Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландыру

Кіріспе

1. Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландыруды ұйымдастырудың теориялық негізі
1.1 Кәсіпорынның инвестициялық ресурстарының экономикалық мәні мен типтері
1.2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің факторлары, субъектілері мен объектілері
1.3 Кәсіпорынның инвестициялық қызметтін қаржылындыру механизімі

2. Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржылындыру көздерін талдау
2.1 Кәсіпорынның қызметін қаржыландырудың банктік несиелеу әдісін бағалау
2.2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландырудың лизингтік әдісін бағалау

3. Кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржылындыруды
жетілдіру жолдары
3.1 Кәсіпорынның инвестициялық саясатының басты бағыттары
3.2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметін несиелеудегі тәуекелді басқаруды жетілдіру

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі таңда отандық өніндіріс саласы кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыруды іске асырмайынша алға жылжымайтыны белгілі. Қазақстан үкіметінің дағдарысқа қарсы шаралар жоспарында және ҚР Президентінің соңғы жылдардағы елге жолдауларында бұл мәселе тереңінен көтеріліп отыр. Әсіресе 2009-2010 жылдарға дағдарысқа қарсы іс-шаралар жоспарын іске асыруға бағытталған 2 тлн. 700 млн теңге қаражаттың 3 млрд АҚШ долларына жуығы агроөнеркісібі, шағын және орта бизнесті дамытуға және жаңа инновациялық ивестициялық жобаларды игеруге бағытталу тікелей отандық кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыруды көздейді.
Дағдарыс жағдайында кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыруға аса мән беруге тиіс. Себебі, кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыруға біріншіден, мемлекет тарапынан қаржыландыру тетіктері қарастырылса, екіншіден мемелекет оларға кепілдік бере алады.
Шын мәнісінде кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыру отандық банк активтерінің басты бағытына айналуда. Сондықтан да болар екінші деңгейдегі банктеріміз инвестициялық қызметті несиелеуге басты қызығушылықтар танытады. Бүгінгі күні кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландырудың өзіндік шарттары мен саясаты қалыптасуда.
Бірақ отандық банктердің кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыруға байланысты бүгінгі күні мәселелер жоқ емес. Ең басты мәселе бұл тәуекелмен байланысты. Екінші деңгейдегі банктер кәсіпорындардың инвестициялық қызметтің көбісі жаңа бизнес түрінде қаржыландыруды қажет санайтындықтан, олар үлкен тәуекелдің барын алға тартады. Сондай факторды ескеріп, олар инвестициялық жобаларды несиелеуде несиенің пайыздық мөлшерлемесін көтереді. Бұл кәсіпорындардың инвестициялық қызметінің иелері үшін тиімсіз. Сонымен қатар көз келген ірі инвестициялық жоба ірі қаражат көлемінде несиелеуді талап ететіні сөзсіз. Өкінішке орай ондай кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыруға кейбір ірі немесе орта банктердің несиелік ресурстары жетіспейді. Көбіне олар мұндай жағдайдан шығу үшін бірлесіп қаржыландыру бағдарламасын ұсынады. Мұндағы олардың мақсаты тәуекелді бөлісу болып табылады. Келесі бір мәселе ірі және орта жобалардың орта немесе ұзақ мерзімді несиелеуді талап етуімен байланысты. Ал ондай мүмкіндік бүгінгі отандық банктерімізде жоқтың қасында. Сондықтан да олар ұзақ мерзімді несие ресурстарын сырттан немесе шетелден тартуға мәжбүр болады. Ал қазіргі кездегі әлемдік қаржы дағдарысы тұсындай ондай мүмкіндіктер шектелген.
Тақырыптың өзектілігі бүгінгі кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыруды ұйымдастыру және ондағы тәуекелді басқару мәселесін шешу проблемаларының болуымен сипатталады.
Зерттеу объектісіне – ҚР-ғы кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыру қызметі жатады.
1. «Инвестиции: инвестиционный портфель, источники финансирования, выбор стратегии». В.В. Бочаров. «ПИТЕР» 2002.
2. Алексей Рухлов. Принципы портфельного инвестирования. – Финансы. Ценные бумаги. – М., 1997 г.
3. “Инвестициялар туралы” ҚР заңы 08.01.2003ж
4. Колтынюк Б.А. Инвестиционные проекты. Санкт Питербург. 1999ж.
5. Сергеев И.В., Веретенникова И.И., Яновский В.В. Организация и финансирование инвестиций. Москва 2003.
6. Мелкумов Я.С. Экономическая оценка эффективности инвестиций. Москва. 1997.
7. Липсиц Н.В., Косов В.В. Инвестиционный проект: методы подготовки и анализа. М., 1996.
8. Ковалев В.В. Финансовый анализ: управление капиталом. Анализ отчетности. Москва., 1996.
9. Богатин Ю.В., Швандар В.А. Оценка эффективности инвестиций: Учебное пособие для вузов. – М.: Финансы, Юнити-Дана, 1999. – 254 с.
10. Бочаров В.В. Финансово-кредитные методы регулирования рынка инвестиции –М, Финансы и статистика, 1993.
11. Коласс Б. Управление инвестиционной деятельностью предприятия. Проблемы, концепции и методы: Учебн. Пособие/ Пер. с франц. Под ред.проф.Я.В.Соколова. – М.: Финансы, ЮНИТИ, 1997. – 576 с.
12. Вернер В., Витер М. Руководство по оценке эффективности инвестиции.-М, 1995.
13. Савчук В.П. Оценка эффективности инвестиционных проектов. – Киев, 1999.– 365 с.
14. Основы инвестирования/ Гитман, Лоренс Дж., Джонк, Майкл Д. – М.: Дело, 1999.
15. Станиславчик Е.Н Бизнес-план: Управление инвестиционными проектами. – М.: Ось-89, 2001.
16. Управление инвестиционными проектами/ В.А.Швандар, А.И.Базилевич. – М.: Юнити-Дана, 2001.
17. Сергеев И.В., Веретникова И.И. Организация и финансирование инвестиции./ Москва. Финансы и статистика. 2000.
18. Балабанов И.Т. Финансовый менеджмент. М. 2000 г.
19. Оценка эффективности инвестиционных проектов: теория и практика. Учебно-практическое пособие/ П.В.Виленский, В.Н.Лившиц, С.А.Смоляк. М.:Дело,2001. – 832с.
20. Бланк И.А. Финансовый менеджмент. Учебный курс. М. 1999 г.
21. А.Қ. «Банк Центр Кредит» есептік материалдары 2008 ж.
22. «Бона»фирамының есептік мәліметтері 2008 ж
23. ҚР Үкіметінің 2003-2015 жж. арналған индустриалды-инновавиялық стртегиясы.
        
        |МАЗМҰНЫ                                                          |         ...  ... ... ... ... ұйымдастырудың
теориялық негізі
1.1 Кәсіпорынның инвестициялық ресурстарының экономикалық мәні мен
типтері
1.2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің факторлары, субъектілері ... ... ... қызметтін қаржылындыру механизімі
2. Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржылындыру көздерін ... ... ... ... банктік несиелеу әдісін бағалау
2.2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландырудың лизингтік әдісін
бағалау
3. Кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржылындыруды
жетілдіру ... ... ... ... ... бағыттары
3.2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметін несиелеудегі тәуекелді басқаруды
жетілдіру
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Қазіргі ... ... ... ... инвестициялық қызметін қаржыландыруды іске асырмайынша
алға жылжымайтыны белгілі. Қазақстан ... ... ... ... және ҚР Президентінің соңғы жылдардағы елге жолдауларында бұл
мәселе тереңінен көтеріліп отыр. ... ... ... ... ... жоспарын іске асыруға бағытталған 2 тлн. 700 млн теңге
қаражаттың 3 млрд АҚШ ... ... ... ... және ... ... және жаңа ... ивестициялық жобаларды игеруге
бағытталу тікелей ... ... ... ... ... жағдайында кәсіпорындардың инвестициялық ... аса мән ... ... ... ... ... қаржыландыруға біріншіден, мемлекет тарапынан қаржыландыру
тетіктері қарастырылса, екіншіден ... ... ... бере ... ... кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыру
отандық банк ... ... ... ... ... да ... деңгейдегі банктеріміз инвестициялық қызметті ... ... ... ... күні ... ... ... өзіндік шарттары мен саясаты қалыптасуда.
Бірақ отандық банктердің кәсіпорындардың инвестициялық қызметін
қаржыландыруға ... ... күні ... жоқ ... Ең басты мәселе
бұл тәуекелмен байланысты. Екінші деңгейдегі банктер ... ... ... жаңа ... ... ... ... олар үлкен тәуекелдің барын алға тартады. Сондай факторды
ескеріп, олар инвестициялық ... ... ... ... көтереді. Бұл кәсіпорындардың инвестициялық қызметінің иелері
үшін тиімсіз. Сонымен қатар көз келген ірі инвестициялық жоба ірі ... ... ... ... ... ... орай ондай
кәсіпорындардың инвестициялық ... ... ... ірі ... ... несиелік ресурстары жетіспейді. ... олар ... шығу үшін ... ... ... ... ... мақсаты тәуекелді бөлісу болып табылады. Келесі бір мәселе ірі және
орта жобалардың орта немесе ұзақ ... ... ... ... Ал ... ... бүгінгі отандық банктерімізде ... ... да олар ұзақ ... ... ... ... немесе
шетелден тартуға мәжбүр болады. Ал қазіргі кездегі әлемдік қаржы дағдарысы
тұсындай ондай мүмкіндіктер шектелген.
Тақырыптың ... ... ... ... ... ... және ... тәуекелді басқару мәселесін шешу
проблемаларының болуымен сипатталады.
Зерттеу объектісіне – ... ... ... ... ... ... ... мақсаты – кәсіпорындардың инвестициялық қызметін
қаржыландыруды ұйымдастыру ерекшеліктерін теориялық және ... ... біле ... ... ... сай ... қызметін
ұйымдастыруды жетілдіру жолдарын іздестіру.
Қойылған мақсатқа жетуде ... ... шешу ... ... ... ... ... ұғымын
қарастыру;
- кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыру ... ... ... қызметін қаржыландыру механизмін
қарастыру;
- Екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... талдау жасау;
- кәсіпорындардың инвестициялық қызметін қаржыландыруды жетілдіру
жолдарын қарастыру;
Курстық жұмысының әдістемелік және ... ... ... ... ... ... ... қызметін қаржыландыруды
ұйымдастыруға бағытталған жазған шетелдік және отандық ғалымдардың соның
ішінде: Ю.С. ... Н.Е. ... И.Т. ... И.А. Бланк,
Е.С. Стоянова, В.В. Ковалев, ... Қ.Қ ... К.А. ... Н.Қ ... О.Б. ... Н.К. ... Н.Н. ... т.б. еңбектері пайдаланады.
Зерттеудің ақпараттар базасы ретінде ... ... ... ... ... ҚР-ның заңдары мен нормативтік
актілері, ҚҰБ-нің ... ... ... және ... ҚР ... нормативтік құжаттары мен есептік деректері, ҚР-ғы
ЕДБ-дің есептік материалдары, және т.с.с. пайдаланылды.
Курстық ... ... ... үш ... ... мен
пайдалылған әдебиттер тізімінен тұрады.
1. Кәсіпорынның инвестициялық ... ... ... негізі
1.1 Кәсіпорынның инвестициялық ресурстарының экономикалық мәні ... ... ... ... ... бұрын оның
инвестицияларының экономикалық мағынасына мән берген дұрыс.
“Инвестиция” сөзі латынша “іnvectіre” қазақ тіліне аударғанда қаражат
салу, жұмсау ... ... ... сөзі ... экономикамыз үшін
біршама жаңа термин. ... ... ... ... ... ... Жоспарлы экономика тұсында “капитал ... деп ... ... ... жұмсалынатын, соның ішінде оларды жөндеу
шығындарын қамтитын барлық шығындарды түсінген. Ал ... ... ... ... ... соның ішінде сөздіктерде оған
әртүрлі ұғымдар берілген. Осы ... ... ... Л.Ш. ... және Е.Б. ... ... ... “Инвестиция - пайда табу мақсатында өэ елінде
немесе шет елде әр ... ... ... кәсіпкерлік жобаларға,
экономикалық-әлеуметтік бағдарламаларға, инновациялық ... ... ... ... ... жеке ... білдіреді ”
–делінген.[1]
Лапусты М.Г. және П.С. ... ... ... басқарумен
дайындалған сөздікте: “Инвестиция – табыс алу және ... ... ... ... ... ... және басқада құндылықтар
түрлеріне жұмсалынған ақшалай қаражаттар, ... банк ... ... және өзге де ... ... ... машиналар, жабдықтар,
лицензиялар, несиелер, басқа да мүліктер немесе мүліктік құқықтар, ... ... - деп ... ... ... ... байланысты заңда инвестицияға мынадай түсінік
берілген: “Инвестициялау – табыс алу ... ... ... ... ... және ... құндылықтардың барлық
түрлері, соның ішінде : [3]
- жылжитын және жылжымайтын мүліктер мен мүліктік құқық, ұстау ... ... ... ... ... ... және коммерциялық ұйымдарға қатысудың өзгеде нысандары;
- облигациялар және басқа да борыштық міндеттемелер;
- инвестицияларға байланысты келісім-шарттар бойынша орындалуға тиісті
қызметтер, тауарлар, ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне деген құқықтар, оған
жататындар: авторлық ... ... ... ... ... ... процестер, нау-хау, нормативтік-техникалық, сәулеттік,
нысандардағы кәсіпкерлік қызмет түрін жүзеге асыруға ... кез ... ... ... ... “Инвестициялау – бұл көптеген экономикалық
игіліктерді өндіру үшін капитал (ресурс) қорын жасау немесе толықтыру.
Қаржы және ... ... ... ...... ... ... мөлшерде алдағы уақыттарда таза пайда ... ... ... ұзақ ... ... – деп сипаттама
береді. [4]
И.В.Сергеев, И.И.Веретникованың еңбегінде ... деп – ... ... да тиімділікке қол жеткізу мақсатында жаңа кәсіпорындар құру, жұмыс
істеп отырған кәсіпорындарды кеңейту, ... ... құру ... ... ... ... ... мүлік, акциялар,
облигациялар және басқа да ... ... мен ... ... ... мемлекеттің, заңды және жеке тұлғалардың ақшалай қаражаттары,
мүліктік және интелектуалдық құндылықтарды түсіндіреді. ... ... ... ... беруге болады:
Сурет 1. Инвестициялық тізбектің сызбасы
Көзі: Колтынюк Б.А. Инвестиционные проекты. Санкт Питербург. 1999ж.
Іс-жүзінде инвестицияларды мынадай түрлері ... ... ... бюджет есебінен және басқа да
мемлекеттік қаржы көздерінен экономикалық және ... ... ... ... ... ... мен ... меншікті
және тартылған қаражаттары, сондай-ақ азаматтардың жинақтары ... ... ... елдік инвестициялар, пайда табу мақсатында кәсіпкерлік және басқа
да қызмет түрлерінің ... ... шет ... ... банктердің компаниялардың, кәсіпкерлердің) барлық мүліктік
және интелектуалдық ... ... ... ҚР ... ... “шет ел инвестициясы – Қазақстан
Республикасының заңды ... ... ... ... нысанында,
сондай-ақ оларға займдар (несиелер) беру және ... ... ... ... ... ... лизинг заттарын беру жолымен
жүзеге ... ... ... ... ... шет ел ... заңмен тиым салынбаған кез келген объектіге
жұмсалынады. Инвестициялау объектілеріне мыналар ... ... ... ... негізгі қорлар мен айналым құралдары.
1.2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің факторлары, ... ... ... ... ... етуші факторларды төмендегідей
екі топқа бөліп қарастыруға болады: [5]
1-топ. Макродеңгейдегі немесе барлық сыртқы факторлар:
• салық жүйесінің жетілдірілу дәрежесі;
• инвестициялық ... ... ... ... ... қызметтке мемлекеттің қатысу дәрежесі;
• инфляция деңгейі;
• бюджет тапшылығы;
• экономиканың даму жағдайы;
• қаржы-несие саясатын жетілдіру дәрежесі;
• мемлекеттің экономикалық, соның ... ... ... ... ... және ... ... нарықтық қатынастардың жетілдірілу дәрежесі;
• еркін экономикалық аймақтардың болуы;
• шетел капиталын тарту үшін қолайлы жағдай жасау;
• инвестиция жұмсаудың ... ... ... ... ... және орта ... қолдау.
Осылардың ішінен кәсіпорынның инвестициялық қызметіне кейбірінің ықпал
ету ... ... ... ... бір ... өзара байланысты деген ... онда ... ... ... тек қана ... ... ... сондай-ақ елдегі жалпы экономикаға да ықпал етеді. Ел экономикасының
жағдайы мен оның даму ... – бұл ... ... ... асырушы
мемлекеттің және барлық шаруашылық субъектілерінің қаржылық мүмкіндігін
анықтайтын негізгі фактор.
Елдегі экономика жағдайы ЖҰӨ, ЖІӨ, ... ... ... ... мен оның тапшылық деңгейі, инфляция деңгейі, ... ... ... құрылымы сияқты және басқа да көрсеткіштердің үрдісін анықтауға
мүмкіндік жасайды. ... үшін ... ... бөлетін
мемлекеттің, шарушылық ... және ... ... ЖІӨ, ЖҰӨ және ... табыстың шамасына байланысты.
Экономиканың даму қарқыны қолда бар күш-қуатты тиімді ... ... ... ... да ... ... екіні де белгілі. Әрине
бұл жерде экономика қарқының өсуі иневстициялық жұмсалымға қарағанда ілгері
болуына ... ... бұл ... ... ... етуші негізгі фактор ретінде
экономканың жағдайына тікелей ... яғни ... ... ... өсу ... оның ... төмендейді немесе керсінше. Бұл жерде
инфляция процессі мен банктік несие мөлшерлемесінің арасында тығыз байланыс
бар екенін айта кету ... ... ... ... сұраныс қисығы
банктік пайыз мөлшерлемесіне (Мп) және инвестицияның жұмсалымынан күтілетін
таза ... ... (Нп) ... ... ... 2. ... ... сұраныс қисығы
Көзі: Сергеев И.В., Веретенникова И.И., Яновский В.В. ... ... ... ... 2003.
2-суреттен көріп отырғанымыздай, қаншалықты банктік пайыз мөлшерлемесі
жоғары болса, соғұрлым инвестицияға деген сұраныс төмен, немесе инфляцияға
деген сұраныс пен ... таза ... ... ... да ... бар. ... бұл ... егер таза пайда нормасы банктің пайыз
мөлшерлемесінен ... ... яғни Нп ( Мп , онда ... инвестиция
жұмсау тиімді. Сондай-ақ керісінше, егер күтілетін таза ... ... ... жоғары болса, яғни Мп ( Нп , онда мұндай ... ... ... ... екі түрі болады: нақты және номиналды.
Нақты номиналдыдан инфляция деңгейіне қарай ажыратылады, яғни:
Мнақ ( Мном - Им ... Мнақ - ... ... ... ... - ... банктік пайыз мөлшерлемесі;
Им - ... ... ... ... бұл жерде инвестициялық шешім қабылдауда номиналдық
емес нақты ... ... ролі ... ... ... егер ... жылдық өсуі 40 (, ал айлық
өсуі – 2,8 ( -дан ... ... ғана ... ... қалыптасады.
Егер ол жоғары болса, онда өндіріске жұмсалынатын инвестиция ... ... ... ... мен ... ... нашарлайды.
Келесі бір маңызды фактор салық жүйесінің жетілдірілу ... ... ... өндіруші кәсіпорындар үшін салықтың мөлшерлемесі әлі де
болса (қосылған құнға ... ... ... ... ... ... салықтардың бәрі (өнімнің өзіндік құнына кіретіні және бағасына
қосылатындары) жұмыс ... ... ... қаржылық нәтижесіне – таза
пайдасына әсер етіп, ең соңында кәсіпорынның пайда ... ... ... ... ... ... ... - инвестицияларын жұмыс істеп
отырған өндірісті қайта ... ... ... қайта жарақтау және
кеңейтуге бағыттайтын кәсіпорындар үшін табысына салынатын салыққа ... ... ... ... жеңілдік нарық экономикасы дамыған
елдердің көпшілігінде маңызды орын ... ... ... ... шағын және орта бизнестің
дамуы да ықпал етеді. Себебі, олардың дамуынсыз кез ... ... етуі және ... ... емес ... ... ... қызметіне белгілі біл мөлшерде болсын оған
мемлекеттің қатысу дәрежесіне де байланысты. Сондықтан да ... ... тек ... ... ... ... сол ... оны іске асырушы,
яғни бюджетте осыған байланысты белгілі бір қаражатты ... ... ... бағытына пайдаланушы ретінде қатысуға тиіс.
Микродеңгейдегі факторлар да кәсіпорынның инвестициялық қызметіне әсер
етеді.
2-топ. Микродеңгейдегі ... ішкі ... ... ... ... ... ... жағдайы;
• амортизациялық аударымдарды есептеу тәсілдері;
• кәсіпорынның ғылыми-техникалық саясаты;
• кәсіпорынның инвестициялық саясаты;
• шарушылықты ұйымлдастырылу-құқықтық нысаны.
Кәсіпорынның мөлшері ... ... ... ... ықпал
етеді, себебі, ірі кәсіпорындардың орта немесе ... ... ... ... өте жоғары болып табылады.
Кәсіпорынның инвестициялық қызметі экономикалық, ... ... ... ... байланысты. Егер кәсіпорын техникалық
жағынан қайта жарақтау және қайта құруды ... ... онда ол ... ... қарастырады.
Жоғарыда аталған факторлардың барлығын объективтті және субъективтті
факторлар деп ... ... ... ... мемлекеттің
(үкіметтің) және кәсіпорынның қызметіне байланыссыз факторлар ... ... ... ... мемлекеттердегі қаржы дағдарыстары және
т.с.с. Ал, субъективті факторларға мемлекет пен ... ... ... ... жатады.
1.3 Кәсіпорынның инвестициялық қызметтін қаржылындыру механизмі
Механизм дегеніміз не( “Механизм“ термині өзінің шығу тегі техникалық
болғандықтан да, оны ... ... ... ... ... “механизм” - бұл белгілі бір қызметті
жандандыруға және бір ... іске ... ... ... ... ... ... термині басқаруда жиі қолданылады. Яғни, оның мәні
экономикалық, оның ... ... ... ... ... ... ... субъектінің әрекет ету
мазмұнымен байланысты болып келеді. [10]
Жасалынған және ... ... ... ... ... көмегінсіз іске асырыла алмайды.
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландыру ... ... ... және ... ... ... ететін
инвестиция түрлерін, инвестицияны қаржыландыру және несиелеу ... ... ... ... ... ... қажетті
нормативтік-құқықтық актілермен қамтамасыз ету, сондай-ақ кәсіпорынның
инвестициялық қызметін ... ... ... ... ... механизмнің құрамдас бөлігі.
В.П. Жданов өзінің «Организация и ... ... ... ... ... ... былай түсінік
береді: “инвестициялық механизм дегеніміз жұмыс ... ... ... ... ... немесе жаңадан құрылатын ... ... ... ұдайы өндіріске макро және микродеңгейлерде ықпал
ететін ... мен ... ... ... ... мен ... ... білдіреді”. [11]
Кез келген экономикалық механизм өзара ... яғни оның ... ... немесе өзгеруі басқаларының қозғалуын немесе
өзгеруін туғызатын элементтер жиынтығынан ... ... ... ... да ... ... ... өзіне тән ішкі
құрылымық элементтері бар.
Инвестициялық механизм құрылымы мынадай элементтерден тұрады:
- мотивациялық буын;
- инвестициялық қызметті ресурспен ... ... және ... ... қамсыздандыру;
- ұйымдық қамсыздандыру.
Мотивациялық буын – нақты инвестициялық механизмнің ... ... ... ортамен, тиісті экономикалық және шарушылық мехнизмдермен
өзара әрекет ... ... ... ... ... потенциалды
инвесторлардың өздерінің қаражаттарын салатын объектілерді ... ... ... ... ... ... мотивтерін пысықтау
және зерттеу шараларын қамтиды.
Инвестициялық қызметті ... ...... бір ... ... мақсатына жету мақсатына қажетті ресурстармен жабдықтау,
сондай-ақ оларды алатын ... ... және ... ... ... ... ... ресурстар түрлерінің жіктелуі 1-
кестеде берілген.
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін ... ... ... көп түрлі болғанымен де, оларды ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру (инвестициялау мақсатында өзінің ішкі
қаржыландыру көздерін пайдалану);
2). сырттай борыштық қаржыландыру (несиелер және ... ... ( ... ... ... ... ... инвестициялық қызметінде пайдаланылатын ресурстар түрлерінің
жіктелуі
|Ресурстардың категориялары|Ресурстардың түрлері ... ... ... мен ... және ... ... ... |бағалы ... ... мен ... |
| ... |
| ... капиталдағы пайлар мен үлестер; |
| ... және ... |
| ... міндеттемелер, кепілдіктер, |
| ... және ... ... Жер ... |жер ... ... өнімділігі, су, |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... бағалау) |
|3. Материалдық емес ... ... (ЭЕМ ... ... ... ... және т.б.); |
| ... пайдалану құқығы; |
| ... ... |
| ... ... |
| ... |
| ... |
| ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... жобалар және т.б.; |
| ... ... / ... ... ... ... ... персоналдар; |
| ... ... ... |
| ... ... ... Б. ... инвестиционной деятельностью предприятия.
Проблемы, концепции и методы.
Құқықтық және әдістемелік жағынан қамсыздандыру ... да бір ... ... ... және ... да ... ... негізінде
инвестициялық қызметті реттеу шараларын, сондай-ақ ... ... және ... бір ... ... және инновациялық
қызметті жоспарлау және жүргізуге байланысты әдістемелік ... бұл ... ... ... ... қызметке
байланысты заңдармен, мемлекеттің, аймақтың және кәсіпорындардың дербес
инвестициялық ... және ... ... арттыру
міндеттерімен анықталатын айтылады.
Кәсіпорынның инвестицялық қызметті ... ... ... ... ... ... бақылау жасайтын және
оның дамуына ықпал ететін қажетті ... ... ... ... және ... ... жобалар бойынша инвестициялық
механизмнің жүзеге асуында ... орын ала ... ... ... ... ... шараларды іске асыруды және бағалауды,
қаржылық жағдайына талдау жасауды, ақша ... ... ... есеп ... жүргізуді қамтамасыз етеді.
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландыру және ... ... ... ... ... ... ... сипаттайды. Қазақстан Республикасының нарықтық қатынастарға өтуіне
қарай ... ... ... ... орын алуы ... ... ... көрсетті.
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландыру жүйесіне ... және ... ... мен әдістері жатады.
Кейбір экономикалық әдебиеттерде кәсіпорынның инвестициялық қызметін
қаржыландыру және несиелеу көздеріне төмендегідей түрде жіктейді:[12]
1) инвестордың ... ... ... мен ішкі ... ... ... пайдасы;
ә) амортизациялық аударымдары;
2) ивесторлардың қарызға алған қаражаттары, соның ішінде:
а) банктік несиелер;
ә) бюджеттік несиелер;
б) облигациялық займдары;
в) басқа да қаражаттар.
3) ... ... ... ... соның ішінде:
а) акцияларды сатудан түскен қаражаттар;
ә) еңбек ұжымының, азаматтардың, заңды тұлғалардың қосқан үлестері мен
өзге де мүшелік жарналары;
4) ... және ... ... ... ... ... ... арнайы мақсатты қорлар қаражаттары;
6) шетелдік инвесторлар қаражаттары.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Кез келген кәсіпорынждардың және ұйымдардың
инвестициялаудағы меншікті қаражат көзінен пайда жатады.
Нарық жағдайындағы кәсіпорынның басты ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі. Кәсіпорында алынатын пайданың
түрлері: баланстық, жалпы, таза және бөлінбеген ... ... (Пб) ... ... ... тұрады:
Пб ( Пс ( Пм ( (Тс.о. ( Шс.о.),
(2)
мұндағы Пс - өнімдерді (жұмыстар, қызметтер) ... ...... ... ... ... пайда;
Тс.о – сауда емес операциялардан алынған табыстар;
Шс.о – сауда емес операцияларға байланысты шығыстар.
Жалпы пайда салық төлеуге ... ... ... ... Кәсіпорын үшін
ең маңыздысы - бұл оның иелігінде қалатын таза ... Таза ... ... ( Пб - ... Пб – баланстық пайда,
Ст – пайдадан төленетін салықтар мен міндетті төлемдер.
Таза пайдадан акционерлерге ... және әр ... ... ... ... бөлінбеген пайда қалады. Міне осы бөлінбеген ... ... ... ... ... құрайды.
Амортизациялық аударымдар да инвестицияны қаржыландырудың басты көзі.
Амортизация – негізгі қорлардың қызмет ету ... ... ... ... құнын беру процессі.
Негізгі құралдарға ғимарттар, құрылғылар, жұмыс және күш көліктері мен
құрал жабдықтары, өлшейтін және реттеуші құралдар мен ... ... ... және ... ... және ... ету ... бір
жылдан асатын басқа да құралдар жатады.
Амортизацияға мыналар жатпайды: сыйға беру шарты бойынша алынған ... ... ... үй ... ... және жол шаруашылығы
объектелері, ... ... өнім ... ... ... және ... мерзімі жетпеген көп жылдық көшеттер, сондай-ақ сатып алынған
басылымдар (кітаптар, оқулықтар және ... ... ... ... байланысты қаржыландыру көзі ретінде
амортизациялық аударымдардың маңызы арта түсуде.
Кәспорындардағы амортизациялық аударымдардың ... ... ... кәсіпорынның иелігіндегі негізгі өндірістік қорларлдың орташа жылдық
құнына;
• негізгі қорларды қайта бағалауға;
• амортизациялық аударымдарды ... ... ҒТП ... ... ... қызметі ақшалай ... ... ... ... табылады. Мұндай қызмет банктік несиеге тән
келеді. Әрине бұл жерде ... ... үшін ең ...... мен ... мерзімі. Пайыз мөлшерлермесінің төмен болғаны
инвестициялау процессін қаржыландыруда қарыз алуға деген ... Ұзақ ... ... ... ... ... деп атайды.
Банктік несиенің басты артықшылығы, ол қарыз алушыға алдын ала қарыз
алып өндірісін ұлғайтуға мүмкіндік ... ... ... мыналар жатады:
- өндірістік және өндірістік емес объектілерді құру, кеңейту және қайта
құру;
- жылжитын және жылжымайтын мүліктерді сатып ... шет ... ... ... жаңа ... ... ... өнімдерді, интелектуальдық құндылықтарды және басқа
да меншік объектілерін жасау,
Ұзақ мерзімді несиені беру ... банк ... ... ... ... ... таза пайдасы есебінен шығындардың өтелуі;
- кәсіпорынның несиелік және ... ... ... тәуекел деңгейі;
- несиелік ресурстар айналымын жеделдету мүмкіндігі.
Жалпы ... ... ... және несиелеу көздерін ішкі
және сыртқы көздер деп екі топқа бөлуге болады (Сурет ... ... ... ... және ... ... ... бюджеттік әдіс;
2) қарыздық әдіс;
3) өзін-өзі қаржыландыру әдісі;
4) тікелей инвестициялар есебінен қаржыландыру әдісі.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ресурстары есебінен жүзеге асырылады. Бюджеттен
қаржыландыру мынадай принциптерге сүйенеді:
- аз шығын ... ... ... ... және әлеуметтік
тиімділікке қол жеткізу;
- бюджет ресурстарын пайдаланудың мақсаттылық сипаты.
2. Кәсіпорынның инвестициялық ... ... ... ... ... қызметін қаржыландырудың банктік несиелеу әдісін
бағалау
Кәсіпорынның кез келген инвестициялық қызметін ... ... ... ... бір ... ... ... көмегімен
іске асады.
Ал, енді инвестициялық жобаға түсінік бермес бұрын жоба сөзінің мәніне
тоқталайық. Жоба - бұл белгілі бір бастапқы ... бар және ... ... ... ... және оны шешу ... негізделетін
міндеттерді білдіреді.[15]
Жобалардың келесідей түрлері болады: құрылыс ... ... ... ... ... ... құру, жаңа ұйым
құру, жаңа техника және технологиялар жасау және дамыту.
Егерде жобаны іске ... ... ... ... ... ... ... болып табылса, онда жобаның анықтамасы келесідей түрде
нақтылана түседі.
Жоба – заттай объектілерді және ... ... іске ... материалдық, қаржылай, еңбек және басқа да ресурстар қамтитын
техникалық және ... ... ... ... ... ... ... және шараларын жасайтын немесе жұмылдыратын,
көздеген мақсаттар төңірегінде қалыптасқан ... Б.А. ... ... инвестициялық жобаға төмендегідей екі
АҚты түсінік береді:
біріншіден, ол - ... бір ... ... ... ететін, қандай-
да бір іс-әрекеттер кешенін қамтитын шаралар;
екіншіден, ол - қандай да бір іс-әрекеттерді жүзеге асыру үшін ... және есеп ... ... кешенін
қамтитын жүйе.
Біздің ойымызша инвестициялық жоба – алға қойған мақсатқа жету үшін
қандай да бір ... ... ... ... ... ... шешімдердің жүйесін білдіреді.
Соңғы анықтама Инвестициялық жобаны несиелеуге сәйкес келетін анықтама.
Инвестициялық жобаны несиелеу бойынша ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын, ғимарат,
құрылғылар;
жұмыс жасап тұрған кәсіпорында жаңа бұйым түрлерін өндіру;
өндірістің қауіпсіздігін ... ... ... ... ... да ... ... мынадай белгілеріне байланысты жіктейді:
а) жобаның көлеміне қарай:
шағын жобалар (10-15 млн долларға дейінгі ... ... ... ... еңбек шығыны – 40-50 адам-сағаттық жобалар);
ірі жобалар (капитал жұмсалымы – 1 млрд ... және одан ... ... – 2 млн ... жобалар, яғни шағын және ірі жобалардың арасында болатын жобалар.
ә) іске асыру мерзіміне қарай:
қысқа мерзімді жоба (1 ... ... ... жоба ... 5-7 ... дейін);
ұзақ мерзімді жоба (5 жылдан жоғары).
б) тәуелсіздік дәрежесіне қарай:
әр түрлі жоба (бірдей іске асатын және соның ішінде біреуін ... ... ... жоба (бірі бірінсіз іске асырылмайтын жобалар);
өзара тәуелсіз жоба (бірінің жүзеге асуы ... ... және ... ... жобалар).
Шағын жоба - өндірісті кеңейту және шығарылатын өнім түрлерін ... ... жоба – ішкі және ... ... ... ... ету үшін
қажетті өнеркәсіп өнімдерін шығару жоспары.
Орта жоба - өндірісті қайта құру немесе ... ... ... жоспары.
Физикалық объектілердің үлкен көп түрлілігі жобалар типтерінің көп
түрлілігін айқындайды. Оларды ... ... ... болады:
-масштабы бойынша;
-жүзеге асыру мерзімі бойынша;
-орындау сапасы бойынша;
-қолданылатын қорлардың шектеулігі бойынша;
-жүзеге ... орны мен ... ... ... ... ... және стратегиялық ден бөлінеді.
Стратегиялыққа негізінде меншік түрін өзгертуді ... ... ... ... ... өнім ... толық автоматтандырылған өндіріске
өту және т.с.с.) қарастыратын жорбалар жатады. Тактикалық жобалар негізінде
шығарылатын өнімнің көлемін өзгертумен, өнім ... ... ... ... байланысты болады. Сонымен қатар кішігірім
жоба және мега жоба болады. ... ... ... ... ... және ... ... Мысылы бұл тәжірибелік -өнеркәсіптік
қондырғыларды құру, кішігірім үйлер мен ғимраттар құрылысы, ... ... ... және т. б. ...... ... көптеген өзара байланысты жобалардан құралған және оның ... үшін ... ... ... мен ... бөлінген мақсатты программалар.
Олар халықаралық, мемлекеттік, аймақтық, ... ... ... ... мерзімі бойынша қысқа мерзімді және басқа да жобалар
болады. Қысқа мерзімді ... ... ... ... мен өндіру
мақсатымен тәжірибелі қондырғыларды орнатуда, түрлі апаттардан кейін ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Жоба сапасы бойынша ақаусыз жобалармен басқа да жобалар болады. Ақаусыз
жобада ең басты фактор жоғары сапалылық болып табылады. ... ... ... ... немесе космос ракетасын ... ... ... вакцина жасап шығару және т.б. жатады.
Қорлардың шектеулілігі дәрежесіне қарай кейбір қорлар бойынша шектеулер
қойылған (мысалы жобаны ... ... ... және көптеген қорлар
бойынша шектеулер ... ... жоба ... оның ... ... ... бойынша) жобалар болады.
іс-жүзінде мультижобалар кездеседі, олар-бір өндірістік ... ... ... ... ... өзара байланысты жобалар, ... – бір ... ұйым ... жеке ... ... күрделілігі мен құны бойынша халықаралық жобалар аса айрықша
болады.
Шетел және ... ... ... ... ... типтері келесідей: [17]
1) Әрекет ететін бизнесті өзгеріссіз масштабтарда жалғастыру үшін
ескірген құрал-жабдықты ауыстыру. ... ... ... ... мен ... ұзақ және ... ... етпейді. Көп баламалық осындай құрал
–жабдықтың бірнеше типі болғанда және ... ғана ... ... ... болады.
2) Өндірістік шығындарды төмендету мақсатымен ескінің орнына
көбінесе жетілдірілген ... ... ... ... ... ... тәтпіштеп талдау жүргізіледі, өйткені
техникалық мағынада көбінесе жетілдірілген құрал ... ... ... ... да ... Өнім шығаруды ұлғайту және немесе қызмет көрсету нарығын ... ... типі ... ... талап етеді, ол
негізінде кәсіпорын басқармасының жоғарғы деңгейімен қабылданады.
Жобаның коммерциялық орындалуы, сонымен қатар пайданың ... ... ... қаржылық тиімділігі көбінесе
тәтпіштеліп талданады.
4) Жаңа өнімдерді шығару мақсатымен кәсіпорынды ұлғайту. ... типі жаңа ... ... ... болып табылады
және бизнес мәнін өзгертуге алып келеді. Талдаудың ... ... ... осы ... ... үшін маңызды, ал
жобалаудағы қателік кәсіпорынның көбінесе драмалық нәтижесіне
алып ... ... ... ... ол ... табиғаты бойынша әрдайым
қоршаған ортаны ластаумен байланысты болады.
6) ... ... да ... - ... ... аса ... қажет етпейтін жобалар, оларға жаңа офистің
құрылысы, жаңа автокөлік алу және т. б. ... жоба өз ... ... ... ... ... ... болуы мен
аяқталуы кезеңдерінің арасындағы уақыт аралығы жобаның өмірлік ... ... ... деп аталады. Өмірлік циклды жүзеге ... ... ... ... ... ... алдындағы фаза, инвестициялық
фаза, пайдалану фазасы мен жобаны ... ... фаза ... ... ... ... ... біріктіреді.[18]
-инвестициялық мүмкіндіктерді талдау;
-болжамдық технико-экономикалық негіздеу (ТЭН);
-технико –экономикалық негіздеу мен инвестициялық ... ... ... ... ... мен келесі фазаға өтудің
мақсаттыллығы жайлы ұсыныс.
Инвестиция алдындағы фазада жоба концепциясын дайындау жүзеге асырылады-
жобаның түпкі мақсаттарын және ... жету ... ... ... ... өмір ... қабілеттілігін бағалау жүзеге асырылады, яғни оның
технико-экономикалық негізделуі жүзеге асырылады. Осының ... ... ... ... ... ... ... сараптау болып
табылады. Нәтижесінде бәр ... ... ... ... және жоба ... жұмыстардың басталуы жайлы ... ... ... фаза басталады, ол жобаны жоспарлау
кезеңінен –мақсаттардың кешеніне ... ... ... ... ... ... Жоба ... жұмыс істеудің құралы және
осы жұмыстардың нақты күн тізбелік графигін құрастырудың және ... ... ... алғы ... болып табылады Техникалық талаптар
тағайындалады, олар жоба объектлерінің басты пайдаланушылық сипаттамаларын
(жұмыс көлемі, ... ... ... материал сыйымдылығы,
экологиялық көрсеткіштер және т. б.) бейнелейді. Қажетті ... ... ... ... мен ... жүргізуге рұқсат
беретін куәліктерді алу арқылы жер ... ... мен ... ... Эскиздік жобалау жүргізіледі, мұнда жобалау бойынша жұмыстардың
құрамы, ... ... ... ... ТЭН ... ... жоба ... шығындарды бағалау анықталады. Келесі келісім-шарттық
кезеңде жобаның потенциялды орындаушылары ... және ... ... келісім-шарт құрастырылады, мұнда жобалауға ... ... ... олардың құны айқындалады. Осыдан ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Сонымен еңбек сыйымды және шығындық кезең – ... ... ... ... ... ... жұмыстық жобалау мен құрлыс жүзеге асырылады.
Орта статистикалық деректер бойынша жоба ... ... ... ... ... -3%; ... -5%; ... -20%;
құрылыс -60%; аяқтаушы -12 %. ... ... ... ... ... түрлері: құрлыс-құрастыру жұмыстары; реттейтін жұмыстарды орындау;
жобаны заказ берушіге тапсыру; жобаны іске қосу мен өнім ... ... ... мен ... ... ... бағалау.
Жобалық циклдың бойында жобаны ұйымдық-экономикалық; құқықтық, кадрлық,
қаржылық, материалды- техникалық, коммерциялық ... ... ... ... циклының құрылымын білу оның перспективалылығын; нақты
кәсіпкер және ... үшін ... мен ... ... ... ... ... жобаны ұқыпты экономикалық негіздеуге көп көңіл
бөлу қажет, ал ... іске ... ... ... ... ... жобаны несиелеуде инвестициялық жобаның айналымы деген
сөз қолданылады. Дүниежүзілік банкте ... ... ... ... ... тән ... болады (2-сурет).
|І. Инвестициялау алдындағы кезең ... ... ... ... даярлау (ТЭН не бизнес-жоспар құру) ... және ... ... бағалау ... ... ... қабылдау |
| ... ... ... ... контрактілер жасау ... ... ... ... |
| |
| ІІІ. Жоба ... ... кезеңі |
|Қабылдап алу және іске қосу ... ... ... ... ... 3. Инвестициялық жобаны айналым кезеңі
Көзі: Колтынюк Б.А. Инвестиционные проекты. Санкт Питербург. 1999 ж.
Нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... инвестициялау алдындағы кезең жатады. Инвестициялық жобаны
несиелеу үшін, біріншіден, жобаның тұжырымын ... ... ... оның
тиімділігі бағалау керек, үшіншіден инвестицияның техникалық-экономикалық
негіздемесін жасау қажет, төртіншіден, сапалы бизнес-жоспарды ... ... ... ... ... керек.
Кез келген инвестициялық жобаны қаржыландыру немесе несиелеу оның
тиімділігін бағалауға ... мән ... ... ... ... көрсеткіштеріне мыналар жатады:
Коммерциялық (қаржылық) тиімділік, яғни инвестициялық жобаны ... ... үшін ... іске ... ... ... ... Оларды екі топқа бөлуге болады:
өндірістік қызметтің тиімділігінің көрсеткіштері, ... ... ... ... ... және болашақтағы қаржылық жағдайын сипаттайтын
көрсеткіштер, яғни оның балансы, пайда және зиян ... ... ... ... яғни ақша ... жоспары
негізінде есептеледі.
Бюджеттік тиімділік, мемлекеттік бюджет есебінен жүзеге асырылатын
инвестициялық жоба ... ... ... Бұл ... жобаның іске асуынан бюджетке түсетін салықтық және басқа да
түсімдерге байланысты сипатталады.
Экономикалық ... ... іске ... ... ... шығындар мен нәтижелерді есепке алатын ... Бұл ... ... ... ескеріледі:
жобаның іске асыруынан туындайтын әлеуметтік нәтижелер, яғни жобаның
іске асуының жұмыссыздық мәселесін шешуге ... жоба ... ... ... ... ... ... денсаулық жағдайына
қатысты сұрақтардың дұрыс шешілуі;
жобаны іске асырудың экологиялық тиімділігі, қоршаған ортаны ... және оған ... ... ... ... ... оны іске ... шығындары мен
қаржылық нәтижелерді өзара салыстыру арқылы анықталады.
Әлемдік тәжірибеде ... ... ... ... бағалауда және олардың ... ... ... ... ... ... ағымдық құн (NPV);
Табыстылық индексі (РІ);
Ішкі табыс нормасы (ІRR);
Инвестицияның өтелу мерзімі (РР).
Таза ағымдық құн (NPV) – инвестициялық жобаны іске ... ... ... және ... ... ... құндары мен сол жобаны
іске асыруға қажетті ... ... ... ағымдық құндарының
сомалары арасындағы айырма арқылы есептеледі.
Таза ағымдық құнды (NPV) есептеуде төмендегідей формула қолданылады:
n ... ( ( ((((( - ... (1 ( ... – t уақыт мерзіміндегі ақшалай ... ... ... - жоба капиталының құны (дисконт нормасы);
Іо - жобаның бастапқы шығындары (инвестициялар);
n – ... ... ету ... NPV ( 0, онда жобаны қабылдауға болады, ол тиімді;
NPV ( 0, онда жоба не пайдалы, не зиянды емес;
NPV ( 0, онда ... ... ... ол тиімсіз.
NPV – инвестицияның тиімділігін анықтайтын ең маңызды көрсеткіштердің
біріне жатады.
Инвестицияның ... (РІ) – ... ... ... ... келетін табысты есептеуді сипаттайды. Оның формуласы төмендегідей:
n С±t
РІ ( ( ((((( / ... (1 ( ... ... ... іске ... ... қабылдау
барысында оған салыстырмалы түрде баға беру үшін қолданылады.
Егер, РІ ( 1, онда жобаны қабылдауға болады, ол тиімді;
РІ ( 1, онда жоба не ... не ... ... ( 1, онда ... ... ... ол тиімсіз.
Ішкі пайда нормасының есебінің әдісі (ІRR) – жобадан түсетін ... ... ... арналған дисконт нормасы ... ... ... ... Бұл ... ... түрде
анықталады:
n С±t
( ((((( - Іо ( ... (1 ( ...... ... ... ... ... сыртқы
көздерінің ең жоғарғы құнына сәйкес, ішкі пайда ... ... егер ... ... ... ... ... есебінен қаржыландырылатын
болса, онда ІRR-дің мәні банктің ... ... (і) ... деңгейін
көрсетеді, яғни одан жоғары болса, ол жоба тиімсіз болып саналады.
Егер, ІRR ( і, онда жобаны қабылдауға болады, ол ... ( і, онда жоба не ... не ... ... ( і, онда ... ... болмайды, ол тиімсіз.
Өтеу мерзімін есептеу әдісі (РР) тапқан қаражаттар есебінен несиені
қайтару мерзімін ... Өтеу ... ... ... тәуекелді
төмендетіп, тезірек қайтаруға мүмкіндік береді. Өтеу мерзімінң формуласы
төмендегідей:
Іо
РР ( (((((
(7)
(() ...... ... ... - ... ... ... - t уақыт кезеңіндегі табыс (таза ақшалай тасқыны)
Инвестициялық жобаны талдау ... ... ... ... ... баға ... ... Инвестициялық жобаны
талдаудың бірнеше төмендегідей түрлері болады:[20]
- экономикалық талдау;
- ... ... ... талдау;
- ұымдастырушылық талдау
- әлеуметтік талдау;
- экологиялық талдау;
- қаржылық талдау;
Жобаны экономикалық талдау мен қаржылық талдаудың ... ... бар, ... та бұл ... де ... ... ... қауіпсіздігіне
ықпал етуге байланысты және т.с.с сұрақтарды ескермейді.
Экономикалық талдаудың мақсаты – жобаның іске ... ... ... мен ... ... тікелей өлшеп салыстыруға
мүмкіндік беретін сызбаларды жасау жолымен инвестициялық ... ... ... қабылдау.
Экономикалық талдау жобаны пайдаланатын кәсіпорын үшін мүмкіндігінше аз
шығын жұмсай отырып, тиімділікке ... ... ... ... ... әр ... технологиялар сандық және сапалық қатынастарды бірдей
нәтиже берсе, онда экономикалық талдау көмегімен ең аз шығынды талап ... ... ... алуға мүмкіндік жасайтын технологияны таңдауға болады.
Сонымен қатар, экономикалық талдау жүргізу ... ... ... ... ... ... үнемдеуге болатындығы анықталады.
Экономикалық талдаудың маңызды бөлігі – жоспарлау. Жоспарлау жобаның
мақсатын ... ... ... бағалауға мүмкіндік жасайды.
Коммерциялық талдау - экономикалық талдаудың ерекше бөлігі ретінде
жобаның ... ... ... ... ... баға ... ... міндеті мынадай:
маркетинг қызметтін бағалау;
ресурстар көздерін іздестіру және оларды игеру шарттары;
өнімді өндіру және сату шарттары.
Маркетинг қызметі 4 ... ... ... ... ... ынталандыру,
сату.
Техникалық талдау негізінде мынадай міндеттерді шешуге ... ... ... ауқымы;
жобаның іске асырылу мерзімі және оның кезеңдері;
шикізат көздерінің, жұмыс күші және басқа ресуртардың жеткіліктігі;
жоба өнімдері үшін ... ... ... ... ескере отырып, жобюаға кететін шығындарды
анықтау;
жобаның кестесін ... ... ... барысында жобаның сметасы мен бюджеті ынықталады.
Мұнда, сондай-ақ көзге көрінбейтін шығыстарға итермелейтін заттай және ... ... ... ... талдаудың міндеті: жоба ... сай ... ... жергілікті жағдайларды талдау, оның ішінде шикізат,
энергия, жұмыс күшінің бар болуы мен құнын ... ... ... ... ... потенциалды мүмкіндіктерін тексеру.
Техникалық талдау барысында жобаның сметасы мен ... ... ... ... көрінбейтін шығыстарға итермелейтін заттай және баға
сияқты факторлар нақыталанады.
Инвестициялық жобаларды қаржылық бағалау, жобаларды ... ... ... құруда басты рөл атқарады. Себебі, басқа ... оң ... ... талдаулардың бәрі оны іске ... ... ... ... ... ... немесе қызметтерді сатудан түскен табыс есебінен жобаға
жұмсалған қаражат орнын толтырмаса;
- ... ... ... ететін пайда алу;
- инвестицияның белгілі-бір мезгілде өзін-өзі өтеуі.
Инвестициялық жобаның қаржылық ... ... ... ... ... және ... жобаны дайындау кезеңіндегі қаржылық
жағдайын талдау; өнімнің негізгі түрлері ... ... ... ... ... ... үрдісінде пайда мен ақша ағындарын болжау
және оның тиімділігін бағалау болып табылады.
Экономикалық талдау негізінде, ірі ... ... үшін ... ... ... ... ... талдау ұйымдық, құқықтық, саяси және ... яғни ... ... ... ішкі және ... факторларды
есепке алғанда инвистициялық жобаның сәтті орындалу мүмкіндігін бағалайды.
Тәуекелді талдау жоба бойынша барлық болжамдардың ... ... ... ... бағалау, жобаларды таңдауда және
олардың негізін құруда ... рөл ... ... басқа жобаның
талдауларында оң сипаттағы басқа талдаулардың бәрі оны іске ... ... ... ... ... ... ... қызметтерді сатудан түскен табыс есебінен жобаға
жұмсалған қаражат орнын толтырмаса;
- инвестицияның рентабелділігін ... ... ... ... ... белгілі-бір мезгілде өзін-өзі өтеуі.
Мысалға, АҚ Центркредитбанкінің “Бона” фирмасын несиелеу ... ... ... ...... және жеке ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету және күзетті ұйымдастыру ... ... ... ... ... бақылау панельдерін, сол
сияқты қысқа және ұзақ әрекеті бар ... ... ... өдіруге
байланысты әлемдік лидер C & K SYSTEMS (АҚШ) ... ... ... ... ... ... нарығына әлемдегі 9 ірі фирмалардың (Apollo,
Watec, Computar, Mіntron, Kocom және т.б.) видео қадағалау және ... ... ... ... өнімдерін жеткізуші болып
табылады.
2006 жылы жоғарыда аталған компаниялар өнімдерін 413 мың АҚШ долларына
сатқан.
Фирманың ... ... ... ... ҚР ... ... Халықтық Жинақ банкі, АҚ Центркредитбанк, Алматы сауда-қаржы
банкі, Рахат-Палас қонақ үйі, Заңғар сауда үйі, Астана-холдинг ... ... мен ... ... ... шетелдік компаниялар
жатады.
Бона агенттік Қазақстанда қауіпсіздік жүйелерінің құрал-жабдықтарының
үлесі - 70(, ал қалған 30(-і ... ... ... ... тиеді.
Бона фирмасы АҚ Центркредит банкінде бұған дейін де бірнеше несие алған,
яғни тұрақты ... ... ... Оның ... тарихы жаман емес.
Бона несиеге деген өтінішіне қоса АҚ ... ... ... ... ... үшін қажетті құжаттар тізіміне сәйкес тиісті
құжаттарын толық тапсырған. Осы құжаттарды толық пайдалана ... ... ... ... қаражаттар қозғалысын талдау ақшалай қаражаттар
қозғалысының ағымдағы жағдайын, өткендегі және болашақтағы жағдайын болжау
үшін жүргізіледі. Ақшалай қаражаттар ... ... ... бір мерзімге,
әдетте қарыз ... ... ... ... мерзіміне оның ақшалай
қаражаттарының келіп түсуі мен жұмсалуын салыстырудан тұрады.
Бона фирмасының ақшалай қаражатарының ағымын талдау ... оның ... ... есебі төмендегідей 2-кестемен берілген.
Кесте 2
“Бона” фирмасының ақшалай қаражаттар ағымы(
(АҚШ ... |1 |2 |3 |4 ... ... | | | | ... қаражаттар түсімі | | | | ... ... ... |45744 |76077 |106411 |136744 ... ... |3050 |2022 |2022 |2022 ... ... ... |42 694 |74 055 |104 388 |134 722 ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... ... және |51482 |72482 |93482 |114482 ... шығыстары | | | | ... ... |1333 |1333 |1333 ... ... ... |5200 |3333 |3333 |3333 ... ... ... |2620 |1400 |1400 |1400 ... | | | | ... ақы ... ... |3750 |0 |0 |0 ... ... ... |5072 |2022 |2022 |15215 ... активтер тозуы |6004 |6004 |6004 |6004 ... ... |1264 |1264 |1264 |1264 ... | | | | ... ... ... |4386 |4386 |5107 |7887 ... ақшалай қаражаттардың | | | | ... |14358 |70815 |92566 |103151 ... ... ... | | | | ... ... |28336 |3240 |11823 |31570 ... қызмет | | | | ... ... |0 |0 |0 |-30000 ... ... |-6000 |-6000 |-6000 |-6000 ... ... барлығы |-6000 |-6000 |-6000 |-36000 ... ... | | | | ... жыл ... |0 |22336 |19577 |25400 ... | | | | ... ... | | | | ... жыл ... |22336 |19577 |25400 |20970 ... | | | | ... Кесте АҚ Центркредит банктің несиелік ... ... ... ... ... ... ... Бона фирмасының жалпы ақшалай
тасқыны І-ші тоқсанда – 28336 АҚШ ... ... ... - 3240 ... ... тоқсанда - 11823 АҚШ долларын, ал ІV-ші тоқсанда – 31570
АҚШ долларын ... Бұл ... ... ... ... ... қаражат тасқынының сұралып отырған несиенің шамасынан асатындығын
көруге болады. Бұл дегеніміз ... ... ... ... қамтамасыз
етілуін көрсетеді.
Сонымен, жобаның тиімділігін бағалайтын негізгі ... ... ... ... ... ... өтеу ... (РР) (
|Тоқсандар |Ақшалай қаражаттар қозғалысы,| |
| |$ ... $ |
|0 ... ... |
|1 ... ... |
|2 |3240,46 |1576,76 |
|3 ... ... |
|4 ... ... ... АҚ ... банктің несиелік департаментінің материалдарынан
пайдалану барысында құрылған.
Өтеу мерзімі (РР) ( ... 1.5 ... ... ... құн (NPV) ... ... қаражаттардың қозғалысы, $ |
|0 ... |
|1 ... |
|2 |3240,46 |
|3 ... |
|4 ... ... АҚ ... ... несиелік департаментінің материалдарынан
пайдалану барысында құрылған.
Таза ағымдағы құн (NPV) - 17931 АҚШ ... ... ... ... ... ... ағымдағы құн, $ |Инвестицияның |
|$ | ... ... ... |0,60 ... АҚ ... ... ... департаментінің материалдарынан
пайдалану барысында құрылған.
Инвестицияның рентабельдігі (РІ) - 0,60 -ға ... ... ... ... ... ... ... қозғалысы, $ |
|0 ... |
|1 ... |
|2 |3240,46 |
|3 ... |
|4 ... ... АҚ ... ... несиелік департаментінің материалдарынан
пайдалану барысында құрылған.
Ішкі пайда нормасы (ІRR) - 50 (-ті құрайды.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... талабын қанағаттандырады.
Соның негізінде банк жобаның іске асырылуы үшін, клиентінің сұраған
сомасын мерзіміне сәйкес, яғни 1 жылға қысқа ... ... ... ... мен ... ... ... соң, негізгі
қарызды және оған есептелетін сыйақыны қайтарудың графигі жасалалып, ол ... ... ... қарызды және сыйақыны қайтару графигі
|N |Негізгі қарызды |Негізгі қарызды |(-ті ... ... |
| ... мерзімі |қайтару сомасы | |
|1 |І ... |0 |6000 |
|2 |ІІ ... |0 |6000 |
|3 |ІІІ ... |0 |6000 |
|4 |ІV ... |36000 |6000 ... ... фирамының есептік мәліметтері 2008 ж.
7-кесте бойынша “Бона” фирмасы алған ссудалық ... ... ... ... ... яғни 1 жыл ... ... бір ақ қайтарса, ал оған
есептелетін сыйақыны тоқсан сайын төлеп отыруға тиісті.
Несиенің пайдаланылуын жасалған банктік тексеру ... ... ... сый ... ... ... яғни ... график
тәртібін бұзбағаны анықталды.
2.2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметін ... ... ... ... ... бағытта дамып отырғандығын ескеріп,
ҚР Үкіметі оның бағытын өзгерту жолында республикамыздың ... ... ... ... ... ... ... ететін негізгі құралдарды жаңарту міндетін
белгілеген болатын.[23]
Шынында да кешегі кеңес одағының тұсында қызмет етіп ... ... ... ... өндіріс орындарында қолданылып келуі, бүгінгі
қазақстандық өнімдердің ... ... ... ... кері ... етіп ... ... емес. Нақтырақ айтсақ бүгінгі
отандық өнідірістегі негізгі құралдардың 60-70% бөлігі ескі немесе ... ... ... ... ... ... ... құралы
лизинг екендігіндігін әлемдік тәжірибе дәлелдеп берді.
Сонымен қатар Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев ұлттық
экономиканы көтерудің басымды шаралардың ... ... ... және бұл ... ... ... ... және көп жылдық
дағдарыстан шығуда ... ... ... және ... ... түріне
айналады деген болатын.[24]
Қазақстан мемлекетті де ... күні ... ... ... ... Ең ... лизингтік қатынастардың дамуына қажетті заңдылықтар
базасы жетілдіріліп, салық салуға байланысты жеңілдіктер жасалды.
Қазақстанда лизингтік қызметтер нарығы 2000 ... ... ... дами
бастады. Коммерциялық банктерде бүгінгі күні өздерінің ... құру ... және ... ... ... ... ... үрдістің дамуына біршама өз үлестерін қосуда. Қазіргі кездегі
Қазақстандағы жұмыс ... ... ... ... ... 8
отандық коммерциялық банктердің еншілес компаниялары болып саналады.
Лизинг - бұл лизинг ... ... ... құрал-жабдықгарды,
машиналарды, ЭЕМ, ұйымдастыру техникаларды, өндіріске, сауда-саттыққа және
қоймаға ... ... ... ... ... ... төлеу
шартымен, белгіленген мерзімге пайдалануға беруін қарастыратын жалға ... ... мәні оның ... ... ... ... ... біржақты пікірі жоқ. Е.Н. Чекмарева лизинг функциялары деп
қаржылық. өндірістік, ... ... және ... ... ... ... ... атап көрсетеді.
Лизингтің қаржылық функциясы экономист мамандарының пікірінше негізгі
функция болып танылады, ... ... ... ... қанағаттандыру үшін негізгі қорды қаржыландыру формасы болып
табылады. Лизинг алушы ... ... ... ... ... ... қаражатынсыз немесе банктік несие көмегінсіз мүлікті пайдалануға ... ... ... ... ... мен ... құралдарын өз
меншігіне алумен ғана шектелмей, сонымен қатар мүлікті ... ... ... ... ... ... ... қымбат әрі
моральды тозуға тәуекелі ... ... ... ... ... үшін ... ... ол өндіріс қызметінде тек қана ... ... ... ... ... ... ... толығымен техникалық құралдармен
қамтамасыз етеді.
Лизингтің өткізу функциясы өткізудің жаңа нарығын қамту ... ... ... ... ... ... асады.
Қайта өңдеу функциясы (қайта өндіріс қалыптастыру) қайта өндіріс үшін
негізгі және ... ... ... ... ... ... қайта қалыптастыруды
көздейді.
Лизинг арқылы техника мен құрал ... алу ... ... ... ... ... ол өзінің өндірістік қызметін оперативті шешуге
көзделеді. Толық лизингте техникалық қызмет ... ... ... ... алу тағы ... ... қызметтерлді пайдалануға болады.
Лизингке техника мен құрал жабдық алу, ... ... ... алу ... алушыға еңбек өнімділігін арттырып ғана қоймай, ол
жұмыс қабілеттілігін арттыруға, ... және ... ... ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың инвестициялық
қажеттілігін қанағаттандыру үшін және бизнесті ұйымдастырып оны кеңейту
үшін меншік капиталын төмендетуге, ... ... ... ... және амортизациялық жеңілдік алу функциясы ... ... үшін ... ... ... жедел амортизацияны қолдану
жеңілдігін, табысқа салық салу мөлшерін азайту ... ... ... ... ғылым мен техника қолдануды ынталандыру ... ... ... ... ... және ғылыми-
техникалық прогрессті жеделдетуді, өндіріс инвестициясы мен капитал жинауды
көздейді. Жоғары өнімді қазіргі заманғы техника мен ... ... ... ... ... ... тиімді ынталандырады.
Лизингтің реттеуші функциясы дамушы және құлдыраушы саланың негізгі
қорын жаңалаумен қоса, толығымен ұлттық шаруашылықта ... ... ... ... ... ... ... механизмі көмегімен
макроэкономикалық пропорцияны өзгертуге, халықаралық бірлестік ... ... ... ... кеңейтуге болады.
Лизингтің барлық функциясы өзара байланысты және өзара әсер етеді.
Дегенмен, әртүрлі макроэкономикалық факторларға ... ... ... ... өзгереді: не күшейеді, не әлсірейді.
Сол себепті, лизинг негізінің мәні кәсіпкерлік іс-әрекет формасына сай
түпкі функция болып табылатын өндірістік, ... ... ... басқа да функциялар негізінде жүзеге асады.
Лизинг мәнін атқаратын ... ... ... ... ... яғни өзара әсерді кеңейту және ... ... ... ... ... жаңа ... лизингтің жеке элементтерін өзара
байланыстыратын жүйе ретінде функция болып ... Бір ... ... жеке жеке ... ... ... ... екінші
жағынан барлық функцияны бір жүйеге енгізу лизинг қызметін толығымен бір
мезгілде орындайды.
Лизинг ... ... ... ... және ... ілгерілеу жасайтын
бірненше функциялардың өзара әсері ықпалын тигізеді. Олар лизинг операциясы
кезінде барлық құрылымдық міндетін сақтай ... ... бірі ... және
толықтырады.
Жоғарыда келтірілген лизинг анықтамалары – ... ... ... ... ... екенін көрсетеді, дегенмен «лизинг»
түсінігі жеткілікті бір жақты.
Кейбір ... ... ... ... ... ... меншік қатынасына көп көңіл бөледі, кейбіреулері лизингті
кәсіпкерлік іс-әрекеттің ... түрі ... ... ал үшіншілері
қаржыландырудың тартымды формасы (нысаны) десе, басқалары оны ұзақ ... ... ... деп ... ... ... ... айырмашылығы - жалға беруде екі тарап
қатысса: жалға беруші және алушы болса, ал, лизингте үш ... ... ... ... және ... болады.[27]
Іс-жүзінде лизингтік мәмілеге мындай субъектілер қатыса алады:
- Лизинг ... - ... ... іске ... ... ... ... ақша қаражаттары есебінен лизинг
объектісін сатып ... ... ... ... бір ... уақытқа және
шарттар негізінде ... ... ... ... ... ... ... уақытша пайдалануға беретін жеке
немесе заңды ... ... ... - лизинг ... ... ... ... бір төлемге, уақытқа және шарттар негізінде
уақытша пайдалану үшін алуға ... жеке ... ... тұлға.
- Мүлікті сатушы (жабдықтаушы) - лизинг берушімен сату-сатып алу ... ... ... ... ... алушыға белгіленген уақытта
лизинг объектісін сатушы жеке немесе заңды тұлға.
- Банк ... ... да ... ... - ... ... ... алуға
қажетті қаржы ресурстарын беретін заңды ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады, Оларға:
- Сақтандыру компаниясы - лизинг мәмілесін іске асыру кезінде пайда
болатын әр түрлі ... ... ... ... ... субъектісі Қазақстан Республикасының резидент
немесе резидент емес тұлға ... ... ... ... ол ... ... құрылған кәсіпкерлік қызметтің субъектісі ... ... ... ... операцияларымен ұқсас болып
келеді. Алайда, лизингтің несиеден айырмашылығын келісім-шартта ... ... ... ... кейін де лизинг объектісінің лизинг
берушінің меншігінде қала беруінен көруге болады. Ал, ... ... ... ретінде қарыз алушының берген кепілдігі қалады.[28]
Лизинг объектісі ретінде ғимараттар мен құрылыстарды, машиналарды, құрал-
жабдықтарды, көлік құралдарды, жер ... және т.б. ... ... ... әдебиеттерде көп жағдайда, лизинг деп машиналарды, жабдықтарды,
транспорт түрлерін, кұрылыс салуда алатын жал немесе ұзақ ... ... деп ... ... ... ... тар мағынасын мазмұны жағынан
ыңғайлау, шаруашылық қатынас формасында оның мәнін толығымен ашпайды.
Лизинг мәні лизинг келісіміне қатысатын ... ... ... ... беруші болып заңгер білімі ... да жеке ... ... ... жүзеге асыратын заңда немесе жеке тұлға бола
алады.
Көбіне көп ... ... ... ... ... ... немесе
ірі өнеркәсіптік дайындаушы кәсіпорындардың лизингтік компаниялары немесе
филиалдары бола алады. Қазіргі уақытта ... ... ... болып
төмендегі ұйымдар танылады:
-лизингтік операцияларды жүзеге асыратын коммерциялық банктер, сонымен
қатар ірі банктердің еншілес ... ... ... ... Олар ... ... қолдана отырып, кең көлемдегі
клиенттерге стандартты ... ... ... ... және ... ие;
- сала және өндіріс бойынша құрылған лизингтік компаниялар, анықталған
сала ... ... ... ... ... ... мысалы,
ауыл шаруашылығы, құрылыс, ауыр машина жасау, көлік және т.б.;
- жартылай ... ... ... мемлекеттік немесе
муниципалды мекемелердің қатысуымен және біртіндеп немесе ... ... сай ... ... ... қатар шағын
кәсіпкерлікті қолдау үшін арнайы бюдюжеттен қаржыландыру жеңілдігі бар
лизингтік компаниялар, олар ... үшін ... және ... ... мүліктің ірі партиясына ие болуға мүмкіндігі бар, корпоративті
клиенттерді тарту үшін ... ... ... лизингтік
компаниялар, мысалы, ұйымдық техникалар, сауда құралдары және т.б.;
- өз өнімін өткізу үшін құрылған лизинг механизмін қолданатын, ... ... ... ... ... ... ... «BMW»
және тағы басқалары жатады;
- халықаралық лизингтік компаниялар.
Бұрынғы кездері ... ... ... ... ... ... мамандардың пікірінше ол лизинг алушыға ешқандай кепілдеме
бермеген. ... ... ... ... ... ... осы ... қайда алшақ өз қызметін ұсынушы компаниялар қаптап кетті.
Лизингке мүлікті тек қана оның иесі немесе оны ... бере ... ... ... ... ... банктердің, сақтандыру
компанияларының, сонымен қатар инвестициялық қордың, лизингтік компаниямен
ссуда беретін ... ... ... ... ... ... компаниялардың
ролі өседі. Лизингтік келісімге негізгі ... ... ... ... агенттері және дистрибьюторлар табылады.[29]
Лизинг алушы болып кәсіпкерлік іс-әрекетпен айналысатын заңды және ... ... ... ... ... ... лизинг берушімен сату
сатып алу келісімін жасайтын және лизинг ... ... ... ... ... ... сауда фирмалары, өткізу жабдықтау ұйымдары
табылады.
Халықаралық лизингте және қазақстандық лизингтік қызмет нарығының
субьектілері болып ... ... ... ... ... ... ретінде
шетелдің заңды тұлғалары болуы мүмкін.
Қазіргі кезде дамыған мемлекеттердің шаруашылық тәжірибесінде лизингтің
көптеген ... ... ... ... ... ... болып:[30]
- Шұғыл лизинг;
- Қаржы лизингі;
- Қайтарылатын (возвратный) ... ... ... Тура ... ... лизинг
Шұғыл лизинг - ағымдағы жал ... ... ... бұл
келісімнің мерзімі активтің толық амортизациялық кезеңінен аз ... ... ... жал ... активтің толық құнын
өтемейді, сондықтан ... ... ... рет ... лизингтің ең негізгі ерекшелігі - лизинг алушының келісімшартты
уақытынан бұрын тоқтата алуы. ... ... бұл ... ... ... ... техникалық қызмет керсету және ... ... ... ... ... қарастырылады.
Шұғыл лизингтің негізгі объектілері тез тозатын (моралъді) құралдар
(компьютерлер, көшірме техникасы, оргтехниканың көптеген ... ... ... ... қадағалауды қажет ететін техника (жеңіл және жүк
автомобильдері, әуе ... және ... ... бұл түрі ... ... үшін үнемді. Себебі уақытынан бұрын
келісімшартты тоқтату моральді ескірген құралдарды жаңа ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық қызметін қаржылындыруды ... ... ... ... ... ... қызмет пен экономиканың дамуына ықпал ететін негізгі құрал
- инвестициялық ... ... ... ... ... ... өндіріс көлемінің қарқынына, ҒТП-ті жеделдетуге, қоғамдық өндіріс
құрылымына және көптеген әлеуметтік ... ... ... ... ... саясат ұғымынан бұрын “саясат” сөзінің мәніне тоқталайық.
Саясат – бұл ... ... politike ... ... ... ... басқару өнері) қоғамдық қызмет түрінде түсіндіріледі.[37]
Ал саясатты инвестициялық қызметпен байланыстыратын болсақ, онда ... ... ... шараларын сипаттайды.
Инвестициялық саясат – бұл инвестициялық қызметті жандандыру,
экономиканы ... ... ... ... және ... шешу ... барлық шарушылық субъектілері үшін қолайлы
жағдай жасау барысында мемлекеттің ... ... ... ... ... ... қызметтің жандануына мынадай құралдар
көмегімен ықпал етеді:
- ... ... ... ... салық саясаты;
- амортизациялық саясат;
- ғылыми-техникалық саясат.
Мұндағы амортизациялық саясат мемлекеттің ... ... ... ... байланысты. Мемлекет амортицизациялық
аударымдарды есептеу және пайдалану тәртібіні белгілей отырып, ... ... ... ... ... ... ... өндірістің
қарқыны мен сипатын реттейді.
Амортизациялық саясатты жасау барысында мемлекет ... ... ... ... ... ... ... бағалау дер кезінде және
дұрыс жүзеге асырылуы тиіс;
2) негізгі қорлардың қызмет ету сипатына қарай ... ... әр ... және олар ... және ... ... есеп ... амортицзациялау нормасы қарапайым өндіріс үшін жеткілікті болып қана
қоймай, сондай-ақ ұдайы өндірсті ... ... ... ... ... ... жүзеге асырушы барлық кәсіпорындарға
мүкіндік ... ... ... саясат негізгі қорлардың жаңаруына және ... ... ... ... ... саясаты ұрыс жүргізетін коммерциялық кәсіпорындарға
көбірек құқық берілуі керек.
ҚР-да амортизациялық аударымдарды есептеу ҚР ... ... ... ... ... ... ... мен міндеттері болады. Мақсаты – елдің
экономикалық және әлеуметтік дамуының стратегиялық жоспарын іске асыру.
Міндеттері:
- шарушылықтың жекелеген салаларының дамуына ... ... ... кешенін конверсиялауға байланысты бағдарламалар
жасау;
- отандық өнімдердің ... ... ... ... ... және орта ... ... қолдау;
- экспорт өндірісін дамыту;
- экономиканың барлық салаларының дамуында тепе-теңдікті қамтамасыз
ету;
- елдегі тұрғын үй құрылысы бағдарламасын іске ... ... ... басқа салалық, аймақтық және
жекелеген ... ... ... саясаттары болады. Бұл
саясаттардың бәрі бір бірімен тығыз байланысты, бірақ барлығын анықтаушы
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... 7-суретте беріледі.
Сурет 4. Инвестициялық саясаттардың байланысы.
Көзі: Мелкумов Я.С. Организация и финансирование ... ... ... – кез ... бір ... ... инвесторлардың мүдделеріне сай инвестициялық ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін
аймақ деңгейінде жүргізілетін шаралар жиынтығы.
Аймақтық инвестициялық саясат төмендегідей ... ... ... сол ... жүргізілетін экономикалық және әлеуметтік саясатқа;
- сол аймақтың иелігінде бар ... ... ... жағрафиялық орналасу жағдайына;
- табиғи-ахуал жағдайына;
- шет елдік инвестицияларды тартудағы аймақтың тартымдылығына.
Аймақтағы инвестициялық қызметті ... ... ... міндеттеріне
мыналар жатады:
- инвестициялық нарықтың инфрақұрылымын құру;
- инвеситицияға қаражат жұмсаудың басты бағыттарын анықтау;
- бюджеттен тыс ... ... ... халықтың бос қаражатары, шет ел
және басқа да аймақтардың инвестицияларын тартуға жағдай жасау;
- ... ... ... ... инвестициялық ресурстар
нарығымен байланысуын қамтамасыз ету.
Аймақтық инвестициялық саясат аймақтағы экономиканы ... ... ... ... ... қаржыландыруды қамтамасыз етуге
және аймақтың алдағы уақытта дамуына жақсы қадам ... ... ... және өндірістің тиімділігін арттыруда салалық
инвестициялық саясаттың ролі ... Ол ... ... ... және
экономиканың саласы деңгейінде жасалады.
Салалық инвестициялық саясат – ағымдағы және алдағы уақыттардағы ... ... және ... ... ... ... экспортқа
шығаруды, елдің экономикалық және ... ... ... ... ... таңдап алып, оларға инвестициялық қолдау көрсету
шараларын сипаттайды.
ҚР-да экономиканың жекелеген ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Тікелей отандық және шет
елдік ... ... үшін ... ... секторларының тізімін
бекіту туралы ҚР Президентінің жарғысына сәйкес тікелей отандық және ... ... ... үшін біршама маңызды экономика секторларының
тізімі анықталған. Оларға ... ... ... ... өңдеу өнеркәсібі;
- Акмола (қазіргі Астана) қаласының объектілері;
- Тұрғын үй, әлеуметтік сала және ... ... Ауыл ... ... ... ... ивнестициялық
саясаты – ағымдағы және алдағы уақыттары кәспорын жұмысында қарыжылық
тұрақтылыққа қол ... ... ... ... ... ... да ... жұмсау тиімділігн қамтамасыз етуге бағытталатын
шаралар жинытығы.
Кәсіпорынның инвестициялық саясаты оның ... ... ... Егер ... ... ... онда ... саясат туралы сөз
болуы да мүмкін ... ... ... ... ... мынадай принциптерді
ұстанады:
- кәсіпорынның стратегиялық жоспарының ... мен оның ... қол ... ... мен ... факторын есепке алу;
- инвестицяның қажеттігін экономикалық негіздеу;
- портфельдік және нақты инвестициялардың ... ... ... қарай жобаларды іріктеу және қолда бар ресурстар және
шет елдің ресурс көздерін есепке ала отырып инвестициялау;
- инвестицияларды ... ең ... және ... көздері мен
әдістерін таңдау.
Мұндай және басқа да ... ... ... ... ... барысында қате жіберуден және қате есептеуден сақтануға
мүмкіндік жасайды.
3.2 Кәсіпорынның инвестициялық ... ... ... ... ... ... жобалауда анықсыздық пен тәуекел аспектілері
қарастырылады. Анықсыздық дегеніміз – кәсіпорын қызметінің ... ... ... және ... ... ... асырудың шамалары мен
көрсеткіштерін нақты болжаудың мүмкінсіздігі. ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекетте тәуекел дегеніміз – кәсіпорынның өз қорларының
бөлігін жоғалту мүмкіндігі, жоспарланған табыстардың төмендеуі немесе нақты
өндірістік және ... ... ... ... нәтижесінде қосымша
шығындардың пайда болуы. Тәуекелдің негізгі ... ... ... ... өз міндеттемелерін орындамау мүмкіндігімен байланысты
өндірістік ... ... ... ... өз ... мүмкіндігімен байланысты қаржылық тәуекел; меншік және сатып
алынған құнды қағаздардан ... ... ... ... ... ... тәуекел; қор нарығындағы
нарықтық пайыздық ставкалар мен валюта курстарының ауытқу мүмкіндігімен
байланысты нарықтық тәуекел. Сонымен ... ... ... ... ... кәсіпкерлер мен инвесторлардың шығындалу мүмкіндігімен
байланысты саяси тәуекел болады. ... ... ... – кәсіпкерлік қызметтің нақты түрінің
тәуекелі, ол қаражаттарды салудан күтілетін қайтарымды алмау ... Бұл ... ... ... барлық тәуекелдер кіреді.
Тәуекелді талдаудың қызметі – потенциалды инвесторларға жобаға қатысудың
мақсаттылығы жайлы шешім қабылдаудың ... ... беру мен ... шығындардан қорғану шараларын алдын-ала ескерту.
Белгісіздікті талдаудың екі әдісі бар:
1) ықтималды-статистикалық әдістерді пайдалана отырып, ... Бұл ... ... ... ... іздеуді және көп мөлшерлі сандық
ақпаратты тартуды талап етеді, бұл тек ... ... ... сай келеді.
2) қысқартылған әдістермен белгісіздікті ... Бұл ... ... ... асыруда кәсіпорын менеджментін жетілдіруге,
және де инвестициялық жобаның мақсаттылығын негіздеу үшін жеткілікті тиімді
болады. Бұл ... ... ... байланысты:
- сезімталдықты талдау;
- инвестициялық жобалардың сценарийлерін талдау.
Негізінде инвестициялық жобалауда екі әдіс те ... ... ... ... содан кейін екіншісі. Мұнда біріншісі міндетті, ал
екіншісі – едәуір ... ... егер ірі ... жоба
қарастырылса.
Сезімталдықты талдаудың мақсаты – инвестициялық ... ... жоба ... ... ... мысалы табыстылықтың
ішкі нормасына әсерін салыстырмалы талдау. ... ... ... орындалады: [40]
- инвестиция тиімділігінің ... ... ... ... ішкі ... (IRR) немесе таза қазіргі мәні (NPV) бола алады;
- инвестициялық ... ... ... ... болатын
факторларды таңдау, мысалы капитал шығындарының көлемі, тауар бағасы мен
сату ... ... ... мен негізгі құралдарды іске қосу және т.б.;
- таңдалған белгісіз ... ... және ... ... факторлардың барлық таңдалған мәндері үшін негізгі
көрсеткішті ... ... ... үшін ... ... ... ... менеджментте бұл графиктің аталуы «Spider Graph». Төменде үш
фактор үшін осындай графикке мысал келтірейік.
Бұл график инвестициялық жобаның көбінесе ... ... ... ... мүмкіндік береді, оның себебі – ... ... ... ... ... ... осы факторларға аса көп көңіл
бөлу. ... егер өнім ... ... фактор болса, онда жобаны жүзеге
асыруда ... ... ... және ... ... ... қажет. Егер материалдық шығындар факторы шиеленісте болса, онда
сатып алу бағаларын төмендету мақсатымен жеткізушілермен ... ... ... ... бұл ... талдау әдісі, ал жобаның бастапқы
деректерін жинаумен қатар, ... да ... ... ... ... ... үрдісінде орын ала алатын деректі жинайды.
Сценариді талдауда «жаман» жағдайлардың тоғысуы (сатудың ең аз ... баға ... ... жоғарғы өзіндік құны мен т.б.) мен ... ... ... көрсеткіштер жинақталады.
Осыдан кейін NPV жақсы және нашар жағдайларда есептеледі және күтілетін
NPV -мен ... ... ... ... ... ... құрудың
мүмкіндігі есебінен, тәуекелді бағалауда қосымша мүмкіндік ... ... ... ... NPV - ның ... да бір мәнімен
белгіленбейді, ал осы ... ... ... ... ... ... белгіленеді. Яғни потенциялды инвестор Монте-Карло
әдісінің ... жоба ... ... ... ... ... Жалпы жағдайда Монте-Карло имитациялық
үлгілеуі –қандайда бір қаржылық көрсеткішті анықтаудың математикалық ... ... ... ... ... ... процедура.
Инвестициялық жобаны несиелеу тәуекелдігін ... ... ... ... жатады: ақпараттық басқару, несие қызметін
ұйымдастыру, несие лимитін белгілеу, несие құнын ... жеке ... құны және ... жиынтық несие тәуекелдігінің құны және
талдау; несиелерді санкциялау, басқару ... мен ... ... проблемалық несиелерді басқару.
Банктің несие тәуекелдігін басқару жүйесі банктің директор кеңесі
бекіткен және несие ... ... ... ... ... ... ... деңгейдегі нақты әр банкінің несие саясаты оның қызметінде
сенімділігін пайда табуын, өтемпаздығын қамтамасыз ... ... ... ... мен ... ұйымдастырып, жүргізу бағытындағы
стратегиясы мен тактикасынан көрінеді.
Банктің несие ... ... деп банк ... ... ... шешу
үшін несие қаражатын пайдалану тәсілі мен жалпы ... ... ... ... тактикасы - мақсатқа жету жолындағы әдіс,
тәсілдердің, құралдардың жиынтығы, әрекет көрінісі немесе ... мен ... ... ... байланысты тактика стратегияның
мақсатқа жету кезіндегі нақты құралы. Сондықтан да несие беру ... және ... ... ... ... жатуы несие
саясатының мазмұндылығын байқатады әрі банк ... ... ... ... ... ... байланысты саясатының маңызды
бөлігі банктің несие ... ... ... ... ... ... ... Теориялық жағынан тәуекелді несие
стратегиясының үш түрін атап ... ... ... тәуекелді стратегия, қомақты үлес салмағы бар жоғары
тәуекелді сонымен қатар жоғары ... ... ... операцияларына жалпы
бағдар ұстау.
2) тәуекелдікті ... ... ... ... оңтайлы үлестіретін операцияларға тән.
3) тәуекелдікті мейлінше ... ... ... ... ... ... бағдарын ұстанады.
Жоғары тәуекелді несие стратегиясы банктің жалпы табысының ұлғаюына
жеткізуі мүмкін.Бірақ бұл жағдайда жоғары тәуекелді ... ... ... ... ... шығын болжамы банктің өтемпаздық және сенімділік
деңгейін төмендетеді.Мұнымен бірге, мұндай саясатты қолдану үшін белгілі
бір ... ... де жоқ ... ... банк ... ... мерзім
ішінде тұрақты макро орта болған жағдайда, банк ... ... ... ... ... ... ... балама вариант
ретінде дәстүрлі стратегияны жүргізу кезінде, ... ... ... және ... ... ... ... жағдайда жүзеге асырылады.
Тәуекелдікті әртараптандыру стратегиясы банктің ... ... ... ... қамтамасыз етеді.Бірақ мұндай
стратегияны жүзеге асырғанда ... ... ... ... ... ... бар мәмәлелерден бас тартуына тура ... ... ... ... оңтайлы арасалмағын айыра
білу де күрделі болып келеді. Бұл страегияны қолдану кез келген банк ... ... орта ... ... ... стратегиясы бір жағынан банктің сенімді екенін
көрсеткенімен, екінші жағынан-жоғары табыс әкелетін несие ... ... ... ал бұл ақыр ... банктің пайда табу көрсеткішінің
төмендеуіне ұрындырады. Мұндай стратегия аса ... ... ... қызмет
жасап тұрған, тұрақты клиенттері бар, шағын банкілерге қолайлы.
Осылайша, тәуекелдік ... ... ... отырып банк
тәуекелдік дәрежесіне әсер етеді,
оны өзі басқарып отырады. Банктің ... ... ... ... ... жасауға және бағалау, оны ескерту, өлшеу, азайту және күтілген
нәтижесі жеңілдету. Несие тәуекелдігін ... ... ... кезеңнен
тұрады.
Несие тәуекелдігін басқару банктің несие саясатын жасау ... ... ... ... ... жүзеге асырыла бастайды.
Бұл кезеңде банк ... ... ... ... қол жеткізетін
мақсаттарын айқындайды, экономика ... ... ... ... нақты сол шақта несие операцияларын жүргізуге тиімді болуы тиіс,
осы кезеңде ... өз ... ... және ... ... ... ... қызметі рыногына кірудің негізгі ... ... ...... ... ... ... байланысты
саясатын жүзеге асыру кезеңі.Бұл кезде банк несие ... ... ... ... ... ... ... бастайды, алғашқы тәуекелдіктер
мен проблемалар пайда болады.
Бұдан әрі тәуекелдікті ... ... ... ... табу ... ... тиімді шешуге мүмкіндіктер мол.Несие тәуекелдігін ... ... ... басқару кезеңі болып табылады.
анықтап алуы тиіс.
Қорытынды
Жалпы біздің ойымызша кәсіпорынның ... ... екі ... ... Кең ... ... ... – инвестициялық
бағдарламалар мен жобаларға қаражат немесе ... ... ... ... мен ... іске ... ... іс-
тәжірибелік әрекеттердің жиынтығын, ал тар мағынада инвестициялық қызмет –
инвестициялық процессті білдіреді.
Кәсіпорынның инвестициялық ... ... ... ... көп ... ... де, оларды ұйымдастыру формалары қарай
мынадай топқа бөлуге болады:
1). ... ... ... ... өзінің ішкі
қаржыландыру көздерін пайдалану);
2). сырттай борыштық қаржыландыру (несиелер және займдар);
3). тікелей ( ... ... ... ... ... экономикалық әдебиеттерде кәсіпорынның инвестициялық ... және ... ... ... ... ... ... меншікті ақшалай ресурстары мен ішкі шаруашылық
резервтері, соның ішінде:
а) пайдасы;
ә) ... ... ... қарызға алған қаражаттары, соның ішінде:
а) банктік несиелер;
ә) бюджеттік несиелер;
б) ... ... ... да ... ... сырттан тартқан қаражаттары, соның ішінде:
а) акцияларды сатудан түскен қаражаттар;
ә) еңбек ұжымының, азаматтардың, заңды тұлғалардың қосқан үлестері ... де ... ... ... және қайтарылатын негізде берген ҚР-ғы ... ... ... ... ... ... ... инвесторлар қаражаттары.
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландырудың меншікті көздері ең
тұрақты ... ... ... Кез ... ... және ... меншікті қаражат көзінен пайда жатады.
Жалпы инвестициялық қызметті қаржыландыру және ... ... ... ... көздер деп екі топқа бөлуге болады (3-сурет).
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін ... және ... ... жатады:
5) бюджеттік әдіс;
6) қарыздық әдіс;
7) өзін-өзі қаржыландыру әдісі;
8) тікелей инвестициялар есебінен қаржыландыру әдісі.
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... ... Бюджеттен
қаржыландыру мынадай принциптерге сүйенеді:
- аз шығын жұмсап, барынша жоғары экономикалық және ... қол ... ... ... ... мақсаттылық сипаты.
Ал қайтарылмайтын қаржыландыру әдісі бұл ол жобаның мемлекеттің
қажеттілігіне байланысты бекітілген ... ... ... жүзеге асады.
Сонымен қатар, мұндай әдіспен ... ... ... ... ... ... ... сақтау, мәдениет, білім беру және басқа да
әлеуметтік мақсаттарға бағытталуда.
Қарыздық әдіс бұл банктерден және басқа да ... ... ... ... ... қаражат тарту, вексельді пайдалану негізінде ... ... бұл ең көп ... инвестицияны несиелеу көзіне
жатады.
Банктік несиелеудің объектісіне мыналар жатады:
- өндірістік және өндірістік емес ... ... ... құру ... ... және ... мүлік сатып алу;
- шетелдік инвесторлардың қатысумен жаңа кәсіпорындар құру;
- ғылыми-техникалық өнімдерге, интелектуалдық және ... ... ... ... ... ... ... есебінен, сондай-ақ
кәсіпорынның қызметі барысында қалыптасатын ақшалай қаражаттар ағыны
есебінен жүзеге асырылады.
Тікелей инвестиция ... ... ... қаржыландыру жарғылық
капиталға қаражат қосу, акцияларды немесе қарызды сатып алу жолымен жүзеге
асады.
Пайдаланылыған әдебиеттер
1. «Инвестиции: ... ... ... ... ... В.В. Бочаров. «ПИТЕР» 2002.
2. Алексей Рухлов. Принципы портфельного инвестирования. – Финансы. Ценные
бумаги. – М., 1997 г.
3. ... ... ҚР заңы ... ... Б.А. ... проекты. Санкт Питербург. 1999ж.
5. Сергеев И.В., Веретенникова И.И., ... В.В. ... ... ... ... ... Мелкумов Я.С. Экономическая оценка эффективности инвестиций. Москва.
1997.
7. Липсиц Н.В., ... В.В. ... ... ... ... ... М., 1996.
8. Ковалев В.В. Финансовый анализ: управление ... ... ... ... ... Ю.В., ... В.А. Оценка эффективности инвестиций: Учебное
пособие для ... – М.: ... ... 1999. – 254 ... ... В.В. ... ... регулирования рынка инвестиции
–М, Финансы и статистика, 1993.
11. ... Б. ... ... ... ... ... и методы: Учебн. Пособие/ Пер. с ... ... – М.: ... ... 1997. – 576 ... ... В., ... М. Руководство по оценке эффективности инвестиции.-М,
1995.
13. Савчук В.П. ... ... ... ...... 365 ... ... инвестирования/ Гитман, Лоренс Дж., Джонк, Майкл Д. – М.: ... ... Е.Н ... ... инвестиционными проектами. –
М.: Ось-89, 2001.
16. Управление инвестиционными проектами/ В.А.Швандар, ...... ... Сергеев И.В., Веретникова И.И. Организация и финансирование
инвестиции./ Москва. Финансы и статистика. 2000.
18. Балабанов И.Т. Финансовый менеджмент. М. 2000 г.
19. Оценка ... ... ... ... и ... ... ... П.В.Виленский, В.Н.Лившиц, С.А.Смоляк.
М.:Дело,2001. – 832с.
20. Бланк И.А. Финансовый менеджмент. Учебный курс. М. 1999 ... А.Қ. ... ... ... ... ... 2008 ... «Бона»фирамының есептік мәліметтері 2008 ж
23. ҚР Үкіметінің 2003-2015 жж. ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік саясаты
Жекелеген шаруашылық субъектілердің инвестициялық саясаты
Аймақтық инвестициялық саясат
Мемлекеттің инвестициялық саясаты
Ресурстар
(құндылықтар)
Жұмсалымдар
(шығындар)
Пайда табу және әлеуметтік тиімділікке жету

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін қаржыландырудағы тартылған ресурстардың рөлі57 бет
Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің қаржылық аспектісі қазақстан республикасындағы инвестиция35 бет
«Қазақстан Даму Банкі»АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ПОРТФЕЛІН ҚАЛЫТАСТЫРУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ПРОЦЕСІН ТАЛДАУ36 бет
Альянс Банк33 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздар портфельдік инвестицияның объектісі ретінде35 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Зейнетақы қорларының инвестициялық қызметі52 бет
Ивестицияның пайда болуы29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь