Кәсіпорынның бәсекелестік нарықтағы жағдайы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І.ТАРАУ КӘСІПОРЫН ҚАРЖЫ МЕНЕДЖМЕНТІНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІК
ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1. Қаржы менеджментінің мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2. Бәсекелестік қабілетті қамтамасыз етудегі
қаржы менеджменті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7

ІІ. ТАРАУ КӘСІПОРЫННЫҢ БӘСЕКЕЛЕСТІК НАРЫҚТАҒЫ ЖАҒДАЙДЫН ТАЛДАУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.1. Кәсіпорынның нарықтық жағдайды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.2. Кәсіпорын өнімінің бәсекелестік қабілетін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 14

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Отандық экономикалық теорияда және тәжірибе жүзінде кәсіпорын қызметін стратегиялық басқару мәселелері әлі де болса жеткіліксіз қарастырылып келеді. Мұның басты себебі – еліміздегі экономикалық бетбұрыстардың басталуына дейін стратегиялық басқару мемлекеттің өз қолында болып келді. Мемлекет өзінің экономикалық саясаты шеңберінде елдің дамуы мен келешегінің стратегиясын қалыптастырып, салалар мен кәсіпорындардың өзекті стратегиялық мақсаттарын анықтап келді. Алайда, нарықтық қатынастардың қалыптасуы және дамуы бәрін де өз орнына қойды. Қазіргі таңда кәсіпорындардың өміршеңдігі, табыстылығы, бәсекелестікке жарамдылығы өз қолдарында, яғни олардың өз қаржылық және шаруашылық жағдайын нығайту кәсіпорынның қаржы менеджментінің стратегиялық міндеті балып табылады.
Қаржылық менеджмент немесе қаржылық ресурстарды және қатынастарды басқару шаруашылық субъектінің бғсекелестік қабілетінің көтерілуі мақсатында қаржы саласында нарықтық механизмді реттеудің нысандары мен тәсілдерін, қағидаларын, әдістерін қамтиды.
Шағын бизнесте қаржыларды басқару үшін бүхгалтермен экономистің біліктілігі жетіп жатыр, өйткені қаржылық операциялар негізі ақша айналымы болып табылған жай қолма-қолсыз есептесудің шегінен шықпайды. Ірі бизнестегі көрініс тіптен басқаша. Ірі бизнесте санының сапаға өтуінің заңдылығы жұмыс істейді. Ірі бизнеске ірі капитал қажет және өнімді тұтынушылар қажет. Орташа немесе үлкен бизнестегі қызметінің көлемімен мөлшерін инвестициямен, капиталды көбейтумен байланысты қаржылық операциялар иеленеді.
Ірі бизнестегі қаржыны басқару үшін қаржылық бизнес саласында арнайы дайындықтағы мамандар қажет. Қаржылық менеджерлер (қаржылық директорлар). Қаржылық теориясын біле тұра менеджмент негіздері, қаржылық менеджер тәжірибе жинақтай отыра бизнестің негізгі тұлғасы болады. Қазақстанда елдің ғлемдік дамудың жалпы экономикалық процестеріне тартылуымен қамтылған терең экономикалық өзгерістер болды. Экономиканы басқарудың бұрыңғы механизмін түбегейлі қайта қўруы жүріп жатыр.
1. Балабанов И.Т., «Основы финансового менеджмента», Москва – 1998
2. Демеуов Б., «Финансовая конкурентоспособность компаний и пути ее повышения», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, №4
3. Джумагельдиева Т.А., «Конкуренция: теория и механизмы развития», Алматы – 2003
4. Ковалев В.В., «Финансовый анализ», Москва – 1998
5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
6. Колчина Н.В., Поляк Г.Б., «Финансы предприятий», Москва – 2003
7. Романовский М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002
8. Сәрсенбаев А., «Тұтыну тауарлары нарықтарындағы табыстық стратегиялық факторлар», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, №4
9. Слепов В.А., «Финансы и цены», Москва – 1999
10. Стоянова Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003
11. Анташов В.А. Уварова Г. В. Экономический советник менеджера. Уч.-пр. пособие: М., 1996. Бригхэм Ю. Ф
12. Анализ финансов предприятия в условиях рынка. – М., 1997.
13. Баймухамбетова С. С. Финансовый менеджмент. – А.: Казак университетi, 1998.
14. Бернстайн Л.А. Анализ финансовой отчетности: теория, практика и интерпретация. – М., 1996.
15. Бригхэм Ю. Ф. Энциклопедия финансового менеджмента. – М., 1998.
16. Бригхэм Ю. Ф., Гапсиски Л. Финансовый менеджмент. Полный курс: В 2-х томах. –С-П., 1997.
17. Ван Хорн Дж. К. Основы управления финансами. – М.: Финансы и статистика, 1996.
18. Друри К. Введение в производственный и управленческий учет. – М, 1997.
19. Дюсембаев К.Ш., Егембердиева С.К., Дюсембаева З.К. Аудит и анализ финансовой отчетности: Учебное пособие. – А.,1998.
20. Как понимать и использовать финансовую отчетность / [Пер. с англ. Н. Павлов, науч. ред. Г . Микерин]. – М. 1996.
21. Карлин Т.Р. Маклин III Альберт Б. Анализ финансовых отчетов (на основе GAAP). – М., 1998.
        
        Мамзұны
Кіріспе …………………………………………………………………………3
І.ТАРАУ Кәсіпорын қаржы менеджментінің ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етудегі
қаржы менеджменті...............…………………………………………….…7
ІІ. ТАРАУ Кәсіпорынның ... ... ... ... ... жағдайды...............………………………………13
2.2. Кәсіпорын ... ... ... 14
Қорытынды...................................................................
..................................... 24
Қолданылған ... ... ... және тәжірибе жүзінде кәсіпорын қызметін
стратегиялық басқару мәселелері әлі де болса ... ... ... ... ... – еліміздегі экономикалық ... ... ... ... ... өз қолында болып келді.
Мемлекет өзінің экономикалық саясаты шеңберінде елдің дамуы мен ... ... ... мен кәсіпорындардың өзекті стратегиялық
мақсаттарын анықтап келді. Алайда, нарықтық ... ... ... ... де өз ... ... ... таңда кәсіпорындардың өміршеңдігі,
табыстылығы, бәсекелестікке жарамдылығы өз ... яғни ... ... және шаруашылық жағдайын нығайту кәсіпорынның қаржы менеджментінің
стратегиялық міндеті балып табылады.
Қаржылық ... ... ... ... және ... ... ... бғсекелестік қабілетінің көтерілуі
мақсатында қаржы саласында нарықтық механизмді реттеудің ... ... ... ... ... ... ... басқару үшін бүхгалтермен экономистің
біліктілігі жетіп жатыр, өйткені қаржылық операциялар негізі ақша айналымы
болып ... жай ... ... ... ... Ірі
бизнестегі көрініс тіптен басқаша. Ірі бизнесте санының сапаға ... ... ... Ірі бизнеске ірі капитал қажет және өнімді
тұтынушылар қажет. Орташа немесе ... ... ... ... ... ... көбейтумен байланысты қаржылық
операциялар иеленеді.
Ірі бизнестегі қаржыны басқару үшін қаржылық бизнес саласында ... ... ... ... менеджерлер (қаржылық директорлар).
Қаржылық теориясын біле тұра менеджмент ... ... ... жинақтай отыра бизнестің негізгі тұлғасы болады. Қазақстанда елдің
ғлемдік дамудың жалпы экономикалық процестеріне тартылуымен қамтылған терең
экономикалық өзгерістер болды. ... ... ... механизмін
түбегейлі қайта қўруы жүріп жатыр.
Нарықтық экономика оның үлгілерінің әр-түрлілігі ... ... ... ... бағыттаға шаруашылықты білдіреді.
Нарықтық ... ... ... ... ... мемлекет
тарапынан реттеу механизмінде де қаржы ... рөл ... Олар ... ... ... болып табылады, және мемлекттік саясаттың
жүзеге асырылуының ... ... ... ... ... ... менеджердің жұмысының маңыздылығы артып отыр.
Қазақстанның экономикасының көтерлуі, бұған кең ауқымды теориялық
білімдері бар ... ... ... және ... ... ... берушілердің, өзгеде қаржылық ... ... ... қорғауды жүзеге асыратын жақсы
тәжірбиелік мектептің қатысуынсыз мүмкін емес.
Міне, сондықтан да қазіргі таңда ... ... ... ... ... ... ... көп көңіл бөлінуде.
І.ТАРАУ Кәсіпорын қаржы ... ... ... ... мазмұны
Аталған қызметтерді жүзеге асырудың нақты ... мен ... ... ... анықталады. Қаржылық саясат кәсіпорынның
өз қызметін ... ... ... ... ... ... ... шаралардың жиынтығы болып табылады және ... ... ... ... ... ағындарын басқару саясаты;
шығындарды басқару саясаты;
дивидендтік саясат.
Есеп саясатын мемлекеттік бухгалтерлік есеп ... ... ... есеп ... сәйкес қалыптастыру қажет. Қазақстан
Республикасында бұл тұрғыда негізгі ... ... ... ... Заңдық күші бар «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру
туралы» 1995-жылдық 25-желтоқсанында қабылданған ... және ... ... ... ... шеңберінде кәсіпорынның айналым қаражаттарымен қамтамасыз
етілуі шаралары қарастырылады – меншікті айналым қаражаттарының көлемін
және қарыз қаражаттарға ... ... Ұзақ ... ... ... ... жағдайларда кәсіпорынның капитал құрылымы және қаржылық
тұрақтылығы зерттеледі.
Инвестициялық саясат барысында меншікті және ... ... ... шаралары қарастырылады.
Ақша қаражаттарын басқару саясаты кәсіпорынның есеп ... ... ... ... есеп шоттарға
келіп түсуі және олардың қолданылуы уақыттарының аралығын азайтумен, есеп
айырысудың түрлі нысандарын ... ... ... ... ... басқару саясаты шығындардың барлық элементтері бойынша
сметалар (жоспарлар) құру және ... ... ... ... ... ... саясат кәсіпорын иелерінің және ... ... ... ... ... қорғауға, сондай-ақ кәсіпорын
акцияларының, яғни бизнестің құнын арттыруға арналған. Дивидентік саясаттың
келесідей ... ... ... ... пайыз ретінде бөлініп отырады. Бұл әдістің
артықшылығы – қарапайымдылығы. Кәсіпорын табысы артқан ... ... ... ... арта ... ... ... төмендеуімен
дивидендтер де төмендей бастайды;
тіркеулі дивидендтік төлемдер саясаты – ... ... ... ... ... ... – нарықтық ауытқуларды реттеп отыратын
қарапайымдылығы; кемшілігі – кәсіпорын табысы төмендеген жағдайда кәсіпорын
табыссыз ... ... және ... дивидендттік төлемдер саясаты;
дивидендерді капиталдандыру – дивидендтерді акциялар түрінде төлеу. Мұндай
саясат кәсіпорын қаржылық қиындықтарға душар болған жағдайда ... ... ... міндеті – қаржыны басқарудың кәсіпорынның
стратегиялық және ағымды ... қол ... ... ... қалыптастыру болып табылады. Нақты бір кәсіпорынның қаржыны басқару
жүйесі көптеген факторларға ... ... ... ... ұйымдық-
құқықтық дәрежесіне, салалық және технологиялық ерекшеліктеріне, капитал
көлеміне.
Қаржыны басқару барысында ... ... ... ... ... ... ... салық менеджменті, сақтандыру
және өзін-өзі сақтандыру, несиелеу, баға саясаты және ... ... ... ... ... басқару жүйесінің ... етуі ... ... мен ... ... шеңберінде іске асады. Мұндай
құжаттар заңдар мен Президенттің ... ... ... ... ... Сондай-ақ бухгалтерлік есеп берудің қаржылық
сипаттағы ақпараттары, тауар және қор ... ... ... ... ... ... қаржысын басқару осы саладағы маманнан
стратегиялық және ... ... шешу үшін ... ... және жоғары
біліктілікті қажет етеді.
1.2. Бәсекелестік қабілетті қамтамасыз етудегі
қаржы менеджменті
Бүгінгі таңда әлемдік ... ... ... ... ... қол ... бағытталған. Демек, стратегия
дегенімізді нарықтағы ұзақ ... ... ... ... ... ... ... өз мақсаттарына жетуге бағытталған қорытынды
жоспар ретінде қарастыруға болады. Стратегиялық ... саны ... ... компанияда алуан түрлі болуы мүмкін. Олар бір-бірімен
тығыз байланысты, бірін-бірі толықтырып отырады, сондықтан да ... ... ... ... ... кешені болуы тиіс. ... ... ... ... бойынша саралауға болады:
қаржылық дағдарысты немесе қолайсыз жағдайларды болдырмау;
өндіріс және өнімді өткізу ... ... ... ... ... ие болу ... көзқарастары
бойынша бәсекелестік қабілет капиталдың ... яғни ... ... ... ... сипатталады);
кәсіпорын құнын барынша арттыру.
Қаржы менеджменті бәсекелестік ортадағы ортадағы ролі өндіріс барысын
тиімді ұйымдастырумен және оны қажетті қаржы ресурстарымен ... ... ... үнемі бақылап отырудан көрініс табады. Нарықтағы үлкен
сұраныстарға ие болып жүрген тауарларды немесе әлі ... ... ... ... оларды өндіруге инвестициялар салу кәсіпорынның табыс
көздерін арттыруға ... ... ... ... көрсететін қызметі немесе атқаратын
жұмысының бағасы, сапасы және имиджі шаруашылық қызметтің табысына ... ... ... ... ... ... ... оның ықпалы тенденция
түрінде және маңызды түрінде болады. Көрсетілген ... ... ... ... әсер ететіндіктен, табыстың стратегиялық
факторларын идентификациялау ... ... ... міндеті болып
табылады. Зерттеулердің ... ... ... ... әр ... бағаланады және алуан түрде әр түрлі салалардағы
тұтынушыларға әсер етеді.
Жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... ең алдымен тауардың сапасына, содан ... ... мен ... ... аударатынын ескерген жөн. Ал тауардың
бағасы ... ... ... туралы алғашқы сипаттаманы
қалыптастырғанымен, ... ... ... ... сапасыз өнім оларды аз
қызықтырады. ... ... мен ... ... ... тұтынушылар
санасында азырақ мәнге ие, алайда бәсекелестермен күресте артықшылықтарды
жеңіп алуда бұл параметрлер де өзінің ... ... ... ... етуші субъектінің табысына тауар сапасының ... ... ... ұлғаюымен сипатталады, ол үлестің артуы ... ... ... ... ... және ... ... оның
көңілін таба білу секілді факторлар табыстың шешуші ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін
тауардың сапасына күш-жігердің жұмылдырылуы ... және ... ... ... басқару менеджментінің жүйесіне енгізу керек.
Сондай-ақ, қаржы менеджерлері бәсекелестермен күрес барысында мынаны
ескерген ... ... ... ... саладағы бәсекелес
кәсіпорындардың тек аз ғана ... ... ... ... ... ... ... жарақталған. Сондықтан да, осы нарықтағы
немесе саладағы тауарды әртараптандыру (диверсификациялау) стратегиясын
қолдану ... ... ... қаржы менеджментінің стратегиялық негізгі мақсаты түптеп
келгенде тек қана табыс ... ғана ... ... ... ... өз ... бәсекелестік қабілетін қамтамасыз етумен анықталады.
Бұл, өз кезегінде, кәсіпорынның жарқын болашағының іргетасы болып табылады.
Кәсіпорынның қаржы ... мен ... ... ... ... орны ... Бағалық шешімдерді дұрыс қабылдай білу,
нарықтың белгілі бір сегменттеріне ... ... ... ... ... күш ... тауарды өткізуді жіті қадағалау және ... ... ... ... түзету кәсіпорынның қаржылық табыстарға
жетуігің ... ... ... табылады. Осы орайда қаржы менеджменті
мен маркетингтік қызметтің бір-бірімен тығыз байланысы көрініс табады.
Бағалық және басқа да қаржылық шешімдер ... үшін ... ... ... оның ... деген сұраныс туралы ақпараттар қажет. Мұндай
ақпараттарға қол жеткізуге, олардың ... үшін ... ... ... ... ... арқылы көз жеткізуге болады.
Маркетингтік зерттеулер ... ... ... ... ... және сатудың түрлі нұсқаларын қалыптастырып, салыстырып, қажетті
қаржылық, дәлірек айтқанда инвестициялық, шешімдер қабылдауға ... ... ... ... ... баға ... ... екі
кезеңін бөліп көрсетеді:
Базалық бағаны анықтау, яғни ... ... ... ... сервистік компоненттерді есепке алмай баға орнату.
Жоғарыда келтірілген компоненттерді, шегерімдерді, үстеме бағаларды ... баға ... ... ... тәжірибеде бірнеше әдістері қалыптасқан. Бұл
әдістерді жеке-жеке немесе бірімен байланыстыра отырып қолдануға болады:
толық ... ... ... құнының әдісі;
бағаны қысқартылған шығындар негізінде анықтау;
тікелей шығындар әдісі және ... ... ... рентабельділік (табыстылық) әдісі;
маркетингтік немесе нарықтық бағалау әдістері.
Баға қалыптасуының аталған ... ... ... мақсаттарына жетудің негізгі құралы болып табылады. Ендігі
кезекте туындайтын сұрақ: бағалардың ... ... ... ... ... ... маркетингтік саясаттың бағаларды анықтау ... ... ... ... ... ... Жаңа тауарлардың нарықта сәтті
сұраныс табуын қамтамасыз ету үшін келесідей баға түрлері ... ... яғни жаңа ... ... тауардың нарықтағы
қозғалысының ... ... ... ... ... Бұл ... ... осы бағамен ... ... ... алушылардың
болатындығына көздері жететін болғанда ғана қолданылады.
Тауарды нарыққа енгізу үшін қолданылатын бағалар, яғни ... ... ... осы ... ... ... біршама төмен
бағалар орнатады.
«Психологиялық» бағалар – қандай да бір ... ... ... ... бағалар (мысалға, 199 теңге немесе 1999 теңге секілді бағалар).
Мұндай бағалар тұтынушының санасында тауардың бағасын ... ... ... әсер ... ... ... жетекші фирманың бағалары – тауардың бағасы
нарықтағы немесе осы ... ... ... ... ... бағамен сәйкес белгіленеді.
Өндіріс шығындарын өтеу бағалары, яғни жаңа өнімнің ... оны ... ... ... және ... немесе саладағы табыстың орташа
мөлшерін ескере отырып, қалыптасады.
Салтанатты бағалар, яғни қандай да бір ерекше, қайталанбас ... ... ... ... ... ... ... жаңадан енгізілетін тауарлармен қатар, ... ... ... ... бағаларын да тиісінше қалыптастырып
отырады. ... ... және ... ұзақ ... ... ... үшін бөлек бағалар қарастырылады. Бұл ... ... ... бәсекелестікке жарамдылығын арттыруға септігін тигізеді.
Тауарлар мен қызметтердің ауытқымалы төмендеу ... ... ... ... пен ... ... қатынасына байланысты орнатылады және
нарық осы тауарлармен толған сайын біртіндеп төмендей бастайды.
Ұзақ мерзімді бағалар ұзақ уақыт ... ... бой ... ... ... ... бағалары. Мұндай бағалар бір ... ... ... (нарық сегменттеріне) қарай әр түрлі
шамада белгіленеді.
Икемді бағалар, яғни нарықтағы ... пен ... ... ... ... ... ... жетекші орын алатын кәсіпорындардың ... ... ... ... орнатумен сипатталады. Бұл жағдайда
кәсіпорын тауар сатылымының көлемін арттыру және ... ... ... ... ... ... ... алады.
Өндірістен шығып қалған, ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда біршама төмен орнатылаты
бағалар.
Келісімді бағалар бір немесе бірнеше кәсіпорындардың арнайы ... ... ... бір ... ... зерттеулердің нәтижесінде кәсіпорынның қаржы менеджерлері
жоғарыда келтірілген тауар бағаларының қайсысын таңдау керектігі және баға
қалыптасуының қандай саясатын ... ... ... ... тиіс. Баға
қалыптастыру саясатын таңдау көптеген факторларға байланысты. ... ... ... ... өз ... ... тұрған
үлесі, жаңа тауарды ... ... ... ... ... ... мерзімі, нарықтағы бәсекелестік күрестің қатаңдығы
және т.с.с.
ІІ. ТАРАУ Кәсіпорынның бәсекелестік нарықтағы жағдайдыН талдауы
2.1. ... ... ... ... да бір ... немесе салада болмасын, оның
өміршеңдігін, бәсекелестік қабілетін анықтау тек өзінің ... ... қана ... шектелмейді. Аталған салада немесе нарықта осы тектес
тауар өндіруші кәсіпорындар қызмет етуде, ... ... ... ... ... ... менеджерлері әсте естен шығармаса керек.
Нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... талғамы, кәсіпорынның өндірістік қуаты – міне осы аталған
көрсеткіштердің тиімді қатынасын қалыптастыра білу кәсіпорынның бәсекелстік
қабілетінің ... ... ... ... зерттеулердің маңызды көрсеткіштері – бұл тауардың сұраныс
қисығы мен ұсыныс қисығы болып табылады.
Сонымен, тепе-теңдік бағасы өндірісті ... ... ... ... қызмет етеді. Заңды және жеке ... ... ... табыстарының артуы нәтижесінде Қазақстандық нарық қазіргі
таңда сұраныс қисығының ... ... ... ... ... ... да өсе ... қисығының жоғары жылжуына сонымен қатар баға өсімі –
инфляциялық фактор да ... ... ... қандай да бір тауардың
бағасы өседі деп күтілетін ... ... осы ... деген ұсыныстың да
өсуін көреміз. Сұраныс қисығының жағдайына әсер етуші ... да ... ... ... ... ... санының өзгеруі, тұтынушылардың
талғамдарының өзгеруі, саяси және ... ... және ... да
факторлар.
Тауарды тұтынушы қандай қажеттіліктерді жетекшілікке алады? Бұл сұраққа
жауап бере отырып, ... ... ... қағидаларға сүйенеді:
Тұтынушы өзінің шектеулі ... ... ... игілікке, яғни субъективті пайдалылыққа қол жеткізгісі
келеді. Субъективті ... деп бұл ... ... тұтынушының нақты бір
тауарға деген өзінің ішкі талғамы болатындығын түсінеміз. ... ... бар ескі ... ... ... ... қажеті жоқ болса, көне
заттар жинаушы тұлғаларға, тарихи зерттеушілерге бұл аса ... зат ... ... ... ... үшін ... немесе велосипед жоғары
табысты акциялардан анағұрлым пайдалырақ болып келеді.
Тауардың субъективті пайдалылығы ... ... ... ... ... азая ... ... қатар, тауардың жалпы пайдалылығы баяу қарқынмен
өседі. Тауардың әрбір ... ... ... ... ... ... өсімі шекті пайдалылық деп аталады.
2.2. Кәсіпорын өнімінің ... ... ... үшін тауардың тиімділігі нені ... ... ... принципі: «Ешкім тауарды немесе қызметті сатып алмайды –
кез-келген тұтынушы тауардың пайдалылығын сатып алады». ... ... ... ... қажет тауарды сатып алу үшін әр түрлі жағдайларға тап
болады. Ол ... ... ... ... ... ... ... субъективті талғамына сәйкес келетін нұсқаны таңдап алады. Тұтынушының
таңдауын шектейтін негізгі жағдай – оның табысы. ... ... ... барынша пайдалы тауар алуға жұмсағысы келеді, яғни өз ... ... ... ... ... әр уақытта оның бюджетімен және тауардың бағасымен
шектеледі. Тұтынушылық тепе-теңдігі, яғни тұтынушының ... сай ... мына ... ... МПА және МПБ – ... А және Б тауарларының ... ... БА және ББ – ... А және Б ... ... шекті пайдалылықтың бағаға қатынасы тең болатын тауарлар
жиынтығын сатып алып, пайдалылықты ... ... ... сапасы – бұл
оның жеке және ... ... ... ... ... болып табылады. Маркетингтік зерттеулердің нәтижесі
бойынша ... үшін ... ... сапасы бағадан тікелей тәуелді
жоғарғы және ... ... ... Төменгі шектен төмен баға ... ... ... ал ... ... ... баға - өте қымбат
баға болып ... ... ... ... мен ... ... ... қалыптасуының параметрлік әдістері бойынша анықталады.
Салмақты баға әдісі. Бұл әдіс ... баға ... ... ... ... ... арқылы есептеледі (қуаты, өнімділігі және
т.с.с.). ... ... ... ... ... Бб – базалық өнімнің бағасы; Бж – жаңа өнімнің бағасы; Пб ... ... ... параметрінің мәні; Пж – жаңа тауардың негізгі
параметрінің мәні.
Баллдық әдіс. Бұл әдіс ... үшін ... ... ... ... ... Сапа параметрлеріне техника-
экономикалық, эстетикалық және басқалар жатады. Есептеу үшін келесі ... бб және бж – ... ... және жаңа өнім ... ... ... ... яғни ... тауар сапасы
параметрлері өзгергерістерінен тәуелділіктерінің формулаларын ... ... ... ... ... көмегімен жаңа тауарлардың бағасын анықтап қана
қоймай, сонымен қатар тауардың бәсекелестік қабілетін ... да ... ... керек екендігін мысал арқылы қарастыралық.
Осылайша біз түрлі бағалар мен өндіріс көлемдерін пайдалана отырып,
өнімді ... ... ... ... ... барысына да жеттік.
Әрине, әрбір келесі өндірілетін өнім тек ... ... ... ... ... сонымен қатар шығындардың да өсуін талап етеді. Басқаша
айтсақ, ... ... ... өндіру жалпы сатылым сомасын белгілі бір
шамаға арттырады (шекті ... ... ... ... ... ... ... ең негізгі сұрақ: табысты барынша арттыру үшін өндірілетін
тауардың ... ... ... және оны ... бағамен сату керек? Бұл үшін
табысты сатылымнан түскен соманың шамасы жалпы шығындардың сомасынан артық
болады деп ... ... үшін ... мәліметтеріне жүгінелік.
2.3-кесте ең тиімді сатылым көлемі әрқайсысының бағасы 840 теңгеден 6
дана өнім сатқан ... ... ... Басқа ешқандай нұсқалар
кәсіпорынға мұншалық ... ... (1040 ... алып ... ... ... негізіне сүйене отырып тұжырымдалық. Шекті
сатылым сомасын (6-баған) шекті шығындармен ... ... ... ... ... сайын сатылым көлемі шекті шығындардан басым болса,
онда ... және ... ... ... ... ... бірлігі
табыссыз ұлғайта беруге болады. Шекті ... ... ... ... бола ... ... ... өндіріс көлемін қысқартуға тура келеді.
Сонымен, кәсіпорынға барынша үлкен табысты шекті ... ... ... ... ... ... ... тең болған жағдайдағы өндіріс көлемі
қамтамасыз етеді. Бұл нұсқа өндірушіге ең жоғары субъективті пайдалылық ... ... ... алып ... Осы ... ... ... отырып, ең
тиімді нұсқа деп әрқайсысы 840 теңгеден 6 бірлік ... ... ... ... – бұл ... үшін ... ... табысты
қамтамасыз етуге бағытталған бірнеше баға нұсқаларынан тиімді бағаны ... ... Баға ... ... таңдағы тәжірибесінде баға
стратегияларының тармақталған жүйесі қолданылады. Оның жалпы бейнесі 2.1-
суретте берілген.
Нарықтық ... ... ... ... айнымалы және
тұрақты шығындармен байланысты болады. Кәсіпорын тауарды сатуға байланысты
мүмкін болатын шығындарды қарастыра отырып, тұтынушыларды ... ... әр ... баға ... ... алады.
Мезеттік шегерімдер стратегиясы тұтынушылардың түрлі категорияларының
сұраныстарына негізделе отырып қалыптасады. ... ... ... тұлға осы қызметтің лицензияланған немесе
лицензияланбаған ... ... әр ... баға ... Кәсіпорын мұндай
жағдайларда қызметтің екі нұсқасы бойынша түрлі шерерімдер ұсына алады.
Кездейсоқ шегерімдер стратегиясын ... ... ... және ... ... ... ... көп жағдайларда кезеңдік тауарларға (мысалға,
қысқы және ... ... ... ... қазіргі жағдайдағы сән
үлгісінде пайдаланатын тауарларына қолданылады.
Нарыққа ену стратегиясы өндіріс көлемін арттыру ... ... ... ... нарыққа жаңа енген сәтте тұтышыларды тарту
үшін төмен бағалар ұсынып, нарықты игерген сайын өндіріс ... ... ... ... ... ... ... сай стратегия кәсіпорынның өзінің бәсекелестерімен
салыстырғанда жинақталған ... ... ... Кәсіпорын басқа тауар өндірушілермен салыстырғанда нарықтағы
өзгерістерді бағалауға, соған сәйкес шешімдер қабылдауға аз ... ... баға ... ... алады.
Бағалармен белгі беру стратегиясы өндірушінің өзге бәсекелестер
қалыптастырған баға ... ... ... ... ... ... ... өндірушілер қалыптастырған бағадан
төмен немесе жоғары баға белгілеп, тұтынушылардың көзқарасын байқап алады,
содан кейін қорытынды шешімдер ... және ... да баға ... кәсіпорынның нарықтағы өз
орнын табуға септігін тигізеді. Қаржы менеджерлері осы нұсқалардың ... ... ... сай ... бір стратегияны немесе
бірнеше стратрегияларды ... ... ... баға ... ... ... – бұл ... қызметінің өзекті мақсаттарын
бағалауға негізінде баға қалыптасуының ... ... ... ... ... кез-келген кәсіпорын нарық
жағдайларында баға стратегияларын таңдаудың үлкен мүмкіндігіне ие.
Нақты бір стратегиялық шешімдер қабылдау, ... ... Әсер ... ... ... ... тауардың пайдалылығын бағалау
ерекшеліктері) бір мезгілде пайда болуы мүмкін, сол ... ... ... ... ... байланысын қолдана алады.
Баға стратегиясын таңдау, сонымен қатар, заңнамалық негіздерге де
байланысты ... ... ... ... ... ... немесе
нарықтағы ақпараттардан бейхабар тұтынушыларға қарсы бағалық қасақана
заңсыз әрекеттерді болдырмау үшін ... ... ... ... ... ... қабылданған. Бұл заңдар, әдетте, бәсекелестер
арасындағы қақтығыстарға және тұтынушыларды кемсіту ... ... ... ... ... тіпті баға стратегиясының нақты нұсқалары да
белгіленген. Сонымен қатар, ешқандай баға ... ... ... тиіс.
Елімізде нарықтық қатынастардың ... ... ... ... да ... ... отыр. Кәсіпорындар арасындағы
нарықтағы ... ... ... да ... ... ... ... бәсекелестігі, баға дискриминациясы және ... ... ... ең ... ... әрине, алғашқы болып,
қалыптасқаны – бұл баға бәсекелестігі.
Баға – бұл тұтынушының тауарды сатып алар кезіндегі ең ... ... ... ... те болады. Тұтынушы ең алдымен тауардың бағасын,
содан кейін оның ... ... ... ... ... аударады. Сол себепті тауар өндірушілер бәсекелестік
күресте оң нәтижелі ... жету ... ... баға ... ... ... байланыс компанияларының баға бәсекелестігі олардың өнімдеріне
деген бағаның төмендеуіне алып келді. ... ... ұялы ... ... үстемдік құрған «Алтел» компаниясының қызметі үшін
тұтынушылар тіпті қабылданған қоңыраулар үшін де есеп айырысатын, ал ... ... сол ... бір АҚШ ... ... ... нысаны ретінде бағалық дискриминацияны
қарастыруға болады. Бағалық дискриминация бір ... ... ... ... әр ... ... үшін түрлі бағалар орнатумен
сипатталады. Бұл ... ... ... ... олардың
тауарды сатып алу қабілетіне қарай бөлу арқылы жүзеге асады.
Қазақстанда ... ... ... ... ... ... әсерін тигізуде. Сонымен қатар, бәсекелестіктің елімізде
қалыптасып келе жатқан негізгі принципі: ... ... ... ... жаңа көздерінен, өндірісті ұйымдастырудың
жаңа түрлерінен бастау алу». Қазіргі таңдағы кәсіпорын басшылары мен ... ... ... - ... ... жаңа көздерін табу,
жаңа нарықтарды ... ... өз ... ... ... ... ... өндіру немесе ескі тауарды жетілдіру үшін қолданыста ... табу және ... ... даму ... ... ... ... етеді. Осы жағдайда ғана бәсекелестіктің
динамикалық, кәсіпкерлік бейнесі нарықта жаңа тауарлардың, өндірісте ... ... ... ... ... ... ... «жаңа» тауарларды іздестіруге
түсуі нәтижесінде еліміздегі нарықтық қатынастардың дамуының тағы да ... ... ... кәсіпорындар арасындағы бәсекелестіктің тағы бір
нысаны - өнім бәсекелестігі қалыптасты. Өнім ... ... ... өз ... ... және сол ... тұтынушылардың
мұқтаждықтарын барынша қанағаттандыруға, олардың талғамын жаулап ... ... ... ... ... қажеттіліктерін
қамтамасыз ету өнімді дифференцияциялау, яғни ... ... тағы да ... ... ... ... алуан түрін ұсыну
арқылы жүзеге асады.
Ғылыми-техникалық революция бәсекелестік күрестің ... ... мен ... ... ... ... ... өндіріс пен тұтынудың техникалық базасы жылдам қарқынмен
жаңалануда, өндірілетін ... ... ... ... ... жыл санап тұтынушылар мен өндірушілер үшін тауар мен
технологиялардың бағасы емес, оның ... мен ... ... мәселеге
айналып барады. Осы орайда кәсіпорындардың ... ... ескі ... нарығын жаулап алып, бәсекелестерді ығыстыру емес,
тұтынушыға жаңа тауарлар ұсыну болып табылатындығы көрінеді. Жаңа ... әлі ... ... жаңа ... немесе жетілдірілген ескі
тауарлар қарастырылады. Тауарлардың ... ... ... ... ... ... алу және оны сақтау қәсіпорындарды
стратегиялық басқарудың шешуші қызметі болып табылатыны ... ... ... бұл қызметтің ролі мен маңыздылығы артып келеді.
Бәсекелестер алдындағы артықшылық негізінен алғанда инновациялық
шаралардың көмегімен ... ... Сол ... ... ... жаңа
техникалық және технологиялық элеметтерді енгізу бәсекелестіктің ... ... ... ... ... ... ... кезекте, қаржы
ресурстарының жетіспеушілігімен сипатталады. Барлық экономикалық және ... ... ... ... көздерінің арасында қарыз қаражаттар ерекше
орын алады. ... ішкі ... ... яғни ... ... ... ... қажетті инвестициялық мүдделерді
жүзеге асыруға жеткіліксіз. Таза табыс кәсіпорын ... ... ... ... қорлары істен шыққан құралдарды алмастыруға ғана жетеді,
ал ... ... жаңа ... ... үшін қосымша қаражаттарды
талап етеді.
Несиелік қаражаттарды кеңінен ... ... ... ... деп ... ... ... жүйесі – экономикалық қатынастардың негізі. Тауар-
ақша қатынастары оның тек құрамдас бөлігі ... ... ал ... нарығының қызмет ету мүмкіндігін анықтайды;
кез-келген экономиканың өзегі ... ... және ... экономикалық принциптерімен негізделетін қаржы нарығы;
өндірістік қорлардың айналымының ... ... ... ... ... ... шаруашылық субъектілерінің қызмет етуі.
Отандық кәсіпорындардың бәсекелестік қабілетін арттыру кәсіпорындардың
өз тарапынан және, ең ... ... ... ... шараларды қажет
етеді. Қазіргі таңда кәсіпорындардың бәсекелестік қабілетін арттыруға ... ... ... ішкі және ... ... ... дамыған елдермен салыстыруға ... ... ... ... көрсетілетін қолдау. Бірінші кезекте,
бұл ... ішкі ... ... ... ... және отандық тауар
өндірушілердің халықаралық деңгейде ... ... ... құжаттардың, территориялық экспорттық баж салықтары ... ... ... ... түсінуге болады.
Отандық тауарларды қорғаудың протекционистік шаралары ... ... ... жүзеге асыру қажет. Мұндай бағыт кәсіпорындар
үшін сауданы ырықтандырудан және ішкі нарықтың ... ... ... ... өйткені бұл оларға өздерінің өміршеңдігін ... ... ... ... ... ... шешуге және олардың
өндірістік жұмыстар атқаруын қамтамасыз етуге септігін тигізеді. Алайда,
бұл ... ... ... ... экономикамыздың нағыз
бәсекелестік қабілетін қамтамасыз ету процессін тежеп ... ... ... жағынан артта қалғандық. Өнеркәсіп саласындағы
көптеген кәсіпорындар негізгі құралдардың жоғарғы деңгейдегі табиғи ... ... ... ... ... ... қайта құруға
және жаңаландыруға мұқтаж болып отыр. Осы орайда Қазақстанның өнепкәсіптік
кәсіпорындарының өндірістік құралдары ... ... ... ... ... ... тым ... қалып келеді.
Үшіншіден, қаржы менеджерлерінің, маркетингтік мамандардың, брокерлер
мен дилерлердің жетіспушілігі. Елімізде қаржы ... ... ... ... нарығы) қызмет етуде, қаржы нарығының кәсіпқой қатысушылары да
баршылық, қаржы құралдары да ... бар. ... ... ... ... ... және ... сауда жасау әрекеттері,
өкінішке орай, дамыған елдермен салыстырғанда, ... ... ... ... ... ... ... Барлық
елдерде қор нарығы жаңа ... атап ... ... ... бәсекелестікпен, қақтығысуда. Бұл қысым қор нарықтарын өзінің
ішкі құрылымын болып жатқан ... ... ... ... нарықты барынша икемдеуге және технологиялық дамытуға ауқымды
инвестициялық бағдарламалар қажет, ал бұл өз, ... ірі ... ... ... ... ... факторлар, сонымен қатар отандық кәсіпорындардың
бәсекелестік қабілетінің ... ... ... ... сондай-ақ жалпы экономикамыздың бәсекелестік қабілетін
арттыруға септігін тигізетіні ... ... ... ... ... міндеті – қаржыны
басқарудың кәсіпорынның ... және ... ... қол ... тиімді жүйесін қалыптастыру болып ... ... ... ... ... ... көптеген факторларға байланысты болады:
меншіктік нысанына, ұйымдық-құқықтық дәрежесіне, салалық және технологиялық
ерекшеліктеріне, капитал көлеміне.
Осы ... ... ... ... ... ... артықшылықтарға қол жеткізуге бағытталған. Демек, стратегия
дегенімізді нарықтағы ұзақ ... ... ... ... ... ... ... өз мақсаттарына жетуге ... ... ... ... ... ... ... саны мен
қалыптасуы әрбір компанияда алуан түрлі болуы ... Олар ... ... ... ... ... сондықтан да кәсіпорын өз
қарамағында түрлі мақсаттардың ... ... ... ... ... ... ... тәртіп бойынша саралауға болады:
қаржылық дағдарысты немесе қолайсыз жағдайларды болдырмау;
өндіріс және өнімді өткізу көлемін арттыру;
бәсекелестермен күресте жетекші орынға ие болу ... ... ... ... капиталдың рентабельділігімен, яғни капитал
бірлігіне ... ... ... ... ... барынша арттыру.
Қаржы менеджменті бәсекелестік ортадағы ортадағы ролі өндіріс барысын
тиімді ұйымдастырумен және оны қажетті қаржы ресурстарымен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... табады. Нарықтағы үлкен
сұраныстарға ие болып жүрген тауарларды немесе әлі нарыққа түспеген ... ... ... ... ... салу кәсіпорынның табыс
көздерін арттыруға септігін тигізеді.
Кәсіпорынның ... ... мен ... саясатының бәсекелестік
ортадағы алатын орны ерекше. Бағалық шешімдерді ... ... ... ... бір ... ... икемделу, тауарды өткізу бойынша
ұдайы күш жұмсау, тауарды өткізуді жіті қадағалау және бақылау, ... ... ... ... ... ... ... маңызды элементтері болып табылады. Осы орайда қаржы менеджменті
мен маркетингтік қызметтің ... ... ... ... ... ... да бір нарықта немесе ... ... ... ... қабілетіе тек өзінің қаржылық жағдайын бағалап
қана қоюмен ... ... ... ... ... осы ... тауар
өндіруші кәсіпорындар қызмет етуде, тұтынушылардың көңілін жаулап алуға
тырысуда екенін қаржы менеджерлері әсте ... ... ... ... пен ... ... (нарық конъюнктурасы), тұтынушылардың
талғамы, кәсіпорынның өндірістік қуаты – міне осы ... ... ... қалыптастыра білу кәсіпорынның бәсекелстік қабілетінің
нақты жағдайын анықтап береді.
Маркетингтік зерттеулердің маңызды көрсеткіштері – бұл ... ... мен ... ... ... ... кәсіпорындардың бәсекелестік қабілетін арттыру кәсіпорындардың
өз тарапынан және, ең ... ... ... ... ... ... ... таңда кәсіпорындардың бәсекелестік қабілетін арттыруға бөгет
болып тұрған бірқатар ішкі және сыртқы ... ... ... елдермен салыстыруға келмейтін отандық
кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... ... ішкі нарықтың дамуына себеп болатын және ... ... ... ... мүдделерін қорғайтын мемлекеттік
нормативтік құжаттардың, территориялық ... баж ... ... керек кезінде қабылдануы түсінуге болады.
Екіншіден, технологилық жағынан артта қалғандық. ... ... ... ... ... жоғарғы деңгейдегі табиғи немесе
моральдық тозуына байланысты өндірістік құралдарды түбегейлі ... ... ... ... ... ... ... менеджерлерінің, маркетингтік мамандардың, брокерлер
мен дилерлердің ... ... ... (бірінші кезекте
фьючерстермен және опциондармен) сауда жасау ... ... ... елдермен салыстырғанда, төмен деңгейде.
Төртіншіден, құнды қағаздар нарығының бәсекелестік қабілеті. ... қор ... жаңа ... атап ... ... нарықтар
тарапынан бәсекелестікпен, қақтығысуда. Бұл қысым қор ... ... ... болып жатқан өзгерістерге икемдеуге итермелейді. Сонымен
қатар, нарықты барынша икемдеуге және ... ... ... ... ... ал бұл өз, ... ірі көлемдегі
қаржы салымдарын қажет етеді.
Жоғарыда аталған факторлар, сонымен қатар ... ... ... ... ... бағалау еліміздегі кәсіпорындардың,
сондай-ақ жалпы экономикамыздың бәсекелестік қабілетін арттыруға септігін
тигізетіні ... ... ... ... И.Т., ... ... ... Москва – 1998
2. Демеуов Б., «Финансовая конкурентоспособность компаний и пути ее
повышения», Қаржы-қаражат – ... ... 2004, ... ... Т.А., ... ... и механизмы развития», Алматы
– 2003
4. Ковалев В.В., «Финансовый анализ», Москва – 1998
5. Ковалева А.М., «Финансы фирмы», Москва – 2002
6. ... Н.В., ... Г.Б., ... ... Москва – 2003
7. Романовский М.В., Сабанти Б.М., «Финансы», Москва – 2002
8. ... А., ... ... нарықтарындағы табыстық стратегиялық
факторлар», Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана, 2004, ... ... В.А., ... и ... ...... ... Е.С., «Финансовый менеджмент», Москва – 2003
11. Анташов В.А. Уварова Г. В. ... ... ... ... М., 1996. ... Ю. ... ... финансов предприятия в условиях рынка. – М., 1997.
13. ... С. С. ... ... – А.: ... университетi,
1998.
14. Бернстайн Л.А. Анализ финансовой отчетности: теория, ... ... – М., ... ... Ю. Ф. ... финансового менеджмента. – М., 1998.
16. Бригхэм Ю. Ф., Гапсиски Л. Финансовый менеджмент. Полный курс: В 2-х
томах. ... ... Ван Хорн Дж. К. ... управления финансами. – М.: Финансы и
статистика, 1996.
18. Друри К. Введение в производственный и управленческий учет. – М, ... ... К.Ш., ... С.К., ... З.К. ... и ... ... Учебное пособие. – А.,1998.
20. Как понимать и использовать финансовую ... / [Пер. с ... ... ... ред. Г . ... – М. ... ... Т.Р. Маклин III Альберт Б. Анализ финансовых отчетов (на основе
GAAP). – М., 1998.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұнай-газ саласының бәсеке қабілеттілігінің техника-экономикалық көрсеткіштерін талдау15 бет
PR-дың әлемдік ірі спорт бәсекелерінде алатын орны60 бет
«Алатау» ЖШС өнімінің бәсеке қабілеттілігіне баға беру33 бет
«Фудмастер» өнімінің бәсекеге қабілеттілігін талдау47 бет
Ішкі нарықтағы тауар мен қызметтің бәсекелікке қабілеті76 бет
Агроөнеркәсіптік кешеніндегі бәсеке108 бет
Агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыру71 бет
Алматы қаласының ауа басейнінің сапасын бақылауды басқару және ұйымдастыру37 бет
Ауыл шаруашылығы өнімдерінің бәсекелестігін арттыру механизмі21 бет
Білім беру экономиканың бәсекеге қабілеттілік факторы ретінде75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь