Кәсiпорынның қаржылық жағдайын талдау туралы

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

НЕГIЗГI БӨЛIМ

1. ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ РОЛІ ... ... ...5

2. КӘСIПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙДЫ ... ... ... ... ... ... ...10

3. АКТИВIНIҢ ҚҰРАСТЫРЫЛУ
МЕН ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ДИНАМИКАСЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... 11

4. КӘСIПОРЫННЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІ
ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17


5. ҚАРЖЫ КӨРСЕТКІШТЕРIН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Кәсіпорынның қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі қаржыльқ тұрақтылығын және оның өз шаруашылық қызметін үздіксіз жүргізуі мен өзінің қарыз мiндеттемелерін уақтылы өтеуі үшін қаржы ресурстарымен қамтамасыз етілуін көрсетеді.
Нарық жағдайында ең бірінші өнімді өткізуден түсетін табыстың тұрақтылығын талап етеді және оның мөлшері мемлекетпен, жабдықтаушьшармен, несие берушілермен, жұмысшылармен және тағы басқалармен есеп айырысу үшін жеткілікті дәрежеде болуы тиіс. Сонымен қатар кәсіпорынның одан әрі дамуы үшін барлық есеп айырысулар мен барлық міндеттемелерді орындағаннан кейін, осы кәсіпорында өндірісті дамытуға, Оның материалдық-техникалық базасын жаңартуға және де әлеуметгік климатты жақсартуға және басқаларға мүмкіндік беретіндей дәрежеде табыс қалуы қажет.
Курстық жумыстың мақсаты- кәсiпорынның қаржылық жағдайын талдау.
Талдауды жүргiзу үшiн келесi сұрақтар қарастырылды :
-қаржылық жағдайдың мәнi
- талдаудың ақпараттық негiзi
-баланс активтерiнiң құрылымының динамикасын талдау
-баланс активтерiнiң құрылымының көздерiнiң құрамы
- кәсiпорынның табыстылығының көрсеткiштерiн талдау.
Кәсіпорынның қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі қаржыльщ тұрақтылығын және оның өз шаруашылық қызметін үздіксіз жүргізуі мен өзінің қарыз мщцеттемелерін уақтылы өтеуі үшін қаржы
ресурстарымен қамтамасыз етілуін көрсетеді.
Кәсiпорынның қаржылық жағдайына талдау жүргiзгенде баланс көрсеткiштермен қатар қаржылық есеп берудiң басқа да нысандарының көрсеткiштерiн қолдану қажет, әсіресе кәсіпорынның жыл бойғы бар-лық табыс сомасын осы кәсіпорынның езінің қызметін жүргізу үшін жұмсалған барлық шығындар сомасымен салыстырудан тұратын қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есепті қолдану керек, оның баланстан айырмашылығы ол кәсіпорынның мезеттік суреті және қатып қалған қаржылық жағдайы емес, ол капитал қозғалысы, есепті кезеңдегі субъектінің қаржылық нәтижесі болып табылады. Сондықтан кәсіпорынның балансына қарағанда, бұл құжат талдаушы адам үшін анағұрлым маңызды және ақпараттық болып табылады. Ол бұл кәсіпорын табыс немесе (шығын) зиян әкеле-тіндігін анықтау үшін табыстар мен шығындар туралы жеткілікті мөлшерде бөлініп алынған анық көрсеткіш-тердің көмегімен белгілі бір кезеңдегі кәсіпорынның қызмет нәтижесіне баға береді. Батыс тәжірибесінде, балансты есеп берудің басты нысаны ретінде бөліп қарастыратын біздің елге қарағанда, табыс және зиян туралы есепке біршама басымдылық берілуі кездейсоқ емес
Көптеген кәсіпорындарда өзіндік құнды баптар бойынша талдаумен айналысатын, оны төмендету жолдарын іздестіретін экономикалық қызметтің белімшелері болады. Бірақ белгілі бір мөлшерде бұл жұмыс, инфляциясының әсері және шикізат пен отынэнергетика ресурстарында бағаның өсуімен өзінің маңызын төмендетеді. Бағаның күрт өсуі және кәсіпорынның меншікті айналым қаражаттарының жетіспеуі жағдайында өзіндік құнның төмендеуі нәтижесінде табыстың өсімі мүмкін емес.
1. К.Ш.Дүйсенбаев , Ө.Т.Төлегенов , Ж.Г .Жумагалиева
Кәсiпорынның қаржылық жағдайын талдау .
Алматы : Экономика 2001
2. Н.А.Сафонова Экономика предприятия
Алматы : 2002
3. А.Тiлегенов, Ж.Нұрғазиев
Кәсiпорынның қаржылық жағдайын ұйымдастыру
Алматы : Экономика 1999
4. С.М. Орақбаев , Ғ.Л. Тойғанбаев , Ғ.К. Құнтақбаев
Кәсiпорынды басқару
Алматы : Экономика 2000
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БIЛIМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛIГI
Қаныш Сәтбаев атындағы
Қазақ Ұлтық Техникалық Университетi
Кафедра _______________________________
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: КӘСIПОРЫННЫҢ ... ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ РОЛІ...........5
2. КӘСIПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙДЫ...........................10
3. ... ... ... ДИНАМИКАСЫН ТАЛДАУ....................11
4. КӘСIПОРЫННЫҢ КӨРСЕТКІШТЕРІ
ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ... жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі қаржыльқ
тұрақтылығын және оның өз шаруашылық қызметін ... ... мен ... ... ... ... үшін қаржы ресурстарымен қамтамасыз
етілуін көрсетеді.
Нарық ... ең ... ... ... ... ... ... етеді және оның мөлшері мемлекетпен, жабдықтаушьшармен,
несие берушілермен, жұмысшылармен және тағы басқалармен есеп ... ... ... ... ... Сонымен қатар кәсіпорынның одан әрі дамуы
үшін барлық есеп ... мен ... ... ... осы ... ... дамытуға, Оның материалдық-техникалық
базасын жаңартуға және де әлеуметгік климатты жақсартуға және ... ... ... ... ... ... ... мақсаты- кәсiпорынның қаржылық жағдайын талдау.
Талдауды жүргiзу үшiн келесi ... ... ... ... ... талдаудың ақпараттық негiзi
-баланс активтерiнiң құрылымының ... ... ... ... ... ... ... табыстылығының көрсеткiштерiн талдау.
Кәсіпорынның қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір ... ... және оның өз ... ... ... ... мен ... мщцеттемелерін уақтылы өтеуі үшін қаржы
ресурстарымен қамтамасыз етілуін көрсетеді.
Кәсiпорынның қаржылық жағдайына талдау жүргiзгенде баланс
көрсеткiштермен ... ... есеп ... басқа да нысандарының
көрсеткiштерiн қолдану қажет, әсіресе кәсіпорынның жыл бойғы бар-лық ... осы ... ... қызметін жүргізу үшін жұмсалған барлық
шығындар сомасымен салыстырудан тұратын қаржы-шаруашылық қызметінің
нәтижесі ... ... ... ... оның баланстан айырмашылығы ол
кәсіпорынның мезеттік суреті және қатып қалған қаржылық жағдайы емес, ол
капитал қозғалысы, есепті кезеңдегі субъектінің ... ... ... ... ... ... ... бұл құжат талдаушы
адам үшін анағұрлым маңызды және ақпараттық болып табылады. Ол бұл
кәсіпорын табыс немесе (шығын) зиян әкеле-тіндігін анықтау үшін ... ... ... жеткілікті мөлшерде бөлініп алынған анық көрсеткіш-
тердің көмегімен белгілі бір кезеңдегі кәсіпорынның қызмет ... ... ... ... балансты есеп берудің басты нысаны ретінде
бөліп қарастыратын біздің елге қарағанда, табыс және зиян туралы есепке
біршама басымдылық берілуі кездейсоқ ... ... ... ... ... ... талдаумен айналысатын,
оны төмендету жолдарын іздестіретін экономикалық қызметтің белімшелері
болады. Бірақ белгілі бір ... бұл ... ... ... ... пен ... ... бағаның өсуімен өзінің маңызын
төмендетеді. Бағаның күрт өсуі және ... ... ... ... ... өзіндік құнның төмендеуі ... ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫҢ РОЛІ
Нарықтық қатынастары жағдайында кәсіпорынньщ қаржылық жағдайын ... өте зор. Бұл ... ... ие болуымен, сондай-ақ
олардың меншік иелері, жұмысшылар, коммерциялық серіктестер және де ... ... ... өндірістік-кәсіпкерлік қызметінің нәтижелері
үшін толық жауапкершілікте ... ... ... ... ... ... сұрақтарды қарастырмас
бұрын, "қаржылық жағдай" дегеніміз немесе "қаржылық жай-күй" дегеніміз ... ... ... жөн. ... ... ... ... әдебиеттерде бұл
ұғым әр түрлі түсіндіріледі. Профессор А.Д. ... ... ... ... ... ... пайдалану және оны ... ... ... және ... яғни ... деп ... Н.А Русак бұл ұғымды былайша ... ... ... ... ... жасау, тарату және пайдаланумен ... ... ... ... ... ... ... басқа да қызмет түрлері үшін қажетті қаржы ресурстармен ... және ... ... сай, ... ... және ... сондай-
ақ басқа шаруашылық субъектілерімен қаржылық қарым-қатынаста болу, ... және ... ... ... ... ... ... оның қаржылық жағдайының жақсылығын көрсетеді".
В.М. Радионова мен М.А. Федотова кәсіпорынның қаржылық жағдайы ... ... ... және ... ... ... Н. Крейнина , А.И. Ковалев және В.П. Привалов қаржылық ... ... ... ... жағдай - бүл қаржы ресурстарының
қолдануларын, ... ... және ... ... ... И.Т. Балабанов "Шаруашылық субъектісінің қаржылық жағдайы - бүл
оның қаржы бәсекелетік қабілеттілігінің сипаттамасын (яғни ... ... ... қабілеттілігі) қаржы ресурстары мен капи-талды пайдалану,
мемлекет алдында және ... да ... ... ... өз
міндеттемлерін орындау. Шаруашылық субъектісінің қаржылық жағдайьш
талдаудың ... ... ... ... пен ... ... несие қабілеттілігі; капиталды пайдалану; валюталық
өзін-өзі өтеу" - деп ... ... осы ұғым ... ... ... ... сөздермен баяндайды:
"Кәсіпорынның қаржылық жағдайы - бүл ... ... ... ... мен өмір сүру ... ... ... бағалау".
Жоғарыда берілген анықтамалар қарастырылып отырған ұғым мәнін жеткілікті
дәрежеде ашпайды, ... ... ... бүл ... ... ... ... үтымды түжырымдар бар. Бірқатар түрлі әдістермен
есептелетін бірыңғай көрсеткіштерге қарағанда ... ... ... ... ... құн, жалпы табыс, тиімділік) қаржылық жағдай
түрлі көрсеткіштерді ... ... және ... ... бағалауға
тигізетін әсерін зерттеу негізінде анықталатыны анық. Қорыта келе,
кәсіпорынның қаржы ... ... және өмір сүру ... жоқ ... ... ... ... экономика жағдайындағы , кәсіпорынның
сенімді болуын, түрақтылығын және келешегі барлығын куәландыруы ... ... ... ... кәсіпорын жұмысының үздіксіздігін
және оның төлеу қабілетгілігін көрсетеді.
Осы берілген түсініктерге сүйене отырып, біз бұл ... ... ... ... ... ... нені ... Бұл сұрақ та ... ... ... Бір авторлар қаржылық тұрақтылықты "өз
қаражаттарын ... ... ... ... процессінде үздіксіздігін
қамтамасыз ететін қаржының жеткілікті болуы" деп тусіндіреді... Қаржылық
тұрақ-тылық - меншікті және қарыз қаражаттарының ... деп ... ... ... "өз ... ... активтерге (негізгі қорлар,
материалдық емес активтер, айналым қаражатгары) жіберілген ... ... ... ... және ... ... жол
бермейтін және де өз міндеттемелерін уақ-тысында қайтаратын шаруашылық
субъектілері қаржылық тұрақты болып табылады" деп ... ... ... А.Д. ... пен Р.С. ... өте ықшам түрде анықтайды.
Олардың ойынша "Қаржылық тұрақтылық - бұл ... ... ... кәсіпорынның белгілі бір шоттар жағдайы".
В.М. Родионова мен М.А. Федотова бұл ... ... ... ... қалыптас-қан табыстың шығыннан артуының өзіне тән
айнасы -қаржылық тұрақтылық болып табылады. Ол ақша ... ... ... ... ... ... ... мен өнімді өткізу
процесінің үздіксіздігін ... ... ... ... ... жаңартуға қажетті шығындарын қаржыланды-ратын кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... негізгі бөлігі болып табылады". Осы еңбегінде бұл авторлар
одан әрі мына анықтаманы келтіреді.
"Кәсіпорынның қаржылық түрақтылығы - бұл ... ... ... ... қабілеттілігі мен несие қабілеттілігін сақтай отырып,
табысты өсіру негізінде қаржыны ... мен ... ... кәсіпорынның
дамуын көрсететін қаржы ресурсының жағдайы".
В.Г. Артеменко мен М.В. Беллендир бұл ұғымды ... ... ... - бұл ... ... ... дәрежеде артуы. ... ... ... ... ... ... және оларды тиімді
пайдалану арқылы өндіру және өнімді сату процесінің үздіксіз ... ... ... да ... ... ... ... қызметі процесінде қалыптасады және ... ... ... бөлігі больш табылады" . Ал кәсіпорынның жалпы
қаржылық ... ол ең ... ... табыстың шығыннан артуын
қамтамасыз ететін ақша ағымының қозғалысьш көрсетеді. Нарық жағдайында ол
ең ... ... ... ... ... ... ... талап етеді және оның мөлшері мемле-кетпен, жабдықтаушьшармен,
несие берушілермен, жұмысшылармен және тағы басқалармен есеп ... ... ... ... ... Сонымен қатар кәсіпорынның одан әрі ... ... есеп ... мен ... ... ... осы кәсіпорында өндірісті дамытуға, Оның материалдық-
техникалық базасын жаңартуға және де әлеуметгік климатты ... ... ... ... ... ... қалуы қажет.
Айта кету керек, біз қаржылық тұрақтылық ұғымын қарастырғанда ... ... ... ... ... ... біз олардың
кейінгі шешімдерімен келісе алмаймыз. "Қаржылық тұрақтылықтың мәні - қаржы
ресурстарын тиімді қалыптастыру, ... және ... ... ... В.Т. ... мен М.В. ... ... Маркарьян мен Г.П. Герасименко да . дәл ... ... ... өз ... бойынша есептесу мүмкіндігі" ... ... және ... да ... ... ... нәтижесінде
пайда болатын кәсіпорынның төлем міндеттемелерін уақтылы және ... ... ... ... ... ... тұрақтылықтың сыртқы
көрінісі болып табылады" . ... ... ... ... ... бірге
оның қаржылық жағдайы және оны сауықтыру жолдарын іздеу жөніндегі сұрақтар
да шиелінісе түсті.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... әсер ... В.М. ... және М.А. ... келесідей гүрлерге жіктейді:
• пайда болу орнына байланысты - ішкі және
сыртқы;
• нәтижесінің маңыздылығына байланысты - негізгі
және ... ... ... бойынша - қарапайым және күрделі;
• әрекет ету уақыты бойынша - тұрақты және
уақытша.
Ішкі факторлар ... ... ... ... ... ал ... факторлар кәсіпорын еркіне бағынышты емес.
Негізгі ішкі факторларды қарастырайық. Кәсіпорын-ның тұрақтылығы ең бірінші
өндіріс шығындарымен үздіксіз байланысқан өндірілген өнім мен ... ... мен ... ... ... тұрақты және айнымалы
шығындар арасындағы қатынас маңызды ... ... ... өнім және өндіріс технологиясымен тығыз
байланысқан ... ... ... ... бірі ... ... құрамы мен құрылымы, сондай-ақ кәсіпорынның ... ... ... алуы ... ... ... ... басқару
өнері - кәсіпорын шотында оның ағымдағы жедел қызметі үшін ... ... ең ... сомасын ұстаудан тұрады.
Қаржылық тұрақтылықтың ішкі, маңызды фактор-ларының бірі - бұл ... ... мен ... ... ... ... ... дұрыс таңдалып алынуы. Кәсіпорынның өз қаржы ресурсы, соның
ішінде таза ... ... көп ... соншалықты ол өзін жайлы ... ... тек таза ... ... ғана ... сонымен қатар оны тарату
құрылымы, әсіресе өндірісті дамытуға бағытталған бөлігі де өте ... ... ... ... ... ... ... қосымша
жұмылдырушы (мобилизацияланушы) қаражаттар үлкен әсерін тигізеді. Кәсіпорын
ақша қаражаттарын ... көп ... ... оның ... де соншалықты жоғары болады, алайда, сонымен бірге қаржы-лық
тәуекелділік те ... - яғни ... өз ... ... ала ма, жоқ па? ... ... туады.
Және де бұл жерде кәсіпорынның төлеу қабілеттілігінің қаржылық кепілінің
бір түрі ретінде резерв-терге ... роль ... ... ... ... ... ... тұрақтылығына
әсер ететін мынадай ішкі факторларды атап көрсетуге болады:
• кәсіпорынның салалық топқа жатуы;
• шығарылатын өнімнің ... ... ... және оның ... ... қабілеттілігі бар
сұраныстағы үлесі;
• төленген жарғылық капиталдың мөлшері;
• шығындардың көлемі, олардың ақшалай табыспен
салыстырғандағы динамикасы;
• қорлар мен резервтерді, ... ... ... қоса ... ... пен қаржы ре-
сурстарының жағдайы;
• кәсіпорындарды басқару тиімділігі.
Сыртқы факторларға ... ... ... ... әсері,
қоғамда үстемдік етуші техника мен технология, төлеу қабілеті бар ... ... ... ... ҚР үкіметінің салық және несие саясаты,
кәсіпорынның қызметін бақылау жөніндегі заң актілері, сыртқы экономикалық
байланыс және тағы басқалар ... ... ... жағдайын қалыптастыруда оның өз
контрагенттерімен ... ... ... ... сатып
алушылар, акционер-лер және тағы басқалар) өзара қарым-қатынасы ... ... ... да ... ... ... қатынаста болу -
жақсы қаржылық жағдайдың бірден-бір ... ... ... ... өз ... ... ... тиімділікке ие және дивиденттерді
ұқыпты төлейтін қаржылық ... ... ... ... ... ... тек ... күні ғана емес, болашақта да
кәсіпорынның қаржылық жағдайы көршісіне қарағанда жақсы болуы тиіс.
Сондай-ақ, бұл жыл ... өз ... ... ... бір пайызбен алғысы
келетін, ал заем мерзімі біткен ... - ... ... толық өтеуді
талап ететін облигация иелеріне де қатысты. Кез ... ... ... банктер де өз несие-лерімен тәуекел ете отырып несие
алушының өз қарызын уақытында және толық ... ... ... оны ... ... қабылдай отырып, кез келген банк өз клиентінің ... және бұл ... ... ... ... Басқаша айтқанда,
кәсіпорынның қаржылық жағдайы банктер осы кәсіпорынға несие беру ... ... па, ал бұл ... ... шешкен жағдайда - қандай пайызбен және қанша
мерзімге деген сұрақтарды шешудегі негізгі белгі болып ... мен ... ... және ... қабілеттілігі жоғары
2. КӘСIПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЫЙҢ
Капитал - бұл ... ... алып ... ... ... отырғанымыздай, бухгалтерлік баланс және оның элементтері туралы бұл
анықтамалар біздің ... есеп ... ... оқулықтарымызда
берілген анықтамалардан өте ерекшеленеді. ҚР-дағы бухгалтерлік есеп туралы
заңды жасаушылар негіз ... ... ... ... алып ... ... субъектінің қаржылық жағдайын ... ... ... - ... ... ... және субъектінің
міндеттемесі" болып табылатынын айта ... олар ... ... ... келесідей сипаггама береді.
Активтер - бұл құндық бағасы бар кәсіпорынның мүлкі, мүліктік, жеке
мүліктік емес ... және ... ... ... - бұл ... ... адамның) белгілі бір әрекетті басқа бір
тұлғаның (несие берушінің) пайдасына жасайтын міндеті - ... ... ... ақша төлеу және басқалар немесе белгілі бір іс-әрекеттен бас ... ... ... ... ... ... міндетін орындауын талап етуге
қүқығы бад.
Меншіктік капитал - бұл ... өз ... ... тастағаннан
кейінгі активтер .
Сонымен, қаржылық есептің негізгі элементтерінің анықтамасын түсіндіруде
батыс елдерінен ешқандай айырмашылық жоқ деп ... ... ... ... ... .
Кәсіпорын қызметінің нәтижесін, оның шаруашылық қаражаттарының "бағасын"
(гудвилл) едәуір ... Бұл ... ... ... ... дәл құнын көрсетпейтіндігін дәлелдейді. Баланс жиыны кәсіпорын
активтері мен оны жабу көздерінің есептік бағасын ғана ... ал ... бұл ... ... ... ... ... болуы мүмкін және
берілген активтің пайдалану ... мен оның ... ... ұзақ ... ... баға мен ағымдағы нарықтық баға
арасындағы айырмашылық соншалықты көп болады.
Баланс және ... есеп ... ... да ... шаруашылық субъсктісі
қызметінің барльщ жақтарын толығымен ... ... ... мен оның ... ... тек ... сипаттағы
факторлардың ғана емес, сонымен қатар көптеген құндық бағасы ... да ... ... ... ... мүмкін болатын саяси
және ... ... ... саланы және ... ... ... қайта құру, меншік түрінің
алмасуы, ... ... және ... ... дайындығы және тағы
басқалар. Сондықтан қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... экономикалық талдаудың тек бір ғана бөлімі больш
табылады.
Осы шектеулерге ... ... ... кәсіпорынның қаржылық
жағдайын талдауды ақпараттық қамтамасыз етудің бірден-бір басты көзі болып
табылады, ал оны оқу осы ... ... ... ... ... ҚҰРАМЫ МЕН ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ДИНАМИКАСЫН ТАЛДАУ
Баланс активтерінің құрамы мен құрылымының ... ... ... барлық мүліктерінің және оның жекелеген түрлерінің абсолютті
және салыстырмалы арту ... кему ... ... ... ... ... элементі болып саналатын активтерді, талдау
барысында, осы активтердіц нақты ... ... ... ... және оларда
болған өзгерістер зерттеледі. Активтердің ... ... және оның ... ... олардың рационалды таратылуын талқылауға мүмкіндік береді.
Активтердің өсуі ... ... ... ... ... ол осы ... ... оң нәтижесін сипаттайды.
Алайда, кәсіпорын мүлік құныньщ өсу себептерін талдағанда, жоғары ... ... ... ... нақты көрсеткіштерден
айтарлықтай ауытқуына әкеліп соқтыратын инфляция әсерін ескеру қажет.
Отандық ... ... ... алу тек негізгі құралдардың баланстық
құнын құру барысында жүргізіледі.
Отандық есептік-аналитикалық тәжірибеде өндірістік қорлар, ... өнім ... ... ... жүргізілмейді. Сондықтан да олардың құнының өсуі,
инфляциялық фактор әсерінен болатыны күмәнсіз.
Баланс мәліметтері бойынша активтердің құрамы мен ... ... ... үшін ... 4-аналитикалық кесте қүрылады.
Кесте мэліметтерінен активтердің нақты құнын көр-сететін баланс валютасының
есепті жылы 9406 мың теңгеге немесе 28,9%-ке артқандығын көруге ... ... әрі ... дамуын көрсететіндіктен, оның ... ... ... ... ... ... ... олардың қалай
таратылғанын және есепті жылы неге көбірек ... ... ... ... ... мен оның ... ... жағдайын
және кәсіпорын мүлкі-нің мобильділігін (іске тартылу деңгейін) ... Ол ... ең ... ... ... потенциалының көлемін
анықтау қажет, ол туралы арнайы оқулықтарда турлі көзқарастар ... ... ... оның ... ... ... ... аяқталмаған өндірістің, өсімдегі және бордақылаудағы малдар
құндары қосылады .
Екінші ... ... ... потенциалын анықтайтын активтер
құрамына жоғарыда көрсетілгендерге қосымша, ... ... ... қондырылатын жабдықтар құны қосылады (2). Бұл әдістеме кәсіпорындарда
болып жатқан даму ... ... дәл ... ... ... ... өндірістік мақсатгағы мүлік
коэффициентінің келесі ... яғни Кп > 0,5 ... ... есептеледі" - деп
жазады А.Д. Шеремет пен Р.С. Сайфулин. Көрсеткіштердің мәні ең ... ... аз ... ... ... ... кезең-дегі
қызметінің қаржылық нәтижелері активтерді меншікті ... ... ... ... ... ... ... мүлікті
арттыру үшін ұзақ мерзімді қарыз қаражаттарын тартқан жөн.
Екінші әдістеме бойынша анықталған өндірістік ... құны біз ... ... ... жыл ... - 20143 мың ... ... -20855 мың теңгені қүрайды, яғни 712 мың ... ... ... ... ... ... ... өндірістік потенциал
үлесі есепті жылы 13,37 пунктке кемігенмен жыл соңында ... ... ... ... ... коэффициентінің қалыпты мәніне сай келеді.
Алынған мәліметтері көрсеткендей қаражаттарды үзақ мерзімді және ағымдагы
активтер арасына тарату жыл ... ... ... ... ... ... ... жыл басында 15,32 пунктке аз ... ... жыл ... ол ұзақ ... ... ... 4,66 пунктке асып
кетті (52,33-47,67) және 52,33%-ды құрады. Ағымдағы активтердің өсуі үзақ
мерзімді ... ... 9 ... ... ... болып отыр.
Осы көрсеткіштен кейін ... ... ... ... ... ... ағымдағы активтер қүнының кәсіпорынның барлық
мүлкінің қүны-на қатынасымен анықталатын кәсіпорын ... ... ... ... ... Ол ... ... арналған
қаражат үлесін сипаттайды. Коэффициент ... ... ... ... ... қамту және кредиторлармен есеп айы-рысу
мүмкіндігі де арта түседі. Қаржы тұрғысынан ... оның өсуі ... ... ... ... ... - яғни ... ... ... тартылған) болады, бүл оның ... және оны ... ... ... ... жүргізіп отырған кәсіпорындарда бұл коэффициенттің деңгейі жыл
басында 0,42 (13781:32551), ал жыл ... 0,52 ... ... активтерін таратудың тиімділігін сипат-тайтын келесі көрсеткіш -
мобильді және ... ... ... ... Ол ... ... ұзақ ... активтер құнына бөлу арқылы анықталады.
Бұл қатынастың қолайлы және ... ... ... ... ... ... ... берілген
көрсеткіштің деңгейі 0,5-тен төмен болмауы тиіс.
Талданып отырған ... бұл ... ... жыл ... -
0,73=(13781:18770), ал жыл ая-ғында - 1,1 =(21956:20001) ... ... ... ... ... өсу қарқыны ... өсу ... ... ... өсіп ... ... ... яғни мобиль-ді қаражаттар 1,6 есеге (21956:13781), ... ... ... ғана ... ... ең төменгі
қаржылық тұрақтылыққа, кәсіпорын міндеттеме-лері кепілдендірілген түрде
ағымдағы ... ... ... қол ... және ... ... осы тұрақтылықтың белгісі болып табы-лады: ағымдағы және ұзақ
мерзімді активтер қатынасы-ның коэффициенті қарыз ... мен ... ... ... артық болуы керек.
Әрі қарай кәсіпорынның мүліктік жай-күйінде қандай сапалық өзгерістер
болғанын ... ... Бұл ... материалды-техникалық базасын
құрай-тын және негізгі ... ... ... оның ... ... ... ... зерттеу қажет.
Кәсіпорын мүліктерінің жалпы құнындағы негізгі құралдардың нақты құнының
(қалдық) үлес салмағының ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның кәсіпкерлік қызметінің көлемін анықтаудағы басты
бағыт болып табылады. Кәсіпорын ... ... ... ... ... құнының коэффициентінің мөлшері баланс активтерінің
барлық сомасының 50 пайызынан кем ... ... ... ... ... ... ... құралдардың қалдық
құнының үлесі жыл басында - ... ал жыл ... - ... ... бұл ... ... ... 3,53 пункт сәйкес келмейді. Негізгі
қүралдардың ... ... оның ... ... (жұмыс машиналарының
құны, өндірістік жабдықтар мен тасымал құралдарының қүны) үлесін анықтау
өте маңызды және де бүл ... ... ... ... ... болып табылады. Оның үлес салмағының өсуі қор
қайтарымдылығының өсуіне әкеледі. ... ... ... ... ... ... үлес салмағы жыл соңында жыл басындағы 0,33-
ке қараған-да, ... ... ... ... ... ... 0,04 пунктке кемуі, олардың өсу қарқынының барлық ... өсу ... ... ... ... ... нәтижесінде
болып отыр
1-кесте
Кәсіпорынның ағымдағы активтерінің құрамы мен құрылымы
| | |Жыл ... |Жыл ... ... (+), |
| ... ... ... ... ... ... жыл ... |8360 |
| ... ... | ... өнім ... |29000 ... ... жыл ... |15940 |
| ... | ... еткізуден алынуы мүмкін табыс (1 қатар+2|21420 |
| ... - 3 ... | ... ... ... өткізуден |20850 |
| ... ... | ... (4 қатар - 5 қатар) |570 ... ... ... ... ... ... ... 570 мың
теңгеге төмендеткені керінеді. Жоспар жасаған кезде жыл соңындағы өтпеген
өнімнің шамадан тыс қалдықтарын ... ... ... Өнімді өткізуден
түсетін табыс 20 850 мың теңгеңі емес, 570 мың теңгеге көп, яғни 21 420 ... ... ... еді. ... айтқанда, жоспарды артық орындау болмас
еді.
Өтпеген өнімнің қалдықтары келесі себептерге ... ... ... бір ... ... ... орау, тиеуге дайындау, көлік партиясының
көлеміне толтыру, есеп айырысу құжаттарын жазу үшін ... ... ... ... Осы ... ... өнімнің қалдықтарының нормадан тыс мөлшерде
өсуіне кәсіпорынның қаржы қызметінің көңіл аударуы қажет. Өнім ... ... ... ... ... ... ... байланысты сұранысқа ие болмауы мүмкін. ... ... ... ... өнімдер өндіруші кәсіпорында орын ... ... мен ... ... ... ретіндегі өзінің өзгеше нысанына
байланысты ... өнім ... бола ... Бұл ... ... өнімдеріне, мысалы, электроэнергетика, көлік, ... да ... ... тауарлар сатып алушының жауапты сақтауында болады, яғни өнім
тиеліп жіберіліп сатып алушыға ... ... ... ... ... ... оны ... бас тартады. Төлеуден бас ... ... ... ... ... ... ... әдісіне көшу өнімді өткізуден түсетін табыс оған келіп түскен төлем
сомасының ... ... ... оның ... ... ... ... Бұл талдаушылар тиелген тауарлар үшін ақшаның келіп
түсуіне көңіл бөлмеуі тиіс деген сөз ... ... бір ... ... уақытында төлемейтіні белгілі. Бұл жағдайда ақшалардың
түспеуі жабдықтаушыға байланысты ... ... орай бұл ... ... ... азайған жоқ, алайда кәсіпорынға ақша
алу бағытында жұмыс ... ... Ол үшін ... ... ... тиеп ... оны есеп ... аккредитивті нысанына ауыстыру, төлемсіздікті
өндіріпалу бойынша банкке ... қою, ... ... ... ... ... тиеліп жіберілген өнімдер үшін есеп айырысудың алдын ала
төлеу нысаны да қолданылады. ... ала ... ... ... ... ... ... қалдығын болдырмайды. Тиелген өнімдер үшін есеп
айырысудың бұл ... ... ... ... Алайда
оның кемшіліктері де бар:
• біріншіден, бұл нысан жабдықтаушылар үшің ... ... ... бір ... ... өнім ... бақылау
төмендейді, әсіресе егер жабдықтаушы кәсіпорын тауарлар мен қызмет
көрсетулер нарығында ... орын ... ... тұтынушы төлем жүргізгеннен кейіи,тауарды қажетті санынан
аз алуы мүмкін (мысалы, тоннамен және басқамен өлшенетін шикізаттар
мен ... ... алу ... ... абсолютті көрсеткіші -жалпы табыс. Ол өнімді өткізудің
қаржылық нәтижесін білдіреді және негізгі қызмет ... ... ... ... пен ... ... өндірістік өзіндік қүны
арасындағы айырма ретінде анықталады.
Жалпы табысқа әсер ететін маңызды фактор өндірістік өзіндік құн, сондықтан
оның төмендеуі оның көлеміне көп ... ... ... ... ... баптар бойынша талдаумен айналысатын,
оны төмендету жолдарын іздестіретін ... ... ... ... белгілі бір мөлшерде бұл жұмыс, инфляциясының әсері және
шикізат пен отынэнергетика ... ... ... ... ... ... күрт өсуі және ... меншікті айналым
қаражаттарының жетіспеуі жағдайында өзіндік құнның ... ... ... ... ... жүргізудің тұрақты экономикалық жағдайында жалпы табыстың
өсуінің негізгі жолы -материалды ... ... ... ... төмен
дету. Бұл, әсіресе шикізат құнының үлес салмағы өнімнің өзіндік құнында өте
жоғары болып келетін ... және ... ... ... ... жасау және
металл өңцеу, металлургия, мүнай-химия, тігін, тамақ және т.б.) ... ... үшін өте ... ... табиғи себептерге байланысты табыс өсімін ... ... ... ... төмендету нәтижесінде қамтамасыз ету өте
қиын. Бұл негізінде шығару ... ... ... ... ... ... бағытталған салаларда сұраныс, езіндік құн ... ... және ... ... ... ... мәнділікке ие болады.
Заттай түрде өнімді өткізу көлемінің өсуі ... ... ... ие ... өндірудің өспелі көлеміне күрделі салымдар көмегімен
қол жеткізуге болады, бұл табыстың әлдеқайда өнімді ... ... жаңа ... ... өндірісті кеңейтуге бағытталуын талап
етеді. Бұл жол, қазіргі кезде көптеген кәсіпорындардың ... ... және ұзақ ... ... қол ... ... қиын
немесе мүлде мүмкін емес. Күрделі капитал ... ... ... ... бар ... егер ... ... қарқынынан жоғары ұстаса, онда бұл кәсіпорын өз ... ... ... және өнім ... көлемін өсіруге әкелетін айналым қаражаттарының
айналымдылығын жылдамдату күрделі шығындарды талап ... ... ... өте тез ... ... шикізат пен
отын-энергетика ресурстарын сатып алуына олардың көп бөлігі бағытталады.
Біздің мысалымызда құрылымның өзгеруі ... ... ... ... ... яғни оның ... 561 мың теңгеге азайды. ... ... ... ... ... ... ... ауытқуына негізгі факторлардың әсері
|№ |Көрсеткіштер ... мың тг ... ... |
| | | ... ... енімнің өзіндік |-1255 |+ 28,4 |
| ... есуі | | ... ... |+ 3434 |+ 77,7 |
| ... өсуі | | ... ... ... артуы |+ 150 |+ 3,4 |
| | | | ... өнім |-561 |-12,7 |
| ... ... | | |
| ... | | |
| ... |+ 1768 |+ 40,0 ... тыс ... ... келісім бағалары мен өнімді өткізу көлемінің өсуі
нәтижесінде алынып ... Егер ... ... ... құнының өсуіне жол
бермеген болса және де бизнес жоспармен ... ... ... құрамындағы құрылымдық өзгерістер болмаған ... ... ... мың ... ... өсетін еді. Жалпы табыстың ... ... есуі ... ... ... ... ... ретінде сипаттауға болады. Елеулі кемшіліктерге 1996 ... ... ... ... ... құрамында болған құрылымдық
өзгерістер жатады. Сондықтан ... ... өнім ... ... және өткізілетін өнімдердің құрамында болатын құрылымдық
өзгерістерін талдауға басты назар ... ... Егер ... ... деген сұраныс болса, ... ... ... ... ... мен сату ... болады. Өткен жылмен салыстырғандағы жалпы
табыстың өзгеру себептерін ... ... В.А. ... ... ... қолдануға болады. Нарықтық ... ... ... ... ... ... кезде және де олардың
деңгейі нарық жағдайымен ... ... осы ... ... ... алу ... пайда болады. Кәсіпорын өнім есебін екі
турлі бағамен, яғни нарықтағы қазіргі және өткен ... ... ... ... бәрі ... ... және бақылау мақсатында
бағаның қозғалысы туралы, олардың тек жылдық қана емес, сонымен қатар одан
да қысқа ... ... яғни ай, ... ... ... индекстері
туралы мәліметтердің болу қажеттілігін тудырады. Мұн-дай мәліметгер ең
алдымен кәсіпкерлерге, салық инспекцияларына және әр ... ... ... органдарына қажет болып табылады.
Біздің мысалымызда өткен жылмен салыстырғанда баға индексі 1,05-ті құрайды.
Бағаның өсуі жалпы табысқа әсер етуі тиіс.
ҚОРЫТЫНДЫ
Орындаған ... ... ... қорытындылар ... ... ... ... ... жағдайын талдаудың
маңызы өте зор. Бұл кәсіпорындардың тәуелсіздікке ие болуымен, сондай-ақ
олардың меншік иелері, жұмысшылар, коммерциялық серіктестер және де ... ... ... өндірістік-кәсіпкерлік қызметінің нәтижелері
үшін толық жауапкершілікте болуымен байланысты
Кәсіпорынның ... ... осы ... ... бір ... ... және оның өз ... қызметін үздіксіз жүргізуі мен өзінің
қарыз мiндеттемелерін уақтылы өтеуі үшін қаржы ресурстарымен қамтамасыз
етедi.
Баланста ұзақ мерзімді және ағымдағы міндеттемелердің жиынтық сомасы
анықталады. Баланста ... ... мен ... және ... ... ... ... есепті пайдаланушыларды кәсіпорынның
қаржылық жағдайын бағалауда және дәлелді басқарушылық шешімдер қабылдауда
қажет болатын ақпараттармен қамтамасыз етедітілуін көрсетеді
Баланс және қаржылық есеп ... ... да ... ... ... барльщ жақтарын толығымен көрсетпейді. Кәсіпорынның
қаржылық жағдайы мен оның өзгеру перспективасы тек ... ... ғана ... ... ... көптеген құндық бағасы жоқ
факторлардың да ықпалында болады.
Қаржылық есептің маңызды элементі болып ... ... ... осы ... нақты қолда бары, құрамы, құрылымы және ... ... ... ... ... құрылымын және оның жеке
топтарын талдау, олардың рационалды таратылуын талқылауға мүмкіндік береді.
Жабдықтаушылар мен ... ... және ... ... ... келісімшартқа үлкен ықыласпен отырады. ... ... ... ... ... ... жағдайы тұрақты болғанын
қалайды, себебі тек осындай кәсіпорын ғана салықтар мен басқа да міндетті
төлемдерді уақытылы және ... ... ... ... ... ... ... етуінің экономикалық
пайдалылығы табыс табумен анықталады. ... ... ... ... ... сипатталады. Табыстылықтың абсолютті
көрсеткіші - бұл ... ... ... ... ... ... "табыстар" ұғымы келесідей түрде анықгалады:
"Табыстар дегеніміз - қаржының ... ... ... құнының өсуі, не
болмаса пассивтердің азаюы түріндегі есепті кезеңдегі экономикалық ... ... ... бұл ... ... ... өсуден басқа
жағдайдағы капиталдың өсуіне әкеледі" .
Өндірістік өзіндік құнның ... ... ... ... ... ... саналатьндықтан және де сыртқы пайдаланушылар
шығындарды ... және ... ... дәл бөле ... ... табыс көлемін маржиналды табыс көлемімен теңестіруге және
оны ... ... ... ... болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. К.Ш.Дүйсенбаев , Ө.Т.Төлегенов , Ж.Г .Жумагалиева
Кәсiпорынның ... ... ... ... : ... 2001
2. Н.А.Сафонова Экономика ... : ... ... ... ... ... ұйымдастыру
Алматы : Экономика ... С.М. ... , Ғ.Л. ... , Ғ.К. ... ... : Экономика 2000

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау22 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау туралы ақпарат43 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың теориялық негізі24 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың теориялық мазмұны мен мәні44 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың экономикалық мәні мен маңыздылығы80 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын факторлық талдау64 бет
Кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық жағдайын талдау60 бет
Шағын кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық жүйесі31 бет
«АКА» ЖШС қаржылық жағдайын талдау30 бет
«Халлибуртон Интернэшнл Инк.» компаниясының қаржылық жағдайын талдау97 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь