Отбасындағы бала тәрбиесі

1. Отбасындағы бала тәрбиесі;
2. Бала психикасының қалыптасуындағы ата.ана рөлі;
3. Ата .ана мен бала арасындағы қарым.қатынас.
Қоғамдық жаңғыру кезеңінде, Қазақстандағы әлеуметтік, саяси, экономикалық қатынастардың институттарының да жұмыс бағыты мен мазмұнына жаңа талаптар қойып отыр. Осының өзі қоғамдағы отбасының орны, оның басты міндеті – бала тәрбиесінде болған көзқарасты өзгертіп, жаңа тұрғыдан тану мәселесін туындатты. Қазіргі педагогика, қоғамтану, саясаттану, психология, философия, әлеуметтану, демография секілді ғылым салалары адамның дамып қалыптасуындағы отбасының өзіндік орнын баса көрсетуде.
Отбасында ата-ана өзінің баласын қандай адам етіп тәрбиелеуді өздері алдын-ала белгілейді. Отбасы тәрбиесінде қолданылатын әдістер де өзгеше екені белгілі. Онда баланың аз да болса өзіндік өмір тәжірибесі, әдет, дағдылары, құмарлығы мен қызығулары қалыптасады және ескертіні бар. Көптеген ғылыми-педагогикалық, психологиялық әдебиеттерде қоғамдық мекемелердегі тәрбие қаншалықты ғылыми негізді болса да баланың дамып қалыптасуына отбасы тәрбиесінің ықпалының аса пәрменді болатынын көрсеткен. Бұлай болуының басты себебі – отбасы мүшелерінің арасындағы қарым-қатынас сипатында екені тағы белгілі. Алайда Кеңес одағы кезіндегі идеологияға байланысты отбасы тәрбиесі адам өміріндегі басты кезең емес, керісінше, оның құны төмендеп, қоғамдық тәрбиеге ерекше мән берілгені белгілі. Сол себепті Кеңес одағындағы азаматтардың өмірі туған күннен бастап алдын-ала жоспарланатын – ясли, балабақша, бастуыш мектеп, орта мектеп, кәсіптік орта оқу орындары, жоғары мектеп т.б. баланы отбасында емес, мектепте тәрбиелеу, оқыту арқылы ұйымдастыру бағдарламалары жасалып жұмыс жүргізіле бастады.
1994 жылды БҰҰ Халықаралық отбасы жылы деп белгілеп әлемдік қауымдастықтың бұл мәселеге мән беруін көздеген еді. Осы шараның нәтижесі ретінде қазіргі күні Қазақстанда «Отбасы және демография», «Отбасын әлеуметтік қамсыздандыру қоры», «Ана және бала денсаулығы» секілді ұйымдар қызмет етуде. Атаулары көрсетіп тұрғандай бұл ұйымдардың әрқайсысының өз функциясы бар болғанымен олар ата-аналардың педагогикалық сауатын ашу, отбасы тәрбиесінің шарттарымен қаруландыру мәселесін шешпейді. Баланың отбасынан қашықтап, оның ықпалынан сырт қалуының психикасына әсерін Т.В.Лодкина, А.И.Захаров, В.С.Мухина, Е.О.Смирновалар атап көосеткен. А.Н.Леонтьев, С.А.Козлова, балаға отбасы жылулығының ықпалын атап өткен. Жақын адамдардың ықпалын баланың алдымен сезініп, түйсінуі және сөз түрінде бейнелеуінің маңызын А.В.Запорожец, А.Д.Кошелева және т.б. белгіленген. Отбасы тәрбиесінің терең эмоциялы сипатын, қаны бір адамдар арасындағы сүйіспеншілік қарым-қатынасын ата-ана мен баланы жақындатуының маңызын – Ю.П.Азарова, И.В.Гребенников, Т.А.Маркова, А.Г.Харчев т.б. белгіленген. Қазіргі заман отбасыларының дефектілерін «неблагополучные» дейді М.И.Буянов ажырасудың бала психикасына ықпалын З.Матеичик, Х.Фигдор т.б. белгіленген. Екінші некенің бала тәрбиесіне, дамуына теріс әсерін Е.П.Арнаутова, А.И.Захарова, Е.И.Кульчицкая т.б. Жалғыз бала тәрбиесі туралы А.П.Усова, егіздер тәрбиесін Р.Скиннер, К.Витек т.б. зерттеген. Бала психикасының қалыптасуына ананың әсерін психотерапевт А.И.Захарова, психолог Д.Б.Эльконин, А.Я.Варга т.б. зерттеген.
1.Психология Жумасова. «Фолиант» баспасы 2006-жыл.
2.Қ.Сейталиев «Білім» баспасы.
        
        Қоғамдық жаңғыру кезеңінде, Қазақстандағы әлеуметтік, саяси, экономикалық
қатынастардың институттарының да жұмыс ... мен ... жаңа ... ... ... өзі ... отбасының орны, оның басты міндеті – бала
тәрбиесінде болған көзқарасты өзгертіп, жаңа тұрғыдан тану мәселесін
туындатты. Қазіргі педагогика, қоғамтану, саясаттану, психология,
философия, әлеуметтану, ... ... ... ... ... дамып
қалыптасуындағы отбасының өзіндік орнын баса көрсетуде.
Отбасында ата-ана өзінің баласын қандай адам етіп тәрбиелеуді өздері алдын-
ала ... ... ... ... ... де ... ... Онда баланың аз да болса өзіндік өмір тәжірибесі, әдет, дағдылары,
құмарлығы мен қызығулары қалыптасады және ескертіні бар. ... ... ... ... ... ... ... ғылыми негізді болса да баланың дамып қалыптасуына отбасы
тәрбиесінің ықпалының аса пәрменді болатынын көрсеткен. Бұлай болуының
басты себебі – отбасы ... ... ... сипатында екені
тағы белгілі. Алайда Кеңес одағы кезіндегі ... ... ... адам ... ... ... ... керісінше, оның құны төмендеп,
қоғамдық тәрбиеге ерекше мән берілгені белгілі. Сол себепті Кеңес
одағындағы азаматтардың өмірі туған күннен бастап алдын-ала ... ... ... ... ... орта мектеп, кәсіптік орта оқу орындары,
жоғары мектеп т.б. баланы отбасында емес, мектепте тәрбиелеу, оқыту арқылы
ұйымдастыру бағдарламалары жасалып жұмыс жүргізіле ... ... БҰҰ ... ... жылы деп ... ... қауымдастықтың
бұл мәселеге мән беруін көздеген еді. Осы ... ... ... ... ... ... және демография», «Отбасын әлеуметтік
қамсыздандыру қоры», «Ана және бала ... ... ... ... ... ... тұрғандай бұл ұйымдардың әрқайсысының өз функциясы
бар болғанымен олар ата-аналардың педагогикалық сауатын ашу, ... ... ... ... ... ... отбасынан
қашықтап, оның ықпалынан сырт қалуының психикасына әсерін Т.В.Лодкина,
А.И.Захаров, В.С.Мухина, Е.О.Смирновалар атап көосеткен. А.Н.Леонтьев,
С.А.Козлова, балаға отбасы жылулығының ықпалын атап өткен. Жақын ... ... ... сезініп, түйсінуі және сөз түрінде бейнелеуінің
маңызын А.В.Запорожец, А.Д.Кошелева және т.б. белгіленген. Отбасы
тәрбиесінің терең эмоциялы сипатын, қаны бір адамдар арасындағы
сүйіспеншілік қарым-қатынасын ... мен ... ... ... ... ... Т.А.Маркова, А.Г.Харчев т.б. белгіленген.
Қазіргі заман отбасыларының дефектілерін «неблагополучные» дейді ... бала ... ... ... ... т.б. белгіленген.
Екінші некенің бала тәрбиесіне, дамуына теріс әсерін Е.П.Арнаутова,
А.И.Захарова, ... т.б. ... бала ... ... ... ... Р.Скиннер, К.Витек т.б. зерттеген. Бала психикасының
қалыптасуына ананың әсерін психотерапевт А.И.Захарова, психолог
Д.Б.Эльконин, А.Я.Варга т.б. зерттеген.
Отбасында бала тәрбиелеу ешкандай ... ... ... ... секілді болып көрінеді. Көпшілік қауымның осындай көзқараста екені
оларға қойылған сұрақтар мен өткізілген ... ... ... ... ... жасына дейінгі бала тәрбиесі, бастауыш мектеп жасындағы
бала тәрбиесі жан-жақты зерттеліп ... ... ... ... бала ... ұйымдастыруға даярлау не болмаса педагогика,
психология саласынан элементарлы болса білім беріп, сауатын ашу мәселесі
Отанымызда әлі ... ... ... ... бұл мәселелер зерттеу
тақырыбының өзектілігін айқындайды.
Отбасы – шағын мемлекет. Себебі әр мемлекеттің өзіне тән сыртқы, ... ... мен ... ... ... әр ... да дәл сондай
болмыс-тіршілігі бар. Ол да өзінше басқаруды талап етеді. Сондықтан да ... ... ... ... зор мән ... оның ... ... атсалысу – әр отбасы мүшесінің міндеті. Осы ... ... мен бала ... байланыс, отбасындағы бала тәрбиесі жайында
Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік ... ... ... ... доцент Мустояпова Айнаш Төкішқызымен
жүргізген сұхбатымызды ұсынып отырмыз.
– Айнаш Төкішқызы, отбасы адам ғұмырының тірегі ғана ... ... ... ... емес пе? ... ... отбасының қоғамдағы орны, өзіндік
үлесі қандай?
... ... ... ... баға ... болмайды, өйткені мұнда
негізгі адамгершілік құндылықтар, басқа адамдарға деген ... ... ... ... өмір сүру ... мен дағдысы қалыптасады.
Отбасында бала тәрбиесіне неғұрлым аз көңіл бөлінсе, оған соғұрлым қауым
ішінде өмір ... ... ... түсіп, ол көп жағдайда ... ... және т.б.) өз ... таба ... Қоғам салауаттылығы,
оның өмір сүру шеңбері отбасында қалыптасатын ... ... ... ... ... көп ... материалдық құндылықтарға
табынушылық, басқа адамдардан өзін жоғары санау сияқты құбылыстар байқалып,
оның салдарынан баланың санасында тілегеніме ... де қол ... ой ... ... ... ... қандай ұжым құрайтындықтары
айдан анық. Осыған орай қоғамдық институттарға ... ... көп ... ... ... айту керек. Кейбір ата-аналардың
ойынша, балаға дәл сол мектеп, яғни ... ... ... ... ... ... олар, біріншіден, бала мектепке білім алу үшін ... ... көп ... ... ... өз ата-анасын пір тұтып,
тәлім-тәрбие алатындығын естерінен шығарып алады. Сонымен ... ... ... ... көп ... ... ... сондықтан
мұғалімдерге, қажет болғанда, оны қайта тәрбиелеуге тура ... ... бала ... ізгі істердің куәгері болмаса, оқушыны еңбекке
баулып, басқа балаларды сыйлап, жолдастарына көмекке келуге және ... ... ... ... көздеген мақсаттарына қол
жеткізулері мүмкін бе деген сұрақ ... Ал, ... ... ... бірігіп, баланың бойында негіз қалаушы құндылықтарды қалыптастыруға
бар күштерін салса, көп нәрсеге қол ... ... ... Осы ... ... берекені қалыптастыруда қоғам қандай міндет атқаруда?
– Өз кезегінде қазақстандық отбасының жағдайы қоғамға байланысты ... ... ... ... жалпы адамзаттық құндылықтардың басым болуы
қажет екендігін айтпауға болмайды, әйтпесе бала өмірде оған ... мен ... ... ылғи да ... пен ... ... кездеседі. Соның салдарынан жан дүниесінде болатын
қақтығыс тұлғаның қалыптасуына өз ... ... ... ... ... құндылықтарға бой алдыру деген құбылыстар пайда болады. Сондықтан
біздің, қоғам мүшелерінің, ... ... ... ... ұстануымыз қажет, заңды сақтап, адамды оның әл-ауқаты мен
әлеуметтік жағдайына қарамастан сыйлап, өз ... ... ... ... бағалауымыз қажет. Әлеуметтік ортаның (достар, мектеп,
әріптестер) рөліне дәл баға беру ... көп ... оның ... ... құндылықтарға қайта баға ... ... ... ... келбеттің жылтырауына көңіл бөліп, ішкі дүниелерін ұмытады,
олардың бойында арсыздық және ... ... қол ... ... тайынбаушылық қасиеттері қалыптасады.
Бұл – мәселенің бір ғана қыры. Екіншісіне келетін ... ... ... ... мемлекет отбасы берекелі болуы үшін қажетті жағдай ... Бұл, ... ... ... берілетін экономикалық
мүмкіншіліктер: ... ... ... ретінде қалыптасуы кезінде, ең
дұрысы, 6 ... ... ... ... Бұл ... ... яғни толық
отбасының маңыздылығын насихаттау. Бұндай отбасында жауапкершілік әкесі мен
шешесіне тең дәрежеде ... ... ... ... жиі ... ... әрбір үшінші-төртінші баланы анасы жалғыз тәрбиелеп
отырғанда, берекелі отбасы туралы сөз ... бола ма? Әке ... ... өскен баланың тұлға ретінде қалыптасуына өз кесірін
тигізеді. Ұл балалар ер-азамат ... ... қыз ... ... сену ... қасиеттерінен арылады. Осыған орай қоғамда өмір
сүрудің жаңа ережелері қалыптасып, келешекте олар ... ... ... ... сезімі, сене білу және ... ... ... істеу қасиеттері қалыптасады, егер ол бұзылатын болса, біз болашақта
тек отбасы, ұжым үшін ғана емес, елі үшін де ... ... ... қоғам мүшелеріне тап боламыз. Осылайша салауатты отбасын,
отбасылық құндылықтарды насихаттау – бұл ... ... бар ... Қай ... де отбасының басты қазығы – бала. Оны өзіңіз де аңғарттыңыз.
Ендеше, сол баланың ... ... өсуі ... ... ... ... ата-ана мен бала арасындағы байланыс берекелі, ... ... ... мүмкіндік бере ме?
– Менің ойымша, бұл жерде өзге себеп-салдарлық байланыс бар, себебі отбасы
өміршеңдігінің мәнін ... мен ... ... ... емес,
керісінше, отбасындағы бақ-берекеге байланысты қарым-қатынастар белгілейді.
Бұл ... ... ... ... ... ... шаңырағы
шайқалмаған отбасын құруға және шынайы қарым-қатынас орнатуға ұмтылысы
туралы айтқан ... ... Егер ... ... ... ... басты қағидаларда келісім болмай, көзқарастары әртүрлі ... ... өте келе ... ... салқындай бастайды. Уақыт өте келе
бұл балаларға және олардың ата-анасына деген қарым-қатынасына ... ... ... немесе бірден екеуін де қабылдамау).
– «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» дейді қазақ. ... ... ... өз ... ... ... тәрбие бере алып жатыр ма?
– Әрине, ХХІ ғасырдағы ата-аналар балаларына толыққанды тәрбие бере ... бұл – ... әрі ... ... Иә, адамның қалыптасуына ылғи да ата-
анасына қатысты бола бермейтін көптеген факторлардың әсер ... ... ... және т.б. ... орта) ескеру керек,
алайда бала тұлғасының іргетасын ... ... Бұл ... ... ... ... бала үшін өзінің армандарын құрбан етуге, ... ... ... ... ... ... Оған қоса, біз жоғарыда
айтып кеткен толық емес отбасылар мәселесі де бар. Бұл ... ... беру ... сөз ... бола ма? ... жиі қарым-қатынас жасалса
атасының немесе ағасының болуы, тіпті болмаған жағдайда жаттықтырушының
болуы көп ... ... ... ... ... ... та болады,
себебі біздің елімізде ер мұғалімдердің пайызы ... көп ... ... көп, бірақ оларды жеңуге болады. Жетістік дегеніміз ... ... ... ... ұлағатты және рухани күшті адам
тәрбиелеуге ұмтылуы болып табылады. Егер ата-аналар ... да ... ... онда ... ... ... бала деген илегенге көнетін саз сияқты,
одан өзің ... ... ... ... ... емес пе. ... оған өз
өзгерістерін енгізетін туа біткен қасиеттер де болады деуіңіз мүмкін. ... ... ... ... кез ... қасиетті баланың игілігіне жаратуға
болады ғой, мысалы, қыңырлықты табандылыққа, жайбасарлықты – меңзеушілікке
және бақылай білуге, құмарлықты – ... ... ... – қызықты
әңгімелеуге айналдыруға болады. Баланың ... ... ... ... ... ... қасиеттерді көріп, оларды дұрыс дамыта білуге мүмкіндік
береді. Мұндай ата-аналар көп ... ... ... ... анағұрлым
дамыған және өнегелі адамдармен толығады деп сенемін.
Сіздер айтқан мақалға келер болсақ, ол баланың отбасында ... ... ... Ол отбасында үйренген құндылықтарға ұмтылатын
болады, оның ақша ма, әлде иман ба, ... па, әлде ... па, ... ма, әлде дамуға ұмтылу ма, өзімшілдік пе, әлде адамсүйгіштік пе ... ... тек ... ғана байланысты.
– Отбасының берекесі – имандылықтан басталады дегенге қалай қарайсыз?
– Әрине, бұл солай. Тіпті отбасы пайда болған сәттен ... ... ... де
болады. Егер жұбайының бірі бастапқыдан өз ... ... ... ... ... кезінде отбасы құлдырау қатеріне тап болады. Имандылық –
бұл ... ... үшін ... деген адалдық, сезімдері мен
ниеттерінің адалдығы. Жұбайлардың ... ... ... ... ... ... ... рөлі үлкен, сондықтан да
адамдар өмірлік серігін таңдау барысында ... ... ... ... алып, сол арқылы көптеген даулардан қашып құтылуы өте
маңызды.
– Отбасын сақтап қалу үшін дәстүрдің қаншалықты маңызы ... ... ... асыра бағалау қиын. Бұл – отбасы өміршеңдігінің ... ... келе ... ... Бүгін біз отбасының дәстүрлі ... ... ... ... ... ... де ... нәзік
болып келеді. Иә, уақыт бір орында ... өмір де ... ... ... ... ... ... керек қой. Бүгінгі некенің басымдықтарын (үлкен
еркіндік пен ... ... ... ... ... балаларға, қарттарға деген қамқорлығын көрсетіңізші… Біздің
балалар үйлеріне кіріп ... ... ... қараңыз, бұл – отбасылық
қатынастардың өзгеруінің қайғылы да ... ... Егер біз ... ... ... өмір де ... ... керек.
Жоспары:
1. Отбасындағы бала тәрбиесі;
2. Бала психикасының қалыптасуындағы ата-ана рөлі;
3. Ата –ана мен бала арасындағы қарым-қатынас.
Қолданылған әдебиеттер:
1.Психология Жумасова. «Фолиант» ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар.(Отбасындағы бала тәрбиесі)10 бет
Отбасындағы адамгершілік тәрбиесі28 бет
Отбасындағы бала және еңбек тәрбиесі18 бет
Отбасындағы қыз бала тәрбиесі5 бет
«Жанұяны фаминистік бағыт бойынша зерттеу»7 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы4 бет
Аддиктивтіліктің түрлеріне психологиялық талдау жайлы4 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар (отбасы тәрбиесі)6 бет
Исламдағы бала тәрбиесінің ерекшеліктері74 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстарының криминалогиялық жағдайы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь