"Өндiрiстiк кооператив."

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

I. Өндiрiстiк кооператив . коммерциялық заңды тұлға ретiнде.

1.1. Өндiрiстiк кооператив ұғымы, қызметi ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2. Өндiрiстiк кооперативтi құру тәртiбi ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

II. Өндiрiстiк кооперативтi басқару.

2.1. Өндiрiстiк кооператив мүшелерiнiң құқықтары
мен мiндеттерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
2.2. Өндiрiстiк кооперативтiң басқару органдары ... ... ... ... ... ...22
2.3. Өндiрiстiк кооператив қызметiнiң экономикалық негiздерi...28

III. Өндiрiстiк кооперативтi қайта құру және тарату.

3.1. Өндiрiстiк кооперативтiң құрылуы және таратылуы ... ... ... 31

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
Қазақстан Республикасының Конституциясы бойынша әркiмнiң еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсiп түрiн еркiн таңдауына құқығы бар.
Елiмiз егемендiгiн алып, нарықтық экономикаға көшу барысында азаматтар мен заңды тұлғалардың меншiк нысанына қарамастан жеке меншiкке яғни жеке кәсiпкерлiкке не мемлекеттiк кәсiпорынды шаруашылық тұрғысында яғни мемлекеттiк кәсiпкерлiк иелену құқығына негiзделген тауарларға яғни жұмыстар мен қызмет көрсетулерге сұранысты қанағаттандыру жолымен табыс немесе жеке кiрiс түсiруге бағытталған бастамашылық қызметтер келдi.
Дипломдық жұмыстың тақырыбын таңдап, зерттеу барысында бiз мына мәселелерге көз жеткiздiк:
- Қазақстанда бар әртүрлi ұйымдық-құқықтық нысандағы кәсiпорындар жиынтығы (кооператив, әртүрлi серiктестiктер және т.б.) кәсiпкерлер мұқтаждығының барлық спектрiн қамтиды;
- кәсiпорын нысанын дұрыс таңдау оның барлық қызметiнiң тағдырына маңызды әсер етедi:
- көптеген кәсiпкерлер меншiк нысанының мән-маңызын толық түсiне бермейдi, сондықтан оның iшкi механизмi туралы сөз болуы мүмкiн де емес.
Осындай жағдайлар өндiрiстiк кооперативке (халық артельдер дейдi) арналған осы дипломдық жұмысты жазуыма себеп болды.
Нарықтық қатынастарға көшудiң алғашқы кезеңi көп жағдайда өндiрiстiк кооперативтермен байланысты болды, олар халық тұтынатын тауар өндiрiсiнiң өсуiне, қызмет көрсету саласының ұлғаюына, экономиканы жаңа бағытта қайта құруға әсер еттi.Дегенмен, кәсiпкерлiктiң бұл түрi кейiнгi жылдары қайта ұмыт бола бастағандай. Дегенмен, кейiнгi кезде кәсiпкерлiк қызметте басымдылық көрсете бастаған акционерлiк қоғамдар мен жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктерге қарағанда өндiрiстiк кооперативтiң ұйымдық-құқықтық меншiк нысаны ретiнде өзiндiк артықшылықтары бар. Сол артықшылықтар туралы бiз төменде сөз етемiз.
1. Нормативтiк-құқықтық актiлер.

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995. 07.10.98. өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлген.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi (жалпы бөлiм), Алматы, 1995. 2002 жылы мамыр өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлген.
3. «Өндiрiстiк кооператив туралы» 1995 жылғы 5 қазандағы Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар Жарлығы. – «Егемен Қазақстан», 1995, 12 қазан.
4. Қазақстан Республикасының «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау туралы» 1997 жылғы 19 маусымдағы Заңы.
5. «Заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу туралы» 1995 жылғы 17 сәуiрдегi Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар Жарлығы. – «Халық Кеңесi», 1995, 20 сәуiр.
6. «Лицензиялау туралы» 1995 жылғы 17 сәуiрдегi Қазақстан Республикасы Президентiнiң заң күшi бар Жарлығы. – «Халық Кеңесi», 1995, 29 сәуiр.
7. Указ Президента РК «О Защите прав граждан и юридических лиц на свободу предпринимательской деятельности» от 27 апреля 1998г.
8. Указ Президента РК, и.с.з., «О государственном предприятии» от 19 июня 1995г. С изм.

Арнайы әдебиеттер.

1. Романкова И.В. Проблемы правового регулирования предпринимательства граждан в РК. Учебное пособие. – Алматы. 1997.
2. Климкин С.И. Правовые формы предпринимательства в РК.- Алматы. 1997.
3. Квятковская Т. Осипова Г. Защити себя сам. Мандат потребителя. – Алматы, 1995.
4. Ударцев С.Ф. Правовое обеспечение интересов потребителей. В кн.: ГК РК. Толкование т комментирование. Выр. 2. – Алматы, 1997.
5. Сулейманов М.К., Покровский Б.В., Худяков А.И., Жакенов В.А. Право и предпринимательство в РК. – Алматы. 1994.
6. Басин Ю.Г., Фурсов В.Г. Основы бизнеса и предпринимательства в условиях рыночной экономики Казахстана. – Алма-Ата, 1992.
        
        Мазмұны
Кiрiспе.............................................................
...........................3
I. Өндiрiстiк кооператив – коммерциялық заңды тұлға ретiнде.
1. Өндiрiстiк кооператив ұғымы, қызметi…………………………......4
2. ... ... ... ... ... басқару.
2.1. Өндiрiстiк кооператив мүшелерiнiң құқықтары
мен
мiндеттерi...........................................................
................16
2.2. Өндiрiстiк ... ... ... кооператив қызметiнiң экономикалық негiздерi...28
III. Өндiрiстiк кооперативтi қайта құру және тарату.
3.1. Өндiрiстiк кооперативтiң құрылуы және таратылуы............31
Қорытынды............................................................
................43
Қолданылған
әдебиеттер....................................................45
Кiрiспе.
Қазақстан Республикасының Конституциясы бойынша ... ... ... қызмет пен кәсiп түрiн еркiн таңдауына құқығы бар.
Елiмiз егемендiгiн алып, нарықтық экономикаға көшу барысында азаматтар
мен заңды тұлғалардың меншiк нысанына ... жеке ... яғни ... не мемлекеттiк кәсiпорынды ... ... ... ... ... ... негiзделген тауарларға ... мен ... ... сұранысты қанағаттандыру жолымен табыс
немесе жеке кiрiс түсiруге бағытталған ... ... ... ... ... ... зерттеу барысында бiз мына
мәселелерге көз ... ... бар ... ... ... ... (кооператив, әртүрлi серiктестiктер және т.б.) ... ... ... ... кәсiпорын нысанын дұрыс таңдау оның ... ... ... әсер ... ... кәсiпкерлер меншiк нысанының мән-маңызын толық түсiне
бермейдi, сондықтан оның iшкi механизмi туралы сөз болуы ... де ... ... өндiрiстiк кооперативке (халық артельдер дейдi)
арналған осы ... ... ... ... ... ... ... алғашқы кезеңi көп жағдайда өндiрiстiк
кооперативтермен байланысты болды, олар ... ... ... ... ... көрсету саласының ұлғаюына, экономиканы жаңа бағытта қайта
құруға әсер еттi.Дегенмен, кәсiпкерлiктiң бұл түрi ... ... ... бола ... Дегенмен, кейiнгi кезде кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... мен ... серiктестiктерге қарағанда өндiрiстiк кооперативтiң ұйымдық-
құқықтық меншiк нысаны ... ... ... бар. ... ... бiз ... сөз ... кооператив –комерциялық заңды тұлға ретiнде.
1.1.Өндiрiстiк кооператив ұғымы және қызметi.
Өндiрiстiк кооперативке тiкелей қатысты бар заң ... ... ... ... бұрын, «заңды тұлға», «коммерциялық ұйым»
деген түсiнiктерге анықтама берiп алғанымыз жөн.
Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексiнiң 33-бабына ... ... ... ... жедел басқару құқығындағы оқшау мүлкi бар және
сол мүлiкпен өз мiндеттемелерi бойынша жауап беретiн, өз ... ... ... емес жеке ... мен мiндеттерге ие болып, оларды ... ... ұйым ... ... деп ... ... ... иеленуге, пайдалануға, толық немесе кейбiр
шектеулiктермен басқаруға ерiктi болған жағдайда заңды ... ... ... ... ... тұлғаның меншiк құқығында мүлкi бар, және сол мүлiкке қатысты
меншiк иесiнiң барлық мiндеттерi мен құқықтарына ие болады.
- заңды тұлғаның ... ... ... да ... болады, яғни
заңды тұлға меншiк иесiмен келiсiлген кейбiр шектеулiктер негiзiнде ғана
бұл мүлiкке ... ете ... ... ... бұл тек ... ... ... жедел басқару құқығында да мүлiк бекiтiледi. Бұл жерде
шаруашылық жүргiзу құқығымен салыстырған жағдайдың өзiнде мүлiктi басқару
құқығы өте ... ... ... ... ... ... тұлға барлық жағдайда да ... бiр ... мен ... сүйене отырып құрылады:[1]
-заңды тұлғаның өз ... ... ол ... ... ... базасына қызмет етедi және бұл мүлiк өз мiндеттемелерi ... ... ... ... өтеу көзi ... ... ... (сметада) көрсетiлед;
- заңды тұлғаның мiндеттемелерi бойынша құрылтайшылардың жауапкершiлiк
шегi айқын белгiленедi.
- заңды тұлғаның ... кiм ... ... ... ... ... ... Мұндай өкiлеттi өкiлдi «директор», «президент»,
кооператив үшiн «басқарманың төрағасы» деп ... ... ... заңды
тұлғаны құрған уақытта жоғары лауазымды тұлға, атап айтқанда «төраға»,
«директор» немесе басқасы ... ... ... ... ... тұлғаның дербестiгiн азаматтық айналымда және ... сол және ... да ... осы ... ... ... өз атауы жазылған мөрi болуы керек.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiнде (33-34 б) ... ... ... ... және оны екi ... ... ... өз қызметiнiң негiзгi мақсаты ретiнде пайда келтiрудi
көздейтiн шаруашылық, серiктестiктер, акционрелiк ... ... ... ... ... емес: әлеуметтiк жетiстiктер (денсаулық сақтау, бiлiм
беру, мәдениет) және басқа да мақсаттарды ... ... үшiн ... ... кооперативi, қоғамдық қор, дiни бiрлестiк, ассосация (одақ)
нысанында бiрiккен заңды тұлғалар. Ақылы ... ... таза ... ... ... жұмсалады.
Бiз осылардың iшiнде өндiрiстiк кооперативке тоқталғалы отырмыз.
Кооператив – бұл коммерциялық ұйым, кәсiпкерлiк құрылымның ... ... ... бiр түрi, оның ... ... ... ... ҚР Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығымен
және де басқа нормативтiк актiлермен бекiтiлген.
Шығарылған заңдарға сәйкес, ... ... ... ... ... ... ... өз еңбегiмен қатысуына және өндiрiстiк
кооператив ... ... ... ... негiзделген ерiктi
бiрлестiгi өндiрiстiк кооператив деп танылады.
Өндiрiстiк кооператив туралы мұндай ұғым оның басқа коммерциялық заңды
тұлғалардан бiрталай ... бар ... ... ... ... ғана мүше бола ... Бұл жөнiнде ол толық
серiктестiкке ұқсайды: ал ... ... ... ... тұлғалар
да (коммандиттiк серiктестiгiне заңды ... ... ғана бола ... ... және де ... ... ... субъектiсi ретiнде
өндiрiстiк кооператив азаматтық айналымға қатысушы бола алады. Өйткенi
өндiрiстiк кооператив ... ... ... бар ... ... ... ол
кооператив мүшелерiнiң мүлiктiк жарналарына, (егер жарнаның ... ... ... берiлсе, онда меншiк иесi ... ... ... нәтижесiнде алынған табысқа, басқа да заң жүзiнде иелеген мүлiктерге
меншiк иесi бола алады.
Өндiрiстiк кооперативтiң негiзгi құрылтай ... ... ... ... ... табылады. Олардың талаптары жинақтағы ... ... ... ҚР АК 41-бабының 5-тармағында көрсетiлген негiзгi
мәлiметтерден басқа, өндiрiстiк кооперативтiң Жарғысында мынадай шарттар
болуға тиiс: ... ... ... ... ... ... ... мен жарна қосу тәртiбi және олардың жарна қосу жөнiндегi
мiндеттемелердi ... үшiн ... ... ... ... мүшелерiнiң еңбекпен қатысу сипаты мен ... және ... ... қатысуы жөнiндегi мiндеттемелердi бұзғаны үшiн ... ... ... ... ... мен құзыретi және олардың
шешiм қабылдау, соның iшiнде, бiрауыздан немесе бiлiктi көпшiлiк дауыспен
қабылданатын мәселелер жөнiндегi ... ... ... ... ... кооперативтердiң жарғысында әрбiр кооператив ... ... ... ... болуы қажет, өйткенi ... ... ... ... ... ... ... айқындайды.
Кооператив мүшелерi оның мүлкiне заттық емес, мiндеттемелiк құқығын
сақтайды. Яғни ... ... ... ... ... немесе
кооперативтен шыққан жағдайда мүлiктiң құны ... ... ... шаруашылық серiктестiктермен салыстырғанда, табысты мүшелер
арасында өзара ... ... ... жүргiзiледi. Кооператив мүшесiнiң
тиiстi табыс ... ... ... ... емес, кооператив
қызметiндегi жеке еңбегiне орай төленедi. Бұл ... жай, ... ... өзгертуге болады. Кооператив мүшесiнiң еңбекке қатысу тәртiбi
Жарғыда көрсетiлуге тиiс.[3]
Өндiрiстiк ... ... ... оның ... бөлiнедi. Сонымен бiрге, оның мүлкiнiң бiр ... ... ... ... ... қорларға (Жарғылық,
резервтiк, басқа да ақшалай және материалдық қорлар) жұмсалатыны жөнiнде
Жарғыда көрсетiлуi мүмкiн.
Егер ... заң ... ... қызметтi жүзеге асыратын
ұйымдарда белгiлi мөлшердегi қордың ... ... ... ... ... оны ... және заң актiлерiнде көзделген тәртiппен
пайдалануға мiндеттi.
Заң бойынша кооператив мүшелерiнiң саны екi ... кем ... ... ... ... ... оның ... жалпы жиналысы
болып табылады, жиналыстың ерекше құзыретiне мыналар ... ... ... ... ... ... ... және қадағалау кеңесiн құру
олардың мүшелерiн керi шақыру;
З) кооператив қорлары мен резервтерiнiң түрлерi мен ... ... ... бағыттарын анықтау;
4) кооперативтiң iшкi еңбек тәртiбiнiң ережелерiн, кооперативтiң
лауазымды тұлғаларының, оның ... және ... ... ақы ... ... ... және кооперативтiң басқа
да iшкi актiлерiн қабылдау және оған өзгертулер енгiзу;
5) кооперативтi бөлiмшелерi мен ... ... құру және оған ... ... кiру;
б) қосымша пай жарналарын енгiзу туралы мәселенi шешу;
7) кооператив мүшелiгiне қабылдау және шығару;
8) жылдық ... мен ... ... ... ... оның пайдасы мен шығындарын бөлу;
9) кооперативтi қайта құру мен ... ... ... тексеру комиссиясыньң есебiн бекiту;
11) кооператив Басқармасының (төрағасының) есебiн ... ... ... , ... ... басқа
мәселелердi шешудi де ... ... ... ... ... органдарының қызметiне бақылау ... ... ... ... ... ... Байқаушы кеңесi ... ... ... ... ... ... жоқ.Бас және (немесе)
оның ... ... ... ... ... ... Олар
кооператив қызметiне күнделiктi басшылықты жүзеге асырады жене байқаушы
кеңесi мен ... ... ... жиналысына есеп бередi.
Атқарушы орган алқалық (басқарма) немесе: мүшелерi ... ... ... ... бола ... кооперативтi басқару органдарының ... ... ... ... жене ... атынан әрекет жасау тәртiбi заң
актiлерi мен құрылтай ... ... ... ... шаруашылық, секрiктестiктерден
өзгешелiгi кооператив мүшесiнiң бiр ғана ... ... ... ... бұл жерде есепке алынбайды.
Егер құрылтай құжаттарында дауыс ... ... ... тәртiп
көзделмесе, осы императивтi (үзiлдi- кесiлдi) ереже әрекет етедi.
Өндiрiстiк ... ... ... ... ... ... ... кооперативтiң басқару органы болып табылмайды. Бұл - бақылаушы
орган яғни атқарушы органның ... ... ... ... ... ... ... кооперативтiң атқарушы органыньң және
қадағалау кеңесiнiң мүшесi бола ... ... ... ... ... ... өз еркiнде.
Кооперативтегi мүшелердiң ара қатысын олардың пайлары айқындайды.
өндiрiстiк кооперативтiң мүшесi болып табылмайтын азаматқа ... ... ... ... ... келiсуiмен ғана рұқсат етiледi; бұл ретте
кооперативтiң басқа мүшелерi мұндай пайды (оның бiр ... ... ... ... ... Өндiрiстiк кооперативтiң мүшесiң қайтыс болған
жағдайда, егер кооператив жарғысында өзгеше көзделмесе, оның ... ... ... ... ... ... кооператив
мұрагерлерге кооперативтiң қайтыс болған мушесiнiң мүлiктегi үлесiн
жарнасына қарай төлейдi, ... ... ... таза ... ... ... тиiстi бөлiгiн бередi және оның кооператив қызметiндегi жеке
еңбегi үшiн ... ... ... ... ... ... ... де қатысушылар құрамын өзгерту iсiне ... ... ... ... құрамын өзгеруi қайта тiркеудi қажет
етпейдi.[5]
Өндiрiстiк кооператив мүшелiгiнен шығу ерiктi түрде және еркiнен тыс,
ықтиярсыз ... ... ... ... өз ... шығуға құқылы және жарна
үлесiн басқа бiреуге бере алады. ... ... ... ... ... ... алуы — ... ықтиярсыз шығару жағдайында
жүзеге асырылады. Сонымен бiрге мушелiктiң ықтиярсыз тоқтатылуы ... ... ... ... ... ... ... мiндеттердi кооператив
мүшесiнiң орындамаған немесе тиiсiнше орындамаған жағдайда;
• осыған ұқсас кооперативке мүше ... ... заң ... мен ... құжаттарында көзделген басқа да
жағадайларда;
Кооператив мүшелiгiнен шығу басқа ... ... ... етпейтiн
бiр жақты мәмiле болып табылады.
Өндiрiстiк кооперативтен шығу үшiн кооператив мүшесi атқарушы органның
басшыларын ... екi жетi ... ... ... . ... құжаттарында
бұдан да ұзақ уақыт белгiлеуi мүмкiн, бiрақ ол мезгiл екi айдан аспау тиiс.
Кооператив мүшесi кооперативтен шыққан ... өз пай ... ... ... кооперативтiң шаруашылық серiктестiктерiнен ерекшелiгi,
кооператив мүшесiн шығару сот тәртiбiмен емес, ... ... ... ... ... ... барлық мүшелерiнiң үштен екi белiгi
дауыс берген жағдайда, бұл ... ... ... ... ... ... мүшесi бұл жерде дауыс беруге қатыспайды.
Өндiрiстiк кооператив мүшелiгiнен шығарылғаны үшiн ... ... ... ... ... ҚР Президентiнiң Заң күшi бар “Заңды
тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу туралы” 17.04.1995 жыл ... ... ҚР ... ... 27. 02.1998 ... “ҚР ... органдары арқылы заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу тәртiбi
туралы” Ережелерiне және ҚР “Банкроттық туралы” Заңдарына сәйкес ... ... да ... тұлғалар сияқты таратылуы немесе қайта құрылуы
мүмкiн.
Өндiрiстiк ... ... ... ... ... қайта құру туралы
шешiм кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысында оның мүшелерiнiң үштен ... ... ... ... ... кооперативтi таратып барып қайта құру үшiн (оның өзiнде
кооператив тек қана шаруашылық серiктестiгi, акционерлiк қоғам болып ... ... ... барлық мушелерiнiң бiрауызды шешiмi қажет.
Жарғы капиталының мөлшерiн белгiленген тәртiпте ... ... ... ... ... ... серiктестiгi немесе
акционерлiк қоғам болып қайта құрыла алады.
Өндiрiстiк кооперативтiң коммерциялық емес ұйым болып қайта ... ... ... ... мен ... ... ... тұлғаның қатысушысы оның мiндеттемелерi бойынша
өздерiнiң ... ... ... ... ... жауап бередi, ал
кооператив мүшесi қосымша жауапкершiлiкте болады, яғни кооперативтiң заңды
тұлға ретiндегi төлем қабiлетiн арттыруға ... ... қана ... ... нәтижелi болу үшiн кооператив ... ... ... жеке ... деңгейiн көтередi, қызығушылығын ... ... күнi ... ... ... ... ... етедi.
Үшiншiден, Қазақстан Республикасы Президентiнiң Заң күшi ... ... ... 1995 ... 5 ... ... ... кең көлемдi құқығын көздейдi, кооператив iсiн ... ... ... ... ... ... қабылдаған кезде
кооператив мүшесiнiң бiр ғана даусы ... бұл ... ... ... ... ... ... Республикасы Президентiнiң Заң күшi бар
“Өндiрiстiк кооператив туралы ... ... ... кооперативтiң
тапқан табысы кооператив мүшелерiнiң еңбекке ... ... ... ... ... ... әрқашанда еңбектен туындайды деген ереже
бар.
Негiзгi жұмыс орнынан немесе ... бос ... ... ... ... оның iшiнде кооператив мүшелерiнiң негiзгi жұмыс
iстейтiн орнында жалақысы немесе оқу ... ... ... ... ... ... ... уақыты еңбек стажына енедi.
Кооперативтi құрылтай құжаттары негiзге алынатын iшкi құжат болғанмен,
онда кооператив қызметiнiң барлық ... ... ... мүмкiн емес.
Сондықтан да, Қазақстанда шығарылған заң актiлерi негiзiнде ... ... ... ... ... ... ... құқықтық мәртебесi бойынша шаруашылық
серiктестiктерiне өте ұқсас дегенмен кейбiр iшкi ... ... ... ... ... ... ... үшiн ұйымдық-
құқықтық нысан таңдау вариантын көбейтедi. Бүгiнгi күнi ауылшаруашылығында
шаруа(фермер) қожалығымен қатар кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... өте ... әрi тиiмдi нысан болып табылады.
Жалпы алғанда, бiздiң ойымызша, кооперативтiк нысан экономикалык,
тиiмдi және ... ... ... ... Республикасының “Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау
туралы” I997жылғы 19 ... ... ... З- ... негiзiнде
өндiрiстiк кооператив шағын кәсiпкерлiктiң субьектiсi бола алады. Бұл
жағдайда кәсiпкерлердiң жылдық орташа саны елу ... ... ... ... ... ... активi алпыс мың есе есеп көрсеткiшiнен жоғары
болмауы қажет. ... ... ойын және ... ... жоқ. ... кәсiпкерлiктiң субьектiсi болып ... ... ҚР ... ... мемлекеттiк қолдау туралы”
1997 жылдың 19 маусымындағы Заң негiзiнде және ... да заң ... ... ... ... ... ... алады.Жұмысын
бастаған кәсiпкерлердiң қызметiн жеңiлдетуге және өндiрiстiк кооперативтi
тiркеу кезiнде ... ... осы ... ... түсiндiрмелер мен
нормативтiк құқықтық актiлер көмек болады ... ... ... ... құру ... Республикасының Азаматтық ... мен ... заң күшi бар ... ... ... ... және ҚР Әдiлет ... ... ... «ҚР Әдiлет
министрлiгi органдары арқылы заңды тұлғаларды ... ... ... ... сай ... кооперативтер өз жұмысын бастайды.
Азаматтардың бiрлескен кәсiпкерлiк қызмет үшiн мүшелiк ... өз ... ... және ... кооператив мүшелерiнiң
жарналарын (үлестерiн) ... ... ... ... ... деп ... Кооператив мүшелерi екеуден кем болмауға
тиiс. Өндiрiстiк ... ... ... жалпы жиналысының
шешiмiмен құрылады.
Егер өндiрiстiк кооперативтiң ... ... ... ... ... ... кооперативтiң ұйымдастырылуы мен қызметi “Шетел
инвестициялары туралы” Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... күшi қолданылады.
Өндiрiстiк кооперативтiң құрылтай құжаттары
Өндiрiстiк кооператив өз қызметiн жарғының не ... ... ... ... жүзеге асырады.
Өндiрiстiк кооперативтiң құрылтай шарты, егер өндiрiстiк кооперативтiң
құрылтайшылары оны құрылуын жарғыдан өзге, сондай-ақ ... ... ... ... бұл ... ... ... тиiс:
1) өндiрiстiк кооперативтi құру туралы шешiм, оның фирмалық атауы
және орналасқан жерi;
2) кооператив мүшелерiнiң тегi, әкесiнiң аты, аты, ... күнi мен ... ... ... жерi ... ... құрамы;
3) кооператив құру жөнiндегi iс-әрекет тәртiбi;
4) құрылтайшылардың кооператив меншiгiне беретiн мүлiктiк
жарналарының құрамы мен мөлшерi туралы мәлiметтер;
5) iс-әрекетi кооперативтi құру және ... үшiн ... ... тұлға тағайындау(сайлау) туралы шешiм;
б) кооперативтi құру және оның жұмысын ұйымдастыру ... ... ... ... ... белгiлеу;
7) кооперативтiң жарғысын бекiту;
8) пайда мен шығынды бөлу тәртiбi;
9) құрылтайшылардың кооперативтен шығу тәртiбi.
Өндiрiстiк ... ... ... ... ... осы ... қайшы келмейтiн басқа да талаптар енгiзiлуi мүмкiн.
2. Құрылтай шартына құрылтайшылардың бәрi қол ... ... ... ... ... ... құпия болып
табылатын құжаттар құрамына кiредi әрi мемлекеттiк өзге де органдарға,
сондай-ақ ... ... тек қана ... ... ... не заң актiлерiнде белгiленген жағдайда ұсынылуы тиiс.
Өндiрiстiк кооперативтiң жарғысы
1. Өндiрiстiк кооперативтiң жарғысында мыналар:
1) кооперативтiң фирмалық атауы;
2) ... ... ... көрсету;
3) кооперативтiң басқару органдарын құру тәртiбi және олардың құзiретi,
олардың ... ... ... ... ... ... ... мөлшерi туралы, кооператив
мүшелерiнiң құрамы мен ... ... ... ... тәртiбi және пай
енгiзу жөнiндегi мiндеттеменi бұзғаны үшiн ... ... ... ... оның ... жеке еңбегiмен қатысу сипаты
мен тәртiбi және олардың жеке ... ... ... ... үшiн ... кооператив пен құрылтайшылардың, кооперативтiң атқарушы органы ... ... ... ... ... ... қатынастар;
7) кооперативтiң пайдасы мен шығынын бөлу тәртiбi;
8) кооперативтi қайта құру және тарату тәртiбi болуға ... ... ... осы ... қайшы келмейтiн басқа
да ережелер болуы мүмкiн.
2. Кооперативтiң фирмалық ... оның аты, ... ... ... сөздер болуы тиiс.
З. Жарғы құрылтайшылардың жалпы жиналысында бекiтiледi. Жарғы
бiрауыздан ... ... ... осы ... ... көзделген тәртiппен кооператив
мүшелерiнiң жалпы жиналысының шешiмiмен енгiзiледi.
Жарғыға кооператив басқармасының төрағасы (кооператив ... ... ... кооперативтiң жарғысы мемлекеттiк немесе өзге де ресми
органдарға, сондай-ақ кооперативпен шарттық қатынасы бар не онымен осындай
қатынасқа ... ... ... талап етуi бойынша ұсынылады.Мүлiктiк
жарналар өндiрiстiк кооперативтi бастапқы капиталын құрайды және оны ... ... ... ... ... өтеуге жұмсалады.
Мүлiктiк жарналардың құрамы мен мөлшерi, сондай-ақ ... ... ... мен ... ... шартында немесе жарғыда белгiленедi.
Кооперативтiң жалпы жиналысының шешiмi бойынша кооператив мүшесiнiң
қосымша мүлiктiк жарналарды енгiзуi көзделуi мүмкiн. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қабылданатын мүшенiң мүлiктiк жарнасы оның кооперативпен
келiсiмiнде белгiленедi және кооператив ... ... ... ... әрбiр мүшесiне оның мүлiктiк кiру жарнасының мөлшерi мен
түрiн куәландыратын құжат берiледi.
Кооперативке енгiзiлетiн мүлiктiк жарна ақша, бағалы қағаздар, заттар,
мүлiктiк құқықтар, ... ... жер ... ... ... қызметi
нәтижелерiне құқық пен өзге де мүлiк болуы мүмкiн.
Кооператив мүшелерiнiң мүлiктiк жарнасын ақшалай ... тек ... ... ... ... бойынша жүргiзiле алмайды
және ол тәуелсiз аудиторлы тексерiстен өтуге тиiс. Кооператив мүшелерiнiң
мүлiктiк ... тек ... ... ... ... ... ғана тұрған жағдайда ... ... ... ... ... кооперативке өз жарнасы ретiнде тек қан
пайдалануға ... ... ... мөлшерi кооператив мүшелерiнiң
келiсiмiнде белгiленген кезең үшiн ... осы ... ... ... жал ... қарай анықталады.
Өндiрiстiк кооперативтiң мүшелерi кооператив мiндеттемелерi бойынша
өндiрiстiк кооператив туралы заңда көзделген ... мен ... ... ... ... жауапты болады. Өндiрiстiк кооперативтi және ...... заң ... ... ... ... жарғысы кооператив мүшелерiнiң жиналысында
бекiтiледi және оған арнайы хаттама жасалынады.
Өндiрiстiк кооперативтiң жарғысында ... 41 ... ... көрсетiлген мәлiметтерден басқа кооператив мүшелерi жарнасының
мөлшерi туралы; кооператив мүшелерiнiң ... мен ... ... ... ... жарна қосу жөнiндегi мiндеттемелердi бұзғаны үшiн жауапкершiлiгi
туралы; ... ... оның ... ... қатысуы сипаты мен
тәртiбi және олардың еңбекпен қатысуы жөнiндегi мiндеттемелердi ... ... ... ... пайдасы мен залалын бөлу тәртiбi
туралы; кооперативтi басқару органдарының құрамы мен құзыретi және ... ... ... ... ... немесе көпшiлiк дауыспен
қабылданатын мәселелер жөнiндегi шешiмдер қабылдау ... ... ... ... ... мүлiк кооператив жарғысына
сәйкес оның мүшелерiнiң жарналарына бөлiнедi.
Жарна кооператив мүлкiндегi өндiрiстiк кооператив мүшесiнiң үлесi болып
табылады.
Кооператив пайдасы оның ... ... егер ... ... ... көзделмесе, олардың еңбекке қатысуына сәйкес бөлiнедi.
Өндiрiстiк кооператив таратылған немесе одан кооператив мүшесi шыққан
ретте соңғысы ... ... ... өз ... ... ... ... алуға құқылы.
II. Өндiрiстiк кооперативтi басқару.
2.1.Өндiрiстiк кооператив мүшелерiнiң құқықтары мен мiндеттерi.
Өндiрiстiк кооперативтiң жалпы ерекшелiктерiн айта келiп, бiз ... ... ... ... ... ... ... кооперативке мүшелiк олардың кооперативке жеке еңбекпен қатысуына
және мүлiктiк жарналарын ( ақша ... ... да бiр ... ... iшiнде жер пайдалану құқығы (бұл ауылшаруашылығы өндiрiсi ... ... ... ... құқық т.б.) бiрiктiруiне негiзделген;
• кооператив өз мiндеттемелерi бойынша меншiк ... ... ... ... бере ... Егер ... және Басқарма мүшелерiнiң жауапсыз
әрекетi кооперативтi банкроттыққа ұшыратса, онда сот олар ... ... ... толтыру жөнiнде жауапкершiлiк жүктейдi;
• кооператив мүшелерi (қатысушылар) оның мiндеттемелерi бойынша ... ... ... ... құны ... ... ... шығын қаупiне субсидиялық (қосымша) жауапты болады;.
• белгiленген мөлшерде жарналарын толық ... ... ... ... ... ... ... құны шегiнде
ортақ жауапкершiлiкте болады;
• кооперативте жарғылық капитал болмауы мүмкiн, ол кооператив ... ... ... құрылтайшылары он алты жасқа толған екi адамнан кем
болмауға тиiс. Ал кәмелетке толмаған балаларды ... ... ... асыраушыларының және қамқоршыларының келiсiмi қажет.
• шетелдiк азаматтар да кооперативке құрылтайшы бола алады. ... ... ... ... ... ... жыл “Шетел
инвестициялары туралы” Заңына сәйкес ... ... ... жеке еңбекпен қатысуы жөнiндегi мiндеттемелердi
бұзғандығы үшiн жиналыстың шешiмiмен кооперативтен шығарылады. ... ... ... мүше ... ... ... ... алын
табысты бөлуге қатыспайды.
• Жалпы жиналыстың шешiмiмен кооператив шаруашылық серiктестiк немесе
акционерлiк ... ... ... ... ... ... кооператив өз мүшелерiнiң заңды тұлға қызметiне
жеке еңбегiмен ... ... ... ... ... мен жауапкершiлiгi
шектеулi серiктестiктерге мүше болу үшiн заңды тұлға жарғы қорына жарналық
үлес қосса жетiп ... Яғни ... ... ... ... ... ... кооперативтiк нысан ең әдiл түрi болып табылады.
1. Кооператив мүшелерi екеуден кем болмауға тиiс.
2. Өндiрiстiк кооперативке жасы он ... ... ... ... тiлек бiлдiрген және оның қызметiне қатысуға қабiлеттi кез ... ... бола ... ... мүше ... кiру үшiн ... жұмыс немесе оқу орны
бойынша әкiмшiлiктiң (заңды тұлға органының) келiсiмi ... ... ... ... ... мүше ... кiруi үшiн олардың
ата-анасының, асырап алушылардың немесе ... ... ... ... ... ... және ... құрылтай құжаттарында белгiленген тәртiппен
кооператив iстерiн басқаруға қатысуға;
- кооперативтiң басқару органдарына ... және ... ... ... оның ... мен лауазымды тұлғаларының жұмысында
кемшiлiктердi жою туралы ұсыныстар енгiзуге;
- кооперативтiң қызметi туралы ... ... ... ... ... ... және де басқа құжаттамаларымен танысуға;
- кооператив алған пайданы ... ... егер ... ... ... ... Кооператив қызметiне өз
еңбегiмен қатысуына сәйкес оның мүшелерi арасында бөлiнуге ... ... ... ... өз еңбегi үшiн жалақы түрiнде немесе кооператив
белгiлеген өзге де ... ақы ... ... ... ... үшiн көздейтiн ... ... ... ... ... ... тауарларды (жұмыстарды,
қызметтердi) ... ... ... ... бөлiгiнде пайдалануға,
кооператив мүлкiн тұтынуға, кооперативтен әлеуметтiк көмек ... ... ... беру ... ... ... ... сондай-ақ
ұзақтығы жұмысшылар мен қызметкерлердiң тиiстi санаттары үшiн заңмен
белгiленгеннен кем емес жыл ... ... ... ... ... ... және әлеуметтiк қамсыздандыруға;
- белгiленген тәртiппен кооперативтен шығуға құқы бар.
Кооператив мүшелерiнiң Жарлықта, өзге де заң ... ... ... ... ... басқа да құқықтары ... ... ... үшiн ... пен басқа да заң актiлерiнде
көзделген құқықтардан бас тартудың немесе оларды шектеудiң, соның ... ... ... ... күшi ... кооператив мүшесiнiң мiндеттерi:
1) кооперативтiң құрылтай құжаттарында көзделген талаптарды сақтауға;
2) жалпы жиналыстың, кооперативтiң сайланбалы басқару органдарының өз
құзыретiне сәйкес қабылдаған ... ... ... ... құжаттарында көзделген тәртiппен, жолмен
және мөлшерде кооператив мүлкiне мүлiктiк жарна енгiзуге;
4) кооператив ... жеке ... ... жүзеге асыру
5) кооператив мiндеттемелерi бойынша мөлшерi мен тәртiбi осы
Жарлық белгiленген мөлшерде және төртiппен қосымша ... ... ... және ... ... еңбектi қорғау ережелерi мен
қауiпсiздiк техникасын сақтауға;
7) кооператив өзiнiң коммерциялық ... деп ... ... ... ... ... осы Жарлықта басқа да заң актiлерiнде және
құрылтай құжаттарында көзделген өзге де мiндеттерi болуы мүмкiн.
өндiрiстiк кооперативке ... ... және оның ... ... ... ... басқармасының төрағасына (кооператив
төрағасына) шығуынан екi апта бұрын бұл жайында ... ... ... өз қалауы бойынша кооперативтен шығуға хақылы. Ескертудiң бұдан
узағырақ ... ... ... ... ... ... ол екi айдан
аспауға тиiс.
Кооператив мүшесi жалпы жиналыстың шешiмi бойынша одан мынадай:
1) өзiне ... ... ... ... ... ... ... атқармаған жағдайда;
2) осыған ұқсас кооперативке мүше болғанына байланысты;
3) құрылтай құжаттарында көзделген ... да ... ... мүмкiн.
Кооперативке мүшелiк мынадай: кооператив мүшесi қайтыс ... ... деп ... ол ... жоқ болып кеттi деп танылған; ... өз ... осы ... 5-тармағында көзделген төрт басқа адамға берген;
кредит берушi (кредит берушiлер) кооператив мүшесiнiң пайына айып ... ... ... ... ... ... ... мүшесi қайтыс болған жағдайда, оның ... ... ... ... Бұл ... ... мұрагерге
кооперативтiң қайтыс болған мүшесiнiң пайына сәйкес мүлiктегi үлесiн
төлейдi.Егер ... ... ... өзгеше көзделмесе,
кооператив мүшесi өз пайын немесе оның бiр ... ... ... ... ... ... өзгеше түрде беруге хақылы.Пайды (оның
бiр бөлiгiн) ... ... ... ... ... ... ... келiсiмiмен ғана жол берiледi. Бұл ретте
кооперативтiң басқа мүшелерi осы ... ... бiр ... ... ... басым
құқықты иеленедi.
Кооператив мүшесi болып табылмайтын тұлғаға осы бапта белгiленген
тәртiппен пай немесе оның бiр ... ... және ол ... ... ... ... ... тиiс. Зейнет жасына жеткен кооператив
мүшесi кооператив жарғысында көзделген шартпен ... ... қала ... Кооперативке жаңа мүшелер қабылдау осы ... ... ... ... ... мүшелерiнiң жалпы жиналысында
жүргiзiледi.
Өндiрiстiк кооператив мүшесiнiң пайынан айып өндiрiп алу: Кооператив
мүшесiнiң пайынан оның жеке ... ... айып ... ... оның ... өтеу үшiн ... мүлкi жетiспеген жағдайда ғана жол берiледi.
Пайынан айып өндiрiп алынған ретте кооператив өзiнiң ... ... ... ... ... ... бөлiп бередi. Үлестiң
мөлшерi кредит берушiнiң (кредит берушiлердiң) ... ... ... ... есеп ... бойынша анықталады.
Үлес ақшалай немесе заттай түрде ... ... ... ... ... ... ... өз қалауы бойынша
кооперативтен шыққан, сондай-ақ одан шығарылған жағдайда (осы ... ... 1 және 2 ... кооператив мүшесiне оның пайы төленуге немесе
берiлуге, ... ... ... ... да ... ... ... мүшеге пайын немесе басқа мүлiктi беру қаржы
жылы аяқталып, ... ... ... ... кейiн
жүргiзiледi.Кооперативтен шыққан мүшенiң кооперативпен келiсiм бойынша
пайдың ... ... ... ... мүлiктi берумен алмастырылуы ... ... ... ... кооперативтiң осы жылы алған
пайдасынан оған тиесiлi бөлiгi оның бұл жылы ... ... ... төленедi. Кооператив қызметiне жеке еңбегiмен қатысқаны үшiн төлемдер
кооперативке мүшелiк тоқтатылған ... ... бiр ай ... ... қызметiне жеке ... ... ... бұзғаны үшiн кооператив мүшесi одан шығарылған жағдайда
кооперативтiң аталған ... ол осы ... ... iстемеген кезеңде
алынған пайданы бөлiсуге қатыспайды.Егер ... ... ... ... шығатын мүшенiң кооперативке берген мүлкi
сыйақысыз қайтарылады. Қайтыс болған ... ... ... ... бас ... не ... ... кооператив бас
тартқан ретте оған ... ... ... мүшесiнiң пайына сәйкес
мүлiктегi ... ... ... пайдасының қайтыс болған адамға
тиесiлi бөлiгi және кооператив қызметiне жеке еңбегiмен ... ... ... ... ... ... кооперативтен шыққан мүшенiң пайын
немесе пайының бiр бөлiгiн сатып ... ... ... ... ... ... оның ... ұлғаюына шамалас артады.
7. Кооперативтен шыққан мүшеге немесе оның мұрагерiне кооператив пай
төлегенде немесе бергенде, ... ... ... ... оның ... ... кредит берушiлер айып өндiрiп алған ретте қалған кооператив
мүшелерiнiң үлестерi шығу күнiне белгiленген ... ... ... ... ... ... ... енгiзу арқылы жаңа мүше қабылдаған
ретте кооператив мүшелерiнiң оның мүлкiндегi ... жаңа ... ... ... ... ... бойынша
жауапкершiлiгi: Кооператив мүшелерiнiң кооператив мiндеттемелерi бойынша
қосымша (жәрдемақылық) жауапкершiлiгi ... ... ... ... ... немесе пайға мұрагерлiк ету тәртiбiмен оған ... ... өзi ... кiргенге дейiн ... ... ... да басқа мүшелермен бiрдей жауап бередi.
Кооператив құрылғаннан кейiн кiрген кооператив мүшесi өзi кооперативке
кiргеннен кейiн пайда болған мiндеттемелер бойынша ... ... ... ... ... ... үшiншi бiр тұлғаға беру
тәртiбiмен шыққан оның мүшесi, ... ... ... ... оның
үлесiнен айып өндiрiп алған ... ... ... ... ... ... ... бас тартылған мұрагерi кооператив
мiндеттемелерi бойынша ... ... ... ... мiндеттемелерi бойынша қосымша
(жәрдемақылық) жауапкершiлiгiнiң шектi мөлшерi ... ... ... ол ... ... пайы құнының мөлшерiнен төмен
болмауға тиiс. Кооператив ... ... ... бөлу ... ... ... ... Өндiрiстiк кооперативтiң басқару органдары.
Өндiрiстiк кооперативтi басқарудың жоғары органы оның мүшелерiнiң
жалпы жиналысы ... ... ... ... ... ... бақылау жасауды жүзеге асыратын қадағалау
кеңесi ... ... ... ... ... ... ... әрекет жасау құқығы жоқ.Басқарма және (немесе) оның төрағасы
кооперативтiң атқарушы органдары болып ... Олар ... ... ... ... ... және қадағалау кеңесi мен кооператив
мүшелерiнiң ... ... есеп ... ... ... ғана қадағалау кеңесi мен өндiрiстiк кооператив
басқару мүшесi бола алады. Кооператив ... бiр ... ... мүшесi және басқарма мүшесi бола алмайды.
Өндiрiстiк кооперативтi ... ... ... ... ... ... және ... атынан әрекет жасау тәртiбi заң
құжаттары мен құрылтай құжаттарында белгiленедi.
Өндiрiстiк кооператив ... ... ... ... ... ... ... жарғысын өзгерту;
2) атқарушы, тексерушi және қадағалау кеңесiн құру мен ... керi ... ... кооператив мүшелерiн қабылдау және шығару;
4) жылдық есептер мен кооперативтiң ... ... ... оның ... мен ... ... ... қайта құру мен таратуды шешу.
Жалпы жиналысты ерекше ... заң ... мен ... ... ... ... жатқызуы мүмкiн.
Жалпы жиналыстың немесе кооперативтiң қадағалау кеңесiнiң ерекше
құзыретiне ... ... олар ... ... ... бере алмайды.[8]
4. Жалпы жиналыс шешiмдер қабылдаған кезде ... ... ... ... Өндiрiстiк кооперативтi басқару
Мүшелерiнiң саны 100-ден асатын кооперативтерде құрылтай ... ... ... ... ... беру көзделуi мүмкiн.
Жалпы жиналыс өзiнiң ерекше құзыретiне жатқызылған ... ... ... шешуiне бере алмайды.
Кооператив қарауға ұсынылған кооператив қызметiнiң басқа да мәселелерiн
шешедi.
Кезектен тыс ... ... ... ... ... өз ... байқаушы кеңесiнiң шешiмiмен, тексеру
комиссиясының талап етуiмен, сондай-ақ ... ... ... процентiнiң талап етуiмен шақырылады.[9]
Кезектен тыс жалпы жиналысты шақыру ... ... ... ... ... күнiнен бастап жиырма күн iшiнде орындалуға тиiс. Олай
болмаған жағдайда ... тыс ... ... ... туралы талапты қойған
кооператив мүшелерi жиналысты өздерi ... ... ... ... ... ... ... күнi, орны, уақыты
және күн тәртiбi ... ... ... (кооператив төрағасы)
кооператив мүшелерiне жиналыс өткiзiлерден кемiнде жиырма күн бұрын жазбаша
хабарлайды.
Егер тиiстi кворум ... ... ... ... ... бiрауыздан өзге шешiм қабылдамаса, жалпы жиналыстың күн тәртiбiне
өзгерiстер енгiзуге және оған ... ... ... ... ... жоқ. Егер ... ... жалпы жиналысты өткiзу
мерзiмi ауыстырылған болса, оны ... ... нақ осы ... ... Егер ... ... ... мүшелерiнiң немесе олардың сенiмдi
өкiлдерiнiң жартысынан астамы қатысса ол құқылы деп ... ... ... ... регламентi мен дауыс беру тәртiбiн (ашық
немесе ... ... ... ... жиналысы белгiлейдi.
11. Жалпы жиналыс шешiмдер қабылданған кезде кооперативтiң әрбiрмүшесi
өз пайының мөлшерiне қарамастан бiр ... ие ... ... ... ... үшiн жиналысқа қатысқан кооператив
мүшелерiнiң ... ... ... ... адамдарының жартысынан астамы
дауыс берсе, ол қабылданды деп саналады.
Заңда көзделген мәселелер жөнiндегi шешiм үшiн ... ... екi ... ... ... ол ... деп ... шаруашылык серiктестiк етiп өзгерту нысанында қайта құру
бiрауыздан қабылданған ... ... ... ... ... ... көпшiлiк дауыспен шешiм
қабылданатын мәселелер белгiленуi мүмкiн.
Кооперативтен шығару туралы мәселесi қаралатын ... ... ... ... ... байқау кеңесi
Өндiрiстiк кооперативте оның атқарушы органдарының қызметiн бақылауды
жүзеге асыратын байқаушы ... ... ... ... ... ғана ... кеңестiң мүшелерi бола алады.
Байқаушы кеңестiң мүшелерi кооператив мүшелерiнiң жалпы ... ... ... ... ... ... ... және құзыретi
кооператив жарғысымен белгiленедi. Байқаушы кеңестiң ... ... ... ... ... ... кооператив төрағасы бола алмайды.
Кооператив жарғысында байқаушы ... ... ... ( кооператив төрағасының) есебiн дүркiн-дүркiн тыңдау,
атқарушы лауазымды тұлғаларын ... ... ... ... ... асатын сома жасалған мәмiлелердi күнiлгерi мақұлдау,
кооператив ... ... ... ... ... ... ... жатқызылуы мүмкiн.
Байқаушы кеңес өзiнiң ерекше құзыретiне жатқызылған мәселелердi
кооперативтiң атқарушы органдарының ... бере ... ... ... өндiрiстiк кооператив атынан iс-әрекет жасауға хақысы жоқ.
Кооперативте оның атқарушы органдарының қаржы ... ... ... ... комиссиясы құрылуы мүмкiн. Тек кооператив мүшелерi
ғана тексеру комиссиясының мүшелерi бола ... ... ... ... ... ... және атқарушы органдарының
мүшелерi бола ... ... ... ... ... ... ... Тексеру комиссиясының саны, жұмыс iстеу мерзiмi мен
құзыретi кооператив жарғысында ... ... ... ... ... ... ... тексерушiсiн сайлауды
көздеуi мүмкiн.
Кооперативтiң тексеру комиссия (тексерушiсi) кооператив мүшелерiнiң
жалпы ... ... ... ... мен ... ... туралы қорытынды бередi.
Тексеру комиссиясының кооперативтiң жалпы жиналысының, ... ... өз ... ... ... ... ... процентiнiң талап етуi бойынша тексерiстердi жүзеге асырады.
Тексеру комиссиясы ... ... ... ... ... тексерiс жүргiзу және қаржы есебiн растау үшiн
кооператив заң актiлерiне сәйкес ... ... ... ... ... iшiнен сырт аудиторларды тарта алады.
Кооперативтiң қаржы қызметiне ... ... ... ... ... ... ... етуi бойынша, сондай-ақ кооператив
мүшелерiнiң кемiнде он процентiнiң талап етуi бойынша ... ... ... аудитордың қызметiне ақыны осы тексерiстi ... ... ... төлейдi.
Кооперативтi атқарушы органдары басқарма және (немесе) оның
төрағасы болып табылады. Кооператив басқармасын оның мүшелерiнiң ... ... ... iшiнен сайлаған басқарма төрағасы басқарады.
Мүшелерiнiң саны жиырмадан аспайтын кооперативтерде басқарманың
функциясын кооператив ... ... ... басқармасының мүшелерi(кооператив төрағасы) кооператив
мүшелерiнiң жалпы жиналысында сайланады.Басқарма мүшелерiнiң саны, сондай-
ақ ... ... ... сайланатын мерзiм кооператив жарғысында
белгiленедi.
Тек кооператив мүшелерi ғана басқарма мүшелерi бола ... ... ... ... бiр мезгiлде байқаушы кеңестiң мүшесi
бола алмайды. ... ... ... ... ... ... ... асырады, байқаушы кеңестiң бақылауында
болады және ... ... ... жиналысына есеп бередi.
Кооператив басқармасының (кооператив төрағасының) құзыретiне
Жарлықпен және ... ... ... ... ... ... байқаушы кеңесiнiң ерекше құзыретiне ... ... ... ... шешу ... ... өзiнiң
шешiмдерiн жүйелi түрде өткiзiлетiн отырыстарында ... ... оның ... ... ... ... ол ... саналады.
Басқарма отырысында мәселелер дауыс беру ... ... ... ... үшiн оның отырысқа қатысқан ... ... ... берсе, ол қабылданды деп саналады. Егер “жақтап” және “қарсы”
берiлген ... тең ... ... ... төрағасының даусы шешушi
дауыс болып саналады.
Кооператив жарғысында көпшiлiк дауыспен немесе ... ... ... тобы көзделуi мүмкiн.
Басқарма төрағасы (кооператив төрағасы) кооператив атынан
сенiмхатсыз iс-әрекет жасайды: ... ... осы ... ... ... ... әрi ... атынан сенiмхаттар, соның iшiнде қайта
сенiп тапсыру құқығымен бередi; ... мен ... да ... берушi
ұйымдарда кооперативтiң шоттарын ашады; жалданбалы ... ... ... ... ... ... өз құзыретi шегiнде ... әрi ... ... мен ... қызметкерлердiң орындауына
мiндеттi нұсқаулар бередi.
Кооперативтiң басқару органдарының шешiмдерi мен iс- ... ... ... атқарушы органдарының шешiмдерi мен iс-әрекеттерiне
кооператив мүшелерi мен жалданбалы ... ... ... ... жасай
алады, ол кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысы осы мәселенi қарағанға
дейiн шағым ... ... ... ... хақылы. Басқарма
төрағасының шешiмдерi мен iс-әрекетiне ... ... ... ол ... ... ... жоюға хақылы. Кооперативтiң атқарушы
аппараты лауазымды тұлғаларының шешiмдерi мен iс-әрекетiне ... ... ... ... жасауға болады, ол шағым
жасалған актiнi жоюға хақылы. ... ... кез ... мен ... лауазымды тұлғаларының шешiмдерiне
кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысына шағым жасауға болады, ол ... кез ... ... ... ... ... ... шешiмдерiне сотқа шағым жасауға болады.
Өндiрiстiк кооперативке мүшелiктiң тоқтатылуы
1. Өндiрiстiк кооперативтiң мүшесi кооперативтен өз ... ... Бұл ... оның жарнасы төленуге немесе берiлуге, сондай-ақ жарғыда
көзделген басқа да төлемдер төлеу жүзеге асырылу тиiс.
Кооперативтен шығатын мүшеге жарна мен ... ... ... жылы аяқталып,
кооперативтiң бухгалтерлiк балансы бекiтiлгеннен кейiн берiледi.
2. Өндiрiстiк кооперативтiң мүшесi өзiне кооператив ... ... ... ... тиiсiнше орындамаған ретте, сондай-
ақ заң құжаттары мен құрылтай құжаттарында көзделген басқа да ретте ... ... ... ... ... ... ... мүшелiгiнен шығарылғаны үшiн сотқа шағым
жасалуы мүмкiн.
Өндiрiстiк ... ... ... соған ұқсас кооперативке
мүше болуына байланысты жалпы жиналыстың шешiмi
бойынша шығарылуы мүмкiн.
Өндiрiстiк кооперативтiң одан шығарылған мүшесi өз ... және ... ... ... кооператив жарғысында көзделген басқа да
төлемдердi алуға құқылы.
Өндiрiстiк кооперативтiң ... өз ... ... оның бiр ... заң ... мен ... ... өзгеше көзделмесе,
кооперативтiң басқарма мүшесiне беруге құқылы. Өндiрiстiк ... ... ... ... ... ... бiр бөлiгiн) беруге
кооперативтiң келiсуiмен ғана рұқсат етiледi. Бұл ... ... ... ... жарнаны (оның бiр бөлiгiн) сатып алуда ... ... ... ... ... болған жағдайда, егер
кооператив жарғысында өзгеше көзделмесе, оның ... ... ... ... Бұл ... кооператив мұрагерлерге
кооперативтiң қайтыс болған мүшесiнiң мүлiктегi ... ... ... ... ... ... оның жеке борышын өндiрiп
алу оның мұндай борышты заң құжаттары мен ... ... ... ... жабу үшiн ... мүлкi жетпеген жағдайда ғана жол берiледi.
2.3. Өндiрiстiк кооператив қызметiнiң
экономикалық негiздерi.
Өндiрiстiк кооперативтiң мүлкi яғни , Өндiрiстiк кооператив ... ... ... ... ... ... жарналары;
2) оның қызметiнен алынған табыстар;
З) заң актiлермен тыйым салынбаған өзге де көздер ... ... ... ... меншiгiндегi мүлiк кооператив жарғысына
сәйкес оның мүшелерiнiң пайларына бөлiнедi.
Пай өндiрiстiк ... ... ... мүлкiндегi үлесi болып
табылады.
З. Кооператив мүшелерiнiң кооператив мүлкiндегi үлестерi ... ... ... ... ... (осы ... 25-бабы) немесе
кооператив мүшесi одан шыққан жағдайда (осы Жарлықтың 11 -бабы), ... ... ... ... ... үлесiн бөлiп алуға құқығы
бар.
Өндiрiстiк кооперативтiң қорлары
Кооперативтiң құрылай құжаттарында кредит ... ... ... ... ең ... мөлшерiн белгiлейтiн кооперативтiң
жарғылық қорын құру көзделуi мүмкiн.Жарғылық қордың мөлшерi мен оны ... ... ... белгiленедi. Егер кооператив заң актiлерiнде
осындай қызметтi жүзеге асыратын ұйымдарда ... ... ... ... ... ... жүзеге асырса, кооператив оны құруға және
заң актiлерiнде көзделген тәртiппен пайдалануға мiндеттi.
Кооператив жыл сайынғы ... ... ... ... қор құра алады, ол кооперативтiң кредит ... ... ... ... ... және ... шығыстарды
өтеуге арналады.
Резервтiк қордың мөлшерi мен оны құру тәртiбi кооператив ... ... заң ... осындай қызметтi жүзеге ... ... ... ... қордың болуы көзделетiн қызметтi
жүзеге ... ... оны құру және заң ... ... ... мiндеттi.
Кооператив өзiнiң өндiрiстiк-шаруашылық қызметi мен әлеуметтiк дамуына
қажеттi өзге де ақшалай және ... ... ... ... қорлардың тiзбесi, оларды құру және жұмсау тәртiбi кооператив
жарғысында белгiленедi.
Өндiрiстiк кооперативтiң пайдасы мен ... ... ... ... жыл ... бойынша анықталады.
Салықтар мен басқа да мiндеттi төлемдердi төлегеннен кейiн ... ... ... ... ... және оның ... ... жиналысы
мен кооперативтiң құрылтай құжаттарында көрсетiлген мақсаттарға бөлiнедi.
Егер кооператив жарғысында өзгеше көзделмесе , жалпы жиналыс белгiлеген
мөлшерде пайда кооператив ... ... ... еңбегiмен қатысуына
қарай бөлiнедi. Кооператив мүшелерiнiң қайсыбiрiн пайданы бөлуге қатысудан
және шығынды өтеуден шеттететiн кооператив ... ... ... ... ... ... жарамсыз болып табылады.
Кооперативтiң өз мүлкiмен өтелмеген шығыны осы Жарлыққа сәйкес ... ... ... ... ... ... осы
Жарлықтың және кооперативтiң құрылтай құжаттарымен, ал ... ... ... ... ... адамдар үшiн еңбек туралы
заңмен реттеледi. Кооперативте еңбек шарты (контракты, келiсiмi) ... ... ... ... ... ... ұжымын құрайды.
Кооператив мүшелерiнiң кооператив қызметiне жеке еңбегiмен қатысқаны үшiн
берiлетiн сыйақы мөлшерi жалпы жиналыстың ... ... ... ... ... көзделмесе, жалданбалы жұмыскерлердiң
еңбегiне ақы төлеу мөлшерi, соның iшiнде лауазымдық жалақылары мен тарифтiк
ставкаларын қоса ... ... ... ... ... белгiленедi.
Барлық жағдайларда кооперативтегi жалданбалы жұмыскерлердiң ең төменгi
мөлшерi заң актiлерiмен белгiленген ... ең ... ... ... ... ... мен оның жалданбалы жұмыскерлерiнiң жеке табысының
ең жоғары мөлшерiне шек қойылмайды.
Кооперативте негiзгi ... ... ... бос ... ... азаматтар үшiн негiзгi жұмыс орнында жалақысы немесе оқу орнындағы
стипендиясы толық ... ... ... ... ... зейнетақы оның түрi мен
мөлшерiне қарамастан толық ... ... ... ... уақыт
еңбек стажына қосылады. Кооператив төрағасына, басқарма мүшелерiне,
байқаушы кеңесi мен ... ... ... ... ... ... қызметтен босатуды қоса, тек қана кооператив мүшелерiнiң жалпы
жиналысының ... ... ал оның өзге ... ... ... ... ... қолданады.
Кооперативтегi жұмыс күнiнiң ұзақтығы мен тәртiбi, ... ... ... демалыс күндерiн беру және басқа еңбек шарттары
еңбек заңдарына сәйкес кооперативтiң iшкi ... ... ... ... шартында (контрактыда) белгiленедi.
Жыл сайынғы демалыс уақытының ұзақтығын қоса, демалыс уақытының
ұзақтығы ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлердiң тиiстi
санаттары үшiн белгiленген ең төменгi мөлшерден кем болмауға ... ... ... ... мен ... ... ... еңбектi қорғауды, техникалық қауiпсiздiктi өндiрiстiк тазалық пен
санитарияны қамтамасыз ету шараларын жүзеге асырады.
Кооператив мүшелерi және оның ... ... ... ... және ... қамсыздандыруға жатады.
Жүктi әйелдерге (кооператив мүшелерiне және жалданбалы ... ... ... ... ... сақтала отырып, неғұрлым жеңiл жұмыс
берiледi. Жүктi болуға, бала тууға және ... ... ... ... ... жүктi әйелдер мен жас балалары бар әйелдер
үшiн басқа да жеңiлдiктер ... және ... ... үшiн ... көзделген тәртiппен берiледi.
Кооператив өзiнiң 18 жастан аспаған мүшелерi үшiн ... ... және ... мен ... үшiн ... көзделген басқа да
жеңiлдiктердi белгiлейдi.
Жалпы жиналыстың шешiмiмен кооператив өз табысы есебiнен мүшелерiн
әлеуметтiк ... ... ... ... ... хақылы.
III. Өндiрiстiк кооперативтi қайта құру және тарату
3.1. Өндiрiстiк кооперативтiң еңбек және әлеуметтiк қарым-қатынастары.
Өндiрiстiк кооперативтi ... ... ... кооператив өзiнiң
құрылтай құжаттары және осы Жарлықта белгiленген ... ... ... ... ... шешiмi бойынша ерiктi түрде ... ... ... және ... ... ... ... мүшелерi
пайларының мөлшерi сақталады.
2. Өндiрiстiк кооператив оның ... ... ... ... серiктестiктер болып қайта құрылуы мүмкiн.
3. Өндiрiстiк кооперативтiң қайта құрылуының өзге ... мен ... ... ... ... мен ... да заң актiлерiнде
белгiленедi.
Өндiрiстiк кооператив осы ... және оның ... ... ... ... ... жалпы жиналысының шешiмi
бойынша ерiктi ... ... ... ... ... мүшелерiнiң одан шығуының нәтижесiнде жалғыз
мүшесi қалса, онда ол алты ай iшiнде не жаңа ... ... ... ... не оны ... Республикасының Азаматтық Кодексiне сәйкес
бiр адам құра алатын шаруашылық серiктестiк етiп ... ... ... ... ... ... алты ай ... өткеннен кейiн кооператив
таратылу тиiс.[10]
Өндiрiстiк кооперативтi таратудың өзге негiздерi мен ... ... ... ... мен ... да заң ... ... берушiлердiң талаптары қанағаттандырылғаннан кейiн таратылатын
кооперативтiң ... ... ... ... ... ... ... бөлiнедi.
Кооператив пайда табу мақсатында жарғыда белгiленген тәртiпте әртурлi
шаруашылық қызметiн жүргiзедi. Кооператив ... ... оның ... жеке ... ... тәсiлдерi мен
түрлерiне белгiленген тәртiппен кооперативтiң атқарушы ... ... ... ... ... ... ... сәйкес кооператив
үлесiнен айып өндiрiп алған жағдайда, кооператив өз ... ... ... ... шегiнде жауапты болады. Кооператив қатысушыларының
мiндеттемелерi бойынша жауап бермейдi. Кооператив ... ... ... ... ... жауапкершiлiкте болады, оның
мөлшерi кооператив мүшесi үлесiнiң құнынан кем ... тиiс. ... ... ... ... ... пай ... мөлшерiмен
пропорциональды түрде бөлiнедi.
Кооператив мүшелiгiне Қазақстан Республикасының жасы он алтыға толған,
осы жарғыны мойындайтын және кооператив ... жеке ... ... ... ... ... жаңа мүше қабылданған кезде
оның мүлiктiк жарна төлеуiне байланысты, 6асқа кооператив мүшелерiнiң ... ... ... ... ... кооперативтiң әрбiр мүшесiне
кооперативке мүше болып қабылданған күннен бастап бiр ай ... ... ... кiру ... ... мен түрiн және де 6асқа қажеттi
мәлiметтер жазылған құжат ... ... ... ... ... ... кооператив қызметiне және оны ... iсiне ... ... ... және ... ... ... жақсарту оның
органдары жұмысында кемшiлiктердi жою туралы ... ... ... ... ... кез келген мәселе бойынша кооператив
органдарынан толық ақпарат алуға, соның ... ... және ... да
құжаттармен танысуға;
- кооператив мүшелiгiнен белгiленген тәртiппен кез келген уақытта
ерiктi түрде ... ... ... ... ... ... кооператив
қызметiне өз еңбегiмен қатысуына сәйкес оның мүшелерi арасында ... ... өз ... ... ... өз ... үшiн ... өз мүшелерi үшiн көзделген ... ... ... ... ... заңдар сәйкес
демалуға;медициналық және әлеуметтiк сақтандыруға;
Кооператив мүшесi ... ... және ... ... ... ... ... мүлкiн сақтауды қамтамасыз етуге; осы шартта ... ... және ... ... ... ... жарна енгiзуге;
кооператив қызметiне жеке еңбегiмен қатысуды жүзеге асыруға; кооператив
мiндеттемелерi ... осы ... ... ... пен ... ... ... болуға; кооперативтiң өзiнiң коммерциялық
құпиясы деп ... ... ... ... ... оның ... ... негiзiне жататын ақшасы және де басқа
обьектiлерi құрайды.
Кооператив мүлкiнiң ... ... ... ... ... ... ... таза табыс;
заңда тыйым салынбаған басқа да табыс көздерi.
Кооперативке мүше ... ... ... ... ... ... жиналысы белгiлеген __________ теңге
мөлшерiнде кооперативке кiру жарналарын енгiзу жатады.
Кооператив мүшесiнiң жарнасына ақаш, ... ... ... ... және де ... ... ... жатады. Пайдың құны
қолданып жүрген заңдарға сәйкес бағаланады. Кооператив ... ... мүше ... ... ... бастап дейiн теленуге тиiс.
Көрсетiлген мерзiмде жарна төленбеген жағдайда, кооператив ... ... ... төленбеген жарна бөлiгiнiң мөлшерiнде жауапты
болады.
Жарна төлеудiң мерзiмiн өткiзiп алған ... ... ... бөлiгiнiң бiр процентiн төлейдi. Процент төлеу жарна төлеуден бас
тартуға негiз болып табылмайды.
Кооператив мүшесi мүлiктi ... өз ... ... тек ... ... ... жарнаның мөлшерi жал төлемiне қарай анықталады.
Кооператив мүшелерi қосымша жарна төлеу туралы шешiм қабылдауы мүмкiн.
Қосымша жарналар кооператив ... ... ... ... ... бас ... жазбаша түрде ресiмделедi.
Кооператив өзiне тиесiлi ғимараттарды, құрал-жабдықтар мен көлiктердi,
инвентарь, шикiзат және тағы да басқа ... мен ... ... ... ... ... сатуға, айырбастауға, жалға
беруге, ... ... ... ... ... тегiн немесе уақытша қарыз
түрiнде беруге хақысы бар, сонымен бiрге оларды баланстан шығалады.
Кооператив резервтiк қор ... ... ... ... ... таза ... 5 процент мөлшерiнде аударым жасау арқылы
қалыптастырады. Кооперативтiң шығындары резервтiк қор ... ... ... органы оның мүшелерiнiң жалпы жиналысы болып
табылады. Кооператив мүшесi шешiм қабылдаған ... бiр ... ие ... ... ... жиналысының құзыретi және кооперативтi
басқару ... ... ... заң ... мен ... ... ... сәтте оның жоғары лауазымды тұлғасы (кооператив
төрағасы) болып табылады. Кооперативтi ... құру ... ... ... ... ... ... жүргiзiледi:
кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысының шешiмi бойынша;
заңда көзделген басқа да жағдайда.
Кооперативтi қайта ... ... ... ... ... жүргiзiледi.
өндiрiстiк кооператив оның мүшелерiнiң бiрауыздан қабылдаған ... ... ... ... ... акционерлiк қоғам болып
қайта құрылуы мүмкiн.
Кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысының шешiмi ... кез ... ... ... ... сонымен бiрге қолданылып жүрген
заңдарда көзделген жағдайға ... ... ... ... кооперативтiң басқа мүшелерiнiң одан шығуының нәтижесiнде жалғыз
мүшесi ... онда ол алты ай ... не жаңа ... ... кооперативтi
сақтап қалуға, не оны Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексiне ... адам құра ... ... ... етiп ... ... хақылы. Осы
талаптар орындалмаған ретте алты ай ... ... ... ... ... ... шешiм қабылдаған орган тарату комиссиясын құрады, тiркеу
органына ... ... ... туралы хабарлайды, ресми басылымдарда
таратылу туралы ақпарат бередi және ... ... ... ... ... мен ... белгiлейдi.
Кредит берушiлердiң талаптары қанағаттандырылғаннан кейiн таратылатын
кооперативтiң қалған мүлкi кооператив мүшелерiнiң арасында ... ... ... өндiрiстiк кооператив шағын кәсiпкерлiктiң субъектiсi болып
табылса:
Осы шарттың қатысушылары ... ... және ҚР ... ... бар “Өндiрiстiк кооператив туралы” 5 қазан 1995 жылғы Жарлығының,
Қазақстан Республикасының “Шағын кәсiпкерлiктi ... ... ... ... 1997жылғы Заңының талаптарына сәйкес өндiрiстiк кооператив
құрады”.“Қызметкерлердiң ... ... саны елу ... ... және ... активтiң құны алпыс есе есеп көрсеткiшiнен ... ... ... ұйым ... ... ... ... табылады”. Бұл
жарғы ҚР Президентiнiң заң күшi бар “Өндiрiстiк кооператив туралы” 5 ... ... ... ... Кодекске сәйкес белгiсiз уақытқа құрылған
коммерциялық ұйымның қызметiн белгiлейдi.
Тiркелген сәттен бастап коммерциялық ұйым бiрлескен кәсiпкерлiк ... ... ... ... жеке ... ... және мүшелерiнiң
мүлiктiк жарналарын бiрiктiруiне негiзделген өндiрiстiк ... ... ие ... бұдан әрi “кооператив” деп аталатын ... ... мына ... ... табылады: Кооператив өз
бөлiмшелерi мен өкiлдiктерiн құруы ... ... ... ... ... тұлға болып есептеледi және
Қазақстан Республикасында шығарылған заң актiлерiне сәйкес ... ... ... ... әрекет етедi, кооператив мүшелерiнiң
мүлкiнен оқшау өз мүлкi болады, лауазымды тұлғалар ... өз ... ... және басқа тұлғалардың алдындағы мiндеттемелерi бойынша ерекше
жауапкершiлiкте болады. ... ... ... жүргiзедi, белгiленген
нысан бойынша есеп бередi, қызметiне қажеттi ... ... ... мөрi және ... ... ... ... рәмiздерi және де
басқа белгiленген тәртiптегi деректерi болады. Кооператив өз ... ... ... ... ... ... ... мүшесiнiң пайын
оның жеке борышы бойынша пайдалану айып ... алу оның осы ... ... ... мүлкi жетпеген жағдайда ғана жол берiледi. Пайынан айып өндiрiп
алынған ретте кооператив өзiнiң борышқор мүшесiнiң ... ... ... ... ... бередi. Үлестiң мөлшерi кредит берушiлердiң талабы
келiп түскен күнгi ... есеп ... ... ... ... ... ... бойынша қосымша
(субсидиялық) жауапкершiлiк мөлшерi кооператив мүшесiнiң пайы ... ... ... тиiс. Кооператив мүшелерi арасындағы
жауапкершiлiктi бөлу ... ... ... ... ... қызметiнiң басты мақсаты кооператив мүшелерiнiң еңбекке
қатысуы және ... ... ... ... жолымен пайда табу
болып табылады. Мемлекеттiк лицензиялауға жататын қызмет ... ... ҚР ... заң күшi бар ... ... 17.04.1995
жылғы Жарлығына сәйкес, белгiленген тәртiпте лицензиясы бар болған жағдайда
ғана жүзеге асыра алады. Кооперативтiң мүлкiн оның ... ... ... және де ... объектiлерi құрайды. Өндiрiстiк кооператив мүлкiн
құрайтын көздер мыналар:
- кооператив мүшелерiнiң мүлiктiк жарналары;
- оның қызметiнен ... таза ... заң ... ... салынбаған өзге де көздер болып табылады.
- Кооперативке мүше қабылдаудың шартына мүшелердiң еңбекке қатысуы және
кооперативтiң жалпы жиналысы белгiлеген ... мың ... ... ... ... ... ... мүшесiнiң пайына ақша, бағалы заттар, ғимарат, құрал-
жабдықтар және де ... ... ... ... Пайдың құны қолданылып жүрген
заңдарға сәйкес бағаланады.
- Кооператив мүшесiнiң жарнасы кооператив мүшесi болып ... ... ... ... ... Көрсетiлген мерзiмде жарна төленбеген жағдайда, кооператив мүшесi
кооператив борышы бойынша төленбеген жарна ... ... ... ... ... мерзiмiн өткiзiп алған жағдайда ... ... ... ... ... ... төлеу жарна төлеуден
бас тартуға негiз болып табылмайды.
- ... ... ... ... өз жарнасы ретiнде тек қана
пайдалануға берген жайдайда жарнаның мөлшерi жал төлемiне қарай анықталады.
- Кооператив ... ... ... ... ... шешiм қабылдауы
мүмкiн. Қосымша жарналар кооператив мүшесiнiң пайын көбейтедi. Қосымша
жарна төлеуден бас тарту ... ... ... ... ... ... ғимараттарды, құрал-жабдықтарды көлiктердi,
инвентарь, шикiзат және де ... ... мен ... заттарды басқа
мекемелерге, кәсiпорындарға, азаматтарға сату айырбастауға, жалға беруге,
уақытша немесе тұрақты түрде пайдалану тегiн ... ... ... беруге
құқығы бар, сонымен бiрге оларды баланстан шығара алады.
- Кооператив резервтiк қор ... ... ... ... жыл
сайынғы таза пайдасынан бес процент ... ... ... ... Кооперативтiң шығындары резервтiк қор есебiнен өтеледi.
Кооператив мүшесiнiң еңбекке қатысуы мүшелiктiң мiндеттi ... ... Бұл ... ... ... ... ... шығарылады.
Кооператив мүшелерi мамандықтарына және орындалатын жұмыстың сипатына
байланысты еңбек ... ... ... ... ... етедi.
Орындайтын жұмысының ерекшелiгiне, маңызына және ... ... ... ... ... жол ... Еңбекпен қатысудың
ерекшелiгi кооперативтiң жалпы жиналысының шешiмiмен белгiленедi. өзiне
жүктелген ... ... ... жағдайда еңбек ... ... жаза ... ... ... ... орындамаған
кооператив мүшесi жалпы жиналыстың шешiмiмен кооператив ... ... iсiн ... мына ... ... етедi:
Жоғары органы - Кооперативтiң жалпы жиналысы.
Атқарушы органы - ... ... ... - Тексеру комиссиясы
Кооперативтiң жоғары органы оның мүшелерiнiң жалпы ... ... ... кезектi және кезектен тыс шақырылады. Жиналыстың қашан
және қайда өтетiнiн кооператив ... ... ... ... жылы ... ... үш ... кешiктiрмей жалпы жиналысты
шақырады. Ал кезектен тыс жиналыс кооператив ... өз ... ... бойынша немесе кооператив мүшелерiнiң жиырма процентi
талап ... кез ... ... кез келген мәселе бойынша шақырылады.
Кезектен тыс жиналысты ... ... ... оны ... ... ... күн iшiнде орындалу тиiс. Олай ... ... ... тыс
жиналысты шақыру туралы талапты қойған кооператив мүшелерi жиналысты өздерi
шақыруға хақылы. Кооператив ... ... ... шақыру туралы
кооператив төрағасы кооператив мүшелерiне жиналыс өткiзiлерден кемiнде
жиырма күн ... ... ... ... төрағасының талқылауға
арналған мәселелер бойынша жасаған баяндамасымен қатысушылар жалпы жиналыс
болатын мерзiмнен жетi күн бұрын танысуы қажет. ... ... ... тек кооператив төрағасы арқылы түседi.
Тексерушi болып табылатын кооператив мүшесi: оны қызметтен ... ... ... ол қол ... есептi бекiту сияқты мәселелердi шешу
кезiнде дауыс беруге қатыса алмайды. Жалпы жиналыстың жұмысына кооператив
мүшесiнiң өзi ... оның ... ... ... сенiмхаты бар
өкiлi қатысады. Сенiмхат жалпы жиналыстың хаттамасына қосымша тiркеледi.
Егер ... ... ... ... ... олардың сенiмдi
өкiлдерiнiң жартысынан астамы қатысса ол құқылы деп саналады. ... ... бiр ... ие болады. Жалпы жиналыс кез келген мәселе бойынша
шешiм қабылдауға құқылы. Кооператив мүшелерi ... ... ... ... ... кооператив жар езгерту;
- атқарушы, тексерушi органдар мен байқаушы кеңесiн құру және ... керi ... ... ... қорлары мен резервтер түрлерi мен мөлшерiн және олардың
пайдаланылу ... ... ... iшкi ... ... ... кооперативтiң
лауазымды тұлғаларының, оның мүшелерi мен жалданбалы жұмыскерлерiнiң еңбек
ақы төлеу туралы ереженi және ... ... да iшкi ... әрi ... ... ... мен өкiлдiктерiн, шаруашылық
серiктестiктерiн құру және ... мүше ... ... ... пай ... ... ... мәселенi шешу;
- кооператив мүшелiгiне қабылдау және шығару;
- ... ... ... мен ... ... ... ... және шығынын бөлу;
- кооперативтi қайта құру мен тарату туралы ... ... ... ... ... ... төрағасының есебiн тыңдау.
Егер жалпы жиналыстың шешiмi үшiн ... ... ... ... олардың сенiм бiлдiрген адамдарының жартысынан астамы
дауыс берсе, ол ... деп ... ... ... етiп ... нысанында қайта құру
бiрауыздан қабылданған шешiм ... ... ... ... ... кооператив мүшесi дауыс беруге қатыспайды.
Кооперативтiң атқарушы органдары жалпы жиналыста кооператив мүшелерi
iшiнен төрт жыл ... ... ... мен ... ... ... ... кооператив қызметiн басқаратын атқарушы орган болып табылады.
Басқарма кооператив мүшелерiнiң жалпы ... ... ... жалпы
жиналысқа есеп бередi, егер ... және ... ... бұзып,
кооперативке материалдық шығын әкелетiн жағдай туғызатын болса, оның сайлау
мерзiмi 6iтпей-ақ қайта сайлануы мүмкiн. Басқарманың төрағасы ... ... ... Егер ... ... оның ... ... қатысып, дауыс берсе, 6асқарма шешiмi құқылы болып
саналады. Басқарманың шешiмi көпшiлiк дауыспен ... егер ... ... ... ... ... ... шешушi дауыс болып саналады.
Жалпы жиналыстың ерекше ... ... ... ... ... байланысты барлық мәселелердi басқарма шеше ... ... ... ... барлық мүшелерi, лауазымды
тұлғалары және еңбек шарты бойынша жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ағымдық басшылық жүзеге
асырады, жалпы жиналысқа есеп ... және өз ... ... ... кемiнде __________ рет есеп бередi. ... ... ... ... жиналысының немесе тексеру комиссиясының
ерекше құзыретiне жататын мәселелерден ... ... ... ... шешу ... ... ... өзiнiң өкiлеттiгi шегiнде
кооператив атынан сенiмхатсыз iс-әрекеттi ... ... ... ... ... ... ... шарттарын жасайды, сенiмхаттар бередi, банкiден
есеп шот ашады, оның ... ... шот ... ... басқару
құқығын пайдаланады, орындалуы мiндеттi бұйрық шығарады және де 6асқа iс-
әрекеттердi орындайды. Кооператив ... ... мен ... мүшелерi және жалданбалы жұмыскерлер жалпы жиналысқа шағым
жасауы мүмкiн, ол шағым ... ... ... ... ... ... кооперативтiң қаржы және шаруашылық
қызметiне ағымдық бақылауды жүзеге ... және ... ... ... есеп ... Тексеру комиссиясы (тексерушi) жалпы
жиналыста кооператив мүшелерiнiң арасынан ___________ ... ... ... ... кооперативтiң жалпы жиналысының немесе
кооператив мүшелерiнiң кемiнде он процентiнiң талап етуi бойынша ... ... және жыл ... ... ... жүзеге асырады.
Тексеру комиссиясы кооперативтiң қаржы және ... ... ... ... ... ... қажеттi материалдарды, бухгалтерлiк және
6асқа да құжаттарды, жеке түсiндiрмелердi талап етуге хақылы. ... ... ... iсiне ... ... ... алады, бұл
жерде олар кооператив мүшелерiнiң келiсiмi ... ... ... ... жасайды. Кооператив қызметiне аудиторлық тексеру жүргiзу
тексеру комиссиясының, сондай-ақ кооператив ... ... ... талап етуi бойынша жүзеге асырылады.
Соңғы жағдайда аудитордың қызметiне ... ... ... мүшелерi
төлейдi. Тексеру комиссиясы кооператив мүшелерiнiң жалпы жиналысына
кооперативтiң ... ... мен ... ... растығы туралы
қорытынды бередi, сонымен бiрге жоспардан тыс тексерудiң нәтижесi туралы
хабарлайды. Кооперативке жаңа мүше ... ... оның ... ... ... ... пайларының жаңа мөлшерiн ... ... ... ... ... кооперативке мүше болып
қабылданған күннен бастап бiр ай iшiнде оның мүлiктiк жарнасының ... түрi және де ... ... ... ... ... мүшелiк кiтапша
бередi. Кооператив мүшесiнiң құқықтары:
- кооператив қызметiне және оы басқару iсiне ... ... ... ... және ... ... ... жақсарту,
оның жұмысындағы кемшiлiктердi жою туралы ұсыныстар ... ... ... ... кез ... ... ... толық
ақпарат алуға, соның iшiнде бухгалтерлiк және де ... ... ... ... кез келген уақытта өз еркiмен шығуға;
- кооперативтен алған пайданы бөлуге қатысуға;
- кооператив қызметiне өз ... ... ... оның ... ... тиiс пайдадан өз үлесiн алу;
- кооперативтегi өз еңбегi үшiн жалақы алуға;
- кооперативтiң өз мүшелерi үшiн ... ... ... ... қолданылып жүрген заңдарға сәйкес демалуға;
- медициналық және әлеуметгiк ... ... ... осы шартгы сақтауға және кооперативтiң басқару органдарының
шешiмдерiн орындауға;
- ... ... ... ... ... осы ... көрсетiлген тәртiппен, жолмен және мөлшерде кооператив
мүлкiне мүлiктiк жарна енгiзуге;
- кооператив ... жеке ... ... ... ... ... ... осы шартта көзделген
тәртiп пен мөлшерде қосымшы ... ... ... кооперативтiң өзiнiң коммерциялық құпиясы деп жарияланған
мәлiметтердi таратпауға мiндетгi.
Кооперативке мүшелiктiң тоқтатылуы Қазақстан Республикасы Азаматтық
Кодексiнiң 100 - бабында және ҚР ... заң ... ... кооператив туралы” 5 қазан 1995 жылғы Жарлығының -
11 ... ... ... мен ... ... ... ... төрағасына шығуынан екi апта бұрын бұл жайында жазбаша ... ... ... ... ... шығару жөнiндегi шешiм
жалпы жиналыста қабылданады. Шешiм ... күн ... ... ... есептеледi. Кооперативтен шығатын қатысушыға өзiнiң пайына сай
жұмыс iстеген жылдың ... ... ... таза табыстан тиесiлi
үлесi және ... ... жеке ... ... үшiн ... ... шығатын мүшеге пайын немесе басқа мүлiктi ... жылы ... ... ... ... ... кейiн
бiр ай мерзiмiнде жүргiзiледi. Кооператив қызметiне жеке еңбегiмен қатысуы
үшiн ... ... ... тоқтатылғаннан бастап бiр ай мерзiм iшiнде
жасалады. Кооператив мүшесiне жеке ... ... ... ... үшiн кооператив мүшесi одан шығарылған жағдайда
кооперативтiң аталған мүшесi, осы ... ол ... ... ... ... ... қатыспайды.
Таза табыс есебiнен кооперативте мынадай ... ... қор, ... ... және ... ... ... Мұндай қорлардың мөлшерi мен пайдалану ... ... ... ... ... төленетiн салықтар мен басқа да төлемдерге, қорларды құруға
және оны толықтыруға, шығындар мен ... ... ... ақы ... ... шегерiп тастағаннан кейiнгi кооперативтiң таза табысын
жалпы жиналыстың ... ... ... ... арасында олардың
еңбекке қатысуына сәйкес бөлiнедi. Егер жалпы жиналыс басқаша белгiлемесе,
таза табыс жылына бiр рет ... ... ... ... ... ... қор ... төлейдi. Егер қор қаражаты ... онда ... ... қорлардың есебiнен немесе ... ... ... ... ... ... енгiзiлген қосымша жарналар
есебiнен жабылады. Кооперативтiң қаржы жылы болып 1 ... ... ... ... жыл ... ... есебi қолданылып
жүрген заңдарда белгiленген тәртiпте жүргiзiледi. Айып өндiрiп алудан үмiт
үзген борыштарын, ... ... тоз және ... әрi ... деп ... мүлiктердi қолданылып жүрген заңға ... ... ... ... ... ... ... жүргiзiледi.
Кооперативтiң үшiншi тұлғамен және еңбек ұжымымен қарым-қатынасының
характерi мен ... ... ... ... ... және ... айқындалады. Кооператив еңбек шарты бойынша ... ... ... ... ... және ... ... Республикасының заңдарында белгiленген тәртiпте
және жағдайда жүзеге асырылады. Жұмыс күнiнiң тәртiбi қолданылып ... ... ... ... ... белгiленедi.
Қорытынды.
1991 жылдан бастап қоғамның әлеуметтiк-экономикалық және қоғамдық
саяси құрылымын түбегейлi қайта құру үшiн заңдық ... ... ... ... жүйесi жасала бастады. Өткен он екi жыл iшiнде жаңа демократиялық
принциптер мен ... ... екi ... ... ... нарық экономикасы, халықаралық ... ... ... ... мен ... ... қабылданды.
Алдағы кезеңдерге азаматтардың құқықтары мен еркiндiгiн қорғауға,
отандық тауар өндiрушiнi қолдауға, қылмысты ... ... ... ... ... ... бiрқатар жаңа заңдар қабылдау
болжанып отыр.
Экономикалық құқық пен бостандық адамға өзiнiң материалдық өндiрiс және
бөлiнiс саласындағы өз мүмкiндiктерiн ... ... үшiн ... ... пен ... ... ... және басқа да қоғамдық (жеке) қажеттерiн
өтеуге қызмет етедi.
Қазақстан социалистiк (мемлекеттiк) экономикадан рыноктiк экономика деп
аталатынға өту ... ... ... байланысты Қазақстан мемлекетiнiң
экономикалық саясатының негiзгi бағыттары:
- жеке және мемлекеттiк меншiкке негiзделген экономиканы құрудан;
- кәсiпкерлiкке, ... ... ... ... ... жеке ... саласындағы қоғам үшiн ... кез ... ... ... ... көрiнедi.
Рыноктiк экономика жеке меншiк ... ... ... ... ... қалыптастырады. Марксизм-ленинизм iлiмi адамды адамның
қанауының негiзi, ... ... ... жеке ... ... ... Алайда,
КСРО кезiнде үстемдiк еткен мемлекеттiк ... те ... ... ... ... ... пайдасын, негiзiнен, партияның және
мемлекеттiң басындағылар көрдi.
Қазiргi заманғы ... ... ... тәжiрибесi көрсеткендей, жеке
меншiктiң дамуын бетiмен жiберуге болмайды. Ол мемлекет арқылы реттелуi
тиiс. Мемлекет ... ... ... кәсiпкерлiк қызмет қоғам
экономикасының қалыптасуы мен дамуына ықпал етуiне ... ... ... ... тиiс. Оның ... Қазақстан мемлекетi адамдардың
игiлiгiне, демкоратия мен әлеуметтiк-саяси тұрақтылықтың негiзi ... ... ... игi ... етедi деген үмiтпен жеке меншiк
иелерiн мүмкiндiгiнше көбiрек қалыптастыруға ... ... ... Қазақстанда мемлекеттiк меншiктiң елеулi бөлiгiн жекешелендiру
жүргiзiлуде. Жоғарыда айтылған жағдайлар өндiрiстiк кооперативке ... ... ... ... ... өттiк.
Қорыта айтқанда нарықтық қатынастарға көшудiң ... ... ... ... кооперативтермен байланысты болды, олар халық тұтанатын
тауар өндiрiсiнiң өсуiне, қызмет ... ... ... экономиканы
жаңа бағытта қайта құруға әсер еттi. Алайда, кәсiпкерлiктiң бұл ... ... ... ұмыт бола ... ... ... ... қызметте басымдылық көрсете бастаған акционерлiк қоғамдар мен
жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiктерге қарағанда өндiрiстiк ... ... ... ретiнде өзiндiк артықшылықтары бар екенiн
бiлдiк.
Қолданылған әдебиеттер
1. ... ... ... ... Конституциясы. Алматы, 1995. 07.10.98.
өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлген.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi (жалпы ... ... 2002 жылы ... ... мен толықтырулар енгiзiлген.
3. «Өндiрiстiк кооператив туралы» 1995 жылғы 5 қазандағы Қазақстан
Республикасы Президентiнiң заң күшi бар ...... 1995, 12 ... ... ... ... кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау
туралы» 1997 жылғы 19 маусымдағы Заңы.
5. «Заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу ... 1995 ... ... ... ... ... заң күшi бар ... «Халық Кеңесi», 1995, 20 сәуiр.
6. «Лицензиялау туралы» 1995 жылғы 17 сәуiрдегi Қазақстан Республикасы
Президентiнiң заң күшi бар ...... ... 1995, ... Указ Президента РК «О Защите прав граждан и ... лиц ... ... ... от 27 ... ... Указ Президента РК, и.с.з., «О государственном предприятии» от ... 1995г. С ... ... ... И.В. ... ... регулирования предпринимательства
граждан в РК. Учебное пособие. – Алматы. ... ... С.И. ... ... ... в РК.- ... ... Квятковская Т. Осипова Г. Защити себя сам. Мандат потребителя. –
Алматы, 1995.
4. Ударцев С.Ф. Правовое обеспечение ... ... В кн.: ... ... т ... Выр. 2. – Алматы, 1997.
5. Сулейманов М.К., Покровский Б.В., Худяков А.И., Жакенов В.А. Право
и ... в РК. – ... ... ... Ю.Г., Фурсов В.Г. Основы бизнеса и ... ... ... ... Казахстана. – Алма-Ата, 1992.
-----------------------
[1] Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi. 33-34 бап
[2] Басин ... В.Г. ... ... и ... в ... ... ... – Алма-Ата, 1992.
[3] Романкова И.В. Проблемы правового регулирования предпринимательства
граждан в РК . Учебное ... ... ... ... ... ... ... Құрастырған: Ермаков В.
Реморенко Т. Алматы. Кәсiпкерлерге қызмет көрсету ... ... ҚР ... тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу туралы» 17.04.1995 жылғы
Жарлығы
[6] Климкин С.И. Правовые формы ... в ... ... ... 1997.
[7] Казахстанская правда 1998 жылғы 28 сәуiр.
[8] «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау ... 1997 ... ... ҚР Заңы –ЕҚ, ... ... М.К.Сулейменов. Б.В:Покровский и др. Право и предпринимательство в
РК.Алматы .1994.
[10] Өндiрiстiк кооперативтiң Жарғысы. 1996 жыл.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мүліктік жарна түсінігі және өндірістік кооператив мүшелерінің негізгі құқықтары20 бет
Өндірістік кооператив15 бет
Аграрлық саясат9 бет
Агротехнология мен машиналар37 бет
Жерге орналастыруды жобалаудың теориялық негізі7 бет
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау және дамыту13 бет
Құрылыстағы тауарлы - материалдық қорлардың есебі34 бет
Еңбек қызметін ұйымдастыру (өндіріс ұйымдастырушылық факторлар, еңбек бөлінісі және кооперация, келісімдер)9 бет
Нарықтық экономика жағдайында ауыл шаруашылығындағы су пайдаланушылар кооперативінің алатын орны70 бет
Тұрғын үй және тұрғын үй-құрылыс кооперативтері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь