Заңды тұлға туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

I. Заңды тұлға ұғымы
1.1. Заңды тұлға ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.2. Заңды тұлғаның белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... .. 9
1.3. Заңды тұлғалардың дараландырылуы ... ... ... ... ... 11
1.4. Заңды тұлғаның құқық және әрекет қабілеттілігі ... 14
1.5. Заңды тұлғаның филиалдары мен өкілдіктері ... ... 17


ІІ. Заңды тұлғаны құру, қайта құру және тарату
2.1. Заңды тұлғаны құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 19
2.2. Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу ... ... ... ... ... 21
2.3. Заңды тұлғаларды қайта құру және тарату ... ... ... . 23


ІІІ. Заңды тұлғалардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... .. 28

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 37

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... .. 39.41
Әрбір ғылымның өз саласы бойынша обьективті ақиқатқа жетуге, заңдылықтарды бейнелеуге байланысты жүйелі түрде құрылған мәселелері болады. Сол мәселелер ғылыми түрғыдан зерттеліп, тұжырымдалып, ғылымның пәніне айналады. Жалпы алғанда «заңды тұлғалар» Азаматтық құқық саласының негізгі бөлімдерінің қатарына кіреді. Қоғамның өмірі адамдардың, азаматтардың бір-бірімен қатынасуынсыз, одақтарсыз бір-бірлерінің күштерін біріктірмесе еш жетістіктерге жетпес еді. Заңды тұлғалар қоғамның әлеуметтік, экономикалық, саяси өмірде өте үлкен рөл атқарады. Заңды тұлғалар азаматтық айналымның қөптеген қатынастарына қатысады. Азаматтар күнделікті өмірде қандай қарым-қатынастарға түссе сол қатынас-тар негізінен қөбінесе заңды тұлғалармен байланысты болады. Ол қатынастарға еңбек, саяси, нарықтық, экономикалық, әлеуметтік, қаржылық жоне т.б. көптеген қатынастар жатқызуға болады. Сол себепті заңды тұлғаларға қатысты мәселелер қай уақытта болмаса да өзектілігін жоғалтпайды және олар үнемі зерттеліп тұруы қажет.
Ендігі айтарым, ол қоғам кез-келген аяларында үнемі дамып тұратындығы. Осыған байланысты азаматтық қатынастар да үнемі міндетті түрде дамып, күрделене береді. Әрине қоғамның сұрастарын қамтамасыз ету үшін азаматтық заңдылықтар да жаңартылып, жетілдіріліп тұрады. Бұған дәлел, о л заңды заңды тұлға институты туралы ең алғашқы сөз қылған б.з.д ІІ-І ғ-да Рим заңгерлері болып табылады.
Негізінен заңды тұлға институты өте көп зерттелген: құрылымына, оның түсігіне, белгілеріне, оның даму, қалыптасу тарихына, оның жекелеген түрлерінің құқықтық мәртебесіне арналған ғылыми теориялық және оқыту-қолданбалық, кещендік әрі арнайы жұмыстар жетіп артылады. Қазақстанда Бұл тақырыпқа Ю.Г.Басин, И.П.Грешников, АТ.Диденко, В.А.Жакенов, И.У.Жаназаров, Р.А.Маметова, К.В.Мукашева, Б.В.Покровский, М.К.Сулейменов, Ш.Ж.Ташмукамбетова және тағыда басқа ғалымдар көп еңбек жазған. Сол еңбектер оның көп зерттелгендігін долелі. Мен, диплом жұмысымда заңды тұлға туралы көптеген ілімдердің (теориялардың) бар екендігін айтып кетемін. Олармен танысу барысымда, мен, заңды тұлға туралы ғалымдар арасында көптеген келіспеушіліктердің бар екендігін анықтадым. Олардың заңды тұлғаға байланысты қоятын негізгі сұрақтардың бірі : «Заңды тұлға артында кім(немесе не) түр? Ол кімнің ерік мүддесін жүзеге асыруда? Ол кімнің мүддесін қорғауда?» Мен де Бұл сұрақтарға жауап іздеумен айналысқым келеді.
Осы жұмысты жазуымда келесі мақсаттарды алдыма қойдым. Ол, ең алдымен заңды тұлға үғымын тереңірек түсіну, оның қоғамдағы алатын орнын анықтау болып табылады. Бұл мақсатыма жету үшін, мен көптеген әдебиеттермен таныстым. Ондағы әр түрлі ғалымдардың ой тұжырымдарын зерттеп, оларды практи-калық жағынан қарастырдым. Яғни ол шың мәнінде дұрыс не дұрыс еместігін анықтау үшін.Соңында олардың қайсысының шыңдыққа сай келетіндігін анықтағым келді.
Негізінен заңды тұлға институтына байланысты қатынастар көптеген заңдармен реттеледі. Олардың қатарына Қазақстан
Республикасының Азаматтық Кодекс 27.12.1994 жылы, «Бәсекелестік жоне монополиялық қызметті шектеу туралы», «Комерциялық емес ұйымдар туралы», «Сақтандыру қызметі туралы», «Аудиторлық қызмет туралы», «Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер және Қосымша жауапкершілігі бар серіктестік-тер туралы», «Бағалы қағаздар нарығы туралы», «Банкроттық туралы», «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының заңдары, «Өндірістік кооператив туралы», «Мемлекеттік кәсіпорын туралы», «Шаруашылық серіктестіктер туралы», «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы», «Банкроттық туралы», Қазақстан Республикасының Президентінің заң күші бар жарлықтары және көптеген Үкімет қаулылары мен ережелері.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995 ж. Өзгерістер мен толықтырулар 7.10.98. Жеті Жарғы 2005.
2. Қазақстан Республикасының Азаматгық Кодексі (жалпы бөлімі)27.12.1994ж. Жеті Жарғы 2005.
3. «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 16.01.1991 ж. Жеті Жарғы 2005.
4. «Акционерлік коғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 18.05.2003 ж.
5. «Жауапкершілігі шектеулі жэне қосымша жаупкершілігі бар серіктестіктер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 22.04.1998
6. «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 5.03.1997 ж.
7. «Қазақстан Республикасында банктер жэне банктік кызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 31.08.1995 ж.
8. «Жеке кәсіпкерлікті қорғау жэне қолдау туралы» Қазақ стан Республикасының Заңы 4.07.1992 ж.
9. «Өндірістік кооператив туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар жарлығы 5.10.1995 ж.
10. «Мемлекетгік кәсіпорын туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар жарлығы 19.06.1995 ж.
11. «Шаруашылық серіктестіктер туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар жарлығы 2.05.1995 ж.
12. «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар жарлығы 17.04.1995 ж.
13. «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары жэне тауар шығарылған жердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 26.07.1999ж.

1. Гражданское право. Том 1. Учебник для вузов, (акадй курс) Отв. ред. М.К.Сулейменов, Ю.Г. Басин. Алматы- Изд. КазГЮА, 2000 г.
2. Басин Ю.Г. Юридические лица по гражданскому законодательству Республики Казахстан. Понятие и общая характеристика. Учебное пособие. Изд. 2-е, испр. и доп. Алматы -ВШП «Әділет» 2000 г.
3. Басин Ю.Г. Юридические лица по гражданскому кодексу Республики Казахстан. Понятие иобщая характеристика. Учебное пособие. Алматы- «Әділетпресс» 1996 г.
4. Гражданское Право Республики Казахстан Учебное пособие. (Часть общая) 2-е изд. доп. и изм. Отв. ред. Г.И.Тулеугалиев, К.С.Мауленов. Алматы- «Дэнекер» 1999 г.
5. Гражданский Кодекс Республики Казахстан (общая часть) Ком-й в 2-х книгах. Книга 1. Отв. ред. М.К.Сулейменов, Ю.Г.Басин. Алматы- «Жеті жарғы» 1997 г.
6. Грешников И.П. Понятие юридического лица в гражданском праве и законодательстве. Автореф. дис. к.ю.н. Алматы-1997г.
7. Грешников И.П. Понятие юридического лица. В кн. А.Г.Диденко, О.С.Иоффе и др. Г.П. Учебное пособие-. Алматы- Изд.КазГЮУ 1999 г.
8. Ильясова К.М. Ком-й к ст.ст. 52-57 ГКРК тол-е и ком-е. Общая часть. Выпуск 1-й. Под. общ. ред. А.Г.Диденко. Алматы- «Баспа» 1996 г.
9. Климкин С.И. Юридические лица по законодательству Республики Казахстан. Общие положения. Алматы- «Баспа» 2001 г.
10. ГКРФ Часть 1. Научно прак-й ком-й. Отв. ред. Т. Е. Абова, А. Ю. Кабалкин, В.П.Мозолин. Москва-«БЕК» 1996 г.
11. Гражданское право. Учебник. Том 1. Под. ред. Е.А.Суханова Москва- «БЕК» 1996 г.
12. Гражданское право. Учебник. В 2-х томах. Том 2. Под. ред. Е.А.Суханова Москва-«БЕК» 1'994 г.
13. Гражданское право. Учебник. Часть 1. изд. 2-е. Перер. и доп. под. ред. А.П.Сергеева, Ю.К.Толстого Москва-ПРОСПЕКТ 1997 г.
14. Гражданское право России. Курс лекций.Часть І.Под. ред. О.Н.Садикова Москва-«Юридическая литература» 1996г.
15. Гражданское право. Часть 1. Учебник. Отв. ред. Е.А.Калпина, А.И.Масляева. Москва-ЮРИСТЪ 1997 г.
16. Советское гражданское право. Учебник в 2-х томах. Т 1. Под. ред. О.А.Красавчикова. 3-е изд. испр. и доп. Москва-«Высшая Школа» 1985г.
17. И.П.Грешников Субъекты права. Часть 1. Юридическое лицо в праве и законодательстве. Алматы- «LEM» 2001 г.
18. Гажданское право. Под. ред. С.П.Грашаева. Москва-ЮРИСТЪ 1999 г.
19. Қазақстан Республикасының Азаматтық Құқығы. 1 Том. Жоғары оқу орындарына арналған (акад-й курс). Ғ.И.Төлеуғалиев. Алматы- ҚазМЗА 2001 ж.
20. Предпренимательство и право: опыт запада. Кулугин МИ. Москва-1992 г.
        
        Жоспар
Кіріспе ……………………………………………………… 4
I. Заңды тұлға ... ... ... ... ... ... Заңды тұлғаның белгілері ……………………………. 9
1.3. ... ... ... ... ... ... ... құқық және әрекет қабілеттілігі …. 14
5. Заңды тұлғаның филиалдары мен өкілдіктері ……. ... ... ... ... қайта құру және тарату
2.1. Заңды тұлғаны құру ... ... ... ... ... ... 21
3. Заңды тұлғаларды қайта құру және тарату…………. ... ... ... түрлері ………………………… 28
Қорытынды …………………………………………. ... ... ... ... ғылымның өз саласы бойынша обьективті ақиқатқа жетуге,
заңдылықтарды ... ... ... ... ... мәселелері
болады. Сол мәселелер ғылыми түрғыдан ... ... ... ... Жалпы алғанда «заңды тұлғалар» Азаматтық құқық саласының
негізгі бөлімдерінің қатарына кіреді. ... ... ... ... ... ... ... күштерін
біріктірмесе еш жетістіктерге жетпес еді. Заңды тұлғалар ... ... ... ... өте ... рөл ... ... азаматтық айналымның қөптеген қатынастарына қатысады. Азаматтар
күнделікті өмірде қандай қарым-қатынастарға түссе сол қатынас-тар негізінен
қөбінесе заңды ... ... ... Ол ... еңбек, саяси,
нарықтық, экономикалық, әлеуметтік, қаржылық жоне т.б. көптеген қатынастар
жатқызуға болады. Сол ... ... ... қатысты мәселелер қай
уақытта болмаса да өзектілігін жоғалтпайды және олар үнемі зерттеліп тұруы
қажет.
Ендігі айтарым, ол ... ... ... ... ... ... ... азаматтық қатынастар да үнемі міндетті түрде дамып,
күрделене береді. Әрине ... ... ... ету үшін азаматтық
заңдылықтар да жаңартылып, жетілдіріліп тұрады. Бұған дәлел, о л ... ... ... ... ең ... сөз ... б.з.д ІІ-І ғ-да ... болып табылады.
Негізінен заңды тұлға институты өте көп зерттелген: құрылымына, оның
түсігіне, белгілеріне, оның ... ... ... оның ... ... ... ... ғылыми теориялық және оқыту-
қолданбалық, кещендік әрі арнайы жұмыстар жетіп артылады. Қазақстанда Бұл
тақырыпқа Ю.Г.Басин, ... ... ... ... ... ... М.К.Сулейменов,
Ш.Ж.Ташмукамбетова және тағыда басқа ғалымдар көп ... ... ... оның көп ... ... Мен, ... жұмысымда заңды тұлға
туралы көптеген ілімдердің (теориялардың) бар екендігін айтып ... ... ... мен, ... ... ... ... арасында
көптеген келіспеушіліктердің бар екендігін анықтадым. Олардың заңды тұлғаға
байланысты қоятын негізгі сұрақтардың бірі : ... ... ... не) түр? Ол ... ерік ... жүзеге асыруда? Ол кімнің
мүддесін қорғауда?» Мен де Бұл сұрақтарға жауап іздеумен ... ... ... жазуымда келесі мақсаттарды алдыма қойдым. Ол, ең ... ... ... ... ... оның ... алатын орнын анықтау
болып табылады. Бұл мақсатыма жету үшін, мен ... ... ... әр ... ... ой тұжырымдарын зерттеп, оларды
практи-калық жағынан қарастырдым. Яғни ол шың ... ... не ... ... үшін.Соңында олардың қайсысының шыңдыққа сай келетіндігін
анықтағым келді.
Негізінен заңды тұлға институтына байланысты қатынастар ... ... ... ... ... ... ... 27.12.1994 жылы, «Бәсекелестік жоне
монополиялық қызметті шектеу туралы», ... емес ... ... ... ... «Аудиторлық қызмет туралы», «Жауапкершілігі
шектеулі серіктестіктер және Қосымша жауапкершілігі бар ... ... ... ... ... ... туралы», «Қазақстан
Республикасындағы банктер және банктік ... ... ... заңдары, «Өндірістік кооператив туралы», «Мемлекеттік
кәсіпорын туралы», «Шаруашылық серіктестіктер туралы», ... ... ... ... ... ... ... Республикасының
Президентінің заң күші бар жарлықтары және көптеген Үкімет қаулылары ... ... ... ұғымы
1.1. Заңды тұлға ұғымы
Азаматтық құқықтар мен міндеттердің иесі ретінде ... ... ... болу тек жеке ... ғана ... олармен қатар
заңды тұлғаларға да тән қасиет (АК 1 бап).
Азаматтық құқықтың ... ... ... ... түл-ғаның
түсінігін айқындау үшін тарихқа шүғылып, жалпы оның ... болу ... ... ол ... ... ... туралы мағлүматтарды
келтіру орынды болар деп ойлаймын.
Әрі әлеуметтік, әрі экономикалық, әрі саяси ... ... ... ... ... әр ... ұйымдар құрмай өмір
сүруі мүмкін емес. Кез-келген ұйымдардың белгілі бір мақсаттарға жету үшін
құрылатындығы ... ... ал ол үшін ... ... ... мен ... бір ... келтірілуі қажет. Адамдардың ... ... ... ... ... тұлғалар түрінде ұйымдастырылады.
Заңды тұлға институтының қоғамда пайда болуының себептеріне келетін
болсақ, олар жалпы құқықтың да пайда болу себептерімен ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың
дамуы, қоғамдық сананың жоғарылауы.
Қоғамдық дамудың белгілі бір сатысында жеке тұлғаның жалғыз субъектісі
ретіндегі жеке тұлғалар ... ғана ... ... ... ... ... ... айналым үшін жеткіліксіз болып қалды.
Заңды тұлғалардың алғашқы көріністерін сөз қылған біздің ... ІІ-І ... Рим ... ... ... Олар өмір ... ... өзгеруінен байланысты емес, бөлінбейтін оқшаулы
мүлікке ие (жеке корпорациялар, коллегиялар), азаматтық айналымда өзінің
атынан ... ... ... ... ... болуы
туралы сөз қылған. Әрине Рим заңгерлеріне "заңды тұлға" деген түсінік
бейтаныс болған, бірақ жеке ... ... ... ... Рим
заңгерлерінің арқасында танылғаны күмән тудырмайды.[1]
Уақыт өте келе жоғарыда ... ... да, ... сана ... ... ... ... заңды тұлғалар туралы түсінік те өзгерді, ... ... ... ... XIX ғасырдың соңында экономиканың қарқынды
даму салдары заңды тұлғалар туралы ілімдердің кең ... ... ... ... ... ... ... әлде қайта арта түсті, оған
себеп кәсіпкерлік қызметтің бір мемлекет шегінен шығып әлемге ... ... ... ... көтерілуі, жаңа технологиялардың
пайда болуы. Экономиканың дамуымен қатар ... ... ... көлемі де ұлғая түсті, оның сапасы да жоғарылады. Заңнама
бойынша заңды ... ... ... ... ... ... болады:[2]
1. Ұжымдық мудделерді құжатқа түсіру - заңды тұлға ... ... ... еріктерін ұйым ерігіне айналдырып, олардың
арасындағы қатынастарды реттейді, ... ... ... ... ... ... түсуіне мүмкіндік береді.
2. Қаржыларды біріктіру- заңды тұлға әсіресе оның, "Акционерлік қоғам"
деген түрі, қаржыларды ұзақ уақытқа орталықтандырылудың ең ... ... ... Ал ... ... кең ... ... қызмет атқару
мүмкін емес.
3. Кәсіпкерлік тәуекелді шектеу- яғни заңды тұлғаны құру ... ... оның ... үлесімен ғана шек-теуге мүмкіндік береді.
4. Қаржыны басқару- заңды тұлға кәсіпкерлік қызметтің кез-келген
аясында қаржыны әлде ... ... ... ... ... ... ... қағаздар, биржалар туралы заңнамалар ... ... ... басқарудың әдістерінің бірі болып табылады, сондықтан да
олар ... ... ... ... мен ... ... ... табылады.
Заңды тұлғалар туралы түсінікті айқындау үшін азаматтық құқық ... ... ... ... ... тұлғалар туралы ілімдер мәселесін
жатқызады.
Заңды тұлғалар сияқты сондай маңызды, күрделі әлеуметтік институттың
дамуы ғылыми зерттеулерсіз мүмкін емес. Олар заңды ... ... ... ... ... ... - ... құрылтайшылары немесе қатысушы-ларынан бөлек
болып табылатын қоғамдық құрылғы. Бұл ... сөз ... ... ... ... ... ... таппайтын құқық субьектісі болуында. Яғни
сұрақ: заңды тұлғаның қасиеттерін ... кім, әлде не? Осы ... ... ... бір ... ғасыр бойы көптеген теориялар пайда болды. Мұндай
зерттеулердің нәтижесінде теорияларды екі ... ... ... ... - ... теориясы". Бұл теорияның негізін қа-лаған
К.Ф.Савиньи ... ... Оның ... ... шын мәнінде құқық
субътектісінің қасиетін тек адам ғана еншілей алады. Ал заң шығарушы болса,
заңды тұлғаның ... оны ... ... ... қасиеті тұрғанын
мойындайды. Сондықтан да заң шығарушы заңдық ... ... ... ... ... ... шығарылған субьектісін алға
тартады. Ал, неміс ғалымы Гирке болса, "Органикалық теорияның " ... ... ... адам ... ... Бұл ... оны дербес
құрылым деп қарайды. Ягни, екінші топтың пікірі бойынша, ... ... ... ... бір түрі ... ... ... реалды ілім деуге де болады. Реалистік теорияны Саллейль ұсынған
болатын. Ол заңды тұлғаны құқық-тың арнайы субъектісі ... ... ... айтқан, бірақ ол оны адаммен салыстырмаған.
Ал, Бұл екі пікірді қостаған Иеринг. Ол ... ... ... айта отырып, оның артында нақты адамдардың ... ... ... де заңды тұлғалар туралы көп деген ілімдер пайда
болған. Олар көбінесе ... ... ... ... ... С.И.Аскназий "Мемлекеттік теорияның" авторы, бы лай ... ... ... ... ... өзі ... да, шаруашылық
қызметтің нақты саласында тізгінді өзі үстайды."
Венедиктов "Ұжым теориясын" ұсынды. Ол бойынша ... ... ... екі ұжым ... ... атынан барлық халық;
ә) аталған заңды тұлғаның жұмысшылары мен қызметкерлерінің ұжымы.
Профессор Ю.К.Толстойдың айтуы бойынша мемлекеттік ... ... ... ... ... ... Ол ... теориясын" алға
тартты.
Ал, Д.М.Генкин болса "әлеуметтік ақиқат теориясын" ұсынған. Онда ... ... ... ... тарихи-экономикалық заңдылығын
болашаққа ала отырып, заңды тұлғаның ... ... ... ... орай ... ... ... туралы ілімде осындай әр қилы пікірлердің болуының өзі
оның күрделі құқықтық құбылыс екендігін анық дәлелдей ... ... ... ... мемлекеттерінің азаматтық заңдарындағы
заңды тұлғалардың түсінігі тіптен ... ... ... ... ... ... "Заңды тұлға" термині болған емес. Ал, Швейцарияда тек
қысқа түсініктемелермен шектеледі.
Заңды тұлғалардың ең кең түсініктемесі ... ... ... ... ... ... ... кодексінде 1865
жылғы "Заңды тұлға - фиктивті құ-қықтарды ... ... ... ... ала алатын, құқықтық және құқықты емес ... ... ... ... ... деп ... ... Американың басқа
мемлекттерінің азаматтық кодекстерінде заңды тұлғаларға ... ... ... ... келе заңды тұлғаларға келесідей анықтама беруге
болады: заңды тұлға дегеніміз - құрылтайшылардың ерігін ... ... ... ... ... ... өзінің атынан қатысатын,
азаматтық құқықтар мен міндеттерге ие бола ... ... де ... ... ... белгілі мақсаттарға
жету үшін азаматтар, олардың қаржылары және қызметтерінен құрылған ұйым.
Ал, заңды тұлғаның легалды ... ... ... азаматтық кодексінің 33 бабында көрсетілген.
1. Меншік, шаруашылық жүргізу немесе жедел ... ... ... бар және сол ... өз ... ... жауап беретін, өз
атынан мүліктік және мүліктік емес жеке құқықтар мен міндеттерге ие ... ... ... ... ұйым ... тұлға деп танылады.
Заңды тұлғаның өзінің дербес балансы немесе сметасы болуы тиіс.
1.2. Заңды тұлғаның белгілері
Заңды тұлғаның белгілері — әр бірі ... ... ... ... ал егер ... қоссаң азаматтық құқықтың субъектісі ретінде
танылуға жеткілікті.
Бұл тек тар мағынадағы түсінік.
Қазақстан ... ... ... барлығы мемлекеттік
тіркеуден өтеді, олардың барлығының мөрлері бар және олар ... ... ... ... ... тұлғаның мәнін ашпайды. Шын мәнінде, ... ... ... де және кейбір ... ... ... ... өтеді. Мысалы: Шет ел компанияларының филиалдары мен
өкілдіктері. Олардың мөрлері мен банктерде ... бар, ... олар ... ... ... ғылымы әдетте заңды тұлғаның төрт негізгі белгісін бөліп
шығарады:
1. ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық айналымға өз атынан қатынасуы.
1. ... ... ... - ... ... ішкі ... ... Сол
арқылы қызмет аясы айқындалады. Заңды тұлғаның ұйымдасқан бірлігі, оның
белгілі бір иерархияның болуымен, басқару ... ... ... ... ... ... ережеге сай болуымен көрініс
табады. Мұның нәтижесінде көпшіліктің қалауын заңды ... бір ... ... ... тұр. Заңды тұлға өз ... егер ... ... ... жарғы және құрылтай шарты арқылы не ... ... ... ... ... ... тұлғалар заң құжаттарына, сондай-ақ ... ... ... істейтін өз огандары арқылы азаматтық құқықтарға
ие ... ... ... ... ... ... ... органдарының
түрлері, тағайындалу немесе сайлау тәртібі және олардың өкілеттігі ... ... ... белгіленеді.
2. Мүліктік оқшаулық.
Муліктік оқшаулық — заңды тұлғаның экономикалық құқықтық белгісі болып
табылады және оның ... ... ... ... ... Бұл ... оның меншік құқығы, шаруашылықты жүргізу немесе оралымды басқару
құқығы туралы ... тұр. Мұны ... ... білу керек. Мүлік деп біз
заттарды танимыз, яғни заңды тұлғаның меншігінде, шаруашылық жүргізу немесе
оралымды ... ... ... ... оның ... тұлға деп танылуына
кедергі болады. Ал, кейбір заңды тұлғалардың бар мүлкі банктік ... ... алып ... ... ... мүмкін.
Заңды тұлғаның кажетті атрибуты болып табылатын мүліктің бар болуы осы
екі жағдайды да қосады. Яғни Бұл жерде мәселе оқшаулы мүлік ... ... Ал, Бұл ар әр ... мағыналар.[3]
Заңды тұлғалар құрылғаннан кейін біраз уақыт бойы тіпті ешқандай
мүлікке иелік етпеуі ... ... ... оқшаулығы тек белгілі бір
мүлікке иелік ету қабілетімен ғана шектеледі.
Коммерциялық ұйымдағы дербес балансының мөлшері мен мекемедегі ... ... ... ... ... құжаттар болып табылады.
3. Дербес мүліктік жауапкершілік
Дербес муліктік ... ... — ол ... ... ... ... ... барлық мүлікпен жауап беруі. Бұл
жалпы ереже. Ал, ... иесі ... ... мен ... ... кодекстің 44 бабы 1-тармағының 2-бөлігіне сәйке өз
міндеттемесі бойынша өз билігіндегі ... ... ... береді.
Қаражат жеткіліксіз болған жағдайда мекеме мен қазыналық ... ... ... оның ... ... ... тұлғалардың дербес мүліктік жауапкершілігіне заң актілерімен
қосымша жауапкершілік тағайындалуы мүмкін.
Бұл Азаматтық кодексте ... ... 1) ... және ... ... ... серіктестіктердің міндеттемелері
бойынша жауапкершілігі Азаматтық ... 63 ... ... және ... ... сол сияқты әр заңды тұлғаның түріне байланысты,
міндеттеменің тууына байланысты. ... ... эр ... қатысты
жауапкершілік көзделген.
4. Заңды тұлғаның азаматтық айналымға өз атынан қатысуы.
Заңды тұлғаның азаматтық айналымга өз ... ... ...... өз ... ... ие болуға, оны жүзеге асыруға және міндеттемелер
атқаруға және ... ... ... ... ... ... өз атынан
шарт жасауға мүмкіндік беретін белгісі болып табылады.
Заңды тұлға тек өз ... ғана ... және ... ... ... Ол өзінің құрылтайшыларының, басшысының, ... ... ... ... мүмкін емес. Тек заңдарда көзделген реттер
мен тәртіп бойынша Қазақстан ... және ... ... тапсырмасымен олардың атынан заңды тұлғалар өкілдік ете
алады.(АК 111 б., 112 ... ... ... ... ... ... яғни оны басқа ұйымдардың ... ... ... жері мен атауын анықтаумен жүзеге асырылады.
Заңды тұлғаның атауы
Азаматтық кодекстің 38-бабының 1-тармағына сәйкес заңды тұлғалардың
барлығының ... ... ... ... ... оның құқық субъектісі
ретіндегі дараландырылу ... ... ... ... тұлғалардың атауы заңды тұлға тіркелгеннен кейін
оның фирмалық атауы ... ... ... лық атау ... ... бір мезгілде тіркелуі тиіс.
Фирмалық атауы коммерциялық ұйымның мүліктік емес құқығы және ... ... ... ... ... табылады(АК 125 бап). Ол
ұйымның өзінен бөлінбейтін және тек қана ... ... ... ... ... ... заңмен тиым салынған, ол Қазақстан
Республикасының заңнамасымен қоса ... ... да ... меншікті қорғау туралы 1883 жылғы Париж конвенциясы). Осы
конвенцияға қосылған ... ... ... ... ... құқық
қорғалуы тиіс. Ол егер де фирмалық атау тіпті мемлектеттік тікеуден дұрыс
өтпеген болса да қорғалуға ... ... ... оның ... аталатыны және ұйымдық құқықтық
нысанын ... ... Ол ... сай ... да қосымша мағүлматтарды
қамтуы мүмкін. Заңды тұлғаның атауы оның ... ... ... ... ... заң талаптарына немесе қоғамдық ... ... ... ... егер жеке ... есімдері
қатысушылардың есімдеріне сәйкес келмесе не ... Бұл ... ... ... рұқсат алмаса, олардың есімдерін пайдалануға жол
бермейді (АК 386 1т).
Заңды тұлғалар (мемлектеттік кәсіпорындарды, мемлекеттік мекемелер ... емес ... ... ... "Республика", "Ұлттық"
деген сөздерді олардың фирмалық атауларында, тауар ... үшін ... ... ... тәртіппен және мөлшерде
төлейді(АК 38 бап 3 тар.).
Заңды тұлғаның тұрған жері.
Заңды тұлғаның тұрған жері оның ... ... ... ... тұрған
жері болып табылады және ... ... ... жері оның ... ... ... мекен-жайы жазылып, көрсетіледі.
Заңды тұлғаның тұрған жері іс ... ... ... ... ... беру және ... жергілікті әкімшіліктің
актілерін дұрыс қолдану үшін өте маңызды болып табылады.
Үшінші тұлғалармен қарым-қатынаста ... ... ... ... ... ... ... тізілімге енгізілген мекен-жайға сәйкес
келмейтініне ... ... ... жок. Бұл ... үшінші тұлғалар заңды
тұлғаға мемлекеттік тізілімге ... ... да, ... мекен-
жайына да почталық және өзге де хат-хабарлар жіберуге құқылы.
Азаматтық айналымда заңды тұлғаны дараландырумен қоса оның шығаратын
өнімін де ... ... ... ... ... Себебі бір тектес
заттар әр түрлі ұйымдармен шығарылуы мүмкін. Мұндай дараландыруды ... үшін ... ... л ар, товар лық таңбалар, қызмет ... және ... шығу ... ... ... марка
Өндірістік марка дегеніміз былайша айтқанда товарды дараландырудың
анықтамалық (бейнелейтін) әдісі болып табылады. Ол міндетті ... ... ... оның қабында орналастырылады. Онда әдетте товар өндірушінің
фирмалық ... ... ... ... ... келуі тиіс стандарттарға
сілтеме, оның ... ... ... және тағы ... мәліметтер
қамтылады. Өндірістік марка ешбір тіркеусіз қолданылады және ешбір құқықтық
қорғауға жатпайды.
Тауар таңбасы
Тауар таңбасы - Бұл ... ... ... ... таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы "заңын
сәйкес тіркелген немесе Қазақстан ... ... ... орай тіркеусіз қоргалатын бір ... ... жеке ... ... заңды немесе жеке тұлғаның біртектес тауарларынан ... ... ... белгі.[5]
Тауар таңбасы ретінде бейнелеу сөз, әріп, цифр, көлем белгілері және
өзге де белгілер немесе бір ... ... ... ... тауарларынан ажыратуға мүмкіндік беретін олардың аралас үлгілері
тіркелуі мүмкін.Тауар таңбасы кез келген бояулы түсте немесе ... ... ... ... ... келесі негіздер бойынша тауар таңбалары тіркелмейді:
1. жалпыға ортақ қолданысқа енген белгілер.
2. жалпыға ортақ рәміздер мен терминдер.
3. тауардың ... ... ... ... ... ... ... шығарылған немесе өткізілген жері мен уақыты.
4. тауардың табиғи немесе нобайлық ... ... ... ... ғана бейнелесе.
6. Мемлекеттік елтаңбалары, тулар мен ... ... ... ... ... атауларын, ресми бақылаулық, кепілдік
және сынамалық таңбаларды, мөрлерді, олимпиядалық рәміздерді, наградаларды
және басқа да айырым белгілерді, ... ... ... ... дейін
оларга ұқсас белгілерді бейнелейтін белгілер.
Бірақ, егер Бұл арға ... ... ... ... берсе,
мұндай белгілер қорғалмайтын элементтер ретінде пайдаланылуы мүмкін.[6]
Сонымен қатар тауар туралы немесе оның шығарылатын жері туралы жалған
мәліметтер де ... ... ... ... ... ... болып мемлекеттік
патент ұйымы (немесе-Қазпатент) ... ол ... ... ... таңбалары және тауар шығарылган жердің атаулары туралы " ... ... ... ... ... ... ... таңбаларын
және тауар шыгарылған жерлердің атауларын қорғау саласында мемлекеттік
монополиясын қамтамасыз етеді, тауар таңбаларын тіркеуге, ... ... ... ... ... ... және ... өтінімдер
қабылдайды, олар бойынш сараптама жургізеді және куәліктер береді, тауар
таңбалары тіркеу ... және ... ... жер ... пайдалану
құқығын алу туралы мәліметтердің ресми ... ... ... ... ... өзіне жүктелген өзге де міндеттерін орындайды.
Жоғарыда тауар таңбасын немесе ... ... ... атауын
пайдалану заңды тұлғаның құқығы екені ... Ал, ол ... ... болса - тауар таңбасы немесе тауар ... ... ... тауарларда және олардың бумасында оларды ... ... ... ... шығарылған жердің атауының белгісі бар ... ... ... ... ... ... ... маңдайшаларда, жарнамада
баспа өнімде немесе өзге ... ... ... ... ... ... өзгеше енгізу.[7]
Қызмет көрсету таңбалары
Қызмет көрсету таңбалары дегеніміз-Бұл " Тауар таңбалары, ... ... және ... ... жерлердің атаулары туралы "
Қазақстан Республикасының заңына ... ... ... ... ... ... ... орай тіркеусіз қорғалатын, бір
заңды немесе жеке тұлғанының қызметін басқа заңды немесе жеке ... ... ... үшін ... ... ... ... қызмет көрсету таңбасы мен тауар таңбасын
жалпылама тауар таңбасы деп көрсетіліп кеткен.Осыган байланысты ... ... ... көрсетілген мәліметтердің барлығы ... ... ... ... ... жер атаулары.
Тауар шығарылған жердің атауы — Бұл ерекше қасиеттері тек қана немесе
негізінен оны ... ... оның ... табиғи жағдайларымен және адам
факторларымен байланысты тауарды белгілеу үшін пайдаланылатын географиялық
көрсеткіш.[8]
Тауар шығарылатын ... ... ... ... ... ... елдердің, елді мекендердің, жерлердің атаулары, сондай-ақ басқа да
географиялық объектілердің атаулары немесе олардың тауарларының ... ... ... ... жол ... белгілер болса:
1. Тауар шығарылған жерге қатысты жаңылысуға әкеп ... ... ... өндірілген нақты жерді үстірт түрде көрсететін, бірақ
тауардың басқа аумақтан шығарылғаны жөнінде қате ... ... ... ... ... ... емес және Қазақстан
Республикасындағы ... ... ... ... ... ... ортақ
қолданысқа енген белгілер.
Негізінен алғанда Бұл тауардың шығарылған жердің атауын пайдалану
құқығы бірнеше заңды тұлғаларға ... ... Ол ... және ... ... ... арқылы басқа тұлғаларға беріле бермейді.
Тауар шығарылған жер атауын паудалану құқығының иесі тауар шығарылған
жер атауымен қатар түстай латынның ® әріп ... ... ... ... ... жердің атауы", "зарегистрированное наименование
места происхождения товара" ... ... ... ... сөз ... соға
алады.[9]
1.4. Заңды тұлғаның құқық және әрекет ... ... ... ... ол ... не ... қарамастан құқықтарға ие болуы және әрекет етуге қабілеті ... ... ... ... да мұндай қасиеттерге ие. Бірақ азаматтар мен заңды
тұлғалардың құқық және әрекет қабілеттерінің өзгешеліктері болады. ... ... ... және сол сияқты қатынастарға қатыса алмайды. ... ... ... ... ... ... ... қабілеттілігінің
мемлекеттік тіркеуден өте салысымен пайда болуында.
Құқық қабілеттілігінің екі негізгі түрі бар: жалпы және ... ... ... ... ... ... Яғни азаматтар
заңмен тиым салынбаған ... ... ... ... ... ... басқаша.
Ескі заңдылықтар (Кеңес Одағы кезіндегі) бойынша заңды тұлғалар ... ... ... Яғни ... заңды тұлға сол кездегі еңбек бөлінісіне
байланысты, тек қана ... ... ... ... ... ... ... және жарғымен көзделмеген мәмілелер жасауға тиым салынған. Ол
кезде " Рұқсат етілгеннен басқасына тиым салынады " деген ... ... ... ... ... және ұйымдардың белсеңділігін қысып
тастайтын болды, тез өзгеретін сұранысқа тез назар ... ... ... - ... ... ... ... тұрған.
Нарықтық экономикалық қатынастарда заңды ... ... ... белгілеу заманға сай болмады. Сондықтан Қазақстан
Республикасында жаңа Азаматтық ... және оған ... ... ... ... тұлғаның құқық қабілеттілігін ... ... ... ... ... қоспағанда коммерциялық ұйымдардың
азаматтық құқықтары болуы және заң актілерінде немесе құрылтай ... ... ... қызмет түрін жүзеге асыру үшін қажетті азаматтық
міндеттерді атқару мүмкін.
Бірақ, заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі ... ... ... мүмкін
емес. Себебі заңды тұлға белгілі бір мақсаттарға жету үшін құрылады және ол
үшін құрылтайшылары ... ... мен ... иелену мүмкіндігін
белгілейді, осылайша заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі шектелген мағынада
айқындалады.
Заңды ... ... ... ... оның жалпы немесе арнайы
сипатымен ғана белгіленбейді. Заңды тұлға азаматтардың кейбір құқықтарын
иелене алмайды. Кейбір ... ... ... ... үшін мемлекеттен рұқсат
қағазын (лицензия) алуы қажет. Онымен қоса ... ... ... ... ... заңдармен реттелуі мүмкін.
Мынадай да жағдайларды ... ... ... діни ұйымдардың
жарғылық қызметіне сауда - саттық әрекеттер кірмейді. Алайда ... ... ... ... егер ол ... ... ... жүргізуге қажетті
болса, дауланбайды. Яғни кейбір арнайы құқық қабілеттіліктері бар ... ... ... ... қызметінен кең болуы мүмкін.
Шаруашылық жүргізу құқығына негізделген кәсіп ... ... ... емес ... ... құқық
қабілеттіліктерінен әлде қайда тар.
Қазыналық кәсіпорындар болса тек қана мемлекеттік мүддесіне ... ... ... жету үшін ... сондықтан олардың құқық
қабілеттіліктері сдан да тар болып ... Ал, ... ... ... ... ... ... бөлек қарастыру қажет.
Олардың құқық қаблеттілігін нақты арнайы деп мінездеу ... ... ... ... нақты мақсаттарға жету үшін құрылатындығын қарастыратынын
ескеру қажет. Сондықтан коммерциялық емес ... тек қана ... ... ... ... ... ... тұлғаларға таралатын жалпы шектеулерден басқа, заң заңды
тұлғалардың кейбір түрлеріне ... ... ... ... де қояды. Мұндай Іпектеулер заңды тұлғаларды тек қана ... ... бір ... ... ... берумен немесе
керісінше белгілі бір қызметтермен ... ... ... ... тиым салу ... ... асырылады. Мысалы: "Банктер және банктік
қызмет туралы" жарғының 1-бабының 3-тармағына сәйкес банктің статусын
алмаған ... ... ... өздерін "Банк" деп атап, банкілік қызметпен
айналысуға тиым салынған.
Кәсіпкерлік аясындағы заңды тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаға мемлекеттік
тіркеуден өткеннен кейін пайда ... ... ал ... ... құкық қаблеттілігі лицензияны алғаннан кейін кеңейеді және
лицензияның уақыты біткен де, ол ... ... ... ... ... деп тапқанда шектеледі.
Азаматтық айналымға қатысу үшін заңды тұлғаларға тек құқық қаблеттілік
қана емес сонымен ... ... ... те ... ... ... тұлғалардың әрекет қабілеттілігі азаматтарға қарағанда ... бір ... ... ... және бір ... ... ... әрекет қабілеттілігі дегеніміз — ол ... ... ... мен ... алып, жүзеге асыра білу
қабілеті.
Заңды тұлғаның әрекеті - ол біріншіден сол ұйымды құрайтын ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруда
олардың рөлдері әр түрлі. Біреулері құқықтар мен міндеттерді алып ... ... ... ол ... мен ... ... ... тұлғаға заң құжаттары мен құрылтай ... ... ... өз ... ... ғана ... ... ие болып, өзіне
міндеттемелер қабылдайды (АК 37 бап). Сондықтан органдардың әрекеттері
заңды тұлғаның ... ... ... ... ... ешқандай рұқсатсыз (сенім хатсыз) басқа құқық
субъектілерімен қатынастарда, заңды тұлғаның мүддесіне ... ... ... бір топ адамдардың жиынтығы.
Заңды тұлғаның органы заңды ... біл ... және ... ... ... саналмайды. Олар жеке дара (директор) немесе алқалы
(кеңес, президиум) болуы мүмкін.
Заңды ... бір ... ... ... ... мүмкін. Органдар
тағайындалуы немесе сайлануы мүмкін.
Заңды тұлғаның органы заңды ... ... ... ... ... және оның өз ... шегіндегі әрекеті заңды тұлғаның
әрекеті болып табылады. Заңды тұлға үшінші тұлғалардың ... ... ... құрылтай құжаттарында белгіленген өз өкілеттілігін ... ... ... ... жауап береді. Бірақ заңды
тұлға өз органының жарғыдағы таланты бұзып жасаған ... ... ... алады. Егер мәміле жасаған екінші жақ мұндай құқық бұзушылықты білсе
немесе ... ... ... және оны ... онда ... мәмілені жарамсыз
деп тануына болады (АК 44 бабының 4 тармағы).
Заңды тұлғаның әрекет ... ... ... екі түрі ... ... ... ... айналымға қатысу, басқа субъектілермен
қатынасқа түсу, сотта жауапкер немесе талапкер ретінде қатысу;
2. Заңды тұлғаның ішкі шаруашылық ... ... ... ... ... ... оның ... немесе
өкілдері атқарады. Ал, ішкі шаруашылық қызметін барлық еңбек ұжымы жүзеге
асырады. ... ... ... ... әрекет қабілеттілігі заңды тұлғаның
барлық қызметтерінен көрініс табады.
1.5. Заңды тұлғаның филиалдары мен өкілдіктері
Өзінің тұрған жерінен ... ... ... ... да бір әрекеттер жасау
қажеттігі болған кезде заңды тұлға филиалдар немесе өкілдіктер құра алады.
Заңды тұлғаның ... ... тыс ... және оның ... немесе бір бөлігін, соның ішінде өкілдік ... ... ... ... ... ... табылады (АК 42 б).
Заңды тұлғаның тұрған жерінен тыс орналасқан және оның мүдделерін
қорғау мен өкілдігін ... ... оның ... ... мен өзге
құқықтық әрекеттер жасайтын оқшау бөлімшесі өкілдік болып ... (АК 42 ... ... ... оқшауланған мүлігі болмайды, филиалдың
мүлкі кейде бөлек баланыста саналуы мүмкін, ... ол жеке ... ... ... құрған заңды тұлғаның мүлкі беріледі және оның бекіткен
ережелері негізінде ... ... ... ... ... ... ... оны құрған заңды тұлғаның атынан қатысады және ол ... ... ол үшін ... ... ... ... мен өкілдіктер заңды тұлға болып табылмайды.
Филиалдар мен өкілдіктер туралы ережеде филиал ішіндегі қатынастарды
және ... ... ... ... арасындағы қатынастарды, филиалдың
мақсаттарын және негізгі қызмет бабын, оның лауазымды тұлғаларын тағайындау
және ... ... ... нысаны, мүлікті филиалдан ... ... ... ... ... және ... қызметін
тоқтату туралы мағүлматтар көрсетілген.[12]
Филиалдар мен ... ... ... ... ... қоспағанда заңды тұлғаның өкілетті органымен тағайындалады.
Қоғамдық бірлестіктердің құрылымдық бөлімшелерінің ... ... ... және оның филиалдары мен өкілдіктері туралы ережеде
көздеген тәртіппен сайланады. Діни бірлестіктерде де ... ... ... ... 43 бап 4 ... ... территориясында орналасқан филиалдармен
өкілдіктер міндетті түрде мемлекеттік тіркеуден өтуге жатады.
Филиалдар мен өкілдіктер мемлекеттік тіркеуден өткенде филиалдар ... ... ... ... Республикасының заңдарына сәйкестігі
тексеріледі, тіркеме нөмері мен ... ... ... ... ... ол туралы мемлекеттік тіркемеге түсіреді.
ІІ. Заңды тұлғаны құру, ... құру және ... ... ... ... ... ... үшін міндетті түрде оның құрылтайшысы ретінде
мүлік иесінің ерік білдіруі қажет. Осыған байланысты алдымен заңды тұлғаның
құрылтайшысы жөнінде сөз ... ... ... ... ... кодекстің
40 - бабында көзделгендей заңды тұлғаның бір немесе бірнеше ... ... ... ... не олар ... ... органдар
немесе жақтар, ал заң құжаттарында арнайы көзделген реттерде өзге де заңды
тұлғалар ... ... ... бола ... орайда, мүлікті
шаруашылық жүргізү немесе оралымды басқару құқығымен ... ... ... ... ... ол уәкілдік берген органның келісімімен
басқа заңды тұлғалардың ... бола ... да айта ... ол ... ... ... тек ... құрылатыны (АК 58 бап 3 тармағы) ал, кейбіреуі тек қана заңды
тұлғалармен (АК 110 бап). ... ... ... ... тек біреуімен ғана.
Енді құрылтайшылар мен қатысушыларды ажырата білу қажет. Бұл жерде
құрылтайшы нақты бір заңды тұлғаны ... ... ... ... ... ... тұлға құрылып болған соң құрылтайшы қатысушыға айналады.
Бірақ, қатысушы бұрыннан ... ... ... ... ... ... мүмкін және оған қатысушылардың барлық құқықтары ... ... егер ол ... ... ... ... ... айтылғандардың барлығы мемлекеттік мекемелер мен мемлекеттік
кәсіпорындардың құрылтайшысы мемлекетке ... ... ... құру ... ең алдымен құрылтай
құжаттарын жасайды. ... ... ... құжаттарының түрін және
міндетті реквизиттері мен басқа да оған қойылатын ... ... ... ... сәйкес заңды тұлға өз қызметін жарғысы не
құрылтай шарты деп аталатын құрылтай құжаттары ... ... ... ... ... ... тұлғаның басқа құрылтай құжаттары болуы
мүмкін. Коммерциялық емес ... ... 1) ... үшін — ... ... ... ... ереже (жарғы) және меншік иесінің ... ... ... құру ... ... 2) қор, ... кооперативі,
коммерциялық емес акционерлік қоғам, қауымдастық (одақ) нысанындағы, өзге
де ұйымдық-құқықтық нысанындағы ... ... ... үшін ... ... жарғы және құрытай шарты; 3) қоғамдық ... ... үшін ... болып табылады ("Коммерциялық емес ... ... ... емес ... құрылтай құжаттарының талаптары коммерциялық
емес ұйымның өзінің, оның құрылтайшыларының (қатысушыларының) ... ... емес ... ... ... мен жарғысы арасында қарама-
қайшылық болған жағдайда: 1) егер олар ... ішкі ... ... құрылтай шартының; 2) егер олардың қолданылуы заңды тұлғаның
үшінші тұлғаларымен ... үшін ... ... жарғының талаптары
қолдануға тиіс.
Бір адаммен құрған коммерциялық ұйым тек жарғы негізінде ғана ... ... ... ... ... ... сәйкес шаруашылық
серіктестік пен өндірістік ... ... ... ... мәні мен ... белгіленуге тиіс.
Құрылтай құжаттарының қатарына құрылтай шарты енгізілген жағдайда
Азаматтык кодекстің 41-бабындағы ... ... ... ... ... ... ... шектеліп қалмайтындығы де ескерілген.
Құрылтай шартында тараптар (құрылтайшылар) заңды ... ... оны құру ... ... ... ... оның меншігіне
(шаруашылық жүргізуіне, оралымды басқаруына) өз ... беру және ... ... ережелерін белгілейді. Егер осы кодексте заңды тұлғаның
жекелеген түрлері туралы заң ... ... ... шартта
құрылтайшылар арасында таза табысты бөлудің, заңды тұлғаның қызметін
басқарудың, оның ... ... ... ... мен ... ... және оның жарғысы бекітіледі.
Заңды тұлғаның жарғысына қоятын талаптар аталған баптың 5-тармағында
қамтылған. ... ... ... ... ... ... атап ... оның атуы, түрғылықты жері, оның органдарын ... мен ... ... оның ... ... құру мен тоқтату
ережелері, жұмыс тәртібі туралы, окімшілік пен еңбек ұжымы ... ... және т.б. ... ... ... Ал, егер ... бір адам құратын болса оның жарғысында мүлікті құру және кірістерді
бөлу тәртібі де белгіленуі тиіс. Заңды ... ... ... ... арасында қарама-қайшылық туындаған жағдайда:
1) егер құрылтайшының ішкі қатынастарына қатысты болса, құралтайшы
шарты;
2) егер ... ... ... тұлғаның үшінші тұлғаларымен
қатынастарында маңызды болса, ... ... ... тиіс.
Барлық мүдделі адамдар жарғымен танысуға құқылы. Жоғарыда айтып
кеткенімдей ... ... ... түрде құрылтайшысы ... ... Және ... ... құрылу процессі олардың қай
нысанда ... ... ерік ... ... емес. Соған
байланысты заңды тұлғаның құрылуының бұйырық бойынша, рұқсат беру бойынша
және ... ... ... құру ... ... ... ... - заңды тұлғаны құрудың бүйрық ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Мұндай тәртіппен мемлекеттік мекемелер және мемлекеттік кәсіпорындар
құрылады. ... ... мен ... ... мүлікпен билік етуге уәкілетті органдар бола алады.
2. Рұқсат беру бойынша-заңды тұлғаны рұқсат беру тәсілімен құру ... ... құру үшін ... ... ... ... ... Кеңес Одағы кезінде кооперативтердің көпшілігі осы
тәртіппен құрылған болатын. Бірақ заңды тұлғаны ... ... ... ... ... де ... Ал қазіргі заңдарға сай заңды ... ... ... етіп ... ... бас ... жол
бермейді. (А.К. 42 бап. 56). Бірақ кейбір ... ... ... рұқсат
беру әдісінің қағидасын сақтап қалды.
3. Нормативті талаптарға сәйкес құру тәсілі- заңды тұлғаны ... ... ... органдардың рұқсаты қажет етілмейді. ... ... ... ... емес ... ... тұлғаларды құруда кең
пайдаланылады.
2.2. Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу
Азаматтық кодекстің 42 бабына сәйкес ... ... ... ... ... өтуі қажет.
Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу тәртібі азаматтық кодекстен басқа
Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылы 17 сәуірде ... ... ... тіркеу туралы" Заң күші бар Жарлығымен және
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің ... ... ... ... ... реттеледі.
Мемлекеттік тіркеудің құқықтық маңызы мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... ... онымен қоса дәл сол уақытта тұлға өзінің
құқық және әрекет қабілеттілігін иемденеді.
Енді заңды тұлғалардың мемлекеттік тіркеудің түсінігіне тоқталсақ, о л
мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... ... сәйкестігін тексеруі, оларға тіркеу нөмерін бере
отырып мемлекеттік тіркеу туралы ... ... ... ... ... тұлғаларды мемлекеттік тіркеудің мақсаттарына келесілерді
жатқызуға болады:
1. Заңды тұлғаның ... болу ... ... ... ... ... ... және олардың атаулары мен
түрғылықты ... ... ... және ... ... тізілімін жүргізу.
3. Заңды тұлғаның әрекеттеріне, ... ... ... ... ... ... ... олардың филиалдары мен ... ... ... ... ... ... уағдаластық шарттар бойынша
өткізу.
Азаматтық кодекске және жоғарыда айтылып ... ... ... ... барлық заңды тұлғалар мемлекеттік тіркеуден өтуі
тиіс.
Заңды ... ... ... ... ... (тіркеуші
органдар) жүзеге асырады.
Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуден бас ... тек қана егер ... ... ... ... ... ... немесе оның құрылтай
құжаттарының заңға сай еместігі анықталса жүзеге асырылады. Ал, заңды
тұлғаны ... ... ... етуге жол берілмейді.
Мемлекеттік тіркеуден бас тарту немесе жалтару ... ... ... ... ... 15 ... аспайтын, ол шағын
кәсіпкерлерге 3 күннен аспайтын ... ... ... тиіс. Заңда
белгіленген сәттерде ол уақыт ... ... ... ... ... тіркеуден өткендігін дәлелдейтін құжат
мемлекеттік ... ... ... ... табылады.
Тіркелмеген заңды тұлғаның филиалы мен өкілдігінің қызметі рұқсат
етілмейді. ... ... ... ... ... ... пайдасына
алынады.
Мемлекеттік тіркеуден қайта тіркеуді ... білу ... ... мақсаты-мемлекеттік тіркелген заңды түғалар туралы енгізілген
өзгерістерді мемлекеттік тіркелім, ... олар ... ... ... сұраныс жасалуы мүмкін.
Заңды тұлғаның қайтатіркеудің негіздері азаматтық кодекстің ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталының және жарияланған жарғылық капиталының мөлшері
азайғанда;
2. атауы өзгергенде;
3. шаруашылық ... және ашық ... ... ... өзгергенде қайта тіркелуге жатады.
Жоғарыда көрсетілген өзгерістер қайта тіркеусіз ... ... де ... ... жеке немесе Қазақстандык
құрылтайшыларымен ... ... ... ... заңды
тұлғаны құратын болса, ол жалпы тәртіппен тіркеледі және Қазақстанның заңды
тұлғасы болып есептеледі.
Мұндай заңды тұлғалар шетел қатысуындағы ... деп ... ... ... бөлінеді:
а) шетелдік кәсіпорын (оның жарғылық капиталы толығымен шетелдіктермен
құрылған).
ә) бірлескен кәсіпорын.
Екеуі де Қазақстандық заңды тұлғалар болып табылады, ... ... ... ... ... ... яғни ... құрылтайшылардың
құқықтық статусын және төлем қабілеттігін растайтын құжаттар.
Заңды тұлғалардың тіркеуші органға келіунуң тіркеу мен қайта тіркеуден
басқа, тағы бір ... бар, ол — ... ... яғни ... ... ... ... тіркеуді қажет етпейтін өзгерістер
енгізілгендігі туралы хабарлама. Олар мекен-жайының ... ... ... ... өзгеруі және тағы басқа (А.К.
42 бабының 6-тармағынан басқа) өзгерістер болуы мүмкін. Ол 1 ай ... ... ... арыз беру ... ... асырылады.
3. Заңды тұлғаларды қайта құру және тарату
Заңды тұлғаның қызметінің тоқтатылуы қайта құрылуы (тек заңды тұлғаның
құрамынан басқа ұйымның бөліп шығуынан ... және ... ... ... ... қайта құрылуы мешік иесінің ... ... ... ... ... ... және ... тұлғаның құрылтай
құжаттарымен уәкілеттік берілген органның шешімімен немесе заң актілерінде
көзделген сәттердегі соттың шешімімен ... ... ... бес ... бар (А.К. 45 бабы): қосу, біріктіру, ... ... ... ... ... ... 1 бөлігіне сәйкес қайта
құрудың басқа да нысандарының болуы мүмкіндігі көзделген. Қайта құру ерікті
немесе ... ... ... ... Ол ... ерігімен немесе сот органдарының қатысуына байланысты.
Қосу кезінде екі ... одан да көп ... ... ... ... ... бір заңды тұлға құрылады. Олардың барлығының
мүліктік құқықтарымен міндеттері жаңа ... ... ... ... ауысады.
Заңды тұлғаны екінші бір заңды тұлғаға біріктірген кезде біріктірілген
заңды тұлғаның құқықтары мен міндеттері өткізу құжатына ... ... ... ...... ... және ... кезінде жаңа
құрылатын заңды тұлғаға өтетін құқықтар мен міндеттерді ... ... ... ... ... ... оның ... мен міндеттері жаңадан пайда
болған заңды тұлғаларға бөлу баланысына сәйкес ауысады.
Бөліп ...... бір ... ... құрамынан екі немесе одан да
көп заңды тұлғалар бөлініп шығады, бірақ алғашқы заңды тұлға өз қызметін
тоқтатпайды. Сондықтан да ... ... ... қайта тіркеледі.
Бөлу балансы — бөлінген немесе бөліп шығарылған кезде қайта құрылып
жатқан заңды тұлғаның құқықтары мен ... ... ... ... көрсететін бухгалтерлік құжат болып табылады.
Өзгеру - ... ... ... ... ... ... Мысалы, шаруашылық серіктестіктер шаруашылық серіктестіктің бір
түрінен екінші түріне акционерлік қоғамдар немесе өндірістік ... ... ... ... ... ... ... шектеулі
серіктестік немесе өндірістік кооперативке қайта құрылуы мүмкін (АК 93 бап
9 тармағы).
Мен, жоғарыда заңды тұлғаларды қайта құрудың ... және ... бар ... ... ... ... қайта құру заңды ... ... ... ... ... ... бойынша өкілеттігі бар заңды
тұлғаның органының шешімі бойынша жүзеге асырылады. Бірақ мынадай жәйітті
ескеру қажет, яғни ... ... ... ... үшін құжаттарының
императивті нормасы заңды тұлғаның нақты органның құзретіне қатысты келіп,
оны қайта құруға байланысты қабылдаған ... ... ... ... 79 бабына сәйкес ... ... ... ... ... шектеулі серіктестікті қайта құру немесе ... ... шешу ... қайта құру заң құжаттарында ... ... ... шешімі бойынша жүзеге асырылуы мүмкін. Ықтиярсыз қайта құру
тек бөлу, бөліп ... және ... ... ... ... ... байланысты заңдарды бүзғанда, заң талаптарын бұзғанда және
басқа да жағдайларда жүргізіледі.
Ықтиярсыз тарату тәртібі АК-тің 45 бабының ... ... ... ... ... ... ол уәкілдік берген орган, құрылтайшылар
немесе заңды тұлғаның құрылтай ... ... ... ... берілген
органы заңды тұлғаны қайта құруды сот органының шешімінде ... ... ... сот ... ... басқарушысын тағайындайды және
оған осы заңды тұлғаны қайта құруды жүзеге асыруды ... ... ... ... заңды тұлғаның ісін басқару жөніндегі өкілеттік
соған ауысады. Басқарушы сотта заңды тұлғаның атынан әрекет ... ... ... және оны ... ... қайта құру нәтижесінде туындайтын
құрылтай ... ... ... ... ... Аталған құжаттарды
соттың бекітуі жаңадан пайда болған заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу
үшін негіз болады.
Өткізу ... мен бөлу ... ... ... бекіту) қойылатын
талаптар АК-тің 47-бабында қаралған. Оның 1-тармағындағы ереженің ... ягни ... ... мен бөлу ... қайта құрылған заңды тұлғаның
барлық несие берушілері мен борышқорларына ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелер бойынша да құқықты
мирасқорлығы туралы ережелер болуға тиіс.
Қайта құрылған заңды тұлғаның мүлкі ... мен ... ... ... ... ... немесе құрылтай құжаттарына өзгерістер
енгізілген түста, егер заң ... ... ... құру ... ... ... ... өтеді. АК-тің 47-бабында заңды тұлғаларды
қайта құру нәтижесінде жаңадан пайда болған заңды тұлғаларды тіркеуден ... екі ... ... олар атап ... 1) ... ... тиісті өткізу актісінің немесе бөлу балансының тапсырылмауы; 2)
оларда ... ... ... ... ... ... құқықты
мирасқорлығы тура л ы ережелердің ... ... ... тіркеуден бас тарту АК-тің 42-бабының ... ... ... асуы ... ... ... ... қайта құру кезінде оның несие
берушілері ... ... ... айтылған: 1) қайта құру туралы
шешім қабылданған орган Бұл туралы ... ... ... ... несие
берушілеріне жазбаша түрде. хабарлауға міндетті; 2) ... және ... ... қайта құрылатын заңды тұлғаның несие берушісі осы заңды
тұлға борышқоры болып ... ... ... бұрын
тоқтатылуын және келтірілген залалдың орнын толтырылуын талап етуге құқылы;
3) егер бөлу балансы қайта ... ... ... ... ... ... ... жаңадан пайда болған заңды тұлғалар, сондай-ақ
құрамынан басқа заңды тұлға бөлініп шыққан заңды тұлға қайта ... ... ... ... оның несие берушілерінің алдында ортақ
жауапты болады.
Заңды тұлғаны тарату- заңды тұлғаның құқықтары мен ... ... ... ... тұлғаны құқық және әрекет қаблеттілігінен заңды
тұлғалардың мемлекеттік тіркелімінен шығару жолымен айыру.
Заңды ... ... - ... ... ықтиярсыз түрде жүргізілуі
мүмкін.
Заңды тұлғаны ерікті түрде ... ... ... ... немесе меншік иесінің уәкілдік берген ... ... ... ... ... ... ... берілген заңды
тұлғаның органының шешімімен кез-келген ... ... ... ... республикалық мемлекеттік кәсіпорын ҚР-ның Үкіметімен таратылады,
ал заңды тұлғаның органының шешімімен жауапкершілігі шектелуі ... ... ... тұлғалардың түрлерінің таратылуы сол заңды тұлғаның түрі
туралы заңдарға сәйкес жүргізіледі.
Ал ықтиярсыз тарату сот шешімімен: 1) банкрот болған; 2) ... ... ... ... ... ... ... бүзылуына жол берілуіне
байланысты оны тіркеу жарамсыз деп танылған; 3) заңды ... ... ... ... ... үнемі жүзеге асырылған; 4) тиісті рұқсат
алынбаған (лицензия) ... не ... ... ... ... ... не ... заңдарды бірнеше рет немесе өрескес бұза отырып
жүргізілген жағдайда; 5) заң құжаттарында ... ... да ... мүмкін.
Сотқа заңды тұлғаны ықтиярсыз тарату туралы арызбен заңдармен
уәкілетті орган жүгіне ... ал ... ... ... ... де жүгіне
алады.
Заңды тұлғаны ерікті тарату кезінде оның ... ... ... ... немесе заңды тұлғаның тиісті органның тағайындаған
тарату комиссиясы жүзеге асырылады, ал ... ... сот ... ... ... ... тарату кезінде заңды тұлғаны
басқаруды өзіне алады және сотқа заңды ... ... ... ... ... келесілерді жатқызамыз: Қ.Р-ның
Әділет министрлігнің баспасында заңды тұлғаның таратылуы ... оның ... ... ... ... ... туралы жариялау, оны
несие берушілерді және борышқорларды анықтау мен олардан қарыздарды өндіріп
алу туралы әрекеттерді ... ... Егер де ... ... ... қайтаруға қаржы жетіспесе олар заңды тұлғаның мүлігін ... Бұл ... ... ... ... және мемлекеттік
мекемелер тек олардың билігіндегі қаржылармен шектеледі, ал егер жетіспесе
міндеттемелері бойынша құрылтайшысы ... ... ал ... - ... немесе жергілікті атқарушы орган.
Талаптарды беру мерзімі 2 айдан кем болмауы керек. Осы мерзім өткенен
кейін тарату комиссиясы өтпелі тарату балансын ... Оның ... ... ... ... бойынша, несие берушілердің берген талаптары
және оларды ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру жөнінде АК-тің 51-бабына
сәйкес келесі тізім белгіленген:
1. таратылатын заңды тұлға өміріне немесе ... ... үшін ... ... ... талаптары тиісті мерзімде
төлемдерді капиталға айналдыру жолымен ... ... ... ... ету ... негізінде таратылатын
банкроттық мүлкін кепілге салып қамтамасыз ... ... ... ... ... ақы ... және авторлық шарттар бойынша
сыйақылар төлеу.
4. бюджетке және бюджеттен тыс қорларға міндетті ... ... ... заң ... ... ... да ... берушілермен есеп айырысу.
Банкроттық
АК-тің 52 бабының 1 тармағына сәйкес Банкроттық - борышкердің ... ... оны ... ... ... ... дәрменсіздігі.
Борышкердің жеке кәсіпкердің ... ... ... ... ... ... ... талаптарын қанағаттандыра алмауы,
еңбек шарты бойынша жұмыс істейтін адамдармен еңбегіне ақы төлеу жөнінде
есеп ... ... ... ... және ... тыс қорларға
міндетті төлемдерді қамтамасыз ете алмайтын ... ... деп ... ... ... ... негізгі мақсат - оған несие
берушілер мүдцелерін қамтамасыз ету. Таратылатын борышқордың ... ... ... талаптарын қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... ... тұлғалардың түрлері
Азаматтық кодекске сәйкес заңды тұлғалардың түрлері келесі негіздерге
байланысты бөлінеді:
1. Құрылтайшылардың (қатысушылардың) өздері құрған заңды ... ... ... ... ... қызметтерінің мақсаттары бойынша;
3. Заңды тұлғаның мүліктік базасы болып табылатын меншік нысаны
бойынша.
1. ... ... ... ... ... ... ... байланысты заңды тұлғалар келесі ... ... ... заттық құқығы жататын;
ә) құрылтайшыға (қатысушыға) міндеттемелік құқығы жататын;
б) ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның мүлкіне өз құрылтайшылары меншік құқығын немесе өзге
заттық құқығын сақтап қалатын заңды тұлғаларға шаруашылық ... ... ... ... жататын болғандықтан мұның өзі құрылтайшының заттық
құқықты иеленетінін ... 36 ... ... ... өз ... ... ... сақтап қалатын заңды тұлғаларға шаруашылық
серіктестіктер, акционерлік қоғамдар мен өндірістік кооперативтер жатады.
Мүлкіне өз ... ... ... ... заңды тұлғаларға қоғамдық бірлестіктер, қоғамдық ... ... ... ... ... тұлғалар өздерінің қызметтерінің мақсаттары бойынша
коммерциялық және коммерциялық емес деп ... ... ... мақсаты ретінде табыс келтіруді көздейтін заңды
тұлғалар коммерциялық ұйым болып табылады. Ал, кіріс түсіру мақсаты болып
табылмайтын және ... таза ... ... ... ... ... ... емес ұйым деп танылады.
Коммерциялық ұйым болып мемлекеттік кәсіпорын, шаруашылық серіктестік,
акционерлік қоғам, ... ... ... ... ... ... Ал, ... емес ұйым мекеме, қоғамдық бірлестік, акционерлік
қоғам, Тұтыну кооперативі, қоғамдық қор, діни бірлестік ретіндегі ... ... ... ... сәттерде коммерциялық емес заңды тұлға коммерциялық
ұйымның ұйымдастырушылық құқықтық нысанында құрылуы мүмкін: мысалы, ... ... қор ... ... ... ... құрылуы мүмкін.
Сондықтан да коммерциялық және коммерциялық емес ... деп ... ... ... ... (құрылтайшылары) арасында таза
табысты бөле алу және бөле алмау ... ... ... Яғни егер ... ... ... ... құжаттарына сәйкес қатысушылар арасында таза
табысты ... ... ... онда ол ... тұлғаның коммерциялық ұйымдардың
қатарына енгізу керек, ал егер онда құқығы болмаса, онда ол ... ұйым ... ... емес ұйымдардың тағы бір ортақ қасиеті, ол олардың
көбінесе ... ... ... ... ... ... да мақсаттармен құрылатындығы. Мұнымен қоса АК-тің 108-бабына
сәйкес кейбір коммерциялық емес ұйымдарға ... ... ... ... ... құқық берілген.
Жоғарыдағыларды негізге ала отырып коммерциялық емес ұйымдарға
келесідей анықтама ... ... емес ұйым — ... көздемейтін немесе егер табыс табатын
болса, оны өзінің қатысушылары ... ... ... әлеуметтік-мәдени немесе басқа да коммерциялық емес
функцияларды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... және коммерциялық емес ұйымдарды қауымдастық
(одақ) нысанында біріктіруге рұқсат етілген. Ол ... емес ... ... ... тұлғалардың қызметтерін координациялау және
олардың мүліктік мүдделерін өкілдік ету және ... ... ... ... кірген заңды тұлғалар өздерінің дербестігін сақтап
қалады.
3. Заңды тұлғаның ... ... ... табылатын меншік нысаны
бойынша заңды тұлғалар мемлекеттік және мемлекеттік емес деп бөлінеді.
Мемлекеттік деп мүлігі пайларға, акцияларға бөлінбеген және ... тек қана ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаға мемлекеттік бюджеттен белгілі мөлшерде қаржы
бөлінеді. Ақша ол да мүліктің бір түрі.
Сондықтан мемлекеттік заңды ... ... ... ... Ол - құрылтайшысы уәкілетті орган ретінде мемлекет болып табылатын
және мүлігі жалғыз меншік иесі ... тек қана ... ие ... ... ... ... басқа заңды тұлғалар үлттық және шетелдік
деп тағы екі түрге ... деп ... ... заңдарымен және оның
территориясында құрылған заңды тұлғаларды айтамыз.
Ал шетелдік ... ... ... - ... басқа мемлекеттің заңдарымен
және шетел территориясында құрылған ұйымдар.
Заңды ... енді бір ... ол ... ұйым және ... ... ... (шығарған жарғылық капиталының) басым ... ... ... ... не ... ... жасалған шартқа сәйкес
(не өзгедей түрде) негізгі ұйым осы ұйымның қабылдайтын шешімдерін айқындай
алатын заңды ... ... ұйым ... ... ... қоғамның дауыс беруші акцияларының жиырма пайыздан
астамы, ... ... ... ... ... ... ол тәуелді қоғам
деп танылады.
Еншілес және тәуелді заңды тұлғалар құқықтың ... ... ... азаматтық айналымда өзінің атынан қатысады және өз міндеттемелері
бойынша өздері жауап береді, бірақта олардың ... ... ... ... ... ... бір ... механизмдер арқылы
эсер тигізе а лады.
Сонымен, біз, заңды ... ... ... ... ... ... ... жататын заңды тұлғалар;
құрылтайшыға (қатысушыға) міндеттемелік құқығы жататын ... ... ... ... ... жатпайтын заңды тұлғалар
2. коммерциялық және коммерциялық емес ... ... ... және ... емес заңды тұлғалар
4. ұлттық және шетледік заңды тұлғалар
5. еншілес және тәуелді заңды тұлғалар Ал, ... ... ... ... ... ... ... бар. 1.
Шаруашылық серіктестіктер:
1.1. Толық серіктестік;
1.2. Сенім сеіктестігі;
1.3. ... ... ... Қосымша жауапкершілігі бар серіктестік;
2. Акционерлік қоғам:
2.1. Ашық акционерлік қоғам;
2.2. Жабық акционерлік ... ... ... ... қоғам;
2.4. Еншілес және тәуелді акционерлік қоғамдар;
3. Өндірістік кооператив
4. Мемлекеттік кәсіпорын:
4.1. Шаруашылык жүргізу құқығына негізделген кәсіпорын;
4.2. ... ... ... ... ... емес ... Мекеме;
5.2. Қоғамдық бірлестіктер;
5.3. Қоғамдық қор;
5.4. ... ... Діни ... ... ... ... (одақ) нысанындағы бірлестік.
Шаруашылық серіктестіктер
Шаруашылық серіктестіктер және оның жекелеген ... ... ... ... ... енгізілген.
Шаруашылық серіктестіктерді құру мен олардың қызметі 1995 жылы 2
мамырда қабылданған ҚР Президентінің "Шаруашылық ... ... ... бар ... реттеледі. Шаруашылық серіктестік түрінде құрылған
коммерциялық ... ... ... ... ... арнайы заң актілерімен қаралуы мүмкін.[14]
Шаруашылық серіктестік - деп жарғылық капиталы құрыл — ... ... ... ... ... ... 58 бабының 1 тармағы).
Қазақстан Республикасының заңдылығы 1998 жылдың 10 шілдесіне ... ... ... ... ... да ... ... серіктестіктердің ішінде Қазақстан Республикасында және
жалпы әлемде де ең көп ... ... ... ... пен
акционерлік қоғам болып табылады. Кейбір мемлекеттерде акционерлік қоғам
шаруашылық ... ... ... ... ... ... қатар, РФ-нда Ж.Ш.С.-тер тіпті шаруашылық серіктестіктердің
қатарына емес қоғамдар қатарына жатқызылады.[15]
1998 жылы 10 шілдеде ... ... ... ... ҚР-ның кейбір заң актілеріне өзгерістер мен толықтырулар еңгізу
туралы" ҚР-ның Заңы акционерлік қоғамдарды ... ... ... ... ... ... ... мен ШС-тердің
ерекшеліктеріне ... ... ... және ... туралы
заңдылықтың жалпы бөлімі нормаларының көп бөлігі АҚ-дарға сай ... ... ... ... ... қатарынан
шығарып тастау дұрыс емес"[16]- деп ... ... ... біз Бұл ... ... ... ... тоқталайық.
Азаматтық Кодексте шаруашылық серіктестіктерінің ... ... 1) ... серіктестік ; 2) ... ... ; ... ... ... ; 4) қосымша жауапкершілігі бар
серіктестік.
Толық ... пен ... ... ... ... тек азаматтар ғана бола алады. Жауапкершілігі шектеулі
серіктестік, ... ... бар ... бір ... ... серіктестіктің мүлкі жеткіліксіз болған жағдайда серіктестіктің
міндеттемелері бойынша ... ... ... ... мүлкімен ортақ
жауапкершілікте болады.
Бір немесе біренше адам ... ... ... ... ... ... үлеске бөлінген ... ... ... ... табылады. Оның қатысушылары
серіктестік міндеттемелері бойынша жауап ... және ... ... ... ... ... салымдарының құны шегінде
тәуекел етеді. Қатысушылары өздерінің серіктестік міндеттемелері ... ... ... ... ... беретін, ал Бұл сомалар
жеткіліксіз болған жағдайда өздеріне тиесілі мүікпен оған ... ... ... ... арқылы жауап беретін серіктестік қосымша
жауапкершілігі бар серіктестік деп ... ... ... ... ... бойынша
өзінің бүкіл мүлкімен(толық серіктермен) қосымша жауап беретін бір немесе
одан да көп ... ... ... ... мүлкіне
өздері салған салымдардың жиынтығымен шектелетін бір нмесе одеан да көп
қатысушыларды да ... және ... ... ... ... ... ... болып табылады. Заң серіктестік түрінің
әрқайсысы үшін жарғылық капиталына, мөлшеріне ең төменгі ... ... ... мен ... өзгертуге белгілі бір талаптар қояды.
Азаматтық кодексттің 85 бабының 1,2 ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін қаражат тарту мақсатында
акциялар шығаратын заңды тұлға болып ... ... ... ... 10.07.98 жылы ... заңында акционерлік
қоғамдарға дәл ... ... ... Бұл заң ... қоғамдарға байланысты көптеген өзгерістер енгізілген. Міндетті
түрде айтылғаны дұрыс болар деп ойлайтын ... ол - 23.02.02 ... ... ... жоба шыққаны. Бұл жобаның шығуымен
акционерлік қоғамдарға тағы да көптеген ... ... ... алып түр. ... келтіретін болсақ, ол ... ... ... акционерлік қоғамның ашық және жабық ... ... ... ... ... ... ... 200 мың
а.е.к. құрайды, ал заң бойынша ЖАК-ға 100 а.е.к. және ААҚ-ға 5000 ... ... ... жарғылық капиталының минималды көрсеткіші
болса, жоба бойынша 2 млн. ... ал ... ... он есе аз
көлемде көзделген. Жалпылама ... жоба ... ... ... ... оның позитивті жақтары да бар. ... ... ... ... ... ... ойымша Бұл
жобаның әлі де ... ... ... деп ... ... кооператив — адамдардың ұжымдық еңбек ету нысандарының ең
алғашқыларының бірі болып табылады. Ол ... ... ... ... ... да ол кең ... ... құқықтық жағдайы, оның мүшелерінің құқықтары
мен міндеттері ... ... және ... 1996 жылы 15-ші қазанда
қабылданған "Өндірістік кооператив ... ... ... ... ... дегеніміз азаматтардың бірлескен кәсіпкерлік қызметі
үшін мүшелік негізде, олардың өз еңбегіне қатысуына және ... ... ... ... ... ерікті
бірлестігі болып табылады(АК 96 бап). ... ... оның ... ... ... ... ... туралы заңда
көзделген мөлшер мен тәртіп бойынша қосымша(жәрдем беру) жауапты болады.
Аталған заң ... ... ... мен ... етуі үшін ... ... ең төменгі мөлшерін белгілемейді.
Мемлекеттік кәсіпорын
Кәсіпорын термині заңдарда екі ... ... ... ... ... ... үшін ... мүліктік кешен(завод,
фабрика). Бұл мағынада ... ... ... ... ... болады. Яғни ол әрі мемлекеттік әрі жеке меншікті болуы мүмкін.
Екіншісі — ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Бұл мағынада ол тек қана мемлееттік болуы
мүмкін.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... Кодекстің 102-
104 баптарында, ал нақты нормалары "Мемлекеттік кәсіпорын туралы" заңда
қарастырылған. ... 102 ... ... ... ... ... ... құқығына негізделген;
2. оралымды басқару құқығына негізделген (қазыналық кәсіпорын)
кәсіпорындар жатады.
Мемлекеттік ... ... заң ... ... ... ... меншіктегі кәсіпорын;
2. комуналдық меншіктегі кәсіпорын деп бөлінеді.
Бұл заңның 1-бабының 3-тармағы еншілес мемлекеттік кәсіпорын деп ... ... ... 4-тармағына сәйкес мемлекеттік кәсіпорын уәкілетті
мемлекеттік органның шешімі бойынша құрылады, ... және ... ... орын ... " ... ... республикалық
мемлекеттік кәсіпорындары бойынша - Қазақстан Республикасының ... ... ... бойынша - жергілікті атқарушы
органдарының шешімімен ... Ал ... ... ... Үкімет пен жергілікті атқарушы органдар болып табылады.
Коммерциялық емес ұйым
Коммерциялық емес ұйым болып табылатын заңды тұлға мекеме, қоғамдық
бірлестік, ... лік ... ... ... ... қор, ... ... және заң құжаттарында өзге де
нысанда құрылуы мүмкін. Коммерциялық емес ұйым ... ... ... ... сай ... ... ғана айналыса алады, (АК-тің 34
бабының 3-тармағы,ҚР "Коммерциялық емес ұйымдар туралы " заңның 6-бабы).
Мекеме
Мекеме — ... ... ... - мәдени немесе коммерциялық
емес сипаттағы өзге де қызметтерді ... ... үшін ... ... ұйым (" Коммерциялық емес ұйымдар туралы" заңның 8-бабы ).
Мекеменің екі түрі бар: мемлекеттік және жеке ... ... ... және ... ... ... ... немесе
егер заң актілерінде өзгеше көзделмесе, ҚР ... ҚР ... ... ... ... бар қала әкімдерінің шешімі бойынша
құрылған және тек қана мемлекеттік бюджет ... ... ... ... деп ... ... мекеме — басқарушылық, әлеуметтік-мәдени ... емес ... өзге де ... ... ... үшін жеке ... ... емес заңды тұлғалар құрған, ... ... ... ... ұйым жеке ... ... болып танылады.
Қоғамдық бірлестік
Қоғамдық бірлестік - саяси партиялар, кәсіп одақтар, ерікті ... ... және т.б. ... ... ... қайшы келмейтін өздерінің ортақ мақсаттарына ... ... ... нәтижесінде құрылған ұйым.
Қоғамдық бірлестіктердің құқықтық мәртебесін айқывдау ... ... ... ... олардың қатысуымен және олардың
құрылуы мен қызметіне қатысты қатынастарды ...... ... ... ... әрі о л ... жүйеде шектеулі болуы керек.
Қоғамдық бірлестіктердің құқықтық ... ... ... ... туралы" заңымен де айқындалған, ... ... ... мен құрылуы арнайы заң құжаттарында тарамдана реттеледі.
Діни бірлестік
Діни бірлестік- рухани қажетгіліктерін қанағаттандыру үшін ... ... ... заң ... ... ... азаматтардың ерікті бірлестігі.
Республикадан тыс жерлерде басқару орталықтары бар ҚР-ндағы ... ... ... ... ... Басқару орталықтарының
жарғылары, олар ҚР-ның зандарына қайшы келмесе, осындай діни бірлестіктер
жарғыларының негізінде алынуы мүмкін.
Діни бірлестіктерге қатысушылардың осы ... ... ... ... ... ... жарналарға құқықтары сақталмайды.
Қор
Қор - азаматтар және (немесе) заңды тұлғалар ерікті мүліктік жарналар
негізінде құрған, әлеуметтік, қайырымдылық, мәдени, білім беру және өзге ... ... ... ... ... жоқ ... ұйым.
Қордың басты ерекшелігі қорды құрған тұлға оған мүше болмайды және оның
ісін басқаруға тікелей аралса ... ... ... ... шешімімен тұрақты жұмыс істейтін
алқалы басқару органы — атқарушы органы ... ... ... о л қор ... ... ... сай ... бақылау
жасайды, сондай-ақ қордың жарғысында бекітілген өзге де өкілеттіктерді
жүзеге ... ... ... ... төлемдер есебінен құрылған
қорлардың құрылуына, қызметіне, кайта ұйымдастырылуына және ... ... ... ... емес ... ... ... мәселелер болып табылады. Қоғамдық қорды басқару тәртібі мен
оның органдарының ... ... ... бекіткен жарғымен
айқындалады.
АК-тің 107 бабы қор ... ... ... ... ... ... мүлкін пайдалану ... ... ... ... баспа
басылымдарында жыл сайын жариялауды қоғамдық қорға міндеттейді.
Тұтыну кооперативі
Тұтыну кооперативі — ... ... ... ... ... де қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін өз мүшелерін ... ... ... ... ... ... ... Тұтыну кооперативінің мүшелері жыл сайынгы баланс бекітілгеннен
кейін пайда болған залалдарды қосымша жарналар төлеу ... үш ай ... ... Оның ... ... ... бойынша
кооперативі мүшелерінің косвшша жарнасвшың енгізілген ... ... ... ... болады.
Заңды тұлғалардың қауымдастық (одақ) нысанындағы бірлестігі.
АК-тың 34 ... 4 ... ... ... ... ... құра
алады. Егер заңды тұлға пайда түсіру үшін
бірлестік құратын болса, онда мұндай бірлестік коммерциялық ұйым деп
аталады және ондай ... ... ... ... ... л ... түрінде ғана құрыла а лады. Егер ондай бірлестікке заңды ... ... онда ол ... деп ... 233 ... ... өздерінің кәсіпкерлік қызметтерін ... ... ... және өзге де мүдделерді білдіру және қорғау
мақсатында ... шарт ... ... ... емес ... ... ... бірлестік құра алады.
Коммерциялық емес ұйымдар осы ... ... ... ... ... мүшелері өзінің дербестігін және заңды тұлға құқықтарын
сақтап қалады.
Коммерциялық емес ... ... - ... ... ... ... ... тарту мақсатымен акциялар шығаратын, кірістері тек қана осы
қоғамды дамытуға пайдаланылатын заңды тұлға.
Өзге де ұйымдық-құқықтық ... ... ... ... ... ... жұмысымды жазу барысында мен көптеген әдебиеттермен танысып,
ондағы ғалымдардың ... ... ... тұжырымдарға жеттім. Ең алдымен
заңды тұлға үғымына тоқталғым келіп отыр. ... ... ... ... ... немесе жедел басқару құқығындағы оқшау мүлкі бар жоне
сол мүлкімен өз міндеттемелері ... ... ... өз ... ... ... емес жеке ... мен міндеттерге ие болып, оларды жүзеге
асыра ... ... ... және жауапкер бола алатын ұйым»(АК-тің 33
бабының 1 тармағы). Бұл ... ... ... заңи ... Ал, жеке ... түсінігім бойынша заңды тұлға дегеніміз —
құрылтайшылардың (қатысушылардың) ... ... ... ... ететін, азаматтық айналымға өзінің атынан катысатын, азаматтық
құқықтар мен міндеттерге ие бола ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарға жету үшін
азаматтар,қаржылары және ... ... ... ... мен ... ... ... I тарауда
негізінен заңды тұлға ... оның ... 4 ... яғни ... ... мүліктік оқшаулығы, дербес мүліктік жауапкершілігі
және азаматтық ... өз ... ... оның ... ... ... ... мәселелері (оның атауы, тұрған жері, өндірістік
белгісі, тауар таңбасы жоне ... ... ... ... оның ... ... қабілеттіліктері; оның филиалдары мен ... ... ... ... ... құру мен ... байланысты, мұнымен қоса оны
қайта құру мәселелері және заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеуге байланысты
мағлұматтардан тұрады. Заңды ... ... құру ... ... ... ... ... және нормативтік иәртәп арқылы) бар екендігін,
барлық ... ... ... ... ... тіркелуге жататындығын
және т.б. мәселелерді анықтадым.
Ал, соңғы III тарауда заңды тұлғаңың классификациям, оның ... мен ... ... түсініктеме беруге тоқталдым. Заңды тұлғаның
мақсаттарына байланысты коммерциялық және коммерциялық емес ... ... ... ... ... ... ... акционерлік қоғамды жатқызуға болады. Ал, коммерциялық
емес ... ... ... діни ... ... ... ... және мемлекеттік емес деп те жіктеуге болады. Бұл ... ... ... тағы да ... және ... деп ... ... жұмысты жазу барысымда мен, көптеген әдебиеттермен қоса
заңды тұлғаларға байланысты нормативтік актілермен, ... ... ... ... ойымша Бұл заңдылықтар әлі де жетілмеген. Олар қазіргі
экономиканың, қоғамның ... даму ... ... сай емес ... Олар ... ... айналысқысы келетін азаматтарға
көптеген қиыншылықтар тудырады. Олар ... ... ... ... заң ... органдардың және лауазымды тұлғалардың шағын
және орта кәсіпкерлікті қолдауға жағдайлар жасау керек деген ... ... ... заңдылыктарда айтарлықтай өзгерістер
байқалмауда. Енді өзгерістер тіпті жоқ деуге де ... Бұл ... ... ... ... ... жарлықтар, қаулылар шығарылып жатыр. Бірақ, дегенмен
ол олі де көп өзгерістерді талап етеді. ... ... ол заң ... және лауазымды тұлғалардың заң шығаруға байланысты көп жағдайда
заң көшірмешілікпен айналысуы. Мұны тіптен ... емес ... ... Әрине
біз дамыған мемлекеттердің заңдарын қарастырып, олардың тәжірибесін қолдану
керек. Айта ... ... ... ... ... ... ... тек өзіне сай қоғамдық, саяси, олеуметтік, экономикалық
ерекшеліктерін ескеріп кеткен жөн.
Дәл ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстар беру
қиындықка соқтырады. Себебі экономика мен қоғамда қарқынды ... ... заң ... ... орын алады. Заңдылықтар
үнемі өзгертіліп, толықтырылып тұрады. Ал, бұл ардың ... ... ... ... ол бұл ... әлі де көп жұмыс істеу
керек екендігі. Заңдылықтарды толықтырып, ... ... ... түру ... ... ... жанжақты дамуының
тұрақтылығы байқалмағанша бұл мәселелер оңайшылықпен шешіле қоймас деп
ойлаймын.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995 ж. Өзгерістер мен
толықтырулар 7.10.98. Жеті Жарғы 2005.
2. Қазақстан Республикасының Азаматгық Кодексі (жалпы бөлімі)27.12.1994ж.
Жеті Жарғы ... ... емес ... ... ... ... ... ж. Жеті Жарғы 2005.
4. «Акционерлік коғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы
18.05.2003 ... ... ... жэне ... ... бар серіктестіктер
туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 22.04.1998
6. «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Қазақстан ... ... ... ... ... ... жэне ... кызмет туралы»
Қазақстан Республикасының Заңы 31.08.1995 ж.
8. «Жеке кәсіпкерлікті қорғау жэне ... ... ... ... Заңы ... ж.
9. «Өндірістік кооператив туралы» Қазақстан Республикасы ... күші бар ... ... ... «Мемлекетгік кәсіпорын туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің
заң күші бар жарлығы 19.06.1995 ж.
11. «Шаруашылық ... ... ... ... заң күші бар ... ... ... «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы» Қазақстан Республикасы
Президентінің заң күші бар жарлығы 17.04.1995 ж.
13. ... ... ... ... ... жэне ... шығарылған
жердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 26.07.1999ж.
2. Арнайы әдебиеттер
1. Гражданское право. Том 1. ... для ... ... ... Отв. ... Ю.Г. ... Алматы- Изд. КазГЮА, 2000 г.
2. Басин Ю.Г. Юридические лица по ... ... ... ... и ... ... ... пособие.
Изд. 2-е, испр. и доп. Алматы -ВШП «Әділет» 2000 г.
3. ... Ю.Г. ... лица по ... ... ... ... иобщая характеристика. Учебное пособие. Алматы-
«Әділетпресс» 1996 ... ... ... ... ... ... пособие. (Часть общая)
2-е изд. доп. и изм. Отв. ред. Г.И.Тулеугалиев, К.С.Мауленов. Алматы-
«Дэнекер» 1999 г.
5. Гражданский ... ... ... ... ... ... в 2-х
книгах. Книга 1. Отв. ред. М.К.Сулейменов, Ю.Г.Басин. Алматы- «Жеті
жарғы» 1997 г.
6. Грешников И.П. ... ... лица в ... ... ... ... дис. к.ю.н. Алматы-1997г.
7. Грешников И.П. Понятие юридического лица. В кн. А.Г.Диденко, О.С.Иоффе
и др. Г.П. Учебное пособие-. Алматы- Изд.КазГЮУ 1999 г.
8. ... К.М. ... к ... 52-57 ГКРК ... и ... Общая часть.
Выпуск 1-й. Под. общ. ред. А.Г.Диденко. Алматы- «Баспа» 1996 ... ... С.И. ... лица по ... ... ... положения. Алматы- «Баспа» 2001 г.
10. ГКРФ Часть 1. ... ... ... Отв. ред. Т. Е. Абова, А. Ю.
Кабалкин, В.П.Мозолин. Москва-«БЕК» 1996 г.
11. Гражданское право. ... Том 1. Под. ред. ... ... 1996 г.
12. Гражданское право. Учебник. В 2-х томах. Том 2. Под. ред. ... 1'994 ... ... право. Учебник. Часть 1. изд. 2-е. Перер. и доп. под. ред.
А.П.Сергеева, Ю.К.Толстого Москва-ПРОСПЕКТ 1997 ... ... ... ... Курс ... ... ред. О.Н.Садикова
Москва-«Юридическая литература» 1996г.
15. Гражданское право. Часть 1. ... Отв. ред. ... ... 1997 ... ... гражданское право. Учебник в 2-х томах. Т 1. Под. ... 3-е изд. ... и доп. ... ... ... ... Субъекты права. Часть 1. Юридическое лицо в ... ... ... «LEM» 2001 ... ... ... Под. ред. С.П.Грашаева. Москва-ЮРИСТЪ 1999 г.
19. Қазақстан Республикасының Азаматтық Құқығы. 1 Том. ... ... ... (акад-й курс). Ғ.И.Төлеуғалиев. Алматы- ҚазМЗА
2001 ж.
20. Предпренимательство и право: опыт запада. Кулугин МИ. Москва-1992 г.
-----------------------
[1] Римское ... ... ... под ред. проф Новицкий И Б. и проф
Перетерский И.С 1994 г . С.80., ... и ... ... право.
Под ред. Мозолина В.П. Москва-1989 г. С.110
[2] Предпринимательство и ... опыт ... ... М И ... С.35
[3] Гражданское право. Учебник под ред. проф ... и ... ... Москва-1997 С.13
[4] Комментарий к ГК РК общая часть, книга 1, С. 96-97
[5] ҚР-ның "тауар таңбалары қызмет көрсету ... және ... ... ... ... ... (бүдан былай тауар таңбалары туралы) 1 бабы.
[6] ҚР-ның тауар таңбасы туралы заңының 6 бабы.
[7] ҚР —ның ... ... ... ... 1 ... ... тауар таңбасы туралы заңының 1 бабы
[9] ҚР-ның тауар ... ... ... 1 ... " Г.П. ... для ... ... отв. ред. М.К.Сулейменов,
Ю.Г.Басин. изд. КазГЮА. С.
[11] Гражданское право Том 1. Учебник для вузов (акадй курс) Отв ред. ... Ю.Г. ... ... 2000. ... " ГП Том 1 Учебник для вузов(акад-й курс) Отв. ред. ... и ... ... 2000. ... ... ... 1995.04.17 шығарған "Заңды тұлғаларды мем-к тіркеу
туралы"заң күші бар жарлығынын 1 ... ... ... ... 1 том. ... оқу ... арналған акде-қ
курс. ҚазМЗА. Ғ.И. Төлеуғалиев. 124 бет.
[15] 17 ... ... Том 1. ... для ... ... Отв. Ред.
Проф. М.К.Сулейменов, проф. Ю.Г.Басин. КазГЮА 2000 г. ... 18 ... ... Том 1. Учебник для вузов (акадй курс) Отв. ... ... и ... ... ... 2000 г. С 132.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заңды тұлға туралы түсінік және оның түрлері14 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
«Азаматтық құқық бойынша әрекетқабілеттілік ұғымы»54 бет
«Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы»18 бет
Адам және азамат9 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығының пәні, әдісі, жүйесі139 бет
Азаматтық кодексте көрсетілген заңды тұлға30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь