бұл құбылыс оқиғаларды ... тез ... ... септігін тигізеді.
Мәтіндік лидер өз іс-әрекетінің екінші ... ұялы ... ... ... әрекет етуші тұлғасына айналады. Ол ... ... ... ... ... ... ... таратады, ең қызықты деген ақпаратты БАҚ-тың басқа түрлеріне :
баспасөзге, радиоға, телевизияға, ақпараттық ... ... ... ... Бұл кезеңдегі «блогтың» орны маңызды.
Блог - web log ... ... ... түрі – ... ... үшін қызықты мәтіндер жинағын сипаттайтын қор. Кейде онда жиналған
ақпарат тек автор үшін ғана ... ... ... үшін де ... Street ... басылымы атап өткендей, АҚШ-та блог жүргізу -
қалыпты ... ... ... ... ... жаңалықтар
жазады. Шынайы уақытта жаңартылып отыратын блогтар ... ... ... ... де кеше ... ... ... шығатын газеттен оқуға
күтіп отырмайды.
Блогтардың пайда болуы мен таралуы ... ... ... Шын ... ... тек ... ғана ... үшін
төленеді, тек таңдаулы техноэлита ғана ақылы болып саналады.
Ақпараттық билік кең бұқара пікірінен екінші қолға ... ... – ең ... ... ... деп айтсақ, артық болмас.
Өкінішке қарай, бүгінде әлемдік ... ... ... ... үлес ... теңізге түскен тамшыдай. Бірақ елімізде қазақтілді
сайттардан ... жеке ... ... - ... бір ... Шетелде
блогтарды «әлеуметтік журналистикаға» балайды. Ал ... ... заң ... ... блогтардың өздері де дәстүрлі ... ... ... ие ... белгілі.
Қазақ блогосферасы дегенде қазақтілді блогтар оның ішінде wordpress
блогтұғыры ғана қазақ әріптерін қолдайды, әрі ... өз ... ... ... ... қазақ тіліне аударылды. Сондықтан да
қазір ... аса ... ... ... ... ... ... осы тұғырды таңдаған. Осыдан санаулы жыл бұрын қазақ тіліндегі блогтар
саны саусақпен санарлық еді. Алайда ... ... ... мен
министрлердің блог ашуы жаңа медияның осы түрін ел ішінде танымал етті.
Нәтижесінде, блог саны көбеймесе де, қазақ тіліндегі блогтарды ... ... ... ... ... ... ... көбіне шетелдегі
қандастарымыз бен қазақ тілін жетілдіргісі ... ... ... блогтардағы жазбаға үн қатып, пікір қалдырушылар саны ұлғаюда. ... ... ... ... ... yandex.kz, maіl.ru тәрізді
іздеу жүйелерінің ішінен оңай табылады. Көп ретте ... ... ... адам ... ... ... тап болатыны сондықтан.
Екіншіден, ақысыз, өз еркімен ... ... ... ... жаңартып
отырған да осы блогшылар қауымы. Ресми сайттарда мәліметтер арнайы бұйрық
келген кезде ғана ... ... ... қоғамда болып жатқан оқиғаға
дереу үн қатып, өз ойларын жазады. Оның үстіне ... ұялы ... ... жүргізу де кең етек алуда.
Әрбір нәрсе көлемі жағынан ... ... ... бір ... бар. ... тіліндегі блогтарда да сондай жағдай орын алуда. ... - ... ... ... ... ... ... төмендігі десек, екіншісі - жаңа ... ... ... ... ... ... өте келе, интернетке қатысты білім
көпшілікке кең таралумен жойылады десек, бірінші ... яғни ... ... ... тіреледі.
Елімізде интернетті реттейтін заң болғанымен, блогты ақпарат құралына
жатқызғанымен, «Блогшылар туралы» заң жоқ. Бір өкініштісі, ... ... ... ... ... ... ... болды. Бұл қоғамның сол
билікке беріп отырған жауабы тәрізді. Себебі әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ашық ... Әр адам оны әртүрлі
формада көрсетеді. Сондықтан заң интернеттің дамуына тоқтау бола алмайды.
Қазақ блогсферасының тарихи жылнамасы, шежіресі 2005 ... ... ... ... ... дамуын айту үшін бастапқы
шарттарды елемей өту мүмкін емес. Техникалық, функционалдық кілтипандарды
былай қойғанда, қарабайыр қазақ қарпін айна-қатесіз ... ... өзі ... ... не ... ... мұны жетік білетін
блоггерлер жақсы біледі. Бертін келе арнаулы түрде ... ... діни ... ... тыныс-тіршілік жайлы алуан
тақырыптағы блогтар бой көтерді. Жалпы блогтың, даму нышандары бар. Сандық
өлшемде ... ... ... ... ... видеосы, ән жағынан
сапалық өрлеу мысалдары бар.
Ал Ассамблеяда Елбасының интернеттің қазақтілді сегментін дамыту ... ... ... ... - жалпы жаһандық құндылық. Тиісінше,
қазақстандық үлес те болатыны заңды құбылыс. Осынау үлкен ... ... бар ... ... құзырлы лауазымдылардың сол қазақтілді
сегменттегілермен ортақ тіл табысып, қажеттіліктері мен ... ап, ... ... ... қарастырар деп үміт ету
керек. Тұтастай алғанда, контент - өздігімен дами беретін ... ... оған ... көзбен қарап емес, оң құшақ ... ... ... ... болымды көрсеткіш. Қазақтілді блогосфера кең
көлемде таралып, санының артуы үшін блогтардың сапасы жақсарумен қатар,
олар ел-жұрт пайдаланатын ... ... ... ... ... қарай, қазақ блогтары жеке адамдардың күнделігінен аса алмай
келе жатыр. Бірақ олардың ... ... ... да бар. ... Асылбековтің «Аудармашының түрткендері» атты блогы өте қызықты.
Біріншіден, бұл блогта ... жаңа ... ... ... ... ойға қонымды. Тіпті Терминкомға
қарағанда, осындай кішкентай блогтың атқарған қызметі зор, рөлі ... ... ... мүмкіндігі зор: не ол өздігінен дамиды (қазақ
блогосферасы сияқты жеке адамдардың бастамасымен), не ... ... кең өріс ... Коммерциялық тұрғыдан алып қарасақ,
блогтар ақпараттық-танымдық сайттар контентінің құрамдас бөлшегі ретінде
қарастырылады. Бұл ... ... ... мен ... ... жеке
«газеттерін» жариялай алады.
Блогтың үстемдігі неде? Блог жүргізуші өз жазуларын кез ... ... ... ... ... ... өзі ... алады. Екіншіден, әрбір жазылған нәрсені сол жерде талқылауға
мүмкіндік бар. Бұл өз ... ... ... ... ... Мәселен, «БТА» банкінің бұрынғы басқарма төрағасы
Роман Солодченко мырза «блогспотта» өзінің жеке ... ... онда ... өзге де ... қатысты пікір-көзқарасын беріп, түскен сауал-
ойларға сол ... ... ... ... Сол ... ... мен ... министрлердің блогтары мұңын жоғарыға жеткізе алмай жүргендер ... ... ... реттейтін заң қажет. Себебі ұлтаралық татулыққа іріткі салу,
дінге байланысты радикалды көзқарасқа салынып, қоғамда үрей ... ... ... ... ... өзге де ... себептерге дер кезінде шара қолданылуы тиіс. Ал ол үшін саланы
реттейтін заңды тетіктердің болғаны шарт. Бірақ бұл адам ... ... ... Бұл өте маңызды.
Дайындықсыз қолданатын функционалдық стильдердің түрі ... ... - ... негізгі және кең таралған стильдердің бірі. Бұл стиль
қарым – қатынастың бейресмилігі мен еркіндігі, блогшының, не оқырманның
сөзге ... ... ... ... тыс ... құралдардың
элементтерінің қолданылуымен ерекшеленеді. ... ... ... және ... ... ішінде орфоэпияға қатысты
мынадай ерекшеліктер бар: – әдеби тілде тұрақты нормасы бар ... ... әлі ... ... ... да мен бір деме жаза ...... сұрақ көкейімде тұрады да қояды…»);
Блогтарда қарапайым сөздер, диалектизмдер, кейде варваризмдер, дөрекі
сөздер де ... ... бәрі ... ауызекі сөйлеу
стилінің лексикалық ерекшеліктеріне жатқызуға ... ... ... ... қолданылу мүмкіндіктерімен қатарластыра
сөз еткен жөн сияқты, өйткені тұрақты тіркестер мен ... ... ... әр ... ... ... ... мақалдар
мен мәтелдердің құрамы да, фразеологизмдердегі сияқты тұрақты болғанын
ескеру қажет. Мысалы, жас журналист ... ... ... ... ... мағына»,  «Сөз сүйектен өтеді» сияқты тұрақты тіркестерден
осыны көруге болады. Блог лексикасы жүйесін тілдік ... ... үшін оның ... мен жүйесінің түзілуіне ұйытқы болып тұрған
блогтың ішкі құрылысы, айдарлары, ... ... ... ... ... ... жанр мен ... ерекшеліктеріне назар
аудару қажет.
Қазақ блогшылары арасында арнайы жүлде-сайыстар ... ... ... ... аударылмайды деп тағы айтуға болмайды. 2007 жылы Ұлттық
«Мәссаған» порталы мен Қарағандылық үкіметтік емес ұйым ... ... ... ... арнайы номинация арнаған болатын.
Жеңімпаздар ретінде блогшы Қуаныш Мағзуов пен Асхат ... ... ... Award.kz ... ... тілдегі үздік сайт» номинациясында
3-орынды иеленіп, тағы екі ... ... ... ... ... -
Нұрғиса Асылбеков. Ал биылғы жылы Ansar атты ... ... ... ... жүлдесі 2009 атты жобаны ұйымдастырды. Жоба қазақ тіліндегі
блогтардың мәртебесін ... мен ... ... жоғарылатуға
бағытталған. Жазбалардың саны мен сапасын арттыру да - жоба ... ... ... ... (номинация) бойынша анықталды: Үздік
аспаздық блог Тағам дайындау мен ... ... ... ... ... Блог тек қана аспаздыққа арналып жазылмаса да, ... ... ... ... ... жалпы блог Жан-жақты ақпаратты
қамтитын блог. Арнайы таңдаған бағыты ... да, ... ... ... ... тыныс-тіршілік жайында баяндайтын блог. Жаңалықтар
блогы Қазақстан және шетелдік түрлі саладағы жаңалықтар жайындағы ... ... ойы мен ... ... ... ... ... жазбаларын аударып жариялайтын блогтар  да болады. Олар
ақпарат агенттігіне сілтеме жасайды. Үздік ... ... ... ... саласына арналған блогтар. Үздік рухани блог Рухани және діни
құндылықтарға арналған блог. Үздік жаңашыл блог ... ... ... ... ... ... дамыған туындылары мен жазбалары
(үнхабар, видеокаст және скринкаст т.с.с.) бар блог. Үздік спорт туралы
блог Спорт тақырыбына ... ... ... ... блог ... пен
фотосуреттен басқа мәселелердің біріне арналған тақырыптық блог.
Бұқаралық ақпарат құралдарындағы журналистер жұмысында көрініс ... жүйе масс ... ... ... әкелді. Бас редактор редактор,
бөлім жетекшісі, корреспондент репортер секілді мамандар иерархиясы ... ... ... ... бұқаралық газет, жарнамалық-
ақпараттық басылым, ақпараттық агенттік секілді БАҚ ... ... жаңа жүйе ... ... басты орынды журналист
иеленеді, ал қалғандары соның төңірегінде орналасады.
Осы жүйеде өзіндік орны бар, бірақ кең өріс ... әлі ... ... ... емес ... ... – бұл ... таратудың жаңа үлгісі. Мұнда аудиофайлдар
әйгілі RSS 2.0. ... ... ... ... Ұялы
байланысты пайдаланушылар керекті RSS-арнаға жазылу арқылы ... ... жаңа ... ... ... телефонда, компьютерде, сандық аудиоплеерде тыңдауға ... ... ... ... Apple iPod плееры мен broadcasting –
кеңінен тарату деген ... ... ... ... подкастингпен
блогшылар айналысады.
Осы кезге дейін бағдарламалық плеерлер мен портативті құрылғыларды
өндірушілер ... ... ... Apple ... ... ... The Wall Street Journal ... ұйымдастырған конференцияда
подкастинг iTunes медиаплеерінің жаңа нұсқасында қолданатынын, сондай-ақ
iPod плеерлерге ... ... ... басқа подкастар iTunes Music
Store атты онлайндық музыкалық ... ... ... сол ... Motorola ... iTunes қызметі бар алғашқы
телефоны көпшілікке ұсынылды. ... ... бас ... Motorola ... ... iTunes ... ... істейтін медиаплеер,
микровинчестер, мегапиксельді камера бар екендігін баяндап өтті.
Сервер подкастинг көмегімен ұялы ... ... ... ... ... ... ... кезінде алуға болады: мысалы,
өткен күн нәтижелерін таңертең ұялы ... ... ... жұмысқа
бара жатқан жолда тыңдауға мүмкіндік бар. Мұндай жағдай - журналистика
үшін жаңа ... ... ДАМУ ... ... жанр ... жасалатын және таратылатын
ақпараттың болмысымен айқындалады, сондай ақ оны ... ... ... ... ... де ... (Short Media Sending – қысқа хабарлама), жіберілетін
мәтіндік ақпараттың нақты әрі дәл шектеулері бар: ... ... ... ... 1.500 ... көп ... ұзақ хабарламалар автоматты түрде
160 белгіден тұратын хабарламаларға бөлінеді, кейіннен олар сол тәртіппен
абонент орнатқан тақырып және ақпараттың бәрі ... ... ... бұл ... ... ... ... бойынша және оның
жанрлық алуандығы бойынша өте қатаң шектеулер.
Мультимедиялық MMS-хабарламалар корреспондент жұмысының ... Тек ... ... ... ... аудио-, және тіпті видео-
хабарламаларды 100 килобайт көлемге дейін жіберуге мүмкіндік туады, мұнда
техникалық жағынан күрделі аудио- және ... ... ең ... ... келеді, себебі ондай ақпаратты жасау
үшін ұялы телефонның үш - төрт кнопкасын басу жеткілікті.
Нәтижесінде, жаңалықтың барлық түрін беру ... ... ... ... ... ... ... суреттері бар талдамалы
мақалалар, т.б. жасауға болады.
Осының бәрін қосқанда, SMS- және ... ... ... ... ... толықтырады деуге негіз бар. SMS-арна
болатын оқиға туралы аңдатпа жасау бірінші болып ерекше ... ... ... ... MMS-хабарлама не, қашан, қалай, не үшін ... ... ... ... бірге, оқиғаға қатысушылар MMS-
хабарламаның беру арнасын ... ... ... ... ... ... орнынан түсірілген суреттермен, аудиожазбалармен
өзара алмаса алады.
Мысал келтіре кетейік.
Алдымен ... ... "220610 ... ... есеп беру ... (38 ... Сосын толығырақ аңдатпа : "220610 «Мұзарт» тобының есеп
беру концертінің билеті 2000 теңге» (55 белгі). ... күні ... ... мүмкін: « «Мұзарт» тобының есеп беру ... ... ... есік алдында 5000 теңге»(75 ... ). ... ... ... ... « «Мұзарт» туралы толығырақ
050612 бойынша аудио үшін, 050613 видео үшін" (62 ... ... ... ... ... кезегі келеді, оны аудитория контент-
провайдерлерден арнайы тапсырыс жіберіп алады.
hi-tech журналистиканың жанрлар жүйесі келесідей бейнеленеді:
Талдамалы жанрлар: аңдатпа, кеңейтілген аңдатпа, тақырыптық ... ... БАҚ ... тақырыптық болжам, бұқаралық
ақпарат құралдарындағы айтылған ... ... ... ... ... мақала, арнайы тақырыпта іс- әрекеттің мақсаты
мен нәтижесін талдау жатады.
Ақпараттық жанрлар: ақпарат (жаңалықтар легі), ... ... ... мақала(оқиғаның мақсатын сипаттау мен нәтижесін
сипаттау үшін жазылады)
hi-tech журналистиканың жанрлар жүйесіндегі соңғы түрі ақпараттық ... ... ... ... ... ... блог
рецензиясы, блог шолуы, блог комментарийі, блог мақаласы, ... ... ... ... ... ... БАҚ тың жаңа типі "Ұялы журнал" ... ... ... ... - ... үлкен, бұл журналистиканың қызықты әрі жаңа
бағыты. Оның ... ... ... ... ... жаңа
арналарын жасау қажеттілігі туындайды.
Ұялы журнал - WAP-сервистің дизайндық нұсқасы, оның ақпаратты оқу және
графиканы көрі мүмкіндіктері бар. Ол ... ... ... Java2ME ... ... ұялы телефондарға қосуға болады.
Ұялы журналда мәтінді құрудың әр түрлі ақпараттық блоктары болады:
саясат, экономика, ... ... т.б. Ұялы ... ... ... ... мен гиперсілтемелер де жасалады. Журналды
пайдаланушыларға қолжетімді барлық ақпарат контент-провайдердің деректер
қорында сақталады.
Ұялы байланыстың ақпарат ... ... өзге ... түрлері де
белсенді дамуда. Мәселен, ұялы ... тек ... ... ... ... ... да ... баса алады. АҚШ-та айына 20 доллар
төлеп, "Мегафон" желісінің абоненттері ... ... ... соңғы жаңалықтарды, қызықты видеосюжет пен музыкалық
клиптерді тамашалай алады.
Тағы да бір ... ... ... ... ... оның шеңберінде
келесі қызметтер жүзеге асады:
- жоғары деңгейдегі талдамалы-болжамдық ұялы SMS -/MMS-қызметі
- "Жаңа Қазақстан" ақпараттық қызметі, кәсіби ... ... ... Қазақстанның қарапайым азаматтарының шығармашылығы
- «Mobile News» ақпараттық - көңіл ... арна ... ... жоқ кездейсоқ ақпараттардың үлкен көлемі).
«Mobile News» ақпараттық агенттігі ақпаратты алу мен ... ... ... Ақпартты жинау – ұялы телефон иесі оқиғаның кездейсоқ куәгері
болған жағдайда ... ... ... немесе суретті
форматтарда(SMS- және MMS-хабарламалар) жасайды.
Бұл кезде аталған оқиға ақпараттық лекте ... ... ... ... ұялы ... иесі ... ... көзі болып саналатын
адам жіберілетін ақпараттың бәрі оның ұялы ... ... ... ... барын жақсы түсінуі тиіс, егер заңсыз, дақпырт
ақпарат жіберілсе, онда заңға ... ... ... ... ұялы ... иесі ... ... болып есептелетін
деректерді жариялауға тыйым салынғандығы жайында білуі тиіс.
б) ақпараттың агенттікке жіберілуі – берілу пішіні ұялы ... SMS-, ... ... ... ... Бұл
жағдайда ақпарат көзі болып саналатын ұялы байланыс иесі жіберілген
ақпараттың материалдық тұрғыда SMS-, ... ... ... ... абзал. Егер алынған жаңалық қызықсыз, керексіз болса,
ақпарат төленбеуі де мүмкін .
в) ... ... – ұялы ... алынған ақпаратты мәтіндік
лидер қарап, ... ... ... ... ... ... деп ... ақпаратты ол серверде жойып
тастайды.
г) алынған ақпаратты ... ... ... ... ... агенттіктің интернет сайтында жаңалықтардың тиісті легіне
енгізіледі. Бұл ... ... ... ... мен ... ... кілт сөз ... іздеу жұмыстарын жүргізу қызметі болуы керек.
Әр ұялы телефонды пайдаланушы ... ... ... ... ... ақысы ұялы байланыс компаниясымен келісілген түрде бекітіледі.
«Mobile News» ... ... ... ... ... ... Олар әр түрлі ұйымдарда, іс-шараларда, оқиға
орнында болады. ... бәрі ... ... түрде жеткізуге толық кепілдік
береді. Өзге бұқаралық ақпарат ... ... - ... ... ... деген тізбек сақталса, ұялы байланыс арқылы жұмыста тек «оқиға
- ақпарат көзі» ғана болады.
Қарапайым ақпарат таратушылар ... іс ... ... ... ел ... ... ... жатқан оқиғалар туралы қысқа ақпарат таратады,
ал журналистер осы ... ... ... ... ... ... табиғи апаттар, т.б.),
- журналистер қатыса алмайтын аймақтарда болып жатқан ... ... ... да бір ... ... ... ... ол бұқаралық
аудиторияның қызығушылығын тудырады
- аймақтар мен өңірлерде өтіп жатқан оқиғалар жайлы қысқа хабарламалар
жібереді
Ал ... ... ... ақпараттар негізінде:
- оқиғаның шынайы масштабын нақтылайды,
- ресми комментарийлер алады,
- оқиғадан кейінге жасалған шаралар жайында хабарлайды.
HI-TECH ... ... ... МӘСЕЛЕЛЕР
1. Құқықтың мәселелер
Қазір елімізде азаматтардың бұқаралық ақпараттық ... ... ... ... ... тек журналистер, пиаршылар, жарнама
жасаушылар дайындаған мақалалар, радио мен ... ... ... ... ... ... белсенді позиция
танытпайды.
«БАҚ туралы» заңда былай деп көрсетілген:
Енді ... ... ... ... жылы 10 ... ... Бас ... қабылданған 19-
статьяның 2-пунктінде "Адам құқықтарының ... адам ... ... "Әр адам өз пікірін еркін білдіруге құқылы, бұл
құқық әр түрлі ақпарат пен ... ... ... қатыссыз
ауызша, жазбаша, баспасөз бен көркем формада немесе өз таңдауы бойынша
басқа ... ... ... және ... ... ... ... Алайда, дәл осы статьяның 3-пунктінде өз ойын еркін білдіру
бостандығы мен ... ... алу, ... ... ... ... айтылған. Ерекше жауапкершілік өзге тұлғалардың
құқықтары мен лауазымын сыйлау, мемлекеттік қауіпсіздікті қорған,
тұрғындардың денсаулығы мен ... ... ... ... бекітілген.
Жоғарыда келтірілгендердің бәрін бекіте отырып, « Балалар ... ... (1989 жылы 20 ... БҰҰ ның Бас ... ... ... рухани, физикалық, психикалық дамуына
БАҚ-тың ... ... ... баса көрсеткен.
Өз кезегінде ЮНЕСКО-ның "Бұқаралық ақпарат құралдарының бейбітшілік
пен халықаралық түсіністікті дамытуда, адам құқықтарының дамуына, ... ... ... ... (28 ... 1978 ж.) ... кең
таралған ақпарат бейбітшілкті қатайтады, расизм, апартеидке қарсы
күресуге үлесін қосады деп ... Дәл осы ... II ... ... ... ... ... ақпарат көздері мен
құралдарының алуандығымен кепіл беріледі, яғни осындай ... ... көз ... мен оқиғаны шынайы бағалау үшін.
X статья ... кең, тең ... ... ... ... ... туралы " Европаның адам құқықтары мен негізгі ... ... да (1950 жылы 4 ... ... Кеңесте
қабылданған) 10 статьяның 1-пунктінде өз пікіріңді еркін білдіру ... өз ... ... ... ... ... ... тарату құқы екендігі бекітілген.
HI-TECH ЖУРНАЛИСТИКАНЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ОЛАРДЫ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
Шамалап ... ... ... ... ... ... ... хабарламалар көлемі 100 Мбайт дейін жетеді.
Мұндай үлкен көлемді өңделмеген, «шикі» ақпаратпен ... ... ... ... пен кәсібилікті талап етеді, сондықтан келіп түскен
ақпараттардан ... ... ... ... ажыратып алатын
бағдарламалар мен ... ... ... ... жасау қажеттілігі
туындайды.
Сондай-ақ наақпарат пен мемлекет құзырына зиян келтіретін ақпараттарды
анықтайтын ... ... ... теориялық негіздерді жасау
шарт.
Келіп түскен жалпы ақпараттар легінің ішінен қажетті хабарларды алу,
сұрыптау, таңдау әдістерінің нәтижелі түрлерін ... ... ... ... шешу керек, дәстүрлі БАҚ-тың сұранысына ие бола ... ... ... сақтау мүмкіндігі кейін оқиға ... ... ... ... ... мәселелер
Қылмыс туралы ақпаратты таратқанда соның куәсі болған азаматтың қоғам
тарапынан жеке бас ... зиян ... ... ... деген жаман
аттарға қалу қаупі бар. Сондықтан да ол ақпарат жіберуден, хабар етуден
бас тартуы мүмкін. Бұл – қоғамның өткір ... ... тағы бір ... ... ... ... ... жедел
ақпаратпен жұмыс істеуге толық дайын еместігін мойындауымыз ... ... адам ... лайық оқиғаның куәгері болса да, олардың тек кейбіреуі
ғана ақпаратты өзекті кезінде, ... ... ... да адамдарды өзекті мәселелерді айқындау мен оны ... ... ... ... ... Аталған жағдайды шешу үшін бұқаралық
ақпаратты таратуда елімізде азаматтардың ақпараттық өркениетте ... ... алу, ... үшін ... ... қаржылық ыңғайлы
жағдай жасау қажеттілігі ұсынылады.
Мұнда ұялы ... ... ... ... бір ұялы телефонды
пайдаланушыларға жинақтап, ... ... үшін ... ... ... ... Сондай-ақ, алынған ақпаратты агенттіктерге
орналастыру, интернет сайттарына, газет, радио, телекомпанияларға, ұялы
желідегі электронды пошталарға жеткізу ... жаңа ... оны ... ... жылдам жіберуге, ақпараттың біржақты, жеткіліксіз болмауына
мүмкіндік туғызады. Ең бастысы, жаңа журналистика тек қажетті ... сол ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Адрианов В.И., Соколов А.В. Средства мобильной связи. СПб.:BVH –
Санкт- Петербург, 1998.
3. Баутин О.О., ... А.В., ... А.Р. и др. ... для ... ... (/ Мобильные системы. - 1998. -
№ 4. 40 – 43б.
4. Бабков В.Ю., ... М.А., ... П.А., Сети ... ... планирование/СПбГУТ.СПб, 2007
5. Варакин Л.Е., Калмыков В.В., Трофимов Ю.К. Подвижная связь общего
пользования. - М.: ... и ... ... ... Ю.М., ... В.В., ... Л.М. ... системы связи. - М.: Горячая линия - телеком, 2001.
7. Громаков Ю.А. Стандарты и системы подвижной ... - М.: ... ... ... Ю.А. ... и ... ... радиосвязи. М.Эко-
трендз.,1997
8. Громаков Ю. Стандарты и системы ... ... - ... ... 1996.
9. Иванова Т.А. Корпоративные сети. - М.: «Связь», 2000.
10. Интернет ресурстары:
а) http://3gnews.ru/
ә) http://www.mts.ru
б) http://sotovik.ru/
в) http://www.inpulse.ru/
г) http://www.cellnews.ru/
д) http://www.connect.ru/
11. Муравин Д.В., ... С.А. ... ... ... и свободы. - Мобильные системы, 1999,12.
12. Многоканальная электросвязь и РРЛ: ... / Под ред. ... В.Н. ... А.Д. ... и др. ... ... систем и сетей. - М.: Горячая линия - телеком, 2004.
13. Невдяев Л.М., Смирнов А.А. Персональная спутниковая ... - ... ... ... ... радиоэлектроники и связи: Учебник для вузов / Нефедов В.И.-
2-е изд., прераб. и доп. – М.: ... шк., ... с.: ... ... Л.Д., ... П.А. ... ... М.: Радио и
связь, 1990
16. Построение устройств ... ... ... М., ... 1977.
17. Соколов А., Андриянов В. Средства мобильной связи. С-Пб.:BHV -
Санкт-Петербург, 1998.
18.Сотовые телефонные сети стандрата GSM: ... ... ... Дж. ... ... связь. Перевод с английского /
Под редакцией Маркова В.В. - М.: Радио и связь, 1979.
20. Телекоммуникационные системы и ... ... ... В 3 ... 2 - ... ... телевидение / Катунин Г.П., Мамчаев Г.В.,
Попантонопуло В.Н., В.П. Шувалов; под. ред. Профессора В.П. Шувалова. ... и доп. - М.: ... ...... 2005. - 672 с. : ил.
21. Тепляков И.М. ... ... ... ... и
сетей - М.: Радио и связь, 2004.
22. Тамаркин В.М., Громов В.Б., Сергеев С.И. Системы и ... ... - М.: ... ... 1998.
23. Теория сетей связи: Учебник для вузов ... / ... ... А.Д, ... М.А.и др.;Под ред. В.Н Рогинского. – М.: Радио и связь
, ... ... ... Дж. Теллекоммуникационные и компьютерные сети / Пер. с
англ. – М.: Постмаркет, 2001. – ... ... В.С. ... спутниковой навигации системы GPS NAVSTAR
ГЛОНАСС. - М.: ... ...... ... С.Ю. ... вещание на ТВ. Эволюция и ... (на ... ... ... - ... ... гос. ун-т, Фак. ... СПб.: Роза мира , 2003 - 170, [1]
с.,20 см.
Браун ... ... ... ... в ... М.: ... ... дом
, 2005: ОАО Тип. Новости - 136 с.,24 см. - Пер.: Brawn, Marcus. Tips ... to ... on the Internet and the World Wide Web. - ISBN ... (в обл.)
Букин Максим Секреты сотовых телефонов. Питер, 2005: ГП Техн. кн. - 204
с.ил., 23 ... И.М. ... ... ... ... ... ... эволюции Моск. центр Карнеги.
М., 2001 - 30 с.,30 ... И.М. ... и ... ... ... с ... Учеб. пособие; Моск. гос. ун-т им. М. В. ... ... [и др.]. М.: ... 2001 - 39 с. ... ... А.В. ... и Интернет: учеб. пособие Саранск: тип.
"Красный Октябрь", 2004 - 59, [2] с.,20 ... ... до ... : ... и лит. на рубеже нового тысячелетия
/ Отв. ред. Я. Н. Засурский и Е. Л. ... - М. : ... ... ... - 256 с.; 20 см.
Засурский Я.Н. Искушение свободой. Российская журналистика: 1990-2004.
М.: Изд-во Моск. ун-та, 2004 (ППП Тип. ... - 456, [1] с.,22 ... А.А., ... Л.А. ... ... ... для
студентов вузов, обучающихся по специальности 021400 "Журналистика". М.:
ЮНИТИ, 2005 - 383 с.ил.,21 см.
ГЛОССАРИЙ
|3G (3 ... |3-ші ... ... (Authentication |Аутентификация, Рұқсат ету және ... ... and ... |құрылғысы ... (Base Station ... ... ... контроллері |
|BTS (Base Transciever Station) ... ... ... |
|CDMA (Code Division Multiple |Кодпен ... ... ... ... | ... ... Division |Жиілік бойынша ... ... ... Access) ... ... (Global System for Mobile |Мобилді байланыстың цифрлық стандарты |
|communications) | ... (Home Location ... ... ... ... тіркегіші ... ... Mobile ... ... ... ... - 2000) |2000. ... ... ... ... ... ... Union) | ... (Mobile Switching Center) |Жылжымалы байланыстың коммутация орталығы |
|MS (Mobile Station) ... ... ... ... and ... |Эксплуатация және техникалық қызмет |
|Center) ... ... ... (Packet Data Serving ... ... ... торабы ... (Short Message Service ... хат ... орталығы ... | ... (Time Division Multiple ... ... ... қатынау. |
|Access) | ... ... Power ... жұмыс істейтін қорек көзі |
|Supply) | ... (Visitor Location ... ... тіркегіші |

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 102 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шымкент қаласында gsm стандартты желісін орнату62 бет
Ұялы байланыстың қалыптасу мен дамуы41 бет
Ұялы телефония5 бет
CDMA желіcін құрудағы техникaлық еcептеу 96 бет
Ұялы байланыс желілерінің құрылу негіздері10 бет
Жылжымалы радиобайланыс жүйелері15 бет
Спутниктік байланыс жүйелері8 бет
«Газ тарату механизімнің құрлысы»22 бет
Ақпаратты басқару жүйелер мен деректерді тарату пәнінен курстық жобаны орындауға арналған әдiстемелiк нұсқау (3601 мамандығы бойынша күндізгі және сырттай оқитын студенттер үшін)30 бет
Байланыстың оптикалық жүйесінің өзгешеліктері12 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь