Сырдария суының химиялық құрамын қалыптастырушы табиғи факторлар

Кіріспе
1. Сырдария суының химиялық құрамын қалыптастырушы табиғи факторлар
Табиғи жағдайлары
Геологиясы мен жер бедері
Топырағы мен өсімдік жамылғысы ... ... .
Жан.жануарлары ... ... ... ... ... ..
Гидрометеорологиялық факторы ... ...
Климаты ... ... ... ... ... ... ..
Гидрографиясы (су желісі) ... ... ... .
Жер асты сулары ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Су ресурстары ... ... ... ... ... ... ... ...
ҚОРЫТЫНДЫ
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Бүгінгі таңда трансшекаралық өзендер проблемасы қызығушы жақтардың экономика саласын су ресурстарымен толық қамтамасыздандыру көзқарасынан ғана емес, осы ағын суларда жылдан жылға нашарлап бара жатқан өтпелі ағынды сапасынан халықты қауіпсіздендіруді қамтамасыздандыруда өзекті мәселеге айналады. Бұл сөзіміздің дәлелдемесі ретінде Орталық Азия экономикалық елдері арасындағы келіссөздерді және трансшекаралық өзендер проблемасы бойынша ҚР және ҚХР арасында басталған келіссөздерді айтуға болады. Қырғызстан, Өзбекстан және Тәжікстан Республикалары өкілдерімен келіссөздерде қазақстандық делегация су бөлісу сұрақтары бойынша өтпелі ағындының сапалық сипаттамалары ерекше маңызды болса да, сұрақтың сандық жағына көп көңіл аударады. ҚР табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрлігінің жылдан жылға басып шығаратын гидрохимиялық бюллетеньдер мен Казгидрометтің РМК маусым сайынғы бюллетеньдерінде ағын су әрқашанда «умеренно загрязненный» деп сипатталатын Сырдария өзені ластануының жіктеу дәрежесі отандастарымыздың көңілін жай таптырады. Сырдың суы 3,5 млн ғектарға жуық халқы бар Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда облыстары үшін бірден-бір су көзі болып табылатындықтан, оның суының сапасы өте зор рөл атқарады. Қазақстанға суының сапасы барынша ластанып, ауыз суға жарамсыз болып жетеді. Сырдария суының сапасы туралы әр жерде айтылып жүргенімен, нақты дәлелденген еңбектер жоқтың қасы. Бұл мәселенің өзектілігі жаңадан қалыптасқан егемен мемлекеттер арасында су бөлісуге байланысты арта түсетіндігі мәлім
Зерттеу обьектісі. Зерттеу обьектісіне бастауын Қырғыз және Тәжік Республикасынан алып, Өзбекстан аумағы арқылы ағып өтетін Сырдария өзені суының сапасы қабылданды..
Зерттеудің мақсаты. Зерттеудің негізгі мақсаты табиғи сулардың химиялық құрамын, яғни басты иондарды минералдану шамасын, жеке-жеке гидрохимиялық зерттеу жүргізілген 1938 жылдан бүгінгі күнге дейінгі антропогендік трансформацияға ұшырау дәрежесін және себебін қолда бар гидрологиялық жылнама және бюллетеньдерге сүйене отырып анықтау.
Алға қойылған мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер шешілді: Сырдария алабы
1. Алекин О. А. Основы гидрохимии. Л., Гидрометеоиздат, 1970.11-23с.
2. Амиргалиев А.Н. Арало-Сырдарьинский бассейн: гидрохимия, проблемы водной токсикологии. Алматы:ТОО «Издательство "Бастау"», 2007 .34-47с.
3. Рубинова Ф. Э. Изменение стока реки Сырдарьи под влиянием водохозяйственного строительства в ее бассейне // Тр. САРНИГМИ, вып. 58(139)- М.: Гидрометеоиздат, 1979.
4. Бурлибаев М. Ж., Достай Ж.Д., Турсунов А.А. Арало-Сырдарьинский бассейн. //Гидроэкологические проблемы, вопросы вододеления.Алматы: Дәуір, 2001.с.21-29
5. Захидов А. Водохозяйственные системы Средней Азии. – Ташкент: Фан, 1971.
6. Мамедов А. И. Ирригация и ирригаторы в Узбекистана. Изд.«Узбекистан», Ташкент, 1971.
7. Чембарисов Э. И., Бахритдинов Б. А. Гидрохимия речных и дренажных вод Средней Азии. – Ташкент: Укутувчи, 1989.
8. Якубова Р. А. Природные воды Узбекистана и охрана их от загрязнения пестицидами.- Ташкент: Фан, 1977.
9. Достай Ж. Д. Жалпы гидрология. Алматы «Білім», 1996.
10. «Экосервис С» ЖШС-нің «Разработка методики прогноза стока реки Сырдарья с учетом изменения климата региона» отчеты, Алматы, 2007.
11. Гидрологический ежегодник. Т.5, бассейн рек Средней Азии. вып. 0-4,9 бассейн реки Сырдарьи.1938-1939 г.с
12. Ежегодные данные о качестве поверхностных вод суши за 1985 г.Ч. 1. Реки и каналы; Т.5, вып.3.Алма-Ата, 1986 г. 106с.
13. Ежегодные данные о качестве поверхностных вод суши за 1986 г.Ч. 1. Реки и каналы; Т.5, вып.3.Алма-Ата, 1988 г. 109с.
14. Гидрохимический бюллетень (Материалы наблюдений за загрязнением поверхностных вод Казахской ССР). вып.2.за 1977 г. Алматы,1978 г. с.
15. Бурлибаев М. Ж., Байманов Ж. Н., Тажмагамбетов Е.А. Изд. «Ғылым», 2007.
16. Гидрометеорология и экология №2 2005 Анализ гидрологической ситуации, сложившейся в бассейне реки Сырдарья, и предложения по ее нормализации.
канд.геол.-мин наук Т. К. Кудеков
Л.Н.Никифорова
канд. техн. наук В.И.Ли
канд.геогр.наук. В.П.Попова
Гидрометеорология и экология №2 2005 проблемы оценки качества вод трансграничных рек и принципы экологического нормирования стока
Доктор технических наук М. Ж. Бурлибаев
Гидрометеорология и экология №2 2005
Арал-Сырдария аймағын экологиялық тұрақтандыру тәсілдері.
техн. ғылымд.докторы Сұлтанбек Тәуіпбаев
Гидрометеорология и экология №3 2006 Основные проблемы управления водными ресурсами Республики Казахстан в современных условиях
канд.геол.-мин наук Т. К. Кудеков
канд.геогр.наук В. В. Голубцов
канд. техн. наук В.И.Ли
канд.геогр.наук. В.П.Попова
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1. Сырдария суының химиялық құрамын қалыптастырушы табиғи факторлар
Табиғи жағдайлары
Геологиясы мен жер бедері
Топырағы мен ... ... ... ... ... суы ... ... трансформацияға ұшырау дәрежесі
Кіріспе
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Бүгінгі таңда ... ... ... жақтардың экономика саласын су ресурстарымен толық
қамтамасыздандыру көзқарасынан ғана емес, осы ағын ... ... ... бара ... ... ... ... халықты қауіпсіздендіруді
қамтамасыздандыруда өзекті мәселеге айналады. Бұл сөзіміздің дәлелдемесі
ретінде Орталық Азия ... ... ... келіссөздерді және
трансшекаралық өзендер проблемасы бойынша ҚР және ҚХР арасында басталған
келіссөздерді айтуға ... ... ... және ... ... келіссөздерде қазақстандық делегация су бөлісу
сұрақтары бойынша өтпелі ... ... ... ... маңызды
болса да, сұрақтың сандық жағына көп көңіл аударады. ҚР ... ... ... ... ... ... ... жылға басып шығаратын
гидрохимиялық бюллетеньдер мен Казгидрометтің РМК ... ... ағын су ... ... ... деп ... өзені ластануының жіктеу дәрежесі отандастарымыздың көңілін жай
таптырады. Сырдың суы 3,5 млн ... жуық ... бар ... Қазақстан,
Қызылорда облыстары үшін бірден-бір су көзі болып ... ... ... өте зор рөл атқарады. Қазақстанға суының сапасы барынша
ластанып, ауыз суға ... ... ... ... суының сапасы туралы әр
жерде айтылып жүргенімен, ... ... ... ... ... ... өзектілігі жаңадан қалыптасқан егемен мемлекеттер арасында су
бөлісуге байланысты арта түсетіндігі мәлім
Зерттеу обьектісі. ... ... ... Қырғыз және Тәжік
Республикасынан алып, Өзбекстан аумағы ... ағып ... ... ... ... ... пәні.
Зерттеудің мақсаты. Зерттеудің негізгі мақсаты табиғи сулардың химиялық
құрамын, яғни басты иондарды минералдану шамасын, ... ... ... 1938 ... бүгінгі күнге дейінгі антропогендік
трансформацияға ұшырау дәрежесін және ... ... бар ... және ... сүйене отырып анықтау.
Алға қойылған мақсатқа жету үшін мынадай міндеттер шешілді: ... ... ... ... ... ... ... тұстамаларындағы 1936 және
қазіргі уақыт аралығы бойынша мәліметтерді жинау және талдау;
Зертеудің ғылыми жаңалығы: жүйелі түрде өзен суын ... ... ... антропогендік жағдайға өзгергендігін ғылыми түрде
дәлелдеген еңбектер жоқтың қасы, яғни ... ... ... ... ... ... нәтижелері
1. Сырдария суының химиялық құрамын қалыптастырушы табиғи факторлар
Табиғи жағдайлары
Табиғи су құрамын өзінің айналым процесіндегі судың жүріп өткен ... ... ... ... заттар мөлшері бір жағынан, ол жанасқан
заттар құрамынан, ал екінші жағынан, осы өзара әсерлесу ... ... Осы ... де ... ... сандық құрамы өте әрқилы.
Атмосферада судың ұсақ тамшылары өте аз ... ... да ... ... ... ... күрделі ерітіндіге негізгі түрленуі ол жер
бетіне түскеннен кейін басталады. Топырақ арқылы сіңе отырып, су тұздармен
және ... ... ... өзінің газдық құрамын өзгертеді.
Судың химиялық құрамының өзгеруінде топырақ арқылы сүзілген сумен ... ... тау ... ... ... ... ары ... химиялық
құрамының өзгеруі су өзінің күрделі айналымында жолын қайда бұратындығынан
тәуелді. Судың құрамы оның Жердің ... ... ... ... мен ... шығарылатындығынан, айналымның жаңа циклін бастау үшін
атмосфераға буланатындығынан тәуелді.
Табиғи судың химиялық құрамын анықтаушы факторлар екі топқа ... ... суға ... әсер ... факторлар жатады (яғни суды еріген
қосылыстармен байыта ... ... ... ... судан шығара алатын
заттар әрекеті) : 1) тау жыныстары, 2) ... 3) тірі ... ... ... топқа судың заттармен өзара әсері өтетіән жағдайды анықтайтын жанама
факторлар жатады: климат, жер бедері, су режимі, ... ... ... ... және т.б.
Тура факторлар. Тау ... және ... ... ... тұз көзі ретіндегі тау жыныстары мен минералдарды 3 ... ... а) ... ... ... ... түзетін үгілген,
магмалық жыныстар; б) әрқилы шөгінді ... ... ... ... күйде сейілген тұздар; в) жинақталған немесе ... ... мен ... ... (әктастар, мергельдер, доломиттер,
гипстер, тасты тұз және т.б.). ... су ... үшін осы ... ... ... ... Жер тарихында мұхитта және континентте ... ... ... ... байланысты ақырын өтетін ... ... ... аз ... ... ... ... жыныстар. Жер қыртысының 95 пайызы осы жыныстан
құралса да (граниттер, андезиттер, базальттар, ... және ... ... әрқилы деңгейде ұсақталған обломочный материал түрінде
берілген. Осы қатты кристалды жыныстардың суға ... ... ... ... 0,014—0,16 мм берік үлдірдің түзілуімен түсіндіріледі.
Алғашқы рет бұл ... А. Д. ... және ... (1908) ... ... К. В. ... және В. ... (1938) зерттеген. Ол тау жынысы
мен судың өзара әсерлесуінде ... ... ...... тұрады, үлкен беріктікке ие және ол жынысты ... ... ... қорғайды.
б) Әрқилы шөгінді жыныстарда сейілген тұздар. Цементтелу ... ... және шығу тегі ... ерекшеленетін шөгінді
жыныстардың көптеген типінен екі негізгі топ, ұсақталуы су ... ... ... ие саз және ... ... ... ... бөлігін құрайтын сазды жыныстар минералдық
және химиялық құрамы бойынша күрделі жүйе ... ... ... ... ... ... жақын. Олардың негізгі массасы
сазды ... ... ал ... да ұсақ функцияда алюмосиликатты жынысқа
кіретін (кварц, дала шпаты, ... ... ... ... ... оның ... жағдайынан тәуелді. Континентальды әсіресе аллювиалды
және делювиалды сазды шөгінділер жақсы шайылған, алайда теңіздік шығу ... ... ... болуы мүмкін. Саз шектен тыс нашар өтімділікпен
сипатталады, сондықтан да одан ... ... тау ... ... ... байланысты. Саз арқылы сүзілуде ... ... өте аз, ... ол ... және құмайтқа ауысарда артады.
в) жинақталған немесе шоғырланған түрдегі минералдар мен еріген тұздар.
Шөгінді ... ... су ... ... көзі бола ... ... жиналу түзеді. Бұл кальций, ... ... және ... ... және ... ... мұндай құрамы табиғи, өйткені олар мантия ... ... (CO2, SO2, HCl) және дәл осы ... кеңінен таралған
изверженный жыныстан түзіледі.
Құрлықтағы тұздар мөлшері үлкен және шамамен ... ... ... т ... ... келген табиғи су (жер беттік, грунт немесе жауын-шашын және
мұздық) табиғи ... мен ... ... бір ... ... (HCO3-), хлоридті (Cl-), сульфатты (SO4-2), кальций (Ca+2),
магний (Mg+2), және натрий (Na+).
Судағы осы иондар генезисі тау жыныстарының үгілу және ... ... ... ... минералдардың миграция процесімен байланысты.
Бұл процестерде тұз көзі ... ... ... ... шығу ... ... яғни ... тұз, гипс, известняк, мергель және доломит алады.
Тұздардың таралуы белгілі бір табиғи зоналыққа бағынады, яғни тұз
құрамы ... ... ... ... ... ... артады, бір уақытта
олардың құрамы да ... Бұл ... ... ... және тау жынысынан
тұздардың шаймалануымен, ауысу реакциясымен және кейбір тұздардың шөгіндіге
түсуімен байланысты. Жазық телімдер сулары ... ... ыза ... ... ... есебінен, әсіресе өзен аңғарының бір бөлігін
суармалауға ... ... ... ... маңы ... тұз ... ... және мұхит қызмет етеді. Мұнда тұздардың бір бөлігі ... ... ... ... ... ... Арал маңына жақын
территорияда бақыланады.
Судағы тұздың ішкі жылдық және территориалдық бөліну ерекшеліктеріне
климат, жер ... жер ... және ... ... су ... әсер ... химиялық құрамы және ондағы тұздар құрамын оны ауыз су,
суармалау үшін қолдануда қажет.
Тұрмыстық сумен қамтамасыздандыру үшін ... суға ... ... ... ... ... ол ... үшін зиянсыз, мөлдір,
иіссіз, түссіз және басқа қоспасыз болуы ... Ауыз су ... ... ... бойынша) 1000 мг/л құрғақ қалдық, сульфат
-500 мг/л, хлорид -350 мг/л, кермектілігі 7 ... 20 ... және дәмі 2 балл ... ... ... су шамамен осындай болуы тиіс, алайда кейбір
жануарлар жоғарғы ... суға да төзе ... ... түйелер мен қойлар
минералдылығы 6-9 г/л хлоридті-натрийлі суды іше алады.
Тұздардың шығу ... ... ... және жер ... ... табиғи
шығу текті, яғни табиғаттағы заттар айналымының арқасына түзілген ... ... ... ... өзі ... 120 мг/л-ге дейін
тұздан құралатындығы белгіленген. Топырақ пен тұздағы ... ... ... ... үгілу процестері мен жергілікті жер ... ... ... ... әрекет етеді. Топырақ пен суға
тұздардың бір бөлігі өлген өсімдіктің күлді ... ... пен ... тұз ... пен ... ... NaCl - ас тұзы; Na2SO4 - глаубер тұзы; Na2CO3 -
қалыпты ... NaHCO3 - ... ... MgCl2 - хлорлы магний; MgSO4 –
ащы тұз; MgCO3 – ... ... ... ... ... -
двууглекислый магний; CaCl2 - ... ... CaCO3 ... ... ... әктас; CaSO4 – гипс; Ca(HCO3)2 –
кальций бикарбонаты.
Табиғи тұздардың ... ... ... ... және ... ... және хлориді құрайды.
Топырақ пен судағы химиялық қосылыстар құрамын ... ... ... ... жеке иондар түрінде бейнелеуге болады:
гидрокарбонатты - HCO3-, ... - SO4-2, ... -Cl-, ... ... -Mg+2, ... -Na+ және калий -K+ (аталған иондарды әдетте басты деп
атайды).
Гидрокарбонатты ион HCO-3- суда ... ... ... ... ... өзара әсерлесуде, сондай-ақ органикалық заттардың
ыдырауы мен тотығуында түзіледі. ... және ... ... суда ... ал кальций ж2не магний бикарбонаттары суда жақсы ериді.
Сульфатты ион (SO4-2) ... ... ... ... (S) ... жыныстардың еруінде түзіледі.
Хлоридті ион (Cl-) күшті тұзданған топырақ пен сортаңда, ... ... суда ... ... ... себебі әдетте қайнар көзі
теңіздік шығу ... ... ... ... ... хлордың барлық
тұздарының ерігіштігінде.
Кальций (Ca+2) топырақ және су құрамына изверженный ... ... ... ... пен ... еруі ... түседі. Кальцийдің басты
тұздары (CaCO3; CaSO4·2H2O) әлсіз ерігіш, сондықтан да ... ... ... ... шама ... аз. Кальций гидрокарбонаты
тұзданбаған территорияның топырағында және тұщы суда басым болады.
Магний (Mg+2) ... ... аз ... ... топырағы
мен суында изверженный жыныстың үгілуі, магнезиалды ... ... ... ... ... ... ... ішіндегі жылдам еритіндері
MgSO4 және MgCl2, нашар еритіндері Mg(HCO3)2, әлсіз еритіндері MgCO3.
Натрий (Na+) натрий тұзына бай ... ... ... ... арқасында құралады. Натрийдің барлық тұздары жақсы ... ... олар ... ... ... ... және аридті жағдайда тұзданған
топырақты түзе ... ... ... ... ... жинақталады.
Сырдария өзені суының химиялық ... ол ... ... ... ... біз ... ... анықтауда
О.А.Алекин жіктемесіне сүйенеміз.
Табиғи сулардың минералдылығы мен ... ... ... ... ... бар, ... ... әрқайсысын белгілі бір
жағдайларда ғана ... ... Су ... жиі ... ... жиі қолданады. Ол басым анион және катион бойынша бөліну
принципін үйлестіреді. Сулар ... ... ... ... ... 3
сыныпқа: гидрокарбонатты және карбонатты (HCO3-+CO32-), сульфатты (SO4-2)
және хлоридті (Cl-) бөлінеді. ... ... ... катионы бойынша кальций,
магний және натрий топтарына бөлінеді. Әрбір топ өз ... ... ... ... ... HCO-3

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сырдария суының химиялық құрамы116 бет
Химиялық элементтердің табиғи сулардағы таралу сипаттамалары мен принцптері24 бет
Дін түсінігі3 бет
Психологиялық зерттеу әдістерінің классификациясы5 бет
2010-2012 жылдары аралығында атмосфералық жауын-шашынның химиялық құрамының өзгеруі46 бет
XVIII ғасырдың басындағы қазақ жерінің Ресей империясының құрамына қосылуының алғышарты7 бет
«Бек-сервис» ЖШС жылжымалы құрамына ТҚК мен жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және басқару37 бет
«ОҚ Қазавтосервис» ЖШС жылжымалы құрамының агрегаттарды жөндеу учаскесінің технологиясын жетілдіру34 бет
Ірі қара малдың конъюнктивиальды қапшығының құрамын гельминтологиялық зерттеу53 бет
Алаяқтық құрамының негізгі белгілері40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь