Шетелдік түлғалар мен азаматтардың табиғат пайдалану құқығы

Кіріспе 3
1 Табиғат пайдалану қүқығының қүқығының жалпы сипаттамасы мен түсінігі 6
1.1 Табиғат пайдалану қүқығының жалпы түсінігі және түрлері 6
1.2 Табиғат пайдалану қүқығының объектілері мен субъектілері 10
1.3 Жалпы табиғатты пайдалану 20
2 Шетел түлғалардың Қазақстан Республикасындағы табиғат
пайдалануы және оның қүқықтары 23
2.1 Шетелдік тұлғалар мен азаматтардың Қазақстан Республикасының шетелдік субъектілермен табиғат пайдалану қатынастарының объектілері, мазмұны 23
2.2 Қазақстан Республикасының шетелдік субъектілермен жер қатынастарын қүқықтық реттеуі 40
2.3 шетел мемлекеттерінің Қазақстан Республикасының жерлерін, өзге табиғи объектілерін пайдалануының құқықтық мәселесі 53
Қорытынды 50 Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 63
Егеменді және тәуелсіз Қазақстан табиғи ресурстарға бай мемлекет болып табылады. Алайда, біздің еліміздің табиғи ресурстарының соншама молдығына қарамастан, оған қамқорлықпен қарау әрқашан туындап отырады. Қоғамның қазіргі дамуы табиғи ресурстардың шаруашылық мүқтаждықтарына кең түрде пайдаланылуына сүйенеді. Бұл процесс нарықтық қатынастар дами түскен сайын одан әрі күрделене береді.
Сондықтан, ғалымдар мен бүкіл қоғамның табиғи ресурстарын пайдаланудың адам үшін қажеттілігі мен табиғи ортаны қорғаудың қажеттілігі арасындағы қарама - қайшылықтарға байланысты дабыл қағуы өте орынды болып табылады. Осыған байланысты зор маңызды табиғи ресурстарды өте көп мөлшерде шаруашылық мақсатқа пайдаланудың қоршаған ортаға тигізетін теріс зардаптары мен залалдарын жеңілдету, барынша азайту және табиғи байлықтарды молайту жөніндегі шараларды жасау міндеті туындайды. Табиғатты тиімді түрде үнемді пайдалану және оны қорғау шаралары, оның ресурстарын пайдалану кезіндегі тепе-теңдікті белсенді түрде сақтау, қоршаған табиғи ортаны жақсарту, ал бұл талаптар бүзылған жағдайда оны қалпына келтіру жөніндегі шараларды жүзеге асыру қажеттігін тудырып отыр.
Осыған орай "Қазақстан - 2030" стратегиясының басымдықтарын ескере отырып, Қазақстан Республикасың дамуының 2010 жылға дейінгі стратегиялық жоспарына сәйкес Қазақстан Республикасының 2004-2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздігі түжырымдамасы мақұлданды. Бұл тұжырымдамада еліміздің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін стратегиялық бағыттар көрсетілген - экономиканы, ұлттық заңнамаларды және қоғамды экологияландыруға байланысты, экологиялық үгіт-насихат және жұртшылықтың қатысуы, халықаралық ынтымақтастықты кеңейту1 .
Табиғатты қорғау мен оның байлығын тиімді пайдалану мәселесін шешуді қамтамасыз ететін әдіс-тәсілдер жүйесін жасауға әр түрлі қүқықтық институттар белсенді түрде қатысады. Қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану саласындағы қызметке көптеген субъектілер қатысады, мемлекеттік органдар, лауазымды тұлғалар, заңды тұлғалар, азаматтар, қоғамдық бірлестіктер және шетелдік тұлғалар мен халықаралық бірлестіктер т.б.
Әлемдік шаруашылықтың соңғы он жылдағы қазіргі жай-күйі түрлі елдердің экономикасын интернационализациялау процесінің кеңеюі және тереңдеуімен анықталады. Шаруашылық өмірді интернационализациялаудың негізгі бағыттарының бірі капиталды, оның ішінде шетелдік инвестицияны экспорттау болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының Экологическое право. 1995 агыл 30 оаійс.
(өзгерістер мен толықтыруларды қоса алғанда) - Алматы, 2007. -
2. Қазақстан Республикасының Жер кодексі 2003 жыл 20 маусым. - Алматы, 2007. - Юрист баспасы. - Жеке басылым.
3. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі. 2007 жыл 09 қаңтар. - Алматы, Жеке басылым.
4. Қазақстан Республикасының "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" заңы 2006 жыл. - Жеке басылым.
5. Қазақстан Республикасының "Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту туралы" заңы 09 шілде 2004 жыл,
6. Қазақстан Республикасының Орман кодексі 2003 09 шілде // Жеке басылым.
7. Қазақстан Республикасының Су кодексі 2003 08 шілде // Жеке басылым.
8. Қазақстан Республикасы Президентінің өкімімен бекітілген Экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы 09 желтоқсан 2003 жыл.
9. Қазақстан Реепубликасы. Салық жэне бюджетке төленетін өзге міндетті төлемдер туралы: 12 шілде 2001 жылғы заңы // Юрист анықтама жүйесі.
10.Постановление Конституционного совета Республики Казахстан от 10 июня 2003 г. N 8 О соответствии Конституции Республики Казахстан Земельного кодекса Республики Казахстан //: «Казахстанская правда» от 11 июня2003годаШ69.
11.Венская конвенция о дипломатических сношениях от 18.04.61// Постановление Правительства Республики Казахстан от 6 июня 1996 года N 713 «О вопросах выделения земельных участков дипломатическим миссиям в городе Акмоле».
12. Постановление Правительства Республики Казахстан от 23 августа 1999 года N 1224 «О строительстве дипломатического городка в городе Астане».
13. Указ Президента Республики Казахстан от 17 апреля 1995 г. N 2195 «О ратификации Договора аренды комплекса «Байконур» между Правительством Республики Казахстан и Правительством Российской Федерации».
14. Закон Республики Казахстан от 22 декабря 1998 года № 329-1 О ратификации Соглашения между Республикой Казахстан и Российской Федерацией о статусе города Байконур, порядке формирования и статусе его органов исполнительной власти//Казахстанская правда от 26.12.98г. № 243.



15. Декларация о соблюдении суверенитета, территориальной целостности и неприкосновенности границ государств - участников Содружества Независимых Государств, Москва, 15 апреля 1994 года// Международное публичное право. Сборник документов. Том 1. - М.: Изд-во БЕК, 1996.
16. Постановление Правительства Республики Казахстан от 19 сентября 1996 г. N1144 «О приобретении и аренде объектов недвижимости, капитальном строительстве и ремонте зданий и сооружений учреждений Министерства иностранных дел Республики Казахстан за границей».
17. Постановление Верховного Совета Республики Казахстан от 14 июля 1994 г. N 133-ХІП О ратификации Республикой Казахстан Соглашения между Российской Федерацией и Республикой Казахстан об основных принципах и условиях использования космодрома «Байконур».
ӘДЕБИЕТТЕР
1. Байдельдинов Д.Л., Бекишева С.Д. Экологическое право РК.: Учебное пособие. - Алматы: Издательский центр ОФППИ «Интерлигал», 2004. - 312
2. Архипов Г.И. Земельное право Республики Казахстан Алматы 1997.,
3. Бекишева С. Д. Экологическое право Республики Казахстан. -Алматы 2004.,
4. Назарбаев Н.А. Қазақстан экономикалық, элеуметтік жэне саяси жедел жаңару жолында. - Алматы, 2005. - 976.
5. Мауленов К.С. Государственное управление и правовое регулирование иностранных инвестиции в РК Алматы 2000



6. Абдраимов Б.Ж., Боголюбов С.А. Земельное право России и Казахстана: проблемы развития, процессуальные формы реализации. –М.: Юристъ, 2007.454 с.
7. Стамқүлов Ә.С. Қазақстан Республикасының экология қү-Қығы. -
Тараз, 2003. - 4506.
8. Еркінбаева Л.К. Правовые проблемы вомещения вреда здоровью
граждан вследствие неблагополучной экологической обстановки // Материалы международной научно-практической конференции. - Алматы, 1997. -С.12-16.
9. Стамкулов А.С. Правовой режим Экологической информации // Правовая реформа в Казахстане. – 2003. - №1. – С.87-90.
10. Байсалов С.Б. , Ильяшенко Л.В. 200 вопросов и ответов по охране природы., Алматы 1987.
11. Абдраимов Б.Ж. Земельное законодательство и судебная практика// Земельное законодательство Республики Казахстан. Сб. нормативно-правовых актов (с комментариями). Сост. Байсалов С.Б., Стамкулов А.С. и др. - Алматы: Жети Жаргы, 1998. - С. 192.



12. симкулов С.Т. Правовые проблемы обеспечения рационального использования земель сельскохозяйственного назначения в условиях перехода Казахстана к рынку: Дис. канд. юрид. наук. - Алматы, 1997. - 148
13. Байдельдинов Д.Л. Юридическая ответственность за экологические правонарушения Алматы 1993.
14. Культелев С.Т. Экологическое право Республики Казахстан Общая часть., Алматы 2004.
15. Еренов А.Е., Мухитдинов Н.Б., Насырова Л.Р. и др. Эффективность природоохранительного законодательства. - Алма-Ата: Наука КазССР, 1988. - 156 с.
16. Бринчук М.М. Правовая охрана окружающей среды от загрязнения токсичными веществами: Автореф. дис. д-ра юрид. наук. - М., 1991. - 30 с.
17. Баимбетов Н.С. Проблемы правового регулирования экологической экспертизы в Республике Казахстан: Автореф. дис. канд. юрид. наук. -Алматы, 1999. - 22 с.
18. Сыроедов Н.А. Земля как объект гражданского оборота //Государство и право. 2003 г. № 8
19. Иванов А.А. Права на землю в Российской Федерации: понятие и система //Правоведение. - 1992 г. № 3
20. Земельное право /Под ред.Боголюбова С.А. - М.: Норма, 2000 г.
21. Алимжанов Б.Р. Правовые факторы рынка земли /Абдраимов Б.Ж. Аграрное, экологическое и земельное право: проблемы теории и практики. Научно-практическое пособие. Выпуск 4. - Алматы, 2003 г.
22. Архив Кызылординского областного комитета по управлению земельными ресурсами за 2004 год.
23. Жариков Ю.Г. Предмет и система земельного права//Земельное право. Учебник для вузов. Рук. авторского коллектива и отв. ред. С.А.Боголюбов. - М.: Изд. группа НОРМА-ИНФРА*М, 1998
24. Сарсембаев М.А. Международное право: Учебное пособие. - Алматы: ЖетіЖаргы, 1996
25. Право и иностранные инвестиции в Республике Казахстан. Алматы: ЖетіЖарғы, 1997
26. Сарсембаев М.А. Дипломатическое и консульское право. - Алматы: Данекер, 2000.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЗАҢ ФАКУЛЬТЕТІ
ТАБИҒИ РЕСУРСТАР ЖӘНЕ ... ... ... ... МЕН АЗАМАТТАРДЫҢ ТАБИҒАТ
ПАЙДАЛАНУ Қ¥ҚЫҒЫ"
Орындаған:
Ғылыми жетекшісі:
Түкбасов.М
3 курс сыртқы
оқу бөлімінің ... ... ... аға ... ... ... ... »____________ 2009 ж.
Кафедра меңгерушісі з.ғ.к., доцент
____________Л.Қ. Еркінбаева
Алматы ... 2009 ... ... ... жүмыста шетелдік заңды ... ... ... ... күқығы қарастырылған.
Жұмыстың мақсаты: Қазақстан Республикасындағы шетел азаматтары ... ... жер ... өзге ... ... ... және
өзге заттық құқықтардың, шет ... мен ... ... ... ... алу ... қарастырып, негіздеу.
Осы жердегі міндеттер: шет азаматтары мен ... ... ... жер ... ... және өзге заттық құқықтардың, басқа
мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың ... ... ... осы ... реттеудегі ұлттық және халықаралық құқық
нормаларының ... ... шет ... ... ... жер учаскелері, әскери сынақ полигондары мен "Байқоңыр" ғарыш
айлағы, транзиттік мақсаттағы жерлер) жалға алуының құқықтық ... ... ... ... ... ... бедел алып келе жатқан
мемлекет болып ... ... ... ... 100-ден астам
мемлекеттерімен дипломатиялық қарым-қатынастарын орнатқан, сәйкесінше шет
мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың тиісті ... ... ... ... ... Қазақстанның әлемнің ... ... ұзақ ... ... болашақ дамуы бірнеше
халықаралық келісім-шарттармен, Қазақстанда дипломатиялық өкілдіктердің
жаңа ғимаратының ... ... ... күнгі шетелдік мемлекеттердің Қазақстанда жерді жалға алу қүқығына
байланысты жер қатынастары кешеніне қатысты мәселелерді ... ... ... ... ... ... ... едік. Жалға алу мәселесі
мемлекеттің аумақтық тұтастық мәселесімен, жер қүқығына қатысты халықаралық
қүқық нормаларымен ... ... және ... ... ... ... нормалары және қатынастарымен, шет
елдердің біздің еліміздің аумағында табиғат қорғау ... ... ... ... ... шегі мәселелерімен тығыз байланысты.
Диплом жұмысы кіріспе, негізгі бөлім және қорытындыдан ... осы ... ... оның ... деңгейі, мақсаттары мен
міндеттері және қүрылысы ... ... ... екі ... түрады.
Бірінші тарауда табиғат пайдалану қүқығының жалпы сипаттамасы мен ... ... ... ... ... ... табиғаты пайдалануы және оның күқықтары мәселелеріне
арналған. Қорытындыда ... ... ... барлық мәселелер бір
тоқтамға келтіріліп, тұжырымдалады. Жұмыстың жалпы көлемі 65 бет.
МАЗМҰНЫ
Кіріспе 3
1 ... ... ... ... ... ... ... 6
1. Табиғат пайдалану қүқығының ... ... және ... 6
2. ... ... қүқығының объектілері мен субъектілері 10
3. Жалпы табиғатты пайдалану
20
2 Шетел түлғалардың Қазақстан Республикасындағы ... және оның ... ... Шетелдік тұлғалар мен азаматтардың Қазақстан ... ... ... ... қатынастарының
объектілері, мазмұны
23
2. Қазақстан ... ... ... ... ... ... шетел мемлекеттерінің Қазақстан Республикасының жерлерін, өзге табиғи
объектілерін пайдалануының құқықтық мәселесі ... 50 ... ... ... ... ... және ... Қазақстан табиғи ресурстарға бай мемлекет болып
табылады. Алайда, біздің еліміздің ... ... ... ... оған ... қарау әрқашан туындап отырады. Қоғамның
қазіргі дамуы ... ... ... ... кең ... сүйенеді. Бұл процесс нарықтық қатынастар дами түскен сайын
одан әрі ... ... ... мен ... ... табиғи ресурстарын пайдаланудың
адам үшін қажеттілігі мен табиғи ортаны қорғаудың қажеттілігі арасындағы
қарама - ... ... ... ... өте ... ... табылады.
Осыған байланысты зор маңызды табиғи ... өте көп ... ... ... ... ... тигізетін теріс зардаптары
мен залалдарын жеңілдету, барынша азайту және табиғи байлықтарды молайту
жөніндегі шараларды ... ... ... ... ... ... ... және оны қорғау шаралары, оның ресурстарын пайдалану кезіндегі
тепе-теңдікті белсенді түрде сақтау, ... ... ... ... ал
бұл талаптар бүзылған жағдайда оны қалпына ... ... ... ... ... тудырып отыр.
Осыған орай "Қазақстан - 2030" стратегиясының басымдықтарын ... ... ... ... 2010 жылға дейінгі стратегиялық
жоспарына сәйкес Қазақстан Республикасының 2004-2015 жылдарға арналған
экологиялық ... ... ... Бұл ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін стратегиялық
бағыттар көрсетілген - экономиканы, ұлттық ... және ... ... ... ... және жұртшылықтың
қатысуы, халықаралық ынтымақтастықты кеңейту1 .
Табиғатты қорғау мен оның ... ... ... ... ... ... ... жүйесін жасауға әр түрлі ... ... ... қатысады. Қоршаған ортаны қорғау мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар, лауазымды тұлғалар, заңды тұлғалар,
азаматтар, қоғамдық бірлестіктер және ... ... мен ... т.б.
Әлемдік шаруашылықтың соңғы он жылдағы қазіргі жай-күйі түрлі елдердің
экономикасын интернационализациялау процесінің кеңеюі және ... ... ... ... ... бірі ... оның ішінде шетелдік инвестицияны экспорттау
болып табылады.
Халықаралық экономикалық ынтымақтастықты дамыту үшін шетелден қосымша
қаражат тарту мен пайдаланудың, шетел ... ... Н.Ә. ... - 2030. - Алматы, 2004. – 132 б.
Қазақстан аумағында өз қызметін атқаруын заң тұрғысынан ... ... ... ... алу ... ... ... экономикалық
байланыстарды кеңейту, шетел инвестициясын кеңінен тарту ... ... ... өз ... ... Қазақстандағы сыртқы
экономикалық қызмет 1993 жылдан 1997 ... ... ... ... АҚШ, Ұлыбритания, Оңтүстік Корея, Жапония,
Турция, Франция сияқты тағы да басқа дамыған елдерден ... ... ... компаниялар күннен-күнге көптеп келіп ... ... ... деген қызығушылықты арттыру үшін заңдарымыз шетелдік
компаниялардың мүддесіне қарай икемделіп, қолайлы ... ... ... осы ... ... қай ... ... болса да жермен
тығыз байланысты. Шетел азаматтары мен заңды ... ... ... ... ... меншіктеніп, уақытша
пайдаланса, жерлер шет мемлекеттер мен ... ... ... ... ... ... ... жалпы қүқықтық жүйесі, оның ішінде жер құқығы біршама
тұрақтанса да, ... ... ... ... жер
қүқықтық қатынастары құқықтық деңгейде әлі де болса өз толық ... ... ... КСРО-ның зиянды әскери-өндірістік кешен қызметінен осы
күнге дейін жапа ... ... ... «мамандардың айтуы бойынша семей
ядролық сынақ полигонында болған жарылыстардың нәтижесінде қоршаған ортада
жиналған радиактивті қалдықтардың саны ... атом ... ... асып ... Ғалымдардың айтуы бойынша, бүл жағдайда Семей жоқ
дегенде екі Чернобыльға пара-пар болып отыр».
Осы сынақ полигондарынан тек қана адамдар ғана емес, ... ... ... жапа ... ... жылдан жылға шоғырлануы жердің
өнімділігін азайтуда. Мамандардың бағалауы бойынша жер ... ... ... үшін кем ... 300 жыл ... екен.
Семейден басқа, Қазақстан аумағында ядролық зарядтардың ... өзге де ... және ... ... бар: ... ... ... және тағы басқалар.
Әскери полигондарда радиоактивті және өзге ... ... ... әлі күнге дейін шешілмеген. Қазіргі кезде ол жерлер негізінен
шетелдік ... ... Бұл ... ... пайдалану
халықаралық келісім шарттармен реттелуде. Бірақ осы халықаралық шарттар мен
ұлттық жер заңдарының арақатынасы айқын ... ... ... жүйесі бар жаңа егеменді ел болып ... ... ... жер ... ... әр түрлі қырларынан
отандық ғалымдармен сараланған өзінің тарихы бар.
Бірақ, Қазақстан Республикасының жерінің шет мемлекеттердің ... және ... ... ... әлі ... ... сұрақ болып отыр.
Қазақстан Республикасы халықаралық аренада жедел бедел алып келе жатқан
мемлекет болып табылады. ... ... ... ... ... дипломатиялық қарым-қатынастарын орнатқан, сәйкесінше шет
мемлекеттер мен халықаралық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның әлемнің жетекші
мемлекеттерімен қатар ұзақ мерзімді ынтымақтастығының болашақ дамуы бірнеше
халықаралық ... ... ... ... ғимаратының құрылысы жүруімен айқындалады.
Осы күнгі шетелдік мемлекеттердің Қазақстанда жерді жалға алу құқығына
байланысты жер ... ... ... ... ... ... ... табылады десек, қателеспеген болар едік. Жалға алу мәселесі
мемлекеттің аумақтық тұтастық мәселесімен, жер ... ... ... нормаларымен арақатынас ... және ... ... ... ... ... және қатынастарымен, шет
елдердің біздің еліміздің ... ... ... ... ... ... ... араласуының шегі мәселелерімен тығыз байланысты.
Қазақстан Республикасындағы шетел азаматтары мен заңды тұлғаларының жер
учаскелеріне ... және өзге ... ... шет ... мен
халықаралық ұйымдардың Қазақстан жерін жалға алу ... ... осы ... ... мақсаты болып табылады.
Осы жердегі міндеттер: шет азаматтары мен заңды тұлғаларының Қазақстан
аумағындағы жер учаскелеріне ... және өзге ... ... ... мен халықаралық ұйымдардың жалға алуының ... осы ... ... ... және ... ... ... айқындау, шет мемлекеттердің Қазақстан жерлерін
(шекаралас жер учаскелері, әскери сынақ полигондары мен ... ... ... ... ... ... ... құқықтық аспектілеріне
талдау жасау.
Диплом жұмысы кіріспе, негізгі бөлім және қорытындыдан ... ... ... ... оның ... деңгейі, мақсаттары мен міндеттері
және құрылысы көрсетілген. Негізгі бөлім екі тараудан ... ... ... ... ... жалпы сипаттамасы мен түрлері
қарастырылған. ... ... ... ... Қазақстан
Республикасындағы табиғаты пайдалануы және оның кұқықтары мәселелеріне
арналған. Қорытындыда жұмыс ... ... ... мәселелер бір
тоқтамға келтіріліп, тұжырымдалады.
ТАБИҒАТ ПАЙДАЛАНУ ... ... ... ... МЕН
ТҮСІНІГІ.
1.2 Табиғат пайдалану қүқығының жалпы түсінігі және түрлері
Табиғатты пайдалану адамның жаратылысқа келгелі жалғасып келе ... ... ... және ... ... және ол ... ... Республикасының Конституциясында табиғи ресурстарға
мемлекеттік ... ... ... оны ... оны ... табиғат туралы
заңның бастамасы болды. Сонымен бірге, Қазақстан Республикасы ... ... мен ... қолайлы қоршаған ортаны қорғауды өзіне мақсат етіп
қояды. Менің жалпы түсінігім бойынша «табиғат пайдаланушы» деген сөз ... ... ... қамтамасыз ететін, адам мен табиғаттың ... ... және адам мен ... бар ... ... табиғатты
пайдалануда.
Табиғи ресурстарды пайдалану - қоғам мен табиғат арасындағы негізгі
қатынастар. Онда қоғам мүшелері - ... әр ... ... үшін ... ... өз ... белгіленген тәртіп
бойынша пайдаланады. Осыған орай ... ... ... ... ... ... түсу мен бірге қоғамның табиғатқа әрекет етуші ... ... ... ... ... бір ... ... оны қорғауға
кейінгі кездерде мән беріле бастады. ... ... ... оның ... құқық нормаларын бір жүйеге келтіру ұлттық және
әлемдік деңгейге жетті. Ең ... ... ... және ұжымдардың құқықтары мен міндеттері табиғат пайдалану
құқығында көрініс табуы қажет. ... ... ... ... пәнін ашу
қажет, ол толығымен табиғат немесе табиғаттың барлық ... ... ... ... ... ... жататын объекті. Мысалы:
демалу үшін атмосфералық ауаны ... күн ... ... ... ... барлығы құқықтық реттеу объектісі емес. ... ... ... ... басқа ғылымдарда тар мағынада
қолданылады.
Табиғат пайдалану шеңберіне кіретін ... ... жер, ... су, ... өсімдік және жануарлар әлемі, атмосфералық ауа. Табиғат
байлықтарын қолдану ... ... ... ... ... ... ... ал олардың жүйесі, яғни нормалар жүйесі,
табиғат пайдалану қүқығы деп танылады.
Осы бастамалар ... ... ... ... және ... ... үшін ... ортаны қорғаудың қүқықтық ... және т.б. ... ... және өзге де қызметтің
биологиялық түрлілігін сақтау мен ... ... ... бағытталған
2 Стамкулов А.С. Қазақстан ... ... ... ... Атамұра баспасы., Тараз
2003 жыл.- ПЗбет
3 Қазакстан Республикасының ... ... ... коса ... // Жеке
басылым.Алматы2007
Б.В. Ерофеев өз еңбегінде «табиғат пайдалану құқығы» ... ... ... құқығы» ұғымын қолданады. Оның айтуынша табиғат
пайдалану құқығы ... ... ... шаруашылығы мен азаматтардың
экологиялық тұтынуын ... ... ... ... ал ... құқығы - табиғи обьектілердің жай - күйін экологиялық өзара
байланысын ... алу, ... ... ... ретінде
қарастырылады.4
Отандық ғалым Стамкүловтың пікірі бойынша, Қазақстан Республикасының
Экологиялық кодексінде берілген ... ... ... қүқығының
анықтамасы емес, табиғи ресурстарды пайдалану құқығының анықтамасы деген
пікірді білдіреді. Табиғат байлығының ... ауа, ... ... пайдалану объектілеріне жатады. Сондықтан табиғат пайдалану
дегеніміз - ... ... оның ... ... ... ... кеңістікті, аумақты, топырақты, жер, жер қойнауын,
жануарлар мен өсімдіктер дүниесін, сондай-ақ ... озон ... ... ... ... және жансыз табиғи ... ... ... табиғи ресурстар ерекше орын алады. Ал Қазақстан Республикасының
қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ресурстар айтылмай
кеткен.5
Д.Л. Байдельдиновтың пікірі бойынша, табиғат пайдалану құқығын екі түрлі
мағынада түсінуге болады. Олар: объективтік мағынада және ... ... ... ... ... ... дегеніміз -
табиғат пайдаланушылардың құқықтары мен міндеттері мен ... ... және алып қою ... ... құқықтық нормалардың жиынтығы. Ал
субъективтік мағынадағы табиғат пайдалану құқығы ... - ... ... ... ... ... белгілі бір табиғи
объектілерді иелену мен пайдалануға байланысты құқықтары мен ... ... ... құқығының табиғи ресурстарға меншік құқығынан
басты айырмашылығы -табиғи ресурстарға билік ету құқығының ... ... ... ... саралай отырып, табиғат пайдалану
құқығының бірнеше белгілерін анықтап алуға болады. ... ... ... ... ... кешенділік, лицензиялау, квота және
лимиттің бөлінуі. Табиғат ... ... ... ... белгісі -
табиғи ресурстарды пайдалану табиғат дамудың ... ... ... және ... ... ... білдіреді.
Табиғат пайдалану қүқығы мақсатты пайдалануды талап етеді. ... ... ... ... ... ... тікелей көрсетілген мақсаттарға пайдалануға береді. Мысалы:
Қазақстан Республикасының азаматына жер ... ... ... ... ... ... Б.В. Ерофеев Экологическое право Россий. Учебник. М.: Юристъ - ... ... ... А.С. ... ... ... ... Жалпы
бөлім. Атамұра баспасы., Тараз
2003 жыл.- 113 бет
Табиғи ресурстың, яғни жер учаскесінің ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Егер жер учаскесін осы
мақсатта пайдаланбаған жағдайда, ол әрекет құқық бүзушылық ретінде танылып,
заңда белгіленген тәртіп пен шарттарда ... ... ... ... ... ... - қоршаған ортаны қорғауды
қамтамасыз ете отырып, табиғи ресурстарды үнемді, саналы пайдалану6.
Табиғатты ... ... ... ресурсты пайдалану барысында
табиғат пайдаланушының ... ... ... тиіс
екендігін білдіреді. Табиғат ... ... бөлу және ... - ... ... ... пайдалану барысында табиғи қалпына
келтірілмейтін болғандықтан, пайдалану ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексіне
сәйкес, лимиттің екі түрі ... ... ... ... ... - яғни қоршаған ортаны ... ... және ... қалдықтарының қоршаған ортаға түсуі, сонымен
қатар, шудың, тербелістің, магнит толқындарының, зиянды физикалық ... ... ... ... ... ресурстарды қоршаған ортадан алу лимиті - табиғи ресурстарды
пайдаланудың сандық ... ... ... Бүл ... ... ... ... қалпына келтірушілік қасиеті жойылмайды
және табиғи ресурстарды ұтымды ... ... ... заңға сәйкес, квотаның да екі түрі белгіленген:
* Ластауға ... - ... ... және ... ... ... қоршаған ортаны ластауға берілген лимиттің бір
бөлігі;
* Табиғи ресурстарды ... ... - ... ... және анықталған
табиғат пайдаланушыға берілген табиғи ресурстарды ... ... бір ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының
Үкіметімен белгіленеді.
Табиғат пайдалануды лицензиялау дегеніміз - қоршаған ... ... ... ... ... ... бақылау және қадағалау жүргізу
мүмкіндігін қамтамасыз ететін шарасы ретінде танылады.
Экологиялық ... ... ... ... ... дегеніміз -қоршаған
ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік құзіретті органның табиғат
пайдаланушыға ... ... ... пайдалануға, қоршаған ортаны
ластайтын заттарды, ... және ... ... ... ... ... рұқсаты. Табиғат пайдалануға рұқсаттың мазмұны келесі
жағдайлады қамту қажет:
* табиғат пайдалануға рүқсат алатын түлға туралы ... ... ... ... ... табиғи ресурстың сипаттамасы;
* табиғат пайдалануға рүқсаттың ... және ... ... бастайтын уақыты;
табиғат пайдалануға төленетін төлемнің тәртібі мен шарттары;
* табиғат пайдаланудың түрі, мөлшері, көлемі және тәртібі;
* ... ... ... ... ... ... мен міндеттері;
* өзге қажетті мәліметтер.
Табиғат пайдалануға алған рұқсатты шартты түрде үш түрге бөлінеді:
а) жекелеген ... ... ... беретін рұқсат;
б) қоршаған ортаны ластайтын заттарды, өндіріс және тұтыну
қалдықтарын орналастыру және көмуге беретін рұқсат;
в) кешенді табиғат пайдалануға беретін рұқсат.
Сонымен ... ... ... ... - ... ... ... де қызметіне, сондай-ақ өз ... ... және ... қанағаттындыуы үшін табиғи ресурстарды пайдалануы. Адамның
күнделікті өмірінде, жеке және заңды түлғалардың шаруашылық және өзге ... ... ... ... және ... қоршаған ортаға әсер
етуі табиғат пайдалану болып табылады.
Табиғат пайдалану жалпы және арнайы ... ... ... ... ... ... табылады және халықтың өмірлік
қажетті сұраныстарын қанағаттандыру үшін және табиғи ресурстар пайдалануға
берілмей, тегін жүзеге асырылады.
Егер Қазақстан ... ... ... ... ... ... жол ... табиғат пайдалану - Қазақстан Республикасының заңдарында
белгіленген тәртіппен ... ... ... ... пайдалануды және
(немесе) қоршаған ортаға эмиссияларды жүзеге ... жеке және ... ... ... ... түрлеріне:
1) жерді пайдалану;
2) суды пайдалану;
3) орманды пайдалану;
4) жер ... ... ... дүниесін пайдалану;
6) өсімдіктер дүниесін пайдалану;
7) қоршаған ортаға эмиссиялар;
8) Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленетін өзге де табиғат
пайдалану түрлері жатады.8
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және ... жеке ... ... делінген .
Нормативтік актілерде табиғатты пайдалану, оны қорғау, басқару мәселелері
көзделгенмен, Конституциясында ... ... өмір ... мен денсаулығына қолайлы қоршаған ортаны қорғауды
өзінің мақсаты етіп қойды.
7Байдельдинов Д.Л. Бекишева С.Д. Экологическое право Республики Казахстан.
Общая часть Учебное пособие ... 2004 С. ... ... пайдалану қүқығының объектілері мен субъектілері
Табиғат пайдалану құқығының объектілері ретінде ... ... ... ... ... ... - ... материалдық, мәдени
және басқа да қажеттіліктерін ... үшін ... ... және өзге де ... ... ... ... Табиғат пайдалану құқығының объектісі ретінде танылу үшін
бірнеше ... сай ... ... ... ... ... белгісі болуы тиіс. егер
табиғи ресурс материалдық қасиеті болмаған ... ол ... ... ... ... ... қасиеті бар табиғи ресурс ... ... ... ... ... бермейді. Оның сонымен қатар, табиғи
пайда ... ... ... ... объектісі болып табылатын табиғи ресурсты оның қоршаған ортасынан
бөліп алмауымыз қажет. Себебі ол табиғаттан бөліп ... ... ... ... ... Мысалы, күнделікті ауыз су, зоопарктегі жабайы
аңдар, олар ... ... ... емес, азаматтық құқық
нормаларымен реттелетін мүлік ретінде танылады.
Табиғат пайдалану ... ... ... ... ... өз
қажеттіліктеріне және өзге қажеттіліктерге пайдаланатын ... ... ... және халықаралық ұйымдар танылады. Аталған ... ... ... ... болу үшін келесі талаптарға сай
болуы қажет:
арнайы нормативтік ... ... ... экологиялық құқық
қабілеттігі болуы ... ... ... ... жеке және ... ... ... әрекет қабілеттілік берілген. Ал шетел
тұлғаларының эклолгиялық әрекет қабілеттілігі ... ... ... Жер ... ... ... тұлғалардың ауылшаруашылық
мақсатындағы жер учаскелерін пайдалану тек он жылдан ... ... ... ... өздеріне берілген экологиялық құқық қабілеттігін сәйкес
жүзеге асыруы тиіс. мысалы жер учаскесін ... ... ... ... - заңды және жеке түлғалар, ... ... ... ... және шетелдік болып бөлінеді. Шетелдік табиғат
пайдаланушылар олар шетел азаматтары, ... ... ... ... халықаралық бірлестіктер мен ұйымдар жатады.
Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексіне сәйкес, табиғат пайдаланудың
құқықтық субъектілерін белгілеп көрсеткен:
- ... және ... ... Экологиялык кодексі 09 қаңтар 2007 жыл //
Егеменді Қазакстан 26 қаңтар 2007 жыл. -№12
- тұрақты және уақытша
* ... және ... ... ... ҚР ... мен қазақстандық заңды
тұлғалар жатады, ... ... оның ... шет ел ... ... ... пайдаланушылырға - шетел азаматтары, шетелдік заңды
тұлғалар, шет мемлекеттер, халық аралық бірлестіктер мен ұйымдар ... ... ... мерзімі шектелмеген. Табиғат пайдалану
құқығы мерзімі шектелмейтін сипатта болады.
Уақытша табиғат пайдаланушыларға - табиғат пайдалану құқығы ... ... ... ... ... пайдаланудағы уақытты белгілеу екі негізігі
мақсатты көздейді. Біріншісі, субъект құқығын ... ... ... ... ... ... ... эксплуатация кезінде объектіні
ұтымды пайдалануды ынталандыру. Уақытты белгілеу табиғат пайдаланудың
тұрақтылық қағидасының нысанын білдіреді.
Бастапқы табиғат ... өз ... ... не басқа бастапқы
табиғат пайдаланушыдан құқықтарың айыру тәртібімен алған пайдаланушы.
Қайталама табиғат пайдаланушы - табиғатты ауқытша ... ... ... ... сақтап қалатын бастапқы табиғат пайдаланушыдан ... ... ... ... топтастырылуы табиғи ресурстар заңнамасында
және қоршаған ортаны қорғау құқық доктриналарында бірнеше топтастырылуы
көрсетілген.
Табиғат пайдалану ... ... ... ... ... жер ... ... жер қойнауын пайдалану құқығы, су пайдалану
құқығы, атмосфералық ауаны пайдалану құқығы, орман пайдалану ... ... ... ... ... дүниесін пайдалану құқығы,
яғни заңда табиғи ресурстар ерекше орын ... Су ... 24 ... Қазақстан Республикасының барлық азаматтары мен заңды ұйымдары, оның
ішінде шетелдіктерде, азаматтығы жоқ адамдарда суды ... ... ... Су ... ... мемлекеттік маңызына қарай екі топқа бөлуге
болады. Бірінші топқа - су ... ... ... ... ... де ... өтеу үшін берілген сулар жатады. Екінші топқа - мынадай
су қоймаларын сауықтыру және ... ... үшін ... - ... ... үшін пайдалану;- өнеркәсіптік мақсаттар ... ... ... үшін ... су ... ... үшін ... балық шаруашылығының мұқтаждары үшін пайдалану;
* аң шаруашылығының мұқтаждары үшін пайдалану;
* ... мен ... үшін ... суды өрт ... мұқтаждары үшін пайдалану;
- бірнеше мемлекеттер аумағында орналасқан су қоймаларын пайдалану
жатады.
Сел қауіпі бар аймақтарда орналасқан ... ... су ... мақсаттары үшін пайдалануға ерекше ... жол ... ... су ... ... ... ... органдарымен келісім бойынша жергілікті өкілді органдар
белгілеген жерлердегі су ... ... ... ... ... мақсаттар үшін пайдаланылады.
Суды ауыл шаруашылығының мұқтаждары үшін пайдалану жалпы және арнайы су
пайдалану тәртібімен жүзеге асырылады. Ауыл ... ... ... (қар ... ... ... ... суды) пайдалануды, суды жайылымды
суландыру үшін пайдалану, суды ... ... ... ... ... ... қолдана отырып жүзеге асырылады.
Суды өнеркәсіп мұқтаждары үшін пайдалану арнайы су ... ... ... Ауызсуды өнеркәсіп мақсаттары үшін пайдалануға ... ... ... ... ... табиғи тақсыреттер, апаттар)
тиісті органдар мұндай суларды ... ... үшін ... ... беруі мүмкін.
Су қоймаларын гидротехника мұқтаждары үшін табиғатты қорғайтын және су
көліктерін басқаратын мемлекеттік органдармен, ал сел ... бар ... ... ... ... ... ... экономиканың
басқа да салаларының мүдделері, суды кешенді пайдалану талаптарын ... ... кеме су ... ... жатқызылған
өзендері, көлдері, су қоймалары мен теңіз суы жалпы пайдаланудағы ... үшін ... ... ... берілген реттер кірмейді. Су
қоймаларына әуе кемелерінің үшуы және ... ... ... әуе ... да ... үшін пайдалануға Қазақстан Республикасының Үкіметі
белгілеген ... және ... ... ... ... ... ... тізім бойынша кеме қатынасына арналған су
қоймаларында ағашты салсыз ағызуға ... ... ... орналасқан су қоймаларын және олардың бөліктерін
басқа су пайдаланушылардың ... ... ... ... ... үшін пайдаланылуы мүмкін.
Балықтың бағалы түрлерін сақтау және ... ... үшін ... ... ... ... ... олардың жекелеген учаскелерінде және басқа да су
кәсіпшілігі объектілерінде ... ... ... үшін ... ... шек ... ... Мұндай су қоймаларының
немесе олардың учаскелерінің тізбесін және шек ... ... ... мен ... ... су ресурстарын басқаратын мемлекттік
органдармен келісім бойынша жергілікті атқарушы органдар ... ... ... және ... ... аулау кәсібі үшін де белгіленген
тәртіптер мен ережелерді қолдана отырып, пайдалануға болады.
9 Қазакстан Республикасының Су кодексі 08 маусы 2003 жыл Жеке ... ... ... құстардың және терісі бағалы андардың мекені
болып табылатын су қоймаларын немесе оның бөліктерін ... ... су ... ... мемлекеттік органдармен келісім бойынша
жергілікті атқарушы органдар суды кешенді пайдалану жөне қорғау ... ... аң ... ... бере алады. Аң
шаурашылығының мұқтаждары үшін берілетін су қоймаларында су ... ... ... ... отырып, шек қойылуы мүмкін.
Ерекше ғылыми және мәдени құндылығы бар су қоймалары қорық су айдындары
деп жарияланады және олар ... ... ... ... ... және
ғылыми зерттеулер жүргізу мақсаты үшін ... ... ... ... Олар ... ... пайдалану туралы ережелерді
басшылыққа алады. Пайдаланылған ақаба суды су қоймаларына ағызуға, егер ... ... ... ... ... ... тазартқан жағдайда
ғана пайдалануға жол беріледі.
Өрт сөндіру мұқтаждары үшін су қоймаларының кез ... су ... Оның ... ... Республикасының Үкіметі белгілейді. Су
қоймаларын (өзен, ішкі теңіз, көл, каналдар, жерасты суын) жоғарыда аталған
екінші ... әр ... ... шаурашылығы мұқтаждары үшін су
пайдаланушылардың шаруашылықтың түріне ... су ... ... бар. ... суды ауыл ... мүқтаждары үшін
пайдаланатын заңды ұйымдар мен азаматтар су пайдаланудың ... ... ... мен ... ... ... Суды
өнеркәсіп мұқтаждары үшін пайдаланғанда бұларда басқа да және технологиялық
қалыптарын сақтауға тиіс.
Су ... ... ... ... қорғау құрылыстарын,
балықтардың уылдырық шашатын жерлерге өтетін жолдарын тиісті ... ... және ... ... ... ... пайдаланудың түрлері: жалпы және арнайы, жеке және ... және ... су ... бөлінеді:
1. Жалпы су ... су ... ... ... бекітіп
бермей және судың жай-күйіне әсер ететін құрылыстарды немесе
техникалық құрылғыларды қолданбай халықтың ауызсуға және өзге де
мұқтажын қанағаттандыру үшін ... ... Оның үшін ... ... ... жоқ. Жалпы су пайдалануға экологиялық, техникалық
және санитарлық, қауіпсіздік мақсатында шек қойылуы немесе тиым
салынуы ... ... су ... ... ауыз суға және ... ауыл шаруашылықтың, өнеркәсіптің, энергетиканың, су көлігінің
суға деген қажетін қанағаттандыру үшін, өзге де қажеттер үшін, сондай-ақ
өнеркәсіп, коммуналдық-түрмыстық, кәзір және басқа да ... суды төгу ... жер ... жөне ... ... ... Аталған су пайдалану мынадай құрылыстар мен техникалық
құрылғыларды қолдану арқылы жүзеге асырылады. Су ... ... ... құқығын куәландыратын тиісті құжат алынған күнен бастап
есептеледі. ... ... ... су ... мерзімі ұзартылуы мүмкін.
Жалпы су пайдалану мерзіммен шектелмейді. Уақытша су ... ... ... ... ... су пайдаланушылардың өтініш
бойынша арнайы су пайдалануға рұқсат берген немесе ... ... беру ... ... ... мемлекеттік орган жүзеге
асырылады.
Сутоғандары халықтың ауызсу, түрмыстық, емдік, ... ... өзге де ... ... ... ... көлік, балық шаруашылығы мен өзге де қажеттерді қанағаттандыру
үшін пайдалануға беріледі.
Су мүлде азайған, сутоғандарында ... ... ... ... мен ... ... болу қауіп туған кезде және Қазақстан
Республикасының ... ... өзге де ... ... су
пайдаланушылардың мүдделеріне орай су ... ... ... ... ... ... суды жеке пайдалануға -сутоғанын
жеке пайдалануға берген ... ... су ... - ... ... рұқсат берген орган, қосалқы су пайдалануға - су ресурстарын
басқаратын ... ... шек қоюы ... ... ... ... маңызы, сондай-ақ мейлінше сел қауіпі бар
сутоғандарын пайдалануға беруге ... шек ... ... ... ... ... Мұндай сутоғандары тізбесін Қазақстан Республикасының
Үкіметті ... ... ... ... ... су ... немесе шарттарының өзгеруінен заңды ұйымдар мен ... ... ... ... ... белгілеген тәртіпте және
көлемде өтелуге жатады.
Табиғат пайдалану құқығының ауқымы табиғи ресурстарды пайдалану ... ... ... (жер, жер қойнауы, су, орман, өсімдіктер
мен жануарлар дүниесі) ... ... Ал ... ... ... барлық жанды және жансыз табиғи объектілерді қамтиды.(оның
ішінде, климат, озон қабаты, атмосфералық ауа, әуе кеңістігі, аумақ ... ... ... ... табиғи ресурстарды пайдалану
құқығының айырмашылығы оның пайдалану объектілеріне ... ... мен ... ... ... ... ... орта туралы
заңдардың талаптарын орындауды қамтамасыз етуге бағытталған ... ... ... ... білдіреді.
Экологиялық басқару - бұл күрделі де көп салалы ұғым және ол ... ... ... ... қорғау мен табиғатты пайдалануды бақылау қызметтерінен;
2. Қоршаған ортаны ... мен ... ... ... кепілдемесінен;
3. Заңдылықты қамтамасыз ету тәсілдерінен |.
Кең мағында экологиялық басқару ретіндегі ... және ... ... мақсаттарын төмендегі қызметтерден түсінуге болады:
1. Қоршаған орта мен оның шаруашылық және басқа да қызметтері әсер ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалары мен азаматтарының қоршаған ортаны
қорғауда ... ... мен ... ... дүрыс орындалуын
тексеру;
3. Қоршаған орта мен оның жеке объектілерін, адамның өмірі мен
денсаулығына ... ... ... және оны ... ... қауіпсіздікті қаматамасыз ету.
Тар мағынада экологиялық басқару - қоршаған орта мен оның ... ... ... мен ... ... әрекеттерден
тудыратын жағдайларын болдырмау мақсатындағы экологиялық заңдардың
талаптары мен ... ... ... ... табылады.
Табиғат объектілерін тиімді және кешенді түрде пайдалану мәселесін шешуге
әртүрлі құқықтық институттар ... ... ... ... ... ... пайда болу, өзгеру және тоқтатылу
тәртібін ... ... ... ... ... ... бүзушыларға ықпал ету ... ... мен ... т.б. ... ... мен ... ... тәсілдерін реттеумен айналысады. Бұлардың бәрінің де ... даму ... дер ... және ... ... бір ... ... маңызы жоғары. Олардың әрқайсысы
белгілі бір қызмет атқарады. Ондай ... ... мен ... ... ... ... ... қоғамның экономикалық жөне экологиялық
мүдделерінің ғылыми негізделуі екі талай мәселе. Сонда да, ... ... ... ... ... ... рөлі ... Басқару міндетіне интенсивті даму факторларын
біріктіру, ғылыми - техникалық революцияның жетістіктерін мемлекеттік шаруа
жүйесімен байланыстыру кіреді1'.
Сонымен ... ... ... ... ... және ... ... тиімді қызметі мен дамуы кіреді. Ал басқарудың ең ... ... ... ... мен ... дер кезінде енгізу болып
табылады.
Жердің, жер қойнауы мен орманның, судың пайдалануға берілуі мен ... ... бір ... ... ... оларға есеп жүргізу,
кәсіпорындар мен ұйымдардың, азамттардың ... ... ... ... институты негізінен бүкіл табиғатты пайдалану саласының
тиімділігін қамтиды. Жер қорын ... ... - жер ... ... Жер құқық қатынастарының ішінде өзіндік ерекше сипаты
бар. Оның негізгі бағыты жерді ұтымды ... мен ... ... ... және экономикалық қасиеттерін жүзеге асыру шараларын,
соның ішінде құқықтық ... ... мен ... ... олардың
орындалуын жүзеге асырумен бірге бақылау жұмысын ... ... ... А.Е. ... ... қорғау саласындағы мемлекеттік басқарудың
қүқықтық негіздері: Заң ғылым. канд.... ... - ... 2002. -29 ... ... ... ... дегеніміз мемлекеттің табиғи байлықтарын
тиімді пайдалануды, адамдардың табиғатқа кері әсер тигізбеуін қамтитын
белсенді қызмет.
Жалпы экологиялық ... мына ... ... асырады:
1. Экологиялық заң талаптарының тексерумен қатар қоршаған ортаны қорғау
жөніндегі шараларды өткеру әдістерінен;
2. Қоршаған ... ... ... мен ... әрекеттердің лимиттерін
анықтау;
3. Экологиялық зиянды іс - әрекеттерді тоқтату;
4. Кінәлі адамдарға әкімшілік жолмен шаралар ... ... ... ... ортаның тиімділігі мен сапасын сақтау -
мемлекеттің жөне оның атқарушы ... ... ... байланысты
болады. Біріншіден, мемлекет табиғи байлықтардың иесі және шаруашылықпен
айналысатын ... ... ... Бүл ... ... ... тұлғалар
иелерінде болмайтын экономикалық, материалдық және құқықтық құралдардың
арақатынасын реттеуге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... үшін ... экономикалық жағдайды ескере отырып,
өзіне керекті құқықтарды иеленеді. Билік жүргізуші органдары мен ... ... ... ... ... ... үшін жоспарлау мен
қаржыландыруды үйымдастырады, ... ... ... мен ... Ол ... байлықтарды пайдалану түрлері мен тәсілдерін таңдауға
ерікті.
Екіншіден, мемлекет барлық ұлттар мен халықтардың қалауын, ... Ол ... ... саяси ұйымы болып табылады.
Қоғамдық қатынастардың көрінісі ретінде, табиғатты тиімді пайдалануды
мемлекет ... ... ... бір ... ... мен
бөліктерінің арақатынасы арқылы жүзеге асырылады.
Қандай да ... ... ... болу онда екі ... болуын
көрсетеді. Басқарудың екі жағы - басқару субъектісі мен басқару объектісі
болып табылады. Ғылыми ... ... ... ... реттеу ретінде, екі жүйе бөліктерінің үзілмейтін, ... ... ... ... Оның біреуі басқарады, екіншісі оған бағынады,
яғни басқарылады . Бұлардың ... ... ... ... ... пен ... қатаң тәуелділік болады.
Табиғи ресурстарды пайдалану мен қорғаудағы қоғамдық қатынас саласындағы
басқарылатын жүйе бөлігіне - ... ... ... ... яғни ... ... ... кіреді. Басқаратын жүйе
бөлігіне - мемлекеттік билік органдары, министрліктер, ... ... ... ... ... ... объекті мен субъекті арасын бөліп қарастыру
мүмкін бола бермейді. Айналасып жүрген қызметінің сипаты мен ... ... ... ... басқаратын не басқарылатын жүйе бөлігіне
жатқызуға болады.
11 Афанасьев В.Г. Общество: ... ... и ... - ... 1981. -432 ... ... Ә.Е. Қазақстан Республикасындағы жер күқық қатынастары. -
Алматы: Жеті Жарғы, 1997. -
2646.
Мысалы, ауыл шаруашылығымен ... ... ... жер ... басқару объектісі болады және де осы заңды тұлға жер пайдалануға
қатысты басқару субъектісі де бола ... ... бәрі ... тұлғаның
жасайтын қоғамдық қатынастар сипатына байланысты болады. Бірақ бұл жағдайда
әлеуметтік басқарудың ... - ... ... ... басқарушы және басқарылатын жүйе бөліктерінен де бас тартуға
негіз бола алмайды.
Бірақ, бір тұлға бір ... ... бір ... ... және объектісі бола алмайды. Басқару қатынастарына қатысушылар
арасындағы ... ... ... келгенде, олардың иерархиялық орнымен
емес, басқару мен ... ... ... және ... ... ... айқындалады.
Жалпы басқару объектісі мен субъектісін бөліп қарастырудың теориялық ... ... те ... бар. Ең ... ол кез келген ұжым қызметінің
негізгі мазмүнын дүрыс анықтауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... негізінен әкімшілік - ... ... ... Бұл ... тұлғалар қызметінің ең басты мазмұны олардың
адамдар, ұжымдар т.б. ... ... және ... ... ... бағыну тәртібіне сәйкес бұлар да басқарылады. Алайда, ... ... ... ... ... ... ... басқару олардың қызметінің түрлері мен тәсілдерін жетілдіру
болса, объектіні басқару - адамдар өмірінің материалдық қызметі және ... ... ... ... мен ... ... ... жақсартуына және дамытуына негізделеді14.
Мүнда басқару субъектілері мен объектілері арасындағы ... ... ... ... ... мен ... тигізетін ықпалын ұмытуға
болмайды. Басқару тиімді болу үшін ... ... мен ... ескеріп, әртүрлі факторлардың әсеріне дер ... ... ... ... даму болашағын көре білуі қажет.
Субъекті мен объекті арасындағы диалектикалық өзара байланыс қоғамдық
процестерді басқарудың ... ... өз ... табады. К.
Маркс атап көрсеткендей, қоғамдық өмірдің объективті ... ... ... ... ... игі ... күштірек болады.
Бүл жағдайдың табиғатты тиімді пайдалануға тікелей қатысы бар.
Бірішіден, табиғи ... ... - ... кәсіпорындар
мен ұйымдар, мекемелер, мемлекеттік басқаруға объективті ... ... ... ... мен ... ... ... дербес органдар болып табылады. Олардың ... ... мен ... алдында ғана ... ... ... ... ... ... да ... Ф.И. Проблемы общей теории социальной надстройки. - ... - Т. 1. - 189 ... ... ... ... олардың келісімінсіз жерді, жер
қойнауын, орманды, т,б, бөліп бере алмайды. ... ... ... ... жағдайда табиғи ресурстар тартылып алынбайды. Бірақ
кәсіпорындар мен ұйымдардың табиғи ... ... ... ... ... қызметтерін байланыстыру және мемлекет органдары
тарапынан қайсыбір өндірістік ... ... шешу үшін ... көмектесуі
қажет. Мемлекет органдары кәсіпорындарды, мекемелерді, ауыл ... ... ... ... ақшалай құралдармен дер кезінде
қамтамасыз ету үшін шаралар қолданады, табиғатты пайдалануды ... ... ... ... ... ету ... ... және т.б. мәселелерді дүрыс әрі нәтижелі шешілуіне ... ... ... байлықтардың иесі болғандықтан, басқарудың
жақсаруы мен оның ... ... Ол ... ... ортаның пайдаланылуымен байланысты минералды
шикізат, орман, су ... ... өсіп келе ... ... ... етеді. Сонымен бірге, болашақ ұрпаққа табиғи
байлықтардың сақталып ... да ... етуі ... көп ... ... мемлекет әртүрлі қатынастар жасады,
олардың ішінде басқару қызметтерді жүзеге асыру жалғыз ғана құралы емес.
Мемлекет ... ... ... ... болып табылады. Бірақ басқару - мемлекеттің ... ... ... ... ең ... ... ... табылады.
Басқару арқылы нарықтың бүгінгі және болашақ ұрпақтың мүддесіне сәйкес
экономикалық дамуы, табиғаттың игерілуі, қорғалуы және ... ... ... ... қоғам дамуында мемлекеттік басқару, ... мен ... ... мен ... ... ... ғана емес, сонымен бірге, қоғамдағы қоршаған
ортаны қорғау және пайдалану процесіне де әсер етеді.
Мемлекеттік ... ... ... - ... мемлекеттік органдардың,
шаруашылық субъектілердің, лауазымды түлғалардың меншік түріне және
бағыныштылыққа қарамастан, экологиялық ... ... мен ... ... ... әдебиеттерінде мемлекеттік басқару үғымы әрқалай ... ... - ... ... реттейтін барлық өкілетті және
атқарушы органдар жүйесінің үйымдастырушы және құқықтық қызметі, адамдардың
іс - әрекеттері мен қылықтарына ... ... ... ету ... ... Ал кейде мемлекеттік басқару ... ... ... заңдардың орындалуына негізделген мемлекеттік қызметтердің ... ... ... Г.В. ... ... ... управления. - М.:
Юридическая литература, 1980.-256 с.
Келтірілген анықтамалар, жалпы алғанда, басқарудың мазмұнын ... ... олар тым ... және ... ... ... ... саласын басқарудың ерекшеліктерін пайымдауға қиындық туғызады.
Табиғи ресурстарды қорғау мен пайдалану саласындағы мемлекеттік ... - ... ... ... меншік құқығынан, аумақты
билеушілік құқығынан туындайтын табиғат қорғау қызметін жүзеге асырудағы
мемлекет ... ... - ... қызметі. Бүл анықтама табиғи
ресурстарды ... мен ... ... ... ... ... ... Бірақ, біріншіден, басқару -мемлекеттік
органдарының атқарушы - ... ету ... ... бүл ... табиғатты
қорғауға бағытталған. Жалпы алғанда, жоғарыдағы анықтама, ... ... ... ... ... ... ортаның
сапасын мемлекет тарапынан басқару идеясын сәйкес келеді. Себебі, табиғатты
қорғаудағы ең басты және негізгі мәселе - сапаға қол жеткізу.
Қоршаған ... ... ... - кез ... ... ... ... эстетикалық, қүқықтық, санитарлық-гигиеналық, медициналық,
экологиялық т.с.с. нормалар мен стандарттарға сай болатын ... Кей ... ... ... ... ... оның адам ... қажетттілігін өтейтін табиғатты пайдалану критерийлері ... сай ... ... деп түсіну қажет. Басқаша айтқанда,
табиғи ортаның сапасы дегеніміз ... өмір ... мен ... ... ... жағдайы. Осыған сәйкес қоршаған ортаның сапасы басқарудың
мемлекеттің ... ... ... деңгейімен байланысты деп
түсіну қажет. Бұл ... жеке ... да, ... да ... ... ... ... де де, болашақта да
кешенді түрде өтеуі тиіс15. Табиғатты ұтымды пайдалануды мемлекет тарапынан
басқару мен ... ... ... басқару бүтін мен бөлшектей
байланысып, сәйкес келеді.
1.3 Жалпы табиғатты пайдалану.
Жалпы табиғат пайдалану ... ... ... үшін ... және ... мен ... ... ресурстар
берілместен жүзеге асырылады.
Табиғатты арнайы пайдаланған табиғи ресурстар табиғат
пайдалаушыларға заңмен қатаң белгіленген тәртіппен беріледі.
Жалпы табиғат ... ... ... ... ортаға табғи құқығын жүзеге асырумен байланысты болады.
Жалпы табиғат пайдалану жалпы ережелер бойынша ... ... ... рұқсатты талап етпейді, яғни жұрттың бәрі қол жеткізе
алады. Алайда, заң жүзінде жалпы пайдалануға шектеу қойылуы мүмкін.
Жер Кодексіне сәйкес жалпы
пайдаланылатын жерлер ... ... ... өтпе ... ... ... ... қаладағы ормандар, бульварлар, су
айдындары, жағажайлар, зираттар және халықтың қажеттерін қанғаттандыруға
арналған өзге де обьектілер (су құбырлары, ... ... ... және жалпы жұрт пайдаланатын басқа да инженерлік жүйелер)
орналасқан және соларды орналастыруға арналған ортақ пайдаланудағы жер
жатады. Жеке ... ... ... жабық емес жер учаскелеріне еркін, қандай да бір
рұқсатсыз болуға құқығы бар. Егер ... жеке ... ... жер
пайдалануындағы жер учаскесі қоршалмаған болса немесе егер жеке меншік иесі
немесе жер пайдаланушы учаскеге өзінің рұқсатынсыз кіруге болмайтының ... ... ... ... егер бұл жеке ... ... ... жер
пайдаланушыға зиян келтірмейтін болса, осы учаске арқылы кез келген адам
өте алады. ... ... ... ... ... делінген: меншік иесі немесе жер
пайдаланушы өзіне меншік жер пайдалану құқығымен тиесілі жер учаскесін
мүдделі жеке және заңды тұлғаларға шектеулі нысаналы пайдалану ... ... ... ... ... және қауымдық сервитут болып
бөлінеді. Егер бұл мемлекеттің және ... ... ... ету үшін ... ... жағдайларда жергілікті атқарушы
органдардың нормативтік құқықтық актілерінің негізінде, жер учаскелерін
алып қоймас, қауымдық сервитут белгіленеді.
Қауымдық сервитуттар:
ортақ пайдаланудағы ... ... және өзге де ... ... жер ... жаяу ... көлікпен өту; жер ... ... ... және ... да желілері мен тораптарын,
сондай ақ көлік инфрақұрылымының объектілерін жөндеу мақсатында ... ... ... және ... белгілер мен оалрға өту
жолдарын орналастыру;
су алу және суат;
жер учаскесі арқылы мал айдап өту;
жеручаскесін белгіленген
мерзімде және ... ... аң ... учаскесінде орналасқан тұйық айдындарында балық аулау, жабайы
өсімдіктерді жинау мақсатында пайдалану;
жер учаскесін іздестіру, зерттеу және басқа да ... ... жер ... уақытша пайдалану;
жағалау белдеуіне еркін өту;
жер учаскесін мемлекеттік органдардың шешімімен мәдени көпшілік іс шаралар
өткізуге пайдалану;
қоғамдық және мемлекеттік мүдделермен байланысты өзге
де ... үшін ... ... ... ... ... мәміле негізінде
белгіленеді. Жер учаскесін шектеулі құқықпен пайдаланушы құқық субъектісі
жеке меншік иесіне немесе жер пайдаланушыға жекеше ... ... ... шығынды нақты нұқсанды және айрылып қалған пайданы
өтеуге тиіс. Көршілес немесе өзге учаскесін шектеулі ... ... ... егер жеке ... иесінің
немесе жер пайданаланушының өз учаскесіне басқа жолы мүмкін болмаса, өте
қиын болса немесе шамадан тыс шығындарды керек етсе, көршілік немесе өзге
де жер ... ... жаяу және ... ... ... ... өзге де ... сервитут белгіленбейінше қамтамасыз етуге
болмайтын, электр тартуды, байланыстың қажетті желілерін тартуды және
пайдалануды, сумен, субұрғышпен, жылумен жабдықтауды, мелиорацияны және
жеке ... ... ... ... ... да ... қамтамасыз
ету үшін белгіленуі мүмкін.
«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы » Заңы өз мұқтаждары
үшін жер қойнауының кейбір ресурстарын ... ... жол ... жеке ... ... ... жер ... өндірілген жалпы
таралған қазындыларды не жер асты суларын олармен кейіннен мәміле жасау
ниетінсіз өндіруге құқығы бар. ... ... ... Жер ... ... ... меншік иелері мен жер пайдаланушылардың белгіленген тәртіпте
кейіннен мәміле жасау ниетінсіз өздерінің шаруашылығы мұқтаждары үшін ... ... саз ... ... тасты және басқа да жалпы
тараған пайдалы өазындыларды, шымтезекті, екпелерді, жерүсті және жерасты
суларын пайдалануға, жердің өзге де қасиеттерін пайдалануға ... ... ... ... ... ... ҚР-ның Орман Кодексінде баянды етілген. Жеке
тұлғалардың мемлекеттік орман қорының аумағында болуының ... ... ... ... қорының санатымен және аймақты абаттандырудың
деңгейімен, орман пайдалану ... ... ... табиғи аймақтар
туралы жеке дара ережеелермен анықталады. Жеке тұлғалардың мемлекеттңк
ормаан қорының аумағында демалысын өткізу, мәдени ... ... және ... ... ... жеке ... ... өскен жемістерді, жаңғақтарды, саңырауқұлақтарды, жидектерді және
дәрілік шикізаттарды, өзге де орман ресурстарын жинау мақсатында рұқсат
құжаттарынсыз тегін болуына құқығы бар. Жеке ... ... ... аумағында өздерінің
мұқтаждары үшін жабайы өскен жемістрді, жаңғақтарды, саңырауқұлақтарды,
жидектерді және дәрілік шикізаттарды, өзге де орман ресурстарын жинауға
облыстық атқарушы органның ... ... ... шегінде рұқсат
етіледі. Жеке тұлғалардың мелекеттік орман қорының аумағында болуы және
жабайы жемістерді, жаңғақтарды, ... ... және ... өзге де ... ... ... ... Респубикасының
заңдарына сәйкес халықтың денсаулығын қорғау, өрт қауіпсіздігі мүдделері
үшін, жаңғақ кәсіпшілігі, орман жеміс , ... ... ... аң ... ... ... қойылуы мүмкін. Алайда, Қазақстан
Республикасының Қызыл кітабына енген жабайы өскен өсімдіктер мен
саңырауқұлақтардың түрлерін, сондай ақ құрамында есірткі бар өсімдіктер ... ... ... бар ... жинау дайындауға, Қазақсан
Республикасының арнайы заңымен анықталған жағдайларды өоспағанда, ... ... ... жеке тұлғалар өрт қауіпсіздігі ережелерін
сақтауға, ағаш пен бұталардың сынуына немесе кесілуіне, орман дақылдарының
зақымдануына, орманды ... ... ... ... ... жол бермеуге, жабайы өскен тағамдық орман ресурстарын, ... ... ... ... ... ... және ... жүргізуге міндетті.
2 ШЕТЕЛДІК ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ТАБИҒАТЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ
ОНЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ
2.1 Шетелдік тұлғалар мен азаматтардың ... ... ... ... ... қатынастарының объектілері және
мазмүны
Қазіргі жаһандану кезінде, адамзат табиғатқа араласу белсенділігін
арттырған ... ... ... және ... ... ие, ұзақ уақыт
бойы қалпына келетін жер ресурстарын ұтымды пайдалану саласында жалпы
глобалдық және ішкі ... ... ... ... ... ... ... осыған байланысты жердің ерекше маңыздылығын
атап өткен.
Жер - барлық адамзат баласының өмір ... ... ... ... ... объект.
2003 жылы 20 маусымда қабылданған Қазақстан Республикасының ... ... ... жер - ... Республикасының егемендігі белгіленген
шектегі аумақтық кеңістік, табиғи ресурс, жалпыға ортақ өндіріс құралы,
және кез-келген еңбек ... ... ... ерекше белгілерге ие.
Н.А. Сыроедовтың пікірі бойынша, жердің қайта ... ... және ... ... ... ... ... жердің айрықша белгілері ретінде келесі белгілерді айтады:
* жердің құнарлы қабатының болуы;
* жердің өндірістік қабілеті мен ... ... ... келтіру және
сақтап қалу мүмкіндігі;
* кеңістіктік шектеулік;
- орнынан қозғалта алмайтындық, орналасқан жерінің тұрақтылығы;17.
Сонымен, жердің келесі белгілерін бөліп көрсетуге болады:
Біріншіден, жер ... ие. ... ... ... ... ... Табиғи құнарлық - ұзақ мерзім бойынғы
құнарлану процессінің ... Бұл ... ... ... ... ... әлемі үшін қол жетімдікпен анықталады.
Табиғи құнарлық мелиорация және агротехника арқылы ... ... ... және физикалық қасиетіне әсер етуі арқылы жасандыға
ауысады.
Екіншіден, жер - табиғи табиғаттың ... өзге ... ... ... ... ... жер айырбасталмайды. Өзге өндіріс құралдарынан айырмашылығы,
еш нәрсемен айырбастай алмайсың.
Төртіншіден, жерді пайдалану жердің түрақтылығымен ... ... ... ... ... ... бір жерге ауыстырып, ... ... Н.А. ... как ... гражданского оборота//Государство и
право. 2003. № 8. С.29.(с.27-34).
17 Хаджиев А.Х. ... ... ... ... ... ... пособие. - Алматы:
Данекер, 2001. - (с.4-5) 300 с
Бесіншіден, жер беті ... ... өзге ... ... ... жағынан ұлғайтуға болмайды.
Жаратылысынан, табиғи объект ретінде таныла ... жер бір ... ... ие. Ол ... ... еңбек процессінің қажетті ... ... ... ... ... ... бірі болып танылады. Орман
және ауыл шаруашылығында өндірістің ... ... ... ... ... және онда көп жылдық екпелер, орман дақылдары ... ... ... ... ... ... ... үшін қажетті және міндетті
шарт бола отырып, ... және өзге ... үшін ... ... мен мұқтаждықтарды қанағаттандыру көзі бола отырып, әрбір
адамның тұрақты тұратын аумағында және ... ... ... деген табиғи құқықты қарастырады.
Жер оқшауланады немесе бір тұлғадан келесі тұлғаға жер туралы заңдар
рұхсат ететін ... ... ... ... ... ереже өзге
нормативтік актілерде нақтыланған болатын, соған сәйкес, жер мемлекеттік
және жеке меншікте ... ... ... ... ... мұрагерлік бойынша беруге,
сыйлауға, кепілге салуға, айырбастауға, және жер учаскесіне билік етумен
байланысты ... ... өзге ... ... ... ... себептен, нарықтық экономика жағдайындағы жер ... ... ... жылжымайтын мүлік қатарына жатқызылған.
Ескеретін жағдай, жер жылжымайтын мүліктің ерекше нысаны болып танылады.
Басқа пайдалану ... ... ... ... ... ... ... айналымнан шығатын мүліктерден айырмашылығы, жер
үтымды пайдаланған және дүрыс қолданған ... ... ... қайта арта түседі. Сол себептен, жерді жылжымайтын мүлік
ретінде, өмір бойы ... ... ... ... келесі ерекшелігі бағасы немесе құны болып
табылады. (жер бағасының ақшалай көрінісі).
Жалпы ереже бойынша, тауардың ... ... ... ... санымен
анықталады. Әрине, адам баласының қатысуынсыз қалыптасқан ... ... ... ... ... сәйкес келмейді. Сондықтан, Н.А. Духно мен
Г.В. Чубуковтың жер учаскелерінің қүны үсыныс пен сүраныс заңдылығы, ... ... ... ... ... - ... ... келіспеуге
болмайды.18
Тауардың (жұмыстың, қызметтің) нарықтық қүны дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... экономикалық жағдайдағы бірдей (болмаса ұқсас) тауардың
(жұмыстың, қызметтің) ұсыныс пен ... ... ... ... ... мүлік ретінде, жердің қүны, ... ... ... ол өз ... ... жері, нысаналы
мақсаты,
Духно Н.А., ... Г.В. ... ... н ... - ... ... ... 1998. - С. 20.
Экономикалық жағдайы, топырақтың құнарлығы сияқты факторларға тәуелді және
әрқашанда өсіп отыруға үмтылады.
Бірақ, жер - тек қана ... ... ... ... ... объектісі болып табылады. ... 13 ... 1993 ... «ҚР мемлекеттік шекарасы туралы»
заңына сәйкес, жер, мемлекеттік билік шегі ... ... ... ... - ... ... және егемендігі таралатын мемлекеттің негізгі
белгілерінің бірі болып табылады. Әрбір мемлекет өзінің шекарасының ... анық ... ... қалайды, себебі, көршілес мемлекеттермен
болатын аумақтық даулар көптеген қиындықтарды, ... ... ... ... ... ... үшін өз аумағының қүқықтық бекітілуі тек
қана халықаралық-құқықтық ғана емес, сонымен бірге, ішкі ... ... ие. ... ... мемлекеттік егемендік шекарасы
байланысты болып табылады, себебі, мемлекеттік аумақ -мемлекет ... ... ... кеңістік, яғни, өз мүддесіне сәйкес, аумағына
билік етеді.
Қазақстан аумағының түсінігі Қазақстан Республикасының Конституциясында
оның егемендігімен тығыз байланысымен ... ... 2-бап ... ... егемендігі барлық аумаққа таралады» деп көрсетілген.
Мемлекет аумағы мемлекет егеменді билік ұйымы ретінде өмір ... ... ... ... көрсетеді. Ол осы аумақтағы жоғарғы биліктің ... және ... ... ... қамтитын жер, оның қойнауы,
өсімдік пен жануарлар ... ... да ... ... ... ... болады.
Біздің пікіріміз бойынша, шетелдік тұлғалармен жер қатынастарында жер
тек ... ... ғана ... емес, олардың қызметінің аумақтық
кеңістігі ретінде танылады. Жерді ... ... беру ... ... жүзеге асырылады. Оған объективтік және субъективтік
себептер ... ... ... ... жер ... жер ... ... аумақ емес деп түсіндіреді. «Аумақ өндіріс процессі
кезінде ешқандай роль ойнамайды, тек жерге құқықтың объектісі ретінде ... Ол тек ... ... ... ... абстракцияны ғана
білдіреді» .
Осы айтылған пікірге, А.Х. ... ... ... ... ... ... ... жер қатынастарын реттеу барысында жерді
өте тар мағынада түсіндіреді». Аталған тұжырымға сөйкес, жер, біріншіден,
мемлекет аумағы ретінде ... ... ... мен жер ... қүқығының
объектісі болып табылатын шаруашылық етудің табиғи объектісі ретінде
қарастырылады. Жер ... ... ... ... ... ... объектіге
экономикалық иемденуді білдіреді, ал мемлекеттік аумақ ... ... ... саяси және
19 Иванов А.А. Права на землю в Российской Федерации: понятие и система
//Правоведение. - 1992. - № 3. ... ... ... білдіреді. Екіншіден, жер мемлекеттік аумақ
ретінде мемлекеттік егемендігі ... ... ... ... қамти отырып, белгілі бір кешенді қүрайды. Осы ... жер жер ... ... ... ... ... ортаның бір
бөлігі ретінде танылады, бірақ өз құрамына өзге, мысалы, жер ... ... ... ... ... ... Конституциясына
сәйкес, жер, жер қойнауы, өсімдіктер және жануарлар ... өзге ... ... әсер ... ... ... ретінде танылады.
Құқықтық реттеудің пәні ретінде танылатын жер ... ... ... ... ... ... де дербес жер құқығы саласын
қалыптастыруға негіз болған.
Қазіргі кезде жер қүқық ... ... ... ... тек мемлекеттік меншік құқығы жойылып, жер ресурстарын ... ... ... ... жер ... ... мүліктік сипат
алып отыр.
Жер қүқық қатынастары дегеніміз - жер құқық ... ... ... ... және ... ... ... пайда болатын
ерікті қоғамдық қатынастар.
Бірақ, бүл анықтама толық емес, себебі онда жерге жеке меншік құқығымен
байланысты қатынастар орын ... Бүл ... ... А.Х. ... ... ... 12-бап 10-тармағын негізге ала отырып, берген анықтамасы
дәлірек болар еді. Жер ... ... - ... ... ... ... де қүқықтарды жүзеге ... ... жер ... ... ... жер ... бекітіп беруге байланысты жерді
пайдалану мен қорғау жөніндегі құқықтық қатынастар. [11. ... ... ... табиғаты бойынша бірнеше пікірлер бар.
А.Х.Хаджиевтың пікірі бойынша, жер қатынастары экономикалық ... ... ... ... ретінде пайда болатын қатынастар. Автор оларды
меншік жер ... деп ... ... ... ... жермен
байланысты мүліктік жер қатынастары деп нақты қорытынды жасайды. Сонымен
қатар, автор, «жермен байланысты кешенді қатынастар бар» ... ... ... бойынша жер қатынастарын нақты жіктеу шегінде өте
орынды. Бірақ ... бүл ... ... ... ... ... ... қатынастарды» жер қатынастары емес деп ... ... ... жер ... ... ... Бүл ... өз
уақытында А.Е.Еренов, Н.Б. Мухитдинов, Л.В.Ильяшенко жазған болатын. Олар
бүл қатынастарды төрт ... ... ... «а) жер ... б) ... ... саласындағы қатынастар; в) жер пайдалану
қатынастары; г) ... ... ... ... ... /Под ... С.А. - М.: ... 2000. С.З.
21 Еренов А.Е., Мухитдинов Н.Б., Ильяшенко Л.В. Предмет и система
советского земельного права. - ... 1981. ... ... - қатысушылары құқықтар мен міндеттерге ие ... ... ... ... ... бүл дараландырылған
қатынас, яғни заңмен ... ... ... ... ... ... көлемін анықтайтын, өзара құқықтар мен міндеттермен
байланысты жеке ... ... ... ... органдар мен
азаматтар және т.б.,) арасындағы қатынас.
Жүріс-тұрыс көлемі ... шегі мен ... ... ... пен міндеттілік нақты іс-әрекетпен, нақты ... ... ... ... ... көрсетілген заңды фактілер туындағанда
пайда болады - ... іс - ... ... ... қолданудың заңды актілері
және т.б.
Жер құқық қатынастары - ол жер заңдарымен реттелген ... ... ... ... ... пен жер ... жөне ... меншік
иелері, соңғы екеуінің арасында жерге билік ету, пайдалану және ... ... ... Жер ... қатынастары пайда болу үшін: жер
құқығының ... - жер ... ... ... ... анықтайтын жер-құқықтық нормасының болуы қажет.
Жер құқық қатынастарының обьектілеріне: Қазақстан Республикасы аумағының
шегіндегі ... жер, онда не ... және ... ... ... берілуінің қүқықтық негіздеріне ... жер ... ... жер учаскелері мен жер үлестеріне
қүқықтар жатады .
Жер құқық ... ... ... жерге құқықтың иесі болатын
және соған сәйкес құқықтар мен ... ие ... ... ... ... Жер ... 12-бап 38-тармағына сәйкес оларға жер
құқығы қатынастарына қатысушылар болып табылатын және соған орай құқықтар
бар әрі осы құқық ... ... ... жеке және ... ... ... ... құқық қатынастарының субьектілері құқықтарға ие, оның ... ... ... ... субьектінің нысанына, оның ... ... ... ... ... және ... ... қатынастары субьектілерінің шеңбері әлеуметтік-экономикалық
өзгеріске байланысты айтарлықтай өзгеріске ұшырады.
Елдің ... ... ... және ... ... ... тарту
қазіргі күнгі жер қатынастарының мәні мен мазмұнын айтарлықтай өзгертті, ... жер ... ... субьектілерінің шеңберінің кеңеюіне
әкелді. Жерді иеленудің көптүрлі заңды ... ... ... жер ... ... санының өсуіне әкелді.
Осылайша, Қазақстан осы уақытқа дейін жерге меншік қатынастарының жалғыз
субьектісі болып табылатын. Осы ... ... жеке ... ... ... тиесілі құқықтық қатынастардың ... ... және ... емес ... ... да ... экономиканы құрғанға дейін Қазақстанда шетелдік жер пайдаланушылар
мүлде болмаған, ал қазіргі уақытта олардың жер ... ... ... табиғат обьектісі ретінде, шаруашылық қызметтің обьектісі
ретіндегі ... жер ... жөне жер ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жер
қатынастары обьектілерін сипаттауға болады.
Шетелдік тұлғалармен ... ... жер ... бірі ол осы ... обьектісі болып нақты анықталған
жер учаскелерінің болатындығы.
Шетелдік тұлғалармен Қазақстан Республикасының жер ... екі ... ... болады:
1. Шетел азаматтарының жерге жеке меншік құқығының обьектілері
2. Шетелдік тұлғалардың жер пайдалану құқығының обьектілері. Шетелдік
тұлғалар барлық жер учаскелеріне емес, тек қана ... ... ... ... ... арналған жерлерде ғана меншік
құқығын жүзеге асыра алады. Қазақстан Республикасы Жер ... ... ... ғимараттарды) олардың мақсатына сәйкес қызмет
көрсетуге арналған жерді қоса алғанда, өндірістік және ... ... ... түрғын үйлер (құрылыстар, ғимараттар) мен олардың кешендерін
салу үшін берілген (берілетін) ... олар ... жер ... ... ... жоқ ... және шетелдік (мемлекеттік емес)
заңды тұлғалардың жеке меншігінде ... ... ... қатар, олар тұрақты
жер пайдалану құқығына ие бола алмайды. Жер учаскелерін пайдалану ... ... тек қана ... өтеулі негізде беріледі.
Шетелдік тұлғаларға мынандай жер ... ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік меншіктегі қорғаныс
өнеркәсібі қажеттеріне; Қазақстан Республикасының мемлекеттік шекарасын
қорғау және ... үшін ... ... ... ... ... қажеттеріне арналған жер учаскелері;
2. ерекше қорғалатын табиғи аумақтар;
3. орман ... ... су ... ... ... ... жол желілері мен ортақ пайдаланудағы автомобиль
жолдары;
6. жеке меншік құқығындағы ... мен ... және ... ... қажетті жер учаскелерін қоспағанда, елді ... ... ... ... жер ... жеке меншікте бола
алмайды.
Шетелдік тұлғалар жер пайдалану ... ... да жер ... ... бірақ кейбір жағдайларда оларды пайдалану мерзімі Қазақстан
Республикасының азаматтарына қарағанда шектеулі ... ... ... ... ... Жер ... ... 3-
тармағына сәйкес шетелдіктерге және азаматтығы жоқ тұлғаларға ауыл
шаруашылығы мақсатындағы жер ... ... беру ... ... ... ... 10 жыл болып табылады.
Біздің пікіріміз бойынша, заң ... ... және ... ... деп ... Жер ... әлі қалыптаспаған жағдайда, ал ... ... ... мен жер ... жер учаскелерін сатып алу
құқықтарын ақшалай қаражатының жоқтығына байланысты ... ... ... ауылшаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерінің шетелдік тұлғаларға
жеке меншік құқығымен беруге тиым салынғаны ... және ... өте ... ... ... азаматтарға қарағанда шетелдік мемлекеттерге тәртіп қаталдау.
Бүл жерде жер ... тек жер ... ... ... ... маусым 2003 жылғы Қазақстан Республикасының Жер Кодексінің 6-
бабының 7-тармағына сәйкес, басқа мемлекеттердің ... ... жер ... ... ... ... бекіткен халықаралық
шарттарға сәйкес туындайды. Халықаралық шарттарды ратификациялау ... ұзақ ... ... ол шетел мемлекеттеріне жер ... ... ... пайдалануға беру сияқты маңызды сұрақтарды шешу үшін
қажет.
Дипломатиялық өкілдіктер мен шетелдік ұйымдарға ... жер ... ... ... сияқты өз қызметін Қазақстан Республикасы
Конституциясына, 18 ... 1961 ... ... қатынастар жөніндегі
Вена конвенциясына, 24 сәуір 1963 жылғы консулдық қатынастар жөніндегі Вена
конвенциясының ережелеріне, Қазақстан Республикасының 7 наурыз 2002 ... ... ... ... ... ... және
Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік-құқықтық ... ... ... ... болу ... ... не
халықаралық ұйымдар ережелерін, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... асырады.
Халықаралық құқықтың көпшілік ... ... ... ... Вена ... бар, 1 баптың і) тармақшасы "өкілдік
жайлары" ден өкілдік мақсаттары үшін пайдаланылатын, оның ішінде ... ... қоса ... ... ... иесі ... ... қарамастан, ғимаратты не ғимараттың бір бөлігі, оған қоса ... ... оның бір ... ... ... жер учаскесі деп
түсіндірген.
- Шетелдік дипломатиялык өкілдіктер мен халыкдралык ұйымдардың Қазакстанның
жер учаскелерін жалға алу мәселелері 23 ... 1999 ... ... ... ... салу ... Постановление Правительства Республики
Казахстан от 23 августа 1999 годаЫ 1224 «О ... ... в ... ... ... орналастырудың тек экономикалық қана емес, саяси
астары бар, оңайға түспейтін сұрағы ... ... ... ... ... ... ... мемлекетке өз аумағында, өз заңдарына сай,
олардың өкілдіктеріне қажетті жайларды алуға ықпал жасауға, не ... ... ... бір ... ... ... (бет ... Неғұрлым кең тараған "басқа жол" шетелдік
өкілдіктерге ғимараттарды жер учаскелерімен бірге ... беру ... Бұл ... ... ... орналасқан жер учаскелері де жайлар
сияқты қол сұғылмайтыны меңзеледі (22-бап), және де болу ... осы ... мен осы ... өкілдік басшысының рұқсатымен ғана
ене алады. Оның үстіне болу мемлекетіне өкілдіктерді ... ... мен ... ... ... және ... ... кез-
келген түрдегі бұзуларды болдырмау үшін барлық тиісті шараларды ... ... ... жер ... де жайлары да, оларды жайғастыру заттары
мен оларда түрған басқа да ... ... ... жүріп-тұру
қүралдары тінту, тексеру, қамау мен орындау әрекеттеріне қарсы иммунитетті
пайдаланады. Аккредитациялаушы мемлекет пен өкілдік ... ... ... ... ... және муниципалдық салықтардан, жиындар
мен баждардан, оның ішінде жер салығынан, нақты қызмет түрі үшін ақы төлеу
қажет болған салықтар, жиындар мен ... ... ... халықаралық құқық нормалары консулдық мекемелердің (бас
консулдық, консулдық, вице-консулдық немесе ... ... ... де ... бар. 24 сәуір 1963 жылғы консулдық қатынастар туралы
Вена конвенциясының 1 бабының і) ... [23 б. 181-222] ... ... ... консулдық мекемелердің мақсаттары үшін
пайдаланылатын, олардың меншік қүқығы ... ... ... да, ... ... бір ... және осы ғимаратқа немесе ғимараттың бір
бөлігіне қызмет көрсететін жер ... ... ... ... ... ішкі ... осы сұрақты нақты реттемейді,
тәжірибеде дипломатиялық өкілдіктер мен ... жер ... ... ... елді ... жерлерінен тек қана жалға
беріледі.
Осылайша, Қазақстан Республикасы ... 6 ... 1996 ... ... Ақмола қаласында жер учаскелерін бөлу мәселелері
туралы" Қаулысына сәйкес Қазақстан Республикасы сыртқы істер министрлігіне
халықаралық келісім-шарттар жасауда ... ... ... ... ... ... ... қаласында ғимараттар
кешенін салуға ... ... ... ... ... ... жер
учаскелерін бөлу шарттарын Қазақстан Республикасының шет елдерде орналасқан
өкілдіктерінің нақты мүддесін ескере отырып анықтау құқығы берілді.
Осы жерде сәйкесінше құрылымдарға ... ... ... ... берілген жер учаскелерін игеру мерзімдерін (екі жылдан аспайтын)
көрсету тапсырылды, сонымен қатар, құрылыстарды ... ... ... ... есебіне жатқызылсын, Ақмола облысы мен Ақмола
қаласының әкімдеріне ... ... ... ... ... ... жер учаскелерін халықаралық ... ... ... ... ... Үкіметінің қаулысында көрініс тапқан,
Қазақстан Республикасының Сыртқы Істер Министрлігінің Астана ... ... ... кезең-кезеңімен салуға тікелей
инвестицияларды тарту және ... ... ... ... ... ... ... қайтаруды қамтамасыз ету жөніндегі ұсыныстары мақұлданды. Бұл
арада Қазақстан Республикасының сыртқы істер ... ... ... ... ... дипломатиялық қалашықтың магистралды
инженерлік жүйесін, инфрақұрылымы мен қызмет көрсету объектілерін ... ... ... тартып отырған сыртқы қарыздар есебінен
қамтамасыз етіп, көрсетіліп отырған ... ... ... ... ... ... ... етуі тиіс.
2002 жылы 4 шілдеде "Қазақстан Республикасы Үкіметі мен ... ... ... дипломатиялық өкілдіктер ғимараттарын салу
үшін жер учаскелерін өзара беру туралы ... ... ... ... заңы ... келісімге 2001 жылы 5
желтоқсанда ... қол ... ... жағы ... ... 49 жыл ... ақысыз артынша мерзімі
ұзартылатын жер учаскесін береді, Астана қаласында ... ... ... 13600 ... метр, және Молодежный ықшамауданнан, жалпы көлемі
17600 шаршы метр. ... ... ... ... жер учаскелері
Түріктер жағына бөлінбейтін жылжымайтын мүлік ауыртпалығы жоқ ... ... жағы ... ... ... ... ... етуіне керекті құрылыстарды салуы мүмкін.
Қазақстан жағы Түріктер жағына 49 жыл мерзімге дипломатиялық ... ... ... ... ... қажеттіліктері үшін, Алматы
қаласында орналасқан жалпы көлемі: 465 шаршы метр, және онымен жалғасып
жатқан жер учаскелері, ... ... 1700 және 2200 ... ... ақысыз
мерзімі ұзартылатын жер учаскесі мен ғимаратты ... ... ... ... жер учаскелерін басқа жеке және заңды тұлғаларға
болу ... ... ... ... ... ... бере ... жер учаскелері және ғимараттар болу еліндегі ... ... және ... ... .
23 ... ... Казахстан от 4 июля 2002 года N 337-ІІ «О ... ... ... ... ... и ... Республики о взаимном предоставлении земельных участков для
строительства зданий дипломатических представительств»
Мемлекеттің өз ... ... қол ... ... қамтамасыз етуі экономикалық, әскери, ... ... ... ... бағытталған кешенді ... ... ... экономикалық өзара іс-қимылда мемлекет иммунитетін нығайту;
- Қазақстан Республикасының басқа мемлекетке өз ... ... ... беруге көнуі заңды түрде мүмкін еместігі;
* республика аумағын жаулап алуды, қосу не бөлісуді ... ... ... ... Қазақстан Республикасының түтастығын бүзуға
бағытталған қоғамдық бірлестіктерді қүруға және олардың әрекет ... ... ... ... ... ... мемлекет құрамынан
шығу және өздерінің құқықтық мәртебесін біржақты ... ... ... қоюға құқықтарының жоқтығы;
- мемлекет органдарына республиканың аумақтық тұтастығы мен
егемендігін қорғау және сақтауға қажетті және жеткілікті шараларды
қабылдауда міндеттер жүктеу.
Аумақтық ... - ... ... ... ... ... ... мен аумақтық тұтастығын өзгерту Конституцияға
өзгерістер мен қосымшалар енгізудің себебі бола алмайды.
Конституцияға сәйкес, ... ... өз ... ... ... ... үшін ... жер учаскелерін ... осы ... ... көпшілік-құқықтық меншігінен шығаруға алып келмейтін
құқықтық нысанда ғана мүмкін бола алады. Мұндай ... ... ... ... ... республика аумағында
аккредитацияланған шетелдік ... жер ... ... беру
шартымен пайдалануға беруі болып табылады. Қазақстан Республикасының аумағы
шекарамен белгіленген ... ... шегі ... өзгеріссіз сақталады.
Конституциялық кеңес Конституцияның 6-бабы 3-тармағына сәйкес "Жер мен
оның қойнауы, ... ... пен ... ... ... да ... ... меншігінде болады. Жер де заң белгіленген ... және ... жеке ... бола ... деп ... Осы
нормадан келіп шығатыны, жер қатынастарын реттеу барысында Конституция
мемлекет үстемдігін нығайтады, ол жер ... мен ... ... ... ... ... ... меншік режимін бекітуге ... ... ... ... ... ... мен шегі, сондай-ақ
оның субъектілері мен объектілері шеңберін заң шығарушы ... ... ... ... ... мен объектілері,
меншік иелерінің өз қүқықтарын ... ... ... мен ... ... қорғау
кепілі заңмен айқындалады" деп бекітілген.
Өз аумағында аккредитацияланған дипломатиялық өкілдіктерін ... ... ... жер ... ... ... өз ... қолсұғылмаушылығы мен ажырағысыздығын
қамтамасыз етуге жүмылады. Осындай жер беру ... ... ... мемлекеттермен өзара қарым-қатынас ерекшеліктеріне
қарай нақтыланады. Аталмыш талаптарды жүзеге асырудың құқықтық формасы
Қазақстан Республикасы ратификациялаған ... ... ... ... Конституциялық кеңес қаулы етті:
1. Қазақстан Республикасы Конституциясының 2-бабы 2-тармағында
мемлекет өз ... ... ... ... ... етеді дегенді оның аумағын бөлшектеуге,
табиғи қорларын мемлекеттің келісімінсіз пайдалануға және Қазақстан
аймақтарының мәртебесін өз бетінше өзгертуге болмайтындығын,
мемлекеттік шекараның мызғымастығын және мемлекеттің ... ... ... ... зиян ... аумақтық жол беруге тиым салуды
түсіну керек.
Қазақстан Республикасында аккредитацияланған дипломатиялық ... үшін жер ... шет ... мемлекеттерге жалға алу шартымен
пайдалануға беріледі. Шетелдік мемлекеттердің дипломатиялық өкілдіктері
орналасқан аумақтағы заңдары халықаралық ... ... және ... ... ... 2-тармағында нығайтылған аумақтың
егемендігі, тұтастығы, қолсұғылмаушылығы мен ... ... ... мемлекеттерге дипломатиялық өкілдіктерін орналастыру үшін
берілетін жер учаскелері Қазақстан ... ... ... ... Республикасы Конституциясының 6-бабы 3-тармағы жер
қатынастарын реттеу қүқығы жердің ... мен ... ... ... мемлекетке тиісті екенін білдіреді. Жердің
меншікте болу негіздері, шарттары мен шегі, сондай-ақ оның ... ... ... заң ... белгілейді.
Көріп отырғанымыздай, Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі
бүл мәселені бірыңғай шешкен: дипломатиялық ... ... ... ... берілетін жер учаскелері тек жер пайдалану құқығымен
беріледі.
Шетелдік тұлғаларымен жер қатынастарының объектілерінің тағы ... - бүл ... ... ... бір ... ең ... деп ... болады: Батыс
Қазақстан облысының аумағында орналасқан (Капустин Яр) төрт ... ... ... оған іргелес Азғыр мен Тайсойған; Жезқазған,
Жамбыл, Ақтөбе, ... ... мен ... ... ... Сары-Шаған; Ақтөбе облысының аумағында орналасқан Ембі полигоны,
бүған тағы қазір жабылып қалған Семей ядролық полигонын жатқызуға болады.
Бүл жерлер ... ... ... ... деп, ... 20 ... 2003 жылғы Жер кодексі Қазақстан Республикасы
Үкіметі Қазақстан Республикасы Конституциясының 20-бабы ... ... ... аумағына тарайтын егемендігін
қорғай отырып, қорғаныс пен қауіпсіздік саласында міндеттер атқаратын
Қарулы ... ... ... ... ... ... ... мен басқа да ұйымдарын және басқа әскерлерді, ... ... ... ... ... ... ... үшін берілген жер
учаскелері танылады.
Қазақстандағы әскери полигондар жерлерінің негізгі жер ... ... ... ... ... 2004 ... 1 ... сәйкес,
Байқоңыр ғарыш айлағына және Сарышаған сынақ ... ұзақ ... жер ... ... 771,41 мың га. жер ... Оның ... га ... 677,8 мың.га жайылымдар, жолдар астында - 2976 га,
құрылыстарға - 63 га, көп ... ... - 114 га, ... ... - 277
га, өзге жерлер - 88,832 мың га. ... ... - ... ... ... кіретін технологиялық,
техникалық, қамтамасыз етуші және әкімшілік-қызметтік ... және ... ... орындауға арналған аумақ. Бұл аумақта
Қазақстан ... ... ... ... - ... және ... ... құрылыстар, тұрғын үй, әкімшілік ғимараттар
мен қызметтік жайлар, сондай-ақ басқа да тиісті жер учаскелері мен ... ... оның ... ... ... ... ... жер учаскелері орналасқан.
"Байқоңыр" жөнінде келісімдер пакетін ... аса ... ... ... ... мен ... Федерациясы арасындағы Байқоңыр
қаласының мәртебесі, қалыптастыру ... мен оның ... ... ... туралы Мәскеуде 1995 жылы 23 желтоқсанда қол
қойылған Келісім жатады. Осы ... ... ... ... Республикасының жалға алу шартымен жүмыс атқаратын әкімшілік-
аумақтық бірлігі" деп ... ол ... ... ... ... алу
кезеңінде Байқоңыр қаласы Ресей Федерациясына қатысты алғанда объектілері,
кәсіпорындары мен ұйымдары және ... өмір ... үшін ... ... ... ... ... Федерациясының федералдық маңызына
сай қала мәртебесін иеленеді. Оның үстіне қала ... ... ... ... құқығын қадағалау арқылы қала әкімшілігінің қол астында
болады.
Қайсы бір ... ... ... ... ... ... бас ... сай жүргізіледі. Қаланың әскери және азаматтық
ведомостволарға ... ... ... ... отырып, қалалық
жерлердің жекелеген учаскелеріне ерекше пайдалану режимі белгіленеді.
Қазақстан ... ... ... мен ... ... Байқоңыр
қаласы әкімшілігінің пайдалануына қосымша жер учаскелерін түрғындардың бау-
бақшалық, ауылшаруашылық өндірісін, ... үй жөне ... ... ... ... үшін ... Республикасы заңнамасы бойынша
"Байқоңыр" кешені аумағынан тыс жерлерді береді.
24 Архив Кызылординского областного комитета по ... ... за 2004 ... ... ... ... жер қатынастарының басты
ерекшелігі субьективтік құрамда жатыр.
Зерттеліп отырған жер қатынастарының ... ... ... ... ... тұлғалар қатарына шетел азаматтары, азаматтығы
жоқ адамдар, шетелдік заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... оның ... дипломатиялық және консулдық
өкілдіктер де шетелдік тұлғалар болып табылады деп түсіндіреді.
Осы қатынастарда мемлекеттің функциясын жалпы және ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Парламенті және Қазақстан ... ... ... және облыстық деңгейде құқық қатынастардың субьектілері болып
сәйкесінше, өкімшілік-аумақтық бірліктердің өкілді және атқарушы ... ... ... мен ... бір ... жер ... қатынастарының субьектілері және басқару субьектілері бола алады.
Шетелдік жер пайдаланушыларды мұқият талдап қарастырайық.
• Шетелдік заңды түлғалар.
Заңды тұлғаның белгілі бір ... ... жеке ... ... ... ... нақты мемлекеттің жеке тұлғаларының
қатынастарына ғана қолданылатын ... ... ... ... орны мен болу орны ... ... ... бойынша, бір ғана мемлекетпен байланысты. Ол бір мезгілде екі ... ... ... түлға болса халықаралық құқық субьектіліктің күшіне байланысты
бірнеше елдермен байланыста болуы мүмкін.
Халықаралық жеке ... ... ... тұлғаның мөртебесі" және
«заңды тұлғаның ұлттылығы» деген ұғымдар бар және ... ... ... емес ... тұлғаның жеке мәртебесі нақты үйымның заңды тұлға ... оның ... ... көлемі және органдарымен мәміле
жасасу тәртібі, әрекет ететіндігі ... ... ... болады және
тоқтатылады және қандай заңға сәйкес, қызметін ... ... ... ... Сондықтан жеке мәртебесі нақты заңды тұлғаның құқықтық
жағдайын сипаттайды, бірақ оның ... ... ... ... ... қамтымайды.
Өз кезегінде «заңды тұлғаның ұлттылығы» деген ұғым ұлттық және өзге
шетелдік ... ... ... үшін және ... ... сұрақтарды шешу
үшін қолданылады. Заңды тұлғаның ұлттылығы ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыруға ... ... салу ... ... ... ... асыру
шарттары анықталады.
Яғни, заңды тұлғаның ұлттылығы дегеніміз - заңды тұлғаның белгілі ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаның
ұлттылығын анықтаудың үш критериі бар:
инкорпорация қағидасы - құрылған орны, жарғысы мен ережесін бекіткен орын ... ... ... ... ... орналасқан жері, әкімшілік орталығы -
(еуропа континенталдық елдерінде, ... ... ... ... ету орны - ... ... ... азаматтар.
Қазақстан Республикасының 19 маусым 1995 жылғы № 2337 ... ... ... ... заңына сәйкес, ... ... ... ... ... ... ... табылмайтын, шетелдік мемлекетке тиесілі екенін
дәлелдейтін құжаты бар түлғалар танылады.
... ... ... ... ... субъектісі ретінде тану туралы және
халықаралық ... мен ... ... ... ... ... шешуде маңызды. Халықаралық құқық тұрғысынан, ол үшін үш элемент
қажетті және ... ... ... ... ... ... ... аумақ - әлемнің шектеулі бөлігі, билік етудің айрықша шегі.
Мемлекеттік халық ретінде, құқықтық қатынастық мүшелікпен ... ... ... ұзақ ... ... адамдардың одағы
танылады.
Мемлекеттік билік ұзақ мерзімге болжанған тиімді, әрекет ... ... ... ... ... ... ... билік егемендікке мұқтаж. Ішкі қатынастар бойынша, белгілі бір
аумақтағы барлық саяси күштерге билік жүргізетінін білдіреді. Бұл ... ... ... ... ... ... етуге орнатылған монополия
танылады. Тек мемлекеттік билік қана үстемдікке ие, яғни қоғамда бірыңғай
құқықтық ... ... ... ұйымдар мен ... ... ... ... азаматтар мен лауазымды
тұлғаларға құқытар мен ... ... ... егеменді белгіге ие.
Әрбір шетелдік мемлекет халықаралық құқық қабілеттікке ие және келесі
белгілер тән:
1) егемендік;
2) дербес шарттық тәжірибе;
3) дипломатилық және ... ... ... ... ... ... қызметіне қатысу.
• Халықаралық ұйымдар.
Халықаралық ұйымдар - халықаралық қатынастардың белгілі бір сұрақтары
бойынша өзара әріптестік үшін ... ... ... ... ... бірлестігі. Халықаралық ... ... ... ... ... немесе халықаралық ұйымдар
арасындағы шарттар құқығы туралы Вена конвенциясының ... ... ... ... ... Олар ... құралады жөне
егемендікке ие.
Халықаралық ұйымдардың белгілері ретінде:
* халықаралық құрылтай шартының болуы;
* белгілі бір мақсаттарының болуы;
* ... ... ... ... ... жүйесі және штаб-пәтер;
* мүше-мемлекеттер құқықтары мен міндеттерінен өзгеше дербес
құқықтары мен ... ... ... құқық нормалары мен қағидаларына сәйкес құрылуы; үш немесе
одан да көп мемлекеттердің мүшелігі.25
Халықаралық ұйымдар - ... ... қор, ... құру және ... ... ... қаржылық Корпарациясы, Халықаралық даму
Ассоциациясы, Әлемдік сауда ұйымы және басқалар.
Шетелдік жер пайдаланушылар жер құқығының толық ... ... ... және белгілі бір құқықтар мен міндеттерге ие болады. Ол үшін
олар Қазақстан Республикасының ... ... жер ... қабілеттікке
ие. Қазақстан Республикасы Жер Кодексінің 6-бабына сәйкес, шетелдіктер,
азаматтығы жоқ адамдар, сонымен ... ... ... тұлғалар осы Кодексте
немесе Қазақстан Республикасының басқа заңдарында ... ... ... ... ... Республикасының азаматтарымен және заңды
тұлғаларымен тең құқықтарды пайдаланады және ... ... ... ... мен ... ұйымдарға қатысты ондай
бірауыздылық жоқ.
Қазақстан Республикасының аумағында өзге ... жер ... ... Республикасы бекіткен халықаралық шарттар ... ... ... ... ... шетел азаматтары жер
құқық қабілеттікке туғаннан бастап, ал жер әрекет қабілеттікке ... ... ... ие болады. Азаматтар өндірістік-шаруашылық және
әлеуметтік мақсаттарға жер ... ... ... жер ... ... жер ... ... шаруашылық жүргізуге т.с.с. әрекеттерге қүқылы.
Заңды тұлғаның жер құқық субъектілігі оның құрылтай ... ... ... ... ... пайда болады. Яғни, жер
учаскесін алу туралы ұсыныс және оны бекітуге құқық ... ... ... ... пайда болады. Заңды тұлғаның жер құқық қабілеттігінің мазмұны
мен көлемі оның құрылтай құжаттарында бекітілген қызметінің ... ... ... Сол себептен, заңды тұлғаларға қатысты арнайы жер
құқық қабілеттік туралы айту ... Ж.О. ... ... ... - ... Юридическая
литература, 2002. С.112. (468 с.)
Жер құқық қабілеттігінің мазмұнын жер құқық қатынастары субъектісінің
мәртебесі анықталатын белгілі өкілеттіктер құрайды.
Қазақстан ... ... ... ... ... құқық қатынастарының тағы бір ерекшелігі осы қатынастардың ... Жер ... ... жер ... ... жүріс-тұрысын анықтайтын өзара байланысты құқықтар мен
міндеттер құрайды.
Шетелдік тұлғалар ... жер ... ... ... да ... иеленуі мүмкін, бірақ бірқатар жағдайларда оларды пайдалану
мерзімі Қазақстан Республикасының азаматтарына ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Жер Кодексінің 97-бап 3-
тармағына сәйкес, шетелдіктерге және ... жоқ ... ... мақсатындағы жер учаскелері жалға беру жағдайында уақытша жер
пайдалану мерзімі 10 жыл, ал оның ... ... ... жер пайдалану
құқығы шетелдік жер пайдаланушыларға тиесілі болмайды.
Қазақстан Республикасы Жер Кодексінің 64-бабына сәйкес, осы Кодексте ... ... өзге де заң ... өзгеше белгіленбесе, жер
учаскелері меншік иелері мен жер пайдаланушылардың:
1) жер учаскесін оның нысанасынан туындайтын мақсатта ... ... ... ... ... ауылшаруашылығы және өзге дақылдар мен екпелер себу мен ... ... ... мен жер ... ... ... өзге де өнімге және оны өткізуден түскен табысқа меншік, шаруашылық
жүргізу, ... ... өз ... ... жер учаскесінде бар құмды, сазды,
қиыршық тасты жөне ... кең ... ... қазбаларды, шымтезекті,
екпелерді, жер асты және жер үсті суларын, кейіннен ... ... ... ... ... пайдалану, сондай-ақ жердің өзге пайдалы
қасиеттерін пайдалану;
4) жер учаскесі мемлекеттік қажеттіліктер үшін алып қойған (сатып ... ... ... толық көлемінде өтетіп алу;
5) жерді аймақтарға ... ... ... ... ... жүргізу,
оралымды басқару құқығымен жер учаскесінің нысаналы мақсатына сәйкестікте
тұрғын үйлер, өндірістік, тұрмыстық және өзге де ... ... ... ... құрылыс, экологиялық, санитарлық-гигиеналық талаптарға сәйкес
суландыру, құрғату және өзге де ... ... ... ... өзге де су ... ... ... бар.
Қазақстан Республикасы Жер Кодексінің ... ... ... ... иелері мен жер пайдаланушылар:
1. жерді оның нысаналы мақсатына сәйкес, ал уақытша жер пайдалану кезінде -
жер учаскесін беру ... ... ... ... ... ... жер
пайдалану актісіне) сәйкес пайдалануға;
2. санитарлық және ... ... ... ... ... ... ... асыратын шаруашылық және өзге
қызмет нәтижесшде халықтың денсаулығы мен қоршаған ортаға зиян келтіруге,
санитарлық-эпидемиологиялық, радиациялық және ... ... жол ... ... ... ... ... жүзеге асыруға;
жер салығын, жер учаскелерін ... ... және ... ... ... ... басқа да төлемдерді уақытылы
төлеуге;
жануарлар дүниесін, орман, су және басқа да ... ... ... сақтауға, жер учаскесінде орналасқан, Қазақстан Республикасының
заңдарына сәйкес мемлекет қорғауындағы тарих, ... ... мүра мен ... ... ... ... етуге;
жер учаскесінде шаруашылық және өзге қызметті жүзеге асыру кезінде құрылыс,
экологиялық, санитарлық-гигиеналық және өзге ... ... ... нормативтерді) сақтауға;
мемлекеттік органдарға Қазақстан Республикасының жер заңдарында белгіленген
жердің жай-күйі мен пайдалануы туралы мәліметтерді уақытылы ... ... ... ... мен жер ... ... ... ластануына, қоқыстануына, тозуына және оның ... ... ... ... ... ... алу құнарлы
қабаттың біржола жоғалуын болдырмау үшін қажет болған жағдайды қоспағанда,
басқа тұлғаларға сату ... беру ... оны ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге міндетті.
Егер шетелдік тұлғалар үшін жер міндеттері бірдей болатын болса, ал жер
құқықтары бойынша жағдай мүлдем ... ... ... ... ... құқығына ие бола алмайды.
Тұрақты жер пайдалану құқығы - тұлғаның өтеулі жөне ... ... ... жер ... ... ала ... ... иелену және пайдалану құқығы.
Тұрақты жер пайдалану құқығымен жер учаскелері келесі мемлекеттік заңды
тұлғаларға беріледі:
1) кондоминиум объектілеріндегі үйлерді ... ... ... ... ... ... оралымда басқару құқығымен
иеленетін заңды тұлғаларға;
2) ауыл шаруашылығы және ... ... ... жүзеге асыратын заңды
тұлғаларға;
3) ерекше қорғалатын ... ... ... жер ... ... заңды тұлғаларға;
4) Қазақстан Республикасының өзге заң актілерінде көзделген өзге ... ... жер ... ... ... тұлғаларға берілмейді.
2.2 Қазақстан Республикасының шетелдік субъектілермен жер қатынастарын
құқықтық реттеу
Жер қатынастарын реттеу басымдылығы жөнінде өз ұлттық, табиғи-климаттық
және басқа ... ... ... өмірлік аса маңызды салада қалыптасқан
ұлттық-құқықтық дәстүрлері бар егемен мемлекеттердің ... ... ... Республикасының шетел субъектілерінің қатысуы бар жер құқық
қатынастарын құқықтық ... ... ... ... ... тек бір ғана ... ... болып отыр.
Қазақстан Республикасының Жер Кодексінің 6-бабында былай делінген:
«Егер осы Кодексте немесе Қазақстан Республикасының өзге заң ... ... ... ... жоқ адамдар, сондай-ақ шетелдік
заңды тұлғалар жер құқығы ... ... ... және ... тұлғаларымен тең құқықтарды пайдаланады және
сондай міндеттер ... ... ... ... ... жер ... Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттарға ... ... ... ... ауыртпашылығы халықаралық нормативтік
актілерге түседі.
Жер қатынастарын реттеу саласындағы халықаралық құқық әртүрлі ... ... ... ... түрады. Ал олардың анағұрлым
көпшілігі XX ғасырдың екінші ... ... ... ... ... ... өзі дәл осы ... өнеркәсіптің қарқынды дамуына,
пайда қуу, әскери қақтығыстар, ядролық жөне жәй қаруларды (өз қуаты ... ... ... кем түспейді) сынақтан өткізу, бүрын қорғалған
қорықтық аймақтарды не тың ... ... ... ... ... табиғатқа едәуір зиян келтіргенін білдіреді. Бүл әрекеттердің
бәрі адамзаттың тіршілік ету негізінің өзін - ... ... жер ... ... ... өзін өзі ... ... әрекетінің табиғатқа араласуы және дағдарысқа әкелетін ... ... ... ... ... ... қауымдастық Біріккен
Ұлттар Ұйымының деңгейінде, аймақтық және басқа ... ... ... жер ... ... ... ... кетерілген бірнеше халықаралық-құқықтық құжаттар әзірледі. Бүл
құжаттардың ерекшелігі сол, олардың ... ... жер ... ... мәселелерді ғана қозғап қоймай, сонымен ... ... ... ... ... ... ... да аспектілерді
қозғайтын кешенді құжаттар болып табылады.
Міне, осы кешенді үстанымның ... ... ... ... барлық табиғи процестердің өзара тығыз байланысын ұғынуға қатысты
логикалық түсініктемесі мен заңдылығы бар, бұл 1994 жылы 17 ... ... 1997 жылы 7 ... ратификацияланған шөлейтпен күресу жөніндегі біріккен ... ... ... ... атап ... Осы ... ... д) тармақшасы "жер" терминін "өзінде топырақты, суды, өсімдіктерді,
басқа да биомассаны, сондай-ақ жүйе ішінде болып ... ... ... ... ... ... жер ... ретінде
түсіндіреді" .
Негізгі халықаралық-құқықтық қүжаттарға 1948 ж. желтоқсанда БҰҰ Бас
Ассамблеясы қабылдаған адам ... ... ... ... ... ондағы
28-ші бапта әрбір адамның әлеуметтік және халықаралық тәртіпке құқығы бар
екені өзінің бар ... және ... ... ... сол арқылы
Декларацияда баяндалған қүқық пен бостандық толық жүзеге асырыла алады.
Жалпы ... ... ... ... ... тіршілік
жағдайларына құқығын бекітіп берді, бүлар кейінірек бірнеше халықаралық
құжаттарда, оның ... ... ... да ... ... бәрі ... ... қоршаған ортаға құқығы мен оның Жердің табиғи
байлықтары - топырақ, орман, ... жер ... әуе ... ... ... ... осы ... екінші дүниежүзілік соғыс біткеннен кейін
және нәтижесінде жаппай қырып-жоятын қару ... ... ... ... ... ... ... ұмтылып, табиғатта бұрын-соңды
болмаған химиялық қосылыстар пайда ... ... ... ... ... ... пайымдауына түсті.
Осылайша, 1962 ж. 18 желтоқсанда "Экономикалық даму және табиғат қорғау"
қарары қабылданды, онда ЮНЕСКО ... ... мен ... ... жылы 3 ... БҰҰ Бас ... қарар қабылдап, онда адамның
негізгі құқықтарын қадағалау мен тиісті деңгейде экономикалық ... ... үшін ... ... ... аса ... ролі атап
өтілді.
Адамның қолайлы қоршаған ортаға құқығына қатысты адам құқығы Жалпы
декларациясының ... 1972 жылы 5-16 ... ... ... ... ... ... орта мөселелері жөніндегі Біріккен ... ... ... ... ... жұмысына 113
мемлекет, бірнеше үкіметаралық ұйымдар мен халықаралық үкіметтік ... ... ... ... ... қоршаған ортаны сақтап,
жақсарту ісінде басшылыққа алынатын ... ... мен ... ... ... байланысты 1972 жылы 16 маусымда адамды қоршаған орта
проблемалары жөнінде Декларация қабылдады (Стокгольм Декларациясы).
А.С. Тимошенко атап көрсеткендей, конференция қабылдаған ... ... ... Декларация, ұйымдастыру және қаржылық іс-шаралар ... мен ... ... мемлекеттердің
Закон Республики Казахстан от 7 июля 1997 года п 149-1 о ратификации
конвенции ... ... ... по ... с ... ... басты аспектілерін шешетін өзара байланысты
құжаттар жүйесін бейнелейді. Декларация ... ... ... ... жиынтығы болып табылады. Іс-шаралар жоспары ... ... ... нақты шараларының егжей-тегжейлі
бағдарламасы. ... ... орта ... БҰҰ ... ... ... жаңа ... деңгейде ұйымдастыру мәселелері мен
оны қаржыландыру ... ... ... ... ... ... адам өзін ... ортаның туындысы, сонымен
бірге, жасаушысы да болып табылады, табиғат оның тіршілік етуін қамтамасыз
етеді және оған ... ... ... және ... дамуы үшін
мүмкіндік береді деп атап өтілген. Адам өзін қоршаған ортаны осы ... көз ... ... және көптеген жолдармен өзгерту икемділігін
тапты. Қоршаған ортаның екі аспектісі де - ... да, адам ... ... ... ... үшін және ... ... құқықтарын, тіпті оған қоса
өмір сүру құқығын да жүзеге асыруда шешуші ... ие. Адам ... ... ... ... жаңалықтар ашып, ойлап тауып, жасап және
одан әрі прогреске қол жеткізіп отырады. ... ... ... ... ... икемділігі, оны саналы қолдана білген жағдайда,
барша халыққа даму жемістерін дүрыс пайдаланып, тіршілік сапасын ... ... Егер бүл ... ... ... оймен пайдаланылмаса,
онда адамзат пен оны қоршаған ортаға өлшеусіз залал әкелуі мүмкін. Адамның
жер бетінің ... ... ... ... ... көптеп
байқалуда: судың, ауаның, жер мен тірі ... ... ... ... ... ... ... және қажетсіз
бүзылуы, қалпына келмейтін табиғи қорлардың бұзылуы мен құруы және қоршаған
ортада, әсіресе, ... және ... ету ... ... адам ... ... және қоғамдық зор ағаттықтар.
Стокгольм конференциясының Декларациясында алғаш рет халықаралық
экологиялық ынтымақтастық қағидалары ... К.А. ... ... ... қағидаларының бәрі адамды қоршаған ортаны қорғау және
тиімді ... ... ... ... реттеуші болып
табылатыны туралы жазады. Сонысымен ... ... ... ... ... ... тән ... бар28. Шындығында да, мысалға,
жерді ... ... ... тікелей және жанасымды қатынасы бар
қағидаларға тек бірнешеуін ғана ... ... ... ел ұлттық қоршаған
ортасына қатысты өзіне қажетті құқықты ... ... іске ... ... ... құқықтың көпшілік мойындаған қағидалары мен нормаларын
қадағалауы тиіс. Ластанудың бір ... ... ... ... ... А.С. ... ... по охране окружающей среды в
системе ООН. - М.: ... ... ... ... ... право: учебник/под ред. К.а.бекяшева. - м.:
«проспект», 1999. - 608 с. (с. 481-514).
мәселесінің (трансшекаралық ластану) ... ... ... ... ... ... маңызға ие болуда:
* мемлекеттік егемендікті құрметтеу;
* мемлекеттердің егемендік тепе-теңдігі;
* аумақтық қолсұғылмаушылық пен тұтастық;
* ынтымақтастық, халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешу;
* халықаралық-құқықтық ... ... ... ... ... жөніндегі барлық келісім-
шарттар шығады.
Конференция 26 қағида қабылдаған болатын, олар адамды ... ... ... ... ... ... ... қабылдауда өзіндік
іргетасқа айналды. Олардың ішінде қолайлы табиғи ортаға деген адам ... ... ... ... ... мысалы, 1 қағида: "Адамның
бостандыққа, теңдікке және лайықты ... да ... өмір ... беретін қоршаған ортадағы қолайлы ... ... ... бар және ол ... және ... ... ... үшін қоршаған
ортаны қорғау және жақсарту жолында басты жауапкершілік арқалайды".
3 қағида. Жердің қалпына келетін өмірлік ... ... ... қолдау жасалуы тиіс, ал бүл іс жүзінде керек әрі ... ... ... ... немесе жақсартылуы тиіс.
қағида. Жердің қалпына келмейтін ресурстары болашақта осы ... ... ... ... ... ... ... көретіндей етіп
игерілуі тиіс.
қағида. Экожүйеге үлкен және орны толмас зиян әкелмеуі үшін қоршаған ортаға
токсинді заттарды ... ... ... ... және ... ... икемділігінен асып түсетін мөлшер мен концентрацияда жылу
тастау тоқтатылуы тиіс. Барлық ... ... ... ... әділ
күресіне қолдау көрсету қажет.
11 қағида. Қоршаған орта ... ... ... ... ... ... тұрмыс жағдайларына қол жеткізулеріне теріс ықпал жасамай
немесе кедергі келтірмей, ... ... бар ... ... әлеуетін
(потенциалын) арттыруы тиіс, ал мемлекеттер, сонымен бірге халықаралық
ұйымдар қоршаған ортаға байланысты қолданылған шаралар нәтижесінде ... ... және ... экономикалық салдарды жою жөнінде
келісімдерге қол ... ... ... қадамдар жасауы керек.
13 қағида. Ресурстарды неғұрлым тиімді басқаруды ... ... ... ... ... мақсатында мемлекеттер өзінің
дамуын жоспарлауда осы дамулары өз халықтарының игілігі үшін қоршаған
ортаны қорғау және жақсарту талаптарына ... ... ... ... және ... ... әзірлеулері тиіс.
14 қағида. Тиімді жоспарлау ... ... ... және жақсарту
талаптары мен дамыту талалтары арасындағы кез-келген сәйкессіздікті
реттеудің маңызды құралы болып табылады.
17 қағида. Қоршаған орта ... ... ... ... ортасының ресурстарына қатысты жоспарлау, бақылау жасау
міндеттерін тиісті ұлттық мекемелерге жүктеу керек.
18 қағида. Ғылым мен техника әлеуметтік-экономикалық дамуға өз
үлестерін қоса ... ... ... зиян ... ... ... болдырмау және олармен күрес жүргізу, сондай-ақ қоршаған орта
проблемаларын барлық адамзат ... үшін ... ... ... қағида. Өскелең ұрпақты, сонымен бірге, халықтың төменгі жіктерін
жеткілікті ескере отырып, ересектерді де қоршаған орта мәселелерімен
таныстыру жеке адамдардың, кәсіпорындар мен ... ... ... мен ... ... адамға қатысты барлық қырларында
саналы және дұрыс мінез-құлықтарына қажетті негіздерді кеңейтуде өте-
мөте маңызды болып табылады. Сонымен бірге, бұхаралық ақпарат
құралдары қоршаған ... ... ... етпей, қайта адамның жан-
жақты даму мүмкіндіктерін қамтамасыз ету мақсатында, қоршаған ортаны
қорғау мен ... ... ... ... таратуының да маңызы
бар.
22 қағида. Мемлекет өз заңды ... ... ... ... ... ... шегінен тыс орналасқан аудандардағы қоршаған ортаға бақылау
жасау шеңберінде, өз ... ... ... ластанудан зардап
шегушілер мен басқа да зиян түрлері үшін жауапкершілігі мен өтемақы төлеуге
қатысты ... ... одан әрі ... ... ... қағида. Қоршаған ортаны қорғау жөне жақсартуға байланысты мәселелерді
үлкен және кіші ... ... ... рухында, тепе-теңдік
негізінде шенгу керек. Көпжақты және екіжақты келісімдерге немесе басқа да
сәйкес негіздерге негізделген ынтымақтастық барлық ... ... ... ... ... ... ... әсерлерді жою, болдырмау, азайту
және тиімді бақылау жасауды ұйымдастыруда аса маңызды жөне де ... ... ... ... ... ... ... етіп ұйымдастырылуы керек.
26 қағида. Адам мен оны қоршаған орта ядролық және басқа да жаппай қырып-
жоятын қару түрлерін ... ... ада ... ... ... осындай
қару түрлерін толық жою және көзін ... ... ... халықаралық
органдарда келіссөздерге тезірек қол жеткізуге ұмтылулары тиіс.
Қоршаған орта халықаралық қүқығының дамуы қоршаған ортадағы өзгерістер
мен сапаға ... ... ... ... қоршаған ортада елеулі өзгерістер
болуы туралы болжамдарды ерте ескерту ... ... ... ... ... де ... Ю.М. ... пен
В.И. Кузнецов атап көрсеткендей, бұлар қоршаған ортаға
келетін ... ... ... ... алып келеді29.
Конференция материалдарындағы іс-шаралар ... ... ... ... 20-шы ... ерекше назар аударуға тұрады, онда Біріккен
Ұлттардың ... және ... ... ... да ... ... отырып, топырақтың потенциалдық мүмкіндіктері,
бұзылуы, сақталуы мен ... ... ... ... төжірибені
жеткізіп, білімді тарату үшін ... ... ... ... ... ... орай: а) топырақтарының, климаттық жөне ауылшаруашылық
жағдайларының ұқсас сипаттары бар ... ... ... ... ... ... ... қажет: і) Біріккен Ұлттардың
Азық-түлік және ... ... ... ... ... білім, ғылым
және мәдениет ұйымы (ЮНЕСКО) және Халықаралық топырақтану қоғамы жасаған
Дүниежүзілік топырақ картасы аудандардың ... бұзу және ... ... ... ... мүмкіндіктері туралы
білімдермен алмасу неғұрлым орынды болатын аудандарды ... үшін ... ... бұл ... ... ... ... мен бұзылу
деңгейін бағалаудың халықаралық критерийлері мен әдістерін жасаумен, сондай-
ақ қосымша критерий ... ... ... ... өзі ... ... қаупі бар аудандардың осы мәселе бойынша
ақпараттар алмасуына арналған негіз ретінде дүниежүзілік картасын дайындау
мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс; топырақтарды пайдалану туралы ... ... ... мен ... ... ... да жағдайларын,
сонымен бірге топырақтарының, климаттық жағдайларының және ... ... ... ... ... Ұлттардың Азық-түлік және
ауылшаруашылық ұйымында топырақтардың ... ... ... ... ... мен ... ... тиісті параметрлерін
ескеріп, халықаралық топырақтану институттары мен топырақ ... ... ... ... ... ... топырақтар туралы
мәліметтерді өңдеу жүйесін жасау қажет; Ь) топырақты сақтау мен оның
потенциалдық мүмкіндіктерін ... ... ... ... жөне ... ... ол ... қамтуы керек: "Адам және
биосфера" бағдарламасы ... ... ... ... бұзылу процесіне іргелі зерттеулер жүргізу. Бүл зерттеулер ең
алдымен неғүрлым қауіп төніп тұрған ... ... ... ... тиіс.
Адамды қоршаған орта жөніндегі БҰҰ-ның Стокгольм конференциясынан ... жылы ... орта ... БҰҰ ... ... Бұл Бірікен Ұлттар
Ұйымының қоршаған орта саласындағы негізгі органы. Ол болашақ ұрпаққа ... ... мен ... ... ... ... жақсарту
мақсатында жәрдем көрсету
Международное право: Учебник. Изд-е 2-е, доп. и перераб. Отв. ред.
Ю.М.Колосов, ... - М.: ... ... 1998. -624 ... ... ... ынталандыру арқылы қоршаған орта мүддесі
үшін ынтымақтастыққа ықпал етіп, басшылық ... ... ... ... Бас ... төрт жыл ... сайлаған 5 аймақтың
58 елі енгізілген. ЮНЕП қызметі қоршаған орта мен ... ... ... мен ... кең ... ... ... кезде ЮНЕП-тің
жұмыс бағдарламалары мынадай негізгі бағыттарға жұмылдырылған: қоршаған
орта ... оған қоса ... ... төтеп беру потенциалын зерттеу
және бағалау, сонымен бірге ерте хабарлау және бағалау қызметін ... орта ... ... ... ... ... ... саясат жөніндегі құжаттарды өзірлеу; қоршаған орта саласындағы
саясат пен қоршаған орта ... ... ... ... ... ... жүргізу; қоршаған орта мәселелері бойынша конвенция
әзірлеу т.б.
Қоршаған ортаны қорғау мен табиғат ... ... ... ... ... келесі қадамы БҰҰ Бас Ассамблеясы мақұлдап,
1982 ж. 28 қазандағы қарарда салтанатты түрде ... ... ... ... (ДТХ) болды. Бірінші топты құрайтын халықаралық-құқықтық
құжаттарға мысалы, Біріккен Ұлттар Бас ... 1982 ж. 29 ... ... ... (әрі ... - ... Хартиясы) қарарын
жатқызуға болады. Стокгольм декларациясына қарағанда Дүниежүзілік Табиғат
Хартиясы дауыс беру ... ... ... ... ... ... 130
елдің өкілдері қатысқан БҰҰ Бас Ассамблеясының мөжілісінде осы мөселені
қарау барысында, 111 мемлекет ... ... ... ... 18-і қалыс қалып,
бір мемлекет - АҚШ- қарсы дауыс ... ... ... ... ... декларациясының қағидаларын нақты қайталау болды.
Бірақ ол кейбір тұстарында қоршаған ортаны қорғау және ... ... ... ... ... ... ірілендіру жолымен
тереңдетіле түседі. Бұны Декларация мен ... ... ... көруге болады.
Бүл барлық табиғат-жер кешенінің көптеген қырларын қамтитын ... ... Оның ... ... ... ... өзара байланысты
және осы саладағы халықаралық құқықтың ... ... ... ... ... ... ... осы құжаттың 14-бабында "әрбір
мемлекеттің тәжірибесі мен заңнамаларында, сондай-ақ халықаралық деңгейдегі
заңнамаларда көрініс табуы тиіс" деп атап ... ... ... бойы
табиғат Хартиясы осы Хартияны мойындаған әлем мемлекеттерінің заңнамаларына
(оның ішінде жер заңына да), кейінгі халықаралық-құқықтық актілерді жасауға
ықпалын ... ... ... ... ... бірі ... ... Хартиясында адамзат табиғаттың бір бөлшегі екені және оның
тіршілігі қуат пен ... ... көзі ... ... Генеральной Ассамблеи ООН 37/7 от 29 октября 1982 г. «Всемирная
хартия природы»//Международное публичное право. Сборник документов. Том 2.
- М.: ... БЕК, 1996. - 539 с. (с. ... ... ... ... ... ... адам өзінің
өрекеттерімен немесе соның ... ... ... ... және ... ... ... сондықтан да ол табиғат пен табиғи
қорлардың сапасы мен ... ... ... маңызды қажеттігін
толық сезінуі тиістігі атап көрсетілді.
Табиғат Хартиясы кең ғылыми және ... ... ... ... қағидаларды бекітті: табиғатты құрметтеу және оның ... ... ... адам ... ... мен организмдер,
сондай-ақ құрлық, теңіз бен атмосфера ресурстары олардың тиімді әрі ... ... ... ... ... олармен қатар тұрған
экожүйе немесе түрлердің ... зиян ... етіп ... ... ... ... ... да қастандық әрекеттер, т.б.
салдарынан тоналудан қорғау қажет.
Жер құқықтық ... ... ... ... ... 9-
тармағында бекітілген мынадай қызметтер бөліп көрсетілген: адамның белгілі
бір мақсатта жер үсті учаскесін пайдалануы ... ... осы ... ... биологиялық өнімділігі мен сантүрлілігін, сонымен
бірге осы жердің табиғи келбетін тиісті ... ... ... ... Осы ... тағы да топырақтың құнарлылығына олардың ұзақ мерзімді
құнарлылығын ... ... жөне ... ... шіру ... ... және ... да өздігінен бұзылу түрлеріне қарай дем ... ... ... ... ... ... әсер ... іс-әрекеттерге бақылау
жасау қажеттігін қарастырып, табиғатқа келетін зиянды әрекеттер ... ... ... ... ... ... ... атап айтқанда - табиғатқа орны толмас ... ... ... ... аса ... бар ... ... терең талдау жасауға; табиғатқа залал әкелуі мүмкін жобалардың әсер
ету туралы күні бұрын зерттеу жүргізуге, т.с.с. ... ... ... үшін табиғат Хартиясының "адам қызметі салдарынан қүлдырауға
түскен аудандар осы аудандарда түратын халықтың әл-ауқат ... ... ... потенциясына сәйкес қалпына келтірілуге жатады" деген ережесі
өте маңызды.
Әлемде мемлекетаралық ынтымақтастық ... ... ... отырып,
талданып отырған құжаттың 21 -тармағында мемлекеттерге табиғатты ... ... ... мен басқа да тиісті ... ... ... ... ... және кеңестер беру арқылы ынтымақтастық
жасауға; табиғатты сақтауға және қоршаған ... ... ... халықаралық құқық ережелерін қолдануға; ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ ұлттық юрисдикция әрекетінен тыс жерде орналасқан
аудандардағы табиғи жүйелерге зиян ... ... ... ... ... өз ... ... толықтай ескере отырып, Хартия ережелерін тура емес, әр ... ... жөне оның ... ... ... ... ... ынтымақтастықта қолдануды бекітеді. Әрбір адамның ... ... ... ... шешімдерді жасау процесіне өз елінің
заңнамаларына сәйкес жеке дара немесе ... ... ... мүмкіндігінің
ролі атап көрсетілген.
Осылайша, аталмыш құжат мемлекеттердің өзара ... ... ... ... (бір ... жер ... ... әсер етудің
мемлекетішілік қағидалары мен шарттарын ... ... ... әсер ... ... ... ... қатысу құқығын және
табиғатты қалпына келтіруге арналған барлық құралдарды қолдану құқығын
бекітеді.
Қоршаған ... ... ... халықаралық ынтымақтастық
принциптерін жаңаша түсіндіру қоршаған орта және даму ... Ол 1992 ж. 3-14 ... ... Рио-де-Жанейрода (Бразилия)
өткен БҮҮ ... ... ... қабылданды.
Декларацияда 1972 ж. 16 ... ... ... қоршаған орта
мәселелері жөніндегі БҰҰ ... ... ... ... ... секторлары мен адамдар арасында барлығының
мүдделерін құрметтеу мен қоршаған ортаның ғаламдық жүйесінің ... және ... ... ... ... ... жасау үшін
жаңа ынтымақтастық деңгейін құру арқылы жаңа, әділ, ғаламдық әріптестік"
орнату мақсатында оның бірқатар ... ... ... ... ... тәуелді сипаты мойындалды.
Аталмыш қүжаттың 2-ші қағидасында Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысы мен
халықаралық құқық ... ... ... қоршаған орта және даму
саласындағы өз саясаттарына сәйкес өздерінің дербес ресурстарын ... ... бар және ... юрисдикциясы немесе бақылау шеңберіндегі
қызметі басқа мемлекеттер немесе ұлттық юрисдикциясы әрекетінен тыс
аудандардың ... ... зиян ... ... ... жауап
береді деп атап көрсетілген.
3-ші қағида қазіргі және келешек ұрпақтардың дамуы мен ... ... ... ... ... ... ету ... даму құқығын бөліп көрсетеді.
4-ші қағида түрақты дамуға қол жеткізу үшін қоршаған ортаны ... ... ... ... ... тиіс және одан ... қарала алмайды
дейді.
10-шы қағидада экологиялық мәселелер барлық ... ... ... ... кезде неғұрлым тиімді түрде шешілетіні көрсетілген. Әрбір
адамның ... ... ... ... ... мемлекеттік органдардың
иелігіндегі ақпараттарға, оның ішінде олардың қауымдарының ... ... ... ... ... тиісті қолжетімдігі
және шешім қабылдау процестеріне қатысу мүмкіндігі болуы тиістігі
көрсетіледі. ... ... ... ... ... халықтың
хабардарлығын дамытып, ... ... Сот және ... оның ... ... ... мен ... қорғау құралдарын
тиімді қолдану мүмкіндігі қамтамасыз етіледі.
11-ші қағидамен қоршаған орта ... ... ... ... мемлекетке қойылар талап бекітілді. Экологиялық стандарттар,
регламенттеу мақсаттары және басым ... ... ... ... мен даму ... ... тиіс. Бір елдер ... ... ... жеке ... ... ... ... және әлеуметтік шығындармен түйіндес әрі үйлеспейтін болуы
мүмкін.
13-ші қағида. Мемлекет ластану мен ... да ... ... өтем ... және ... ... ұлттық заңдарды
әзірлеуі тиіс. Мемлекет, сонымен бірге өз юрисдикциясы ... ... өз ... тыс ... аудандарда жасаған қызметтерінен
келген экологиялық зардаптардың теріс салдары үшін жауапкершілік пен ... ... ... ... одан әрі жасау үшін жедел жөне неғүрлым
батыл ... ... ... ... мемлекет елеулі экологиялық зиян әкелетін немесе адам
денсаулығына зиянды деп саналатын ... мен ... ... ... ... ... ... көшіруді болдырмау немесе ... ... ... жасауы тиістігін атап өтеді.
16-шы қағидада ластаушы ... ... ... қоғамдық
мүдделерді тиісті деңгейде ескере отырып және ... ... ... ... жабуы тиіс деген үстанымды назарға алып, ұлттық
биліктерге ... ... ... мен ... ... ықпал етуге ұмтылуға үндеу бар.
19-шы қағида бойынша Мемлекеттер ... ... ... ... ... ... трансшекаралық салдары болуы мүмкін қызметтері туралы
алдын-ала және дер кезінде мөлімдеме жіберуі тиіс және осы ... ... және ізгі ... ... ... ... әсер ететін әскери немесе кез-келген өзге де зиянкестік
құралдарға тиым салу Конвенциясы қоршаған ... әсер ... ... ... өзге де зиянкестік құралдарға тиым салу және мемлекеттердің осы
мақсатқа қол жеткізу бағытындағы әрекет ету ... ... ... ... 18 ... 1977 ж.) Қазақстан Республикасы осы Конвецияға
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің 20.02.95 ж. ... ... ... ... ... ... қоршаған
ортаға әсер ету құралдарын бейбіт мақсатқа қолдану адам мен табиғаттың
өзара ... ... ... ... және ... ұрпағымыз үшін
қоршаған ортаны сақтау және жақсартуға әкеле алатынын ... ... ... ... ... ООН А/СОКҒ.151/26/Яеү.1 (Үоі. I), стр. 3-7.
мемлекет бұзу, зиян келтіру ... ... ... ... ... ұзақ не ... ... болатын табиғи ортаға әсер етуші құралдарды
әскери не басқа да қастандықпен қолданбауға; ... ... ... арқылы кез-келген ... ... ... немесе
халықаралық ұйымдарды осы баптың 1-тармағы ережелеріне қайшы ... ... ... не ... ... міндеттенуге
келісті.
Оның үстіне Конвенцияның 2-бабында "қоршаған ортаға әсер ету құралына"
анықтама берілді, оған ... ... - Жер ... құрлымы мен
қүрамы, оған қоса оның биотасы, литосферасы, гидросферасы мен атмосферасы
немесе ... ... ... ниетпен басқару арқылы кез-келген өзгерту
құралы" жатады.
4-бапта аталмыш қүжаттың жалпы адамзаттық, ... ... ... Әрбір қатысушы-мемлекет қай жерде болмасын, өз юрисдикциясы
немесе бақылауында осы конвеция ережелеріне ... ... ... қызмет
түрлеріне өзінің конституциялық ... ... тиым ... ... қажетті деп тапқан барлық шараларды қолдануға осы конвенциямен
міндеттенеді.
Аталмыш конвенцияны мерзімсіз деп ... оның үзақ ... ... ... ... ... ... Конвенцияны КСРО Жоғарғы Кеңесі
Президиумы 1978 ж. 16 мамырда ратификациялады. КСРО үшін 1978 ж. 5 ... ... ... ... ... 1994 жылы 17 ... Парижде
қабылданған біріккен ұлттар ұйымының шөлге ... ... ... ... ... үшін бүл құжаттың өзектілігі сонда, біздің
еліміздің едәуір бөлігін күрт континенталды климаттық ... ... ... ... ... алып ... ... құжатта "шөлдену" деген сөз "түрлі факторлар әрекеті, ... ... ... мен адам ... ... ... жартылай құрғақ
және кепкен субгумидті аудандардағы жер ... ... ... ... құрғақ, жартылай құрғақ және кепкен субгумидті аудандардағы ... ... даму ... кешенді дамытудың бір бөлігі болып
табылатын іс-әрекетті қамтиды және жер ... ... ... ... ... бағытталған; ішінара дағдарысқа ұшыраған жерлерді қалпына
келтіру; шөлденуден зардап шеккен жерлерді қалпына келтіру. Сонымен бірге,
Конвенцияда "жер дағдарысы" ... жер ... ... бір ... ... оның ... адам ... не топырақтың жел мен су эррозиясы
сияқты орналасу құрылымы ... ... ... ... жөне ... аудандардағы богарлы егістік жерлердің, суармалы егістік жерлер
немесе жайлымдардың, ормандар мен ... ... ... ... және ... ... темендеуін немесе жойылуын;
топырақтың физикалық, химиялық және биологиялық немесе ... ... ... ... ... ұзақ ... білдіреді.
Бүл конвенцияның мақсаты 21 ғасырда күн тәртібіне сәйкес және қатысы бар
аудандардағы тұрақты дамуға қол жеткізуге ... ... ... ... ... пен ... ... келісімдермен
үндесе отырып, барлық деңгейде тиімді шаралар ... ... ... ... және шөлге қарсы күрес жүргізумен тұжырымдалады. Осы
мақсатқа қол жеткізу үшін ... бар ... ... әсіресе
қауымдардың тұрмыс деңгейін, ... ... ... ... арттыруға, қалпына келтіруге, сақтауға, жер және су ... және ... ... бағытталған, сонымен қатар, ұзақ мерзімді
кешенді стратегия қажет. Осы конвенция тараптары зардап шеккен аудандардағы
жер дағдарыстарына ... ... ... ... ету және ... ... ... олардың салдарын неғұрлым терең ұғынып, талдау
үшін тиісті қысқа және ұзақ мерзімді мәліметтер мен ... ... ... ... кешенді түрде өткізуге келіседі. Осының арқасында,
атап айтқанда, қолайсыз ... ... ... ... ерте ... осы кезеңде барлық деңгейдегі пайдаланушылардың, ең алдымен жергілікті
халықтың практикалық қолдануына жарамды ... ... ... ... етілетін болады. Тараптар зерттеу жүмыстарына қолдау
көрсетеді, атап айтқанда:
- дәстүрлі және жергілікті білімдерді, ноу-хау мен тәжірибені ... ... және ... ... ... ... ... отырып, осы білімді таратушылар білімді кез-келген нысанда
коммерциялық ... ... ... нәтижесінде мүмкін болған кез-келген
техникалық жетістіктен әділ негізде және өзара құптау ... ... ... қамтамасыз етеді.
Қоршаған орта мәселелері бойынша ақпараттарға қол жеткізу, әділсотқа
жету және шешім қабылдау ... ... ... туралы 1998 жылы 25
маусымда Орхуста (Дания) өткен БҮҮ-ның Конвенциясының, әрі қарай - Орхусс
конвенциясы, зор ... бар. ... ... оның ... ... орта ... жөніндегі Стокгольм декларациясы қағидаларына, Рио-
де-Жанейрода қабылданған қоршаған орта жөне даму ... ... әрі ... Бас Ассамблеяның 37/7 1982 жылғы 28 қазандағы
Дүниежүзілік табиғат Хартиясы туралы және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету қажеттігі туралы 1990 жылғы 14
желтоқсандағы 45/94 қарарларына, 1989 жылы 8 ... ... ... ... денсаулық сақтау ұйымының бірінші
Еуропалық ... орта және ... ... ... орта және ... ... жөніндегі Еуропа хартиясына сүйене
отырып, қоршаған ортаны қорғау және сақтау, оның ... ... ... әрі ... ... дамудың қажеттілігін нақтылағанымен"
маңызды.
Қазіргі және болашақ ұрпақтардың әрбір адамының өздерінің денсаулықтары
мен әл-ауқаттары үшін ... ... ... өмір сүру ... ... ету мақсатында Орхусс конвенциясы осы
Конвенция ережелеріне сәйкес, қоршаған ... ... ... ... қол ... ... қабылдау процесіне көпшіліктің қатысуы және
әділ сотқа қол жеткізуі құқығына кепілдік береді.
Аталмыш ереже Қазақстанда іс ... дами ... ... алғаш
рет профессор Б.Ж. Әбдірайымов жер ... ... шешу ... қатынастар саласында жүйелі зерттеулер жүргізді. Бүл Қазақстан
Республикасы таныған халықаралық-қүқықтық ... ... ... ... ... ойларының өзара тығыз байланысын
және халықаралық құқық пен мемлекетішілік құқықтық нормалардың ... ... ... Бүл ... ... ... сай келеді, ол бойынша әрбір тарап осы ... ... ... ... ... ашық және ... құрылымды құрып, қолдау
көрсету үшін ақпараттарға, ... ... ... мен қол
жеткізуіне, сондай-ақ, оларды қолдануды қамтамасыз етудің тиісті шараларына
қатысты осы Конвенция ережелерін іске ... ... ... ... жету шараларын қоса, қажетті заңнамалық, реттеуші және басқа
шараларды қабылдайды.
2001 жылдың наурызына ... 40 ... қол ... ... ... ... ратификациялады (Грузия, Қазақстан, Молдова, Румыния, Украина),
3 мемлекет қосылды (Әзірбайжан, бұрынғы ... ... ... ... мен ... ... Конвенцияның 20-бабына сәйкес,
ратификациялау, қабылдау, бекіту немесе оған мемлекеттің қосылуы туралы он
алтыншы құжатты сақтауға бергеннен кейін ол ... күні ... ... ... ... ... ... халықаралық-құқықтық қүжаттардың ерекшелігі сол, олардың негізіне
көбіне нақты жер учаскелеріне, келісім-шарттар мен өзге де ... ету ... ... ... жеткілікті әзірленген
құжаттар жатады.
Осылайша, халықаралық құқықтағы жер қатынастары жеке, дербес құқық
саласын ... ... ... ... ... өте жәй ... жер ... қамтамасыз ету жағдайы соншалықты, жақын уақыттарда
тиімді жер қолдану, жерді сақтау және ... ... ... ... арнайы халықаралық-құқықтық қүжат жасалуы әбден мүмкін. Оны әлем
елдерінің басым көпшілігі міндетті түрде орындайтын болады. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... табылады,
сондықтан жердің және жер қатынастарының мәселелерін шешуде ең алдымен,
жалпы табиғат қорғау, ... ... ... ... ... ... Оның үстіне жер тек табиғи жаратылыстық феномен
ғана емес, мемлекет аумағы ... ... да жер ... ... ... ... ... мемлекет ыдырағаннан кейінгі аумақтарды бөлісу, бір мемлекеттің
жерін екінші мемлекеттің жалға алуы, шекаралас жерлердегі
жер ... мен ... ... ... қатысты. Осы жөне басқа да
мәселелер біздің жұмысымызда ... ... ... ... ... жер ... оның тарихи аумағы
болса да көрші мемлекеттерге ... ... ... ... ... ... жерлері егеменді ел аумағының ажырамас бөлігі, ... осы ... ... ... реттеу ішкі мемлекеттік құқықпен
және екіжақты немесе көп ... ... ... көрініс тапқан
халықаралық құқық нормаларымен қамтамасыз етіледі.
Қазақстан Республикасының шетелдік тұлғалармен жер қатынастарын
құқықтық ... ... ... сонымен бірге, халықаралық ... ... ... реттелмеген.
Бүл ақтаңдақтарды Жер кодексіне қосымша арнайы бапты ... ... ... ... Жер кодексінің 46-бабында оралмандарға жерді беру
ерекшеліктері айқындалған. Сондықтанда Жер кодексінің 5-тарауында шетелдік
тұлғаларға ... беру ... ... ... ... ... «Шетелдік
тұлғаларға жерге құқықтарды беру тәртібі мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының арнайы нормативтік құқықтық
актісін қабылдау керектігі бар деп санаймыз.
2.3 ... ... ... Республикасының жерлерін өзге
табиғи объектілерін пайдалануының құқықтық ... 2004 ... ... ... ... аса ... ... болды және олардың көпшілігінің біздің елімізде
өз дипломатиялық ... бар. ... ... ... ... халықаралық ұйымдардың да 60-тан астам өкілдіктері бар, ... оның ... ... ... оның ... ... ... қолдау көрсетіп отыр. Мысалы, қоршаған орта туралы ... ... ҚР ... халықаралық экологиялық конвенциялар бойыншы
міндеттемелерін орындау процесіне белсене қатысады. Мысалы, 1995 ... ... ... ... ... ... ... конференциясында
ЮНЕП 1997 жылы желтоқсанда аяқталған "Қазақстанда ... ... ... іс-
қимылының Ұлттық бағдарламасын" әзірлеуде қаржылық қолдау ... ... 16 ... ҚР ЮНЕП ... комитеті (ЮНЕПКом) қүрылды. ЮНЕПКом жүмысы
шеңберінде көпшілікке арналған ЮНЕП-тің электронды және баспа материалдарын
аударып, тарату ... ... ... есептер т.б.),
ақпараттармен өзара алмасулар жүргізілді. 1998 ж. бастап Қазақстан ... ... ... болып табылады.
Халықаралық ұйымдар мен бағдарламалар ... ... ... ... ... ... алу шарттарымен жалға алады.
Сондықтан осы бөлімшеде біз шетелдік ... ... ... алу ... неғұрлым егжей-тегжейлі тоқталамыз, бұл еліміз 1991
жылы ... ... ... ... ... айналды. Ол кезде
мемлекеттердің осы саладағы қатынастарын ... ... аса ... ... ... тұтас бірнешеулері
бұрыннан болды. Оларға 18 ... 1961 ... ... қатынастар туралы
Вена конвенциясы мен 24 сәуір 1963 жылғы консулдық ... ... ... ... ... ... біздің зерттеуімізге қатысты негізгі
аспектілері осы бөлімшеде қарастырылады.
Осы құжаттардың ережелерінен басқа, ежелден бері орнаған дипломатиялық
қатынастар құқығы қарапайым, ... ... ... ... Жалпы
алғанда, келген мемлекеттерінің аумағында дипломатиялық ... ... ... апгу осы ... рұқсатымен ғана болады, бірақ
консулдық мекеменің орналасу жері келуші мемлекетпен ... ... ... ... ... одан ... консулдық мекеменің
мекен жайын, оның ... ... ... ... қатысты барлық
өзгертулерді келуші мемлекет тек ... ... ... ... жүргізе алады. Мәні бар ... ... бір ... ... жер учаскелері консулдық мекеменің ... ... ... мүмкін, бірақ ол негізгі аумақ иеленетін иммунитеттерді және
артықшылықтарды иеленді.
Бұрынғы ССР Одағының барлық ... шет ... ... туралы 6
шілде 1992 жылғы Келісім бойынша ТМД-ға қатысушы-мемлекеттер бұрынғы ССР
Одағы мүліктеріне қатысты мәселелер кешенін ... орай шет ... ... арасында келісімге келді. Осы Келісім бойынша
Ресей Федерациясы - 61,34%, ... -3,86%, ... - ... - 3,27%, ... - 0,82% т.с.с. үлес
алды.
Келісім нысаны бұрынғы ССР Одағының оның аумағынан тыс жердегі ... ... ... мен шет елде ... ... ... олар
құқық қабылдау сәтінде бұрынғы ССР Одағының иелігінде, ... ... ... ... ... 4 ... 1991 жылғы ССР Одағының сыртқы
мемлекеттік қарызы мен ... ... ... ... ... Келісім
бойынша Қазақстанға және бұрынғы СССР-дың басқа да елдеріне ССР Одағының
сыртқы қарыздары мен активтеріне ... ... ... ... ... тиісті. Нәтижесінде Қазақстан мен ТМД елдері бүрынғы ССР ... ... ... мен ... ... және ... ... СССР-дің негізгі құқық иеленушісі - Ресей Федерациясы
айналысатын болып келісті.
Сондықтан 1992 жылы Ресей Федерациясы ... ... ... ... ... ... ... министрлігі шетелдік меншікке қатысты
Ресейге бұрынғы СССР қүқығы көшкенін назарға алып, Ресейдің ТМД-ға қатысушы-
мемлекеттердің әрқайсысының осы ... ... әділ ... ... жөне осы ... ... асыру жөнінде келісімге жетуге дайын
екенін, ... осы ... ... ... ... мен ... әлі
белгіленбегенінен шыға отырып, Ресей
32 Международные соглашения по ... ... ... ... В.А. ... -М.: Юрид. лит., 1966. - с.12 (420).
Федерациясының АҚШ-тағы ... ... ... ... және тұрғын жайларының бір бөлігін олардың мүліктерімен және
құрал-жабдықтарымен ... ... ... ... ... бір ... ... - 4 бөлме; тұрғын жайлар -5 отбасына (3-3 бөлм., 2-2
бөлм.); қызметтік және тұрғын жайлар үшін ... ... мен ... - 5 ... ... ... мүліктерді Қазақстан Елшілігінің дипломатиялық, әкімшілік-
техникалық және қызмет көрсету тұлғалары, ... ... ... ... Ресей Елшілігінде қолданылатын режимді сақтай отырып
пайдаланады. Пайдалану және амортизациялық шығындар ... ... ... ... ... ... ... алуға
және тиісті жайлар мен автокөлік ... ... ... байланысты
қосымша шығындарды да Қазақстан Елшілігі көтереді.33
Көріп отырғанымыздай, бүл арада жайлардың бір ... мен ... ... ... меншігіне беру туралы сөз де жоқ, бірақ Ресейдің бүл
теңдессіз қайрымдылық ишарасы осы ... ... адал ... ... ... ... Қазақстанға СССР ыдырағаннан кейін шетелдерде мүліктер алу,
дипломатиялық өкілдіктер үшін ... ... алу ... іс ... ... тура келді. ТМД елдеріне төн ... ... ... ... ... өкілдіктер үшін жайлар мен жер
учаскелерін өзара беруге барады. ... ... ... ... Республикасы Үкіметі арасында елшіліктер қызметіне байланысты
мәселелерді өзара реттеу туралы 28 мамыр 1999 жылы ... ... ҚР ... 22 қараша 1999 жылы бекітілген Келісім Өзбекстан
Үкіметінің Ташкенттегі Қазақстан Елшілігіне жалпы ... 1560 ... м., ... - 3117 шаршы м. ғимарат кешенін пайдалануға беруін қарастырады. Өз
кезегінде, Қазақстан Үкіметі Өзбекстан Республикасы ... ... ... ... 1570 ... м., жер учаскесі - 4036 ... ... ... ... ... Оның ... екі ... те жылжымайтын
мүліктерді беруге байланысты жалгерлік ақы мен барлық салық түрінен бір-
бірін босатты.
Қазақстанның басқа мемлекеттермен ... ... ... ... ... ... халықаралық-құқық нормаларына
қүрылады, бізді олардың мазмұнында әлдебір бірегей құжатпен тікелей
реттелмеген, бірақ ... ... ... бар ... ... көбірек қызықтырады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 4 ... 2004 ... ... Қазақстан Республикасының дипломатиялық және оған теңестірілген
өкілдіктері туралы Ережесі Қазақстан Республикасының
' Протокол об использовании части ... ... ... в ... в ... дипломатического представительства
Республики Казахстан в США (Ташкент, 16 июля 1992 ... және оған ... ... ... мен уәкілетін
айқындады.
Осы Ереже бойынша Қазақстан Республикасының ... ... ... Республикасының уәкілетін жүзеге асырушы
дипломатиялық ... ... ... ... Басшысы жанынан
аккредитацияланатын Төтенше және Уәкілетті Елші басқаратын ... ... ... ... ... ... дипломатиялық миссиясы - Қазақстан Рсепубликасы уәкілетін
жүзеге асыратын дипломатиялық өкілдікке теңестірілген, болатын мемлекетінің
сыртқы істер министрі жанынан аккредитацияланатын, іс ... ... ... Қазақстан Республикасының шетелдік (шекарадан тыс)
мекемесі; халықаралық ұйымдар жанындағы Қазақстан Республикасының ... - ... ... мүшесі болып табылатын шетелдік үйымдарда
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... теңестірілген, Тұрақты өкіл басқаратын Қазақстан Республикасының
шетелдік мекемесі; болу мемлекеті - аумағында өкілдік орналасқан шетелдік
мемлекет.
Шетелдердің дипломатиялық ... мен ... ... жер ... ... алу ... ... Республикасы
Үкіметі Қазақстандық дипломатиялық өкілдіктердің шетелдердегі жүмыстарын
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... процестерімен тығыз
байланысты. Бұл мысалға, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 6 маусым ... ... ... ... ... жер ... бөлу
мәселелері туралы" Қаулысының мәтінінде ерекше айқын көрінеді, ... ... ... 15 ... 1995 ж. N 2457 заң ... ... Республикасының астанасы туралы " және 22 желтоқсан 1995 ж.
N2717 "Жер туралы" (қазір күшін ... ... ... Қазақстан
Республикасы сыртқы істер министрлігіне халықаралық келісім-шарттар жасауда
материалдар дайындау ... ... ... ... ... қаласында ғимараттар кешенін салуға тілек ... ... ... ... жер ... бөлу шарттарын Қазақстан
Республикасының шет елдерде орналасқан ... ... ... ескере
отырып анықтау құқығы берілді.
Сондықтан ең басында Қазақстанның дипломатиялық өкілдіктерінің ... ... ... мен жер ... иелену мәселелерін қысқаша
ашып алу керек, оларға Қазақстан Республикасының 19 ... 1996 ... ... Қазақстан Республикасы сыртқы істер министрлігінің
шетелдік мекемелерге жылжымайтын мүліктер алу, ұзақ мерзімді ... ... мен ... ... ... және оларға ағымды жөне
күрделі жөндеулер жасау Ережесі арналған34.
14 Постановление Правительства Республики Казахстан от 19 сентября 1996 ... «О ... и ... ... ... ... и ... зданий и сооружений учреждений Министерства
иностранных дел Республики Казахстан за границей».
Осы ... ... жыл ... ... ... шет ... ... объектілерін салу мен алуға қаржы бөлу жоспарланады, жөне Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... шет ... ... Қазақстан Республикасына тиесілі жер
учаскелері, ғимараттар мен құрылыстардың ... ... ... ... ... ... Ереже шет елдерде жер учаскелерін, ... ... ... алу, үзақ ... ... алу, ... ... күрделі қүрлысын салу, Қазақстан Республикасы сыртқы ... шет ... ... үшін ... ... және күрделі
жөндеулер мен қайта жөндеулер жүргізу төртібін қарастырады.
Қазақстан Республикасы сыртқы істер ... шет ... ... ... ... ... арқылы жылжымайтын мүліктер
(ғимараттар, жер учаскелері т.б.) ала алады және сатып алынған немесе жалға
алынған жер учаскелерінде ғимараттардың ... ... ... ... учаскелерін, ғимараттар мен құрылыстарды жалға алу ... ... ... ... келісімі арқылы және республиканың
дипломатиялық өкілдіктерін ұстап тұруға ... ... ... ... алуға бөлінген жалпы қаржысы шегінде жүргізіледі.
Жер учаскелері мен ... ... алу ... ... ... ... атынан қол қою құқығы Қазақстан
Республикасы сыртқы істер ... шет ... ... ... ... Шет елдік мекемені жобалап, салғанға дейін Қазақстан
Республикасының меншігіне алынған немесе үзақ мерзімді ... ... ... жер ... ... заңнамаға сәйкес барлық
қажетті заңды құжаттамасы болуы тиіс.
ҚР Үкіметінің 6 маусым 1996 ... ... ... құрылымдарға
халықаралық келісім-шарттарды жасау кезінде бөлінген жер учаскелерін игеру
мерзімдерін келісу (екі жылдан артық емес), сондай-ақ ... ... ... дипломатиялық миссиялар, Ақмола облысы мен Ақмола қаласы
әкімдерінің есебіне жатқызып, дипломатиялық миссиялардың өтініштері бойынша
жер учаскелерін халықаралық ... ... ... ... ... ... тапсырма берілді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 23 тамыз 1999 жылғы "Астана қаласында
дипломатиялық қалашық салу туралы" ... ... ... ... ... ... қаласында дипломатиялық қалашықтың құрылысын
кезеңімен салу үшін ... ... ... және құрылыс жобасын жүзеге
асыру барысында инвестордың күрделі ... ... ... ету шарттары жөніндегі ұсыныстары мақұлданды.
Бүл арада Қазақстан Республикасының сыртқы істер министрлігі ... ... ... ... дипломатиялық
қалашықтың магистралды инженерлік жүйесін, инфрақұрылымы мен қызмет көрсету
объектілерін салуды Қазақстан Республикасы кіметі тартып ... ... ... ... ... ... ... объектілерді
пайдалану есебінен республикалық бюджетке қаржыларды қайтаруды қамтамасыз
етуі тиіс.
Қазақстан ... ... 10 ... 2001 ... ... шет ... меншіктерінің кейбір мөселелері" қаулысы
Қазақстан ... ... ... ... шет ... жылжымайтын
мүлік объектілерінің тізімін көбейту жөнінде жоспарланған жобаларды ... іске ... және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының кіметі 2001 жылы ... ... ... ... ... ... (үш миллион бес жүз мың) АҚШ долларынан кем емес сомаға сату туралы
шешім қабылдап, сонымен бір мезгілде Вильнюс қаласында ... ... ... ... ... ... ... салуға
жер учаскесін алуға ұсыныс жасады.
2002 жылы 4 шілдеде "Қазақстан Республикасы ... мен ... ... ... ... ... ғимараттарын салу
үшін жер учаскелерін өзара беру ... ... ... ... ... заңы ... ... 2001 жылы 5
желтоқсанда Анкарада қол ... ... ... ... 22 ... 2002 ... "Қазақстан
Республикасының Швейцария Конфедерациясында жер учаскелерін жеке меншікке
алуы туралы" қаулысында ... ... ... ... министрлігінің
Женевада орналасқан ауданы 2050 шаршы метр жер учаскесін Қазақстан
Республикасының ... ... ... онда Біріккен Ұлттар Ұйымы
жанындағы ... ... ... Өкілдігінің Резиденциясы ғимаратын
және Женева қаласындағы (Швейцария Конфедерациясы) басқа да халықаралық
ұйымдар ғимараттарын салу ұсынысы қабылданды. ... ... ... ... ... ... ... өкілдіктерін
орналастыру үшін шетелдерде жылжымайтын мүліктер алу" бағдарламасы бойынша
2002 жылдың бюджетінде қарастырылған қаржы есебінен жер ... ... ... бөлу ... үшін ... Құрама Штаттарымен қарым-қатынас жасаудың орасан
зор маңызы бар.
Сонымен, Қазақстан ... ... ... ... екі
жақты және көп жақты халықаралық келісімдерге ... ... ... ... сақтап қалуды қамтамасыз ету үшін барлық күшін салады.
Жас егеменді еліміздің мемлекеттенуінің қазіргі жағдайында ең тиімді ... ... ... норма және шетел мемлекеттерге жер
учаскелерін сатуға тиым салған ... ... ... ... Бүл ... ... ... дипломатиялық өкілдіктерді
орналастыру үшін тек пайдалану құқығына ... ғана сөз ... ... ... ... ... қатысты қауіптілік
сейілген кезде шетел мемлекеттеріне шектеулі жер ... жеке ... ... ... берілуі мүмкін. Бүл әрекетке қазақстанның
географиялық ... яғни екі ... ... ... ... ... ... егемендігін жоғалтып, талан-таражға түсуіне
мүдделі емес ... ... ... осы ... ... шекаралас
емес аумақтардан жеке меншікке біршама жер ... ... ... ... ... ... "Біздің негізгі
басымдылығымыз мызғымас және талассыз: ол ұлттардың қауіпсіздігі ... ... Бүл ... дегенменде, көптеген түсіндірулер мен
варианттар болуы мүмкін: қалай және қандай тәсілдермен ... ... ... керек және сонымен бір мезгілде мемлекеттің құлауына
немесе мемлекеттіліктің, ... мен ... ... ... қалай және қандай тәсілдермен құтылу керек35.
Осы жүмыс шеңберінде ұлттар мен ... ... ... ... кейбір аспектілерге талдау жасауға ұмтылыс болды. Бүл
Қазақстан Республикасы аумағында шетелдік мемлекеттердің жер ... ... ... ... объектілерді пайдалануына қатысты
мәселелер, олар көпжақты халықаралық-құқықтық ... ... ... халықаралық құқық нормаларымен де және нормалары халықаралық
құқық нормаларына ... ... ... де ... ... нәтижесінде негізгі тұжырымдарға тоқталуға болады:
Қазақстан Республикасында шетелдік тұлғалардың қатысуымен байланысты жер
қатынасгарына бірқатар ерекшеліктер ... ең ... ... субъектілік құрамында болып табылады.
Шетелдік тұлғалар қатысуы бар табиғат пайдалану қатынастарының субъектілері
ретінде ... ... ... ... ... ... ... азаматтығы жоқ адамдар, шетелдік заңды тұлғалар жатады. Сонымен
бірге, шетел мемлекеттері, халықаралық ұйымдар оның ... ... ... ... де ... ... болып табылады.
Келесі ерекшелігі бүл қатынастардың объектісінде, яғни бұл ... бір жер ... және өзге ... ... пайдалануға
заңмен рұқсат етілген табиғи объектілерге байланысты туындайды.
Шетелдік тұлғалардың меншік құқығына қатысты Қазақстан Республикасынң Жер
кодексіне ... ... ... ... жер ... ... тек ... мен ғимараттар салынған немесе салынуға арналған жерлерде ғана
меншік құқығын жүзеге асыра ... ... ... Жер ... үйлерді (құрылыстарды, ғимараттарды) олардың мақсатына сәйкес
қызмет көрсетуге арналған жерді қоса алғанда, ... және ... оның ... ... ... ... ғимараттар) мен олардың
кешендерін салу үшін берілген ... ... олар ... ... ... ... азаматтығы жоқ адамдардың және ... ... ... тұлғалардың жеке меншігінде болуы мүмкін. Сонымен
қатар, олар тұрақты жер ... ... ие бола ... Жер ... ... шетелдік тұлғаларға тек қана ... ... ... Н.А. ... ... - ... атамура, 2003. - 240 с.
(235).
Аталған қатынастарының келесі ерекшелігі - бұл қатынастардың мазмұнында.
Егер ... ... ... тұлғаларға меншік иелері немесе ... ... ... болса, құқықтары мүлдем өзге. Шетелдік
тұлғаларға да мынандай жер ... ... ... тиым ... қорғаныс және мемлекеттік қауіпсіздік, мемлекеттік меншіктегі
қорғаныс өнеркәсібі ... ... ... ... ... және ... үшін ... инженерлік-техникалық
құрылыстар, коммуникациялар орналасқан; кеден қажеттеріне арналған жер
учаскелері;
* ерекше қорғалатын табиғи аумақтар;
* орман және су қорының жерлері;
* магистралдық темір жол ... мен ... ... ... жеке ... ... үйлер мен ғимараттардың және оларға
қызмет көрсетуге қажетті жер учаскелерін ... елді ... ... ... ... жер ... жеке ... алмайды.
Шетелдік тұлғалар уақытша жер пайдалану құқығында ... да ... ... ... ... бірқатар жағдайларда оларды пайдалану
мерзімі Қазақстан Республикасының азаматтарына қарағанда ... ... ... ... ... Жер Кодексінің 97-бап 3-
тармағына сәйкес, шетелдіктерге жөне ... жоқ ... ... ... жер ... ... беру ... уақытша жер
пайдалану мерзімі 10 жыл, ал оның 34-бабына сәйкес, тұрақты жер пайдалану
құқығы шетелдік жер ... ... ... ... табиғат пайдалану қатынастары тек ұлттық жер
заңдарының ... ғана ... ... қатар халықаралық келісім шарттар
негізінде туындайды. Яғни ... ... жер ... мен ... ... қатар, халықаралық келісім шартта нормаларында көрініс
табады.
Қазақстан Республикасының шетелдік тұлғалармен жер қатынастарын ... ... ... ... ... ... құқық нормаларымен
жеткілікті түрде реттелмеген.
Бүл ақтаңдақтарды Жер кодексіне қосымша арнайы бапты енгізу арқылы
толтыруға ... ... Жер ... 46-бабында оралмандарға жерді беру
ерекшеліктері айқындапған. Сондықтанда Жер ... ... ... ... беру ... ... ... Сонымен қатар «Шетелдік
тұлғаларға жерге құқықтарды беру тәртібі мен шарттары ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
актісін қабылдау керектігі бар деп санаймыз.
Қазақстан ... жер ... «жер ... ... деп аталатын жаңа субинститутын қалыптастыруға алғы шарт бар.
Біздің көзқарасымыз бойынша, шетелдік ... ... ... ... ... ... құқықтық мәртебеге
ие. Олар, Қазақстан Республикасы тұлғаларымен салыстырғанда, ... ... ... ... ... жеке меншік және
тұрақты жер пайдалану құқығындағы өкілеттіктерде шектеулі болып табылады.
4. Қазіргі кезде шетелдік ... ... ... ... ... жер ... ... реттеу нормалары жеке
құқық саласы ретінде қалыптаспаған, сондықтан ... ... ... ... ... мәселесін көтеруге ... ... ... ... ... мен монографиялық еңбектерде «Жер
ресурстарын халықаралық ... ... және ... ... Бірақ қазіргі уақытта белгілі бір ... ... өзге ... ... ... және бүл халықаралық
келісімдерде бекіту мен халықаралық құқықтық нормаларды қолдануды талап
етеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ДЕРЕКТЕР ТІЗІМІ
1. ... ... ... ... 1995 агыл 30 ... мен ... қоса ... - Алматы, 2007. -
Қазақстан Республикасының Жер кодексі 2003 жыл 20 маусым. - ... ... ... баспасы. - Жеке басылым.
Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі. 2007 жыл 09 қаңтар. ... Жеке ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтар туралы" заңы
2006 жыл. - Жеке басылым.
Қазақстан Республикасының "Жануарлар ... ... ... ... заңы 09 ... 2004 ... Республикасының Орман кодексі 2003 09 шілде // Жеке басылым.
Қазақстан Республикасының Су ... 2003 08 ... // Жеке ... ... Президентінің өкімімен бекітілген Экологиялық
қауіпсіздік тұжырымдамасы 09 ... 2003 ... ... ... Салық жэне бюджетке төленетін өзге
міндетті төлемдер ... 12 ... 2001 ... заңы // ... ... Конституционного совета Республики Казахстан от 10
июня 2003 г. N 8 О соответствии Конституции ... ... ... ... Казахстан //: ... ... от ... ... о ... ... от ... Правительства Республики Казахстан от 6 июня 1996 года N 713
«О вопросах выделения земельных участков ... ... в ... ... ... ... от 23 ... 1999 года N
1224 «О строительстве дипломатического городка в ... ... ... ... ... от 17 ... 1995 г. N 2195 ... Договора аренды комплекса «Байконур» ... ... ... и ... Российской Федерации».
Закон Республики Казахстан от 22 декабря 1998 года № 329-1 О ... ... ... Казахстан и Российской Федерацией о ... ... ... ... и статусе его органов исполнительной
власти//Казахстанская правда от 26.12.98г. № 243.
15. Декларация о соблюдении суверенитета, территориальной целостности ... ... ... - участников Содружества Независимых
Государств, Москва, 15 апреля 1994 года// Международное ... ... ... Том 1. - М.: ... БЕК, ... ... ... Республики Казахстан от 19 сентября
1996 г. N1144 «О ... и ... ... ... капитальном
строительстве и ремонте ... и ... ... ... дел ... Казахстан за границей».
17. Постановление Верховного Совета Республики Казахстан от 14 июля 1994 ... ... О ... ... ... Соглашения между Российской
Федерацией и ... ... об ... ... и ... ... ... Байдельдинов Д.Л., Бекишева С.Д. Экологическое право РК.: Учебное
пособие. - Алматы: Издательский ... ... ... 2004. - ... ... Г.И. ... ... Республики Казахстан Алматы 1997.,
3. Бекишева С. Д. ... ... ... ... ... ... Н.А. ... экономикалық, элеуметтік жэне саяси жедел
жаңару жолында. - Алматы, 2005. - 976.
5. Мауленов К.С. Государственное ... и ... ... ... в РК ... ... ... Б.Ж., Боголюбов С.А. Земельное право России и Казахстана:
проблемы развития, процессуальные формы реализации. –М.: Юристъ, ... ... Ә.С. ... Республикасының экология қү-Қығы. -
Тараз, 2003. - 4506.
8. Еркінбаева Л.К. ... ... ... ... ... вследствие неблагополучной экологической ... ... ... ... ... - ... 1997.
-С.12-16.
9. Стамкулов А.С. Правовой режим ... ... // ... в ... – 2003. - №1. – ... ... С.Б. , ... Л.В. 200 вопросов и ответов по охране
природы., Алматы 1987.
11. Абдраимов Б.Ж. ... ... и ... ... законодательство Республики Казахстан. Сб. нормативно-правовых
актов (с комментариями). Сост. Байсалов С.Б., ... А.С. и др. ... Жети ... 1998. - С. ... ... С.Т. ... ... обеспечения рационального
использования земель сельскохозяйственного назначения в условиях ... к ... Дис. ... ... ... - ... 1997. - ... Байдельдинов Д.Л. Юридическая ответственность за экологические
правонарушения Алматы 1993.
14. Культелев С.Т. ... ... ... ... Общая часть.,
Алматы 2004.
15. Еренов А.Е., Мухитдинов Н.Б., Насырова Л.Р. и др. Эффективность
природоохранительного законодательства. - ... ... ... 1988. ... ... ... М.М. ... охрана окружающей среды от ... ... ... дис. д-ра ... наук. - М., 1991. - 30 с.
Баимбетов Н.С. Проблемы правового регулирования экологической экспертизы в
Республике Казахстан: Автореф. дис. ... ... ... ... 1999. - 22
с.
Сыроедов Н.А. Земля как объект гражданского оборота ... и ... г. № ... А.А. ... на ... в Российской Федерации: понятие и система
//Правоведение. - 1992 г. № 3
20. ... ... /Под ... С.А. - М.: ... 2000 ... Б.Р. Правовые факторы рынка земли /Абдраимов Б.Ж. Аграрное,
экологическое и земельное ... ... ... и ... ... пособие. Выпуск 4. - Алматы, 2003 г.
Архив Кызылординского областного комитета по ... ... за 2004 ... Ю.Г. ... и ... земельного права//Земельное право. Учебник
для вузов. Рук. авторского коллектива и отв. ред. ... - М.: ... ... ... М.А. ... ... Учебное пособие. - Алматы: ЖетіЖаргы,
1996
Право и иностранные инвестиции в ... ... ... ... М.А. ... и ... ... - Алматы: Данекер,
2000.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 84 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шығармашыл тұлға – біртұтас жүйе8 бет
Іс жүргізу құқығы5 бет
Адам және азаматтардың конституциялық міндеттері18 бет
Адам және азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтары82 бет
Адам және азаматтың жеке құқықтары мен бостандықтары19 бет
Адам және азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының ұғымы39 бет
Адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарын қорғау28 бет
Адам мен азаматтардың конституциялық құқықтары, бостандықтарына және міндеттері38 бет
Адам мен азаматтардың саяси және экономиккалық құқықтары мен бостандықтары20 бет
Адам мен азаматтардың құқықтары10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь