Негізгі құралдардың қозғалысының есебі және аудиті

КІРІСПЕ
І. Теориялық бөлім.
1.1. Нұсқау бойынша теориялық бөлім.
ІІ. Негізгі бөлім.
2.1. Негізгі құрал есебі.
ІІІ. Тәжірибелік бөлім.
3.1. Аналитикалық есеп бөлімі.
3.2. Кассалық есеп бойынша есеп айырысу.
3.3. Есеп айырысу бойынша есеп айрысу.
3.4. Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысу.
3.5. Тапсырыс берушілермен сатып алушылар есеп айырысу.
3.6. Банк несиелер есебі.
3.7. Бюджет есеп айырысу.
3.8. Қаржылық есеп беруді толтыру.
ІV. Қорытынды . бекіту.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Қазақстан Республикасының әлеуметтік экономикалық жағдайын жақсарту, экономикалық дағдарыстан шығу мемлекеттік тұрғыдан бақыланып отырылатын мәселелер арасында күн тәртібінде бірінші кезекте қойылып отыр. Бұған ҚР Президенті Н. Ә. Назарбаевтың «Қазақстан 2030» атты стратегиялық бағдарламасында «Еліміздің экономикалық саясатының бірден- бір басымды бағыты шағын және орта бизнесті дамыту»- деп атап көрсетуі дәлел бола алады. Сондықтан да кәсіпкерлікті еліміздің шаруашылық қызметін жандандырған күш деп білу қажет. Шағын және орташа бизнесті дамытуға мемлекеттік тұрғыдан көп көңіл бөлінуіне байланысты елімізде күннен- күнге бухгалтерлік есеп және аудит мамандығына деген сұранысты арттыруда. Әрине олардың кәсіпкерлік шаруашылығын дамытуға қосатын үлесі мен жасайтын қызметі елеулі де, әрі тиімді. Сонымен қатар қазіргі таңда халықаралық стандартқа көшу барысында бухгалтерлік есеп және аудит жұмысына қойылатын талап өте күрделі.
Экономиканың қай саласындағы болмасын кәсіпорындар мен еңбек ұжымдары шикізат пен материалдарды ұқыпты жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға, өнімнің өзіндік құнын төмендетуге мүдделі. Бұл орайда ұйымдардың шаруашылық материалдық құндылықтарын, ақшаларын сондай- ақ басқа да ресурстарын тиімсіз жұмсауға қарсы күресте бухгалтерлік есептің маңызы мен мәнін айрықша атап өтуге болады. Осы жоғарыда айтылғандарды дұрыс жүргізу үшін кәсіпорындардағы еңбек құралдарының атқаратын ролі ерекше. Жаңа үлгідегі, сапасы жоғары еңбек құралдары болмайынша кәсіпорынның айтарлықтай жетістікке жетуі мүмкін емес. Сондықтан «Негізгі құралдардың қозғалысының есебі және аудиті» тақырыбы бүгінгі күн талабына сай тақырып болып табылады.
1. "Бухгалтерлік есеп жоне крржылык, есеп беру туралы" 2002 жылгы 24 маусымдагы Қазақстан Республикасының №309-1/ заңы.
2. Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан Республи-
касындагы аудиторлық қызмет туралы" 1998 жылгы 20 қараиш-
дагы №20 заң күші бар жарлыгы (2001 жылгы 15 қарашадагы
өзгертулер жоне толықтырулармен).
3. "Салық жонв бюджеткв төленетін басқа да міндетті төлемдер
туралы " 2001 жылгы 12 маусымдагы №209-11 Қазақстан Респуб-
ликасының салық кодексі.
4. Қазақстан Республикасы Президентінің "Акционерлік қогамдар
туралы " 1998 жылгы 10 шілдедегі №2811 заң күші бар жарлыгы.
5. Бухгалтерлік есеп стандарттары. Қазақстан Республикасының
Үлттық комиссиясы. — Алматы, 1996-2003 ж.
6. Халықаралық қаржылық есеп беру стандарттары. (аудармашы
Тарусина В.И.), - М., 1998.
7. Халықаралық бухгалтерлік есеп жоне аудит стандарттары.
(қүрастырушы Рапопорт М.М.), — М., 1992.
8. Бухгалтерлік есептің типтік шоттар жоспары. Қазақстан
Республикасы қаржы министрлігінің 2002 жылгы 18 қыркүйектегі
№438 буйрыгымен бекітілген.
9. Андреев В.Д. Практтескші аудит. — М.: Экономика, 1994.
10. Андросов А.М. Бухгалтерскии учет. — М.: Финансы и статис-
тика, 1996.
11. Әбдіманопов Ә.Ә. Бухгалтерлік есеп теориясы жоне принциптері.
- Алматы: АЙАН, 2001.
12. Безруких П.С. Бухгалтерский учет. — М., 1996.
        
        Жоспар
КІРІСПЕ
І. Теориялық бөлім.
1.1. Нұсқау бойынша теориялық бөлім.
ІІ. Негізгі бөлім.
2.1. Негізгі ... ... ... ... ... есеп бөлімі.
3.2. Кассалық есеп бойынша есеп айырысу.
3.3. Есеп айырысу бойынша есеп айрысу.
3.4. Жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысу.
3.5. Тапсырыс ... ... ... есеп ... Банк ... ... Бюджет есеп айырысу.
3.8. Қаржылық есеп беруді толтыру.
ІV. Қорытынды – бекіту.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Кіріспе
Қазақстан Республикасының әлеуметтік экономикалық жағдайын ... ... шығу ... ... бақыланып отырылатын
мәселелер арасында күн тәртібінде бірінші кезекте қойылып отыр. ... ... Н. Ә. ... ... 2030» атты ... ... экономикалық саясатының бірден- бір басымды
бағыты шағын және орта ... ... деп атап ... дәлел бола
алады. Сондықтан да ... ... ... ... күш деп білу ... Шағын және орташа бизнесті дамытуға
мемлекеттік тұрғыдан көп көңіл бөлінуіне байланысты елімізде күннен- ... есеп және ... ... ... ... ... Әрине
олардың кәсіпкерлік шаруашылығын дамытуға қосатын ... мен ... ... де, әрі ... Сонымен қатар қазіргі таңда халықаралық
стандартқа көшу барысында бухгалтерлік есеп және ... ... ... өте ... қай ... болмасын кәсіпорындар мен еңбек ұжымдары
шикізат пен материалдарды ұқыпты жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға,
өнімнің өзіндік құнын ... ... Бұл ... ұйымдардың шаруашылық
материалдық құндылықтарын, ақшаларын сондай- ақ басқа да ресурстарын
тиімсіз жұмсауға ... ... ... ... ... мен ... атап ... болады. Осы жоғарыда айтылғандарды дұрыс жүргізу үшін
кәсіпорындардағы еңбек құралдарының атқаратын ролі ... Жаңа ... ... ... құралдары болмайынша кәсіпорынның айтарлықтай
жетістікке жетуі мүмкін емес. Сондықтан «Негізгі ... ... және ... ... бүгінгі күн талабына сай тақырып болып
табылады.
І. Теориялық бөлім.
Бухгалтерлік есепте ... ... деп ... ... ұзақ ... яғни бір ... артық уақыт пайдаланатын, өзінің ... ... ... отырып, құнын шығарылған өнімге, орындалған жүмысқа,
көрсетілген қызметке ... ... ... ... шегінде
біртіндеп ауыстырып отыратын еңбек құралдарын, яғни ... ... ... ... - қозғалмайтын мүлік, жер учаскелері, үйлер
мен ғимараттар, өткізгіш тетіктер, машиналар мен жаб-дықтар, ... ... ... мен ... ... машиналар мен техникалары және
олардың бағдарламалық ... ... ... ... ... және шаруашылық құрал-саймандары, онім және жұмыс малдары, көп
жылдық көшеттер, шаруашылықтың ішкі жолы, тағы да ... ... ... ... ... өндіріске қаты-суына қарай
өндірістік және ... емес ... екі ... бөлінеді. Өндірістік
негізгі қүраддар деп өндірісте қызмет ететін, яғни өнім ... ... ... ... айтады. Оларға: ендіріске арналеайг үйлер,
ғимараттар, өткізгіш тетіктер, қүрылыс машиналары, ... ... әр ... ... ... ... ... және тағы басқалары жатады. Өндірістік емес негізгі ... ... ... ... салаларында пайдаланатын негізгі
құралдар жатады. Оларға ... ... ... ... ... әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру және мәдениет
салаларында ... ... ... және тағы да ... ... ... ... шаруашылық салаларына және істейтін ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы, орман
(тоғай) шаруашылығы, тасымалдау, байланыс, құрылыс, материалдық-техникалық
жабдыктау және ... ... ... ... басқару
органдары, әлеуметтік сақтандыру, ғылым және білім беру, ... ... және тағы да ... ... ... ... құралдарды" халық шаруашылығының ... ... ... олардың қатысуымен шығарылған ... ... ... мен ... ... қай түріне жататындығы
негізге алынады.
Егер кәсіпорындар мен ұйымдардағы негізгі құралдардың бәрі тск ... ... ... ... ғана ... ... (жасайтын)
болса, оңда бұл ұйымдағы негізгі құралдардың ... ... ... ... қызметі саласыңдағы топқа жатады.
Негізгі құралдар кімнің меншігінде, иелігінде ... ... яғни ... ... ... және ... ... алынған болып
екіге бөлінеді. Кәсіпорын уақытша жалға ... ... ... ... ... ... ... құралдар" деп аталатын шотта есептейді.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... жүмыс істемейтін және сақтауда тұрған деп үш топқа бөлінеді.
Жұмыс істейтіндерге өндіріс үдерісіндегі, яғни ... ... ... істемейтін негізгі құралдардың қатарына тоқтатылып қойылған,
белгілі себептермен басқа да жаққа ... ... басы ... ... ... ... құралдардың қатарына келешекге, яғни алдыңғы
уақытта тозып немесе басқа да жағдайларға байланысты істен шығатын ... ... ... ... ... ... активтер сатып алыну мақсатына қарай былай бөлініп
есептеледі:
а) негізгі ... ... - ... ... ... ... ... келген өндіріс өз қызметіне құрал-жабдықтарын тартса ғана жүреді,
ал ол еңбек заттары (шикізат, материалдар, ... ... ... және ... ... ... станок) болып бөлінеді. Бұл
арада еңбек құралдарының құрамы сыртқы ... ... ... ... атқаратын роліне қарап анықталады. Мысалға, заводта дайындалған
бу казаны сол.зауыт үшін дайын өнім ... ... ал ... үшін ... ... үшін осы қазан еңбек құралы болып табылады. Осы ... ... ... ... онда ол ... болып табылады.
Негізгі құралдар материаддықөндіріс саласында да, өндірістікемес
(әлеуметгік) салада да ұзақ ... бойы (бір ... ... ... етеді.
Осы негізгі құрадцарға: жер; үйлер; ... көп ... ... машиналар және құрал - жабдықтар (соның ішінде автоматты
машиналар және ... ... және ... өлшеу және реттеу
аспаптары және қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; есептеу техникасы;
басқа машиналар мен ... - ... ... ... құрал-сайман;
өндірістік мүлік және жабдықтар; ... ... ... және ... мал; көп ... екпе ағаштар; жерді жақсартуға (ғимараттарсыз)
шыққан күрделі шығын; басқа да негізгі құралдар жатады.
Кәсіпорында негізгі құраддардың есебі №6 БЕС ... ... ... ... ... ... жүргізудің, субъектіге жататын меншік
құқығын, шаруашылық пен оперативтік басқару жүйесін ... ... ... құралдың есеп бірлігі болып табылады.
Инвентарлық объект күрделі әрі жай болып келеді. Негізгі құралдың ... ... ... ... оны жіктеу болып табылады.
ІІ. Негізгі бөлім.
2.1. Негізгі құрал есебі.
Кәсіпорында пайдаланылатын және ... ... ... ... ... деп- ... ұзақ уақыт бойы (бір жылдан артық
уақыт) пайдаланылатын, өзінің бастапқы заттай нысанын (пішінін, ... ... ... ... ... ... жұмысқа, көрсетілген
қызметке біртіндеп бөлініп - ... ... ... ... ауыстыратын еңбек құралдарын, яғни материалдық активтерді
айтады. ... ... ... ... № 6 ... ... есебі» деп
аталатын бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес жүргізіледі.
Жалпы «негізгі құралдарға»- қозғалмайтын мүлік, жер учаскелері, үйлер
мен ғимараттар, ... ... ... мен жабдықтар, өлшеуіш және
реттеу аспаптары мен құралдар, есептеуіш машиналар мен техникалар ... ... ... ... ... ... аспаптар,
өндірістік және шаруашылық құрал ... өнім және ... ... ... шаруашылықтың ішкі жолы, тағы да басқалар жатқызылады.
Көлемінің түріне, бағасының арзан- қымбаттылығына ... ... бір ... ... ... ... негізгі құралдардың қатарына
жатқызылмайды. Сонымен қатар негізгі құралдардың құрамына кәсіпорынның
қоймаларындағы дайын бұйымдар ... ... ... мен ... құрылыс құрамында есептелетін монтаждауды қажет ететін жабдықтар,
сондай- ақ ... ... ... өзіндік құнының құрамында қаралған
қосымша шығындардың ... ... ... ... ... ... ... сонымен бірге жас малдар, яғни мал төлдері де жатқызылмайды.
Негізгі құралдар алдына қойған мақсатына және атқаратын ... ... ... ... үйлер (тұрғын үй, кеңсе үйі, қойма);
b) ғимараттар (көпірлер, аспалы жолдар, жасанды су қоймалары, эстокадалар);
c) өткізгіш тетіктер (жұмыс ... ... ... ... машиналар (бумен жұмыс істейтін ... ... ... ... ... ... ... бульдозерлер, жүк көтергіш шығырлар, су өлшегіш ... ... ... ... ... ... ... және жүк таситын көліктер, жеңіл
көліктер, көлікке тіркемелер, тракторлар);
f) құрал- саймандар мен жабдықтар (шкафтар, ... ... ... ... ... (диван, креслолар, кілемдер, сейфтар);
h) жұмыс және өнім малдары;
i) көпжылдық көшеттер мен өсімдіктер;
j) жер ... ... ... жер ... ... ... жақсартуға жұмсалған күрделі шығын;
l) басқа да негізгі құралдар
Сақтауда тұрған негізгі құралдардың қатарына келешекте, яғни алдағы
уақытта ... ... ... да ... ... ... шығатын негізгі
құралдардың орнына пайдалануға арналған құрал- жабдықтар жатқызылады.
Негізгі құралдардың есебін ұйымдастыруда оларды бағалаудың маңызы зор
болып ... ... ... ... ... баланстық құнымен,
ағымдағы құнымен, қалдық құнымен және келісілген құнымен бағаланады.
Негізгі құралдардың бастапқы құны- ол ... ... ... алуға,
әкеліп жеткізуге орнатуға кеткен шығындарын, сондай- ақ ... алу ... ... ... ... салу кезінде алынған несие үшін
төленетін процент салалары мен бұл құралды белгілі мақсатқа пайдалану ... ... ... ... ... кез- келген шығындардың
жиынтығынан тұрады.
Негізгі құралдардың ағымдағы ... бұл ... ... ... бір
уақыттағы, яғни бүгінгі күнгі негізгі құралының нарықтық бағасы ... ... ... ... ... құралдардың пайдалану
мерзімі аяқталғаннан кейін оны ... ... ... іске ... ... объектіні есептен шығаруға байланысты болатын
келешектегі ... алып ... ... ... құралдардың келісілген құны- бұл кез- келген екі жақтың,
яғни негізгі құралдардың сатушы мен ... ... ... ... ... ... қайтадан бағалау кезінде оның осы кездегі, ... салу ... құны ... Бұл ... ... ... құны деп ... Шаруашылық ұйымдарда негізгі құралдарды тиісті
түрде қайта бағалағаннан бастап ... ... ... келтіру құнымен
есептейді.
Негізгі құралдардың бастапқы бағасын белгілі бір күндегі ... ... ... келтіру мақсатында объектілерді қайта бағалау
жүргізіледі. Қайта бағалау нәтижесінде ... ... өсуі 12- ... ... ... 541- ... құралдарды қайта бағалаудан
түскен қосымша ... ... ... кредитіне жазылады.
Кез- келген кәсіпорындар өздеріне азғана уақытқа қажетті яғни уақытша
қажет болған негізгі құралдарды басқа ұжымдардан ... ... ... ақ ... ... ... ... бірақ уақытша пайдаланылмай
немесе қажет болмай тоқтатылып тұрған негізгі құралдардын басқа ұйымдарға
уақытша жалға берулеріне болады. Ол үшін екі ... ... ... ... ... алушы және жалға берушілердің арасында келісім-
шарт жасалынуы тиіс. Бұл ... ... ... ... ... ... ... құралдардың аталынуы, техникалық жағдайы, бастапқы құны,
тозу құны, жалға ... ... ... ... ... жалдық
төлемақысының мөлшері, егер осы жалға алынған немесе берілген ... ... ... ... ... ... болған жағдайда кім жөндейтініндегі
және қайсы ұйымның есебінен жүргізілетіндігі тағы да басқа ... ... ... ... жалға берілген негізгі құралдар өздерінің жалға
алынуы немесе берілуі мерзімінің ұзақтығына қарай үш ... ... ... мерзімді жалдағы негізгі құралдар
• орта мерзімді жалдағы негізгі құралдар
• ұзақ мерзімді жалдағы негізгі құралдар
Кәсіпорындарда негізгі құралдарды ... ... ... алу ... ... ... беру деп- бір ... дейінгі уақытта жалға алынған
немесе ... ... ... ... ... ... ... бұл түрін «Хайринг» деп атайды. Жалдың бұл түрлерін жалға ... ... ... ... шаруашылық субъектісі сол негізгі құралдарды
жалдық мерзімі ... ... ... ... ... ... Шарашылық
субъектілерінде орта жыне қысқа мерзімдерге жалға алынған негізгі құралдар
001- «Жалға алынған негізгі құралдар» деп ... ... ... ... есептелінеді. Ал бұл негізгі құралдар өз иесіне, яғни ... ... ... бұл ... аталған 001- шоты
кредиттелінеді. ... мен ... ... ... ... ... ... үшін төлейтін жол төлеміне 937- «Жол төлемі» деп аталатын
шотты кредиттейді. Ал ... бұл ... жол ... ... ... ... ... шығындар» шотын дебиттеп, № 4 «Ақшалар және
қаржылық ... деп ... ... ... (431, 432,451 және
452- шоттарының) тиістілерін ... ... мен ... ... үш ... ... ... жалға алу немесе жалға беру
ұзақ ... жал ... ... ... бұл түрі ... ... деп те ... ... мен ... ... ұзақ мерзімге жалға алудың немесе берудің өзі жай ... ... ... ... Егер ... алынған немесе жалға
берілген негізгі ... ... жал ... келісім- шарттарында
көрсетілген мерзімі аяқталғаннан соң міндетті ... ... ... онда бұл ұзақ ... ... жай ... жатқызылады. Ал ұзақ
мерзімге жалға алу немесе ... ... ... түрі ... ... ... ... аяқталған соң негізгі құралдарды жалға
алушының сатып алуына құқығы бар болып таблады. ... мен ... ... ұзақ ... жалға алғанда «Айналымнан тыс активтер»
деп аталатын бөлімнің 12- бас ... ... ... 683- ... шоты кредиттелінеді. Осы ұзақ мерзімге жалға алынған негізгі
құралдар үшін шаруашылық субъектісі жол ... ... 683- ... шоты ... ... ... ... тиістілері
кредиттелінеді.
Негізгі құралдарды ұзақ мерзімге жалға ... 842- ... ... ... ... ... деп ... шот дебиттелініп,
12- бас шоттары бөлімшесінің тиісті шоттары ... Ал бұл ... ... ... ... құралдардан алынатын табыс 334- «Басқадай
дебиторлық борыш» деп ... ... ... 727- «Негізгі емес
қызметтер алынатын басқадай табыстар» деп аталатын ... ... ... мен ... ұзақ ... ... негізгі құралдардың
аналитикалық есебі олардың түрлері бойынша және ... ... ... ... жүргізіледі. Ұзақ мерзімге жалға алынған негізгі
құралдардың ... ... ... ... ... қайтарылуы
бухгалтерлік есепте былайша есептеледі;
Жалға алынған ... шарт ... ... ... жол төлемдеріне 683- «Жолдық
міндеттеме» шоты ... 12- бас ... ... бөлімшесінің шоттары
кредиттелінеді. Сонымен қатар есептелген тозу саласына 13- ... ... бас ... ... ... шоттары дебиттелініп, 12-
«Негізгі құралдар» бас шотының тиісті бөлімше шоттары кредиттелінеді.
Жалға берілген уақытта:
Жалгер ... ... ... құралдардың қалдық саласына 12-
«Негізгі құралдар» бас шотының тиісті бөлімше шоттары дебиттелініп, 334-
«Басқадай ... ... шоты ... ... ... оларға
есептелінген тозу сомасына 12- ... ... бас ... ... ... дебиттелініп, 13- «Негізгі құралдардың тозуы» бас шотының
тиісті бөлімше шоттары кредиттелінеді.
ІІІ. Тәжірибелік бөлім.
3.1. Аналитикалық есеп бөлімі.
Бухгалтерлік ... 16 ... ... деп ... халықаралық
стандартына сәйкес негізгі құралдар дегеніміз - ... өнім ... ... ... қызмет көрсету үшін, басқа кәсіпорынға жалға
беру үшін немесе әкімшілік мақсаттар үшін пайдаланылатын және бір ... ... ... ... деп болжанатын материалдық активтер.
Негізгі құралдарға: қозғалмайтын мүлік, жер учаскелері, ... ... ... ... ... мен ... ... және реттеу
аспаптары мен қондығылар, есептеу машиналары мен техникалары және олардың
бағдарламалық құралдары, көлік ... ... ... өндірістік
және шаруашылық құрал-саймандары, өнім және жұмыс малдары, көп жылдық ... ... ішкі ... тағы да басқалары жатқызылады.
Негізгі құралдар объектісі төмендегі шарттарға сай келгенде ғана ... ... ... егер кәсіпорынның активпен байланысты келешек экономикалық пайда
алатындығы аса үлкен ықтималдықпен сендіру мүмкін болса;
ә) егер ... үшін ... ... ... ... ... ... болса.
Негізгі құралдар есебін ойдағыдай жүргізу үшін ... ... ... ... Бұл ... ... экономиканық барлық салаларында
бірыңғай болғаны жөн.
Барлық негізгі құралдар өздерінің өндіріске ... ... ... ... емес болып екі топқа бөлінеді. Өндірістік негізгі құралдар
-деп өндірісте қызмет ... ... ... ... қозғалмайтын мүлік, жер учаскелері, үйлер мен ғимараттар,
өткізгіш тетіктер, машиналар мен ... ... және ... аспаптары
мен қондырғылар, есептеу машиналары мен техникалары және ... ... ... ... құралдары, аспаптар, өндірістік
және шаруашылық құрал-саймандары, өнім және жұмыс малдары, көп жылдық ... ... ішкі ... тағы да ... жатқызылады. Өндірістік
емес негізгі құралдардың қатарына шаруашы-лықтың өндірістен ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығында, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру
және ... ... ... негізгі құралдар
жатқызылады.Экономикалық салаларына және істейтін ... ... ... ... құралдар: өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, ... ... ... ... материалдық-техникалық
жабдықтау және сату-өткізу кәсіпорындары, қоғамдық тамақтандыру, басқару
органдары, әлеуметтік ... ... және ... ... ... ... және тағы да басқа салалар бойынша топтастырылады.
Негізгі құралдарды экономикалық салаларына ... ... ... қатысуымен шығарылған өнімдердің, болмаса орындалған жұмыстар мен
қызметтердің шаруашылықтың қай түріне жататындығы негізге алынады.
Егер шаруашылық ... ... ... бәрі тек ... негізгі шаруашылығының түріне ғана қызмет көрсететін болса,
онда ол субъектідегі негізгі құралдардың барлығы түгелімен сол ... ... ... ... ... ... ... өнімдерін өндіру процесіне тікелей байланысты
негізгі құралдардың барлығы өнеркәсіп саласына жатқызылады.
Егер кәсіпорынның балансында оның негізгі ... ... ... ... өндірістері мен бөлімшелері болса, онда осы бөлімшелер мен
өндірістің атқаратын қызметтерінің сипатына ... ... ... ... ... ... ... құралдар пайдалану мақсатына және атқаратын міндеттері қызметіне
қарай мынадай топтарға бөлінеді:
-Жер (кәсіпорында пайдаланылатын барлық жер);
-Өндірістік ғимараттар мен құрылғылар;
-Машиналар мен ... ... ... ... ... құралдар.
Негізгі құралдар кімнің меншігінде, иелігінде екендігіне қарай меншікті,
яғни кәсіпорынның өзіне тиісті және уақытша жалға ... ... ... Қазіргі кезде пайдалану барысына қарай ... ... ... жұмыс істемейтін және сақтауда тұрған - деп үш топқа бөлінеді.
Жұмыс істейтіндерге өндіріс процесіндегі, яғни ... ... ... істемейтіннегізгі құралдардың тоқталып ... ... ... жаққа әзірге берілмеген басы ... ... ... ... құралдардың қатарына келешекте, яғни алдағы
уақытта тозып ... ... да ... ... ... шығатын
негізгі құралдардың орнына пайдалануға ... ... ... 16 ... құралдар» деп аталатын халықаралық
стандартына сәйкес актив ретінде танылуы ... ... ... ... ... ... құны ... бағалануы тиіс.
Негізгі құралдар объектісінің өзіндік құнына сатып алу ... ... ... алым, сатып алуға байланысты орны толтырылмайтын салықтар,
сондай-ақ активті белгілі бір ... ... үшін оны ... ... ... байланысты тікелей шығындар кіреді; сатып алу бағасын
анықтау кезінде кез келген сауда жеңілдіктері алынып тасталынады.
Тікелей шығындарға ... ... ... (құрылыс жүргізуге ... ... ... және ... ... ... шығындар;
орнатуға байланысты шығындар;
• архитекторлардың және инжинерлердің жұмыстары сияқты кәсіби
қызмет көрсетудің құны.
Кәсіпорынның өзінде шығарылған негізгі құралдардың құны ... ... ... ... негізінде анықталады. Егер кәсіпорын ... ... ... ... ... ... сатып-өткізу үшін
өндіретін болса, онда активтің құны, әдетте, оның өзіндік ... ... ... ... ішкі таза ... ... ... құралдардың құнын
есептеу кезінде есепке алынбайды.
Кәсіпорын өздерінің негізгі ... ... ... яғни мына ... ... ... —жер;
2412-шот - үйлер мен ғимараттар;
2413-шот - машиналар мен жабдықтар;
2414-шот - көліктер құралдары;
2415-шот - компьтерлер, перифирициялық қондырғылар және деректерді ... ... - ... ... ... саймандар мен керек жарақтар.
Бұлар активті болғандықтан дебетінде негізгі құралдарының кірісі, яғни
көбеюі, ал кредитінде негізгі құралдардың ... яғни ... ... Негізгі құралдардың есебі шаруашылық субъектісінің орталық
бухгалтериясында ... ... ... ... ... ... бойынша бөлек жүргізіледі. Инвентарлық объект -деп ... ... яғни ... ... ... жабдықтармен, саймандармен
сатылып алынған, орнатуды керек етпейтін ... ... ... құрылыстарды, өздерінің ... ... ... ... бірі ... ... біріктірілген, яғни
қосылған, бір зат ... ... ... бір қызметті атқаратын бұйымдарды
айтады.
Кәсіпорында негізгі құралдардың есебін дұрыс жүргізу үшін және ... ... ... ... ету үшін ... ... ... номер беріледі. Ол тұрақты түрде белгіленеді.
Негізгі құралдар тозуына, бұзылуына, басқа ұйымдар мен ... ... тағы да ... жағдайларға байланысты ... оның ... ... ... ... ... ... негізгі құралдарына берілмейді. Инвентарлық номер ... ... ... ... ... ... ... жазылады.
Инвентарлық объектілерді реттік сериялық жүйесі мен номерлеу ұсынылады.
Мүндай жағдайда ... ... ... ... негізгі құралдарға бөлек
сетиялық реттік номерлер белгіленеді, ол сериялық реттік номерді негізгі
құралдардың ... ... ... ... көрсететіндей етіп
тағайындаған дұрыс. Негізгі құралдарға бастапқыда берілген инвентарлық
номері оның ... ... және бір ... ... ... орын
ауысуы үшін толтырылатын алғашқы құжаттарда көрсетілуі тиіс.
Кәсіпорында инвентарлық ... және ... ... ... ... мен механизмдерге, жабдықтар мен көліктерге арнайы техникалық
төлқұжат толтырады. ... ... ... ... және ... ... тағы да ... деректері жазылады.
Негізгі құралдардың бухгалтерлік есебінің міндеті:
-Расталған есептік мәліметтердің, техникалық ... ... ... мен түгендеу журналдарының негізінде еңбек ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
-Негізгі құралдардың келіп түсуін, шығарылуын, қозалысын есепте уақытылы
және дұрыс көрсетілуін қамтамасыз ету;
-Негізгі құралдардың тозуының дұрыс есептелуіне және тиімді пайдалануына
бақылауды ұйымдастыру және қор ... ... ... ... ... құралдарға ағымдағы және модернизациялауды ... ... ... ... және ... ... ... асыру;
-Моральды және физикалық тұрғыдан ескірген негізгі құралдарды жедел
айқындау;
-Негізгі құралдар бойынша дұрыс есептеме жасау үшін ... ... ... ... және ... қалыптастыру.
Кез келген өндіріс өз қызметіне құрал-жабдықтарын тартса ғана жүреді, ал
ол еңбек заттары және ... ... ... ... Бұл ... ... ... сыртқы белгісімен емес, олардың ... ... ... ... ... ... ... материалдық өндіріс
саласында да, өндірістік емес салада да ұзақ уақыт бойы қызмет етеді.
3.2. Кассалық есеп ... есеп ... ... ... материалдық жауапкершілікке міндетті
кассир жүзеге асырылады.
Кәсіпорынның басшысының жазбаша ... ... ... ... және ... ... ... ақша-қаражаты (ф.№ КО-1) кіріс
кассалық ордерімен кірістеледі, берілуі – кассалық шығыс ордері (ф.№ ... ... бәрі ... ... және ... ... ... тіркеледі. Касса бойынша шаруашылық операцияларды кассир
(кассалық кіріс және шығыс ордерлері ... ... ... ... ... кітаптың әр-бір беті екі бөлімнен және көшірмемен (под
копирку) толтырылады. Бірінші данасы кассалық кітапта қалады, ... ... ... және шығыс ордерлеріне қосымша кассирдің есеп
беруі болып табылады.
Бухгалтерияда кассалық есеп беруден мәліметтер 1010-шоттың кредиті
бойынша №1 журнал-ордерге және 1010-шоттың ... ... №1 ... және ведомостегі жазулар сызықты-позициялық әдіспен
жүргізіледі. Әр-бір есеп берулер үшін бір жол арналған. Өткен ай бойынша
айналым есептелінеді, ай соңында жаңа ... ... №1 ... ... ай ... Бас кітапқа көшіріледі (апарылады).
Кассалық операциялар есебі бойынша төмендегі тапсырмаларды орындаңыз:
1. 1010 «Кассадағы ақша қаражаты» шоты бойынша ... ... ... ... ... ... ... және шығыс кассалық ордерлерін толтыру.
3. кассалық кітапты толтыру және кассалық есеп беруді құру.
4. №1 журнал-ордерді және №1 ведомості толтыру.
1010 ... ақша ... ... ж ... – 7500 теңге
|р\с |Мерзімі |Операциялар мазмұны ... ... ... ... | | | | | ... |3.01.200_ |ПКО №1 Дүкен арқылы сатқан | | |51200 |
| | ... ... ... | | | ... | |ҚҚС 13% | | |6656 ... ... |РКО №1 ... жарна | | |57856 |
| | ... №1 ... ... | | |
| | ... ... табыс | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ... ҚҚС. | | | ... | |ПКО №2 ... Қадыровтен | | |20450 |
| | ... зиян ... | | | ... ... |ПКО №3 ... чек бойынша | | |540000 |
| | ... ... ... ақы, | | | |
| | ... және шаруашылық | | | |
| | ... үшін ... | | | ... ... |РКО №2 №1 ... ведомосі | | |340000 |
| | ... ... ... еңбек | | | |
| | |ақы ... | | | ... ... |РКО №3 ... ... | |49062 |
| | ... ... ... | | | ... |12.01.200_ |РКО №4 И.В.Идрисовқа іс-сапар | | |40800 |
| | ... ... ... | | | |
| | |РКО №5 ... материалды| | |1000 |
| | ... ... ... | | | |
| | ... ... артық жұмсалған | | | |
| | ... ... | | | ... |15.01.200_ |РКО №5 К.В.Киреевке материалды | | |57250 |
| | ... ... ... | | | |
| | ... | | | ... ... |ПКО №4 ... К.В.Киреевтан | | |500 |
| | ... ... ... | | | |
| | ... | | | ... ... |РКО №6 ... ... | | |44000 |
| | ... | | | ... |20.01.200_ |РКО №7 К.В.Кадыровқе шаруашылық| | |14000 |
| | ... ... ... | | | ... |23.01.200_ |РКО №8 К.В.Кадыровқе аванстық | | |300 |
| | ... ... ... артық | | | |
| | ... ... | | | ... ... |РКО №9 ... ... | | |22000 |
| | ... ... ... | | | ... ... есеп бойынша есеп айырысу.
Есеп беретін сомалар деп мекеменің кассасынан жұмысшыларға шаруашылық
шығындарға және іс-сапар бойынша шығындарға ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасына қаржы
Министрлігі бекіткен мөлшер бойынша қайтарылып беріледі.
Қайтарылып ... ... екі жақ ... жол ақы ... ... ... в оба ... есептік көрсеткіш көлемінді тәуліктік шығын (бір жылға бюджетпен
бекітіледі)
3. ... ... ...... квитанциялары бойынша, егер
жалданған тұрғын-үй шығындарын куәландыратын құжаты болмаса шығынның 50%
тәуліктік мөлшерінде қайтарылады.
Іс-сапарға жіберілген тұлғаға ... ... ... бухгалтерия
кассадан берілетін, іс-сапар шығындарын есептеулерін жүргізеді. Есеп
беретін тұлғалар белгіленген мерзім ішінде куәландыратын құжаттар негізінде
нақты жұмсалынған сомма ... есеп ... ... міндетті. Іс-сапар
шығындары жайлы есеп беру, іс-сапардан келгеннен кейін бухгалтерияға үш
күннің ... ... ... ... ... есеп ... ... және субъектінің басшысының
бекітуіне жататын шығыс етілетін сомманы анықтайды. Есеп беретін сомма
қаражаты кассадан беріледі.
Есеп беретін ... есеп ... ... ... №7 ... аванстық есеп берулер бойынша жүргізіледі.
Орындау қажет:
1. Шоттар корреспонденциясын құру.
2. Іс-сапар құжатын толтыру.
3. Аванстық есеп ... ... №7 ... ... ... ... мерзімді дебиторлық берешегі» шоты
1250/1 «Есеп беретін тұлғалармен есеп айырысу»
1.01.200_ жылға қалдық:
а) Сидоров С.В. – 28.12.200_ ж №7 ж/о 5-беті – 14496 (Дт) ... ... И.В. – ... ж №7 ж/о 8-беті – 1000 (Кт) 1250/1
(аванстың артық жұмсалынуы)
|р/с|Мерзімі |Операциялар мазмұны ... ... ... ... | | | | | ... ... |№1 Аванстық есеп беру. | | | |
| | ... И.В. | | | |
| | |А) №1 ... алу ... ... | | |13000 |
| | ... ... | | | |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |1496 ... ... |№2 ... есеп ... | | | |
| | ... О.В. | | | |
| | |А) ... ... | | |44000 |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |5062 ... ... |№3 ... есеп беру | | | |
| | ... И.В. | | | |
| | |А) ... мөлшер көлемінде | | |36590 |
| | ... ... ... | | | |
| | ... ... шығарылды. | | | |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |4210 ... ... |№4 ... есеп ... | | | |
| | ... К.Б. | | | |
| | |А) ... ... есеп беретін сомма| | |56750 |
| | ... | | | ... ... |№5 Аванстық есеп беру. | | | |
| | ... К.В. | | | |
| | ... ... есеп | | |14300 |
| | ... сомма пайдаланылады. | | | ... ... мен ... есеп ... мен ... есеп айырысу алдын-ала төлем тәртібі
негізінде жүргізіледі, инкассо, аккредетивпен, тауарлы-материалдық қорларды
алуға, жұмыстар мен қызметтерді орындауға чектермен.
Жабдықтаушы мен ... есеп ... ... бір айға ашылған әр-
бір салықтық шот-фактура, 3310 – шотының кредиті бойынша №6 журнал-ордерде,
төлем талап – тапсырмасында жүргізіледі. 3310 щотының кредиті ... ... ... ... ... шоттар корреспонденциялары
көрсетіліп жабдықтаушымен мердігерлермен есеп айырысу бойынша осы журнал-
ордерде дебеттік айналым көрсетіледі. Ал, ... ... ... ... шығарылады.
Орындау қажет:
1. шоттар корреспонденциясын құру.
2. шот-фактураны толтыру.
3. №6 журнал-ордерді ... ... мен ... ... мерзімді кредиторлық қарызы »
шоты
01.01.200_ жылға қалдық
А) №8 авто базаға 28.12.200_ жылдан №342 шот – 45000 тг ... ... ... ... ... № 1850 шот – 84000 тг (Кт)
ЖИЫНЫ: 129000 ... ... ... |Операциялар мазмұны ... ... ... ... | | | | | ... ... ... базасының №12 | | | |
| | ... | | | |
| | |А) ... ... | | |2409910 |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |313290 ... ... |№1 ... №42 ... | | | |
| | |А) ... | | | |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |161947 |
| | | | | |21053 ... ... ... №820 | | | |
| | ... | | | |
| | |А) ... | | |1551858 |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |201742 ... ... |№8 авто ... №12 | | | |
| | ... ... | | | |
| | |А) ... жеткізіп | | | |
| | ... | | |26000 |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |3380 ... ... ... №53 ... орындау | | | |
| | ... | | | |
| | |А) ... ... күрделі | | | |
| | ... | | |200000 |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |26000 ... ... ... ... №84 | | | |
| | ... | | | |
| | |А) ... | | |36000 |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |4680 ... ... |№282 шот ... ... | | |
| | ... | | | |
| | ... үшін | | |69400 ... ... ... №12 жұмысты орындау | | | |
| | ... | | | |
| | |А) ... ... ... | | | |
| | ... | | |117000 |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |15210 ... ... |№1 ... шарт АО ... | | | |
| | |А) ... ... жөндеу | | |30000 |
| | |Б) ҚҚС 13% | | |3900 ... | |№6 ... ... | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ... және есеп ... | | | |
| | ... ... төлемін | | | |
| | |кою. | | | ... ... ... ... ... есеп ... ... ақы нысанын және жүйесін, штаттық кестемен сый ақы беру
жағдайын дербес белгілейді. Мекеме байланысты ... ... ... ... ... ... табелі, кесімді жұмыс наряды және т.б.),
еңбек ақы есептейді ... ... ... және ... ... жүргізіп еңбек ақы есебі ведомостіне есептеулер нәтижесін апарып
енгізеді. Әр-бір жұмысшыларға бухгалтерия жеке шот ... онда ... ... ... мен ... енгізіп, көрсетіп есептеу ведомостінен
жиынтығы ай сайын апарылып көрсетіледі. Нәтижесінде жеке шот жәрдем ақы
және зейнетақы есептеуде орташа ... ... ... үшін ... ... және әр-бір жұмысшы бойынша жинақтаушы ведомості болып табылады.
Есептелген ... ... ... зейнетақы жарнасына ұсталым және жеке
табыс салығы ұсталынады. Бұдан басқа еңбек ақыдан әр-бір жұмысшыға ҚР Салық
кодексінің ставкасына сәйкесінше ... ... бір жыл ... ... ... ... және әлеуметтік аударым есептеледі.
Еңбек ақы мерзімінде кассадан алынбаса, ол соманы депоненттейді.
Орындау қажет:
1. шоттар корреспонденциясын ... ... ... есептеу
3. табель толтыру
4. есептеу және төлем ведомосін толтыру
|р/с|Операциялар мазмұны ... ... ... | | | ... |Негізгі өндірістегі негізгі жұмысшыларға еңбек ақы | | |
| ... ... ... ... | | ... ... ... ... жұмысшыларға еңбек ақы | | |
| ... ... ... ... | | ... ... және ... өндірістегі цех жұмысшыларына | | |
| ... ақы және ... ... ... | | ... ... ... жөндеумен айналысатын жұмысшыларға| | |
| ... ақы ... | | ... ... ... ... ... еңбек ақы | | |
| ... | | ... ... ... ... ... ақы | | |
| ... | | ... ... ... жарнасына ұсталымдар мен | | |
| ... | | ... ... ... ... ұсталынды және аударылды | | ... ... ... ... ... қарыз ұсталынды | | ... ... ... ... ... | | |
| ... ақысына басқадай ұсталымдар көрсетілді | | ... ... ... ақы ... | | ... түрлері: мерзімді:
1. Оспанов О.В. – директор; оклад – 82000 теңге
Нақты істеген күні – 15 күн
Табель бойынша барлық жұмыс күні – ... ... И.В. – бас ... ... – 70000 ... ... күні – 20 ... Омаров С.К. – кассир; оклад – 46000
Нақты істеген күні – 22 күн
4. Иванов Т.Н. – ... ... ... – 40000 ... ... күні – 22 ... түрлері: кесімді:
1. Кәсіпорында бір машинописттің қағазын басып шығаруға 300 тенге бағалау
белгіленген. Қаңтар айында орындалған ... ... 280 ... ... ... ... толық орындалған. Жұмыс сапалы
орындаған жұмыс көлеміне 10% мөлшерде сый ақы белгіленген. Г.И.Петровқа
еңбек ақы және сый ақы ... ... Бір айға ... ... еңбек ақысынан 35% көлемінде тоқу
станогына қызмет көрсетуі бойынша мастер И.В.Идрисовқа еңбек ақы
есептелінді. Негізгі жұмысшылардың ... ... 150000 ... құрды.
Мастерге бір айға еңбек ақы қалай есептелінеді.
3. 3-адамнан тұратын бригада көліктерді жөндеумен айналысады. ... ... ... ... ... ... 400000 теңгені құрады.
Берілген жұмысшылардың бос кеткен уақыты – көлікті жөндеу бойынша
слесірлердікі төмендегідей:
Ергалиев К.С. – 160 ... С.Г. – 220 ... Н.А. – 180 ... ... ... ... есептейміз.
3.6. Банк несиелер есебі.
Банктік несиенің рөлі оның экономикадағы ... және ... ... және ... ... ерекшеленеді. Әдістері
туралы айтатын болсақ, олар әдетте қаражаттың ақылы ұсынылуымен кредиттің
қайтарылымын белгілі ... ... Бұл ... ... ... кершілігі мен қызығушылығын арттырады, олардың қарыз
қаражат (немесе мақсатқа сай) қолдануына себеп болады.
Несиелік қатынастарға қаражатты пайдаланғаны үшін төлеген ... ... ... ... ... мен оларды пайдалану уақытын
үнемдеудің қызығушылығын арттырады.
Берілген несиелік қатынастардың ерекшелігі бюджеттік қаржыландырудың
суммсының кемуінде материалдық қызығушылықтың, оларды пайдалану ... ... ... ... ... ... байқалады.
Белгіленген ерекшеліктер, әсіресе, қайтарылымдығы, жеделдігі және
ақылығы ресурстардың үнемдеуінде несиенің маңызын арттырыды.
Несиені пайдалану нәтижелері ... және ... ... қаражаттың
қайтарылуы үшін қолданылатын несие өндіріс ... ... ... мен
тұтымына және ақша айналымының салаына ықпал етеді.
Несиенің рөлі коммерциялық, банктік, ... ... ... ... пайда болатын несиелік қатынастардың алуан түрлерін
іске асыру нәтижесінде ... Әр ... ... ... неисиелік
қатынастардың қандай да бір түрі басты, яғни доминантты орынды алады.
Несиелік қатынастардың жүйесінде несиелеу операцияларын ... ... ... өте ... ... ... әрекет әр түрлі несиелік
қатынастар үшін бірдей емес. Мысалы, коммерциялық несие ... ... ... ... қаражат тарту керегі жоқ. Өткізіліп жатқан тауардың
төлеу мерзімін ұзарту үшін қарыз қаражатты ұсыну ... ... ... ... Бұл ... алушының қаржы салымын компенсациялау
үшін банктік несиені қолдануды жоққа шығармайды. Банктердің бұндай ... ... ... ... ... бар болуы қаражат
меншіктенушілері оларды ... ... алу үшін ... ... ... банктік несиені қолдану – нәтижесінде материалдық
ресурстарды қайта бөлуге әкеліп ... ... ... банктік несиені
қолдану – шаруашылықтағы ... ... ... ... мәнінде
мінездеді:
Негізінде материалдық ресурстарды қайта бөлу мемлекеттік, тұтынушы
және жылжымайтын мүлікті ... және ... үй ... ... ... ... қолдану кезінде материалдық ресурстарды қайта бөлу
мүмкін болады.
Бұның бәрі несиенің материалдық ... ... бөлу ... өте
маңызды екенін дәлелдейді. Бірақтан бұл ... ... ... ... ... қатынастарды керек етеді.
Сонымен қатар, несиенің рөлі тауарды ... мен ... ... ... ... уақытша ақшалай түсім мен
шығындардың жүйелі түрде сәйкес келмеуінен қажетті тауарлы – материалдардың
құндылықтарды сатып алуға, ... ... ... ... төлеу
және осының салдарынан ... ... мен ... процессінің
үздіксіздігінің бұзылуы мүмкін. Қарыз қаражаттарын беру ... ... үшін ... ... ... ... оның
үздіксіздігі мен жылдамдатуына кедергі әсерін тигізіп отыратын, қарыз
алушыларда қаражаттың ... ... ... ... мен ... ... мерзімділігі мен өнімнің белгілі түрлерін өткізумен
шартталған қаражатта уақытша қажеттілігін қанағаттандыруда үлкен ... ... ... ... ... қосалқылардың пайда
болуына және кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... ... ... асыруына мүмкіндік береді.
Ең маңыздысы несиені пайдалану ... ... ... ... ғана ... жағдайда жасалып қоймай, ресурстарды ... үшін де ... ... ... бұл ... мен ... ... өзінің қаражатының менималды көлемінің жұмсалуымен іске
асыра алады және резервтердің азаюы, ... ... ... бөлігін де
санағанда.
Сонымен бірге әртүрлі қарызгрлердің арасында ... ... ... ... ... ... ... көлемінің азаюы туады.
Мерзімдік қажеттіліктерді қанағаттандыру мүмкіндігі үшін ... ... беру ... керекті алғышарты болып қаражатта қажеттіліктің
көлемі ... да ... ... ... болып табылады.
Бұндай талаптардың сақталмауы қарыз қаражаттарын шамадан тыс берілуіне
және мезгілсіз қайтарылуына әкеліп соқтырады.
Өндірісті кеңейтуде несиенің рөлі ... ... ... мен өнімді
өткізу үшін керек. Қарыз қаражаттарды ... ... аз ... үшін шығындарды берілуі мүмкін.Сонымен бірге несие негізгі фонды
көбейтудің қайнар көзі ретінде пайдалана алады, бұл ... ... ... алу және ... үздіксіздігі мен оның дамуына әсер ететін ... ... ... ... ... ... ... және өнімді
өткізудің жылдамдығының төмендеуіне әсер ете ... ... ... айналым саласында несиенің рөлі маңызды. Бұл барлық қолма-қол
ақша және қолма-қол ақшасыз мемлекеттердің қаржы-несие ... ... ... ... банкі қолма-қол ақшаның әмиссиясы мен
олардың айналымын ұйымдастыруын ... ... яғни ... ... орындалады, бір жағынан, егер банктер шоттарында қалдықтары ... банк ... ... ... қолма-қолақшаны шығару
кәсіпорындар, ұйымдар мен жеке азаматтар қолма-қол ... беру ... ... ... бар ... ... қатынастардың бар болуын
білдіреді.
3.7. Бюджетпен есеп айырысу.
Бұл басқа да алымдар мен міндетті төлемдер ... есеп ... ... ... ... 16 ... көрсетілген.Осы алымдардың ішінен мен
мына төлемдерге тоқталуды жөн ... ... Жеке ... ... үшін алым ... ... қарастырылған) және
77-тарау Аукциондардан алынатын алым (426,427,428,429,430,431 баптарда
қарастырылған).ҚР-ң бухгалтерлік ... ... ... ... деп ... 6 ... 63 бас ... 639 бөлімше шотында
есептелініп отырады.
а)Жеке кәсіпкерлікті мемлекеттік тіркегені үшін ... ... ... ... үшін алым ... ... ҚР-ң ... заңды тұлға құрмай кәсіпкерлік қызметті
жүзеге асыратын жеке тұлғаларды мемлекеттік тіркеу кезінде,сондай-ақ ... ... ... ... дубликатын алған кезде
алынады.Тіркеуді ҚР-ң заң актісінде белгіленген ... және ... ... ... әрі ... ... ... асырады.
402-ші бапта айтылғандай алым төлеушілер болып:
1. ҚР заң актісіне ... ... тиіс жеке ... алым ... ... ... (фермер) қожалықтары Ι─II және ΙΙΙ топтағы мүгедектер,сондай-ақ ҚР-
ң азаматтығын алғанға дейін заңды тұлға құрмай ... ... ... алым ... ... табылады.
Алымды есептеу,төлеу және төленген сомаларды қайтару тәртібі туралы
айтайық. Алым сомасы ҚР-ң ... ... ... ... ... ... орган тиісті құжаттарды бергенге дейін төленеді.Алым сомасы
тіркеу жүзеге ... жер ... ... ... ... тіркеуші органға тиісті құжаттарды бергенге тіркеу жасаудан
тартқан ... ... алым ... қайтарылмайды.Бұл
орайда алым сомасы тиісті ... ... ... ... ... құжаттарды аталған тұлғаның табыс етпегенін растайтын
құжатты төлеуші табыс еткеннен кейін қайтарылады.
ә) ... ... ... ... алым (бұдан әрі-алым)аукциондарда мүлікті
(оның ішінде мүліктік құқықтарды) сату кезінде алынады.
472-ші бапта көрсетілгендей алым төлеушілер ол ... ... ... жеке және ... ... алым ... ... салу объектісі:
1. Мүлікті сатудың аукцион өткізу нәтижелері бойынша белгіленген құны алым
салу ... ... ... ... ... ... ... мүлік және жекешелендіру бойынша ... ... ... ... ... аукциондардан;
• мемлекет пайдасына атқарушы құжаттарды ... ... ... іс ... ... ... аукциондардан;
• мыналарды : салық органдары иелік ... ... ... ... ету ... ... ... мүлікті.
Соттың шешімі бойынша мәжбүрлеп шығарылған ... ... сату ... ... ашық ... ... ... атқарушы құжаттардың негізінде мемлекет кірісіне
тіркелген мүлікті;белгіленген тәртіппен ... деп ... ... ... ... ... сату ... банкрот кәсіпорындардың конкурстық массасын сату жөніндегі аукциондардан;
• ҚР-ң заңдарына сәйкес өз қызметін жүзеге ... қор ... ... ... ... сату ... аукциондардан алым алынбайды.
Алым ставкалары аукцион өткізу нәтижелері бойынша белгіленген мүлікті
сату құнының 3 проценті ... ... ... мен ... ... ... төлеушілер алым сомасын салық салу
объектісіне ставка қолдану арқылы дербес есептейді.Атқарушы құжаттар арқылы
іс-жүргізу органдары өткізетін ... ... алым ... ... ... есептелетін атқару сомасына ... ... ... түзету жүргізіледі.Алымды төлеу аукцион өткізгеннен кейін он бес
күнтізбелік ... ... ... ... алым сомалары
қайтарылмауға тиіс.
3.8. Қаржылық есеп беруді толтыру
Бухгалтерлік есеп шаруашылық қаражаттарының құрамындағы және ... ... ... ... өзгерістерді, шаруашылық процестерін және
олардың ... ... және дер ... ... ... Есеп ... бар нақты шаруашылық қаражаттарына және олардың жабу көздеріне сәйкес
келуі тиіс, бірақ іс жүзінде есеп мәліметтері шын ... ... яғни ... ... ... орын алуы ... ... алшақтық
табиғи азаюдың, тасымалдаудың, қайта сортталудың нәтижесінде, өлшегіш құрал-
жабдықтарының дұрыс ... ... ... ... ... т.б. ... болуы мүмкін.
Ал бұл жыл сайын ... ... бар ... ... ... ... отыруды қажет етеді, және ол есеп айырысуды
дәлдеу (анықтау) үшін де қажет. ... ... ... ... ... деп ... ... түгелдеу)-бұл бухгалтерлік есеп әдісінің басты
элементтерінің бірі, ол есеп ... ақша ... ... ... ... ... емес
активтердің, негізгі құралдардың нақты қолда барын тексеруін және олардың
есп ... ... ... Меншік түріне (нысанына), қызмет
түріне және жұмыс істеу тәртібіне қарамастан, оны ... ... Ол ... ... ... ... табылады. Тек соның
көмегімен шаруашылықта болатын әрі жасалатын барлық шаруашылық құбылыстар
бухгалтерлік есепте ... ... Ол ... ... ... ... ... толық және ішінара болып. Толық түгендеу әдетте, жылына бір ... есеп ... ... ... оның ... ... ... мен пассивтерін баланста дұрыс көрсету болып табылады. Мұндай
толық ... ... ... талабы бойынша жасалуы мүмкін. Ішінара
түгендеу, тек қана түгенделетін объектілердің кейбір ... ғана ... ... ... ... нақты ақша қаражаты,
кәсіпорындағы негізгі құралдардың саны т.б.
Түгендеу өз сипатына қарап жоспарлы және ... тыс ... ...... ала белгіленген мерзімге, қойған мақсатына және
мүмкіндігіне сай етіп жүргізіледі;
- ... тыс – бұл ... ... тапсырмасы бойынша бақылаушы
органдардың талабы бойынша материалды жауыпты тұлғаның ауысқан
кезінде, табиғи апаттардан кейін ... Ол БЕС ... ... ... ... сай етіп жасалынады.
Онда оның кезектілігі ... ... ... ... құрамы және т.б. қағидалар қарастырылады.
Кәсіпорын басшысы түгендеу жұмыстарын жүргізу тәртібін белгілейді,
оның ішінде түгендеу комиссиясынің құрамын, есепті ... ... ... ... ... ... жүргізу үшін әрбір кәсіпорында тұрақты жұмыс
істеп тұратын комиссия ... және оның ... ... ... ... ... жұмыстары сақтау органдарындағы және
өндірістегі мүлікті, сондай-ақ қаржы жөніндегі барлық міндеттерді тексеру;
кәсіпорынның бухгалтерлік ... ... ... ... және ... ... арналады; сондай-ақ шыққандарды табиғи кему
нормаларының шегінде есептен шығаруға; тауарлы-материалдық құндылықтарды
қабылдауды, сақтауды және бастауды, реттеуге, ... ... ... ... сақталуын бақылау мәселелірі жөнінде, сондай-ақ пайдаланылмайтын
мүлікті сату туралы ұсыныстар әзірлеуге; мүлікті сақтауын қамтамасыз ... ... ... екі ... ... ... және ... орындарындағы тауарлы-материалдық құндылықтарды түгендеуге, іріктеп
түгендеудің әдістемесі бойынша да ... ... ... бағытталады.
Түгендеу комиссияларының мүмшелері кем шыққандары және талан-таражға
түскендерді, бүркемелеу ... ... ... ... ... ... ... тауарлар, материалдар және басқа да құндылықтар туралы ... тұра ... емес ... енгізбегені үшін ҚР заңдарында белгіленген
тәртіп бойынша жауапкершілікке тартылады.
Мүліктің нақты ... ... ... ... ... ... ... құжаттарының түгендеу кезіндегі соңғы тізімдерін
немесе материалдық құндылықтары мен ақшалай қаражаттарын есепке алады.
Түгендеу комиссиясының ... де ... ол үшін ... ... ... сол ... ... комиссяның мүшелері де
қатыса алады және ол да актімен хатталады.
Екі түгендеу аралығындағы кезеңде құндылықтарды ... ... ... сақтау және қайта өңдеу жұмыстары іріктеу
әдісімен тексеріледі.
Түгендеу ... ... ... ... ... сосын
оның деректері бухгалтерлік есептері деректерімен ... ... ... ... ... ... ... үшін ҚР-нің Мемлекеттік статистика комитеті бекіткен бірінші
реттегі толтыратын есеп құжаттарының ... ... ... ... ... ... жалға алған және күнделікті
жалға бергендерді қоса есептегендегі негізгі ... ... ... ... үшін ... қағазы өндірісті ұйымдастыру ережелері бойынша материалдық
құндылақтарды бірден санап, ... ... ... болмаған жағдайларда
қолданылады. Бұл түгендеу қағазы саналған құндылықтармен бірге олардың
тұрған орындарында сақталады.
Түгендеу ... және ... да ... ... ... ... қолда бары мен бухгалтерлік есептегі деректердің арсындағы
алшақтығы ... ... ... ... ... ... кем ... мен артықтардың өзара есеп айырысуы тек ерекшелік
ретінде ғана, сол тексеріліп отырған кезең ... ... ... бағалау үшін және тауарлы-материалдық құндылықтардың ... ... ... үшін ... болуы мүмкін. Сорттаудың болғандағы жөнінде
материалдық жауапты ... ... ... ... ... Сортталудың өзара есепке алынуы туралы ұсыныс тұрақты жұмыс ... ... ... ... және оның ... ... шешеді; ал ол ұсынылған барлық материалдарды зерттегеннен ... алу ... ... ... ... ... (пересортицасы)
бойынша олардың артық ие кем шығуын есепке (зачотқа) алғаннан кейін, жетпей
қалған құндылықтар ... ... ... ... Егер ... ... нақты жауапты адамдар анықталмаса, онда оның сомасы ... ... ... ... да, ... ... ... салдарынан анықталған құн айырмашылықтары материалдық жауапты
адамдардың ... ... ол ... ... ... ... айырмашылықтар жауапты адамның мойнына қойылмау ... ... Есеп ... барлық түрлерінің ... ... ... ... Бюджетпен, сатып алушымен, жабдықтаушымен, есеп
беретін адамдармен, ... ... және ... ... есеп ... ... есеп ... есептелген сомалардың мұқият негізделгеніне саяды. Есеп айырысу
инкассо тәртібімен ... ... ... ... және ... ... дұрыстығын тексеру үшін ... ... ... шоттардың көшірмелері жазылады.
Еспе берер алдында үлкен дайындық жұмыстары жүргізіледі. Бухгалтерия
цехтардан, қоймалардан, есеп ... ... т.б. ... ... ... ... тексеруді; ай ішіндегі немесе жыл ішіндегі
барлық шығындарды өндіріс ... ... ... ... ... ... ... және басқа мақсаттарға
арналған ... ... емес ... ... толық есептеуді;
алдағы кезеңдердегі шығындарды есептен ... ... ... мен ... ... баға бойынша нақты өзіндік құнын, орташа КДШ
процентін не ауытқушылықтарын (+,-) есептеп ... ... ... өзіндік құнын анықтап, оны ... және ... ... ... ... ... құралдардың есебі кәсіпорынның бухгалтериясында жүргізіледі.
Олардың аналитикалық (талдамалық) ... ... ... ... ... ... Түгендеме (инвенгпарлық) объектісі деп өзінің қүрамына
кіретін, яғни ... ... ... ... саймандармен сатылып
алынған, орнатуды ... ... ... ... ... ... ... мен ғимараттарды), өздерінің қүрылымы (конструкциясы)
бойынша жекеленген ... ... ... бо-йынша біріктірілген,
яғни қосылған, бір зат болып саналып, белгілі бір ... ... ... ... ... ... дүрыс жүргізу үшін және олардың
тиісті түрде сақталуын қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... Ол ... ... белгіленеді.
Негізгі құралдар тозуына, бұзылуына, басқа үйымдар мен адамдарға
берілуіне, сатылуына, тағы да ... ... ... ... оның ... үйымның жаңадан кіріске алған негізгі құралдарына
берілмейді. Түгендеме нөмірі негізгі құралға бекітілген же-тонға ... ... ... ... ... ... (заттарды)
реттік сериялық жүйесімен нөмірлеу ұсынылады. Мүндай жағдайда әрбір жіктеу
тобына ... ... ... ... ... ... нөмірлер
бслгілснеді, ол сериялық реттік нөмірді негізгі ... ... ... ... ... етіп ... дүрыс. Негізгі
құралдарға ... ... ... нөмірі оның түгендеме
карточкасыңда және бір жерден екіншцжерге орын ... үшің ... ... көрсетілуі.
Кәсіпорындардың бухгалтериясында негізгі құралдардың әрбір объектісіне
типтік ведомостволық түгендеу карточка ... Егер жеке ... ете ... ... бұйымдар, саймандар, аспаптар, тағы басқалары
қосылып бір түгендеме объектіні құрайтын ... онда оның ... сол ... ... ... барлық бүйымдардың тізімі
жазылады. Егер ұйымның бір ... ... ... ... ... да ... құралдардың бір түрінің (аты, ... ... ... ... ... бір ... келіп кіріске
алынса, онда олар түгендсу карточкаларында тобы бойынша есептеледі. Бірақ
бұл жоғарыда айтылғандарға қарамастан ол ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың барлық түрлерін,
сондай-ақ ... ... ... бір ай ... ... ... ... қызмстінің бір түрін орындауга
арналған жеке техникалық сипаттамасы мен бағасы ... ... ... ... түрі НҚ-6 ... түгендеу карточкасы
қолданылады. Түгендеу карточкалар үйымның бухгалтериясында тиісті топтары
бойынша ... ... ... есебі: негізгі құралдардың келіп
түсуін, кәсіпорын ішінде орын ауыстыруын және ... ... және ... ... ... ... олардың
материалдық жауапты адамдарға бекітілуін және ... мен ... ... негізгі құралдардың есептелген амортизациясы мен
тозу сомасының есепте дұрыс көрсетілуін, ... ... ... ... ... ... ... құралдардың қор қайтарымын
анықгауды, жаңа техниканың және оны ... жаңа ... ... ... ... ... ... сенімді есебін;
негізгі құраддарды түгелдеуді және қайта бағалауды мезгілінде жасауын және
олардың нәтижесін есепте көрсетілуін; негізгі ... сату және ... шығу ... ... ... ... ... етуі керек.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. "Бухгалтерлік есеп жоне крржылык, есеп беру туралы" 2002 жылгы ... ... ... ... ... ... Президентінің "Қазақстан ... ... ... ... 1998 ... 20 қараиш-
дагы №20 заң күші бар жарлыгы (2001 ... 15 ... жоне ... жонв ... ... басқа да міндетті төлемдер
туралы " 2001 жылгы 12 маусымдагы №209-11 ... ... ... ... Республикасы Президентінің "Акционерлік қогамдар
туралы " 1998 жылгы 10 ... №2811 заң күші бар ... есеп ... ... Республикасының
Үлттық комиссиясы. — Алматы, 1996-2003 ж.
Халықаралық қаржылық есеп беру стандарттары. ... В.И.), - М., ... ... есеп жоне ... ... Рапопорт М.М.), — М., 1992.
Бухгалтерлік есептің ... ... ... ... ... ... 2002 ... 18 қыркүйектегі
№438 буйрыгымен бекітілген.
Андреев В.Д. Практтескші аудит. — М.: ... ... А.М. ... учет. — М.: Финансы и статис-
тика, 1996.
Әбдіманопов Ә.Ә. Бухгалтерлік есеп теориясы жоне принциптері.
- Алматы: ... ... П.С. ... учет. — М., 1996.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Аудит22 бет
Бюджеттік органдардағы негізгі құралдар қозғалысы80 бет
Жалға алынған негізгі құралдардың есебі72 бет
Негiзгi құралдардың бухгалтерлiк есебi87 бет
Негізгі құралдар аудиті37 бет
Негізгі құралдар қозғалысының аудиті17 бет
Негізгі құралдардың есебінің аудиті79 бет
Өндірісті басқарудың ұйымдық құрылымы және кәсіпорынның негізгі сипаттамасы62 бет
Ақша қаражаттар қозғалысы және iшкi аудитi29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь